Vicipaedia lawiki https://la.wikipedia.org/wiki/Vicipaedia:Pagina_prima MediaWiki 1.47.0-wmf.9 first-letter Media Specialis Disputatio Usor Disputatio Usoris Vicipaedia Disputatio Vicipaediae Fasciculus Disputatio Fasciculi MediaWiki Disputatio MediaWiki Formula Disputatio Formulae Auxilium Disputatio Auxilii Categoria Disputatio Categoriae Porta Disputatio Portae Adumbratio Disputatio Adumbrationis TimedText TimedText talk Modulus Disputatio Moduli Event Event talk 0 3022 3969408 3964887 2026-07-01T20:43:07Z InternetArchiveBot 139091 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 3969408 wikitext text/x-wiki {{L1}} {{Capsa civitatis Vicidata}} {{Opus Politica Franciae}} {{FA stella}}'''Francia'''<ref>Etiam ''Gallia.''</ref>, seu '''Francogallia'''<ref>Vide vocabulum [https://de.pons.com/%C3%BCbersetzung/latein-deutsch/Francogallia "Francogallia" apud ''Pons Wörterbuch Latein-Deutsch].</ref>, rite '''Respublica Francica''' ([[Francice]] ''République française''), est [[civitas]] in [[Europa Occidentalis|Europa Occidentali]] sita ac [[civitas sui iuris]], cui adiunguntur aliquot [[Territoria Franciae transmarina|regiones, praefecturae, et territoria transmarina]] in aliis [[continens|continentibus]] et [[oceanus|oceanis]] sita. Quibus territoriis exceptis, [[Francia metropolitana]], maxima ex parte in finibus [[Gallia]]e antiquae sita, a [[Mare Mediterraneum|Mari Mediterraneo]] ad [[Oceanus Britannicus|Oceanum Britannicum]] et [[Mare Germanicum]], et a [[Rhenus|Rheno]] flumine ad [[Oceanus Atlanticus|Oceanum Atlanticum]] patet, aliquando ''L'Hexagone'' (scilicet '[[hexagonum]]') ob [[geometria|geometricam]] terrae formam in [[tabula geographica|tabulis]] appellata. Finitur ([[modus horologicus|modo horologii]] a parte septentrio-orientali incipiens) a [[Belgica]], [[Luxemburgum|Luxemburgo]], [[Germania]], [[Helvetia]], [[Italia]], [[Monoecus|Monoeco]]; ad [[meridies|meridiem]] ab [[Hispania]] et [[Andorra]]. Ad [[Britannia Maior|Britanniam]] [[insula]]m trans [[Mare Britannicum|Manicam]] (aut denuo sub eandem per [[Cuniculus Freti Gallici|Cuniculum Freti Gallici]]) itur. Francia, civitatum [[Europa]]earum (sine [[Russia]] et [[Ucraina]]) amplissima, est una e [[Unio Europaea#Civitates sociae|rebus publicis Unionis Europaeae]] conditricibus et omnium maxima quod ad [[area (geometria)|aream]] attinet; cuius fines incolunt ad sescenties octogies centena milia [[homo|hominum]]. [[Caput (urbs)|Caput]] et princeps [[urbs|urbium]] Francicarum est [[Lutetia]]. Francia [[Historia Franciae|nonnulla per saecula]] fuit [[magna potestas]] grave habens pondus [[cultura]]le, [[oeconomia|oeconomicum]], [[militia|militare]], [[civilitas|politicum]] tam in [[Europa]] quam in [[tellus|orbe terrarum]]. Saeculis [[saeculum 17|XVII]] et [[saeculum 18|XVIII]], Francia [[colonia]]s in magnis [[America Septentrionalis|Americae Septentrionalis]] regionibus deducebat; saeculis quidem [[saeculum 19|XIX]] et [[saeculum 20|XX]] ineunte [[Imperium Francicum|imperium]] magnitudine illorum temporum secundum constituit ([[Imperium Britannicum|Britannico]] enim maximo), magnis [[Africa Septentrionalis|Africae Septentrionalis]], [[Africa Occidentalis|Occidentalis]], [[Media Africa|Mediaeque]] et [[Asia Meridio-Orientalis|Asiae Meridio-Orientalis]] partibus et multis [[Insulae Pacificae|insulis Pacificis]] comprehensis. Haec natio summa optabilia expressa in [[Charta Hominis ac Civis Iurum]] habet. Res publica Francica indivisibilis, [[laicismus|laica]], [[democratia|democratica]] socialisque sua [[constitutio]]ne definitur.<ref>Articulus I Constitutionis Francicaa: ... ''La France est une République indivisible, laïque, démocratique et sociale''.</ref> Francia est apud [[civitas evoluta|nationes evolutissimas]] in toto orbe terrarum est,<ref>[http://hdr.undp.org/en/media/HDR_2009_EN_Complete.pdf Overcoming barriers: Human mobility and development] (Anglice).Relatio Progressūs Humani anni 2009. Programma Progressūs Nationum Unitarum. Novi Eboraci. ISBN 978-0-230-23904-3.</ref> quintam maximam oeconomiam secundum [[Productus domesticus generalis|productum domesticum generalem]] (PDG) nominalem, nonam maximam oeconomiam secundum [[par acquierendi potestas|paritatem pecuniae virium]] et secundam oeconomiam totius Europae possidet.<ref>[https://web.archive.org/web/20081004071135/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/fields/2195.html Field listing – GDP (official exchange rate) (Anglice), archivatum in Wayback Machine] die 4 Octobris anni 2008. Liber Factorum Mundanorum CIA.</ref> Natio alta [[qualitas victus|qualitate victus]] non minus quam magno frequentationis scholarum publicarum gradu gaudet, praeter habendam unam maximas apud [[exspectatio vitae|exspectationes vitae]] in mundo.<ref>[https://web.archive.org/web/20110310193910/http://www.un.org/esa/population/publications/wpp2006/WPP2006_Highlights_rev.pdf «World Population Prospects – The 2006 Revision»] (PDF) (Anglice). [[Nationes Unitae|NU]]. Inspectum die 27 Aprilis anni 2010. Cópia arquivada (PDF) em 10 de março de 2011</ref> Francia putatur natio optimam salutem publicam in toto orbe terrarum praebens ab [[Ordo mundi sanitarius|OMS]].<ref>[https://www.who.int/whr/2000/media_centre/press_release/en/ «World Health Organization Assesses the World's Health Systems»] (Anglice, Arabice, Sinice, Francice, Russice et Hispanice). Relatio OMS. Die 8 Decembris anni 2010. Inspectum die 16 Iulii anni 2011.</ref> Etiam est natio invisissima in toto orbe terrarum, accipiens 82 milliones peregrinorum periegetarum quotannis. Huic nationi est tertia dispensatio oeconomica militaris in toto orbe terrarum,<ref>[https://web.archive.org/web/20110725213004/http://milexdata.sipri.org/ «The Stockholm International Peace Research Institute (SIPRI) military expenditure database»] (Anglice). Milexdata.sipri.org. Inspectum die 16 Iulii anni 2011.</ref>, tertia maxima vis militaris intra [[Consociatio ex pacto Atlantico Septentrionali|Consociationem ex pacto Atlantico Septentrionali]] (CFAS) et maximus exercitus intra [[Unio Europaea|Unionem Europaeam]] (UE); praeterea, Francia unum e membris perpetuis quinque [[Consilium securitatis|Consilii securitatis]] est et tertium maximum [[arma nuclearia|armorum nuclearium]] numerum possidet.<ref>[https://fas.org/issues/nuclear-weapons/status-world-nuclear-forces/ «Federation of American Scientists : Status of World Nuclear Forces»] (Anglice). Fas.org. Die 26 Maii anni 2010. Inspectum die 9 Augusti anni 2010.</ref> Haec natio membrum Unionis Europaeae conditorium est et maximam aream et secundam maximam huius consociationis oeconomiam possidet. Quoque est membrum conditorium [[Nationes Unitae|Ordinis Nationum Unitarum]], non minus quam [[Francophonia]]e, [[G8|Gregis Octo Civitatum]], [[G20|Gregis Viginti Civitatum]], [[Ordo oeconomicae cooperationi et evolutioni favendis|Ordinis oeconomicae cooperationi et evolutioni favendis]] (OCDE), [[Ordo mercaturae mundanae|Ordinis mercaturae mundanae]] (OMC) et [[Unio Latina|Unionis Latinae]]. == Nomen == [[Francia metropolita|Francia hexagonalis]] easdem fere terras habet quibus nomen apud [[Graece|Graecos]] antiquos ''Celtice'' fuit, apud [[Romani antiqui|Romanos]] ''[[Gallia]]'': propter expugnationem [[Franci|Francorum]] plenius interdum ''Francogallia''<ref>Sic [[Ephemeris]].</ref> (appellatio e nominibus Latinis ''[[Franci]]'' et ''[[Gallia]]'' [[Medium Aevum|tempore mediaevali]] adhibitis composita.<ref>Lugge (1960).</ref> appellatur, brevius ''Francia''<ref>"[http://www.uni-mannheim.de/mateo/camenaref/hofmann/hof2/s0304a.html Francia]" in {{Lexfons}}</ref> secundum nomen vulgare, sed [[antiquitas|historiae antiquae]] causa apud nonnullos hodiernos ''Gallia.''<ref>[http://www.vatican.va/news_services/press/sinodo/documents/bollettino_20_x-ordinaria-2001/xx_plurilingue/b01_xx.html Synodus Episcoporum Bollettino].</ref> Incolae ipsi [[Britonice]] tali modo ''Bro-C'hall'' ('Terra Gallorum') appellant, sed [[Vasconice]] ''Frantzia'', [[Occitanice]] ''França,'' et in [[lingua publica|lingua civitatis]] (iisdem rationibus aut [[Francogallice|Francogallica]] aut Francica sive Gallica nuncupata) ''France'' {{IPA|/ˈfʁɑ̃s/}}. Civitas publicitus et plenius ''La république française'' ('respublica Francica') nuncupatur. Nomen ''Francia'' [[saeculum 7|saeculo fere septimo]] primum reperitur, quo aevo regionem a flumine [[Liger]]i ad aquilonem conversam designavit ubi [[Franci|Francus]] populus, migratorius [[Germani]]cus, sedem constituerat regnumque condiderat. Finibus huius regni prolatis appellatio regiones plures comprehendit. Linguis vernacularibus iam in carminibus antiquis sub formis ''France'' et ''Fransa'' invenitur, e.g. in ''[[La chanson de Roland|Carmine Rolandi]]'' ''Li empereres Carles de France dulce'' scil. "ille imperator [[Carolus Magnus|Carolus]] Franciae dulcis"<ref>''[[La chanson de Roland]]'' v. 16.</ref> atque in carmine epico Occitanico ''En doussa Fransa nostres cors sejournier'' ('in dulci Francia corpora nostra reponere').<ref>''[[Rollan a Saragossa]]'' v. 278.</ref> == Historia == {{Vide-etiam|Historia Francogallica}} ===Aetas Praehistorica=== [[Fasciculus:France-Carnac-Alignement_de_Kermario.jpg|thumb|upright=0.8|left|[[Carnac|Saxa erecta Carnacensia]].]] Antiquissima [[Hominidae|hominidarum]] vestigia ubi in praesenti Francia est originem trahunt propemodum a 1,8 millionibus annorum abhinc.<ref name="Carpentier">Ioannes (Jean) Carpentier (dir.), Franciscus (François) Lebrun (dir.), Alanus (Alain) Tranoy, Elizabetha (Élisabeth) Carpentier et Ioannes Maria (Jean-Marie) Mayeur cum Iacobi(Jacques) Le Goff praefatione, Histoire de France (Francice), Points Seuil, coll. " Histoire ", Lutetiae, 2000 (I ed. anno 1987), p. 17 ISBN 2-02-010879-8.</ref> Hi homines severo variabilique climate, notato aliquot [[Aevum glaciale|aetatibus glacialibus]], obversari debuerunt. Primae hominidae [[nomades|nomadicam]] [[venatio et collectio|venatorum collectorumque]] vitam agebant.<ref name="Carpentier">Ioannes (Jean) Carpentier (dir.), Franciscus (François) Lebrun (dir.), Alanus (Alain) Tranoy, Elizabetha (Élisabeth) Carpentier et Ioannes Maria (Jean-Marie) Mayeur cum Iacobi(Jacques) Le Goff praefatione, Histoire de France (Francice), Points Seuil, coll. " Histoire ", Lutetiae, 2000 (I ed. anno 1987), p. 17 ISBN 2-02-010879-8.</ref> Francia magnum [[caverna]]rum ornatarum numerum a [[Palaeolithicum|Palaeolithico]] habet, apud quas, una clarissimarum optimeque servatarum est [[Spelunca Lascaux]] (propemodum ab anno 18 000 a.C.n.).<ref name="Carpentier">Ioannes (Jean) Carpentier (dir.), Franciscus (François) Lebrun (dir.), Alanus (Alain) Tranoy, Elizabetha (Élisabeth) Carpentier et Ioannes Maria (Jean-Marie) Mayeur cum Iacobi(Jacques) Le Goff praefatione, Histoire de France (Francice), Points Seuil, coll. " Histoire ", Lutetiae, 2000 (I ed. anno 1987), p. 17 ISBN 2-02-010879-8.</ref> Exeunte [[Tempus glaciale recentissimum|tempore glaciali recentissimo]] (anno 10 000 a.C.n.), clima lene factum est.<ref name="Carpentier">Ioannes (Jean) Carpentier (dir.), Franciscus (François) Lebrun (dir.), Alanus (Alain) Tranoy, Elizabetha (Élisabeth) Carpentier et Ioannes Maria (Jean-Marie) Mayeur cum Iacobi(Jacques) Le Goff praefatione, Histoire de France (Francice), Points Seuil, coll. " Histoire," Lutetiae, 2000 (I ed. anno 1987), p. 17 ISBN 2-02-010879-8.</ref> Circa annum 7000 a.C.n., haec [[Europa Occidentalis|Europae Occidentalis]] pars [[Neolithicum]] inivit et eius incolae sedentarii facti sunt, ingentem post progressum demographicum agriculturalemque inter [[Millennium 4 a.C.n.|IV]] et [[Millennium 3 a.C.n.|III millennium a.C.n.]]. [[Metallurgia]] apparuit exeunte III millenio a.C.n., initio cum operibus [[aurum|aureis]], [[cuprum|cupreis]], [[Aes (mixtura)|aëneis]] et serius [[ferrum|ferreis]].<ref>Carpentier et al. 2000, pp. 20–24.</ref> Franciae innumeri situs [[megalithus|megalithici]] a Neolithico aevo, apud quos est exceptionaliter spissus situs [[Carnac|Saxorum erectorum Carnacensium]] circa annum 3 300 a.C.n.<ref>[https://web.archive.org/web/20110717103117/http://menhirs.tripod.com/intro.html «Megaliths of Carnac: Introduction»] (Anglice). menhirs.tripod.com. Inspectum die 7 Ianuarii anni 2010.</ref> ===Antiquitas=== {{Vide-etiam|Celtae|Gallia|Gallia Narbonensis}} [[Fasciculus:Lionel Royer - Vercingetorix Throwing down His Weapons at the feet of Julius Caesar.jpg|thumb|upright=0.8|[[Vercingetorix]] [[Gaius Iulius Caesar|Iulio Caesari]] se dedit per [[Bellum Gallicum]].]] [[Fasciculus:Maison Carree in Nimes (16).jpg|thumb|upright=0.7|left|[[Maison Carrée|Domus Quadrata]] (Francice ''Maison Carrée'' et Occitanice ''Ostau Cairat''), templum Gallo-Romanae urbis [[Nemausus|Nemausi]] (Francice ''Nîmes'' et Occitanice ''Nimes'') et unum optime conservatorum vestigiorum [[Romani antiqui|Romanorum]].]] [[Fasciculus:Arles-arenes.jpg|210px|thumb|upright=0.8|left|Interiora [[Amphitheatrum|amphitheatri Romani]] urbis [[Arelate|Arelatis]], in praefectura [[Ostia Rhodani|Ostiis Rhodani]] (Francice ''Bouches-du-Rhône'' et Occitanice ''Bocas de Ròse'').]] Anno [[600 a.C.n.]], [[Graeci]] [[Iones]], e [[Phocaea]] oriundi, [[colonia]]m [[Massilia]]m ([[Francice]] ''Marseille'', [[Occitanice]] ''Marselha'', [[Lingua Graeca antiqua|Graece]] Μασσαλία) iuxta [[Mare Mediterraneum|Maris Mediterranei]] litus condiderunt, quod eam antiquissimam urbem in Francia facit.<ref>''[https://books.google.es/books?id=n1TmVvMwmo4C&pg=RA1-PA754&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false The Cambridge ancient history] (Anglice). [S.l.]: Cambridge University Press. 2000. p. 754. ISBN 978-0-521-08691-2. Inspectum die 23 Ianuarii anni 2011.''</ref><ref>Claudius (Claude) Orrieux (1999). ''[https://books.google.es/books?id=b8cA8hymTw8C&pg=PA62&redir_esc=y A history of ancient Greece]''. [S.l.]: John Wiley & Sons. p. 62. ISBN 978-0-631-20309-4. Inspectum 23 Ianuarii anni 2011.</ref> Simul, aliquae tribus [[Celtae]] [[Galli]] praesentis Franciae territorii partes pervaserunt et haec occupatio reliquam in Franciam inter [[saeculum IV a.C.n.|saecula IV]] et [[saeculum III a.C.n.|III a.C.n.]] se expandit.<ref>Carpentier et al. 2000, p. 29.</ref> Circa annum [[125 a.C.n.]], [[Gallia]]e meridies a [[Res Publica Romana|Re publica Romana]] capta est, quae hanc regionem [[Gallia Narbonensis|Provinciam Nostram]] nominavit, unde per tempora ortum est toponymum [[Comitatus Provinciae|Provincia]] (Francice ''Provence'', Occitanice ''Provença'' seu ''Prouvènço'').<ref>[https://books.google.es/books?id=ZEIEAAAAMBAJ&pg=PA77&redir_esc=y&hl=es#v=onepage&q&f=false «Provence in Stone»]. ''Life''. Die 13 Iulii anni 1953. p. 77.</ref> [[Gaius Iulius Caesar|Iulius Caesar]] reliquam Galliam cepit et prinicpis Galli [[Vercingetorix|Vercingetorigis]] rebellionem anno [[52 a.C.n.]] sedavit.<ref>Carpentier et al. 2000, pp. 44–45.</ref> Gallia in aliquot [[Index provinciarum Romanarum Imperii|provincias Romanas]] ab [[Augustus (imperator)|Augusto]] divisa est.<ref name="Carpentier 53">Carpentier et al. 2000, pp. 53–55.</ref> Plurimae urbes conditae sunt Gallo-Romanam per periodum, apud quas est [[Lugdunum]] (Francice ''Lyon'' et [[lingua Arpitanica|Arpitanice]] ''Liyon''), putatum Gallorum caput.<ref name="Carpentier 53">Carpentier et al. 2000, pp. 53–55.</ref> Hae urbes traditionali modo Romano constructae sunt; cum [[forum|foro]], [[theatrum|theatro]], [[circus|circo]], [[Amphitheatrum|amphitheatro]] et [[Thermae Romanae|balneis thermalibus]].<ref name="Carpentier 53">Carpentier et al. 2000, pp. 53–55.</ref> Galli Romanis cum colonis se miscuerunt et Romanas culturam linguamque ([[Lingua Latina|linguam latinam]], e qua [[lingua Francica]] progressa est) denique adoptaverunt. [[Religio Romana|Polytheismus Romanus]] cum [[Religio Celtica|Paganismo Gallico]] confusus est in eodem [[syncretismus|syncretismi]] processu.<ref>Woolf, G. (1998). ''Becoming Roman: the origins of provincial civilization in Gaul'' (Anglice). Cantabrigiae: Cambridge University Press.</ref> Ex [[anni 250|annis 250]] usque ad [[anni 280|annos 280]], Gallia Romana magnam crisin passa est, eius limites munitionibus instructos incursantibus [[barbarus|barbaris]] pluriens.<ref>Carpentier et al. 2000, pp. 76–77</ref> Nihilominus, status melioravit primo [[saeculum 4|saeculi IV]] dimidio, ubi fuit periodus revivificationis prosperitatisque Galliae Romanae.<ref>Carpentier et al. 2000, pp. 79–82</ref> Anno [[312]], [[Index Imperatorum Romanorum|imperator]] [[Constantinus I|Constantinus]] ad [[Religio Christiana|Christianismum]] se convertit. Postea, christiani, qui usque ad illud tempus exagitati erant, cito creverunt totum per [[Imperium Romanum]].<ref>Carpentier et al. 2000, p. 81.</ref> Sed, ex ineunte [[saeculum 5|saeculo V]], [[Migrationes Europaeae populorum et gentium|invasiones barbaricae]] denuo rediverunt<ref>Carpentier et al. 2000, p. 84.</ref> et tribus barbaricae, sicuti [[Vandali]], [[Suebi]] et [[Alani]], [[Rhenus|flumen Rhenum]] transiverunt et constiterunt in Gallia, [[Hispania]] et in aliis [[Occasus Imperii Romani Occidentalis|Imperii Romani Occidentalis occidentis]] partibus.<ref> Carpentier et al. 2000, pp. 84–88.</ref> ===Medium aevum=== {{Vide-etiam|Regnum Francorum|Carolingorum stirps|Stirps Capetiana|Gens Burbonia|Reges Franciae}} [[Fasciculus:Franks expansion.gif|thumb|upright=1.2|[[Franci|Francorum]] expansio inter annos 481 et 843/870.]] [[Antiquitas posterior|Exeunte Antiquitatis periodo]], antiqua [[Gallia]] in aliquot [[Germani (antiquitas)|Germanica]] reina et reliquum Gallo-Romanum territorium, [[Regnum Syagrii]] nuncupatum, divisa erat. Simul, [[Celtae]] [[Britanni]], cum ab [[Anglosaxones|Anglosaxonicā]] [[Britannia Maior|Britanniae Maioris]] invasione fugissent, in occidentali [[Armorica]]e parte consederunt. Sic, paeninsula Armorica [[Britannia Minor]] denuo nominata est, Celtica cultura revivificata est et aliquot parva regna independentia orta sunt hac in regione. [[Franci]] [[paganismus|pagani]], a quibus nomen "Francia" derivatum est, initio in septentrionali Galliae parte consederunt; sed, [[Chlodovechus I (rex Francorum)|Chlodovecho]] rege, pleraque alia regna septentrionalis mediaeque regionis ceperunt. Anno [[498]], Chlodovechus primus Germanicus expugnator factus est post [[Occasus Imperii Romani Occidentalis|Occasum Imperii Romani]] qui ad [[Christianismus|Christianismum]] [[Ecclesia Catholica Romana|Catholicum]] se convertit, magis quam ad [[Arianismus|Arianismum]]; itaque, Francia titulum "filiae antiquissimae Ecclesiae" (Francice ''la fille aînée de l'Église'') a [[papa|papatu]] accepit.<ref>[https://web.archive.org/web/20110722112834/http://www.wf-f.org/03-1-France.html «Faith of the Eldest Daughter – Can France retain her Catholic heritage?»] (Anglice). ''Wf-f.org''. Inspectum die 17 Iulii anni 2011.</ref> Franci culturam Gallo-Romanam Christianam susceperunt et denique antiqua Gallia rursus nominata est Francia, scilicet "Terra Francorum". Franci Germanici [[Linguae Romanicae|linguas Romanicas]] adoptaverunt, praeter Galliae septentrionem, ubi Romanae coloniae minus densae erant et ubi ortae sunt [[linguae Germanicae]]. [[Chlodovechus I (rex Francorum)|Chlodovechus]] [[Lutetia]]m suum [[caput (urbs)|caput]] fecit et [[dynastia Merovingica|dynastiam Merovingicam]] stabilivit, sed regnum non eius morti superesset. Franci terram simpliciter sicut privatam possessionem tractabant et eam inter heredes dividebant; tunc quattuor regna orta sunt, [[Chlodovechus I (rex Francorum)|Chlodovecho]] mortuo: [[Lutetia]], [[Aurelianum]], [[Augusta Suessionum]] et [[Durocortorum]]. [[Reges Franciae|Ultimi reges Merovingi]] potestatem suis pro [[maior domus|maioribus domis]] perdiderunt. Quorum unus, [[Carolus Martellus]], invasionem [[Islam]]icam Galliae in [[Pictavium|Proelio Pictaviensi]] (anno [[732]]) vicit et respectum potestatemque intra Regna Franca adeptus est. Eius filius, [[Pippinus III (maior domus)|Pippinus Iunior]], Franciae coronam occupavit, debilitatis [[Merovingi]]s et [[Carolingorum stirps|dynastiam Carolingicam]] stabilivit. Pippini filius, [[Carolus Magnus]], qui [[Saxonia (discretiva)|Saxoniam]], [[Bavaria]]m atque septentrionales partes [[Italia]]e subiecit, Regna Franca conglutinavit et vastum imperium in tota Europa occidentali mediaque construxit.<ref>Bradbury, Jim (2 Augusti anni 2004). ''[https://books.google.es/books?id=3FRsBgAAQBAJ&pg=PA19&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false The Routledge Companion to Medieval Warfare]'' (Anglice). [S.l.]: Routledge. pag. 19–. ISBN 978-1-134-59847-2.</ref> [[Fasciculus:Aachen Domschatz Bueste1.jpg|thumb|left|Effigies [[Carolus Magnus|Caroli Magni]], primi [[Imperator Romanus Sacer|Imperatoris Francorum]], exposita in [[Cathedralis|Cathedrali]] [[Aquisgranum|Aquisgranensi]], in [[Germania]].]] [[Carolus Magnus]] [[Romanorum Imperator|Imperator]] a [[Leo III|Papa Leone III]] appellatus est et, sic, antiquam historicam coniunctionem inter gubernium Francicum et [[Ecclesia Catholica Romana|Ecclesiam Catholicam]] denuo stabilivit.<ref> «[https://web.archive.org/web/20110206213909/http://berkleycenter.georgetown.edu/resources/countries/france France]» (Anglice). Berkley Center for Religion, Peace, and World Affairs. Inspectum die 14 Decembris anni 2011.</ref> Qui [[Imperium Romanum Occidentale]] et eius culturalem magnitudinem revivificare conatus est. Caroli Magni filius, [[Ludovicus I Pius (imperator)|Ludovicus I Pius]], imperans inter annos 814 et 840, imperium consociatum servavit; nihilominus, Imperium Carolingicum eius morti non superesset. Anno [[843]], secundum [[Foedus Virodunense]] (Francice ''Traité de Verdun''), imperium inter tres Ludovici filios divisum est: [[Regnum Francorum orientalium|Francia Orientalis]] cum [[Ludovicus (rex Francorum orientalium)|Ludovico Germanico]] mansit; [[Francia Media]] penes [[Lotharius I (imperator)|Lotharium I]] evenit, dum [[Francia Occidentalis]] penes [[Carolus II (imperator)|Carolum II Calvum]] evenit. Francia Occidentalis fere totam praesentis Franciae aream occupabat et eius praecursoria natio est.<ref>[https://web.archive.org/web/20110716063456/http://history.howstuffworks.com/european-history/treaty-of-verdun.htm «Treaty of Verdun»] (Anglice). History.howstuffworks.com. Die 27 Februarii anni 2008. Inspectum 17 Iulii anni 2011.</ref> [[Carolingorum stirps|Dynastia Carolingica]] Franciam usque ad annum [[987]] regnavit, cum [[Hugo Capetius]], Dux Franciae et Comes Lutetiae, [[Reges Franciae|Rex Francorum]] coronatus est.<ref>[http://www.historyworld.net/wrldhis/PlainTextHistories.asp?groupid=1008&HistoryID=ab03&gtrack=pthc «History of France – The Capetian kings of France: AD 987–1328»] (Anglice). Historyworld.net. Inspectum die 21 Iulii anni 2011.</ref> Cuius posteri —[[Stirps Capetiana|Capetii]], [[Gens Valesia]] et [[Gens Burbonia]]— progressive nationem adunavit per bella et dynasticam hereditatem in Regnum Franciae, quod omnino declaratum est anno [[1190]] a [[Philippus II (rex Francorum)|Philippo II]]. Francica nobilitas prominens munus obivit plerisque [[Expeditio sacra|Cruciatis]], ut Christianus accessus ad [[Terra Sancta|Terram Sanctam]] restitueretur. Francici [[Expeditio sacra|milites crucesignati]] maxima pars continuae auxiliorum copiae per annorum 200 periodon Cruciatarum sic constituebant ut [[Arabes]] uniformiter milites crucesignatos فرنج (pronuntiatur ''franĝ'') nuncuparent, quamquam illorum parvum interest si crucesignati venirent e Francia.<ref name="Nadeau">Ioannes Benedictus (Jean-Benoit Nadeau); Iulia (Julie) Barlow (die 8 Ianuarii anni 2008). ''[https://books.google.es/books?id=JYDOrzMpgGcC&pg=PT34&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false The Story of French]'' (Anglice). [S.l.]: St. Martin's Press. pp. 34–. ISBN 978-1-4299-3240-0. Inspectum pridie Idus Martias anni 2018.</ref> Francici milites cruciferi [[lingua Francica|linguam Francicam]] in [[Levans|Levantem]] etiam importaverunt, quae [[Civitates Crucesignatae|Civitatum Crucesignatarum]] [[lingua franca]] facta est.<ref name="Nadeau"/> Francici equites maximam copiam etiam constituebant in ordinibus [[Ordo Hospitalis|Hospitalariorum]] et [[Pauperes commilitones Christi Templique Salomonici|Templariorum]]. Qui ultimi, praesertim, aliquot proprietates tota in Francia possidebant et, [[saeculum 13|saeculo XIII]], erant praecipui argentarii Coronae Francicae donec [[Philippus IV (rex Francorum)|Philippus IV Franciae]] hunc ordinem anno 1307 abolevit. [[Expeditio sacra in Albigenses]] anno 1209 effecta est, ut [[cathari|catharos]], [[Haeresis|haeretici]] putati, ex austroccidentali praesentis Franciae regione de medio tollerentur. Denique, cathari exterminati sunt et liber [[Comitatus Tolosanus]] (Francice ''Comté de Toulouse'' et Occitanice ''Comtat de Tolosa'') ad Coronae Francicae terras annexus est.<ref>«Massacre of the Pure». ''[[Time]]''. [[Novum Eboracum (urbs)|Novi Eboraci]]. Die 28 Aprilis anni 1961.</ref> [[Fasciculus:Lenepveu, Jeanne d'Arc au siège d'Orléans.jpg|thumb|upright=0.8|[[Ioanna Arcensis]] in Proelio [[Aurelianum|Aurelianensi]].]] [[Carolus IV (rex Franciae)|Carolus IV]] mortuus est sine herede anno [[1328]].<ref name="Guerard">Albertus (Albert) Guerard, ''France: A Modern History'' (Anglice) (University of Michigan Press: Ann Arbor, 1959) pag. 100, 101.</ref> Secundum [[Lex Salica|Legem Salicam]], corona Francica feminae transmitti nequiebat nec stirps regia femineam per stirpem transmitti nequiret.<ref name="Guerard">Albertus (Albert) Guerard, ''France: A Modern History'' (Anglice) (University of Michigan Press: Ann Arbor, 1959) pag. 100, 101.</ref> Eapropter, corona [[Philippus VI (rex Francorum)|Philippo VI Valesio]], Caroli IV [[cosinus (familia)|cosino]], transmissa est nec femineam per stirpem Caroli IV nepto<ref>Neptus, Filius fratris, in Actis S. Rudesindi Episcopi tom. 1. Martii pag. 105. Apud [https://web.archive.org/web/20230220225709/http://ducange.enc.sorbonne.fr/NEPOS ''Glossarium mediae et infimae latinitatis]'', Du Cange et alii.</ref>, [[Eduardus III (rex Angliae)|Eduardo]], qui postea [[Eduardus III (rex Angliae)|Eduardus III Angliae]] fieret. Philippo VI rege, monarchia Francica maximum potestatis mediaevalis attigit.<ref name="Guerard">Albertus (Albert) Guerard, ''France: A Modern History'' (Anglice) (University of Michigan Press: Ann Arbor, 1959) pag. 100, 101.</ref> Sed [[Eduardus III (rex Angliae)|Eduardus III]], contra Legem Salicam, sibi iure successionis imperium Franciae esse postulavit, quare [[Bellum Centum Annorum]]<ref>Don O'Reilly. [https://web.archive.org/web/20061109043743/http://www.historynet.com/magazines/military_history/3031536.html "Hundred Years' War: Joan of Arc and the Siege of Orléans"] (Anglice). ''TheHistoryNet.com''.</ref> ortum est inter [[Anglia]]m et Franciam anno 1337, pridie primae undae [[Mors atra|Mortis atrae]],<ref>[https://web.archive.org/web/20090829034202/http://encarta.msn.com/text_761568934___117/France.html «France VII»] (Anglice). ''Microsoft Encarta Online Encyclopedia 2009''. Webcitation.org.</ref> et duravit usque ad annum 1453. Exacti limites multum per tempora mutaverunt, sed regum Anglorum Francicae proprietates extensae manserunt per decennia. Charismaticis cum principibus, sicuti [[Ioanna Arcensis|Ioanna Arcensi]] et [[La Hire]], potentes redintegrationes pugnae Francicae continentalia Anglorum territoria ceperunt. Ut reliqua Europa, Francia Morte atra valde percussa est; dimidium numeri incolarum Franciae mortuum est hoc in periodo.<ref> Emmanuel Le Roy Ladurie (1987). [https://books.google.es/books?id=VT9rIMQFt2MC&pg=PA32&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false ''"The French peasantry, 1450–1660"''] (Anglice). University of California Press. p. 32. ISBN 0-520-05523-3.</ref><ref>Petrus (Peter) Turchin (2003). ''[Historical dynamics: why states rise and fall]'' (Anglice). Princeton University Press. p. 179. ISBN 0-691-11669-5.</ref> [[Gens Valesia]] (1328–1589), incursionibus [[Ducatus Burgundiae]] iuvantibus, [[Helvetii]]s feliciter propulsavit. Ea de causa postea crebrae querelae inter Franciam et [[Hispania]]m [[Domus Habsburgensis|Habsburgensem]] ortae sunt. ===Aevum modernum=== [[Fasciculus:Debat-Ponsan-matin-Louvre.jpg|thumb|upright=0.7|left|[[Catharina Medicaea]] [[Protestantes|Protestantium]] cadavera observat post [[Caedes Sancti Bartholomei|Caedem Sancti Bartholomei]], anno 1572, [[Bella religionis (Francia)|Bellorum religionis]] culmen in Francia. Francica pictura anni 1880.]] Francicum [[Renascentia litterarum|Renascentia]] magnificum progressum culturalem et primam [[lingua Francica|linguae Francicae]] [[normalizatio]]nem praebuit, quae [[lingua publica]] Franciae et lingua [[aristocratia]]e Europaeae fieret. Etiam exarserunt plurimi conflictus militares, [[Bella Italica]] nominati, inter Regnum Franciae et potens [[Sacrum Romanum Imperium]]. Francici exploratores, sicuti [[Iacobus Quarterius]] aut [[Samuel Camplenius]], Franciae terras in [[America]] vindicaverunt, quod futuram [[Primum Imperium coloniale Francicum|Primi imperii colonialis Francici]] (Francice ''Premier empire colonial français'') expansionem paravit. [[Protestantes|Protestantium]] [[Reformatio|surrectio]] in Europa Franciam in [[bellum civile]], [[Bella religionis (Francia)|Bella religionis]] nuncupatum, induxit, quorum notissimus casus fuit [[Caedes Sancti Bartholomei]] (Francice ''Massacre de la Saint-Barthélemy'') anno 1572, ubi milia [[Hugenoti|Hugenotorum]] necati sunt.<ref>[https://www.britannica.com/event/Massacre-of-Saint-Bartholomews-Day «Massacre of Saint Bartholomew's Day»] (Anglice). Britannica.com. Inspectum die 21 Iulii anni 2011.</ref> [[Edictum Namnetense|Edicto Namnetense]] Protestantibus videlicet asseclis Ioanni Calvini et Hugenotis tolerantiam promissa est, quare status rerum internarum iterum quietus est. [[Ludovicus XIII|Ludovico XIII]] regnante, animosus [[Armandus Ioannes Plessaeus Richelaeus|cardinalis Richeliaeus]] Civitatis centralizationi favit et regalem potestatem corroboravit, cum domesticam potestatem in decennio 1620 tenentes dearmaret. Hic [[Castellum mediaevale|castella]] dominorum qui centralem potestatem provocaverant systematice ruit et privatae violentiae usum ([[duellum|duella]], armorum portationem et privati exercitus possessionem) declamavit. Exeunte anno [[1620]], Richeliaeus "regium vis monopolium" velut doctrinam stabilivit.<ref>Tilly, Carolus (Charles) (1985). "War making and state making as organized crime" (Anglice) in Bringing the State Back In, ed. P.B. Evans, D. Rueschemeyer, & T. Skocpol. Cantabrigiae: Cambridge University Press, 1985. p. 174.</ref> Sic, dum cardinalis [[Armandus Ioannes Plessaeus Richelaeus|Richelaeus]] (1624–42) et suus successor [[Iulius Mazarinus|Mazarinus]] (1642–1661) rebus moderabantur, potestas regiminis centralis aucta est. [[Bellum tricennale|Bello tricennale]] (1618–1648) facto Francogallia iterum supremam dominationem militarem atque culturalem nacta est. [[Fasciculus:Louis_XIV_of_France.jpg|thumb|upright|[[Ludovicus XIV]], "Rex Solis", Franciae [[Monarchia absoluta|monarcha absolutus]] fuit et nationem praecipuam potentiam Europeam fecit.]] Monarchia suum culmen saeculum XVII attigit. Sic [[Ludovicus XIV]] (1661–1715) studio [[Absolutismus|Absolutismi]] adipiscendi maxime progressit atque successit, cum potentes [[feudalismus|dominos feudales]] in [[Castellum Versaliense|Castelli Versaliensis]] [[aulicus|aulicos]] transformaret. Eo regnante fines Francogalliae incommodo nationum adiacentium fortiter propagatae sunt et fecit Franciam praecipuam Europaeam potentiam; quare Francogalli inimicitias [[Britanniarum Regnum|Britanniarum Regni]] meruerunt; in quod cum confligendo opes regni magis magisque fatigatae sunt; imprimis [[Bellum de successione Hispanica|Belli de successione Hispanica]] inter annos [[1701]] et [[1713]] gesti causa. Sed, natio populosissima in Europa facta est et ingens pondus in continentis civilitate, oeconomia et cultura habuit. [[Lingua Francica]] maioris usus lingua facta est [[diplomatia]]e, [[scientia]]e, [[litterae|litteris]] et [[relationes internationales|relationibus internationalibus]] et hoc modo usque ad saeculum XX mansit.<ref>[https://web.archive.org/web/20230406202845/http://www.nakedtranslations.com/en/2004/language-and-diplomacy/%7C%C2%ABLanguage and Diplomacy»]. Nakedtranslations.com. Inspectum die 21 Iulii anni 2011.</ref> [[Ludovicus XV|Ludovico XV]], [[Ludovicus XIV|Ludovici XIV]] [[pronepos|pronepote]], regnante; Francia [[Nova Francia|Novam Franciam]] et maiorem [[India Francica|Indiae Francicae]] partem amisit post cladem in [[Bellum Septem Annorum|Bello Septem Annorum]], anno 1763 confecto. Nihilominus, Europaeum eius territorium crescere perrexit, insignibus cum adeptionibus, sicuti [[Lotharingia (regio Franciae recentior)|Lotharingia]] (1766) et [[Corsica]] (1770). Debile impopulareque Ludovici XV gubernium, ob suas pecuniarias, politicas et militares decretiones male excogitatas —non minus quam ob suae domi regiae prodigentiam— monarchiam infamavit, quamobrem indubitabiliter patuerunt [[Res novae Francicae]], quae annos quindecim mortuum post regem acciderent.<ref>[http://www.bbc.co.uk/history/historic_figures/louis_xv.shtml «BBC History: Louis XV (1710–1774)»] (Anglice). [[BBC]]. Inspectum die 21 Iulii anni 2011.</ref><ref>[http://webspace.qmul.ac.uk/cdhjones/documents/gn_pdf.pdf «Scholarly bibliography by Colin Jones (2002)»] (PDF) (Anglice). Inspectum die 21 Iulii anni 2011.</ref> ===Res novae Francicae=== {{Vide-etiam|Res novae Francicae}} Pecuniaria ob problemata, rex [[Ludovicus XVI]] [[Ordines generales]]<ref>Vide [https://neolatinlexicon.org/silva-old/ neolatinlexicon.org], ubi dicitur "legislature: Estates-General (as in early modern Holland or France) / ordines (v. potestates) generales (Milton)".</ref> (Francice ''États généraux'') convocavit, congregatis tribus [[stamentum|regni stamentis]]<ref>Vide ''[Glossarium ad scriptores mediae et infimae Latinitatis]'' in interrete, ubi dicitur "STAMENTUM, Ordo, Gall. Etat, Hisp. Estamento. Constitut. Eccl. Valent. inter Concil. Hispan. tom. 4. pag. 188".</ref> Maio anni 1789, ut proponerentur solutiones gubernio. Desperatam per rem, [[Ordo tertius|Ordinis tertii]] (Francice ''Tiers état'') legati [[Conventus civitatis Francicae|Conventum nationalem]] (Francice ''Assemblée nationale'') constituerunt, quod [[Res novae Francicae|Rerum novarum Francicarum]] ortum indicat. [[Agricola (munus)|Agricolae]] operariique itaque gradatim ad egestatem redacti sunt, simul cives urbani [[libertas|libertatem]] rerum suarum libere gerendarum expetiverunt quasi postulaverunt. Incursus in [[Bastilia|Bastiliam]] die [[14 Iulii]] [[1789]] factus tamquam impulsus initiale fuit [[Res novae Francicae|rerum novarum Francicarum]] exarsarum interitique monarchiae Francogallicae. Ineunte Augusto 1789, [[Conventus nationalis constituens]] nobilitatis privilegia abolivit,<ref>Robinson, Iacobus (James) Harvey (1906). ''[https://books.google.es/books?id=Yl4AAAAAYAAJ&dq=J.H.+Robinson+(1906).+Readings+in+European+History&pg=PA435&redir_esc=y#v=onepage&q=August%20Decrees&f=false Readings in European History]'' (Anglice). Bostoniae: Ginn. pp. 435ff. OCLC 870461. Inspectum die 16 Ianuarii anni 2011.</ref> sicuti personalem servitutem et exclusiva venationis iura. Per[[ Declaratio iurum hominis| Declarationem iurum hominis]] (Francice ''Déclaration des droits de l'homme''), die 27 Augusti anni 1789, Francia iura fundamentalia hominibus stabilivit. Declaratio naturalia libertatem, proprietatem, securitatem et impedimentum contra oppressionem inexstinguibiliaque hominis iura aestimat. [[Libertas exprimendi]] et [[Libertas imprimendi|imprimendi]] declarata est et arbitrariae custodiae prohibitae sunt. Etiam aristocraticorum privilegiorum destructionem sollicitavit et libertatem et iurum aequalitatem omnibus hominibus non minus quam accessum ad publica munera secudum ingenium et haud secundum nativitatem nuntiavit.<ref>Fremont-Barnes, Gregorius (Gregory) (2007). ''[https://books.google.es/books?id=6_2wkP4j-EsC&pg=PA190&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false Encyclopedia of the Age of Political Revolutions and New Ideologies, 1760-1815]'' (Anglice). [S.l.]: Greenwood. p. 190. Inspectum pridie Idus Martias anni 2018.</ref> [[Imago:Prise de la Bastille.jpg|thumb|left|[[Expugnatio Bastiliae|Expugnatio]] carceris [[Bastilia|Bastiliae]] anno 1789, unus praecipuorum eventuum in [[Res novae Francica|Rebus novis Francicis]].]] Novembre anni [[1789]], [[Conventus civitatis Francicae|Conventus]] omnia [[Ecclesia Catholica Romana|Ecclesiae Catholicae Romanae]] bona publicare vendereque decrevit, quae erat maximus proprietarius in natione erat. Iulio anni [[1790]], [[Constitutio civilis cleri]] (Francice ''Constitution civile du clergé'') Ecclesiam Catholicam Francicam denuo ordinavit, tollenda Ecclesiae auctoritate recipendorum tributorum alias inter res.<ref>D., Popkin, Ieremias (Jeremy) (Kalendis Ianuarii anni 2010). ''[https://www.worldcat.org/title/short-history-of-the-french-revolution/oclc/780111354A short history of the French Revolution]'' (Anglice). [S.l.]: Pearson Education. ISBN 0205693571. OCLC 780111354</ref> Quae res magnam indignationem in Franciae partibus causaverunt, quod ad bellum civile finem annos postea habiturum induceret. Quamquam rex [[Ludovicus XVI]] adhuc satis favoris populi habebat, calamitosa eius [[fuga in Varennas]] (Iunio anni [[1791]]) rumores ut is suas politicae salutis spes in peregrinae invasionis ambitu firmaret probare videtur. Quamobrem, eius fides sic labefacta est, ut [[monarchia]] dissoluta et instituta [[res publica]] sensu stricto crescens possibilitas facta sint.<ref>Thompson, Iacobus Matthaeus (James Matthew) (1943), [https://web.archive.org/web/20180315003745/https://trove.nla.gov.au/work/7400914 The French Revolution] (Francice), Oxoniae.</ref> Die [[10 Augusti]] anni [[1792]], irata turba regiam regis [[Ludovicus XVI|Ludovici XVI]] periclitata est, qui ad [[Conventus nationalis legislativus|Conventum legislativum]] (Francice ''Assemblée législative'') confugit.<ref name="Shusterman">Noë (Noah) Shusterman – ''De Franse Revolutie'' (Batavice). Veen Media, Amstelodami, anno 2015.</ref><ref>Censer, Iacobus (Jack) R. et Hunt, Lynna (Lynn). ''Liberty, Equality, Fraternity: Exploring the French Revolution'' (Anglice). in Consaepto Universitatis, in Pennsilvaniā: Pennsylvania State University Press, 2004.</ref> [[Borussia|Borussus]] exercitus in Franciam Augusto anni [[1792]] invasit. Ineunte Septembre, [[Lutetia|Parisienses]], propter [[Virodunum]] a Borusso exercitu occupatum et propter contrarevolutionarios motus Septentrionali in Francia irati, inter 1000 et 1500 captorum interfecerunt cum impetum facerent Parisienses in carceres. [[Conventus nationalis legislativus|Conventus]] et [[Commune Parisiorum (Res novae Francicae)|concilium urbis]] [[Lutetia]]e inepta continendo huic sanguinis effusioni videbantur.<ref name="Shusterman">Noë (Noah) Shusterman – ''De Franse Revolutie'' (Batavice). Veen Media, Amstelodami, anno 2015.</ref><ref>Doyle, Gulielmus (William). ''The Oxford History of The French Revolution''. Oxoniae: Oxford University Press, 1989. pag. 191–192.</ref> [[Conventio nationalis (Res novae Francicae)|Conventio nationalis]] (Francice ''Convention nationale''), primis comitiis per [[suffragium universale]] masculinum<ref name="Shusterman">Noë (Noah) Shusterman – ''De Franse Revolutie'' (Batavice). Veen Media, Amstelodami, anno 2015.</ref> die [[20 Septembris]] anni [[1792]] electa, Conventui legislativo successit et, die [[21 Septembris]], monarchiam abolevit, declaranda [[Prima res publica (Francia)|Prima re publica Francica]]. Quondam rex, Ludovicus XVI, de perduellione damnatus est et guillotiniana machina Ianuario anni 1793 necatus est. Francia [[Anglia]]e atque [[Res Publica Coniunctarum Provinciarum|Rei Publicae Batavae]] Novembre anni 1792 et [[Hispania]]e Martio anni 1793 bellum decrevit; vere anni 1793, [[Austria]], [[Britanniarum regnum]] et Res publica Batava in Franciam invaserunt; Francia "rem publicam sororem" in "[[Res publica Moguntina|Re publica Moguntina]]" ([[Theodisce]] ''Mainzer Republik'') creavit.<ref>[https://web.archive.org/web/20140106040444/http://www.landeshauptarchiv.de/index.php?id=408 «Der 18. März 1793. Der Rheinisch-deutsche Nationalkonvent in Mainz»]. Landeshauptarchiv Koblenz. Die [[18 Martii]] anni 2003. Inspectum die [[6 Aprilis]] anni 2012 (Theodisce).</ref> ===Napoleo et saeculum XIX=== {{Vide-etiam|Primum Imperium Francicum}} [[Fasciculus:Napoleon_in_1806.PNG|thumb|upright=0.8|[[Napoleo I (imperator Franciae)|Napoleo Bonapars]] et suus [[Magnus Exercitus]] (Francice ''Grande Armée'').]] [[Napoleo I (imperator Franciae)|Napoleo]] die [[9 Novembris]] [[1799]] omnium rerum in Re publica potitus est, cum Primus consul et deinde Imperator [[Primum Imperium Francicum|Primi Imperii Francici]] (inter annos 1804 et 1814/1815) factus esset. Secutis bellis ab Europaeis monarchiis contra Rem publicam gestis, Europaeorum foederum iuncturae bellum Imperio Napoleonico declaraverunt. Francici exercitus, attamen, pleramque Europam continentalem celeribus victoriis subegerunt, sicuti in proeliis [[Proelium Ienense|Ienensi]] aut in [[Pugna apud Slaucoviam|apud Slaucoviam]]. Familiae Bonapartis membra aliquibus regnis nuper ortis monarchas nominata sunt.<ref name="Blanning">Blanning, Timotheus (Tim) (Aprile anni 1998). «Napoleon and German identity» (Anglice). ''History Today''. '''48'''. Londinii.</ref> Istae victoriae ut maxima optabilia et res novae revolutionariae —talis [[mensura metrica]], Codex Napoleonicus et [[Charta Hominis ac Civis Iurum|Charta hominis ac civis iurum]]— per totum orbem terrarum expansa essent induxerunt. Post calamitosam [[Bellum Patrium|Expeditionem Russicam]] et Europaearum monarchiarum impetum contra Francicum gubernium, Napoleo victus est et [[Gens Burbonia|monarchia Burbonica]] [[Restauratio (Francia)|restaurata est]]. Propemodum millio Francicorum per Bella Napoleonica interfecti sunt.<ref name="Blanning">Blanning, Timotheus (Tim) (Aprile anni 1998). «Napoleon and German identity» (Anglice). ''History Today''. '''48'''. Londinii.</ref><ref>Franciscus (Frank) W. Thackeray (1996). ''[https://books.google.es/books?id=W0ktX_xI1fYC&pg=PA6&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false Events that Changed the World in the Nineteenth Century]'' (Anglice). [S.l.: s.n.] p. 6. ISBN 9780313290763. Inspectum [[14 Martii|pridie Idus Martias]] anni 2018.</ref> [[Centum Napoleonis dies|Brevem post domitionem ex exsilio]], Napoleo denique victus est die [[18 Iunii]] [[1815]] in [[Proelium Waterlooense|Proelio Waterlooënsi]]. Quo anno, in Europa in [[Consilium Vindobonense|Consilio Vindobonense]] ordo gentium ac populorum restitutus est. Verum monarchia Francica reimposita est. [[Ludovicus XVIII]] [[Gens Burbonia|Burbonicus]] rex Franciae creatus est, constitutionalibus cum limitationibus. Eruptis tumultis [[Res novae Iuliae (1830)|Rerum novarum mensis Iulii]] anni [[1830]], [[Gens Burbonia]] demum potestate amota est, quod [[Monarchia Iulii|Monarchiam Iulii]] peperit, quae duravit usque ad [[1848]], cum [[Secunda res Publica Francica]] proclamata est, in ambitu [[Res novae anni 1848|Rerum novarum anni 1848]]. Servitudinis et [[suffragii universalis]] masculini abolitio, promulgata breviter per Res novas Francicas, denuo promulgata est anno 1848.<ref>[[Encyclopaedia Britannica]] (ed.). [https://www.britannica.com/place/France/The-Napoleonic-era «The Napoleonic Era»] (Anglice). Inspectum [[14 Martii|pridie Idus Martias]] anni 2018.</ref> [[Fasciculus:Imperium coloniale Francicum.png|thumb|left|400px|Anachronica tabula territoriorum quae aliquando Imperii colonialis Francici pars fuerunt.]] Anno [[1852]], [[Index praesidum rei publicae Francicae|praeses Rei publicae Francicae]] [[Napoleo III (imperator Franciae)|Napoleo III Bonaparte]], [[Napoleo I (imperator Franciae)|Napoleonis I]] adelphideos<ref>Confer vocabulum Graecum ἀδελφιδέος apud [http://www.perseus.tufts.edu/hopper/morph?l=a%29delfide%2Fos&la=greek&can=a%29delfide%2Fos0&d=Perseus:text:1999.04.0058:entry=a)delfide/os&i=1 Perseus].</ref>, [[Secundum Imperium Francicum|Secundi Imperii Francici]] imperator Napoleo III proclamatus est. Qui interventus peregre multiplicavit, praesertim in [[Bellum Crimaeanum|Crimaea]], in [[Secunda Interventio Francica in Mexico|Mexico]] et in [[Bellum alterum de libertate Italiae|Italia]], quod induxit in [[Ducatus Sabaudiae|Ducatum Sabaudiae]] et [[Comitatus Nicaeensis|Comitatum Nicaeënsem]]—tunc [[Regnum Sardiniae|Regni Sardiniae]] partem— ad Franciam adiunctos. Napoleo III amotus est post cladem in [[Bellum Germano-Francicum|Bello Germano-Francico]] anno [[1870]] et eius regimen substitutum est pro [[Tertia Res Publica (Francia)|Tertia Re Publica]].<ref> [[Encyclopaedia Britannica]] (ed.). [https://www.britannica.com/biography/Napoleon-III-emperor-of-France «Napoleon III»] (Anglice). Inspectum [[14 Martii|pridie Idus Martias]] anni 2018,</ref> Eo fere tempore, in [[Europa]] duae factiones contrariae ortae sunt: ad unam partem, [[Foedus triplex]] ([[Theodisce]] ''Dreibund'', [[Hungarice]] ''Hármas szövetség'' et [[Italice]] ''Triplice alleanza'') —anno [[1879]] [[imperium Germanicum]] atque [[imperium Austro-Hungaricum]] se foedere iunxerunt; mense Maio 1882 [[Italia]] quoque pars eius facta est)—; ad alteram partem, [[Confoederatio triplex]] ([[Francice]] ''Triple-Entente'', [[Anglice]] ''Triple Entente'' et [[Russice]] Тройственная Антанта) —quae ex Francogallia, [[Regnum Unitum|Regnis Unitis]] atque [[Imperium Russicum|Imperio Russo]] constitit—, vigens inter annos [[1894]] et [[1907]]. Francia terras subactas [[Colonialismus|coloniales]] aliis modis habebat ex ineunte [[saeculum 18|saeculo XVII]]; sed, saeculis [[saeculum 19|XIX]] et [[saeculum 20|XX]], eius [[Imperium coloniale Francicum|imperium coloniale universum transmarinum]] plurimum patebat et factum est secundum maximum imperium, solum post [[Imperium Britannicum]]. Inclusa [[Francia metropolitana]], tota area penes Francogalliae paene tredecim [[millio]]nes [[chiliometrum quadratum|chiliometrorum quadratorum]] inter decennia [[Anni 1920|1920]] et [[Anni 1930|1930]] sive 8,6% areae [[Tellus (planeta)|totius orbis terrarum]] attigit.<ref>Robertus (Robert) Aldrich, ''Greater France: A History of French Overseas Expansion'' (1996) (Anglice).</ref> Nuncupata [[Pulchra Epocha]] (Francice ''Belle Époque''), saeculi commutatio periodus [[optimismus|optimismo]], regionali [[pax|pace]], oeconomica prosperitate ettechnologicis, scientificis culturalibusque innovationibus picta fuit. Anno [[1905]], publicus [[saecularismus]] officialiter constitutus est.<ref>[http://www.angelsmyth.com/belle_epoque.html «La Belle Époque»] (Anglice). Inspectum die 15 Ianuarii anni 2017.</ref> ===Saecula XX et XXI=== [[Fasciculus:El 114 de infantería, en París, el 14 de julio de 1917, León Gimpel.jpg|thumb|Francici [[pedites]] in [[Primum bellum mundanum|Primo bello mundano]] (colloquialiter nuncupati Francice ''poilus'', scilicet "hirsuti") maximum necum numerum inter Alligatos seu Foederatos in [[Primum bellum mundanum|Primo bello mundano]].]] [[Fasciculus:Adolf Hitler, Eiffel Tower, Paris 23 June 1940.jpg|thumb|[[Adolfus Hitler]] et sui generales cum [[Turris Eiffeliana|Turri Eiffeliana]] in ima post [[Proelium Franciae]], per [[Secundum bellum mundanum]].]] Francia membrum [[Confoederatio triplex|Confoederationis triplicis]] (Francice Triple-Entente, Anglice Triple Entente et Russice Тройственная Антанта) —quae ex eadem, Regnis Unitis atque Imperio Russo consistebat— erat cum [[Primum bellum mundanum]] (inter [[1914]] et [[1918]]) exarsit. Parva septentrionalis Franciae pars occupata erat, sed denique Francia et suae [[Civitates foederatae Primi belli mundani|civitates foederatae]] victoriam adeptae sunt contra [[Imperia centralia]], ingente cum humana materialique aerumna. [[Primum bellum mundanum]] 1,4 milliones Francicorum militum interfectorum sive 4% omnium incolarum reliquit.<ref>[http://news.bbc.co.uk/2/hi/europe/7199127.stm «France's oldest WWI veteran dies»] (Anglice). Londinii: [[BBC News]], die [[20 Ianuarii]] anni 2008.</ref> Inter 27% et 30% conscriptorum militum e [[1912]] ad [[1915]] interfecti sunt.<ref>Spencer C. Tucker, Priscilla Mary Roberts (2005). ''[https://books.google.es/books?id=2YqjfHLyyj8C&pg=PR25&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false "Encyclopedia Of World War I: A Political, Social, And Military History]'' (Anglice). ABC-CLIO. ISBN 1-85109-420-2.</ref> [[Interbellum|Interbelli]] anni vehementibus internationalibus discordiis et socialium reformationum —de feriis laboralibus, diebus negotiosis horarum octo, feminis in gubernio, etc...— serie a gubernio [[Frons popularis (Francica)|Frontis popularis]] (Francice ''Front populaire'') introducta depicti sunt.<ref>Hadrianus (Adrian) Rossiter, "Popular Front economic policy and the Matignon negotiations" (Anglice). ''Historical Journal'' 30#3 (1987): 663-684.</ref> Anno [[1940]], per [[Secundum bellum mundanum]], Francia a [[Germania nazistica]] occupata est, quamquam [[Linea Maginot]] inter annos 1930–1940 exstructa erat ad evitandam ipsam occupationem. Exercitus Germanici die [[10 Maii]] [[1940]] terras ad occidentem Germaniae celeriter occupaverunt. Iam mense Iunio [[Lutetia]]m asecuti sunt. Die [[22 Iunii]] [[1940]], [[rectio|respublica]] Francica assentiri coacta est. Quamobrem Francia metropolitana divisa est in partes duas: zonam occupationis Germanicae ad aquilonem conversam et [[Regimen Viciacense|Franciam Viciacensem]], despoticum regimen nuper creatum in meridie et [[nazismus|nazisiticorum]] [[civitas neurospastica]]; dum [[Francia libera]] in exsilio recta et a [[Carolus de Gaulle|Carolo de Gaulle]] ducta, creata est [[Londinium|Londinii]].<ref>''[https://books.google.es/books?id=Q7ORlIpHKLEC&pg=PA368&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false "Vichy France and the Jews]''" (Anglice). Michaël Robertus (Michael Robert) Marrus, Robertus (Robert) O. Paxton (1995). Stanford University Press. p. 368.ISBN 0-8047-2499-7.</ref> E [[1942]] ad [[1944]], propemodum 160 milia Francicorum civium —inclusis propemodum 75 millionibus [[Iudaei|Iudaeorum]]—<ref>[https://web.archive.org/web/20140416061232/http://www.holocaust-education.dk/holocaust/deportationer.asp «The Danish Center for Holocaust and Genocide Studies»] (Anglice).</ref><ref>[«BBC, The Vichy Policy on Jewish Deportation»]. Inspectum [[14 Martii|pridie Idus Martias]] anni 2018. </ref><ref>[https://web.archive.org/web/20141206075910/http://www.ushmm.org/wlc/en/article.php?ModuleId=10005429 France, United States Holocaust Memorial Museum] (Anglice). Inspectum die [[16 Octobris]] anni 2014.</ref> in [[campus exterminatorius|campos exterminatorios]] et [[castra carceralia]] [[Germania]]e et [[Polonia]]e occupatae deportati sunt.<ref>[https://web.archive.org/web/20141109055804/http://www.ain.fr/upload/docs/application/pdf/2011-05/dp_expo_schwartz_auf_weiss_nantua_2011bd.pdf Noir sur Blanc: Les premières photos du camp de concentration de Buchenwald après la libération] (PDF) (Francice). Inspectum [[14 Octobris|pridie Idus Octobres]] anni 2014.</ref> Die [[6 Iunii]] anni [[1944]], [[civitates foederatae Secundi belli mundani|Foederati seu Alligati]] in [[Normannia]]m [[Operatio Overlord|invaserunt]] et, in Augusto, [[Operatio Draco|invaserunt]] in [[Comitatus Provinciae|Provinciam]]. Insequenti anno, Alligati seu Foederati et [[Repugnatio Francica]] [[Potestates Axis|Potestates axis]] vicerunt et, [[Lutetia]] a Germanis recuperata, et [[suverenitas]] Francica restaurata est, constituta [[Administratio temporanea Rei Publicae Francicae|Administratione temporanea Rei Publicae Francicae]] (Francicis [[sigla|siglis]] ''GPRF'').<ref>[[Enciclopaedia Britannica]] (ed.). [https://www.britannica.com/place/France/France-since-1940 «France since 1940»] (Anglice). Inspectum [[14 Martii|pridie Idus Martias]] anni 2018.</ref> [[Administratio temporanea Rei Publicae Francicae|Haec administratio]] fundamenta novo constitutionali ordini statuit qui [[Quarta Res Publica (Francia)|Quarta Rem Publicam Francicam]] peperit. Quae mirum florem oeconomicum —Francice ''les Trente Glorieuses'' nuncupatum— passa est. Francia una fuit apud civitates [[Consociatio ex pacto Atlantico Septentrionali|Consociationem ex pacto Atlantico Septentrionali]] anno [[1949]] condentes. Coloniae Francicae post annum [[1945]] uno corde libertatem expetiverunt. Francia dominatum [[Indosina Francica|Indosinae]] recuperare conata est, sed a [[Consociatio pro libertate (Vietnamia)|Consociatione pro libertate]]<ref>Vide articulum [http://ephemeris.alcuinus.net/archi2004/historia/dien/index.php "DIEN BIEN PHU" apud ''Ephemeride Archivo''], ubi dicitur "Hic anno 1930 factionem communistarum Indosinensium constituerat et anno 1941 quandam 'consociationem pro libertate' sive 'Vietminh'.".</ref> ([[Vietnamice]] ''Việt Nam Ðộc Lập Ðồng Minh Hội'' seu breviter ''Việt Minh'') anno [[1954]] in [[Proelium Dienbienphuense|Proelio Dienbienphuensi]]<ref>Vide articulum [http://ephemeris.alcuinus.net/archi2004/historia/dien/index.php "DIEN BIEN PHU" apud ''Ephemeride Archivo''], ubi dicitur "planitiem 'Dienbienphuensem".</ref> victa est. Solum aliquibus post mensibus, Francia alio [[antiimperialismus|anticoloniali]] conflictū obviam fuit in [[Algerium|Algerio]], tunc amplius millionis [[Pieds-Noirs|colonorum Europaeorum]] domo,<ref>Kimmelman, Michael (die [[4 Martii]] anni [[2009]]). [https://www.nytimes.com/2009/03/05/arts/design/05abroad.html?_r=1 «In France, a War of Memories Over Memories of War»] (Anglice). ''[[The New York Times]]''.</ref> qui nationem divisit et paene eam in [[subitanea rerum conversio|subitaneam rerum conversionem]] et in [[bellum civile]] induxit.<ref>Crozier, Brianus (Brian); Mansell, Gerardus (Gerard) (Iulio anni 1960). «France and Algeria» (Anglice). Blackwell Publishing. ''[[International Affairs]]''. '''36''' (3): 310. JSTOR 2610008. doi:10.2307/2610008</ref> Anno [[1956]] [[Marocum]] et [[Tunisia]] se liberas res publicas esse declaraverunt. Anno [[1958]], debilis instabilisque Quarta Res Publica [[Quinta Res Publica (Francia)|Quintam Rem Publicam]] peperit, quae roboratum Praesidiatum inclusit.<ref>[https://web.archive.org/web/20080523234726/http://seacoast.sunderland.ac.uk/~os0tmc/contem/fifth.htm «From Fourth to Fifth Republic»] (Anglice). Universitas Sunderlandensis.</ref> Finito bello independentiae (inter annos 1954 et 1962 durante), [[Algeria]] se oppressione Francogallica liberavit. Carolus de Gaulle praeses [[Quinta Res Publica (Francia)|Quintae Rei Publicae]] ex anno [[1958]] usque mensem Aprilem [[1969]] mansit. De Gaulle eo tempore rei publicae profuit eique prudenter praesidebat: veterem gloriam Francogalliae atque statum eius imperii mundani restituere in animo habuit; quare rem publicam suam [[bomba atomica|bombis atomicis]] instruxit. Interfuit eius etiam reconciliatio cum Germanis, quo ex motu demum [[Unio Europaea]] orta est. [[Fasciculus:European Parliament Strasbourg Hemicycle - Diliff.jpg|thumb|left|[[Parlamentum Europaeum|Parlamenti Europaei]] sedes [[Argentoratum|Argentorati]].]] Francia una evolutissimas apud oeconomias in toto orbis terrarum mansit, sed aliquot oeconomicis crisibus occurrit, quae magnis [[Inopia quaestus|inopiae quaestus]] indicibus et [[debitum publicum|debiti publici]] incrementum attulerunt. Exeunte [[saeculum 20|saeculo XX]] et ineunte [[saeculum 21|saeculo XXI]], Francogallia [[supranationalismus|supranationalis]] [[Unio Europaea|Unionis Europaeae]] evolutionem praecurrit cum [[Foedus Traiecti Mosae ictum]], Unionem Europaeam creaturum, anno [[1992]] obsignavisset et [[Euro|Euronis terram]] anno [[1999]] constituisset et [[Foedus Olisipone ictum]] anno [[2007]] obsignavisset.<ref>«Declaration by the Franco-German Defense and Security Council» (Anglice). Elysee.fr. Inspectum die [[21 Iulii]] anni 2011. [https://web.archive.org/web/20051025215249/http://www.elysee.fr/elysee/anglais/speeches_and_documents/2004/declaration_by_the_franco-german_defence_and_security_council.1096.html Copia] die [[25 Otobris]] anni [[2005]] in [[Wayback Machine]] servata.</ref> Natio quoque in [[Consociatio ex pacto Atlantico Septentrionali|Consociationem ex pacto Atlantico Septentrionali]] gradatim redintegrata est et, ex illo tempore, pleraque bella participavit quibus haec consociatio favit.<ref>[https://web.archive.org/web/20140810024623/http://www.rpfrance-otan.org/France-and-NATO «France and NATO»] (Anglice). ''La France à l'Otan''.</ref> Ex impetibus contra [[Ferrivia metropolitana Parisiensis|ferriviam metropolinam]] [[Lutetia|Parisiensem]] anno [[1995]] factis, Francia a [[tromocratia islamica|globis tromocraticis islamicis]] sporadice impugnata est, praesertim praestant impetus factus contra diarium ''[[Charlie hebdo]]'' Ianuario anni [[2015]], qui maximas tumultuationes per vias (cum 4,4 millionibus hominum) attulit,<ref>Hinnant, Lori; Adamson, Thomas (die [[11 Ianuarii]] anni [[2015]]). [https://web.archive.org/web/20150111213526/http://hosted.ap.org/dynamic/stories/E/EU_FRANCE_ATTACKS_RALLY?SITE=AP&SECTION=HOME&TEMPLATE=DEFAULT&CTIME=2015-01-11-12-51-46 «Officials: Paris Unity Rally Largest in French History»]. ''Associated Press''. Inspectum die [[11 Ianuarii]] anni [[2015]].</ref><ref>[https://www.bbc.com/news/world-europe-30765824 «Paris attacks: Millions rally for unity in France»]. ''BBC News'', die [[11 Ianuarii]] anni [[2015]]. Inspectum die [[11 Ianuarii]] anni [[2015]].</ref> et [[Impetus Lutetiae Novembri 2015 facti|impetus Lutetiae Novembri anni 2015 facti]], qui 130 mortes attulerunt. Qui mortiferrimi impetus Francico in territorio e [[Secundum bellum mundanum|Secundo bello mundano]]<ref>[https://www.theguardian.com/world/2015/nov/14/paris-attacks-people-throw-open-doors-to-help «Parisians throw open doors in wake of attacks, but Muslims fear repercussions»] (Anglice). ''[[The Guardian]]'. Die [[14 Novembris]] anni [[2015]]. Inspectum die [[19 Novembris]] anni 2015.</ref><ref>Syeed, Nafeesa (die [[15 Novembris]] anni [[2015]]). [https://www.independent.ie/world-news/europe/paris-terror-attacks/paris-terror-attacks-yes-parisians-are-traumatised-but-the-spirit-of-resistance-still-lingers-34201891.html «Yes, Parisians are traumatised, but the spirit of resistance still lingers»] (Anglice). ''The Irish Independent''. Inspectum die [[19 Novembris]] anni 2015.</ref> et mortiferrimi in Unione Europaea ex [[Impetus Matriti die 11 Martii 2004 facti|impetibus Matriti die 11 Martii 2004 factis]]<ref>[https://www.irishtimes.com/news/world/europe/europe-s-open-border-policy-may-become-latest-victim-of-terrorism-1.2435486 «Europe's open-border policy may become latest victim of terrorism»] (Anglice). ''The Irish Times''. Die [[19 Novembris]] anni [[2015]]. Inspectum die [[19 Novembris]] anni 2015.</ref> fuerunt. == Geographia physica == [[Imago:Satellite image of France in August 2002.jpg|thumb|300px|Satellitalis imago [[Francia metropolitana|Franciae metropolitanae]].]] [[Imago:Chamonix valley from la Flégère,2010 07.JPG|thumb|300px|[[Campus Munitus]] cum [[Rupes Alba|Rupe Albā]] in abscedentiā, monte altissimo in [[Unio Europea|Unione Europaeā]].]] {{Vide-etiam|Corsica}} {{Vide-etiam|Martinica}} {{Vide-etiam|Guadalupia}} {{Vide-etiam|Guiana Francica}} {{Vide-etiam|Reunio}} {{Vide-etiam|Index fluminum Franciae}} Francia hexagonalis (qui autem de [[geographia|geographiā]] [[Corsica]]e, [[Martinica]]e, [[Guadalupia]]e, [[Guiana Francica|Guianae Francicae]], [[Reunio]]nis, regionumque aliarum longinquarum legere velit sub illis lemmatibus quaerat), chiliometra quadrata fere 547&nbsp;030 magna, est terra plerumque humilis in zona orbis terrarum temperata sita. E planitie latissimā constituitur quae a [[Baiona|Baionā]] sub [[Pyrenaeus Atlanticus|Pyrenaeis Atlanticis]] et praeter fines Hispanicos usque ad [[Argentoratum]], a [[Rhenus Inferior|Rheno inferiori]] irrigatum [[Germania]]mque observans, patet. Haec planities iugis magnis obliquis interrumpitur. Regio geologica ex amplis alveis sedimentariis ([[Alveus Parisiensis|Parisiensibus]], [[Alveus Aquitaniensis|Aquitaniensibus]]) atque veteribus [[mons|montibus]] valde erosis ([[massa Armoricana|massā Armoricanā]], [[Vosegus|Vosego]], [[Massa Media (Francia)|Massā Mediā]]) conficitur. Regio omnis lateribus euronotulis confinitur montibus excelsioribus, videlicet [[Alpes|Alpibus]] occidentalibus et [[Pyrenaei]]s. Hi super Aquitaniam eminent, illas autem a Massā Mediā [[Vallis Rhodani]] dividit. Summatim excellunt montes [[Alpes]], [[Arduenna]], [[Mons Cebenna]], [[Mons Forensis]], [[Iura (mons)|Iura]], [[Pyrenaei]] et [[Vosegus]]. [[Corsica]] iuxta litus [[Mare Mediterraneum|Mediterraneum]] est. Tota terrestris Franciae area, cum praefecturis et territoriis transmarinis (exceptā [[Terra Adeliae|Terrā Adeliae]]<ref>De voce ''Adeliae'' in contextu istius terrae vide speciem ''[[:species:Pygoscelis adeliae|Pygoscelis adeliae]]''.</ref>) chiliometra quadrata 674&nbsp;843 est, 0,45% totius areae [[Tellus (planeta)|terrestris]]. Nihilominus Francia secundam maiorem [[Zona oeconomica exclusiva|zonam oeconomicam exclusivam]] in toto orbe terrarum possidet,<ref>[https://web.archive.org/web/20110430124908/http://www.developpementdurable.com/economie/2010/07/A2769/mediterranee-la-france-prend-le-controle-en-creant-une-zone-economique-exclusive.html Méditerranée: la France prend le contrôle en créant une zone économique exclusive] (Francice).</ref> quae chiliometra quadrata 11,035 milliones, 8% superficiei totius omnium zonarum in toto orbe terrarum, comprehendit et solum superatur a [[Civitates Foederatae Americae|Civitatibus Foederatis]] (chiliometra quadrata 11&nbsp;351&nbsp;000) et zonam [[Australia]]e (chiliometra quadrata 8&nbsp;232&nbsp;000) superat. E finibus Franciae boreo-orientalibus, oportet inter fluvios imprimis enumerare [[Rhenus|Rhenum]] qui ex Alpibus [[Helvetia]]e oriens et ad boream versus regiones Francicas [[Alsatia]]m et [[Lotharingia]]m a [[Badenia-Virtembergia|Badeniā-Virtembergiā]] [[Germania]]e dividit, unde per Germaniam boreo-occidentalem et [[Nederlandia]]m in [[mare Germanicum]] effunditur. Tributarium habet [[Mosella]]m, cuius fons in monte Vosego reperitur. [[Spinalium]] pagosque Lotharingiae alluit et mox in fines Germaniae pergens cum Rheno iungitur ad urbem quae de hac re nomen [[Confluentes (Germania)|Confluentes]] habet. Inde ad occidentem versus flumina duo e Franciā orta per [[Belgia]]m et [[Nederlandia]]m in mare Germanicum seriatim effluunt, videlicet [[Mosa]] quae [[Sedan (Arduenna)|villam Sedensem]] alluit, [[Scaldis]] quae [[Cameracum]] [[Valencenae|Valencenasque]], duo insuper litora [[Flandria|Flandrica]] attingentes, [[Isera]] apud [[Castellum Menapiorum]] orta, [[Agnio]] apud fanum [[Sanctus Audomarus|S. Audomari]]. Huius ostium est in litore Flandrico Francico, illius autem in litore Flandrico Belgico. [[Flumen|Fluminum]] quae [[litus|litora]] Francica attingunt et in [[Oceanus Britannicus|Oceanum Britannicum]] effluunt [[Quantia]] et [[Alteia]] borealissima sunt, sed et modestiora; quibus succedit [[Samara flumen|Samara]], [[Picardia]]e flumen maximum, ad cuius ripas stant fanum [[Sanctus Quintinus in Viromandia|Sancti Quintini in Viromandia]], [[Ambianum]] (olim Samarobriva, quod nomen Gallice "pons Samarae" significat) et [[Abbatis Villa]]. Per [[Normannia Superior|Normanniam superiorem]] defluunt [[Brisella]] et [[Arcae (flumen)|Arcae]] flumen [[Manica]]mque attingunt, haec prope urbem [[Deppae|Deppas]], illa iuxta [[Ulterior Portus|Ultrisportum]]. Mox flumen multo longius nomine [[Sequana]] (prope [[Divio]]nem ortum) litora [[septentrio]]nalia inter [[Honnefluctus|Honnefluctum]] et [[Franciscopolis|Franciscopolim]] attingit, urbibus [[Barium ad Sequanam|Bario]], [[Novigentum ad Sequanam|Novigento]], [[Lutetia|Lutetiā]], [[Surisna|Surisnā]], [[Burgivallis|Burgivalle]], [[Medanta|Medantā]]. [[Rothomagus|Rothomago]] lotis, tributariis [[Axona|Axonā]], [[Matrona|Matronā]], [[Esia|Esiā]] vel Isarā, [[Ebura (flumen Franciae)|Eburā]], [[Icauna|Icaunā]] receptis. Denuo inter flumina minora per [[Normannia Inferior|Normanniam Inferiorem]] in Manicam defluentes [[Olina]]m nominare oportet, fluvium [[Sagii|Sagiorum]] et [[Cadomum|Cadomi]]. Litora [[Oceanus Atlanticus|Oceani Atlantici]] attingunt flumina [[Britannia Minor|Britanniae Minoris]] [[Alaunus (flumen Franciae)|Alaunus]] et [[Blavetum]], illa per aestuarium [[Brestia]]e, hae iuxta urbem [[Oriens (Mariculum)|Orientem]], et insuper [[Vicinonia]] quae urbem [[Condate Redonum|Redonum]] tangit. Longissima apud [[index fluminum Franciae|flumina]] viginti in Franciā excellunt [[Liger]], [[Sequana]], [[Rhodanus]], [[Garunna]], [[Maroni]] (in [[Guiana Francica|Guianā Francicā]]), [[Matrona]], [[Mosa]], [[Oltis]], [[Duranius]], [[Arar]], [[Dubis (flumen)|Dubis]], [[Mana (flumen)|Mana]] (in [[Guiana Francica|Guianā Francicā]]), [[Elaver]], [[Carantonus]], [[Tarnis]], [[Vigenna (flumen)|Vigenna]], [[Wiapoco]] (in [[Guiana Francica|Guianā Francicā]]), [[Carus (fluvius)|Carus]], [[Axona]] et [[Druentia]]. ===Clima=== [[Fasciculus:France climats carte 2010.png|thumb|[[Francia metropolitana|Franciae metropolitanae]] climatum tabula (Francice) sine [[Corsica|Corsicā]].]] Franciae metropolitanae [[clima]] valde afficitur [[Anticyclo Accipitrum|Anticyclone Accipitrum]] sed etiam [[Floridae flumen|Floridae Flumine]], sicuti reliqua [[Europa Occidentalis]],<ref>«Vos questions sur le climat» (Francice), in ''cnrs.fr'', die [[2 Aprilis]] anni [[2010]].</ref> regionalibus sive localibus cum variationibus satis evidentibus. Francia metropolitana aliquot climatica ponderis incommoda passa est: tempestates (tales decembris anni [[1999]] 7% arborum omnibus in silvis Francicis stratae sunt<ref name="Vincentius_Adoumie">Vincentius (Vincent) Adoumié (dir.), Christianus (Christian) Daudel, Desiderius (Didier) Doix, Ioannes Michael (Jean-Michel) Escarras et Catharina (Catherine) Jean, ''Géographie de la France'', Lutetiae, Hachette supérieur, coll. « HU Géographie », 2007, 288 p. (ISBN 978-2-011-45772-1)</ref>), [[dies caniculares]] (tales anni [[2003]] in Europā 15 000 mortuorum necaverunt<ref name="Vincentius_Adoumie">Vincentius (Vincent) Adoumié (dir.), Christianus (Christian) Daudel, Desiderius (Didier) Doix, Ioannes Michael (Jean-Michel) Escarras et Catharina (Catherine) Jean, ''Géographie de la France'', Lutetiae, Hachette supérieur, coll. « HU Géographie », 2007, 288 p. (ISBN 978-2-011-45772-1)</ref>), incendia et inundationes. [[Clima oceanicum]] strictum evidentissime ab occidente discriminari solet.<ref>[https://journals.openedition.org/cybergeo/23155 Les types de climats en France, une construction spatiale] (Francice).</ref> Quod e [[Flandria|Flandriā]] in [[Vasconia (territorium)|Vasconiam]] patet, litorali super laciniā aliquot chiliometrorum decusses amplā (cuius limes definiendo difficilis est), angustiore et a septentrione et a meridiē, sed ampliore in [[Britannia Minor|Britanniā Minore]], quae paene tota hoc climate afficitur. Clima oceanicum Aquitanum austroafricum calidiua est quia est meridionalius.<ref>[https://books.google.fr/books?id=M9MZAQAAIAAJ&q=%22oc%C3%A9anique+aquitain%22&dq=%22oc%C3%A9anique+aquitain%22&lr=&cd=9 Bulletin du Centre d’études et de recherche scientifiques, Volume 11] (Francice).</ref> Litorum septentrio-occidentalium cluma oceanicum sed frigidius climate oceanico Aquitano; ibi ventorum occidentalium vis valde maior est. Planitiei clima oceanicum degradatum, in centro septentrionali situm, aliquando "Parisiense" nuncupatur, quia circiter [[fluentum Parisiense|fluenti Parisiensis]] (Francice ''bassin parisien'') proprium est, cui clima oceanicum magis tenuiter mutatur. Clima semicontinentale a septentrione orientali et a centro orientali (in [[Alsatia (regio Franciae recentior)|Alsatiā]]; planitiebus [[Arar]]is aut medii [[Rhodanus|Rhodani]]; planitiebus [[Delphinatus Viennensis|Delphinatūs]], [[Arvernia (regio recentior)|Arverniae]] aut [[Sabaudia (praefectura Franciae)|Sabaudiae]]) vicissim subdividitur et possidet characteres adhuc mutatiores propter montanarum molium vicinitatem. Clima semicontinentale meridionale climate calido distinctum et in Vallis Rhodani planitiebus, circum [[Lugdunum]], et in planitiebus [[Pagus Forensis|Pagi Forensis]]<ref>Vide [[:fr:Forez#Toponymie|partem de toponymiā in articulo "Forez" in Vicipaediā Francicā]].</ref> (Francice ''Forez'') est. [[Limane]]<ref name="Limane">"[http://mateo.uni-mannheim.de/camenaref/hofmann/hof4/s0930c.html Limaigne]" in {{Hofmannus}}</ref> seu [[Limania]]<ref name="Limane"/> (Francice ''La Limagne'' et [[Occitanice]] ''Limanha'') et regio circum [[Augustonemetum]] idem clima propter [[ventus Föhn|effectum Föhn]] geographicumque locum in [[Meridianum Franciae|mediā Franciae meridiē]] experiuntur. Clima semicontinentale orientale territorio e [[Burgundia et Liber Comitatus|Burgundiā]] usque ad [[Arduenna (praefectura Franciae)|Arduennam]] adest. Denique, [[clima alpinum]] praecipue locis superioribus in [[Alpes|Alpibus]], [[Pyrenaei montes|Pyrenaeis]], [[Montes Arvernienses|Montibus Arverniensibus]] (Francice ''Massif central''), [[Vosegus|Vosego]], [[Iura (mons)|Iurā]] et montibus [[Corsica|Corsicis]] adest. Pleraque [[Francia transmarina]] (Francice ''France d'outre-mer'') ad [[Zona tropica|climata tropica]] (magnis cum dissimilitudinibus)<ref name="Vincentius_Adoumie">Vincentius (Vincent) Adoumié (dir.), Christianus (Christian) Daudel, Desiderius (Didier) Doix, Ioannes Michael (Jean-Michel) Escarras et Catharina (Catherine) Jean, ''Géographie de la France'', Lutetiae, Hachette supérieur, coll. « HU Géographie », 2007, 288 p. (ISBN 978-2-011-45772-1)</ref> redigitur; quibus addenda sunt [[clima aequinoctiale]] [[Guiana Francica|Guianae Francicae]]<ref>[https://www.guyane-amazonie.fr/incroyable-guyane/geographie.html «Géographie»]{{Nexus deficitur|date=October 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} (Francice), in '''tourisme-guyane.com'' (inspectum die 2 Aprilis anni 2010).</ref>, [[clima subarcticum]] [[Insulae Sancti Petri et Miquelonensis|Insularum Sancti Petri et Miquelonensis]]<ref>«Questions courantes» (Francice), in ''st-pierre-et-miquelon.com'' (inspectum die 2 Aprilis anni 2010).</ref> et climata [[clima oceanicum|oceanicum]] et [[clima polare|polare]]<ref>«Terres australes et antarctiques françaises»(Francice), in ''tlfq.ulaval.ca'' (inspectum die 2 Aprilis anni 2010).</ref> [[Terrae australes antarcticaeque Francicae|Terrarum australium antarcticarumque Francicarum]]. Temperatura media in Franciā 0,1 ºC mediocriter pro decennio per [[saeculum 20|saeculum XX]] auxit.<ref name="Vincentius_Adoumie">Vincentius (Vincent) Adoumié (dir.), Christianus (Christian) Daudel, Desiderius (Didier) Doix, Ioannes Michael (Jean-Michel) Escarras et Catharina (Catherine) Jean, ''Géographie de la France'', Lutetiae, Hachette supérieur, coll. « HU Géographie », 2007, 288 p. (ISBN 978-2-011-45772-1)</ref> Die [[28 Iunii]], [[Veiranecae|Veiranecis]], [[thermometrum]] 46 ºC attigit, quod est maxima temperatura absoluta in Franciā metropolitanā postquam sunt tabulae.<ref>[https://www.leparisien.fr/societe/le-record-absolu-de-temperature-du-28-juin-reevalue-a-46-c-19-07-2019-8120094.php A C. D. cum AFP, die 19 Iulii anni 2019 horā 14:51, «Le record absolu de température du 28 juin réévalué à 46°C»] (Francice), in ''leparisien.fr'', die 19 Iulii anni 2019 (inspectum pridie Kalendas Octobres anni 2019).</ref> <gallery mode="packed" heights="100" style="font-size:88%;line-height:120%" caption="Clima Franciae"> Imago:Étretat, Frankreich10.jpg|Calcariae [[rupina]]e in [[Normannia|Normanniā]], prope [[Strusarda]]m. Imago:Lavender field.jpg|Virentia [[Mare Mediterraneum|Mediterranea]] ([[lavandula]]) in [[Comitatus Provinciae|Provinciā]]. Imago:Bellecote face nord.jpg|[[Clima alpinum]] in [[Sabaudia (discretiva)|Sabaudiā]] (aspicitur [[capra ibex|ibex]] sinistrorsum). Imago:Châtenois 040.JPG|[[Vinum Gallicum|Vineta]] [[Alsatia]]e prope [[Châtenois (Rhenus Inferior)|Villam Castinetum]]. Imago:Bora Bora.jpg|[[Bora-Bora]] in [[Polynesia Gallica|Polynesiā Gallicā]]. Imago:04 Calanche Piana.jpg|Parvi sinūs [[Piana]]e, in [[Corsica|Corsicā]]. </gallery> ===Conservatio circumiectorum=== Rei publicae administratores aliquibus e decenniis problematibus oecologicis obviam ire conantur. [[Saepta naturalia Franciae|Saeptis naturalibus]] (Francice ''réserves naturelles'') et [[Silvae publicae Franciae|silvis publicis]] (Francice ''parcs nationaux'') ex anno [[1967]] [[consaeptum naturale regionale Franciae|consaepta naturalia regionalia]] (Francice ''parcs naturels régionaux'')<ref>«Histoire» (Francice), in ''Fédération des Parcs naturels régionaux de France'' (inspectum die 20 Decembris anni 2018).</ref> additae sunt, quae naturale culturaleque patrimonium conservationem et existimationem coniungunt<ref name="Badower">Annie Badower et Augusta Cadars, ''La France, industries-services'' (Francice), Lutetiae, Dalloz, coll. «Sirey», 1994, 5e éd., 272 p. (ISBN 978-2-247-01703-4 et 2-247-01703-7)</ref> et 15% territorii Francici anno [[2018]] tegebant.<ref>«Les Parcs en chiffres» (Francice), in ''Fédération des Parcs naturels régionaux de France'' (inspectum die 20 Decembris anni 2018).</ref> [[Procuratio aquae (Francia)|Procurationes aquae]] (Francice ''agences de l'eau'') sex institutae sunt ad gerendas protegendasque opes aquae hac in natione.<ref>[http://www.lesagencesdeleau.fr/les-agences-de-leau/les-six-agences-de-leau-francaises/ «Les six agences de l’eau françaises|Les agences de l'eau»] (Francice), in ''www.lesagencesdeleau.fr'' (inspectum die 20 Decembris anni 2018).</ref><ref name="Vincentius_Adoumie">Vincentius (Vincent) Adoumié (dir.), Christianus (Christian) Daudel, Desiderius (Didier) Doix, Ioannes Michael (Jean-Michel) Escarras et Catharina (Catherine) Jean, ''Géographie de la France'', Lutetiae, Hachette supérieur, coll. « HU Géographie », 2007, 288 p. (ISBN 978-2-011-45772-1)</ref> [[Natura 2000|Rete Natura 2000]] [[habitatio|loca naturalia]] aut seminaturalia in [[Unio Europaea|Unione Europaeā]] cum magnā patrimoniali praestantiā propter [[fauna]]m et [[Flora (summatio)|floram]] excelsas quas continent congregat. Decembre anni [[2018]], rete Natura 2000 in Franciā 1779 locorum habebat, e quibus 212 loca marina sunt et quae comprehendunt: * 402 [[Zona protectionis specialis|zonarum protectionis specialis]] (ZPS) avibus; * 1377 [[Zona specialis conservationis|zonarum specialis conservationis]] (ZSC) [[habitatio]]nibus et [[Species (taxinomia)|speciebus]]. Tota superficies 200 364 chiliometrorum quadratorum lata est, 12,9% superficiei terrestri metropolitanae (sive milliones septem [[hectarea]]rum) et 33% superficiei in zonā oeconomicā exclusivā (sive 12,3 milliones hectarearum) repraesentans.<ref>[https://web.archive.org/web/20210323025254/https://www.ecologie.gouv.fr/reseau-europeen-natura-2000-1 «Réseau européen Natura 2000»] (Francice), ''Ministère de la Transition écologique et solidaire'', Iulio anni 2018, (inspectum die 14 Novembris anni 2018).</ref><ref name="Natura">[https://web.archive.org/web/20210320041651/http://www.natura2000.fr/chiffres-cles «Chiffres clés|Natura 2000»] (Francice), in ''www.natura2000.fr'' (inspectum die 14 Novembris anni 2018).</ref><ref>«[http://www.charente-maritime.gouv.fr/layout/set/print/Politiques-publiques/Environnement-risques-naturels-et-technologiques/Espaces-naturels-et-biodiversite/Natura-2000-sur-terre-et-sur-mer/Le-reseau-Natura-2000]» (Francice), in ''www.charente-maritime.gouv.fr'' (inspectum die 14 Novembris anni 2018).</ref><ref>[https://www.eea.europa.eu/data-and-maps/dashboards/natura-2000-barometer «Natura 2000 Barometer»] [archive], in ''European Environment Agency'' (inspectum idibus Februariis anni 2019).</ref> [[Fasciculus:Carrelets sur l'estuaire de la Gironde.jpg|thumb|center|700px|[[Aestuarium]] [[Girundia]] discribitur consaeptum naturale marinum et ad [[Natura 2000|rete Natura 2000]] pertinet. Sinistra ripa ad [[consaeptum naturale regionale Meduli]]<ref>[http://www.sc.edu/ltantsoc/medu0538.htm Meduli litus].</ref> (''parc naturel régional du Médoc'') pertinet. 635 chiliometrorum quadratorum latum, vastissimum aestuarium in Europā est.<ref>[https://web.archive.org/web/20210318200224/https://www.estuaire-gironde.fr/mensurations.html] (Francice).</ref>]] ==Civilitas== [[Fasciculus:Palais Bourbon Nuit.jpg|thumb|[[Regia Burbonia]] (Francice ''Palais Bourbon''), [[Conventus civitatis Francicae|Coventi nationalis]] ([[Francice]] ''Assemblée nationale'') sedes.]] [[Fasciculus:Emmanuel Macron in Tallinn Digital Summit. Welcome dinner hosted by HE Donald Tusk. Handshake (36669381364) (cropped 2).jpg|thumb|left|[[Emmanuel Macron]], Praeses Rei publicae Francicae.]] Praesens [[Constitutio Francica anni 1958|Constitutio]], [[Quinta Res Publica (Francia)|Quintae Rei Publicae]], per [[referendum]] die [[28 Septembris]] anni [[1958]] probata sunt. Quā probatā, munus [[Praesides Franciae|Praesidis Rei Publicae]] auctoritatem super [[Potestas exsecutiva|potestate exsecutivā]] valde firmavit,<ref>[https://www.diariocritico.com/noticia/12138/noticias/la-quinta-republica-francesa-y-sus-presidentes.html "La Quinta República Francesa y sus Presidentes"] (Hispanice), ''Diario Crítico''. Inspectum die 29 Iunii anni 2017.</ref> quae a [[Primus minister|Primo Ministro]] et a [[gubernatio|Gubernio]] antea repraesentatur. Quod Praesidem verum Potestatis Exsecutivae legatum constituit quantum ad [[Parlamentum]] attinet. Secundum Constitutionem, Praeses [[suffragium|suffragio directo]] uni quinquennio (in principio tempori annorum septem) eligitur. Praesidis arbitrium constantem usum et Rei Publicae procuratorum aequabilitatem confirmat. Praeses [[primus minister|Primum Ministrum]] designat, qui Ministrorum Consilium praesidet, [[copiae militares|copias militares]] ducit et foedera paciscitur. Ministrorum Consilium a Praeside nominatur, Primo Ministro proponente. Hoc gubernii genus [[res publica semipraesidentialis]] nuncupatur. [[Conventus civitatis Francicae|Coventus nationalis]] ([[Francice]] ''Assemblée nationale'') praecipuum legisferum corpus. Cuius [[Legatus parlamentaris|deputati]] 577 uni quinquennio directe eliguntur et omnia subsellia suffragio singulis comitiis eliguntur. Altera camera [[Senatus (Francia)|Senatus]] ([[Francice]] ''Sénat'') est, cuius senatores 321 comitiali a collegio (per suffragium indirectum) eliguntur et suum munus novem annos servant. Tertia Senatūs pars in annos tres renovatur. Legisferae Senatūs potestates limitatae sunt et Conventus nationalis decretorium iudicium facit si accidit disceptatio ambas inter cameras. Gubernium maxime parlamentarios apud diurnos actūs valet. Praeterea, est [[Consilium constitutionale]] (Francice ''Conseil constitutionnel''),<ref>[https://web.archive.org/web/20170715221443/http://www.conseil-constitutionnel.fr/conseil-constitutionnel/espanol/consejo-constitucional/presentacion-general/presentacion-general.25785.html "Consejo constitucional"] (Hispanice). Consilium constitutionale. Servatum ex originali Idibus Iuliis anni 2017. Inspectum die 29 Iunii anni 2017.</ref> membra novem habens, quod legum constitutionalitatem observat et de contentionibus decernit. Francici cives omnes homines annos duodeviginti aut amplius nati sunt. ===Politica externa=== [[Fasciculus:Diplomatic missions of France.PNG|thumb|left|400px|Francicae repraesentationes in toto orbe terrarum. [[Viridis|Viride]] Francia; [[Caeruleus|caeruleo]] nationes ubi Francia [[ambasciata]]s habet; [[Canus|cano]] alia territoria.]] Abusque [[Generalis|Generali]] [[Carolus de Gaulle|Carolo de Gaulle]] praeside (inter annos 1958 et 1969), Francica politica externa independentiae voluntate, praesertim a Civitatibus Foederatarum, depingitur;<ref name="Lasserre">Isabella (Isabelle) Lasserre (die 10 Martii anni 2009). [https://www.lefigaro.fr/international/2009/03/11/01003-20090311ARTFIG00073-quand-mitterrand-deja-negociait-le-retour-dans-l-otan-.php "Quand Mitterrand, déjà, négociait le retour dans l’Otan"]. ''lefigaro.fr'' (Francice). Inspectum die 10 Martii anni 2009.</ref> quamobrem, Francia [[arma nuclearia]] evolvit et e manipulis integratis de [[CFAS]] inter annos 1966 et 2009 decessit.<ref name="Lasserre"/> Francicarum [[ambasciata]]rum rete tertium maximum in toto orbe terrarum est, cum ambasciatis 156 et consulis sedibus 97 per [[continens|continentes]] quinque.<ref>Ministerium rerum externarum. [https://www.diplomatie.gouv.fr/fr/le-ministere-et-son-reseau/annuaires-du-ministere-de-l-europe-et-des-affaires-etrangeres/ambassades-et-consulats-francais-a-l-etranger/#sommaire_3 "Ambassades et consulats"]. ''diplomatie.gouv.fr'' (Francice). Inspectum pridie Kalendas Martias anni 2010.</ref> Francia [[civitas ad progressionem nitens|civitates ad progressionem nitentes]] praecipue [[Africa]]s, adiuvat. Officiale auxilium pro progressione 0,36% [[productus nationalis generalis|productūs nationalis generalis]] Francici anno 2014 repraesentabat, qui minor quam [[Britanniarum regnum|Britannicus]] aut [[Germania|Germanicus]] est.<ref>[[Ordo oeconomicae cooperationi et evolutioni favendis]]. [https://www.oecd.org/fr/developpement/stats/documentupload/ODA%202014%20Technical%20Note%20FR.pdf "Synthèse de l'aide publique au développement en avril 2015"] (PDF Francice). ''oecd.org''. Inspectum die 24 Decembris anni 2015.</ref> ===Iura humana=== [[Fasciculus:Declaration of Human Rights.jpg|thumb|Res publica Francica in [[Charta Hominis ac Civis Iurum|Declaratione iurum hominis et civis]] anni [[1789]] fundata est.]] Respectū [[Iura humana|iurum humanorum]] et consociationis cum corporibus [[Charta internationalis iurum humanorum|Chartae internationalis iurum humanorum]], quae [[Commissum Iurum Humanorum Consociationis Nationum|Commissum Iurum Humanorum]] includunt, Francia [[Pactio internationalis de iuribus oeconomicis, socialibus et culturalibus|Pactionem internationalem de iuribus oeconomicis, socialibus et culturalibus]]; [[Pactio internationalis de iuribus civilibus et politicis|Pactionem internationalem de iuribus civilibus et politicis]]; [[Conventio internationalis de abroganda omniformi discriminatione rassistica|Conventionem internationalem de abrogandā omniformi discriminatione rassisticā]]; [[Conventio de abroganda omnis generis discriminatione mulierum|Conventionem de abrogandā omnis generis discriminatione mulierum]]; [[Conventio contra Torturam, alteram Atrocem, Inhumanam seu Humiliantem Tractationem seu Poenam|Conventionem contra torturam, alteram atrocem, inhumanam seu humiliantem tractationem seu poenam]]; et [[Conventio de Iuribus Impuberum|Conventionem de iuribus impuberum]] obsignavit et sanxit. Alterā ex parte, [[Pactio de iuribus hominum invalidorum|Pactionem de iuribus hominum invalidorum]] solum obsignavit sed non sanxit, dum Francia de [[Conventio internationalis de protegendis hominibus omnibus a decessione coacticia|Conventione internationali de protegendis hominibus omnibus a decessione coacticiā]] non refert et [[Pactio internationalis de omnium peregrinorum operariorum eorumque familiarium iuribus protegendis|Pactionem internationalem de omnium peregrinorum operariorum eorumque familiarium iuribus protegendis]] nec obsignavit nec sanxit.<ref>[[Curator supremus Nationum Unitarum iuribus humanis tuendis]]. [http://www.unhchr.ch/tbs/doc.nsf/newhvstatusbycountry?OpenView&Start=1&Count=250&Expand=87 "Status by country"] (Anglice). Servatum ex originali die 14 Augusti anni 2013.</ref> ===Vires armatae=== [[Fasciculus:French military images.jpg|thumb|left|500px|alt=see description|Francicarum rerum militarium exempla. Dextrorsus ex apice laevo: nuclearis [[navis aëroplanigera]] [[Carolus de Gaulle (navis aëroplanigera)|Carolus de Gaulle]]; a [[aeroplanum insectatorium|aëroplanum insectatorium]] [[Dassault Rafale]]; Francici [[Venatores Alpini]] (Francice ''Chasseurs Alpins'') valles [[Afgania|Afganicae]] provinciae [[Kapisa]]e ([[Lingua Dari|Darice]] et [[Lingua Afganica|Afganice]] کاپيسا) explorantes; [[autocurrus armatus]] [[Autocurrus Leclerc|Leclerc]].]] [[Vires armatae]] Francicae seu Exercitus Francicus (Francice ''Forces armées françaises'' seu ''Armée française'') potestatem exsecutivam in [[Index praesidum rei publicae Francicae|Praeside Rei publicae Francicae]], Ducis exercituum (Francice ''Chef des Armées'') munus habente, conglobant. Nihilominus Constitutio Francica gubernium (scilicet, ministeria exsecutiva, quae haud necessarie ad Praesidis [[Factio politica|factionem politicam]] pertinent) publicis, civilibus et militaribus viribus armatis uti sinit. Ministerium Exercituum (Francice ''Ministère des Armées''), ex anno [[2017]] a [[Florentia Parly|Florentiā Parly]] gestum, pro pecuniae praestatione, opium assignatione et operationibus spondet.<ref>[https://web.archive.org/web/20210224231709/https://www.defense.gouv.fr/content/download/219706/2444262/file/Chiffres%20cl%C3%A9s%20de%20la%20d%C3%A9fense%20-%202013.pdf «Les chiffres clés de la défense 2013» (PDF) (Francice). ''Defense.gouv.fr''.</ref> Vires armatae Francicae primae sunt quae nationalismum in [[Res novae Francicae|Rebus novis Francicis]] foverunt, quia nationalismus se vilior et efficacior Civitati quam copiae [[Miles mercennarius|mercennariae]] monstravit.<ref>[https://books.google.com.br/books?id=JgfA4moXzEoC&pg=PA136&lpg=PA136&dq=The+idea+of+a+mass,+%E2%80%9Cvoluntary%E2%80%9D+army+was+born+out+of+the+French+Revolution.+The+new+soldiers+turned+out+to+be+cheaper+and+more+loyal+than+mercenaries,+and+they+fought+well.&source=bl&ots=yPK6sIAx9F&sig=lStp3DnlmAjcAxff4qd53Jybo0s&hl=pt-BR&sa=X&ved=0ahUKEwj73K_jqOvMAhVFKh4KHUY0DN4Q6AEIHTAA#v=onepage&q=The%20idea%20of%20a%20mass%2C%20%E2%80%9Cvoluntary%E2%80%9D%20army%20was%20born%20out%20of%20the%20French%20Revolution.%20The%20new%20soldiers%20turned%20out%20to%20be%20cheaper%20and%20more%20loyal%20than%20mercenaries%2C%20and%20they%20fought%20well.&f=false Jewish Choices, Jewish Voices: War and National Security] (Anglice).</ref> Cum 215 000 militorum suo munere, Francia in praesenti maxima potentia militaris intra [[Unio Europaea|Unionem Europaeam]] et tertia maxima intra [[CFAS]] est. Cuius copiae in [[Asia occidentalis|Asiā occidentali]]<ref>[https://www.theguardian.com/world/2009/may/26/france-military-base-uae France opens military base in UAE despite Iranian concerns] (Anglice).</ref> et totā [[Africa|Africā]]<ref>[https://www.businessinsider.com/frances-military-is-all-over-africa-2015-1 France's Military Is All Over Africa] (Anglice)</ref> agunt. Vires armatae Francicae dividuntur in ramos quinque, qui sunt: * [[Exercitus terrestris (Francia)|Exercitus terrestris]] (Francice ''Armée de terre''), ubi includuntur: ** [[Venatores Alpini]] (Francice ''Chasseurs Alpins'') ** [[Legio Externa Francica|Legio externa seu extranea]] (Francice ''Légion étrangère'') ** [[Copiae classis (Francia)|Copiae classis]] (Francice ''Troupes de marine'') ** [[Classis aeria levis Exercitus terrestris|Classis aëria levis Exercitūs terrestris]] (Francice ''Aviation légère de l'Armée de terre'' seu ''ALAT'') * [[Regimentum ingeniariae Francicae]] (Francice ''Régiment du génie français''), ubi includitur: ** [[Brigada munitorum siphonariorum Parisiensis]] (Francice ''Brigade de sapeurs-pompiers de Paris'') * [[Classis nationalis (Francia)|Classis nationalis]] (Francice ''Marine nationale''), ubi includuntur: ** [[Vis maritima aeronauticae navalis|Vis maritima aëronauticae navalis]] (Francice ''Force maritime de l'aéronautique navale'') ** [[Manuballistarii classiarii]] (Francice ''Fusiliers marins'') ** [[Manus classiaria|Manūs classiariae]] (Francice ''Commandos marine'') * [[Classis aeria et sideralis|Classis aëria et sideralis]] (Francice ''Armée de l'air et de l'espace''), ubi includitur ** Defensio aëria territorialis * [[Chorophylace nationalis (Francia)|Chōrophylacē nationalis]]<ref>Confer Neograecum nomen "Εθνική Χωροφυλακή".</ref> (Francice ''Gendarmerie nationale''), [[vigil]]es militares vim exercentes sicuti vigiles publici et reali et generali contextū. ==Divisio administrativa== {{Vide-etiam|Tabula administrativa Franciae}} [[Fasciculus:Regiones Francicae.png|thumb|500px|Francicarum regionum duodeviginti [[tabula geographica]].]] Ex anno [[2016]], Francia in duodeviginti administrativas regiones (Francice ''régions'') praecipue divisa est: regiones tredecim in [[Francia metropolitana|Franciā metropolitanā]] (inclusā collectivitate territoriali [[Corsica|Corsicā]])<ref>[https://web.archive.org/web/20151230075909/http://www.gouvernement.fr/action/la-reforme-territoriale "La réforme territoriale"] (Francice). Gubernium Franciae. Die 18 Decembris anni 2015. Archivatum ex originali die 30 Decembris anni 2015. Inspectum Kalendis Ianuariis anni 2016.</ref> et quinque trans maria.<ref name="Europe">[https://web.archive.org/web/20220316080837/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/france/ "Europe :: France"] (Anglice). Liber Factorum Mundanorum CIA. Die 3 Ianuarii anni 2018.</ref> Regiones divisae sunt vicissim in unam et centum praefecturas (Francice ''départements''), quae praecipue litterarum ordine dispositae sunt. His numeris [[numerus cursualis|numeri cursuales]] adaequant et olim [[notaculum|notacula]] eis usa sunt. Apud unam et centum praefecturas Francogallicas, quinque —[[Guadalupia (praefectura)|Guadalupia]], [[Guiana Francica|Guiana Francica seu Gallica]], [[Martinica]], [[Reunio]], [[Maiota]]— regiones et quoque praefecturae transmarinae (Francice ''départements et régions d'outre-mer'' seu ''DROM'') sunt, quae eodem statū quam praefecturae metropolitanae fruuntur et integrales [[Unio Europaea|Unionis Europaeae]] partes sunt. Una et centum praefecturae in [[Circumdarium|circumdaria]] (Francice ''arrondissements'') 335 subdivisae sunt, quae vicissim in [[canto]]nes (Francogallice ''cantons'') 2054 subdivisa sunt.<ref name="Circonscriptions">[https://web.archive.org/web/20140430033500/http://www.insee.fr/fr/themes/tableau.asp?reg_id=99&ref_id=t_0203R "Circonscriptions administratives au 1er janvier 2015 : comparaisons régionales"] (Francogallice). [[INSEE]]. Archivatum ex originali pridie Kalendas Maias anni 2014. Inspectum die 5 Iulii anni 2015.</ref> Hi cantones etiam divisi sunt in [[commune|communia]] (Francice ''communes'') 36658, quae sunt [[municipium|municipia]] electo cum consilio municipali.<ref name="Circonscriptions"/> Communia tria —[[Lutetia]], [[Lugdunum]], [[Massilia]]— in [[circumdarium municipale|circumdaria municipalia]] (Francogallice ''arrondissements municipaux'') 45 subdivisa sunt. Regiones, praefecturae et communia omnia [[collectivitas territorialis|collectivitates territoriales]] (Francogallice ''collectivités territoriales'') nuncupantur; scilicet, haec conventūs locales non minus quam potestatem exsecutivam possident. Circumdaria et cantones mere administrativae divisiones sunt. Nihilominus, non semper hoc modo fuere. Usque ad annum [[1940]], circumdaria collectivitates territoriales electo cum conventū erant, sed a [[Regimen Viciacense|Regimine Viciacensi]] ad tempus amota et modo terminali a [[Quarta Res Publica (Francia)|Quartā Republicā]] anno [[1946]] abrogatae sunt. ===Territoria et collectivitates transmarina=== [[File:Terrae Rem publicam Francicam constituentes.png|thumb|500px|Terrae Rem publicam Francicam constituentes.]] Praeter regiones duodeviginti et praefecturas unam et centum, Res publica Francica [[Collectivitas Transmarina Francica|collectivitates transmarinas]] quinque —[[Polynesia Gallica|Polynesiam Gallicam]], [[Insula Sancti Bartholomaei|Sanctum Bartholomaeum]], [[Collectivitas Sancti Martini|Sanctum Martinum]], [[Insulae Sancti Petri et Miquelonensis|Sanctum Petrum et Miquelonem]], [[Uvea et Futuna|Uveam et Futunam]]—, unam sui generis collectivitatem —[[Nova Caledonia|Novam Caledoniam]]—, unum territorium transmarinum (Francogallice ''territoire d'outre-mer'' seu ''TOM'') —[[Terrae australes antarcticaeque Francicae|Terras australes antarcticasque Francicas]]— et unam insularem possessionem in [[Oceanus Pacificus|Oceano Pacifico]] —[[Insula Clippertonensis|Insulam Clippertonensem]]— habet. Collectivitates et territoria transmarina Rei publicae Francicae, sed non [[Unio Europaea|Unioni Europaeae]] aut eius fiscali areae (excepto Sancto Bartholomaeo, qui e Guadalupiā anno 2007 secessit) intersunt. Collectivitates Pacifici Polynesiae Gallicae, Uvea et Futuna, Nova Caledonia [[francus CFP|franco CFP]]<ref>[https://web.archive.org/web/20110717034857/http://www.thetahititraveler.com/touristinfo/moneycurr.asp "Currency and Exchange Rate"] (Anglice). Thetahititraveler.com. Inspectum die 21 Iulii anni 2011.</ref> (Francogallice ''franc CFP'') uti pergunt, cuius valor stricte ei [[euro]]nis conexus est. Immo vero, regiones transmarinae quinque [[Francus Francicus|franco Francico]] utebantur et nunc [[euro]]ne utuntur.<ref>[ttps://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/rankorder/2085rank.html?countryName=France&countryCode=fr&regionCode=eu&rank=7#fr "2085rank"] (Anglice).Liber Factorum Mundanorum CIA.</ref> {| class="wikitable" style="font-size:90%;" |- ! Nomen ! Constitutionalis status ! Caput |- | [[Fasciculus:Flag of France.svg|25px]] [[Insula Clippertonensis]]<ref>Confer binomen "Epinephelus clippertonensis".</ref> | Civitatis privata possessio penes directam auctoritatem [[Ministerium Franciae transmarinae|Gubernii Francogallici]]. ! Sine incolis |- | [[Fasciculus:Flag_of_French_Polynesia.svg|25px]] [[Polynesia Gallica]]<ref>''Just's Botanischer Jahresbericht'', vol. 34, pars 1 (Lipsiae: 1907), [https://books.google.com/books?id=2HNCAQAAMAAJ&pg=PA293&q=polynesia+gallica p. 293].</ref> | Pagus transmarinus designata (Francogallice ''pays d'outre-mer'' sive POM), statum eundem habet quam collectivitas transmarina. ! [[Papeete|Urbs Papeetensis]]<ref>Vide [https://www.catholic-hierarchy.org/diocese/dpape.html "Archidioecesis Papeetensis" apud Hierarchiam Catholicam].</ref> |- | [[File:Flag_of_the_French_Southern_and_Antarctic_Lands.svg|25px]] [[Terrae australes antarcticaeque Francicae]] | Territorium transmarinum (Francice ''territoire d'outre-mer'' sive TOM) ! [[Portus Francicorum]]{{Convertimus}}<ref>Francogallice ''Port-aux-Français''.</ref> |- | [[File:Flag_of_FLNKS.svg|25px]] [[Nova Caledonia]] | Collectivitas [[Sui generis]] ! [[Numea]]<ref>Vide [https://www.catholic-hierarchy.org/diocese/dnoum.html "Dioecesis Numeana" apud Hierarchiam Catholicam].</ref> |- | [[File:Flag of Saint Barthélemy (local).svg|25px]] [[Insula Sancti Bartholomaei|Sanctus Bartholomaeus]]<ref>"I[nsulae] Bartholomaei ... Margaritta ... Barbuda, S. Christophori, Newis, Antiqua, Dominica, S. Luciae ... S. Vincentii" {{Google Books|iXZYAAAAcAAJ|p. 179}}</ref> | Collectivitas transmarina (Francice ''collectivité d'outre-mer'' sive ''COM'') ! [[Gustavia]] |- | [[File:Insigne Insulae Sancti Martini (Francia).svg|25px]] [[Collectivitas Sancti Martini|Sanctus Martinus]] | Collectivitas transmarina (Francice ''collectivité d'outre-mer'' sive ''COM'') ! [[Marigot (Sancti Martini)|Marigot]] |- | [[File:Flag_of_Saint-Pierre_and_Miquelon.svg|25px]] [[Insulae Sancti Petri et Miquelonensis|Sanctus Petrus et Miquelo]]<ref>Cf. {{CathHierDiocese|iles|Vicariatus Apostolicus Insularum S. Petri et Miquelonensis}}</ref> | Collectivitas transmarina (Francice ''collectivité d'outre-mer'' sive ''COM''). Adhuc ''collectivitas territorialis'' allusa. ! [[Oppidum Sancti Petri (insula Sancti Petri)|Oppidum Sancti Petri]] |- | [[File:Flag of Wallis and Futuna.svg|25px]] [[Uvea et Futuna]]<ref>Vide [https://www.catholic-hierarchy.org/diocese/dwafu.html "Dioecesis Uveana et Futunensis" apud Hierarchiam Catholicam].</ref> | Collectivitas transmarina (Francice ''collectivité d'outre-mer'' sive ''COM''). Adhuc ''territorium'' allusa. ! [[Mata Utu]] |} ==Demographia== [[Fasciculus:Franciae spissitudo incolarum.png|thumb|Franciae spissitudo incolarum per [[pagus|pagum]] (Francice ''arrondissement''). Praecipua urbana territoria visibila sunt, praesertim [[Lutetia]] (in centro a Septentrione), [[Insulae (urbs Franciae)|Insulae]] (a Septentrione), [[Massilia]] (inter meridiem et orientem) et [[Lugdunnum]] (in centro inter meridiem et orientem).]] Aestimato cum [[numerus incolarum|numero incolarum]] 64 millionum,<ref name="People">People. France (Anglice). Liber Factorum Mundanorum CIA. Inspectum die 25 Augusti anni 2008.</ref> Francia sita est vicesimo primo loco secundum numerum incolarum in toto orbe terrarum.<ref>Rank Order. Population (Anglice). Liber Factorum Mundanorum CIA. Inspectum die 25 Augusti anni 2008</ref> Territoria urbis maiore cum numero incolarum [[Lutetia]], [[Lugdunum]], [[Tolosa]], [[Insulae (urbs Franciae)|Insulae]], [[Burdigala]], [[Nicaea (Francia)|Nicaea]], [[Portus Namnetum]], [[Argentoratum]], [[Condate Redonum]] sunt. Francia demographicum incrementum naturale (migrationem excludens) maius passa est quam pleraeque [[Unio Europaea|Unionis Europaeae]] nationes et anno 2003 causa fuit maioris partis huius incrementi naturalis consociatas apud has nationes. Anno [[2008]], aestimata natalium index 1,273 filiorum pro feminā erat —Francia est loco secundo secundum fecunditatem in Europā, post [[Hibernia]]m—<ref>[https://www.insee.fr/fr/accueil#inter3INSEE 2006 : "La France, toujours l'un des pays les plus féconds d'Europe"] (Francice).</ref> et demographici incrementi index 0,574% erat.<ref name="People">People. France (Anglice). Liber Factorum Mundanorum CIA. Inspectum die 25 Augusti anni 2008.</ref> Aestimatus purus [[migratio]]nis index positivus est anno [[2008]], 1,48 migratorum pro 1000 incolarum.<ref name="People">People. France (Anglice). Liber Factorum Mundanorum CIA. Inspectum die 25 Augusti anni 2008.</ref> Anno [[2006]], [[INSEE|Institutum nationale statisticae et studiorum oeconomicorum seu INSEE]] 4,9 milliones immigratorum, scilicet 8% omnium incolarum, Franciam incolere aestimavit. Quia pueri immigratoribus e parentibus Francogallicā in terrā nati Francici putantur, civium peregre oriundorum numerus 6,7 milliones (secundum aestimationem anni 1999), scilicet 10% omnium Francicorum incolarum, erat. ===Ethnographia=== [[Praehistoria|Praehistoricis]] ex aevis, Francia copulatio commercii, migrationum, occupationum est. Praecipui greges ethnici quattuor in Franciā sunt: Praeceltae, [[Celtae]], [[Latini]], [[Germani (antiquitas)|Germani]] ([[Franci]], [[Visigothi]], [[Burgundiones]], [[Viccingi]]). Has "historicas" ob gentes, novi populi in Franciam e [[saeculum 19|saeculo XIX]] immigravere: [[Belgica|Belgae]], [[Italia|Itali]], [[Hispania|Hispani]], [[Portugallia|Lusitani]], [[Polonia|Poloni]], [[Romania|Dacoromani]], [[Graeci]], [[Iudaei]] ab [[Europa Orientalis|Europā Orientali]] et [[Barbaria (Africa)|Barbariā]], [[Arabes]] ac [[Mazaces]] a [[Barbaria (Africa)|Barbariā]], [[Nigricolores]] a Franciā et [[Seres]] apud alios. 40% incolarum Francicorum migratoriis ab his gregibus originem trahere -disparibus proportionibus- aestimantur, quod Franciam unam [[Europa]]eas apud civitates ethnice diversiores facit, non obstante usitatā stereotypiā Franciae sicuti nationis [[Gallia|Gallicae]]. Nihilominus, Europaeorum populorum integratio facilior quam haud Europaeorum populorum fuit, quod culturales obices et discrimen sociale causavit. ===Linguae=== [[Fasciculus:Langues de la France.svg|thumb|Diffusio linguarum regionum in Francia.]] [[Lingua Francogallica]] seu [[lingua Francica]] ex Francicā mediaevali progressa est, quā [[Medium Aevum|Medio Aevo]] incolae regionis hodiernae [[Insula Franciae (regio Franciae)|Insulae Franciae]] locuti sunt. Ut reges Franciae imperium protenderent, sic lingua Francogallica diffusa est. Iam anno [[1539]] [[Franciscus I (rex Franciae)|Franciscus I]] rex constituit ut lingua Francogallica sit unica regni sui lingua publica. Nihilominus, [[saeculum 18|saeculo duodevicensimo]] exeunte, tantum fere media regi subiectorum pars Francogallice locuti sunt.<ref>Haensch et Tümmers 1993:247.</ref> [[Res novae Francicae|Rebus novis Francicis]] confectis, linguae regionales publice oppugnatae sunt; anno [[1951]] demum per [[Lex Deixonne|Legem Deixonne]] (Francice ''Loi Deixonne'') ut linguae regionales docerentur concessum est.<ref>Günther et Tümmers 1993:251.</ref> Etiam his diebus, articulo altero constitutionis anni [[1958]] constitutum est ut [[lingua Francica]] sit unica publica reipublicae lingua. Non solum est lingua in Franciā passim adhibita, sed etiam instrumentum [[cultura]]e Francicae in [[tellus|toto orbe terrarum]]. Linguae regionales propter migrationes et nimiam linguae Francogallicae gravitatem (etiam in [[Media communicationis socialis|mediis commonicationis socialis]]) periclitantur. Francia [[Europaea de linguis regionalibus ac minoribus Charta|Europaeam de linguis regionalibus ac minoribus Chartam]] quidem subscripsit, pactum tamen non sanxit, quod partes chartae cum constitutione Franciae non conveniunt. Ab anno [[2008]], linguae regionales in articulo 75-1 constitutionis Franciae hereditas culturalis dicuntur.<ref>[http://www.legifrance.gouv.fr/Droit-francais/Constitution/Constitution-du-4-octobre-1958#eztoc2178_0_14_96 Litterae constitutionis (Francice) in pagina legifrance.gouv.fr].</ref> Linguae regionum in Francia sunt * Linguae Francogallicae ([[Langues d’oïl]]) in Franciā septentrionali, quae partim [[dialectos|dialecti]] [[lingua Francogallica|linguae Francogallicae]] habentur, utputa [[Lingua Picardica|Picardica]], [[Lingua Normannica|Normannica]], [[Lingua Gallonica|Gallonica]], [[lingua Pictavino-Santonica|Pictavino-Santonica]], [[lingua Vallonica|Vallonica]] et [[lingua Campanica|Campanica]] * [[Lingua Arpitanica|Arpitanica]] ((''Franco-Provençal'') in Franciā in pristinā regione [[Sabaudia|Sabaudiā]] (sed etiam in [[Italia|Italiā]] et [[Helvetia|Helvetiā]]) adhibita * [[Lingua Occitana|Occitana]] in Franciā meridianā * [[Lingua Catalana|Catalana]] in praefecturā [[Pyrenaeus Orientalis|Pyrenaeo Orientali]] * [[Lingua Alemannica|Alemannica]] in [[Alsatia|Alsatiā]] * [[Lingua Lotharingica (Theodisca)|Lotharingica (Theodisca)]] in Franciā boreoccidentali * [[Lingua Vasconica|Vasconica]] cum dialectis suis in Franciā austro-occidentali * [[Lingua Britonica|Britonica]] in [[Britannia Minor|Britanniā Minore]] * [[Lingua Corsica|Corsica]] in insulā [[Corsica|homonymā]] * [[Lingua Batava|Batava Belgica]] in Franciā septentrionali * Praeterea multae aliae linguae ab illis, qui in Franciam immigraverunt, necnon ab incolis territoriorum transmarinorum adhibentur. === Religiones === [[Fasciculus:Facade de Notre Dame de Reims.png|thumb|left|alt=Notre-Dame de Reims façade, gothic stone cathedral against blue sky|[[Ecclesia cathedralis Remensis]] cathedralis Catholica Romana est ubi [[Reges Franciae]] usque ad annum [[1825]] coronati sunt.]] Francia est res publica [[laicismus|laicistica]], id est: [[civitas]] et [[religio]]nes plane separatae sunt. Cum a magistratibus nulla de religionibus fidelibusque indicia colligantur, numeri eorum, qui singulis religionibus adhaerent, non nisi taxatione circumscribi possunt. Indicia communitatum religiosarum inter se saepe valde differunt, quare etiam numeri sequentes non nisi cautelā tractandi sunt. Secundum [[periodicum]] ''Le Monde des religions,'' 51 centesimae Francogallorum se esse [[Ecclesia Catholica Romana|Catholicos]], 31 centesimae nulli religioni adhaerere, fere 9 centesimae [[Musulmanus|Musulmanos]], 3 centesimae se esse [[Protestantes]] affirmant. Paene omnes ecclesiae Protestantes Franciae, quarum [[Ecclesia Reformata Franciae]] (Francice ''L’Église réformée de France'') est maxima, in [[Foederatio Protestantica Franciae|Foederatione Protestanticā Franciae]] (Francice ''Fédération protestante de France'') collaborant. Fere 1 centesima incolarum se [[Iudaei|Iudaeos]] esse confitentur. Ex his indiciis, sequitur in Francia esse 32 milliones Catholicorum, 5.7 milliones Musulmanorum, 1.9 milliones Protestantium et 600&thinsp;000 [[Iudaei|Iudaeorum]], praeterea 20 milliones hominum, qui nulli religioni adhaerent. 6% quaesitorum alia vel nihil dicunt. Catholicorum, ut ex quaestionibus concluditur, tantum parva pars re verā inter credentes numerari potest vel [[liturgia]]s frequentat, sed contra sunt etiam, qui traditionem Catholicam cum magno rigore ac diligentissime sequantur. Praeterea sunt in Franciā plus quam decies centena milia hominum, qui [[Ecclesiae Orthodoxae|Ecclesiis Orthodoxis]] aut [[Ecclesiae orthodoxae orientales|Orthodoxis Orientalibus]] adhaerent, fere 600&thinsp;000 [[Buddhismus|Buddhistarum]] necnon magnus numerus ad [[Hinduismus|Hindiusmum]] pertinentium. === Urbes === {{Vide-etiam|Index Urbium Franciae}} Francia multum urbanizata natio est et [[Index Urbium Franciae|maiores urbes]] (quoad numerum incolarum in territorio urbis anno [[2016]])<ref>[https://web.archive.org/web/20190206035205/https://www.insee.fr/fr/statistiques/3682672#tableau-Figure5 "Aires urbaines"]. ''Insee'' (Francice). Archivatum ex originali die 6 Februarii anni 2019. Inspectum Idibus Maiis anni 2019.</ref> in ordine [[Lutetia]] (cum 12 568 755 incolarum), [[Lugdunum]] (cum 2 310 850 incolarum), [[Massilia]] (cum 1 756 296 incolarum), [[Tolosa]] (cum 1 345 343 incolarum), [[Burdigala]] (cum 1 232 550 incolarum), [[Insulae (urbs Franciae)|Insulae]] (cum 1 187 824 incolarum), [[Nicaea (Francia)|Nicaea]] (cum 1 006 402 incolarum), [[Portus Namnetum]] (cum 961 521 incolarum), [[Argentoratum]] (cum 785 839 incolarum) et [[Condate Redonum]] (cum 727 357 incolarum) sunt (nota: significativa dissimilitudo inter numeros incolarum in territoriis urbis supra citatos et numeros inferiori in tabulā est, quae indicat numerum incolarum in [[commune|communibus]]). [[Exodus ruralis]] perenne politicum problema fuit fere toto [[saeculum 20|saeculo XX]]. {| class="wikitable floatright" style="text-align:center; width:100%; margin-left:0px; font-size:85%" |- ! align=center style="background:#B9D5E4;" | Positio ! align=center style="background:#B9D5E4;" | [[Urbs]] ! align=center style="background:#B9D5E4;" | [[Tabula administrativa Franciae|Regio]] ! align=center style="background:#B9D5E4;" | [[Numerus incolarum|Incolae]] ! align=center style="background:#B9D5E4;" | Photographema |- | align=center style="background:#DCE9F0;" | 1 ||align=left | '''[[Lutetia]]''' || [[Insula Franciae (regio hodierna)|Insula Franciae]] || 2 190 327 || [[Fasciculus:La_Tour_Eiffel_vue_de_la_Tour_Saint-Jacques,_Paris_août_2014_(2).jpg|100px]] |- | align=center style="background:#DCE9F0;" | 2 ||align=left | '''[[Massilia]]''' || [[Provincia Alpes Litus Lazuli]] || 862 211 || [[Fasciculus:Marseille_20160813_20.jpg|100px]] |- | align=center style="background:#DCE9F0;" | 3 ||align=left | '''[[Lugdunum]]''' || [[Arvernia Rhodanus Alpes]] || 515 695 || [[Fasciculus:Lyon_cityscape_from_Notre-Dame_de_Fourvière_-_from_Flickr.jpg|100px]] |- | align=center style="background:#DCE9F0;" | 4 ||align=left | '''[[Tolosa]]''' || [[Occitania (regio hodierna)|Occitania]] || 475 438 || [[Fasciculus:Vue_de_Toulouse_2007.jpg|100px]] |- | align=center style="background:#DCE9F0;" | 5 ||align=left | '''[[Nicaea (Francia)|Nicaea]]''' || [[Provincia Alpes Litus Lazuli]] || 342 637 || [[Fasciculus:Une_plage_à_Nice.jpg|100px]] |- | align=center style="background:#DCE9F0;" | 6 ||align=left | '''[[Portus Namnetum]]''' || [[Pagi Ligeris]] || 306 694 || [[Fasciculus:Ile_de_Nantes.JPG|100px]] |- | align=center style="background:#DCE9F0;" | 7 ||align=left | '''[[Monspessulanus]]''' || [[Occitania (regio hodierna)|Occitania]] || 281 613 || [[Fasciculus:Montpellier(France)1.JL.jpg|100px]] |- | align=center style="background:#DCE9F0;" | 8 ||align=left | '''[[Argentoratum]]''' || [[Magnus Oriens]] || 279 284 || [[Fasciculus:Absolute_Pl_marche_aux_cochons_01.JPG|100px]] |- | align=center style="background:#DCE9F0;" | 9 ||align=left | '''[[Burdigala]]''' || [[Nova Aquitania]] || 252 040 || [[Fasciculus:Bordeaux Place de la Bourse de nuit.jpg|100px]] |- | align=center style="background:#DCE9F0;" | 10 ||align=left | '''[[Insulae (urbs Franciae)|Insulae]]''' || [[Alta Franciae]] || 232 440 || [[Fasciculus:Lille_bourse_profil.jpg|100px]] |- | align=center style="background:#DCE9F0;" | 11 ||align=left | '''[[Condate Redonum]]''' || [[Britannia Minor (regio recentior)|Britannia Minor]] || 216 268 || [[Fasciculus:Rennes_Opéra.JPG|100px]] |- | align=center style="background:#DCE9F0;" | 12 ||align=left | '''[[Durocortorum]]''' || [[Magnus Oriens]] || 183 113 || [[Fasciculus:Subé_Fountain,_Reims,_France.jpg|100px]] |- | align=center style="background:#DCE9F0;" | 13 ||align=left | '''[[Sanctus Stephanus de Furano]]''' || [[Arvernia Rhodanus Alpes]] || 171 924 || [[Fasciculus:Tram_st_etienne_place_fourneyron.jpg|100px]] |- | align=center style="background:#DCE9F0;" | 14 ||align=left | '''[[Franciscopolis (Francia)|Franciscopolis]]''' || [[Normannia (regio hodierna)|Normannia]] || 170 352 || [[Fasciculus:Le_Havre_Vue_Plage_14_07_2005.jpg|100px]] |- | align=center style="background:#DCE9F0;" | 15 ||align=left | '''[[Telo Martius]]''' || [[Provincia Alpes Litus Lazuli]] || 169 634 || [[Fasciculus:Gare_de_Toulon.JPG|100px]] |- | align=center style="background:#DCE9F0;" | 16 ||align=left | '''[[Gratianopolis]]''' || [[Arvernia Rhodanus Alpes]] || 158 180 || [[Fasciculus:Grenoble_july_2009.JPG|100px]] |- | align=center style="background:#DCE9F0;" | 17 ||align=left | '''[[Divio]]''' || [[Burgundia et Liber Comitatus]] || 155 090 || [[Fasciculus:Toits-dijonnais.jpg|100px]] |- | align=center style="background:#DCE9F0;" | 18 ||align=left | '''[[Andecavis]]''' || [[Pagi Ligeris]] || 151 229 || [[Fasciculus:La_Maine_a_Angers.jpg|100px]] |- | align=center style="background:#DCE9F0;" | 19 ||align=left | '''[[Nemausus]]''' || [[Occitania (regio hodierna)|Occitania]] || 151 001 || [[Fasciculus:Nîmes,_Maison_Carrée_(1._Jhdt.n.Chr.)_(46785244294).jpg|100px]] |- | align=center style="background:#DCE9F0;" | 20 ||align=left | '''[[Villa Urbana (Lugdunensis)|Villa Urbana]]''' || [[Arvernia Rhodanus Alpes]] || 149 019 || [[Fasciculus:Place_lazare_goujon.jpg|100px]] |}{{clear}} ==Oeconomia== [[Fasciculus:La Défense depuis La Garenne-Colombes.jpg|thumb|upright=1.8|''[[La Défense]]'', [[Lutetia]]e, maxima [[regio mercatoria]] in [[Europa|Europā]].<ref>[http://ecohearth.com/eco-blogs/eco-international/835-la-defense-europes-largest-business-district-sets-a-new-standard-for-sustainable-development.html La Défense: Europe largest buisiness district Sets a New Standart for Sustainable Devloment] (Anglice) {{Wayback|url=http://ecohearth.com/eco-blogs/eco-international/835-la-defense-europes-largest-business-district-sets-a-new-standard-for-sustainable-development.html |date=20110205112759 }} - EcoHeart</ref>]] Francica oeconomia e divite modernāque oeconomiā ubi gubernii munus interventioque significativa erant in alteram plurimā cum participatione societatum privatarum et secundum [[Mercatus (oeconomia)|mercatūs]] vias fungentem transit.<ref name="Oeconomia">Economy. France. CIA - The World Factbook (Anglice). Inspectum 28 Augusti anni 2008.</ref> Gubernium ad privatam administrationem partim aut omnino aliquas praecipuas societates -sicuti [[Air France]], [[Renault]], [[Thales (societas)|Thales]]- transtulit, quamquam gubernium adhuc dominium in campis energiae, publicae vectationis et industriae militaris servat.<ref name="Oeconomia">Economy. France. CIA - The World Factbook (Anglice). Inspectum 28 Augusti anni 2008.</ref> Francia [[capitalismus|capitalismo]] favet, sed socialem aequalitatem per leges, stipendiarias per rationes et socialia per impensa attingere ad deminuendam redituum dissimilitudinem quaerit.<ref name="Oeconomia">Economy. France. CIA - The World Factbook (Anglice). Inspectum 28 Augusti anni 2008.</ref> Ut membrum [[G8|Gregis Octo Civitatum]], gregis nationum industrializatissimarum; Francica oeconomia loco octavo est in toto orbe terrarum, mensurato [[Productus domesticus generalis|productū domestico generali]] iuxta cum [[Par acquirendi potestas|par acquirendi potestate]]<ref>Rank Order of GDP PPP. CIA - The World Factbook (Anglice). Inspectum die 24 Augusti anni 2008.</ref>, et est loco sexto nominalibus terminis.<ref>[https://www.ft.com/content/abe2ffc4-c08b-11dc-b0b7-0000779fd2ac«UK slips behind France on economy»]. ''[[Financial Times]]'' (Anglice), 11-01-2008. [Inspectum die 23 Maii anni 2008].</ref> Francia est loco quinto apud nationes bona exportantes et loco quarto apud nationes servitia in toto orbe terrarum exportantes.<ref name="Sheet">[https://www.economist.com/search?q=France France Fact Sheet]. ''[[The Economist]]'' (Anglice). (Die 8 Augusti anni 2008). Inspectum die 25 Augusti anni 2008.</ref> Nihilominus, sumptūs reditūsque ratio 53 400 millionum dollariorum lacunam anno 2007 passa est.<ref name="Sheet"/> Praecipuus Francicus index bursarius [[CAC 40]] est. [[Ordo oeconomicae cooperationi et evolutioni favendis]], cuius socia Francia est, apud [[G8|Gregis octo civitatum]] nationes Franciam productivitatis (secundum [[PDG]] pro laboris horis) ordini praeesse anno 2005 retulit.<ref>[[Ordo oeconomicae cooperationi et evolutioni favendis]]. [https://web.archive.org/web/20070123075528/http://ocde.p4.siteinternet.com/publications/doifiles/012005061G006.xls «Labour productivity 2003»] ([[Microsoft Excel]]) (Anglice), anno 2005. Archivatum ex originali die 2007-01-23. [Inspectum die 20 Aprilis anni 2006].</ref> Verumtamen, [[PDG]] per capita Francicus 30% minor est quam [[Statunitensis]], quod [[facultas laborandi|facultatis laborandi]] centesimae rationi attribui potest; anno [[2004]], facultatis laborandi 68,8% inter 15 et 64 annos natos laborabant, adversus 80% in [[Iaponia|Iaponiā]], 78,9% in [[Britanniarum Regnum|Britanniarum Regno]], 77,2% in [[Civitates Foederatae Americae|Civitatibus Foederatis Americae]] et 71% in [[Germania|Germaniā]].<ref>[[Ordo oeconomicae cooperationi et evolutioni favendis]]. [https://www.oecd.org/employment/emp/35024561.pdf «OECD Employment Outlook 2005 - Statistical Annex»] (Formā [[PDF]]) (Anglice), anno 2005.] [Inspectum die 29 Iunii anni 2006].</ref> Anno [[2007]], gubernium reformationem laboralem inchoavit. Francicum onus tributarium apud maiora in Europā est, prope 20% PDG anno [[2005]].<ref name="Oeconomia">Economy. France. CIA - The World Factbook (Anglice). Inspectum 28 Augusti anni 2008.</ref> Cum 82 millionibus periegetarum anno [[2007]], Francia est primus locus destinatus periegeticus in toto orbe terrarum.<ref>Rectio periegeseōs. [https://web.archive.org/web/20080624195206/http://www.tourisme.gouv.fr/fr/z2/stat/tis/att00018288/TIS_EVE2007_2008-5.pdf «Le tourisme international en France en 2007»] (Francice). Gubernium Franciae. Archivatum ex originali die 2008-12-28. [Inspectum Nonis Iuniis anni 2008].</ref> ==Infrastructura== ===Energia et vectura=== [[Fasciculus:Creissels_et_Viaduct_de_Millau.jpg|thumb|[[Viaeductus Aemiliaci|Viaeductus Aemiliaci]] (Francice ''Viaduc de Millau''; [[Occitanice]] ''Viaducte de Milhau''), unus apud altissimos duos in toto orbe terrarum, pars est [[autovia]]e A75-A71, e [[Lutetia|Lutetiā]] in [[Baeterrae|Baeterras]] et [[Monspessulanus|Montempessulanum]].]] [[Fasciculus:SNCF 253.JPG|thumb|[[Tramen]] [[TGV]] [[Lutetia]]e.]] Francia natio minimam [[Carbonii dioxidum|carbonii dioxidi]] quantitatem emittens evolutissimas apud civitates septem in toto orbe terrarum est, quia multa pecunia collocata est in [[Energia nuclearis|energiā nucleari]].<ref>[https://unstats.un.org/unsd/environment/air_co2_emissions.htm «CO2 emissions per capita in 2006»] (Anglice). Gasiorum thermocepicorum emissiones. ''Environmental Indicators''. Nationes Unitae. Augusto anni 2009. Inspectum die 10 Martii anni 2011.</ref> Ut effectus magnarum collocationum pecuniae in technologiā nucleari, pleraque [[electricitas]] in Franciā producta a [[Ergasterium atomicum|ergasteriis atomicis]] 59 creatur (78% anno 2006, e solum 8% anno 1973, 24% anno 1980, et 75% anno 1990).<ref>DGEMP / Observatoire de l'énergie (die 7 Decembris anno 2016). [https://www.ecologie.gouv.fr/production-delectricite «La production d'électricité»] (Francice). Inspectum pridie Idus Martias anni 2018.</ref> Francicum [[ferrivia]]rum rete, chiliometrorum 29 213 patens, longissimum in totā [[Europa Occidentalis|Europā Occidentali]]. A societate [[SNCF]] geritur et apud [[tramen|tramina]] perquam celeria inveniuntur [[Thalys]], [[Eurostar]] et [[TGV]], quod iter facit velocitate chiliometrorum horalium 320 usū commerciali. Eurostar, iuxta cum Diakoniā Translationis Cuniculi Freti Gallici, Franciam cum [[Britanniarum Regnum|Britanniarum Regno]] per [[Cuniculus Freti Gallici|Cuniculum Freti Gallici]] conectit. Ferriviarum connexiones ad omnes vicinas nationes, [[Andorra|Andorrā]] exceptā, expanduntur. Intraurbanae connexiones quoque bene evoluta sunt, cum [[Ferrivia subterranea|ferriviae subterraneae]] et [[Currus electricus|curruum electricorum]] diakoniis diakonias [[laophorium|laophoriorum]] perficientibus. Circiter 893 300 chiliometrorum [[autovia]]rum utilium in Franciā. Regio [[Lutetia]]e denso [[via]]rum autoviarumque reti circumdatur, quod eam cum paene totā natione connectit. Francicae viae ingentem internationalem transitum etiam sustinent, connexae cum urbibus finitimorum [[Belgica]]e, [[Hispania]]e, [[Andorra]]e, [[Principatus Monoeci|Monoeci]], [[Helvetia]]e, [[Germania]]e et [[Italia]]e. non est tributum notaculi annuum; nihilominus, autoviarum quadripertitarum usus per [[portorium|portoria]] est, exceptis vicinitatibus municipiorum magnae dimensionis. Novorum [[autocinetum|autocinetorum]] mercatus domesticis insignibus regitur, sicuti [[Renault]] (27% autocinetorum in Franciā anno 2003 venditorum), [[Peugeot]] (20,1%) et [[Citroën]] (13,5%).<ref>L'automobile magazine, hors-série 2003/2004 paginā 294 (Francice).</ref> Amplius 70% autocinetorum novorum anno 2004 venditorum Diseliana [[motrum|motra]] habebant, valde plus quam habentia [[benzinum|benzini]] aut [[gasium liquefactum e petroleo|gasii liquefacti e petroleo]] motra.<ref>[https://web.archive.org/web/20081006095330/http://www.ademe.fr/particuliers/fiches/voiture/rub3.htm «Guide pratique de l' ADEME, la voiture»] (Francice). Ademe.fr. Inspectum die 22 Octobris anni 2008. Archivatum ex originali pridie Nonas Octobres anni 2008.</ref> Francia altissimum [[viaeductus|viaeductum]] in toto orbe terrarum, [[Viaeductus Aemiliaci|Viaeductum Aemiliaci]] (Francice ''Viaduc de Millau''; [[Occitanice]] ''Viaducte de Milhau''), quoque possidet et ponderis pontes, sicuti [[Pons Normanniae]] (Francice ''Pont de Normandie''), aedificavit.<ref>[https://web.archive.org/web/20150924074119/http://www.planete-tp.com/en/IMG/pdf/3_cle67bb35-5.pdf «The Normandy bridge: The bridge in figures»] (PDF) (Anglice). Inspectum die 10 Augusti anni 2014.</ref><ref>[«Construction Facts - The Sourcebook of Statistics, Records and Resources»] (PDF) (Anglice), McGraw Hill, ''Engineering News Record'', vol. 251, No. 20a, Novembre anni 2003, inspectum die 9 Augusti anni 2014.</ref> Sunt circa 478 [[aëroportus|aëroportuum]] in Franciā, inclusis [[Aërodromus|aërodromis]]. [[Aëroportus Lutetiae Carolus de Gaulle]] (Francogallice ''Aéroport de Paris-Charles-de-Gaulle''), in [[Lutetia]]e vicinitatibus situs, maximus et operosissimus aëroportus est totā in natione et plerumque popularem commercialemque transitum huius nationis sustinet et Lutetiam cum paene omnibus magnis [[urbs|urbibus]] in toto orbe terrarum connectit. [[Air France]] nationalis aëronautica societas, quamquam plurimae privatae aëronauticae domesticorum internationaliumque volatuum diakonias praebent. Sunt praecipui [[portus|portūs]] decem in Franciā, quorum maximus [[Massilia]]e est, qui etiam est maximus limes cum [[Mare Mediterraneum|Mari Mediterraneo]]. 14 932 chiliometrorum [[via aquaria|viarum aquariarum]] Franciam transeuntium, incluso [[Canalis Australis|Canali Australi]] (Francogallice ''Canal du Midi''), Mare Mediterraneum cum [[Oceanus Atlanticus|Oceano Atlantico]] per [[Garunna|flumen Garunnam]] connectente.<ref>Patrimonium totius mundi UNESCO. [http://whc.unesco.org/en/list/770/ «Canal du Midi»] (Anglice et Francice). whc.unesco.org. Inspectum pridie Idus Martias anni 2018.</ref> [[Fasciculus:Centrale de Cruas.jpg|center|700px|thumb|Paene 80% matricis energeticae Francicae de [[energia nuclearis|energiā nucleari]] orta est, maxima centesima ratio in toto orbe terrarum.<ref>EnerPub (die 8 Iunii anni 2007). [https://www.speroforum.com/site/article.asp?idarticle=9839&t=France%3A+Energy+profile&idarticle=9839&t=France%3A+Energy+profile «France: Energy profile»]{{Nexus deficit|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} (Anglice). ''Spero News''. Inspectum die 25 25 Augusti anni 2007.</ref> Hac imagine, [[ergasterium atomicum]] [[Crudatium|Crudatii]].]] ===Educatio=== [[Fasciculus:Absolute BNUS 01.JPG|thumb|Bibliotheca nationalis [[Universitas Argentinensis|Universitatis Argentinensis]], educationis superioris institutio anno [[1538]] condita.]] In Franciā, schola publica [[laicismus|laica]] gratuitaque est.<ref>[https://www.education.gouv.fr/le-budget-et-les-finances-du-systeme-educatif-89252 «Le coût d'une scolarité»] (Francice).</ref> Quamquam non solum educatio et remuneratio docentium sed etiam programmata ad Civitatis officium pertinent, ludorum litterariorum et [[collegium (Francia)|collegiorum]] et [[lyceum (Francia)|lyceorum]] aedes ad [[Tabula administrativa Franciae|collectivitates territoriales]] spectant.<ref>[«Les collectivités territoriales»], in ''education.gouv.fr'' (inspectum die 22 Februarii anni 2010).</ref> Praeceptio obligatoria est pueris e sex ad sedecim annos natis. Martio anni [[2018]], praeses [[Emmanuel Macron]] se aetatem scholarizationis obligatoriam ad tres annos e regressū anni [[2019]] deminuere velle nuntiavit.<ref>[https://www.lemonde.fr/education/article/2018/03/26/macron-doit-annoncer-que-la-scolarisation-des-enfants-sera-rendue-obligatoire-a-3-ans_5276773_1473685.html «Macron veut cesser « de considérer l'école maternelle comme une option»»] (Francice), in ''lemonde.fr'' (inspectum die 29 Aprilis anni 2018).</ref> [[Educatio primaria]] phasibus duabus evolvitur: primum, [[schola materna]] (Francice ''école maternelle''), quae novissimos pueros recipit eorum initio in scholā, eorum conformationi ad socialis vitae normas, eorum initiationi fundamentalia ad instrumenta sicuti sermonem et numeros;<ref>[https://www.education.gouv.fr/l-ecole-maternelle-11534 «L'école maternelle»] (Francice), in ''education.gouv.fr'' (inspectum die 22 Februarii anni 2010).</ref> deinde, ad sex annos natos aetatis, pueri [[schola elementaria|scholā elementariā]] (Francice ''école élémentaire'') recipiuntur, cuius primus scopus lecturam, scriptionem, calculum et educationem civicam discere est.<ref>«L'école élémentaire»] (Francice), in ''education.gouv.fr'' (inspectum die 22 Februarii anni 2010).</ref> [[Fasciculus:École normale supérieure de Paris, 26 January 2013.jpg|thumb|[[Schola normalis superior (Lutetia)|Schola normalis superioris]] (Francice ''École normale supérieure'' seu ''ENS'') [[Lutetia]]e, exeunte [[saeculum 18|saeculo XVIII]] condita, plures [[Praemium Nobelianum|Praemio Nobeliano]] laureatos [[per capita]] quam quaelibet institutio in toto orbe terrarum generat.<ref>Tom Clynes, [https://www.nature.com/news/where-nobel-winners-get-their-start-1.20757 Where Nobel winners get their start] (Anglice), [[Nature]], die 7 Octobris anni 2016.</ref>]] [[Educatio secundaria]] etiam cyclis duobus evolvitur: primus [[collegium (Francia)|collegio]] datur et inducit in [[diploma nationale breveti]] (Francice ''diplôme national du brevet'').<ref>[https://www.education.gouv.fr/le-college-4940 «Le collège»] (Francice), in ''education.gouv.fr'' (inspectum die 22 Februarii anni 2010).</ref>; secundus autem cyclus [[Lyceum (Francia)|lyceo]] datur et inducit in examina finalia et nationalia: in [[baccalaureatus professionalis|baccalaureatum professionalem]] (Francice ''baccalauréat professionnel''), [[baccalaureatus technologicus|technologicum]] (Francice ''baccalauréat technologique'') aut [[baccalaureatus generalis|generalem]] (Francice ''baccalauréat général'') et in [[testimonium habilitatis professionalis]] (Francice ''certificat d'aptitude professionnelle'') aut in [[testimonium habilitatis professionalis agrariae]] (Francice ''certificat d'aptitude professionnelle agricole'' seu ''CAPA'') educationi agriculturali.<ref>[https://www.education.gouv.fr/le-lycee-41642 «Le lycée»] (Francice), in ''education.gouv.fr'' (inspectum die 22 Februarii anni 2010).</ref> Ceterum, fere 17% alumnorum educationis primariae secundariaeque scholas privatas, plerasque cum Civitate consociatas et crebro confessionales, frequentant.<ref>[https://www.education.gouv.fr/les-etablissements-d-enseignement-scolaire-prives-2942 «Les établissements d'enseignement privés»] (Francice), in ''education.gouv.fr'' (inspectum die 22 Februarii anni 2010).</ref> Francogallica [[educatio superior]] ostendit singularitatem cogendi ut [[universitas|universitates]] (Francice ''universités'') et [[schola grandis|scholarum grandium]] (Francogallice ''grandes écoles'') systema inter se congruant, quo accessus habetur plerumque per idoneitatis probationem post classes praeparatorias (Francice ''classes préparatoires'').<ref name="supérieur">[https://www.education.gouv.fr/l-enseignement-superieur-10085 «L'enseignement supérieur»]{{Nexus deficitur|date=October 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} (Francice) in ''education.gouv.fr'' (inspectum 22 Februarii anni [[2010]]).</ref> Educatio superior [[brevetum technici superioris|breveto technici superioris]] (Francice ''brevet de technicien supérieur'') et classibus praeparatoriis ad scholas grandes in [[Lyceum (Francia)|lyceis]] docetur<ref name="supérieur"></ref> aut in sedibus privatis. Omnia diplomata in Franciā concessa in [[index diplomatum in Francia|repertorio nationali testimoniorum professionalium]] (Francice ''répertoire national des certifications professionnelles'' seu ''RNCP'') porrigenda sunt. Francia, se ipsā [[Liberatio Franciae|liberatā]], ingens incrementum in fequentatione scholarum cognovit. Anno [[1936]], minus quam 3% classis cuiuslibet [[baccalaureus|baccalaureūs]] titulum adipiscuntur; haec centesimarum ratio in 30% anno [[1985]] et in 60% anno [[1995]] transivit.<ref name="Maurin">Ludovicus (Louis) Maurin, ''Déchiffrer la société française'', [[Lutetia|Lutetiae]], [[La Découverte]], [[2009]], 368 p. ([[ISBN]] 978-2-707-15413-2, [[LCCN]] 2009503665).</ref> Quomodocumque, haec educationis democratizatio inaequalitatem socialem non delevit: solum 25% filiorum fabrorum inter [[1974]] et [[1978]] natorum educationis superioris diplomate honorati sunt, aliter ac 77% filiorum moderatorum.<ref name="Maurin"></ref> Hae inaequalitates adhuc maiores sunt in scholis grandibus: solum 2,9% studentium a [[Schola nationalis administrationis (Francia)|Scholā nationali administrationis]] (Francice ''École nationale d'administration'' seu ''ENA'') anno [[2008]] admissorum parentem fabrum habebant.<ref name="Maurin"></ref> Secundum [[PISA|programma PISA]] ad comparanda systemata educativa nationalia, Francici systematis educativi eventūs deceptorii sunt, comparati ad alias Civitates socias [[Ordo oeconomicae cooperationi et evolutioni favendis|Ordinis oeconomicae cooperationi et evolutioni favendis]],<ref>[https://web.archive.org/web/20190603012105/http://orientation.blog.lemonde.fr/2013/12/07/enquete-pisa-2012-la-france-decroche-en-maths-mais-remonte-en-comprehension-de-lecrit/ «Résultats de la France à l'enquête PISA 2012 scolaires]» (Francice), ¡¡[[Le Monde]]'' die 07/12/2013, ab Olivario (Olivier) Rollot.</ref> imprimis ob inaequali incrementum, factā investigatione PISA anni [[2003]]. Non obstantibus cautionis consiliis, [[analphabetismus]] 3,1 milliones hominum attingebat, id est, 9% incolarum inter 18 et 65 annos natorum et qui scholam in Franciā frequentaverant.<ref>[https://web.archive.org/web/20121211143413/http://anlci.gouv.fr/fileadmin/Medias/PDF/EDITIONS/ivq_4pages.pdf Agence nationale de lutte contre l'illettrisme, des chiffres pour éclairer les décisions] (Francice).</ref> Socialis alumnorum origo scholares eorum fructūs valdissime afficit. In [[cursus elementaris secundi anni|cursū elementari secundi anni]] (Francogallice ''Cours élémentaire 2e année'' seu ''CE2''), alumni ad pauperrimam quartam portionem pertinentes media puncta credita 57 e 100 in [[lingua Francica|linguā Francicā]] et 58 in [[mathematica|mathematicā]] obtinuerunt, contra 87 et 85 respective eis ad divetissimam quartam portionem pertinentibus. Haec inaequalitas augetur post [[collegium (Francia)|collegium]], cum indice accessūs ad secundum cursum baccalaureatūs generalis aut technologici bis altiore alumnis ad ambitūs divitiores pertinentibus quam aliis alumnis.<ref name="lefigaro">[https://www.lefigaro.fr/conjoncture/en-france-les-pauvres-vivent-13-ans-de-moins-que-les-riches-20190604 «En France, les pauvres vivent 13 ans de moins que les riches»] (Francice), in ''www.lefigaro.fr'', die [[4 Iunii]] [[2019]].</ref> Prima [[Ministerium Educationis nationalis (Francia)|Ministerii Educationis nationalis]] evaluatio "continuitatem paedagogicam" positivam per interclusionem tempore [[pandemia]]e [[COVID-19]] esse revelavit. Secundum demoscopiam, magistri septem e decem et parentes octo e decem contenti putati sunt.<ref>[https://www.lefigaro.fr/actualite-france/confinement-scolaire-un-bilan-officiel-tres-positif-sauf-en-education-prioritaire-20200724 «Confinement scolaire: un bilan officiel plutôt positif sauf en éducation prioritaire»], in ''Le Figaro'' (inspectum die 24 Iulii anni 2020).</ref> ===Valetudo=== [[Fasciculus:P1000513 Paris XIII Salpetrière reductwk.JPG|thumb|upright=1.3|[[Valetudinarium Pitié-Salpêtrière]] (Francice ''Hôpital de la Salpêtrière''), [[valetudinarium]] docens [[Lutetia]]e.]] Francogallicum valetudinis systema primo loco in toto orbe terrarum collocabatur secundum [[Ordo mundi sanitarius|OMS]] anno [[1997]]<ref>[https://www.photius.com/rankings/healthranks.html The ranking, see spreadsheet details for a whole analysis] (Anglice) in ''photius.com''.</ref> et postea rursus anno [[2000]].<ref>[https://www.who.int/healthinfo/paper30.pdf Measuring overall health system performance for 191 countries] (Anglice).</ref> Valetudinis systema plerumque gratuitum est hominibus [[morbus|morbis]] chronicis (Francice ''affections de longues durées'') affectis; sicuti [[Cancer (morbus)|cancro]], [[Morbus deficientiae immunitatis acquisitae|sidā]] aut [[fibrosis cystica|fibrosi cysticā]]. Media [[exspectatio vitae]] in natū 77 anni viribus et 84 anni feminis sunt, apud altiores in [[Unio Europaea|Unione Europaeā]].<ref>[Espérance de vie, taux de mortalité et taux de mortalité infantile dans le monde] (Francice), [[INSEE]].</ref> Sunt 3,22 medici pro milibus incolarum in Franciā,<ref>[https://www.statistiques-mondiales.com/ Nombre de médecins pour 1000 habitants] in ''statistiques-mondiales.com'' (Francice).</ref> dum medius valetudinis sumptus per capita 4 719 [[dollarium (CFA)|dollariorum]] anno [[2008]].<ref>[https://www.statistiques-mondiales.com/ Dépenses de santé par habitants] (Francice) in ''statistiques-mondiales.com''.</ref> Anno [[2007]], erant circiter 140 milia incolarum (0,4%) in Franciā quae [[sida]]m aut [[HIV]] patebantur.<ref name="France FactBook">«France» (Anglice). ''The World Factbook''. [[CIA]]. 2009. Inspectum [[10 Martii]] anni 2011.</ref> Quamquam Francici unam strigosioribus e gentibus apud nationes progressas esse putantur,<ref name="NY Times">[https://www.nytimes.com/2005/05/04/world/europe/even-the-french-are-fighting-obesity.html Even the French are fighting obesity] (Francice), pridie Kalendas Maias in ''[[The NY Times]]''.</ref><ref name="Daily Finance">[https://consent.yahoo.com/v2/collectConsent?sessionId=3_cc-session_6151c126-3e53-47ce-b584-044d64b244d6 France's obesity crisis: All those croissants really do add up, after all]{{Nexus deficitur|date=October 2022|bot=InternetArchiveBot|fix-attempted=yes}} (Anglice), pridie Kalendas Aprilis anni 2010, in ''[[Daily Finance]]''.</ref> Francia, sicuti aliae nationes divites, crescentem recentemque [[obesitas|obesitatis]] [[epidemia]]m obit, praesertim propter [[Cibus promptus|cibi prompti]] substitutionem in locum salutaris traditionalis coquinae Francicae alimentatiis in moribus Francicis.<ref name="NY Times"></ref><ref name="Daily Finance"></ref><ref name="France heading">[https://www.foodnavigator.com/Article/2006/02/01/France-heading-for-US-obesity-levels-says-study France heading for US obesity levels says study] (Anglice), in ''Food Navigator''.</ref> Nihilominus, Francicus index obesitatis valde inferior est [[Statunitensis|Statunitensi]] (verbi gratiā, index obesitatis in Franciā idem Statunitensi erat in annis 1970)<ref name="Daily Finance"></ref> et adhuc infimus est in [[Europa|Europā]]<ref name="France heading"></ref> sed ab auctoritatibus nunc putatur unum praecipua apud problemata valetudinis publicae<ref>[https://www.nutraingredients.com/Article/2006/09/14/New-French-food-guidelines-aimed-at-tackling-obesity «New French food guidelines aimes at tabkling obesity»] (Anglice). ''Nutraingredients.com''. Inspectum die 9 Augusti anni 2010.</ref> et auctoritates ferociter obesitati obviam eunt; index obesitatis infantilis in Franciā deminuitur, dum adhuc crescit aliis in nationibus.<ref>Petah Marianus (Marian) (23 Maii anni 2008). [https://web.archive.org/web/20220108001242/https://www.just-food.com/analysis/france-urged-to-get-tough-on-child-obesity «France urged to get tough on child obesity»] (Anglice) in ''just-food.com''. Inspectum die 9 Augusti anni 2010.</ref> ===Scientia et technologia=== [[Fasciculus:Ariane 5 Le Bourget FRA 001.jpg|upright|thumb|[[Rocheta]] [[Ariane 5]], [[Systema enissionis deponibilis|spatiale vehiculum reciprocum deponibile]], a societate [[Airbus Defence and Space|Airbus]] fabricata.]] Abusque [[Medium aevum|Medio aevo]], Francia praecipuas apud nationes scientifica in bona contribuentes est. Ineuns circa [[saeculum 11|saeculum XI]], [[Papa]] [[Silvester II]] [[abacus|abacum]] et [[sphaera armillaris|sphaeram armillarem]] denuo introduxit et [[Numeri Arabici|numeros Arabicos]] et [[horologium|horologia]] [[Europa Septentrionalis|Europae Septentrionali]] et [[Europa Occidentalis|Occidentali]] obtulit.<ref>Gulielmus (William) Godwin (1876). [https://archive.org/details/livesnecromance04godwgoog «Lives of the Necromancers»]. p. 232. Inspectum pridie Kalendas Iunias anni 2014.</ref> [[Universitas Parisiensis]] (Francogallice ''Université de Paris''), medio [[saeculum 12|saeculo XII]] condita, adhuc est una praecipuas apud [[universitas|universitates]] in [[Humanus Cultus Occidentalis|Mundo Occidentali]].<ref>Andreas (André) Thuilier, ''Histoire de l’université de Paris et de la Sorbonne'', Lutetiae, Nouvelle librairie de France, 1994.</ref> [[Saeculum 17|Saeculo XVII]], [[Renatus Cartesius]] [[Rationalismus|methodum recte regendae rationis et veritatis in scientiis investigandae]] definivit, dum [[Blasius Pascalis]] praeclarus factus est sua propter opera de [[Probabilitas|probabilitate]] et [[mechanica|mechanicā]] [[fluidum|corporum fluidorum]]. Ambo egregii [[Revolutio scientifica|Revolutionis scientificae]] viri fuerunt quae in [[Europa|Europā]] eodem tempore exarsit. [[Academia Scientiarum Francica]] (Francice ''Académie des sciences'') a [[Ludovicus XIV|Ludovico XIV]] condita est ad incitandum et protegendum animum Gallicae investigationis scientificae. Apud progressūs scientifici praecursores in Europā [[saeculum 17|saeculis XVII]] et [[saeculum 18|XVIII]]. Cui est una praecipuas apud academias scientiarum.<ref>Moak, David, ed. (2007). ''[https://quod.lib.umich.edu/d/did/did2222.0000.874?view=text;rgn=main The Encyclopedia of Diderot & d'Alembert Collaborative Translation Project]''. Ann Arbor: Michigan Publishing, University of Michigan Library. pp. 54–55.</ref> [[Illuminismus|Illuminismi]] tempus biologi [[Georgius Ludovicus Leclerc de Buffon|Buffoni]] et chemici [[Antonius Lavoisierius]] operibus notatum est, qui [[Oxygenium|oxygenii]] munus in [[combustio]]ne invenit, dum [[Dionysius Diderotus]] et [[Ioannes Baptista Le Rond d'Alembert]] ''[[Encyclopédie|Encyclopediam]]'' in lucem dederunt, quae ad praebendum accessum ad "cognitionem utilem" populo ordinatur, cognitionem quae cotidianae vitae adhibere possint.<ref>Burke, Petrus (Peter), ''A social history of knowledge: from Gutenberg to Diderot'', Malden: Blackwell Publishers Inc., 2000, p.17.</ref> Per [[Conversio industrialis|Conversionem industrialem]], [[saeculum 19|saeculo XIX]], magnifici processūs scientifici in Franciā evenerunt cum scientificis sicuti [[Augustinus Ioannes Fresnel|Augustino Ioanne Fresnel]], hodiernae [[optica]]e conditore; [[Nicolaus Leonardus Sadi Carnot|Nicolao Leonardo Sadi Carnot]], [[thermodynamica]]e bases divulgante; aut [[Ludovicus Pasteur|Ludovico Pasteur]], uno apud [[microbiologia]]e praenuntios. Alii Francici egregii [[saeculum 19|saeculi XIX]] scientifici sua nomina in [[Turris Eiffeliana|Turri Eiffelianā]], [[Lutetia]]e, inscripta habent.<ref>[https://www.toureiffel.paris/fr «The 72 Scientists»] (aliquot linguis). Turris Eiffeliana. Inspectum pridie Kalendas Februarias.</ref> Francicos apud claros [[saeculum 20|saeculi XX]] scientificos, sunt mathematicus physicusque [[Henricus Poincaré]]; physici [[Antonius Henricus Becquerel]] et [[Petrus Curie|Petrus]] et [[Maria Curie]], celebres ob opera de [[Radioactivitas|radioactivitate]]; physicus [[Paulus Langevin]]; aut virologus [[Lucas Montagnier]], [[Virus immunodeficientiae humanae|vīri HIV]] et [[sida]]e coinventor. Usque ad annum [[2012]], Galli 68 [[Praemium Nobelianum|Praemio Nobeliano]]<ref>[https://www.nobelprize.org/prizes/lists/all-nobel-prizes/ «All Nobel Prizes»] (Anglice). Nobel Media. Inspectum die 10 Octobris anni 2012.</ref> laureati sunt et undecim [[Numisma Fieldianum]]<ref>[https://www.mathunion.org/imu-awards/fields-medal «List of Fields Medallists»] (. [Unio mathematica internationalis]. Inspectum die 10 Octobris anni 2012.</ref> acceperunt. ===Media communicationis=== Apud [[diarium|diaria]] venditione in Franciā praecellentissima ''[[Le Parisien|Le Parisien Aujourd'hui en France]]'' (cum 460 000 quotidie venditorum), ''[[Le Monde]]'' et ''[[Le Figaro]]'', circiter cum 300 000 exemplarium quotidie venditorum, sunt; sed etiam ''[[L'Équipe]]'', [[ars athletica|artium athleticarum]] nuntiis dedicatum.<ref>(Francice) OJD, ["Observatoire de la Presse", [https://web.archive.org/web/20100507013851/http://observatoire.ojd.com/report/visu/obs/20/do/GP_PQN/ Presse Quotidienne Nationale].</ref> Antehac, diaria gratuita optime perruperunt, cum magis quam diariorum ''[[Metro International|Metro]]'', ''[[20 minutes (Francia)|20 minutes]]'' et ''[[Direct Plus]]'' exemplarium 650 000 respective distributa essent.<ref>(Francice) OJD, Presse Gratuite d'Information. [https://web.archive.org/web/20101204123544/http://www.ojd.com/pgi/section Archivatum] pridie Nonas Decembres in [[Wayback Machine]]. Novembre anni 2011.</ref> Nihilominus, maximus exemplarium numerus regionali diario ''[[Ouest-France]]'' attactus est, cum plus quam 750 000 exemplarium venditorum, dum alii regionalia diaria quinquaginta quoque magnas venditiones habent.<ref>(Francice) Observatoire de la Presse, Presse Quotidienne Régionale et Départementale. [https://web.archive.org/web/20100507014206/http://observatoire.ojd.com/report/visu/obs/20/do/GP_PQRD/ Archivatum] Nonis Maiis anni 2010 in [[Wayback Machine]].</ref> Commentariorum hebdomadalium campus diversificatior potentiorque est, cum amplius 400 specialium commentariorum hebdomadalium hac in natione typis editorum.<ref> (Francice) Observatoire de la Presse, Presse Magazine – Synthèse. [https://web.archive.org/web/20100929204536/http://observatoire.ojd.com/report/visu/obs/20/do/GP_PMAG Archivatum] die 29 Septembris anni 2010 in [[Wayback Machine]].</ref> Validissimos apud nuntiorum commentarios, sunt partium sinistrarum ''[[L'Obs]]'', centristicus ''[[L'Express]]'' et partium dexterarum ''[[Le Point]]'' (cum amplius exemplarium 400 000),<ref>(Francice) Observatoire de la Presse, Presse News. [https://web.archive.org/web/20100929204512/http://observatoire.ojd.com/report/visu/obs/20/do/GP_NEWS Archivatum] die 29 Septembris anni 2010 in [[Wayback Machine]].</ref> sed maximus exemplarium numerus apud commentarios hebdomadales attingitur televisificis muliebribusque commentariis, apud quos ''[[Marie Claire]]'' et ''[[Elle (commentarius)|Elle]]'' sunt, peregrinas versiones habentes. Validos apud commentarios hebdomadales etiam sunt investigationis satiricique commentarii ''[[Le Canard enchaîné]]'', ''[[Charlie Hebdo]]'' non minus quam ''[[Paris Match]]''. Ad instar plerorumque industrializatarum nationum, [[impressio|scripta typis edita]] magnā difficultate praeterito decennio affecta sunt. Anno [[2008]], gubernium praecipium ad impulsum incubuit ut iuvet huic campo ad se emendadum et ad fiendum pecuniarie independentem;<ref>(Anglice) ''The Telegraph'', [https://www.telegraph.co.uk/news/worldnews/europe/france/3125110/Nicolas-Sarkozy-French-media-faces-death-without-reform.html Nicolas Sarkozy: French media faces 'death' without reform]. Die 2 Octobris anni 2008.</ref><ref>(Francice) Francici gubernii propylon, Lancement des états généraux de la presse. [[Archivatum]] die 25 Iunii anni 2010 in [[Wayback Machine]].</ref> sed anno [[2009]] 600 000 [[euro]]num scriptis typis editis dare debuit ut [[crisis oeconomica|crisi oeconomicae]] opponerentur, exsistentia praeter subsidia.<ref>(Anglice) Angelica (Angelique) Chrisafis Lutetiae (die 23 Ianuarii anni 2009). [https://www.theguardian.com/media/2009/jan/23/sarkozy-pledges-state-aid-to-newspapers "Sarkozy pledges €600m to newspapers"]. ''[[The Guardian]]''. Londinii. Consultum die 21 Iunii anni 2012.</ref> [[Fasciculus:Le Figaro logo.png|thumb|left|alt=masthead of Le Figaro newspaper|''[[Le Figaro]]'' anno 1826 conditum est; multi insignioribus ex auctoribus in Franciā in eius columnis per decennia scripserunt et adhuc praecipuum habetur.<ref>(Anglice) [https://www.britannica.com/topic/Le-Figaro "Le Figaro"]. ''[[Encyclopædia Britannica]]''.</ref>]] Anno [[1974]], post annos centralizati monopolii super radiophoniā televisioneque, publica procuratio [[Office de radiodiffusion-télévision française|ORTF]] scissa est aliquot in nationalia instituta, sed iam exsistentes stationes televisificae tres et radiophonicae stationes quattuor penes civitatem manserunt.<ref>(Francice) Radio France, "L'entreprise", [https://web.archive.org/web/20110722004341/http://www.radiofrance.fr/lentreprise/reperes/statuts/ Repères].</ref><ref name="Vie Publique">(Francice) [https://www.vie-publique.fr/eclairage Vie Publique, Chronologie de la politique de l'audiovisuel].</ref> Fuit anno [[1981]] cum gubernium liberam emissionem hac in natione sivit, sic finito publico radiophoniae monopolio.<ref name="Vie Publique"/> Francica televisio insequentibus duobus decenniis partim [[Liberatio oeconomica|liberata]] est, creatis aliquot commercialibus stationibus, imprimis gratiā televisionis caplaris satellitalisque. Anno [[2005]], nationalis diakonia Télévision Numérique Terrestre televisionem digitalem totam in nationem introduxit, quod aliarum stationum creationem sivit. Exsistentes nationales stationes quattuor proprietas sunt publicae societatis [[France Télévisions]], cuius pecunia praeconialibus reditibus et permissionum televisificarum tributis suppeditatur. Publica societas emissoria [[Radio France]] nationales radioponicas stationes quinque gerit. Publica apud haec media sunt [[Radio France Internationale]], programmata Francice totum per orbem terrarum emittens, non minus quam Francica-Germanica statio televisifica [[TV5 Monde]]. Anno [[2006]] gubernium universa statio nuntiorum televisificorum [[France 24]] creavit. Longinquae stationes televisificae [[TF1]] (anno 1987 privatizata), [[France 2]] et [[France 3]] maiores spectatorum numeros habet, dum stationes radiophonicae [[RTL]], [[Europe 1]] et publica [[France Inter]] apud minus auditas sunt. == Cultura et artes == [[Fasciculus:La Liberté guidant le peuple - Eugène Delacroix - Musée du Louvre Peintures RF 129 - après restauration 2024.jpg|thumb|left|[[Marianna]] (Francice ''Marianne'') in picturā ''[[Libertas populum ducens]]'', ab [[Eugenius Delacroix|Eugenio Delacroix]].]] Francia multa saecula est sedes [[cultura]]e confectae: multi artifices Francici fuerunt inter celeberrimis eorum temporis, et Francia iam cognoscitur et admirationi est ob suam copiosam [[cultura]]e memoriam. Continua regimina politica [[ars|artis]] fabricationem semper promoverunt, et inauguratio [[Ministerium Culturae (Francia)|Ministerii Culturae]] anno [[1959]] culturale civitatis patrimonium conservare adiuvat et in publicum prodit. Ministerium Culturae subsidia artificibus concedit, culturam Francicam per mundum promovet, ferias et alios [[cultura]]e eventūs sustinet, [[Monumentum historicum|monumenta historica]] tutatur. Praeterea, gubernatio Francica [[exceptio culturae|legitimam culturae exceptionem]] prospere sustentat, ut opera [[audiovisualis|audiovisualia]] intra rem publicam confecta defendat. Francia est civitas quae maximum mundi numerum [[periegesis|peregrinatorum]] quotannis accipit, praecipue ob [[institutum|instituta]] [[cultura]]e et [[aedificium|aedificia]] [[historia|historica]] omnem per terram inserta. Reipublicae sunt circa mille ducenta [[museum|museorum]], quae plusquam quingenties centena milia hominum quotannis invisunt.<ref>Ministère de la Culture et de la Communication, "Cultura statistics," [https://web.archive.org/web/20120118171647/http://www2.culture.gouv.fr/culture/deps/2008/pdf/minichiffrescles2010-en.pdf Graves numeri.]</ref> Gravissimi culturae sitūs a gubernatione administrantur, exempli gratiā ab officio publico [[Centrum monumentorum nationalium|Centro monumentorum nationalium]] (Francice ''Centre des monuments nationaux''), quod circa [[centum]] [[monumentum historicum|historica civitatis monumenta]] procurat. Fere 43&thinsp;180 [[aedificium|aedificia]] ut [[monumentum|monumenta]] historica protecta, plerumque domicilia (multa [[castella]]) et [[templum|templa]] religiosa ([[ecclesia cathedralis|cathedrales]], [[basilica|basilicas]], [[ecclesia]]s), sed etiam signa, [[monumentum|lapides memoriales]], et [[hortus|hortos]] comprehendunt. ===Bellae artes=== [[Fasciculus:Claude_Monet_023.jpg|thumb|upright|[[Claudius Monet]] [[Impressionismus|motum impressionisticum]] condidit. (''Femme avec un parasol'', anno [[1886]], in [[Museum Orsay|Museo Orsay]]).]] Primae artificiosae manifestationes [[Praehistoria|Praehistorico]] a tempore, Francocantabrico stilo, oriuntur. [[Renovatio Carolingiana|Carolingianum tempus]] natum scholae [[Manuscriptum illuminatum|illuminatorum]] signat, quae totum [[Medium aevum]] perdurabit et ad culmen perveniet cum [[Manuscriptum illuminatum|illuminatione]] libri ''[[Les très riches heures du duc de Berry]]''. Classici Francici [[saeculum 17|saeculi XVII]] pictores [[Nicolaus Poussin]] et [[Claudius Lorrain]] sunt.<ref name="Encyclopaedia Britannica">[[Encyclopaedia Britannica]] (ed.). [https://www.britannica.com/place/France/The-fine-arts «The Fine Arts»] (Anglice). Inspectum die [[13 Martii]] anni 2018.</ref> [[Saeculum 18|Saeculo XVIII]] [[Genus conchatum]] praeeminet, cum [[Antonius Watteau|Antonio Watteau]], [[Franciscus Boucher|Francisco Boucher]] et [[Ioannes Honoratus Fragonard|Ioanne Honorato Fragonard]]. Exeunte hoc saeculo, incipit [[Classicismus]] [[Iacobus Ludovicus David|Iacobi Ludovici David]]. In [[Romanticismus|Romanticismo]] peritissimi sunt clari [[Theodorus Géricault]] et [[Eugenius Delacroix]]. [[Realismus (artes)|Realistica]] [[Schola Barbitionensis|Scholae Bartionensis]] (Francice ''École de Barbizon'') [[pictura topiaria]] perrecta est ab artificibus cum realismo testimonialiore de realitate illius temporis sociali, sicuti [[Ioannes Franciscus Millet|Ioanne Francisco Millet]] et [[Gustavus Courbet|Gustavo Courbet]].<ref name="Encyclopaedia Britannica"></ref> In Franciā, [[sculptura]] multimodis evoluta est, sed omnibus in generibus eminens: [[Aevum praehistoricum|Praehistorico]], [[Ars Romana|Romano]], [[Ars Romanica|Romanico]], [[Ars Gothica|Gothico]], [[Renascentia litterarum|Anagenetico]]<ref>{{DAEL}}</ref>, [[Barocus|Baroco]] ac [[Genus conchatum|Conchato]], [[Neoclassicismus|Neoclassico]] (ubi eminet [[Fridericus Augustus Bartholdi]] cum ''[[Statua Libertatis|Statuā Libertatis]]''), [[Romanticismus|Romantico]] (ubi eminet [[Augustus Rodin]] cum ''[[Cogitator]]e'') et [[Ars hodierna|Hodierno]].<ref name="Encyclopaedia Britannica"></ref> Secundo [[saeculum 19|saeculi XIX]] dimidio, Franciae influxus in picturam adhuc maioris ponderis factus est, cum nova sculpturae genera evolverentur sicuti [[Impressionismus]] et [[Symbolismus (artes)|Symbolismus]]. Impressionistas apud pictores in illo tempore clarissimos [[Camillus Pissarro]], [[Eduardus Manet]], [[Edgarus Degas]], [[Claudius Monet]] et [[Petrus Augustus Renoir]] sunt.<ref name="Guide">[https://www.nationalgallery.org.uk/paintings/learn-about-art/guide-to-impressionism «Guide to Impressionism»]. Nationalgallery.org.uk (Anglice). Inspectum die 22 Iulii anni 2011.</ref> In secundā Impressionistarum pictorum aetate, quoque artificiosarum evolutionum praecursores erant [[Paulus Cézanne]], [[Paulus Gauguin]], [[Henricus de Toulouse-Lautrec]] et [[Georgius Seurat]]; non minus quam [[Fauvismus|Fauvistae]] artifices [[Henricus Matisse]]], [[Andreas Derain]] et [[Mauritius de Vlaminck]].<ref name="NGA">[https://web.archive.org/web/20101105195501/http://www.nga.gov/feature/artnation/fauve/index.shtm National Gallery of Art (United States)], (Anglice). Inspectum Idibus Martiis anni 2018.</ref><ref name="RFI">(Francice) RFI, Vlaminck, version fauve. [https://web.archive.org/web/20171010120345/http://www.rfi.fr/culturefr/articles/098/article_63189.asp Archivatum] die 10 Octobris anni 2017, in [[Wayback Machine]].</ref> Multa [[museum|musea]] in Franciā sculpturis et picturae operibus totim aut partim dedicantur. Ingens antiquorum operum ante aut per [[saeculum 18|XVIII]] creatorum collectio in [[Museum Luparense|Museo Luparensi]] exhibetur, sicuti pictura ''[[Iucunda]]'', usitatissime ''Mona Lisa'' appellata. Dum [[Lupara (palatium)|Palatium Luparense]] diu museum fuit; [[Museum Orsay]] anno [[1986]] antiquā in [[statio ferriviaria|statione ferriviariā]] inauguratum est, ut denuo ordinarentur magnae nationales artis collectiones et Francicae secundi [[saeculum 19|saeculi XIX]] dimidii picturae, praesertim motuum Impressionismi et Fauvismi, congregarentur.<ref name="Orsay">(Francice et Anglice) [https://www.musee-orsay.fr/fr Musée d'Orsay (official website), History of the museum – From station to museum]. Inspectum die 14 Aprilis anni 2022.</ref> [[Ars moderna|Moderna opera]] in [[Museum nationale Artis modernae|Museo nationali Artis modernae]] (Francice ''Musée national d'Art moderne'') exhibentur, cuius domicilium anno [[1976]] immutatum est in [[Centrum nationale artis et culturae Georgii Pompidou|Centro Pompidou]] (Francice ''Centre Pompidou''). Ista tria publica musea propemodum 17 [[millio]]nes hominum quotannis recipiunt.<ref name="Ministerium Turismi Franciae">(Francice) [https://web.archive.org/web/20110511093631/http://www.tourisme.gouv.fr/stat_etudes/memento/2009/sites.pdf Ministerium Turismi Franciae]. Inspectum die 14 Aprilis anni 2022.</ref> Alia apud nationalia musea picturas continentia [[Magnum Palatium]], cum 1,3 [[millio]]nibus salutatorum, est; sed etiam sunt plurima musea ad urbes pertinentia, apud quae eminet [[Museum Artis modernae Lutetiae]] (Francice ''Musée d'Art moderne de Paris''), cum 800 milibus salutatorum anno 2008, [[Ars hodierna|opera hodierna]] continens.<ref name="Ministerium Turismi Franciae"/> ===Litterae=== {{Vide-etiam|Litterae Franciae}} [[Fasciculus:Molière_-_Nicolas_Mignard_(1658).jpg|thumb|left|upright|[[Molière]], unus apud [[satura|satiricae]] [[comoedia]]e magistros putatus.]] [[Fasciculus:Victor Hugo by Étienne Carjat 1876 - full.jpg|upright|left|thumb|[[Victor Hugo]], unus clarissimos apud viros in [[Litterae|litteris]] Franciae, cuius solletia cum eā [[Ludovicus Camonius|Camonii]] et eā [[Gulielmus Shakesperius|Shakesperii]] confertur.]] [[Litterae Franciae]] antiquissimae originem trahunt a [[medium aevum|medio aevo]], cum [[terra]] quae hodie praesens Francia habetur communem uniformemque sermonem etiam non habebat.<ref>(Anglice) [[Encyclopaedia Britannica]]. [https://www.britannica.com/art/French-literature «French literature»]. Inspectum die 15 Aprilis anni 2022.</ref> [[Franciscus Rabelaesus]] insignis [[saeculum 16|saeculi sexti decimi]] scriptor Rabelaesus fuit, cuius [[mythistoria]] ''[[Gargantua (Rabelaesus)|Gargantua]]'' clara aestimataque usque ad hodiernum tempus manet. [[Michael Montanus]] alius litterarum Francicarum clarus vir fuit idem per saeculum, cuius celeberrimum opus, ''[[Progymnasmata]]'' (Francice ''Essais''), litterarum genus [[progymnasma]] creavit.<ref>(Anglice) [https://web.archive.org/web/20110525201508/http://www.humanistictexts.org/montaigne.htm "Montaigne."] Humanistictexts.org, inspectum die 15 Aprilis anni 2022.</ref> Per [[saeculum 17|saeculum XVII]], [[Domina de La Fayette]] mythistoriam ''[[Principissa Cliviae]]'' (Francice ''La Princesse de Clèves'') anonyme typis edidit, quae una primarum [[mythistoria psychologica|psychologicarum mythistoriarum]] unquam habetur.<ref>(Anglice) [http://www.radiodramareviews.com/id438.html "La Princesse de Cleves by Madame de Lafayette, adapted by Jo Clifford."] Radiodramareviews.com. Pridie Kalendas Martias 2010. Inspectum die 15 Aprilis anni 2022.</ref> [[Ioannes Fontana]] est clarissimos apud [[apologus|fabulatores]]<ref>{{DAEL}}</ref> illius temporis, auctor apologorum sicuti ''[[De cicada et formica|De cicadā et formicā]]''. Cuius apologi a Francicorum alumnorum aetatibus disci debuerunt, qui iuvenes ad sapientiam sesumque communem docendos adiuvare credebantur. Quorum quoque aliquot versūs in sermonem cottidianum intraverunt ut proverbia fierent, sicuti "''À l'oeuvre, on connaît l'artisan''", quod significat "In opere, fabrem cognoscimus".<ref>Ioannes Fontana, ''Fables'' (1668–1679), I., 21, Les Frelons et les Mouches à miel; reported in Thomas Benfield Harbottle and Philip Hugh Dalbiac, Dictionary of Quotations (Francice, Italice et Anglice) (1904), p. 1.</ref> [[Ioannes Racine]], cuius mirifica [[versus Alexandrinus|versūs Alexandrini]] et [[lingua Francica|linguae Francicae]] calliditas per saecula laudata est, ludos scaenicos sicuti ''[[Phèdre (Racine)|Phaedra]]'' et ''[[Britannicus (Racine)|Britannicus]]'' creavit. Qui, iuxta cum [[Petrus Cornellius|Petro Cornellio]] (et suo ludo scaenico ''[[Le Cid (Cornellius)|Sidi]]'') et [[Molière]], unus magnos apud tres dramaturgos aetatis aureae Francicae habetur. [[Molière]], qui unus apud maiores [[comoedia]]e scriptores [[litterae|litterarum]] [[Humanus Cultus Occidentalis|Occidentalium]] putatur,<ref>(Anglice) Hartnoll, Phyllis (ed.). The Oxford Companion to the Theatre, 1983, Oxford University Press, p. 554.</ref> [[Ludus scaenicus|fabularum scaenicarum]] decusses scripsit, apud quas excellunt ''[[Le Misanthrope ou l'Atrabilaire amoureux|Misanthropus]]'', ''[[Avarus]]'', ''[[Le Malade imaginaire|Aeger simulatus]]'' et ''[[Le Bourgeois Gentilhomme|Burgensis Vir Nobilis]]''. Cuius fabulae scaenicae sic populares in toto orbe terrarum sunt ut lingua Francica aliquando "lingua de Molière" appelletur.<ref>(Anglice) Randall, Colinus (Colin) (25 Octobris anni 2004). [https://www.telegraph.co.uk/news/worldnews/europe/france/1475046/France-looks-to-the-law-to-save-the-language-of-Moliere.html «France looks to the law to save the language of Molière»]. ''[[The Daily Telegraph]]''. Londinii. Inspectum die 19 Aprilis anni 2022.</ref> Litterae et [[poësis]] Francicae vel magis [[saeculum 18|saecula XVIII]] et [[saeculum 19|XIX]] floruerunt. Clarissima [[Dionysius Diderotus|Dionysii Dideroti]] opera ''[[Jacques le fataliste|Iacobus fatalista]]'' et ''[[Le neveu de Rameau|Nepos de Rameau]]'' sunt. Nihilominus, is clarior est quia fuit praecipuus scriptor ''[[Encyclopédie|Encyclopaediae]]'', cuius propositum erat omnia eius saeculi cognita (in campis sicuti artibus, scientiis. linguis aut philosophiā) colligi et vulgo exponi ut [[ignorantia]]e et [[obscurantismus|obscurantismo]] obstetur. Idem per saeculum, [[Carolus Perraultius]] prolificus insginium [[Fabella puerilis|fabellarum puerilium]] scriptor fuit, apud quas excellunt ''[[:fr:Le_Maître_chat_ou_le_Chat_botté|Catto Cothurnato]]'', ''[[Cinerella]]'', ''[[:fr:La_Belle_au_bois_dormant|Bella Puella in Silva Sopita]]'', ''[[:fr:Le_Petit_Poucet|Polliculo]]'', ''[[:fr:La_Barbe_bleue|Barba Caerulea]]'' aut ''[[Lacernella Rubra]]''. Ineunte [[saeculum 19|saeculo XIX]], [[poësis]] [[Symbolismus (artes)|symbolistica]] praecipuus motus in litteris Francicis erat, cum poëtis sicuti [[Carolus Baudelaire|Carolo Baudelaire]], [[Paulus Verlaine|Paulo Verlaine]] et [[Stephanus Mallarmé|Stephano Mallarmé]].<ref>(Francice) [https://web.archive.org/web/20180307192737/http://users.skynet.be/litterature/symbolisme/symbolismefrancais.htm Le symbolisme français]. Archivatum Nonnis Martiis anni 2018, in [[Wayback Machine]]. Inspectum die 20 Aprilis anni 2022.</ref> [[Saeculum 19|Saeculo undevicensimo]], orti sunt plurimi egregii auctores Francici. [[Victor Hugo]] pluries "maximus Francicus scriptor omnium temporum" describitur quia eminuit omnibus in [[Genus litterarum|generibus litterarum]].<ref>(Francice). [https://web.archive.org/web/20130723121408/http://www.lecavalierbleu.com/images/30/extrait_75.pdf «Victor Hugo est le plus grand écrivain français»] (PDF). Archivatum ex originali PDF die 23 Iulii anni 2013 in [[Wayback Machine]].</ref> Cuius [[ludus scaenicus|ludi scaenici]] ''[[Cromwell (Hugo)|Cromwell]]'' prooemium praeconium [[Romanticismus|motūs Romantici]] putatur. ''[[Les contemplations|Contemplationes]]'' et ''[[La légende des siècles|Legenda saeculorum]]'' poëtica summa opera putantur.<ref name="Enotes">[https://www.enotes.com/topics/victor-hugo/critical-essays/hugo-victor «Victor Hugo 1802–1885»]{{Nexus deficit|date=August 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}. ''Enotes.com''. Inspectum die 20 Aprilis anni 2022.</ref> Victoris Hugo [[versiculus]] cum eo [[Gulielmus Shakesperius|Gulielmi Shakesperii]], [[Dantes Alagherius|Dantis Alagherii]], et [[Homerus|Homeri]] collatus est.<ref name="Enotes"></ref> Cuius [[mythistoria]] ''[[Les misérables|Miseri]]'' valde putatur una maiores apud mythistorias iam scriptas.<ref>(Anglice). [https://web.archive.org/web/20180318194508/http://www.adherents.com/people/100_novel.html «All-Time 100 Best Novels List»]. ''Adherents.com''. Inspectum die 20 Aprilis anni 2022. Archivatum die 18 Martii anni 2018 in [[Wayback Machine]].</ref> [[Praemium Goncourt]] Francicum litterarum praemium anno [[1903]] creatum est.<ref>(Francice). [https://www.academiegoncourt.com/?article=1229174089 La première Académie Goncourt]. Inspectum die 21 Aprilis anni 2022 – [https://www.academiegoncourt.com/ Site officiel de l'Académie Goncourt] Inspectum die 21 Aprilis anni 2022.</ref> Praecipuos apud [[saeculum 20|saeculi XX]] scriptores, [[Marcellus Proust]], [[Ludovicus Ferdinandus Céline]], [[Albertus Camus]] et [[Ioannes Paulus Sartre]] sunt. [[Antonius de Saint-Exupéry]] opus ''[[Regulus (Saint-Exupéry)|Regulus]]'' scripsit, quod per decennia apud pueros adultosque in toto orbe terrarum pervulgatum mansit.<ref>(Anglice) [https://web.archive.org/web/20180930232031/http://www.completelynovel.com/books/50599 «The Little Prince»]. ''Completelynovel.com''. Inspectum die 21 Aprilis anni 2022. Exemplar archivatum pridie Kalendas Octobres anni 2018.</ref> Francia magis [[Praemium Nobelianum litterarum|Praemio Nobeliano Litterarum laureatos scriptores]] quam quaevis alia natio habet.<ref name="Modiano">(Anglice). [https://web.archive.org/web/20141018105721/http://www.globalpost.com/dispatch/news/afp/141009/modiano-strengthens-frances-literature-nobel-dominance Modiano strengthens France's literature Nobel dominance]. Inspectum die 21 Aprilis anni 2022. Exemplar archivatum die 18 Octobris anni 2014 in [[Wayback Machine]].</ref> Primus Praemio Nobeliano Litterarum laureatus Francicus fuit, dum ultimus Francicus Nobeliano Litterarum laureatus [[Patricius Modiano]] fuit, qui hoc praemium anno [[2014]] accepit.<ref name="Modiano"></ref> [[Ioannes Paulus Sartre]] etiam primus candidatus in [[Consilium Nobelianum Sueticum|Consilii Nobeliani]]<ref>{{DAEL}}.</ref> historiā fuit qui hoc praemium abnuit.<ref name="Modiano"></ref> ===Musica=== [[Fasciculus:DaftAlive.jpeg|thumb|[[Daft Punk]], [[musica domestica Francica|musicae domesticae Francicae]] (Francice ''French touch'' sive ''French house'') praenuntii.]] Francicā in [[musica|musicā]], post ante annum [[1000]], eminuit [[cantus Gregorianus]] quo [[liturgia]]e utebantur. In Franciā [[polyphonia]] creata est. Nuncupatā in [[Ars antiqua|Arte antiquā]], [[Carolus Magnus|Carolo Magno]] [[Schola cantorum|scholae cantorum]] tributae sunt anno [[783]]. ''[[Sacramenta Argentoratensia]]'' Francicum lyricum opus est maximi ponderis in [[Medium aevum|Medio aevo]], cum evoluta sunt [[carmen epicum|carmina epica]] sicuti ''[[La Chanson de Roland|Carmen Rolandi]]''.<ref>(Francice et Anglice). [https://books.google.es/books?id=Iy66sWy4-QMC&pg=PR1&dq=%22la+chanson+de+roland%22+student&lr=&redir_esc=y&hl=es#v=twopage&q&f=false La Chanson De Roland: Oxford Text and English Translation]. (Fracica Editio) (v. 1) a Gerardo J. Brault (1984).</ref> Francia [[trobator]]um<ref>De vocabulo "trobator" vide [https://archive.org/stream/RevistaLusitana21/Revista_Lusitana_21_djvu.txt Revista Lusitana], ubi dicitur "(...) Stephanus Gomecij Aluazilis. Johannes Martinj miles dictus Trobator(...)"; "(...) et omnibus aliis que fuerunt Martini suerii trobatoris in villa in terminis de Riuuolo maiori (...)".</ref> cunabula in [[saeculum 12|saeculo XII]] fuit, non minus quam [[Ars nova|Artis novae]] posteriorum saeculorum.<ref>(Anglice). Duffin, Ross W. [ttps://books.google.es/books?id=z9xDFnIMRssC&pg=PA190&dq="ars+nova"&lr=&as_drrb_is=b&as_minm_is=0&as_miny_is=1980&as_maxm_is=0&as_maxy_is=2009&as_brr=3&hl=pt-BR&cd=4&redir_esc=y#v=onepage&q="ars nova"&f=false ''A Performer's Guide to Medieval Music'']. Indiana University Press, 2000. p. 190.</ref> Per [[Romanticismus|Romanticismum]], [[Lutetia]] musicale in centrum in toto orbe terrarum mutata est et, in praesenti, Francia privilegiatum locum in musicalis creationis campo servat gratiā novarum aetatum [[compositor]]um. Clarissimos apud Francicae [[Musica popularis|musicae popularis]] cantores, excellunt [[Editha Piaf]], [[Mireille Mathieu|Mirella Mathieu]], [[Dalida]], [[Carolus Aznavour]], [[Vanessa Paradis]], [[Sergius Gainsbourg]] et [[Gilbertus Bécaud]].<ref>(Anglice). Sweeney, Regina M. (2001). ''Singing Our Way to Victory: French Cultural Politics and Music During the Great War'', Wesleyan University Press. p. 23. ISBN 0-8195-6473-7.</ref> ===Architectura=== [[Fasciculus:Ste Chapelle Basse s.jpg|thumb|left|[[Sancta Capella|Sanctae Capellae]] (Francice ''Sancte-Chapelle'') tectum a [[Ludovicus IX (rex Francorum)|Ludovico IX]].]] Quod ad [[architectura]]m attinet, [[Celtae]] sua vestigia etiam reliquerunt cum [[Monolithus|monolithi]] et [[megalithus|megalithi]] erecti essent; non minus quam [[Graeci|Graecorum]] praesentia a [[saeculum 6 a.C.n.|saeculo VI a.C.n.]], quae hodie commemoratur classicā in [[Massilia]]e hereditate. [[Architectura Romana]] exempla habet [[Maison carrée|Domum quadratam]] (Francice ''Maison Carrée''), templum [[Romani antiqui|Romanum]] inter annos [[161 a.C.n.|161]] et [[138 a.C.n.]] aedificatum; aut [[Pons Gardi|Pontem Gardi]] (Francice ''Pont du Gard''), inter annos [[40]] et [[60]] constructum [[Nemausus|Nemausi]] et patrimonium universale anno [[1985]] indicatum. In Franciā inventum est [[opus francigenum]], expressum in [[Ecclesia cathedralis|cathedralibus]] sicuti [[Ecclesia Cathedralis Carnotensis|Carnotensi]], [[Ambianum|Ambianensi]], [[Ecclesia Cathedralis Nostrae Dominae Parisiensis|Nostrae Dominae Parisiensi]] et [[Argentoratum|Argentoratensi]].<ref name="Widewalls">(Anglice). Widewalls (ed.). [https://web.archive.org/web/20220428135007/https://www.widewalls.ch/magazine «The Evolution of French Architectute»]. Inspectum die 28 Aprilis anni 2022.</ref> [[Renascentia litterarum|Renascentia]], in [[Italia|Italiā]] orta, architectonice indicatur optimo modo in [[Castellum Blesarum|Castello Blesarum]] (Francice ''Château de Blois'') aut [[Castellum Fontis Bleaudi|Castello Fontis Bleaudi]] (Francice ''Château de Fontainebleau'') inter alia. [[Barocus|Ars Baroca]], quoque in Italiā orta, et [[Genus conchatum|Genus Conchatum]], in Franciā inventum, splendida opera in Franciā habent. Apud quae, [[Museum Luparense]] et [[Pantheon Parisiense]] inter alia.<ref name="Widewalls"></ref> [[Modernismus]] in architecturā totum [[saeculum 19|saeculum XIX]] et [[saeculum 20|saeculi XX]] initium comprehendit, et [[Gustavus Eiffel]] architectonicas sui temporis theoriam praxinque permutavit in construendis colossaeis pontibus et in utendo materiis sicuti [[chalybs|chalybe]]. Celeberrimum cuius opus [[Turris Eiffeliana]] est. Alius universalis architecturae vir clarus est [[Le Corbusier]], innovator et [[functionalismus (architectura)|functionalista]] praesertim celeber urbanisticas propter contributiones aedificandis domiciliis et synthesibus habitationalibus.<ref name="Widewalls"></ref> ===Cinematographia=== [[Fasciculus:Cannes 2018 10.jpg|230px|thumb|[[Festival de Cannes|Festi Canuae]] [[tapetum purpureum]] anno [[2018]].]] [[Cinematographia]], a [[Fratres Lumière|fratribus Lumière]] anno [[1895]] [[Lugdunum|Lugduni]] inventa, ponderis negotium in Franciā est, non obstante [[Ruscisilva|Aquifoliensi]] aemulatione, et in toto orbe terrarum. Anno [[2005]], Francia sexta effectrix cinematographica erat in mundo et prima Europaea effectrix [[Pellicula diutina|pellicularum diutinarum]].<ref name="Regourd">(Francice) Sergii Regourd, ''L’exception culturelle'', Lutetiae, PUF, 2004.</ref> Haec vitalitas Francicā [[exceptio culturalis|exceptionis culturalis]] ratione servatur, quae, verbi gratiā, Francicarum pellicularum per [[televisio]]nem missarum portionibus ostenditur.<ref name="Regourd"></ref> Quoque exprimitur eximia per eventūs sicuti per [[Praemium César|Caesares]] (Francice ''Les César''), per [[Praemium Lumière|Praemia Lumière]] et [[Festival de Cannes|Ferias internationales cinematographiae]], [[Canua]]e anniversarie dispositas, quae est culturalis eventus vulgatissinus in toto orbe terrarum.<ref>(Anglice) Dionysii Lim, [https://www.nytimes.com/2012/05/16/arts/16iht-lim16.html?_r=1 «They'll Always Have Cannes»], [[The New York Times]], Idibus Maiis anni 2012.</ref> Abusque annis centum exsistens, cinematographia Francica revelatur locuples plurimis [[Dispositor cinematographicus|dispositoribus]] (apud quos [[Georgius Méliès]], [[Ioannes Lucas Godard]], [[Lucas Besson]]...), plurimis [[histrio]]nibus (apud quos [[Ioannes Marais]], [[Ludovicus de Funès]], [[Gerardus Depardieu]], [[Etheldreda Tautou]]...) et plurimis pelliculis effectis (apud quas ''[[Les Misérables (pellicula anni 1958)|Les Misérables]]'', ''[[La Grande Vadrouille]]'', ''[[Emmanuelle (pellicula)|Emmanuelle]]'', ''[[Le Grand Bleu]]'', ''[[Intouchables (pellicula)|Intouchables]]''...). Nihilominus, abusque [[anni 1980|annis 1980]], magna effectarum pellicularun pars in speciali in comoedias (sicuti ''[[Le dîner de cons]]'', ''[[Les Visiteurs]]'', ''[[Bienvenue chez les Ch'tis]]''...) et in pelliculas auctoris (sicuti ''[[La Haine]]'', ''[[Le Fabuleux Destin d'Amélie Poulain]]'', ''[[The Artist]]''...) flexit. <gallery mode="packed" caption="Praestantes cinematographiae Francicae homines"> Fasciculus:Fratelli Lumiere.jpg|[[Fratres Lumière]]. Fasciculus:George Melies.jpg|[[Georgius Méliès]]. Fasciculus:Louis de Funès — L'Homme orchestre (1970) (recadré).jpg|[[Ludovicus de Funès]]. Fasciculus:Jean-Luc Godard at Berkeley, 1968.jpg|[[Ioannes Lucas Godard]]. Fasciculus:Catherine Deneuve Berlinale 2017.jpg|[[Catharina Deneuve]]. Fasciculus:Gérard Depardieu avp 2016 3.jpg|[[Gerardus Depardieu]]. Fasciculus:Isabelle Adjani Cannes 2018.jpg|[[Isabella Adjani]]. Fasciculus:Isabelle Huppert Cannes 2018.jpg|[[Isabella Huppert]]. Fasciculus:Audrey Tautou janvier 2016.jpg|[[Etheldreda Tautou]]. Fasciculus:Marion Cotillard at 2019 Cannes.jpg|[[Mariana Cotillard]]. Fasciculus:Christophe Lambert et Jean Dujardin (Cropped).jpg|[[Ioannes Dujardin]]. Fasciculus:Jean-Paul Belmondo Cannes 2011.jpg|[[Ioannes Paulus Belmondo]] Fasciculus:Alain Delon en Janvier 2011.jpg|[[Alanus Delon]] Fasciculus:Yves Montand Cannes.jpg|[[Ivo Montand]] Fasciculus:Lino Ventura — Il Re di Poggioreale.jpg|[[Lino Ventura]] Fasciculus:François truffaut.jpg|[[Franciscus Truffaut]] </gallery> Per [[COVID-19 pandemia|sanitatis discrimen]] in Franciā, Civitas duo [[milliardum|milliarda]] euronum iterum concessit ut sustentarentur culturales sectores. Die [[28 Augusti]] anni 2020, Primus minister [[Ioannes Castex]] 165 [[millio]]nes euronum ad sustentandam cinematographicam creationem cogitatorum duorum milliardorum euronum dandos esse nuntiavit. Praeterea, 432 milliones euronum iam destinati erant ad iuvandum spectaculi in vivo sectorem.<ref>(Francice) [https://www.lemonde.fr/culture/article/2020/08/28/jean-castex-annonce-un-soutien-de-165-millions-d-euros-a-la-creation-cinematographique_6050256_3246.html «Jean Castex annonce un soutien de 165 millions d’euros à la création cinématographique»], in ''[[Le Monde]]'' (Inspectum die 28 Augusti anni 2020).</ref> ===Moda=== {{double image|left|Robe lacroix arles 2008.jpg|130|Chanel Haute Couture Fall-Winter 2011.jpg|295|[[Christianus Lacroix|Christiani Lacroix]] et [[Chanel]] ostensio.}} [[Moda]] ponderis industria in Franciā abusque [[saeculum 17|saeculo XVII]] et est adhuc hodie praecipua res vectoria culturae Francicae peregre. Ineunte [[saeculum 21|saeculo XXI]], [[Lutetia]] sibi [[caput modae|caput mundanum modae]] vindicat (tamquam [[Londinium]], [[Mediolanum]] et [[Novum Eboracum (urbs)|Novum Eboracum]])<ref>(Francice) Carinae Bizet, [https://www.lemonde.fr/fashion-week/article/2016/03/07/les-stylistes-celebrent-l-art-de-vivre_4877723_1824875.html «Mode : Paris restera toujours Paris»], ''[[Le Monde]]'',‎ die 5 Martii anni 2016.</ref><ref>(Francice) Paschalis Morand, «La France a du mal à assumer sa supériorité dans les domaines de la mode et du luxe», ''[[Le Monde]]'',‎ die [[28 Septembris]] anni 2016.</ref> et praecipuas artificum vestiariorum sedes colligit. [[Ludovicus XIV|Ludovico XIV]] rege,<ref>Kelly, 181. DeJean, capita de 2 in 4.</ref> cum bonorum luxuriosorum industriae penes regem erant, Francia praepollens munus in modā adepta est. Regia Francica exquisiti iudicii elegantiaeque arbiter in Europā tunc paulatim facta est, [[saeculum 18|saeculo XVIII]]. Inter annos 1860 et 1960, summa vestificina novam dynamicam inspiravit. Enuntiatum "[[summa vestificina]]"<ref>Vide lemma "''alta costura''" apud "''Dicionario galego-latino clásico e moderno''" auctoris Iosephi (vulgo ''Xosé'') López Díaz.</ref> (Francice ''haute couture'') [[Lutetia]]e ortum est et originem trahit ab [[anni 1860|annis 1860]]. Hoc nomen lege protegitur, quod aliquas bonitatis normas exclusivitatemque testatur. Per [[anni 1960|annos 1960]], summa vestificina, nimis elitistica putata, [[Cultura popularis|culturā iuvenium]] vituperatur. Anno [[1966]], vestifex<ref>Vide lemma "''modisto''" apud "''Dicionario galego-latino clásico e moderno''" auctoris Iosephi (vulgo ''Xosé'') López Díaz.</ref> [[Ivo Saint Laurent]] statutas normas rupit cum [[vestis prompta|vestem promptam]]<ref>{{DAEL}}</ref> (Francice ''prêt-à-porter'') protulisset, quod ut moda Francica serialiter fabricaretur fecit. Inter annos [[1970]] et [[1980]], [[Sonia Rykiel]], [[Theodoricus Mugler]], [[Claudius Montana]], [[Ioannes Paulus Gaultier]] et [[Christianus Lacroix]] recentissimos mores instituerunt, vi tribuendā rationi negotiatoriae fabricationique. [[Anni 1990|Annis 1990]], constituta sunt [[conglomeratum (oeconomia)|conglomerata]] congregandis aliquot Francicis vestificinis praesertim cum celeberrimis luxuriae societatibus [[LVMH]], [[Kering]] et [[L'Oréal]]. Ineuntibus [[anni 2020|annis 2020]], Francicus sector unguentarius, totim ineunti [[saeculum 20|saeculo XX]] a [[Franciscus Coty|Francisco Coty]] industrializatus, praepollens in toto orbe terrarum redditus est. ===Coquina=== [[Fasciculus:Qatar inaugural (5407424518).jpg|thumb|[[Vinum Campanicum|Vini Campanici]] [[Veuve Clicquot Ponsardin]] lagonae.]] [[Coquina]] Francica magnā existimatione fruitur, praecipue agricolaria propter producta optima: innumera [[Vinum Gallicum|vina]] ([[Vinum Campanicum|Campanicum]], [[Vinum Burdigalense|Burdigalense]], [[Vinum Burgundicum|Burgundicum]] aut [[Vinum Alsaticum|Alsaticum]] inter alia) et [[Casei Francici|caseos]] ([[Caseus Roquefortensis|Roquefortensem]], [[Camembert]]i inter alios)<ref>(Anglice) «Top 10 Most Tasty Cuisines in the World», in ''trifter.com'' (inspectum die 14 Iunii anni 2010).</ref><ref>(Anglice) (en) Dave Emery, «Top 10 Most Tasty Cuisines in the World», in ''hotelclub.com'' (inspectum die 14 Iunii anni 2010).</ref>; et excellentem propter gastronomiam quae a [[saeculum 18|saeculo XVIII]] colitur.<ref name="Dumay">(Francice) Raimundi Dumay (cum praefatione Ioannis Claudii Pirotte), ''De la gastronomie française'', Lutetiae, La Table Ronde, coll. « La petite Vermillon », 2009, 211 p. (ISBN 978-2-710-33137-7).</ref> [[Fasciculus:Demi Castelviel Gabriel Coulet.jpg|thumb|Ofella [[Caseus Roquefortensis|casei Roquefortensis]], unius celeberrimos apud [[Casei Francici|caseos Francicos]].]] Coquina Francica valde varia est. Quae essentialiter constituitur regionalibus specialitatibus<ref>{{DAEL}}</ref>.<ref name="Dumay"></ref>, apud quas excellunt [[caulistrum]]<ref>Vide [https://archive.org/stream/mittelhochdeuts02ziemgoog/mittelhochdeuts02ziemgoog_djvu.txt Mittelhochdeutsches Wörterbuch zum Handgebrauch], ubi dicitur "eingemacktes sauerkraut (caulistrum".</ref> Alsatianum (Francice ''choucroute alsacienne''), [[quiche Lotharingiensis]]<ref name="Quiche">Lexicon Latinum Hodiernum,, auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo, ubi dicitur "*'''Quiche''', ''f quiche, es, f'' [2021]; ''scriblita friabilis, f'' [2002] {cibus Francogallicus} *'''~ Lorraine''', f ''quiche Lotharingiensis, f ''[2021]; ''scriblita friabilis Lotharingiensis, f'' [2002]".</ref> (Francice ''quiche lorraine''), [[rillettae]]<ref>Vocabulum e Francico ''rillettes'' mutuatum.</ref> [[Cenomanum|Cenomanenses]] (Francice ''rillettes du Mans''), [[bubula Burgundiensis]]<ref>Vocabulum e Francico ''bœuf bourguignon'' translatum.</ref> (Francice ''bœuf bourguignon''), [[ficatum]]<ref>Vide "ficatum" in [https://latin-words.com/ ''William Whitaker Latin Dictionary''].</ref> Petrocoriense <ref name="Périgord">Vide "Perigord" in [http://mateo.uni-mannheim.de/camenaref/hofmann/hof4/s0946a.html Lexicon Universale Hofmann].</ref> (Francice ''foie gras périgourdin''), [[olla phaseoli linguadociensis]]<ref>Vide "cassoulet" in [http://www.josephsusanka.com/adumbratio ''Adumbratio''], quamquam vox "linguadociensis" in locum vocis "Aquitanus" substituitur.</ref> (Francice ''cassoulet languedocien''), [[sampsa Narbonensis]]<ref>Vide [https://fr.wikipedia.org/wiki/Tapenade articulum "Tapenade" Vicipaediae Francicae in parte "Historique"]. De adiectivo "Narbonensis" vide "Provenzal" apud "''Dicionario galego-latino clásico e moderno''" auctoris Iosephi (vulgo ''Xosé'') López Díaz.</ref> (Francice ''tapenade provençale'') aut [[glomera Lugdunensia]]<ref name="Glomus">Lexicon Latinum Hodiernum,, auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo, ubi dicitur "'''Knödel''', m ''glomus, eris, n'' [vet.; GHL I,2943]; ''globulus, i, m'' [vet.; LEA p.315; KLW p.361,1; GHL I,2942]; ''globus, i, m'' [vet.; LMG p.347,2; KLW p.361,1; GHL I,2942]; ''pastillus convolutus, m'' [NLL p.211,1] {cibus}. '''Quenelles''' transfertur in Theodiscam linguam ''Knödel''.</ref> (Francice ''quenelles lyonnaises''). Veri limites culinarii designari possunt inter septemtrionem [[butyrum|butyro]] ac [[ascalonia|ascaloniā]] utentem et meridiem [[Oleum (generale)|oleo]] ac [[Allium sativum|allio]] utentem;<ref name="Dumay"></ref> interque regiones terrenā cum coquinā (sicuti [[Petrocorii|Petrocorios]]<ref name="Périgord"></ref>) et alias maritimā cum alterā (sicuti [[Comitatus Provinciae|Provinciam]]).<ref name="Dumay"></ref> Attamen, hae dissimilitudines hodie ad evanescendum pronae sunt, propter coniunctionem modorum vivendi et controversum [[Cibus promptus|cibi prompti]] impetum non minus quam modam [[globalizatio|globalizatae]] coquinae.<ref name="Dumay"></ref> Magnam praeter suam traditionem [[viticultura]]lem, Francia etiam praecipua natio [[cervesia]]e productoria est. Praecipuae [[Braxatorium|braxatoriae]] regiones in Franciā [[Alsatia]] (cum 60% nationalis fabricationis), [[Septentrio et Fretum]] et [[Lotharingia (regio Franciae recentior)|Lotharingia]] sunt. [[Coquina Francica]] anno [[2020]] in [[Patrimonium mundanum immaterialem|repraesentativum Patrimonii mundani immaterialis indicem]] ab [[Unesco]]ne inscripta est.<ref>(Francice, Anglice, Arabice, Sinice, Hispanice et Russice) ''La Liste représentative du patrimoine culturel immatériel de l’humanité s’enrichit de 46 nouveaux éléments''.</ref> [[Epulum]] praesertim e promulside, epuli capite et tragemate (quod aliquando a caseo, antea apposito, completur) consistit. Vespere, pro promulside crebro subsituitur [[potagium]] aut [[iuscellum]] (Francice ''soupe'', e quo nomen ''souper'' Francice [[cena]]e). [[Dies solis|Dominicum]] epulum elaboratius est: duae promulsides (altera frigida altera calida), assum [[bubula]]e aut [[Aves cohortales|avium cohortalium]] (vulgissime), [[acetaria]], patera caseorum et tragema. [[Prandium|Prandii]] horae e [[meridies|meridiē]] Septemtrioni et Orienti, ad primam horam Mediae Franciae et ad primam horam et dimidium Austro fluctuantur; et cenae horae e sextā decimā horā et dimidio [[Flandria Francica|Flandriae]] ad undevicesimam et dimidium Mediae Franciae et vicesimam et dimidium Austro fluctuantur. ===Artes athleticae=== [[Fasciculus:TourDeFrance 2005 07 09.jpg|thumb|[[Circuitus Franciae]] est veterrimus et inlustrissimus ex [[Circuitus Grandis (birotatio)|Circuitibus Grandibus]], et celeberrimum orbis terrarum certamen [[birotatio]]nis.<ref>[https://web.archive.org/web/20121114060844/http://www.uciprotour.com/Modules/BUILTIN/getObject.asp?MenuId=MTcxNw&ObjTypeCode=FILE&type=FILE&id=34028&LangId=1 De UCI Pro-Tour]</ref>]] [[Fasciculus:France champion of the Football World Cup Russia 2018.jpg|thumb|[[Turma Pedilusoria Nationalis Francica|Turmae Nationalis Francicae]] [[pediludium|pedilusores]] [[15 Iulii|Idibus Iuliis]] [[Moscua]]e [[Certamen mundanum pedilusorium (2018)|Certaminis mundani pedilusorii calicem anno 2018]] levabant.]] Francia antiquā lusoriā traditione et magnā superiorum disciplinarum varietate pingitur. Haec natio praecipuo munere in instruendis hodiernis artibus athleticis<ref>Fuit [[Lutetia]]e ubi convenit primus congressus olympicus anno [[1894]], dirigente Francogallicus [[Petrus de Coubertin]], qui [[Olympia (certamina)|Olympia]] revivificari decrevit.</ref> et in victorum indice fungitur, ex exeunte [[saeculum 20|saeculo XX]]. Cum [[Medalia|medaliarum]] 840 (714 [[Olympia (certamina)|aestate]], 124 [[Olympia hiemalia|hieme]]) obtentarum summā, Francia est quinta natio plurimis cum [[Olympionices|olympionicis]] in [[Olympia (certamina)|Olympiorum]] historiā. [[Ars gladii]] et [[birotatio]] disciplinae sont cum quibus Francia maxima est titulo decorata natio (cum respective Olympicis titulis 44 et 41 post [[Olympia hiemalia 2010|Olympia hiemalia anni 2010]] [[Vancuverium|Vancuverii]]).<ref>(Anglice) [https://archive.wikiwix.com/cache/index2.php?url=https%3A%2F%2Fwww.sports-reference.com%2Folympics%2Fsports%2F «Olympic Sports»], inspectum die 20 Septembris anni 2010).</ref> [[Lutetia]] Olympia aestiva annis [[Olympia aestiva 1900|1900]] et [[Olympia aestiva 1924|1924]] recepit; et denuo ter recipiet [[Olympia aestiva 2024|2024]].<ref name="COI">(Francice, Anglice, Theodisce, Italice, Lusice, Hispanice, Sinice, Arabice, Hindice, Coreane, Russice) [https://olympics.com/fr/olympic-games «Jeux Olympiques | Jeux d'Ete et d'Hiver, Futurs et Passés»], in [[Consilium Olympicum internationale|Consilio Olympico internationali]], Idibus Septembribus anni 2017 (inspectum die 27 Maii anni 2022).</ref> Francia etiam [[Olympia hiemalia]] ter accepit: [[Campus Munitus|Campi Muniti]] anno [[Olympia hiemalia 1924|1924]], [[Gratianopolis|Gratianopoli]] anno [[1968 Olympia Hiemalia|1968]] et [[Oblimum|Oblimi]] anno [[Olympia hiemalia 1992|1992]].<ref name="COI"></ref> Alias apud insignes honores, Francia [[Certamen mundanum pedilusorium]] bis, [[Certamen Calicis Davis|Certamen Calicem Davis]] decies et quoque [[Certamen 6 Nationum]] vicibus 25 obtinuit. Secundum Ministerium Artium Athleticarum (Francice ''Ministère des Sports''), anno [[2010]], 69% hominum amplius annos quindecim natorum artem athleticam saltem semel per hebdomadem in Franciā exercebant. [[Ambulatio]], [[natatio]] et [[birotatio]] praecipuae declaratae activitates physicae erant. Anno [[2016]], Francicarum consociationum athleticarum summa 16 102 957 adscriptos habebat, e quibus 37,5% [[femina]]e erant. Anno [[2017]], exercitatissimas apud artes athleticas in Franciā erant: [[pediludium]] (cum 2 135 193 adscriptorum, e quibus 5,7 % feminae), [[teniludus]] (cum 1 052 127 adscriptorum, e quibus 29,1 % feminae), [[equitatio]] (cum 673 026 adscriptorum, e quibus 82,9 % feminae), [[iudo]] (cum 552 815 adscriptorum, e quibus 26,7 % feminae), [[canistriludium]] (cum 513 727 adscriptorum, e quibus 36 % feminae), [[manufollium]] (cum 513 194 adscriptorum, e quibus 35,8 % feminae) et [[pilamalleus]] (cum 407 569 adscriptorum, e quibus 27,8 % feminae).<ref>(Francice) Institutum nationale iuventutis et educationis popularis, ''[https://web.archive.org/web/20221008034828/https://www.sports.gouv.fr/IMG/pdf/chiffres_cles_du_sport_2017.pdf Les chiffres-clés du sport, Ministère de la Ville, de la Jeunesse et des Sports]'', Martio anni 2017, 15 p.).</ref> Paene septem [[millio]]nes Francorum [[nartatio]]nem singulis hiemibus exercent, creberrime extra quidvis institutum athleticum.<ref>(Francice) [https://www.linternaute.com/sport/pratique/1094502-les-sports-qui-comptent-le-plus-de-licencies/1094504-badminton «no 19: le ski»], in ''linternaute.com'', Septembre anni 2008 (inspectum 29 Maii anni 2022).</ref> Francica area nartatoria anno [[2015]] area frequentatissima in toto orbe terrarum erat, post eas [[Civitates Foederatae Americae|Civitatum Foederatarum]] et [[Austria]]e.<ref>[«Ski: la France championne du monde» ], in ''[[Le Figaro]]'', die 23 Septembris anni 2015 (inspectum 29 Maii anni 2022).</ref> Anno [[2013]], impensa nationalis artibus athleticis e 38,1 [[Milliardum|milliardis]] [[euro]]num consistebat, quorum dimidium erat administrationis publicae curā, scilicet 1,8% e [[PDG]]. Anno [[2015]], privata artium athleticarum pars in Franciā 124 286 [[opifex|opificum]] conducebat. Quotannis, Ministerium artium athleticarum circiter 12 000 diplomatum athleticorum expedit, e quibus paene 8 000 [[Brevetum professionale iuventutis, educationis popularis et artium athleticarum|breveta professionale iuventutis, educationis popularis et artium athleticarum]] (Francice ''brevet professionnel de la jeunesse, de l'éducation populaire et du sport'' seu ''BP JEPS'') sunt.<ref name="Natura">(Francice) «Chiffres clés», in ''Natura 2000'' (inspectum die 6 Iunii anni 2018).</ref> [[Certamen tenilusorium Rolandi Garros|Certamen tenilusorium internationale Rolandi Garros]], [[Lutetia]]e, et [[Circuitus Franciae]] [[Birotatio|birotarius]] sunt anniversarii ponderis eventūs, sicuti contingentes eventūs ut [[Campionatus pedilusorius Europaeus]] anni [[2016]]. Francia quoque magis magisque [[disportus electronicus|disportū electronico]] commovetur. Anno [[2016]], secundum [[Manuel Valls|Manuelis Valls]] gubernium consociationem France Esports creavit. Anno [[2018]], quinque [[millio]]nes Francogallorum saltem unum disportūs electronici certamen iam spectaverant et 930 000 iam participaverant.<ref>(Francice) [https://www.lefigaro.fr/medias/2018/09/26/20004-20180926ARTFIG00292-5-millions-de-francais-regardent-des-competitions-d-e-sport.php «5 millions de Français regardent des compétitions d'e-sport»], apud ''[[Le Figaro]]'', die 26 Septembris anni 2018 (inspectum pridie Nonas Iulias anni 2022).</ref> Franciae est una operosissimas apud disportūs electronici organizationes in totā Europā et in toto orbe terrarum, consociatio [[Team Vitality]]. Praeter [[Vexillum Franciae|vexilli]] colores, foederationes disportivae Francogallicae etiam [[gallus|gallo]] utuntur sicut symbolo, quamquam publicum symbolum non est.<ref>(Francice) [https://www.elysee.fr/la-presidence/le-coq «Le coq»], in sitū interretiali [[Palatium Elysii|Elysii]] (inspectum pridie Nonas Iulias anni 2022).</ref> ===Feriae et dies festi=== Index dierum festorum, qui totā in Franciā celebrantur. {| class="wikitable zebra" |- | 1 Ianuarii || Primus incipientis anni dies (Francice ''Jour de l’An''). |- | [[Pascha (festum Christianum)|Feria secunda Paschae]] || (Francice ''Lundi de Pâques''). |- | 1 Maii || [[Dies Laboris]] (Francice ''Fête du travail''). |- | 8 Maii || Dies victoriae (Francice ''Fête de la Victoire''), deditio Germaniae Nazisticae anno 1945 subscripta. |- | [[Ascensio Domini]] || (Francice ''Jour de l’Ascension''). |- | [[Pentecostes|Feria Secunda Pentecostes]] || (Francice ''Lundi de Pentecôte''). |- | 14 Iulii || Dies festus nationis (Francice ''Fête nationale'') vel dies festus foederationis (Francice ''Fête de la fédération''), quo impetus in [[Bastilia|Bastiliam]] carcerem anno [[1789]] memoratur. |- | 15 Augusti || [[Assumptio Beatae Mariae Virginis]] (Francice ''Assomption''). |- | 1 Novembris || [[Sollemnitas Omnium Sanctorum]] (Francice ''Toussaint''). |- | 11 Novembris || Indutiae (Francice ''Armistice'') anno 1918 ad [[Compendium]] initae, quibus [[Primum bellum mundanum]] confectum est |- | 25 Decembris || [[Christi Natalis]] (Francice ''Noël'') |} === Homines praeclari === {{Vide-etiam|Reges praesidentesque Franciae}} ==== Sancti notabiles ==== {{div col|2}} * [[Catharina Labouré]] * [[Franciscus Salesius]] * [[Genovefa Nemetodurensis]] * [[Ioanna Arcensis]] * [[Ludovicus IX (rex Francorum)|Ludovicus IX]] rex * [[Ioannes Maria Vianney]] * [[Remigius]] * [[Sancta Bernadetta Lapurdensis|Bernadetta]] * [[Sancta Clotildis]] Regina * [[Teresia Lexoviensis]] * [[Vincentius a Paulo]] {{div col end}} ==== Alii ==== {{div col|2}} * [[Alexander Dumas (pater)]] * [[Catharina Medices]], [[regina]] * [[Michael Nostradamus]] * [[Maria Antonia Austriaca]], regina * <!--[[Elisabeth Comitissa Parisiorum]], Princeps Brasiliae, ex domu Brigantiensi--> * [[Carolus de Gaulle]], praeses * [[Ioanna Moreau]], [[actrix]] * [[Editha Piaf]], [[cantrix]] {{div col end}} ==== Marianna ==== [[Fasciculus:MariannedeTheodoreDoriot.JPG|thumb|Mariannae effigies a Theodoro Doriot sculpta et in Senatū exposita.]] [[Marianna]] ([[Francice]] ''Marianne''), [[allegoria|allegorica]] [[libertas|libertatis]] figura, est una ex nonnullis Reipublicae Francicae [[imago|imaginibus]] notissimis. ==Codices== Franciae hi codices sunt: * LF, secundum [[Catalogus praefixorum codicum aëroportuum quibus ICAO utitur|catalogum praefixorum codicum aëroportuum quibus ICAO utitur]]; * F, secundum [[Catalogus codicum internationalium notaculi autocineti|catalogum codicum internationalium notaculi autocineti]]; * F, secundum [[Catalogus praefixorum codicum notaculi aëronavium quibus ICAO utitur|catalogum praefixorum codicum notaculi aëronavium quibus ICAO utitur]]; * F, secundum catalogum codicum praefixorum [[Unio Internationalis Telecommunicationis|UIT]]; * FR, secundum normam [[ISO 3166-1]] (catalogi codicum nationum), codicem alpha-2; * FRA, secundum normam [[ISO 3166-1]] (catalogi codicum nationum), codicem alpha-3; * FRA, secundum [[Catalogus codicum nationum Consilii Olympici Internationalis|catalogum codicum nationum Consilii Olympici Internationalis]]; * .fr, secundum [[Dominium summum|dominium interretiale]]; * FR, secundum [[Catalogus codicum nationum quibus OTAN utitur|catalogum codicum nationum quibus OTAN utitur]], codicem alpha-2; * FRA, secundum [[Catalogus codicum nationum quibus OTAN utitur|catalogum codicum nationum quibus OTAN utitur]], codicem alpha-3. == Notae == <references /> {{NexInt}} {{div col|2}} * [[Circuitus Franciae]] * ''[[Commentarii de Bello Gallico]]'' * [[Franci]] et [[Septimania]] Visigothica * [[Gallia Belgica]] * [[Gallia Lugdunensis]] * [[Gallia Narbonensis]] * [[Index historicus praefecturarum Franciae]] * [[Libera Francia]] * [[Prima Respublica Francica]] * [[Reges Franciae]] {{div col end}} == Bibliographia == * Casali, Dimitri, et Christophe Beyeler. [[2012]]. ''L'Histoire de France vue par les peintres.'' Lutetiae: Flammarion. ISBN 978-2-08-127981-0. * Haensch, Günther, et Hans J. Tümmers. [[1993]]. ''Frankreich: Politik, Gesellschaft, Wirtschaft.'' Monaci. ISBN 3-406-37491-3. * Lugge, Margret. [[1960]]. ''"Gallia" et "Francia" im Mittelalter: Untersuchungen über den Zusammengang zwischen geographisch-historischer Terminologie und politischem Denken vom 6.-15. Jahrhundert.'' Bonnae. * Masson, Ioannes Papirius. [[1618]]. ''Descriptio fluminum Galliae, qua Francia est.'' Lutetiae: Quesnel. [http://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k1020102 Textus,] gallica.bnf.fr. * Price, Roger. [[2014]]. ''A Concise History of France.'' Cantabridgiae: Cambridge University Press. ISBN 978-1-107-01782-5. * Robb, Graham. [[2007]]. ''The Discovery of France: A Historical Geography from the Revolution to the First World War.'' Novi Eboraci: Norton. ISBN 978-0-393-05973-1. * Sévillia, Jean. [[2013]]. ''Histoire passionnée de la France.'' Lutetiae: 2013. ISBN 978-2-262-04107-6. * Sloterdijk, Peter. [[2013]]. ''Mein Frankreich.'' Berolini: Suhrkamp. ISBN 978-3-518-46297-3. == Nexus externi == * (Variis linguis) [https://www.france.fr/fr Situs interretialis publicus Franciae]. * (Francice) [https://www.gouvernement.fr/ Situs interretialis Gubernii Franciae]. {{CommuniaCat|France|Franciam}} {{Grc|Γαλλία}} {{Fontes geographici}} {{Europa}} {{Unio Europaea}} {{Capsae collectae|Francia|politica|{{Praesides Franciae}}{{Primi ministri Franciae}}{{Ministri rerum externarum Francici 1959–}}{{Ministri Francici Borne}}}} {{Capsae collectae|Francia|geographica|{{Provinciae Franciae recentiores}}{{Praefecturae Franciae}}{{Capita praefecturarum Franciae}}}} {{Capsae collectae|Francia|historica|{{Reges Francorum}}{{Principes Franciae 1799–1946}}{{Praesides consilii Franciae}}{{Ministri rerum externarum Francici 1870–1959}}{{Provinciae Franciae antiquiores}}}} {{1000 paginae}} {{Myrias|Geographia}} [[Categoria:Civitates sociae Unionis Europaeae]] [[Categoria:Civitates sui iuris]] [[Categoria:Europa Occidentalis]] [[Categoria:Francia|!]] [[Categoria:Respublicae]] (1K) 1t7rg3e7edkbv93j7682nv6wxh7c4ww 0 6261 3969510 3966091 2026-07-02T08:06:29Z ~2026-36983-83 211443 3969510 wikitext text/x-wiki {{Latinitas|-2}} {{Capsa hominis Vicidata}} '''Ioanna Arcensis'''<ref>''Acta Apostolicae Sedis''. Commentarium officiale, annus XIV, volumen XIV (Romae 1922) p. 185 (inscriptio litterae LII); [http://www.alcuinus.net/ephemeris/archi2007/nuntius2.php?id=170 ''Ephemeris'' 2007]; [https://web.archive.org/web/20130904140016/http://www.radiobremen.de/nachrichten/latein/latein/nuntiilatinimaii108.html Nuntii Latini mensis Maii 2013 (nuntii Bremenses)].</ref> vel '''Ioanna de Arc'''<ref>"Ioanna de Arc": [http://www.vatican.va/holy_father/benedict_xv/bulls/documents/hf_ben-xv_bulls_19200516_divina-disponente_lt.html Divina Disponente (1920)].</ref> ([[Lingua Francogallica|Francogallice]] ''Jeanne d'Arc''; anno [[1412]] nata; die [[30 Maii]] [[1431]] necata), nata [[Domnum Remigium|Domni Remigii]] in [[Lotharingia]], [[sancta]], [[agnomen|agnomine]] '''puella Aurelianensis'''<ref>"Callistus iudicium Puellae Aurelianensis iussit retractari" {{Google Books|gUxRtDZ6pfwC|p. 12}}; Francogallice ''La Pucelle d'Orléans''</ref><ref>"Ioannae puellae Lotaringae" (cas. gen.): {{qc|id=Knobelsdorf (1543)}} [https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k710448/f43 p. 42]</ref> (vulgo ''pucelle d'Orléans'') est [[persona]] magni momenti in [[historia]] [[Francia|Francicae]] et [[Anglia|Anglicae]]. Quae piissima omni [[dominica]] ire solebat, ut in [[templum|templo]] [[Bermons|Bermontis]] apud [[urbs|urbem]] [[Greux]] oraret. Per [[Bellum Centum Annorum]], Francicas copias in [[Anglia|Anglicos]] duxit, sed tandem capta et [[haeresis|haeresiae]] accusata ad ultimum [[vivi crematio|supplicium]] missa est. == Religio == In canone a [[Benedictus XV|Benedicto XV]] anno [[1920]] inscripta est. Sunt templa [[Rotomagus|Rotomagi]], [[Lutetia]]e, [[Nova Aurelia|Novae Aureliae]], et in aliis urbibus Ioannae consecrata. == Vita == {{Pars vicificanda}} [[Fasciculus:Maison de Jeanne a Doremy.jpg|thumb|Domus, in qua Ioanna nata est.]] Ioanna nata est in oppido [[Domnum Remigium|Domno Remigio]] , in finibus Franciae et [[Lotharingia]]e. Genitores agricolae et pastores divites fuerunt, noti omnibus boni Christiani. Educata est in fide christiana catholica, praesertim in via Franciscana. Ab infantia, caritatem et beneficia pauperrimis, infirmis et patientibus praebuit, etiam in bello. Puella tredecim annorum vocationem audivit Michaelis [[archangelus|archangeli]] se admonentis, itaque se ab Iesu credidit vocari ut nationem suam liberaret. Vovit virginitatem perpetuam. Oravit saepe, ad communionem venit quotidie, frequenter confessa est. Vinculum inter vocationem publicam religiosamque est. Anno 1429, Ioanna patriam coepit liberare. Multi testes describunt puellam 17 annorum esse, ingenio forti, firmo, apto ad convincendos vires{{dubsig}} ambiguos et sine virtute. Obstacula vincens, obviam venit Delphino Franciae, futuro regi [[Carolus VII (rex Francorum)|Carolo VII]], in urbe [[Chinonium|Chinonio]]. Examinata est a theologis Universitatis. Dixerunt eam bonam christianam esse. Die 22 Martio 1429, Chartam praecipuam dictavit regi Anglorum, et militibus qui civitatem Aurelianensem obsederunt, ut abirent. Anglis denegantibus, Ioanna liberavit die 8 Maii urbem obsessam. Carolus VII [[Durocortorum|Remis]] in [[Ecclesia cathedralis Remensis|cathedrali]] rex consecratus est. Postea, Ioanna inter milites.vixit Sunt multi testes eius bonitatis, virtutis castitatisque. Nuncupata est "puella" ab omnibus itemque ipsa.[[Fasciculus:Rouen, Tour Jeanne d'Arc, Historical Marker.jpg|thumb|Tabula in Turri Ioannae Arcensis, [[Rothomagus|Rothomagi]]. Inscriptio Francogallica Latine sibi vult: "Die 10 mensis Novembris 1449, passa fortiter obsidionem sex mensium (inter die 29 Iulii 1418 et die 19 Ianuarii 1419), et occupationem 30 annorum, in quo tempore Ioanna de Arc viva igni concremata est, die 30 Maii 1431), urbs [[Rotomagus]] liberata regem [[Carolus VII (rex Franciae)|Carolum VII]] gaudens accipit."]] [[Fasciculus:Lettre de Jeanne d'Arc aux Riomois.JPG|thumb|Epistula ab Ioanna scripta populo urbis Ricomagi ([[Arvernia]]): subsidium ad bellum gerendum poscit.]]Die [[23 Maii]] [[1430]], ab hostibus capta est. Ducta est [[Rothomagus|Rothomagum]] die [[23 Decembris]]. Ibi stetit actio in eam, quae coepit mense Februario 1431 et confecta est die 30 Maii damnatione ad rogum. Magna et solemnis actio fuit, praesidentibus iudicibus ecclesiae, episcopo [[Petrus Cauchonus|Petro Cauchono]], et [[inquisitio|inquisitore]] [[Ioannes Magistri|Ioanne Magistri]].<ref>Fons nominum {{Google Books|1QBpIHKTzbYC|pp. 1-2}}</ref> Re vera, tribunal ab assessoribus [[Universitas Parisiensis|Universitatis Lutetiensis]], [[theologus|theologis]], imperatum est. Fuerunt clerici Galli, oppositi Ioannae de bello. Iudicium improbum de ea habuerunt et de eius missione. Ioanna accusata est [[haeresis|haereseos]], [[idololatria]]e, et aliorum scelerum [[religio]]sorum. Iudices innocentiam eius non agnoverunt. Ipsa appellavit summum pontificem die 24 Maii, sed tribunal recusavit. In [[carcer]]e, mane communionem [[eucharistia|eucharisticam]] accepit, die [[30 Maii]], antequam ad supplicium ducta est in foro vetere (''place du vieux Marché'') sibi subeundum. Rogavit ut morienti crucem videre sibi liceret. Mortua est pronuntians voce clara nomen [[Iesus]], multis testificantibus. == Mythistoriae, tragoediae carminaque de Ioanna scripta == * ''La Pucelle,'' opus a [[Voltarius|Voltario]] scriptum * ''Die Jungfrau von Orleans,'' [[ludus scaenicus]] a [[Fridericus Schillerus|Friderico Schillero]] scriptum * ''Personal Recollections of Joan of Arc'' a [[Mark Twain]] * ''[[Giovanna d'Arco]]'' [[cantata]] a [[Ioachimus Rossinius|Ioachimo Rossinio]] scripta * ''[[Giovanna d'Arco (opus lyricum)|Giovanna d'Arco]]'' [[opera]] a [[Iosephus Verdius|Iosepho Verdio]] scriptum secundum [[Temistoclis Solera]] libellum * ''Saint Joan'' [[fabula scaenica]] [[Georgius Bernardus Shavius|Georgii Bernardi Shavii]] * ''Le Mystère de la charité de Jeanne d'Arc'' [[Carolus Peguy|Caroli Péguy]] * ''Jeanne relapse et sainte,'' ludus scaenicus [[Georgius Bernanos|Georgii Bernanos]] * ''Jeanne au bûcher'' opera ab [[Arthurus Honegger|Arthuro Honegger]] scriptum secundum libellum [[Paulus Claudel|Pauli Claudel]] * ''L'Alouette,'' ludus scaenicus [[Ioannes Anouilh|Ioannis Anouilh]] * [[Bertoldus Brecht]], ''Der Prozeß der Jeanne d'Arc zu Rouen 1431 nach dem Hörspiel von [[Anna Seghers]]'' ("Causa Ioannae Arcensis [[Rhotomagus|Rhotomagi]] tractata sequens drama radiophonicum Annae Seghers") Brecht alia duo dramata de feminis pro sententiis animorum suorum pugnantibus conscripsit, quorum alterum est * [[Bertoldus Brecht]], ''Die heilige Johanna der Schlachthöfe'' ("Sancta Ioanna [[officina|officinarum]] [[carnifex|carnificum]]"), quod de [[pugna classium]] temporibus discriminis oeconomiae mundani agitur, alterum * [[Bertoldus Brecht]], ''Die Gesichte der Simone Machard'' ("Visiones Simonis Machard"), quae puella somniis, in quibus Ioanna Arcensis ei apparet, temporibus [[Bellum mundanum secundum|Belli mundani secundi]] ad resistendum contra copias Germanicorum Franciam occupantes movetur. == Pelliculae de Ioanna == [[Fasciculus:Cheval de la façade du Sacré Coeur.JPG|thumb|Pro [[Basilica Sacratissimi Cordis Iesu]] [[Lutetia]]e, Ioanna in [[equus|equo]] sedens pugnat.]] Ioanna de Arc in multas apparuit. * [[1898]] : ''Jeanne d'Arc'', brevis [[pellicula muta]] [[Georgius Hatot|Georgii Hatot]] * [[1899]] : ''[[Jeanne d’Arc (1899 pellicula)|Jeanne d'Arc]]'', pellicula brevis [[Georgius Méliès|Georgii Méliès]] * [[1899]] : ''Domrémy'', breve opus [[Fratres Lumière|Fratrum Lumière]] * [[1916]] : ''[[Jeanne d'Arc (pellicula, 1917)|Jeanne d'Arc]]'', pellicula muta [[Caecilius Blount DeMille|Caecili B. De Mille]] * [[1928]] : ''[[La Passion de Jeanne d'Arc]]'' [[Carolus Theodorus Dreyer|Caroli Theodori Dreyer]], cum [[Renée Falconetti]]; ex [[mythistoria]] ''Jeanne d'Arc'' [[Iosephus Delteil|Iosephi Delteil]] * [[1929]] : ''[[La Merveilleuse Vie de Jeanne d'Arc, fille de Lorraine]]'' [[Marcus de Gastyne|Marci de Gastyne]], cum [[Simona Genevois]] * [[1935]] : ''Das Mädchen Johanna'' [[Gustavus Ucicky|Gustavi Ucicky]] * [[1948]] : ''[[Jeanne d'Arc (pellicula, 1948)|Jeanne d'Arc]]'' [[Victor Fleming|Victoris Fleming]], cum [[Ingrida Bergman]] * [[1953]] : ''Destinées'' [[Ioannes Delannoy|Ioannis Delannoy]], cum [[Michaela Morgan]] * [[1954]] : ''[[Jeanne au bûcher (pellicula)|Jeanne au bûcher]]'' [[Robertus Rossellini|Roberti Rossellini]], cum [[Ingrida Bergman]] * [[1957]] : ''[[Sainte Jeanne (pellicula, 1957)|Sainte Jeanne]]'' [[Otto Preminger|Ottonis Preminger]], cum [[Ioanna Seberg]] * [[1962]] : ''[[Procès de Jeanne d'Arc]]'' [[Robertus Bresson|Roberti Bresson]], cum [[Florentia Delay]] * [[1989]] : ''[[Jeanne d'Arc, le pouvoir de l'innocence]]'' [[Petrus Badel|Petri Badel]], ex libro [[Petrus Moinot|Petri Moinot]] ([[televisio]]) * [[1994]] : ''[[Jeanne la Pucelle (pellicula, 1994)|Jeanne la Pucelle]]'' [[Ioannes Rivette|Ioannis Rivette]], cum [[Sandrina Bonnaire]]; duabus aetatibus: ''les Batailles'' et ''les Prisons'' * [[1999]] : ''[[Jeanne d'Arc (pellicula, 1999)|Jeanne d'Arc]]'' [[Lucas Besson|Lucae Besson]], cum [[Milla Jovovich]], [[Ioannes Malkovich|Ioanne Malkovich]], et [[Dustinus Hoffman|Dustino Hoffman]] * [[1999]] : ''[[Jeanne d'Arc (pellicula televisifica, 1999)|Jeanne d'Arc]]'' Christiani Duguay, cum [[Leelee Sobieski]] (televisio) * [[2011]] : ''[[Jeanne captive]]'' [[Philippus Ramos|Philippi Ramos]] cum [[Clementia Poésy]] == In pittaciis cursualibus Francicis == * [[1929]] : pittacium cursuale 50 centimes<!-- bleu est émis à l'occasion du 5{{e}} centenaire de la délivrance d'[[Orléans]]. Jeanne y est représentée à cheval.--> * [[1946]] : pittacium cursuale 5 f surtaxé 4 f<!-- outremer appartient à la série "Célébrités du {{s-|XV|e}}. Ce timbre [[grand format]] est un portrait.--> * [[1968]] : pittacium cursuale 30 centimes surtaxé 10 centimes<!-- brun et violet, elle est représentée pour illustrer l'œuvre de [[Paul Claudel]] [[Jeanne au bûcher]], sujet principal dont on célébrait le centenaire de sa naissance.--> * [[1968]] : principalis res pittacia cursualia 60 centimes<!-- gris-bleu, bleu et brun pour représenter le départ de [[Vaucouleurs (Meuse)|Vaucouleurs]] en [[1429]]. Ce timbre fait partie de la série Grands noms de l'Histoire.--><ref>Catalogues Yvert et Tellier, Tome 1.</ref>. == Notae == <references/> == Bibliographia == ; Editiones fontium * Dunand, Philippe-Henri, ed. 1911. ''La premiére histoire en date de Jeanne d'Arc (1625-1630) : histoire de la Pucelle d'Orléans''. Lutetiae: Desclée, de Brouwer. [https://archive.org/details/lapremirehisto02rich Textus] apud ''Internet Archive'' * Schirmer-Imhoff, Ruth, ed. 2001. ''Der Prozeß Jeanne d’Arc. Akten und Protokolle 1431–1456.'' dtv 30202, München. ISBN 3-423-30202-X. ; Fontes antiquiores * 1543 : {{ec|id=Knobelsdorf (1543)|c= [[Eustathius a Knobelsdorf]], ''Lutetiae Parisiorum descriptio'' (Parisiis, 1543) [https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k710448/f43 pp. 42-49] }} ; Historica et biographica * [[Coletta Beaune|Beaune, Colette]]. 2004. ''Jeanne d'Arc.'' Lutetiae: Perrin. * Bogliolo, Giovanni. 2000. ''Giovanna d'Arco.'' Milano, RCS Libri. ISBN 88-17-25897-0 * Cardini, Franco. 1999. ''Giovanna d'Arco. La vergine guerriera.'' Milano, Mondadori. ISBN 88-04-46471-2 * Contamine, Philippe, ed. 2012. ''Jeanne d'Arc, histoire et dictionnaire'', Robert Laffont, Collection Bouquins. * Cremisi, Teresa, ed. 2000. ''Il processo di condanna di Giovanna d'Arco.'' Milano, SE. ISBN 88-7710-482-1 * Meltzer, Francoise 2001. ''For Fear of the Fire: Joan of Arc and the Limits of Subjectivity.'' Chicago: University of Chicago Press. ISBN 0-226-51982-1. OCLC 46240234. * [[Regina Pernoud|Pernoud, Régine]]. 1981. ''Jeanne d'Arc'', Presses universitaires de France, 1981, coll. « Que sais-je ? » * Pernoud, Régine, et Marie-Véronique Clin. 1986. ''Jeanne d'Arc'', Librairie Arthème Fayard. * Thomas, Heinz. 2000. ''Jeanne d’Arc. Jungfrau und Tochter Gottes.'' Fest, Berlin. ISBN 3-8286-0065-4. ; De fortuna * Beaune, Colette. 2008. ''Jeanne d'Arc. Vérités et légendes.'' Lutetiae: Perrin. ISBN 978-2-262-02951-7. * Heimann, Nora. 2005. ''Joan of Arc in French Art and Culture (1700–1855): From Satire to Sanctity.'' Aldershot: Ashgate. ISBN 0-7546-5085-5. * Heimann, Nora, et Coyle, Laura. 2006. ''Joan of Arc: Her Image in France and America.'' Vasingtoniae: Corcoran Gallery of Art. ISBN 1-904832-19-9. * Krumeich, Gerd. 1986. ''Jeanne d’Arc in der Geschichte. Historiographie - Politik - Kultur.'' Thorbecke, Sigmaringen, ISBN 3-7995-7319-4. * Maurice, Jean, et Daniel Couty, edd. 2000. ''Images de Jeanne d'Arc'' - Actes du colloque de Rouen, 25-26-27 mai 1999, Lutetiae: Presses Universitaires de France. * Steinbach, Hartmut. 1973. ''Jeanne d’Arc. Wirklichkeit und Legende.'' Musterschmidt, Göttingen. ISBN 3-7881-0078-8. {{Historia Franciae}} {{NexInt}} * [[Ioannes (comes Dunensis)]] == Nexus externi == {{Communia|Jeanne d'Arc|Ioannam Arcensem}} {{Vicifons|Scriptor:Ioanna de Arc|Ioannam Arcensem}} {{Fontes biographici}} * [http://archive.joan-of-arc.org/ Archivum Ioannae de Arc] * [http://www.jehanne-darc.com/ International Jeanne d'Arc Centre, biographia et investigationes,] * [https://web.archive.org/web/20080705111626/http://jeanne-la-pucelle.ifrance.com/ Jeanne-la-Pucelle,] * [http://journal-joan-of-arc-studies.org/ ''Journal of Joan of Arc Studies,''] * [https://web.archive.org/web/20110129034324/http://www.jeannedarc.com.fr/centre/centre.htm Le Centre Jeanne d'Arc, service culturel de la Mairie d'Orléans] {{ling|Francogallice}} * Litterae decretales [http://www.vatican.va/holy_father/benedict_xv/bulls/documents/hf_ben-xv_bulls_19200516_divina-disponente_lt.html ''Divina disponente''] [[Benedictus XV|Benedicti Papae XV]] die [[16 Maii]] [[1920]] iussae {{1000 paginae}} {{Lifetime|1412|1431|Ioanna Arcensis}} [[Categoria:Ioanna Arcensis|!]] [[Categoria:Incolae Franciae]] [[Categoria:Incolae Lotharingiae]] [[Categoria:Mulieres]] [[Categoria:Morte damnati]] [[Categoria:Sancti militares]] [[Categoria:Carolus VII (rex Francorum)]] {{Myrias|Homines}} dib7lh3jnklj94pbn57p9mebenlq07z 0 9938 3969529 3965031 2026-07-02T11:46:31Z InternetArchiveBot 139091 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 3969529 wikitext text/x-wiki {{Latinitas|-2}} {{Capsa civitatis Vicidatorum}} [[Fasciculus:Tabula Guineae Aequinoctialis Latine.png|thumb|Tabula Guineae Aequinoctialis.]] {{res|Guinea Aequinoctialis}},<ref>[http://www.vatican.va/news_services/press/sinodo/documents/bollettino_20_x-ordinaria-2001/xx_plurilingue/b01_xx.html ''Synodus episcoporum'' 2001]; [[Ebbe Vilborg]], ''Norstedts svensk-latinska ordbok''. 2a ed. Norstedts akademiska förlag, 2009.</ref> rite {{res|res publica Guineae Aequinoctialis}}<ref>"rem Publicam Guineae Aequinoctialis" (cas. accus.) [https://web.archive.org/web/20161007035505/http://www.eumed.net/rev/rcdcp/02/pmbr.html hic habes]</ref> ([[Hispanice]] ''República de Guinea Ecuatorial''), est [[civitas sui iuris]] mediá [[Africa|Africá]] sita, 28 000 chiliometrorum quadratorum lata. Olim colonia [[Guinea Hispanica]], suum nomen post [[libertas|libertatem]] suam collocationem prope et [[Linea aequatorialis|Lineam Aequinoctialem]] et [[Sinus Guineensis|Sinum Guineensem]] evocat. Guinea Aequinoctialis unica libera [[Africa]]na civitas est ubi [[lingua Hispanica]] [[lingua officialis|officialis]] est. Anno [[2015]] civitas aestimatam populositatem{{dubsig}} circiter 1.2 milliones habebat.<ref>[https://web.archive.org/web/20160820075050/http://www.guineaecuatorialpress.com/noticia.php?id=6929 Ehate Tomi presenta el Censo de Población de Guinea Ecuatorial] (Hispanice).</ref> Guinea Aequinoctialis duabus e partibus, insulari continentalique regione, consistit. Insularis regio ex insulis [[Bioko]], apud alios "Ferdinandi Pai"<ref>[http://www.uni-mannheim.de/mateo/camenaref/hofmann/hof2/s0249a.html Lexicon Universale Hofmann].</ref> seu "de Fernando Poo"<ref>[http://www.catholic-hierarchy.org/diocese/dmagq.html Hierarchia Catholica].</ref> in Sinu Guineensi, et [[Annobona]], parvá vulcanicá insulá meridie [[Linea aequatorialis|Lineae Aequinoctialis]], consistit. Insula Bioko est septentrionalissima Guineae Aequinoctialis pars et urbis capitalis pristinae [[Malabo]]<ref>[http://www.catholic-hierarchy.org/diocese/dmagq.html Hierarchia Catholica].</ref> locus. Insularis natio [[Insulae Sancti Thomae et Principis|Sancti Thomae et Principis]] inter Bioko et Annobonam sita est. Continentalis regio, [[Rivus Muniensis (regio)|Rivus Muniensis]]<ref>{{CathHierDiocese|batg}}</ref> (Hispanice ''Río Muni''), finitima est [[Cammarunia]]e septentrione et [[Gabon]]i meridie orientique. Quae est situs urbium [[Bata (Guinea Aequinoctialis)|Bata]],<ref>[http://www.catholic-hierarchy.org/diocese/dbatg.html Hierarchia Catholica]</ref> maximae in hac civitate, et [[Civitas Pacis|Civitatis Pacis]] (quae et [[Oyala]]), urbis capitalis ab anno 2026. Rivus Muniensis aliquot parvas litorales insulas etiam includit, sicuti [[Corisco]]<ref>Vb. adiect. "Coriscensis", cf. nomen biologicum ''[[Polystachya coriscensis]]''</ref>, [[Elobey magnum]]<ref>Vb. adiect. "Elobeyensis", cf. nomen biologicum ''[[Namalycastis elobeyensis]]''</ref> (Hispanice ''Elobey Grande'') et [[Elobeyensis Parvum|parvum]] (Hispanice ''Elobey Chico''). Natio sodalis est [[Unio Africana|Unionis Africanae]], [[Francophonia]]e et [[Communitas civitatum Lusitane loquentium|Communitatis Nationum Linguae Lusitanae]]. Mediis ex [[anni 1990|annis 1990]], Guinea Aequinoctialis una apud eas [[Africa Subsahariana|Subsaharianas]] nationes quae maiorem [[petroleum|petrolei]] quantitatem proferunt facta est. Opulentissima natio per capita est in Africa,<ref>[http://www.indexmundi.com/g/r.aspx?c=mr&v=67 PDG – per capita (PPP) – inter nationes comparatio (Anglice)]</ref> et eius [[proventus domesticus grossus]] (PDG) adaptus [[Par pecuniae vis|pari pecuniae vi]] (PPP) per capite ordine 43 in mundo collocatur;<ref>[https://web.archive.org/web/20130424075526/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/rankorder/2004rank.html PDG – per capita (PPP)], Liber Factorum Mundanorum (Anglice), [[Procuratio Nuntiorum Centralis|Procurationis Nuntiorum Centralis]].</ref> Nihilominus, divitiae imparissime distribuuntur et pauci homines e petrolei abundantiā profecere. Natio ordine 144 secundum [[Index progressus humani|indicem progressūs humani]] a Nationibus Unitis anno 2014 collocatur. [[Nationes Unitae]] minus quam populositatis dimidium accessum ad aquam bibilem habere et 20% pueorum antequam quinque annos sint mori aiunt. Auctoritaria nationis gubernatio aliquae apud peiora acta de iuribus humanis in toto orbe terrarum habet, quod consistenter eam collocat apud peiora mundi secundum annuam recensionem politicis civilibusque de iuribus effectam a [[Freedom House]], [[organizatio re publica vacans|organizatione re publicā vacante]].<ref>[https://wayback.archive-it.org/all/20110131191445/http://www.freedomhouse.org/uploads/special_report/88.pdf Worst of the Worst 2010. The World's Most Repressive Societies] {{Ling|Anglice}}.</ref> [[Relatores sine finibus|Relatores sine Finibus]] organizatio Praesidem [[Theodorus Obiang Nguema Mbasogo|Theodorum Obiang Nguema Mbasogo]] apud libertatis imprimendi "praedatores" collocat.<ref>[https://rsf.org/en/equatorial-guinea.html Guinea Aequinoctialis– Relatores sine Finibus (Anglice)]{{Nexus deficitur|date=October 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}. Servatum die 15 Octobris anni 2010 apud [[Wayback Machine]].</ref> [[Mercatus hominum]] significativum problema est, Statunitensi Relatione de Mercatū Hominum anni 2012 affirmante Guineam Aequinoctialem fontem deestinationemque feminarum puerorumque subiectorum [[labor coacticius|labori coacticio]] et commercio sexuali esse. Haec relatio Guineam Aequinoctialem "Tertii Gradūs" nationem, infimum (pessimum) locum, classificat: "Nationes quarum gubernationes haud omnino minimis normis obsequuntur neque operam dant ut ita faciant".<ref> [https://www.state.gov/j/tip/rls/tiprpt/2012/ "Equatorial Guinea". Trafficking in Persons Report 2012 (Anglice)]. Ministerium Rerum Externarum Civitatum Foederatarum (die 19 Iunii anni 2012)</ref> == Historia == ===Praehistoria=== [[Fasciculus:Limbe view with Bioko.jpg|thumb|upright=0.8|Insula Bioko e Cammaruniensi litore visa.]] Nostra cognitio de Guineae Aequinoctialis [[praehistoria]] [[geographia|geographicam]] divisionem sequitur: insulam [[Bioko]] ex unā parte et provinciam [[Litus (provincia Guineae Aequinoctialis)|Litus]] inter [[Cammarunia]]m et [[Gabon]]em ex alterā. Insula Bioko semper conexa continenti erat usque ad fere 8000 a.C.n. per pontem terrestrem qui ex illo tempore lente submergeretur consequenti augmento [[Oceanus Atlanticus|aquarum Atlanticarum]]. Hoc aequoris maritimi incrementum circa 11000 a.C.n. coeperat propter climaticam exeuntis [[Aevum glaciale|ultimae Aetatis Glacialis]] calefactionem. Quamobrem, certum est ut hoc territorium a [[nomades|nomadibus]] [[Venatio et collectio|venatoribus collectoribusque]] hominibus habitatum esse deberet, sicuti quod cognitum est praesenti de continente. Humanae praesentiae vestigia in excavatione in situ [[Mossumu]] (in provincia Litore) inventa et anno 30000 a.C.n. adscripta sunt. Agitur de industria nuncupata "Sangoensi", cognitissimá in illo tempore per [[Africa Media|Africam Mediam]]. Aliqui alii sitús, superficiales aut stratographico in ortu, Medium Aevum Petrae in hac nationis parte bene repraesentari indicant. Exinde, alia vestigia, adhuc male adscripta, circum [[Bata (Guinea Aequinoctialis)|Bata]] et [[Rivus Muniensis|Rivum Muniensem]] praesentiam hominis nomadis, petras caelantis et venatoris collectorisque usque ad fere [[3000 a.C.n.]] permansisse illustrant. Super insula [[Bioko]], aliá de lectione agitur: quae certissime mutabitur sequentibus annis, inauguratis archaeologicae investigationis inceptis. Tres "praeneolithici" congestús recensi sunt. Solum seminarii Banapae is, Malabonis meridie, [[anni 1960|annis 1960]] ab Hispanico anthropologo exploratus est. Omnia quae dici possunt eum ante Biokoënsem "traditionem Timbabicam", e [[2000 a.C.n]] adscriptam, esse est. Super insula [[Elobey Magnum|Elobeyensi Magna]] petras ad instar aevi [[Neolithicum|Neolithici]] caelatas in superficiē inventas esse in promptū ponere oportet. Haec inventiones humanae praesentiae antiquitatem in omnibus huius civitatis insulis antequam haec definitive a continenti disiungerentur ostendunt. Denique, expansio modi vivendi opidulani in [[Africa Media]], in sua accommodatione et appropinquatione datorum linguisticorum, in insula Bioko oppidula e fere [[3500 a.C.n.]] inaugurare implicat. In praesens, nihil inventum est quod hanc hypothesin probet. Archaeologica insulae series, exceptá praeneolithicá iam allatá, cum "traditione Timbabica", cognita in tredecim litoris locis, forsitan e [[2000 a.C.n.]] coepit. Occupationis continuitas hac in insulā dehinc bene recognita est usque ad historicam epocham. Post "Timbabicam" cognoscuntur Traditiones "Carbonerensis", "Bolaopiensis", "Buelaica" et denique "Balombica". Quae ultima historica est. In continenti, inter Cammaruniam et Gabonem, investigationis data sine explicatione manent sed sunt satis ut firmetur completam seriem inveniendam intra magnas lineas fore ad instar eorum quae cognoscuntur Cammaruniae meridiē et in [[Liberopolis|Liberopolitanā]] regione in Gabone. ===Primi contactūs cum Europaeis=== Inter [[1469]] et [[1474]], Lusitani nautae in [[Sinus Guineensis|Sinū Guineensi]] insulas [[Sanctus Thomas (insula)|Sancti Thomae]], [[Princeps (insula)|Principis]], [[Annobona]]m et [[Bioko|Ferdinandi Poo]] invenere: [[1 Ianuarii|Kalendis Ianuariis]] anni [[1471]], [[Ioannes de Santarém]] et [[Petrus de Escobar]] insulam conspicati sunt quam ''Ilha do Ano Bom'' (sc. "Insulam Anni Boni") nominavere, unde praesens nomen "Annobona", e Lusitanicā phoneticā, ortum est. Anno [[1474]], alius [[Portugallia|Lusitanus]] [[explorator]], [[Ferdinandus Poo]], viam ad [[India]]m quaerens, [[insula]]m quae ''Formosa'' (sc. "Formosam") nominavit invenit, sed quae denique huius exploratoris nomen ferebat (hodie [[Bioko]]). Insulae Annobona et [[Bioko|Ferdinandus Poo]], iuxta cum insulis [[Corisco]], Elobeyensibus et [[Mbanie]], insularis [[Guinea Hispanica|Guineae Hispanicae]] pars anno 1778 et postea Guineae Aequinoctialis anno 1968 fient. ===Colonizatio Lusitanica=== [[Fasciculus:Landungsdenkmal bei Luba.JPG|thumb|upright=0.8|Primis colonis (anno 1773) monumentum Lubae, in Biokone.]] Primus conatus colonizandarum desertarum [[Sinus Guineensis|Sinūs]] insularum factus est in insulā [[Sanctus Thomas (insula)|Sancto Thomā]] anno 1485, sed defecit. Non fuit usque ad 1493 cum conatūs a [[Lusitania|Lusitanis]] effecti suos fructūs hac in insulā protulere. [[Princeps (insula)|Insula Princeps]] non colonizabitur usque ad ineuns [[saeculum 15|saeculum XV]] et [[Annobona]] medio eodem saeculo. Quod ad [[Ferdinandus Poo (insula)|Ferdinandum Poo insulam]], iam colonizata erat a [[Bubi]]s et Lusitani, constructā fortalitiā, discedere coacti sunt. Haec duae insulae diu fuere in usū sicuti statio reparandarum navium.<ref> Valeria (Valérie) de Wulf, Tomus 1 - ''Histoire de l’île d’Annobón (Guinée Équatoriale) et de ses habitants du XVe au XIXe siècle'', Lutetia Parisiorum, L'Harmattan, Association France-Guinée équatoriale, 2013.</ref> Totum per [[saeculum 17|saeculum XVII]], haec territoria iterata impetūs [[Francia|Francicorum]], sed imprimis [[Nederlandia|Batavorum]], passa sunt. Qui non solum [[Sinus Guineensis|huius sinūs]] insulas dissimilibus periodis occupavere: Sanctum Thomam anno [[1641]], Annobonam anno [[1661]], [[Insula Coriscensis|Insulam Coriscensem]], etc...,<ref>Gustavus (Gustau) Nerin, ''Corisco y el estuario del Muni (1470-1931) : del aislamiento a la globalización y de la marginalización'', Lutetia, L'Harmattan, Association France-Guinée équatoriale, 2015.</ref> sed etiam incursiones praedationesque in continentale [[Rivus Muniensis|Rivi Muniensis]] litus perduxere. Numerosarum nationum naves quae emporia inaugurare conabantur captae et deletae sunt. Mirificum facinus Ioannis Dansaint, Francogallici nigritarum venditoris regi Lusitano primo saeculi XVIII dimidio laborantis, huius exemplum est.<ref>Hyacinthus (Jacint) Creus Boixaderas, Ioannes Marcus (Jean-Marc) Lefebvre, Gustavus (Gustau) Nerin, Ernestus (Ernst) Pijning, Valeria (Valérie) de Wulf, ''La Guinée équatoriale aux Archives nationales (XVIIIe-début XXe siècles)'', Lutetia, L'Harmattan, Association France-Guinée équatoriale, 2015.</ref> ===Primus colonizationis Hispanicae conatus=== Cum [[Foedus Sancti Ildefonsi (1777)|Foedere Sancti Ildefonsi]] anno [[1777]] et [[Foedus Pardense (1778)|Foedere Pardensi]] anno [[1778]], [[Lusitania]] [[Hispania]]e insulas [[Ferdinandus Poo (insula)|Ferdinandum Poo]], [[Annobona]]m et [[Insula Coriscensis|Coriscensem]] cessit vice coloniae Sacramenti, in Americā Meridionali, et aliorum territoriorum limites [[Brasilia]]e corroborare permittentium.<ref>Archiva generalia Septimancae, Status 7411 bis, folio 6 (p.4): ''Tratado de Amistad, Garantia y Comercio... (24/03/1778)''.</ref> Eodem tempore, Hispania se libera mercandi Guineensia apud litora e [[Delta Nigri]] usque ad [[Caput Lupi Gundisalvi]]<ref>[http://www.uni-mannheim.de/mateo/camenaref/hofmann/hof4/s0904c.html]</ref> (Francice ''Cap Lopez''), praesenti in [[Gabon]]e situm, videbat. Hoc anno [[1778]], expeditio a comite Argeleiensi (Hispanice ''conde de Argelejos'') ducta [[Urbs Montis Videi|Urbe Montis Videi]] discessit ad veniendum in horum territoriorum possessionem. Sed insulae Annobonae homines rebellavere nec Lusitanicam nec Hispanicam dominationem agnoscentes;<ref>(Archiva Classis Navalis, Matritum), MS 469, Iosephus (José) Varela y Ulloa, Relatio 12/03/1779.</ref> itaque, Hispanis de navibus expositis, expeditionis sodales graves morbos passi sunt et impugnati sunt a [[Bubi]]s, insulanis huius insulae, nec eos nec ullam peregrinam dominationem agnoscentibus. Hi ultimi eventūs seditionem et huius expeditionis calamitatem incitavere.<ref>Valeria (Valérie) de Wulf, ''L’acte de naissance de la Guinée espagnole : les Traités de San Ildefonso, du Pardo, l'expédition du comte d'Argelejos et ses conséquences (1777-1785)'', Sanctus Ludovicus (Senegalia), commentarium GERAHA, n°1, 2015.</ref> Numerosos per annos, Hispanica colonizatio effectiva non erit. Haec territoria solum stationes reparandarum navium esse perrexere. Et quamquam aliquae naves [[Bonus Aër|Bono Aëre]] aut [[Urbs Montis Videi|Urbe Montis Videi]] illic consistebant, praesertim fuerunt Anglicae, Lusitanicae, Batavicae et Francicae naves eae quae illic frequentabant. ===Occupatio Britannica (1827-1845)=== [[Fasciculus:HOLMAN(1840)_p367_CLARENCE_SETTLEMENT%2C_FERNANDO_PO.jpg|thumb|upright=1.5|[[Portus Clarentius|Portūs Clarentii]] (Anglice ''Port Clarence'') illustratio anno 1840.]] Anno [[1827]], [[Hispania]] ut [[Britanniarum Regnum|Britanni]] insulam [[Bioko]]nem colonizent auctorizat.{{dubsig}} [[Sancta Isabella (Guinea Aequinoctialis)|Sancta Isabella]],<ref>[http://www.catholic-hierarchy.org/diocese/dmagq.html Hierarchia Catholica.]</ref> insulae [[Bioko]]nis portus praecipuaque urbs, tunc nomen [[Portus Clarentius|Portum Clarentium]] sumit. Illic est ubi constitutum est tribunal ad reprimendum servorum commercium. Clima morbique numerosos Hispanos, sodales successivarum expeditionum illic e [[1830]] missarum, decimavere. E [[1832]] complures Hispani, viatores, scientifici aut officiales hanc insulam visitant, quae denique sibi denuo ab Hispaniā anno 1845 vindicata est, cum [[Nicolaus de Manterola]] de navi illic primum missionarium exposuit. ===Reditus ad Hispaniam=== Anno [[1856]], [[Hispania]] [[Guinea Hispanica|Guineam Hispanicam]] officialiter condidit, initio reductam ad Guineensium litorum et praeciouae insulae dominium. Anno [[1858]] missus est primus gubernator generalis insulae, quae annum postea statuto Hispanicae [[Imperium Hispanicum|coloniae]] frueretur. [[Fasciculus:Corisco-Saliendo de misa-1910.jpg|thumb|upright=0.8|Homines e missā exeuntes in [[Insula Coriscensis|insulā Coriscensi]] anno 1910.]] Nihilominus, dominium amplius 800 000 chiliometrorum quadratorum cessum in Guineā a [[Lusitania|Lusitaniā]] Hispaniae per foedera [[Foedus Sancti Ildefonsi (1777)|Sancti Ildefonsi]] anno 1777 et [[Foedus Pardense (1778)|Pardense]] anno 1778 plus minusve relictum est et Hispania magnas difficultates oppetivit ut admitterentur eius iura proprietatis ab aliis Europaeis potentiis quae veniebant statutum se illic: [[Francia]] in [[Gabon]]em, [[Germania]] in [[Cammarunia]]m et [[Britanniarum Regnum]] in [[Nigeria]]m. Hispania geographum [[Manuel Iradier|Manuelem Iradier y Bulfy]] misit, qui e [[1884]] ad annectenda rursus [[Rivus Muniensis (regio)|Rivi Muniensis]] territoria se dedidit, foederibus pangendis cum localibus ducibus. [[Conferentia Berolinensis]] annorum 1884 et 1885 de distributione Africae Hispaniae incommodum fuit, cui solum concessa sunt 180 000 chiliometra quadrata, sine computandis possessionibus privatis quae tulit vice Franciae. De quibus Hispaniā questā, Franco-Hispanica commissio creata est, quae bene successit in [[Foedus Lutetiae (1900)|Foedere Lutetiae]] diē 27 Iunii anni 1900 tribuente Hispaniae territorium 26 000 chiliometra quadrata latum correspondens ad Rivum Muniensem, continentalem praesentis Reipublicae Guineae Aequinoctialis partem. Per [[Bellum Hispano-Americanum]] anni 1898, [[Statunitensis]] militaris occupatio coloniae Hispanicae relativa est, quia Statunitenses curam habebant de coloniis Hispaniae, victae, extra Africam: [[Philippinae|Philippinis]], [[Guama|Guamā]], [[Cuba|Cubā]], [[Portoricus|Portorico]]. Anno [[1899]], Statunitenses definitive Hispanicam [[Sinus Guineensis|Sinūs Guineensis]] coloniam renuntiavere, quoniam coloniae erant malae infrastructurae, viae callium similes, endemici tropici morbi, etc. Inter annos [[1926]] et [[1959]], [[colonia]] nomine [[Guinea Hispanica|Guineae Hispanicae]] unificatur. Per [[Dictatura Francisci Franco|Franquisticam]] periodum, e [[1936]] ad [[1968]], colonia Hispanica insulata fuit, Francicis coloniis circumdata. Commutationes cum Francicis rara fuit, et Francici milites, e quibus nonnulli ut [[Germania Nazistica]] [[Francia]]m inter 1940 et 1944 occuparet cognoscebant, Hispanicos milites perperam intellexere. Inter 1939 1944, duabus resumptionibus, colonia Hispanica fere capta est ab viribus [[Francia Libera|Franciae Liberae]], sed, quia Hispania neutra manebat, occupatio non fuit. Ceterum, portus [[Sancta Isabella (Guinea Aequinoctialis))|Sanctae Isabellae]] ([[Malabo]]nis) portui commutationis seu quietis prodesse perrexit Britannicis navibus quae ex [[Africa Australis|Africā Australi]] aut [[Asia|Asiā]] discebant, adhuc post 1944. Anno [[1958]] creata est illic gubernatio autonoma. ===Libertas=== Die [[12 Octobris]] [[1968]], antiqua dependentia autonoma [[Guinea Hispanica]] plenam integramque ad libertatem accessit, et cepit nomen "Reipublicae Guineae Aequinoctialis", dum [[Franciscus Macías Nguema]] praeses electus est.<ref>Campos, Alicia (2003). ''The decolonization of Equatorial Guinea: the relevance of the international factor''. Journal of African history. 44 (1): 95–116. doi:10.1017/s0021853702008319.</ref> Iulio anni [[1970]], [[Franciscus Macías Nguema]] unius factionis civitatem creavit et se praeses perpetuus anno 1972 fecit. Ab Hispaniā et Occidente se abalienavit. Cum Marxismum condemnavisset, quem recte "neocolonialisticum" putavit, tamen Guinea Aequinoctialis multo speciales rationes mansit socialisticis cum nationibus, praesertim [[Res publica popularis Sinarum|Sinis]], [[Cuba|Cubā]] et [[Unio Rerum Publicarum Sovieticarum Socialisticarum|Unione Sovieticā]]. Praeferentiale commerciale foedus et navalis missionis foedus cum Unione Sovieticā obsignavit. Sovietici etiam pecuniam mutuam Guineae Aequinoctiali concessere.<ref>Aworawo, David. "[https://web.archive.org/web/20160304201100/http://www.lindenwood.edu/jigs/docs/volume1Issue2/essays/89-109.pdf Decisive Thaw: The Changing Pattern of Relations between Nigeria and Equatorial Guinea, 1980–2005]" (PDF) (Anglice). ''Journal of International and Global Studies''. 1 (2): 103.</ref> Navalis missionis foedus Sovieticis permissionem concessit ut statuerent inceptum probatorium elaborandae rei piscatoriae et etiam stationem navalem [[Luba (Guinea Aequinoctialis)|Lubae]]. Vice, [[Unio Sovietica]] pscibus Guineae Aequinoctiali suppeditanda erat. [[Res publica popularis Sinarum|Sinae]] et [[Cuba]] etiam dissimiles formas pecuniarii, militaris technicique auxilii Guineae Aequinoctiali dedit, quae dedit his nationibus mensuras influxūs illic. Unioni Sovieticae, contemptis ingratis [[Franciscus Macías Nguema|Francisci Macías Nguema]] circumstantiis, fuit commoditas acquisita in [[Bellum Civile Angoliae|Bello Civili Angoliano]] ut accessum ad Lubae stationem et postea ad Aëroportum Internationalem Malaboënsem haberet.<ref> Aworawo, David. "Decisive Thaw: The Changing Pattern of Relations between Nigeria and Equatorial Guinea, 1980–2005" (PDF) (Anglice). ''Journal of International and Global Studies''. 1 (2): 103.</ref> Circa medios [[anni 1970|annos 1970]], [[Franciscus Macías Nguema|Francisci Macías Nguema]] regimen accusationes stragis vidit. Anno [[1974]] [[Consilium Oecumenicum Ecclesiarum]] magnos hominum numeros e [[1968]] in "terroris regno" pergente occisos esse firmavit. Idem consilium quartam omnium incolarum partem peregre effugisse, dum carceres excedebant et omnibus propositis scopisque immensum campum concentrationis formabant asseruit. [[Dies Christi Natalis|Die Christi Natalis]] anni [[1975]], Franciscus Macías Nguema 150 coniuratiores [[Subitanea rerum conversio|subitaneae conversionis]] supplicio affecisse allegavit.<ref> [http://www.hartford-hwp.com/archives/35/238.html "Oil Gives African Nation a Chance for Change"]. The Washington Post. Die 13 Maii anni 2001.</ref> E 300 000 incolarum, aestimati 80 000 interfecti sunt.<ref> Sengupta, Kim (11 May 2007). [https://web.archive.org/web/20071229043459/http://news.independent.co.uk/world/africa/article2530772.ece "Coup plotter faces life in Africa's most notorious jail"] (Anglice). Londinii: News.independent.co.uk. Servatum ex originali die 29 Decembris anni 2007</ref><ref>[http://www.dailymail.co.uk/news/article-455635/True-hell-earth-Simon-Mann-faces-imprisonment-cruellest-jail-planet.html "True hell on earth: Simon Mann faces imprisonment in the cruellest jail on the planet"]. Londinii: Dailymail.co.uk. Die 18 Maii anni 2007. Recuperarum die 3 Maii anni 2010.</ref> Praeter allegate commissum genocidium contra ethnicum [[allophylus|allophylum]] [[Bubi|Bubicam]] gentem, is milia suspectorum adversariorum necari iussit, ecclesias clausit et praefuit per oeconomicam collapsionem dum docti cives et advenae e natione fugiebant.<ref>Daniels, Antonius (Anthony) (die 29 Augusti anni 2004). [http://www.telegraph.co.uk/comment/personal-view/3610187/If-you-think-this-ones-bad-you-should-have-seen-his-uncle.html "If you think this one's bad you should have seen his uncle"] in ''[[Daily Telegraph]]''</ref> [[Theodorus Obiang Nguema Mbasogo|Theodorus Obiang]] [[Franciscus Macías Nguema|Franciscum Macías Nguema]] die 3 Augusti anni 1979 demisit; Cruentā in [[Subitanea rerum conversio|subitaneā conversione]], Franciscus Macías Nguema iudicatus et supplicio mox postea affectus est.<ref>[https://www.forbes.com/forbes/welcome/?toURL=https://www.forbes.com/sites/mfonobongnsehe/2012/02/09/the-five-worst-leaders-in-africa/&refURL=https://en.wikipedia.org/&referrer=https://en.wikipedia.org/ "The Five Worst Leaders In Africa"] (Anglice). ''Forbes''. Die 9 Februarii anni 2012.</ref> Anno 1995, [[Statunitensis]] societas petrolearia [[Mobile]] petroleum in Guineā Aequinoctiali invenit et natio subsequenter citum oeconomcum incrementum experta est. Verumtamen, quaestūs ex nationali petroleariā opulentiā incolas non attigerunt et natio demissa in Nationum Unitarum [[Index progressus humani|indice progressūs humani]] collocatur; 20% puerorum ante aetatem quinque annorum et amplius 50% incolarum accessū ad puram bibilem aquam carent.<ref> A societate [[BBC]] (Die 14 Novembris anni 2014) [http://www.bbc.com/news/world-africa-13317174 descriptio Guineae Aequinoctialis] (Anglice).</ref> [[Theodorus Obiang Nguema Mbasogo|Praeses Theodorus Obiang]] late suspectus est utendi nationali petroleariā opulentiā ut se et suos socios locupletet.<ref>[https://www.globalwitness.org/en/archive/dc-meeting-set-president-obiang-corruption-details-emerge/ "DC Meeting Set with President Obiang as Corruption Details Emerge"] (Anglice). ''Global Witness''. 15 June 2012.</ref> Commentarii Forbes personales eus divitias 600 millionum [[dollarium (CFA)|dollariorum Statunitensium]] esse aestimant.<ref> Forbes (die 5 Martii anni 2006) [https://www.forbes.com/2006/05/03/cz_forbes_0522_royals_slide_8.html?partner=msnbc Theodorus Obiang Nguema Mbasogo, Praeses Guineae Aequinoctialis] (Anglice).</ref> Anno [[2011]], gubernatio novum [[caput (urbs)|caput]] nationi, [[Oyala]]m nuncupatum, excogitari nuntiavit.<ref>[https://web.archive.org/web/20120112084455/http://www.africa21digital.com/noticia.kmf?cod=12634524&canal=404 Empresas portuguesas planeiam nova capital da Guiné Equatorial] (Lusice). africa21digital.com (Nonis Novembribus anni 2011).</ref><ref>[https://web.archive.org/web/20170103133612/http://piniweb.pini.com.br/construcao/urbanismo/arquitetos-portugueses-projetam-nova-capital-para-guine-equatorial-240902-1.aspx Arquitetos portugueses projetam nova capital para Guiné Equatorial] (Lusice). Piniweb.com.br. Recuperatum die 5 Maii anni 2013.</ref><ref>[https://web.archive.org/web/20160925200750/http://greensavers.sapo.pt/2011/11/04/atelie-portugues-desenha-futura-capital-da-guine-equatorial/ Ateliê português desenha futura capital da Guiné Equatorial] (Lusice). Greensavers.pt (die 14 Decembris anni 2011)</ref> E Februario anni 2016, Theodorus Obiang diuturnissimus dictator in munere in Africā est.<ref>The Guardian, Equatorial Guinea: One man's fight against dictatorship (Anglice), die 11 Iulii anni 2014, [https://www.theguardian.com/world/2014/jul/11/equatorial-guinea-human-rights-africa-dictatorship-tutu-alicante].</ref> == Geographia == [[Fasciculus:EquatorialGuinea_sat.png|thumb|upright=0.8|Satellitalis Guineae Aequinoctialis imago.]] Guinea Aequinoctialis in Africā Mediā occidentali est. Natio consistit e continentali territorio [[Rivus Muniensis (regio)|Rivo Muniensi]], quod cum [[Cammarunia|Cammaruniā]] ad borealem partem et [[Gabon]]e ad orientalem meridianamque confinitur; et parvis insulis quinque, [[Bioko]]<ref>Vide binomen "[https://es.wikipedia.org/wiki/Hemidactylus_biokoensis Hemidactylus biokoensis]" aut [https://en.wikipedia.org/wiki/Pseudoclanis_biokoensis https://en.wikipedia.org/wiki/Pseudoclanis_biokoensis]".</ref>, [[Corisco]], [[Annobona]], [[Elobey parvum]] et [[Elobey magnum|magnum]]. [[Bioko]], situs capitis prisci [[Malabo]], circa 40 chiliometra seu 25 milia passuum a Cammaruniae litoribus iacet. Insula Annobona circa 350 chiliometra seu 220 milia passuum ad occidentem et austroccidentem a [[Caput Lupi Gundisalvi|Capite Lupi Gundisalvi]]<ref>[http://www.uni-mannheim.de/mateo/camenaref/hofmann/hof4/s0904c.html Lexicon Universale Hofmann]</ref> (Francice ''Cap Lopez'') in [[Gabon]]e est. Insula Coriscensis et duae Elobeyenses insulae in [[Sinus Coriscensis|Sinū Coriscensi]], in confinio inter Rivum Muniensem et Gabonem, sunt. Guinea Aequinoctialis inter latitudines 4º Septentrionales et 2º Meridionales et longitudines 5º et 12º Orientales iacet. Quamquam nuncupatur Aequinoctialis, nulla nationalis territorii pars in [[Linea aequinoctialis|lineā aequinoctiali]] iacet, quia est in [[Hemisphaerium boreale|hemisphaerio boreali]], exceptā [[Annobona|Provinciā Annobonā]], quae circa 155 chiliometra seu 96 milia passuum ad lineae aequioctialis meridiem est. ===Clima=== [[Fasciculus:Korup.jpg|thumb|upright=0.7|left|[[Silvae litorales Crossenses-Sanagaenses-Biokoenses|Silvae litorales Crossenses-Sanagaënses-Biokoënses]].]] Guinea Aequinoctialis [[clima tropicum]] cum distinctis temporibus [[tempus humidum|umido]] et [[tempus siccum|sicco]] habet. Ex Iunio ad Augustum, Rivus Muniensis siccus et Bioko umida est; a Decembri ad Februarium, contrarium accidit. Interim gradualis transitio est. [[Pluvia]] et [[caligo]] quotidie accidit in [[Annobona|Annobonā]], ubi dies sine nubibus nunquam adscriptus est. Temperatura [[Malabo]]ne, in [[Bioko]]ne, e 16 ºC seu 61 ºF ad 33 ºC seu 91 ºF variant, quamquam in meridionali Oropedio Mocae (Hispanice ''Moca'') normales altae temperaturae solum 21 ºC seu 70 ºF sunt. In Rivo Muniensi, temperatura media circa 27 ºC seu 81 ºF est. Annua praecipitatio e 1 930 mm seu 76 unciis Malabone ad 10 920 mm seu 430 uncias [[Sanctus Antonius de Ureca|Sancti Antonii de Ureca]] (Hispanice ''San Antonio de Ureca''), in Bioko, variat, sed Rivus Muniensis aliquanto siccior est.<ref>[http://www.nationsencyclopedia.com/Africa/Equatorial-Guinea-CLIMATE.html Nations Encyclopedia] (Anglice). Nations Encyclopedia (die 10 Aprilis anni 2011). Recuperatum die 5 Maii anni 2013.</ref> ===Oecologia=== Guinea Aequinoctialis per complures [[oecoregio]]nes patet. Rivus Muniensis regio intra oecoregionem [[silvae litorales aequinoctiales Atlanticae|silvas litorales aequinoctialis Atlanticas]] iacet, exceptis areolis [[mangroviae Africae Mediae|mangroviarum Mesafricarum]] in litore, praesertim in [[Rivus Muniensis (flumen)|Rivi Muniensis]] aestuario. [[Silvae litorales Crossenses-Sanagaenses-Biokoenses|Silvae litorales Crossenses-Sanagaënses-Biokoënses]]<ref>Confer binomina "Leptocypris '''crossensis'''"; "Marcusenius '''sanagaensis'''" aut "Labeo '''sanagaensis'''"; et "Hemidactylus '''biokoensis'''" aut "Pseudoclanis '''biokoensis'''".</ref> oecoregio pleramque Biokonem et adiacentes [[Cammarunia]]e ac [[Nigeria]]e in continenti Africā portiones tegit et [[silvae montanae Montis Cammaruniae et Biokoenses|silvae montanae Montis Cammaruniae et Biokonis]] Biokoënsia oropedia et propinquum [[Mons Cammarunia|Montem Cammaruniam]] tegit. [[Silvae locorum planorum umidorum Sanctithomensium, Principensium et Annobonensium]]<ref>Confer binomina "Melaniella gracillima '''sanctithomensis'''", "Hemidactylus '''principensis'''" et "Afroablepharus '''annobonensis'''".</ref> oecoregio totam [[Annobona]]m, non minus quam [[Insulae Sancti Thomae et Principis|Sanctum Thomam et Principem]] tegit. == Gubernatio et politica == [[Fasciculus:Teodoro Obiang Nguema Mbasogo with Obamas 2014.jpg|thumb|upright=0.8|[[Theodorus Obiang Nguema Mbasogo|Theodorus Obiang]] et [[CFA|Statunitensis]] Praeses [[Baracus Obama|Obama]] cum eorum uxoribus anno 2014.]] Nominaliter, Guinea Aequinoctialis constitutionalis [[democratia]], generis praesidialis, est ab anno [[1991]]; tamen, res politica civitatis est dictatura unius factionis et hominis nomine [[Theodorus Obiang Nguema Mbasogo|Theodori Obiang Nguema]], cum imperio a die [[3 Augusti]] [[1979]], cum motum popularem contra avunculum [[Franciscus Macías Nguema|Franciscum Macías Nguema]] direxit, et gubernationem continuat per adulterina suffragia. Hic praesens praeses sobrinus antecessoris [[Franciscus Macías Nguema|Francisci Macías Nguema]] est. [[Potestas legifera]] a parlamento bicamerali (Camerā Repraesentantium Popularium et Senatū) exercitatur, sed revera vix potens. Camera Repraesentantium Popularium centum sedibus suffragio populari directo electis componitur per quinque annos. Institutionum usus familiarrimus est, quia omnia responsalitatis munera a praesidialis familiae membris habentur, ortis ex [[Urbs Mongomensis|Urbe Mongomensi]]<ref>[http://www.catholic-hierarchy.org/diocese/dmogq.html Hierarchia Catholica] (Anglice) ubi apparet gentilicium "Mongomensis".</ref> (Hispanice, Francice et Lusice ''Mongomo''), [[ethnos|ethnūs]] [[Fangi]]ci. Haec natio crebro "democratura" (scilicet dictatura democratiae habitū) qualificatur, quoniam est "oppositio legalis" a praesidatū directa, dum oppositio vera se in Hispaniā recipiunt. Cuius dux, [[Severinus Moto Nsa]], iam condemnatus est ad 100 annos carceris de contumaciā, a praeside accusatus participandi conatūs subitaneae rerum conversionis immisi anno 1997 contra eum. Perventus ad potestatem die 3 Augusti anni 1979 post [[subitanea rerum conversio|subitaneam rerum conversionem]], Theodorus Obiang Nguema assidue denuo se ducit ad summam potestatem: anno 1982, dux Civitatis per annos septem nominatus est militari a consilio; anno 1989, gratiā 99,99% suffragiorum candidatus unicus electus est; anno 1996, gratiā 97% suffragiorum candidatus unicus denuo electus est in computatione officialiter plurifactionali; praesidii suffragia octavo quoque anno feruntur (ultima lata die [[15 Decembris]] [[2002]] et mense Novembri 2009) et maiores quam duodeviginti annos nati [[suffragium]] ineunt. Praeses, deinde, primum ministrum (hodie, [[Michael Abia Biteo Boricó|Michaelem Abia Biteo Boricó]]) convocat. De 100 sedibus in parlamento, 98 ad factionem unam dictaturae, [[Factio Democratica Guineae Aequinoctialis|Factionem Democraticam Guineae Aequinoctialis]] (Hispanice ''Partido Democrático de Guinea Ecuatorial''; Francice ''Parti démocratique de Guinée équatoriale''; et Lusice ''Partido Democrático da Guiné Equatorial''; acronymo tribus his linguis ''PDGE'') in hodiernā legislaturā pertinent. Manuel Ruben N'dongo, Aequinoctialoguineensis oppositor exsul [[Lutetia]]e qui democraticarum oppositionis factionum communitatem dirigit, exercitium potestatis sic summatim describit: "Potestas hodie inter manūs decuriae hominum est, omnes prope praesidis familiam. Habetis, ex unā parte, praesidem Theodorus Obiang, adductum ab eius uxore, cuius voluntas manifesta est impellere quolibet pretio amborum filium [[Theodorus Nguema Obiang|Teodorín Obiang]] ad Civitatis culmen. Ex alterā parte, Armengol et generalem Mba Nguema, praesidis fratres, qui Teodorín incapacem, scilicet periculosum, considerant". Theodori Obiang patrem filiumque in praesenti prosequitur cognitionis iudex, secundum arbitrium Tribunalis Cassationis [[Lutetia|Parisii]] propter numerosa facinora corruptionis, furtivarum rerum recipiendarum, pecuniae malae partae collocandae...orta e pecuniā peculandā per licentias apparationis silvestris et praesertim petroleariae.<ref>[http://www.lemonde.fr/afrique/article/2016/05/27/bien-mal-acquis-les-depenses-astronomiques-de-teodorin-obiang_4927959_3212.html?xtmc=guinee_equatoriale&xtcr=19 lemonde.fr] (Francice).</ref><ref>[http://www.lemonde.fr/afrique/article/2016/09/05/guinee-equatoriale-ces-suisses-qui-ont-gere-l-argent-mal-acquis-du-fils-obiang_4992768_3212.html?xtmc=teodorin_obiang&xtcr=1 lemonde.fr] (Francice).</ref> Filius Teodorín ad Tribunal Correctionale Parisium ab iudicibus Le Loire et Bilger denique denuo missus est.<ref>[http://www.lemonde.fr/societe/article/2016/09/08/biens-mal-acquis-le-fils-du-president-obiang-renvoye-devant-le-tribunal-correctionnel_4994468_3224.html?xtmc=teodorin_obiang&xtcr=1 lemonde.org] (Francice).</ref> Rerum narcoticarum mercatura etiam praecipuam pecuniae quantitatem praestat. ===Vires armatae=== [[Fasciculus:US_Navy_080202-N-8933S-006_Landing_Craft_Utility_(LCU)_1655_leads_the_Equatorial_Guinea_Navy_in_formation_behind_Africa_Partnership_Station_(APS)_flagship_USS_Fort_McHenry_(LSD_43),_a_dock_landing_ship,_as_they_pass_along_the_E.jpg|thumb|upright=0.8|[[CFA|Statunitensis]]{{dubsig}} et Aequinoctialoguineensis Classium coniuncta exercitatio.]] Officialiter Vires Armatae Guineae Aequinoctialis summatim 2400 salariariorum activorum comprehendunt et proventūs nationalis grossi pars defensioni anno 2006 concessa 0,1% fuit. Notandum est septem e novem praefectis militiae cognati Theodori Obiang esse et duos reliquos Theodori Obiang tribūs esse. Nihilominus, etiam ita, Theodorus Obiang paulum suo exercitū suae personali protectioni confidit; ideo, custodia praesidialis a plurimis centenis militum [[Marochium|Marochiensium]] componitur. ==Divisiones administrativae== {{Vide-etiam|Provinciae Guineae Aequinoctialis}} {{Vide-etiam|Municipia Guineae Aequinoctialis}} {{Vide-etiam|Districtus Guineae Aequinoctialis}} [[Fasciculus:Provinciae Guineae Aequinoctialis Latine.png|right|thumb|upright=1.5|Tabula provinciarum Guineae Aequinoctialis.]] Guinea Aequinoctialis divisa est in [[Provinciae Guineae Aequinoctialis|provincias]] septem, quae sunt inferiore in tabulā: {| class="wikitable sortable" border="1" ! Provincia [[Latine]] ! Provincia [[Hispanice]] ! Provincia [[Francice]] ! Provincia [[Lusice]] ! Caput [[Latine]] ! Caput [[Hispanice]] ! Caput [[Francice]] ! Caput [[Lusice]] |- | [[Annobona]]<ref>[http://www.uni-mannheim.de/mateo/camenaref/hofmann/hof1/s0224a.html Lexicon Universale Hofmann].</ref> | ''Annobón'' | ''Annobón'' | ''Ano-Bom'' | [[Sanctus Antonius de Palé]] | ''San Antonio de Palé'' | ''San Antonio de Palé'' | ''San Antonio de Palé'' |- | [[Bioko Australis]] | ''Bioko Sur'' | ''Bioko-Sur'' | ''Bioko Sur'' | [[Luba (Guinea Aequinoctialis)|Luba]] | ''Luba'' | ''Luba'' | ''Luba'' |- | [[Bioko Septentrionalis]] | ''Bioko Norte'' | ''Bioko-Norte'' | ''Bioko Norte'' | [[Malabo]]<ref>[http://www.catholic-hierarchy.org/diocese/dmagq.html Hierarchia Catholica].</ref> | ''Malabo'' | ''Malabo'' | ''Malabo'' |- | [[Media Australis (Guinea Aequinoctialis)|Media Australis]] | ''Centro Sur'' | ''Centro-Sur'' | ''Centro-Sur'' | [[Urbs Evinayongensis]]<ref>[http://www.catholic-hierarchy.org/diocese/devin.html Hierarchia Catholica].</ref> | ''Evinayong'' | ''Evinayong'' | ''Evinayong'' |- | [[Provincia Kiensis Ntemensis|Kiensis Ntemensis]]<ref>Confer binomina "Marcusenius '''ntemensis'''" aut "Gnathonemus '''ntemensis'''".</ref> | ''Kié-Ntem'' | ''Kié-Ntem'' | ''Kié-Ntem'' | [[Ebebiyinum]]<ref name="Ebebiyinum">"Ebebiyinum, (-i, n)": a Petro Lucusaltiano Latinophilo, [http://www.lateinlexikon.com ''Lexicon Latinum Hodiernum vel Vocabularium Latinitatis Huius Aetatis,''] apud www.lateinlexikon.com.</ref> | ''Ebebiyín'' | ''Ebebiyín'' | ''Ebebiyín'' |- | [[Litus (provincia Guineae Aequinoctialis)|Litus]] | ''Litoral'' | ''Litoral'' | ''Litoral'' | [[Bata (Guinea Aequinoctialis)|Bata]]<ref>[http://www.catholic-hierarchy.org/diocese/dbatg.html Hierarchia Catholica]</ref> | ''Bata'' | ''Bata'' | ''Bata'' |- | [[Provincia Muniensis Nzasensis|Muniensis Nzasensis]]<ref>[[Muni (flumen)|Vicipaedia Latina]].</ref> | ''Wele-Nzas'' | ''Wele-Nzas'' | ''Wele-Nzas'' | [[Urbs Mongomensis]]<ref>[http://www.catholic-hierarchy.org/diocese/dmogq.html Hierarchia Catholica.].</ref> | ''Mongomo'' | ''Mongomo'' | ''Mongomo'' |} [[Provinciae Guineae Aequinoctialis|Provinciae]] vicissim in [[Districtus Guineae Aequinoctialis|districtūs]] divisae sunt. ==Demographia== {{bar box |title=Ethnē in Guineā Aequinoctiali<ref name="CIATONGA">{{cite web|url= https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/ek.html|title= Africa :: EQUATORIAL GUINEA|publisher= CIA The World Factbook}}</ref> |titlebar=#ddd |left1= |float=right |bars= {{bar percent|[[Fangi]]|Black|85.7}} {{bar percent|[[Bubi]]|blue|6.5}} {{bar percent|[[Ndowes]] seu [[Combes]]|Yellow|3.6}} {{bar percent|[[Annobona|Annobonenses]]|cyan|1.6}} {{bar percent|Alii|orange|1.4}} {{bar percent|[[Buieba]]e seu [[Quasio]]nes|pink|1.1}} }} [[Fasciculus:Equatorial Guinea's ethnic groups.png|thumb|upright=1.5|Ethnōn tabula:<br/> 1. [[Fernandini]] (Urbe Malabone et Lubae)<br/> 2. [[Bubi]] ( in insulā Biokone)<br/> 3. [[Igbo]]nes (remoto boreoccidente)<br/> 4. [[Baka (Cameronia et Gabonia)|Bakae]] (Acotensi in areā)<br/> 5. [[Quasio]]nes seu [[Buieba]]e<br/> 6. [[Benga]]e <br/> 7. [[Gabon|Gabonenses]] (Urbe Cormopoli)<br/> 8. [[Annobona|Annobonenses]] (mixti Lusi, Angolienses, Hispani)<br/> 9. [[Lingua creola Annobonensis]] (in insulā Annobonā)<br/> 10. [[Fangi]] ]] Plerique Guineae Aequnoctialis homines [[Bantuenses|Bantuensis]] originis sunt<ref>Vines, Alex (2009). [https://books.google.es/books?id=CnlkA-QBizAC&pg=PA9&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false ''Well Oiled: Oil and Human Rights in Equatorial Guinea''] (Anglice). Human Rights Watch. p. 9. ISBN 1564325164. Recuperatum die 19 Decembris anni 2012.</ref>. Maximum [[ethnos]], [[Fangi]] (Hispanice, Lusice et Francice ''Fangs''), continentis autochthones sunt, sed substantialis migratio in [[Bioko]]nem e saeculo XX Fangorum numerum primorum incolarum eum [[Bubi|Buborum]] excedere significat. [[Fangi]] 80% incolarum constituunt<ref>[http://news.bbc.co.uk/2/hi/africa/3098007.stm "Equatorial Guinea's God"] (Anglice). ''BBC''. Die 26 Iulii anni 2003. Recuperatum die 26 Maii anni 2011.</ref> et circiter gentes 67 comprehendunt. Qui de boreali [[Rivus Muniensis|Rivi Muniensis]]<ref>{{CathHierDiocese|batg}}</ref> (Hispanice ''Río Muni'', Francice ''Río Muni'' seu ''Mbini'', Lusice ''Rio Muni'', [[lingua Fangica|Fangice]] ''Mbini'' et [[lingua Combica|Combice]] ''Rio Muné'') parte [[lingua Fangica|Fangice Ntumuvice]]; qui autem meridiē [[lingua Fangica|Fangice Okahice]] loquuntur; ambae dialecti, Ntumuvica et Okahica, differunt sed mutue intelligibiles sunt. [[lingua Fangica|Linguae Fangicae]] dialecti etiam in usū sunt in partibus vicinarum [[Cammarunia]]e ([[Lingua Buluvica|dialectus Buluvica]]) et [[Gabon]]is. Hae dialecti, quamquam adhuc intelligibiles, distinctiores sunt. [[Bubi]] (Hispanice ''Bubis''; Lusice ''Bubi'' seu ''Bube''; et Francice ''Bubi''), 15% incolarum constituentes, [[Bioko|insulae Biokonis]] autochthones sunt. Traditionalis limes inter Fangos et "Orae" (intestina) ethnē erat [[villagium]] [[Urbs Niefangensis|Niefangense]] (Hispanice, Lusice et Francice ''Niefang''), Fangorum fines, oriente [[Bata (Guinea Aequinoctialis)|Batae]] (Hispanice, Lusice et Francice ''Bata''). Praeterea, sunt litoralia ethnē, aliquando nuncupata Plagiarii (Hispanice ''Playeros''): [[Combes]] seu [[Ndowes]] (Hispanice ''Ndowés''; Lusice et Francice ''Ndowe'' seu ''Combe''); [[Buieba]]e seu [[Quasio]]nes (Hispanice, Lusice et Francice ''Bujebas''); [[Balengues]] (Hispanice, Lusice et Francice ''Balengues''); et [[Benga]]e (Hispanice et Lusice; ''Bengas'' et Francice ''Benga'') in continenti et parvis insulis; et [[Fernandini]] (Hispanice, Lusice et Francice ''Fernandinos''), [[Creoli Sierraleonenses]] in insulā [[Bioko]]ne. Coniuncti, hi circuli 5% incolarum componunt. Aliqui Europaei (praecipue posteri ex [[Hiapania|Hispanis]] aut [[Portugallia|Lusis]], aliqui cum partiali Africā origine) etiam nationem incolunt. Plerique ethnice Hispani post independentiam discesserunt. Crescens advenarum numerus ex vicinis [[Cammarunia|Cammaruniā]], [[Nigeria|Nigeriā]] et [[Gabon]]e in nationem immigraverunt. Secundum ''Encyclopedia of the Stateless Nations'' (2002) 7% Bioköensium insulanorum [[Igbo]]nes ([[lingua Igbo]] ''Ṇ́dị́ Ìgbò''), ethnos ex austrorientali Nigeriā, erant.<ref>Minahan, Iacobus (James) (2002). ''Encyclopedia of the Stateless Nations: A-C''. Greenwood Publishing Group. p. 330. ISBN 0313321094.</ref> Guinea Aequinoctialis [[Asia]]nos et [[Nigricolores]] Afros aliis e nationibus sicuti opifices in [[theobroma cacao|cacaonis]] et [[coffea]]e plantationibus accepit. Alii Nigricolores Afri e [[Liberia|Liberiā]], [[Angolia|Angoliā]] et [[Mozambicum|Mozambico]] veniunt. Plerique Asiani [[Seres]] sunt, cum parvo [[India|Indorum]] numero. Guinea Aequinoctialis etiam destinatus locus [[Europa]]eis colonis quaerentibus fortunam e [[Britanniarum Regnum|Britanniarum Regno]], [[Francia|Franciā]] et [[Germania|Germaniā]] fuit. [[Israël]]iani et [[Marocum|Marocani]] etiam hic vivunt et laborant. [[Petroleum|Petrolei]] extractio ex [[anni 1990|annis 1990]] ad duplicandum numerum incolarum [[Malabo]]ne contribuit. Post independentiam, milia Aequatoguineensium<ref>Gentilicio "Aequatoguineensis-e" confer binomina "Polyscias aequatoguineensis"aut "Begonia aequatoguineensis".</ref> in Hispaniam iverunt. 100 000 aliorum Aequatoguineensium in [[Cammarunia]]m, [[Gabon]]em et [[Nigeria]]m iverunt ob [[Franciscus Macías Nguema|Francisci Macías Nguema]] dictaturam. Aliquae Aequatoguineenses communitates etiam in [[America Latina|Americā Latinā]], [[Civitates Foederatae Americae|Civitatibus Foederatis Americae]], [[Portugallia|Portugalliā]] et [[Francia|Franciā]] inveniuntur. ===Linguae=== [[Fasciculus:Detailed SVG map of the Hispanophone world.svg|thumb|upright=1.5|Guinea Aecquinoctialis [[lingua Hispanica|hispanophono]] in mundo.]] Per annos, linguae officiales [[lingua Hispanica|Hispanica]] (localis variatio [[dialectus Hispanica Aequatoguineensis|Hispanica Aequatoguineensis]] est) et [[lingua Francica|Francica]] erant.<ref name="CIATONGA">{{cite web|url= https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/ek.html|title= Africa :: EQUATORIAL GUINEA|publisher= CIA The World Factbook}}</ref>[[Lingua Lusitanica|Lusitanica]] etiam adoptata est sicuti lingua officialis postea anno 2010.<ref>[https://www.cplp.org/id-2595.aspx "Guinea Aequinoctialis"]{{Nexus deficit|date=March 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} (Lusice). [[Communitas Nationum Linguae Lusitanae]]. Recuperatum die 28 Novembris anni 2014.</ref><ref>[https://sol.sapo.pt/noticia/99354 "Formação de professores e programas televisivos introduzem português na Guiné-Equatorial"] (Lusice). Sol. Die 5 Februarii anni 2014.</ref> Hispanica lingua officialis ex anno [[1844]] fuit. Adhuc est lingua educationis administrationisque. 67,6% Aequatoguineensium<ref>Gentilicio "Aequatoguineensis-e" confer binomina "Polyscias aequatoguineensis"aut "Begonia aequatoguineensis".</ref> Hispanice loqui possunt, praesertim incolentes caput, [[Malabo]]nem.<ref>[https://web.archive.org/web/20080216191116/http://actualidad.terra.es/internacional/articulo/obiang_comunidad_naciones_1710388.htm "Obiang convierte al portugués en tercer idioma oficial para entrar en la Comunidad lusófona de Naciones"] (Hispanice). ''Terra''. Die 13 Iulii anni 2007.</ref> [[File:La francophonie mapa.svg|thumb|upright=2|Guinea Aequinoctialis [[Francophonia|Francophono]] in mundo.]] Aboriginales linguae sicuti integra "nationalis culturae" pars (secundum Legem Constitutionalem nº 1/1998 diei 21 Ianuarii) agnoscuntur. Apud [[lingua indigena|linguas indigenas]] [[Lingua Fangica|Fangica]], [[lingua Bubica|Bubica]], [[lingua Benga|Benga]], [[lingua Combica|Combica]], [[lingua Balengue|Balengue]], [[Lingua Buieba|Buieba]], [[lingua Bissio|Bissio]], [[lingua Gumuvica|Gumuvica]], [[lingua creola Fernandina|Fernandina]], [[lingua creola Annobonensis|Annobonensis]] et paene exstincta [[lingua Sekica|Sekica]] sunt. Pleraque Africa ethnē [[linguae Batuenses|linguis Batuensibus]] loquuntur.<ref>[http://www.guineaecuatorialpress.com/noticia.php?id=134&lang=en "Oficina de Información y Prensa de Guinea Ecuatorial, Ministerio de Información, Cultura y Turismo."] (Anglice). Guineaecuatorialpress.com. Recuperatum die 5 Maii anni 2013.</ref> [[Fasciculus:Detailed SVG map of the Lusophone world.svg|thumb|upright=1.5|Guinea Aequinostialis [[Lingua Lusitana|Lusophono]] in mundo.]] [[Lingua creola Annobonensis|lingua Annobonensis]], in [[lingua Lusitana|Lusitana]] fundata, fortem usum in provinciā [[Annobona|Annobonā]], capite [[Malabo]]ne et apud aliquos loquentes in continentali Guineā Aequinoctiali habet. Multi [[Bioko]]nis incolae etiam Hispanice, praesertim capite, et locali commercii linguā, [[lingua creola Fernandina|lingua creola Fernandina]], [[lingua Anglica|Anglici]] fundata, loqui possunt. Lingua Hispanica haud multum usum habet in Annobonā, nisi in gubernatione et educatione. Haud [[lingua creola|creolizatā]] linguā Lusitanā utuntur sicuti linguā liturgicā indigenae Catholici.<ref>[https://www.ethnologue.com/language/fab Lingua creola Annobonensis] (Anglice). Ethnologue. Recuperatum die 15 Novembris anni 2010.</ref> Annobonensis ethnica communitas [[Communitas Nationum Linguae Lusitanae|Communitatis Nationum Linguae Lusitanae]] ([[Lusice]] ''Comunidade dos Países de Língua Portuguesa''; Lusico acronymo ''CPLP'') socia esse conata est. Gubernatio pecuniam sociolinguistico [[Institutum Internationale Linguae Lusitanae|Instituti Internationalis Linguae Lusitanae]] ([[Lusice]] ''Instituto Internacional da Língua Portuguesa''; Lusico acronymo ''IILP'') studio in [[Annobona|Annobonā]] suppeditavit. Quod fortia vincula cum Lusitanis creŏ lis incolis [[Insulae Sancti Thomae et Principis|Sancti Thomae et Principis]], [[Res publica Capitis Viridis|Capitis Viridis]] et [[Guinea Bissaviensis|Guineae Bissaviensis]] testificatum est.<ref>[https://sol.sapo.pt/noticia/99354 "Formação de professores e programas televisivos introduzem português na Guiné-Equatorial"] (Lusice). Sol. Die 5 Februarii anni 2014.</ref> Propter historica culturaliaque vincula, anno 2010 legislatio articulum quartum Constitutionis Aequatoguineensis mutavit ut lingua Lusitana statueretur sicuti lingua officialis Reipublicae. Quod conatus gubernationis fuit ut meliorarentur communicationes, commercium et bilaterales rationes cum [[Lusophonia|Lusophonis]] nationibus.<ref>[http://www.prnewswire.com/news-releases/equatorial-guinea-adds-portuguese-as-the-countrys-third-official-language-131882808.html "Equatorial Guinea Adds Portuguese as the Country's Third Official Language"] (Anglice). PRNewsWire. Die 14 Octobris anni 2011. Recuperatum die 15 Novembris anni 2010.</ref><ref>[https://web.archive.org/web/20150903222205/http://www.guineaecuatorialpress.com/noticia.php?id=703l "El portugués será el tercer idioma oficial de la República de Guinea Ecuatorial"] (Hispanice). Gubernatio Reipublicae Guineae Aequinoctialis. Recuperatum die 15 Novembris anni 2010.</ref><ref>[https://web.archive.org/web/20120103202646/http://www.guineaecuatorialpress.com/imgdb/2010/20-7-2010Decretosobreelportuguescomoidiomaoficial.pdf Proyecto de Ley Constitucional] (Hispanice) (PDF). Gubernatio Reipublicae Guineae Aequinoctialis. Die 14 Octobris anni 2011. Recuperatum die 15 Novembris anni 2010.</ref> Etiam agnoscuntur longinqua historica vincula cum Portugalliā et cum Lusophonis populis Brasiliae, Sancti Thomae et Principis et Capitis Viridis. Si accipiatur in [[Communitas Nationum Linguae Lusitanae|Communitate Nationum Linguae Lusitanae]] ([[Lusice]] ''Comunidade dos Países de Língua Portuguesa''; Lusico acronymo ''CPLP''), Guinea Aequinoctialis aliquot professionalium academicarumque commutationum programmatibus accedere et translimitaneam civium commeationem praebere possit.<ref>[https://web.archive.org/web/20080216191116/http://actualidad.terra.es/internacional/articulo/obiang_comunidad_naciones_1710388.htm "Obiang convierte al portugués en tercer idioma oficial para entrar en la Comunidad lusófona de Naciones"] (Hispanice). ''Terra''. Die 13 Iulii anni 2007.</ref> Linguae Lusitanae adoptio unum e requisitis applicandis erat ut [[Communitas Nationum Linguae Lusitanae]] acciperet. Praeterea, natio politicas reformationes democratiae et iurum humanorum respectui indulgentes adoptatura esse dicta est.<ref>[https://web.archive.org/web/20170629102247/http://www.guineaecuatorialpress.com/microsites/congreso_pdge/ "Portuguese will be the third official language of the Republic of Equatorial Guinea"] (Anglice). ''Guinea Ecuatorial Press'' (die 20 Iulii anni 2010). Recuperatum die 5 Maii anni 2013.</ref> Parlamentum nationale hac de lege Octobri mense anno 2011 disceptavit.<ref>Maria Iesus (María Jesús) Nsang Nguema (Prensa Presidencial) (die 15 Octobris anni 2011). [http://www.guineaecuatorialpress.com/noticia.php?id=1980 "S. E. Obiang Nguema Mbasogo clausura el Segundo Periodo Ordinario de Sesiones del pleno de la Cámara de Representantes del Pueblo"] (Hispanice). Oficina de Información y Prensa de Guinea Ecuatorial (D. G. Base Internet). Recuperatum die 27 Martii anni 2012.</ref> Februario anni 2012, Aequatoguineensis minister rerum externarum foedus cum [[Institutum Internationale Linguae Lusitanae|Instituto Internationali Linguae Lusitanae]] ad favendum linguae Lusitanae in nationi obsignavit.<ref>[https://iilp.wordpress.com/2012/02/07/assinado-termo-de-cooperacao-entre-iilp-e-guine-equatorial/ "Assinado termo de cooperação entre IILP e Guiné Equatorial"] (Lusice). Institutum Internationale Linguae Lusitanae. Die 7 Februarii anni 2012. Recuperatum die 27 Martii anni 2012.</ref><ref>[https://web.archive.org/web/20170322111618/https://www.cplp.org/id-2595.aspx "Protocolo de Cooperação entre a Guiné-Equatorial e o IILP"] (Lusice). Die 7 Februarii anni 2012. Recuperatum die 27 Martii anni 2017. Haec nota nexum ad textum tabularum formā PDF continet.</ref> Sed Iulio anni 2012 Communitas Nationum Linguae Lusitanae rursus Guineam Aequinoctialem sicuti plenam sociam recusavit, praesertim propter continuas graves iurum humanorum violationes. Gubernatio respondit e lege confirmandis factionibus politicis, declarandā moratoriā de poenā mortis et incipiendo colloquio cum omnibus politicis viribus.<ref>[https://sol.sapo.pt/noticia/99354 "Formação de professores e programas televisivos introduzem português na Guiné-Equatorial"] (Lusice). Sol. Die 5 Februarii anni 2014.</ref><ref>[https://web.archive.org/web/20170914081549/http://expresso.sapo.pt/internacional/cplp-vai-ajudar-guine-equatorial-a-assimilar-valores=f890337 "CPLP vai ajudar Guiné-Equatorial a "assimilar valores""] (Lusice). Expresso. Die 20 Septembris anni 2014. Recuperatum die 24 Novembris anni 2012.</ref> Institutum Internationale Linguae Lusitanae terram e gubernatione ad aedificandas sedes culturales [[Bata (Guinea Aequinoctialis)|Batae]] et [[Malabo]]ne consecutum est.<ref>[https://sol.sapo.pt/noticia/99354 "Formação de professores e programas televisivos introduzem português na Guiné-Equatorial"] (Lusice). Sol. Die 5 Februarii anni 2014.</ref> Decimo conventū urbi [[Dili]] Iulii anni 2014, Guinea Aequinoctialis sicut Communitatis Nationum Linguae Lusitanae socia admissa est. Poenae capitalis abolitio et promotio linguae Lusitanae velut lingua officialis aliquae huius probationis monitiones fuerunt.<ref>[https://web.archive.org/web/20170322111618/https://www.cplp.org/id-2595.aspx "Nota informativa: Missão da CPLP à Guiné Equatorial"] (Lusice). CPLP. Die 3 Maii anni 2011. Recuperatum die 27 Martii anni 2012.</ref> ===Religio=== {{bar box |title = Religio in Guineā Aequinoctiali |titlebar=#ddd |left1=Religio |right1=% |float=right |bars = {{bar percent|[[Ecclesia Catholica Romana|Catholici Romani]]|Blue|87}} {{bar percent|Aliae (indigenica credibilia/[[Bahaismus|Bahaistae]])|Gray|5}} {{bar percent|[[Protestantes]]|green|5}} {{bar percent|[[Religio Islamica|Musulmani]]|Green|2}} }} Praecipua religio in Guineā Aequinoctiali [[Religio Christiana|Christiana]], 93% incolarum fides, est. Plerique [[Ecclesia Catholica Romana|Catholici Romani]] (87%) sunt, est autem minoritas [[Protestantes|Protestantium]] (5%). 2% incolarum [[Religio Islamica|Religionem Islamicam]] (praesertim [[Secta Sunnitica|sectam Sunniticam]]) colunt. Reliquae 5% [[Animismus|Animismum]], [[Bahaismus|Bahaismum]] alias apud religiones sequuntur.<ref>[https://www.state.gov/j/drl/rls/irf/2007/90095.htm "Equatorial Guinea. International Religious Freedom Report 2007". (Anglice)]. ''[[Ministerium Rerum Externarum Civitatum Foederatarum]]''. Die 14 Septembris anni 2007. Recuperatum die [[3 Maii]] anni 2010.</ref> === Urbes maximae === Viginti urbes maximae Guineae Aequinoctialis magnitudine incolarum sunt: {| class="wikitable sortable" |- ! Positio ! [[Urbs]] ! [[Regiones Finniae|Regiones]] ! [[Numerus incolarum|Incolae]]<ref>Data ex [https://web.archive.org/web/20170629102247/http://www.guineaecuatorialpress.com/microsites/congreso_pdge/ Index civium] (Hispanice). Recuperatum die 26 Aprilis anni 2012.</ref> ! Photographema |- | 1 || [[Bata (Guinea Aequinoctialis)|Bata]]<ref>[http://www.catholic-hierarchy.org/diocese/dbatg.html Hierarchia Catholica.]</ref> || [[Litus (provincia Guineae Aequinoctialis)|Litus]] || 230 282 || |- | 2 || [[Malabo]]<ref>[http://www.catholic-hierarchy.org/diocese/dmagq.html Hierarchia Catholica].</ref> || [[Bioko Septentrionalis]] || 211 276 || [[Fasciculus:Malabo_a_13-oct-01.jpg|100px|thumb|[[Malabo]]]] |- | 3 || [[Ebebiyinum]]<ref name="Ebebiyinum"/> || [[Provincia Kiensis Ntemensis]] || 60 747 || |- | 4 ||[[Urbs Mongomensis]]<ref>[http://www.catholic-hierarchy.org/diocese/dmogq.html Hierarchia Catholica]</ref> || [[Provincia Muniensis Nzasensis|Muniensis Nzasensis]] || 53 510 || |- | 5 || [[Urbs Agnisocensis]] || [[Provincia Muniensis Nzasensis|Muniensis Nzasensis]] || 40 395 || |- | 6 || [[Urbs Niefangensis]] || [[Media Australis (Guinea Aequinoctialis)|Media Australis]] || 37 273 || |- | 7 || [[Urbs Evinayongensis]]<ref>[http://www.catholic-hierarchy.org/diocese/devin.html Hierarchia Catholica].</ref> || [[Media Australis (Guinea Aequinoctialis)|Media Australis]] || 36 521 || |- | 8 || [[Nsork-Nzomo]] || [[Provincia Kiensis Ntemensis]] || 32 979 || |- | 9 || [[Urbs Bidiabidianensis]] || [[Provincia Kiensis Ntemensis]] || 28 144 || |- | 10 || [[Luba (Guinea Aequinoctialis)|Luba]] || [[Bioko Australis]] || 23 870 || [[Fasciculus:Port_of_Luba,_Bioko,_2013.JPG|100px|thumb|[[Luba (Guinea Aequinoctialis)|Luba]]]] |- | 11 || [[Urbs Cogoensis|Urbs Cogoënsis]]<ref>Confer binomen "Diplasiolejeunea cogoensis".</ref> || [[Litus (provincia Guineae Aequinoctialis)|Litus]] || 23 121 || |- | 12 || [[Benedictopolis]]<ref>Vide articulum "[https://la.wikipedia.org/wiki/Muni_(flumen) Muni (flumen)] apud Vicipaediam Latinam.</ref> || [[Litus (provincia Guineae Aequinoctialis)|Litus]] || 20 295 || |- | 13 || [[Urbs Acurenamensis]] || [[Media Australis (Guinea Aequinoctialis)|Media Australis]] || 20 255 || |- | 14 || [[Urbs Micomesengensis]] || [[Provincia Kiensis Ntemensis]] || 20 226 || |- | 15 || [[Aconibe]] || [[Provincia Muniensis Nzasensis|Muniensis Nzasensis]]<ref>[https://la.wikipedia.org/wiki/Muni_(flumen) Vicipaedia Latina]</ref> || 20 105 || |- | 16 || [[Nkimi]] || [[Media Australis (Guinea Aequinoctialis)|Media Australis]] || 16 451 || |- | 17 || [[Urbs Nsorkensis]] || [[Provincia Muniensis Nzasensis|Muniensis Nzasensis]] || 16 037 || |- | 18 || [[Urbs Mengomeyensis]] || [[Provincia Muniensis Nzasensis|Muniensis Nzasensis]] || 15 644 || |- | 19 || [[Bicurga]] || [[Media Australis (Guinea Aequinoctialis)|Media Australis]] || 15 346 || |- | 20 || [[Ncue]] || [[Provincia Kiensis Ntemensis]] || 14 955 || |} ==Oeconomia== [[Fasciculus:Tabula arborea de exportationibus Guineae Aequinoctialis anni 2009.jpg|left|thumb|upright=0.8|Proportionalis repraesentatio de exportationibus Guineae Aequinoctialis anno 2009.]] Ante ;obertatem exceptam, Guinea Aequinoctialis [[cacao]]nem, [[coffeum]] et [[lignum|ligna]], praesertim suo coloniali gubernatori, [[Hispania]]e, sed etiam [[Germania]]e et [[Britanniarum Regnum|Britanniarum Regno]], exportabat. Magnorum camporum [[petroleum|petroleiferorum]] inventio anno 1996 et posterior eius apparatio multo magno incremento in gubernationis reditibus contribuerunt. Anno 2004, Guinea Aequinoctialis tertia maxima natio petrolei productoria in [[Africa Subsahariana|Africā Subsaharianā]] facta est. Cuius petrolei productio ad 360 milia barilium pro diē auxit, quamquam, duo annos antea, solum 220 milia producebantur. [[Silvicultura]], [[agricultura]] et [[piscatus]] etiam praecipua elementa [[Proventus domesticus grossus|proventūs domestici grossi]] sunt. Iulio anni 2004, [[Senatus Civitatum Foederatarum Americae]] investigationem de [[Riggs Bank]], argentariā cum sede [[Vasingtonia (D.C.)|Vasingtoniae (D.C.)]], prodidit, in quā plerique reditūs e Guineae Aequinoctialis petroleo usque ad recens tempus soluti sunt. Senatūs relatio saltem 35 milliones [[Dollarium Civitatum Foederatarum|dollariorum Statunitensium]] a [[Theodorus Obiang Nguema Mbasogo|Theodoro Obiang]], eius familiā et eius regiminis responsalibus deviaviatos esse ostendit. Praeses quamvis irregularitatem negavit. ==Infrastructura== ===Energia=== Energia in Guineā Aequinoctialis [[industria]] est cum potentiae copiā, praesertim in [[petroleum|petrolei]] et [[gasium naturale|gasii naturalis]] campis. Anno 2003, [[electricitas|electricitatis]] generandi capacitas in 15,4 MW stabat, e quibus 20% [[hydroelectricitas]] et 80% energia conventionalis thermica erat. Productio anno 2002 in 30 GW aestimata est, consumptio autem in 25 GWh posita est. Nihilominus, deficiens conservatio et vetulus apparatus prolongatos defectūs electricos intulerunt. Sicut resultatio, parva [[benzinum|benzini]] aut Diseliana generatoria electrica sunt in usū velut contingentiae fontes energiae. Electricitas a nationali societate electricā [[Segesa]] praebetur. Ex anno 1995, cum significativae pelagici petrolei inventiones in [[Sinus Guineensis|Sinū Guineensi]] facta sunt, [[petroleum]] praecipuissima Aequatoguineensis exportatio factum est. Anno 2005, secundum catalogum nationum per petrolei productionem, confirmatae petrolei reservationes in 1,28 [[billio]]nibus barilium (204×10⁶ m³) ponebantur. Anno 2005, petrolei productio in 420 000 barilium pro die (67 000 m³/d) aestimata est, e quibus petroleum rude circa 90% constituebat. Nationale petrolei [[Oblatum et quaesitum|quaesitum]] et certae petrolei exportationes anni 2004 in 2 000 barilium pro die (320 m³/d) et 369 700 barilium pro die (58 780 m³/d) respective aestimata sunt. Nationalis societas petrolearia [[GEPetrol]] est. Anno [[2005]], Guinea Aequinoctialis confirmatas [[gasium naturale|gasii naturalis]] reservationes in 1,3 [[trillio]]nibus pedum cubicorum (37×109 m³), secundum ephemeridem ''[[Oil & Gas Journal]]'', aestimaverat. Nationales gasii naturalis reservationes de insulā [[Bioko]]ne comperiuntur, quae est locus nationalis capitis, [[Malabo]]nis, et praesertim in campis gasii Zafiro et Alba. Domestica gasii naturalis consumptio anno 2002 in 45 billionibus pedum cubicorum (1,3×10⁹ m³) aestimata est. Gasium naturale sicuti gasium naturale liquatum a societate [[EG LNG]] productum exportatur. Nationalis societas gasii naturalis [[Sonagas]] est. ===Instrumenta divulgationis=== [[Fasciculus:Asonga-tv.jpg|thumb|upright=0.7|Logotypus tramitis televisifici [[Asonga Televisión]].]] [[Instrumenta divulgationis]] in Guineā Aequinoctiali praesertim a civitate geruntur. Statio Radiophonica et Televisifica Asonga haud officialiter a civitate sed ab hominis propinquis administrationi. Anno 2003, erant solum circa 9 600 praecipuorum telephonorum in usū totam per nationem. Eodem anno, erant circa 41 500 [[Telephonum gestabile|telephonorum gestabilium]] in usū totam per nationem. Apud [[diarium|diaria]] Hispanice edita sunt: ''El Tiempo'', ''La Opinión'', ''La Gaceta'', ''El Ébano'', ''La Verdad'' et ''La Voz del Pueblo''. s Tres [[radiophonia|stationes radiophonicae]] a civitate gestae sunt: [[Radio Malabo]], [[Radio Bata]] et [[Voie de Kie Ntem]]. Est statio radiophonica a praesidis filio gesta, [[Radio Asonga]]. Sunt duo [[televisio|tramites televisificae]] a civitate gesti, alter [[Malabo]]ne et alter [[Bata (Guinea Aequinoctialis)|Batae]]. Praeterea, trames [[Asonga Televisión]] e Malabone emittit. Quamquam constitutio Guineae Aequinoctialis [[libertas loquendi|libertatem loquendi]] et liberas ephemerides praebet, gubernatio has libertates in actione severe restringere dicitur, reprehendendis omnibus criticis de praeside et viribus salutis. Introitus ad adventicias editiones limitatus est. ===Vectura=== [[Fasciculus:Aeropuerto_Malabo.jpg|thumb|upright=0.8|[[Aëroportus Malaboënsis-Sanctae Isabellae]] (Hispanice ''Aeropuerto de Malabo-Santa Isabel''; Francice ''Aéroport de Malabo''; Lusice ''Aeroporto Internacional de Malabo''), in Promunturio Europa (Hispanice et Lusice ''Punta Europa''; Francice ''Pointe Europa''), in insulā Biokone.]] Optimus vehendi modus [[via]] est, paene sunt [[ferrivia]]e in Guineā Aequinoctinoctiali. Sunt 2 880 chiliometrorum (seu 1 790 milium passuum) viarum, quarum pleraeque anno 2002 haud communitae erant. Guineae Aequinoctialis viae et [[autovia]]e paulum evolutae sunt sed meliorantur. Umidum per tempus, viae crebro inviae sunt sine vehiculis cum rotis motoriis quattuor. Praecipui portūs Bataënsis<ref>[http://www.catholic-hierarchy.org/diocese/dbatg.html Hierarchia Catholica.]</ref> ac Benedictopolitanus<ref>Vide articulum "[https://la.wikipedia.org/wiki/Muni_(flumen) Muni (flumen)] apud Vicipaediam Latinam.</ref> in Rivo Muniensi<ref>{{CathHierDiocese|batg}}</ref> et Malaboënsis<ref>[http://www.catholic-hierarchy.org/diocese/dmagq.html Hierarchia Catholica].</ref> ac Lubaënsis in Biokone sunt. Sunt [[aëroportus|aëroportūs]] sex in Guineā Aequinoctinoctiali. Quorum praecipuus est [[Aëroportus Malaboënsis-Sanctae Isabellae]] (Hispanice ''Aeropuerto de Malabo-Santa Isabel''; Francice ''Aéroport de Malabo''; [[Lusice]] ''Aeroporto Internacional de Malabo''), in [[Promunturium Europa|Promunturio Europa]] (Hispanice et Lusice ''Punta Europa''; Francice ''Pointe Europa''), in insulā Biokone. [[CEIBA Intercontinental]] est praetoria societas aëronautica hac in natione, quae hebdomadales volatūs duos inter Malabonem et [[Matritum]] efficit. ===Educatio=== [[Fasciculus:Unge-1.jpg|thumb|left|[[Logotypus]] [[Universitas Nationalis Guineae Aequinoctialis|Universitatis Nationalis Guineae Aequinoctialis]] (Hispanice ''Universidad Nacional de Guinea Ecuatorial''; Francice ''Université nationale de Guinée équatoriale''; et Lusice ''Universidade Nacional da Guiné Equatorial''; acronymo ''UNGE'').]] Dictatore [[Franciscus Macías Nguema|Francisco Macías Nguema]], [[educatio]] significative neglecta erat, paucis pueris quemvis educationis modum accipientibus. Praeside [[Theodorus Obiang Nguema Mbasogo|Theodoro Obiang]], index analphabetismi e 73% ad 13% deminuit<ref>[https://web.archive.org/web/20130424075526/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/rankorder/2004rank.html PDG – per capita (PPP)], Liber Factorum Mundanorum (Anglice), [[Procurationis Nuntiorum Centralis]].</ref> et alumnorum numerus in ludo litterario e 65 000 anno 1986 ad amplius 100 000 anno 1994 crevit. Educatio gratuita obligatoriaque pueris inter aetates 6 et 14 annorum.<ref>[https://web.archive.org/web/19991003081314/http://www.equatorialguinea.org/information1387/information.htm "Equatorial Guinea"] (Anglice). equatorialguinea.org. Servatum ex originali diē 3 Octobri anni 1999. Recuperatum diē 3 Maii anni 2010.</ref> Gubernium Guineae Aequinoctialis cum [[Hess Corporation]] et [[AED (societas non lucrativa)|AED]] se consociavit ut constitueretur 20 [[millio]]num [[dollarium (CFA)|dollariorum]] programma educativum per quod ludorum litterariorum magistri programma exercitationis participant quod moderna infantilis evolutionis artificia doceat.<ref>[https://web.archive.org/web/20081120025210/http://www.aed.org/News/Stories/equatorial_guinea_partnership.cfm HESS and AED Partner to Improve Education in Equatorial Guinea] (Anglice). AED.org.</ref> Sunt nunc Scholae Exemplares 51. Activa paedagogia in Scholis Exemplaribus nationalis reformatio erit. Recentibus annis, mutatis oeconomico politicoque climate et socialibus gubernii agendis, aliquot culturalis divulugationis et alphabetizationis organizationes in natione conditae sunt, praecipue adiuvante Hispanico gubernio. Nationi est una universitas, [[Universitas Nationalis Guineae Aequinoctialis]] (Hispanice ''Universidad Nacional de Guinea Ecuatorial''; Francice ''Université nationale de Guinée équatoriale''; et Lusice ''Universidade Nacional da Guiné Equatorial''; acronymo ''UNGE''), cum campo Malabone et Facultate Medicinae Batae in continenti sitā. Anno 2009, universitas primos 110 nationales doctores produxit.<ref>[https://www.voanews.com/a/equatorial-guinea-minister-seeks-strong-ties-with-us-89956902/153987.html Equatorial Guinea Minister Seeks Strong Ties With U.S.] (Anglice). Voanews.com (pridiē Nonas Apriles anni 2010). Recuperatum diē 5 Maii anni 2013.</ref> Schola Medica Bataënsis principaliter a [[Cuba]]e gubernio adiuvatur et huic contubernium suppeditant medici educatores et medici. Guinea Aequinoctialis se satis nationalium medicorum in natione proximos intra annos quinque habituram esse vaticinatur.<ref>[https://www.voanews.com/a/equatorial-guinea-minister-seeks-strong-ties-with-us-89956902/153987.html Equatorial Guinea Minister Seeks Strong Ties With U.S.] (Anglice). Voanews.com (pridiē Nonas Apriles anni 2010). Recuperatum diē 5 Maii anni 2013.</ref> ===Valetudo=== Nationale systema valetudinarium in Guineā Aequinoctiali in ordinibus quattuor consistit qui sunt: valetudinaria ambulatoria omnibus [[villagium|villagiis]] 600 incolarum, diribitoria in sedibus medicis cum aegrotum ministris intermedio in ordine, districtūs ordine [[valetudinarium|valetudinaria]] et duo respectūs valetudinaria centralizatissimo in ordine. Anno 2004, medici 25, aegrotum ministri 40, dentista unus, pharmacopola unus per 100 000 hominum fuisse aestimantur. Liber Factorum Mundanorum [[Procuratio Nuntiorum Centralis|Procurationis Nuntiorum Centralis]] mediam [[exspectatio vitae|exspectationem vitae]] in Guineā Aequinoctiali 63,49 annos natos esse aestimavit.<ref>[https://web.archive.org/web/20181229134543/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/rankorder/2102rank.html Liber Factorum Mundanorum de exspectatione vitae] (Anglice), [[Procuratio Nuntiorum Centralis|Procurationis Nuntiorum Centralis]]. Recuperatum diē 24 Iulii anni 2014.</ref> Praecipua valetudinis problemata (secundum anni 1992 data) impedibiles morbi sunt: principaliter [[malaria]] (incrementabiliter [[Chloroquinum|chloroquino]] resistens), [[parasitismus|morbi parasitici]], [[infectio]]nes [[apparatus respiratorius|membrorum superiorum respirationis]], [[gastroenteritis]] et [[graviditas|graviditatis]] appendicia. Continentali in zonā, [[anhaemia]] [[anhaemia drepanocytica|drepanocytica]] communis est. Propemodum 61 centesimae partes nationalium puerorum contra [[morbillus|morbillum]] inter 1991 et 1994 immunizantur. Morbi [[SCDI]] et viri [[VIDH]] praevalentia 3,4 per centum adultos anno 2003 erat. Anno 2004, fuerunt propemodum 5 900 hominum morbo SCDI laborantium in natione. 370 mortes propter SCDI anno 2003 fuisse aestimantur. Anno 2005, [[index mortalitatis infantilis]] 91,16 per 1 000 partuum vivorum fuisse aestimatur. [[Index mortalitatis maternae]] anno 1990 820 per 100 000 partuum vivorum erat. ==Cultura== Iunio anni 1984, Primus Congressus Culturalis Hispano-Africus convocatus est ut exploraretur culturalis Guineae Aequinoctialis identitas. Congressus inter Hispanicam et Africam culturas integrationis matrimoniique centrum constituit.<ref>[https://web.archive.org/web/19991003081314/http://www.equatorialguinea.org/information1387/information.htm "Equatorial Guinea"] (Anglice). equatorialguinea.org. Servatum ex originali diē 3 Octobri anni 1999. Recuperatum diē 3 Maii anni 2010.</ref> ===Patrimonium totius mundi=== Guinea Aequinoctialis in praesenti nullum [[Patrimonium totius mundi|patrimonium mundanum]] ab [[UNESCO]] declaratum apud Catalogum Patrimonii Mundani habet.<ref>[http://whc.unesco.org/en/tentativelists/?action=listtentative&pattern=Equatorial+Guinea&state=&theme=&criteria_restrication=&date_start=&date_end=&order= Tentative Lists] unesco.org.</ref> Natio etiam nullum documentatum patrimonium enumeratum in [[memoria mundi|Programmate Memoriā Mundi]] ab UNESCO et nullum intangibile patrimonium culturale in catalogo Patrimonii Culturalis Intangibilis ab UNESCO enumeratum habet.<ref>[https://ich.unesco.org/en/state/equatorial-guinea-GQ Equatorial Guinea – intangible heritage – Culture Sector] (Anglice). UNESCO. Recuperatum diē 19 Ianuarii anni 2017.</ref><ref>[http://www.unesco.org/new/en/communication-and-information/flagship-project-activities/memory-of-the-world/homepage/ Memory of the World | United Nations Educational, Scientific and Cultural Organization] (Anglice). Unesco.org. Recuperatum diē 19 Ianuarii anni 2017.</ref> ===Litterae=== [[Litterae|Litteraria]] [[traditio]] in Guineā Aequinoctiali oralis potius quam scripta est. Est ampla mythorum et legendarum varietas quae alterā ex aetate alteram in aetatem traditur et cuius aliqui tribuum historiam conservare, alii naturalia phaenomena explicare volunt. Venefici et veneficae crebro valde repraesentantur.<ref>[http://www.everyculture.com/Cr-Ga/Equatorial-Guinea.html everyculture.com] (Anglice).</ref> Sicuti autem [[Imperium Hispanicum|antiqua Hispanica colonia]] (e 1778 usque ad 1968), Guinea Aequinoctialis litteras Hispanice evoluta est quae servantur usque ad hodiernum tempus, aliquod rarum [[Africa]]s apud nationes. Dispar Africas litteras Anglice, Francice et Lusice, Aequatoguineenses<ref>Gentilicio "Aequatoguineensis-e" confer binomina "Polyscias aequatoguineensis"aut "Begonia aequatoguineensis".</ref> litterae Hispanice relative oblivioni fuit. Aliquot praecipua opera Africis de litteris Europaeis linguis aliquod litterarum Hispanice vix memorant. Principales apud auctores recentis temporis excellunt: [[Anthimus Esono]] (1954 – 1996), [[Maria Nsué Angüe]] (1945 –2017 ), [[Ioannes Balboa Boneke]] (1938 – 2014), [[Ioannes Thomas Ávila Laurel]] (1966 – ), [[Donatus Ndongo-Bidyogo]] (1950 – ), [[Rachel Ilonbé]] (¿1938? – 1992), [[Constantinus Ocha'a Mve Bengobesama]] (19¿? – 1991), [[Mercedes Jora]], [[Gerardus Behori]], [[Ioannes Manuel Jones Costa]], [[Hieronymus Rope Bomabá]], [[Ioachimus Mbomío Bacheng]], [[Iustus Bolekia Boleká]] (1954 – ), [[Maximilianus Nkogo]] et [[Leontius Evita Enoy]] (1929 – 1996). ===Munera sexuum et res familiares=== Traditionalia munera sexuum adhuc afficiunt; rarum mulieres extra domum typice virilibus muneribus addictas videre est. Feminae de domesticis muneribus et curatione puerorum responsales sunt, quamquam ruricolae feminae etiam in agriculturā laborant. Feminarum absentia professionalibus in laboribus inaequalitatibus educativis perpetuatur: media mulier solum quintam partem velut maximum scholae accipit cuius medius vir accipit. [[Fasciculus:Fang mask Louvre MH65-104-1.jpg|thumb|[[Fangi]]ca persona in [[Museum Lupariense|Museo Lupariensi]].]] Quamquam legaliter conceduntur eadem iura, mulieres multis modis secundi ordinis cives putantur. Quarum status paulum melior quam puerorum est, et feminae viros plerumque et suos maritos imprimis vereri exspectatur. [[Violentia in mulieres]] communis est, praesertim abusus coniungalis. Feminae bonorum emendorum et vendendorum ius habent, sed in praesens feminae paucas proprietates tenent. [[Polygynia]] communis est apud [[Fangi|Fangos]]. Traditionaliter, per matrimonium maritus dotem sponsae familiae dat. Viri crebro suas uxores pulsant et, etsi publica pulsatio illegalis est, abusus domi non et non modus est prosequendae violentiae domesticae. Secundum plerarumque tribuum morem, si matrimonium scinditur, uxor dotem redire cogitur. Praeterea, maritus omnium puerorum per connubium natorum custodiam accipit, feminae autem omnes pueros ante matrimonium natos servant. Familia indivisa crebro coniuncta vivit. Cum sponsi nubunt, traditionale eis in mariti familiam migrare est. Tribūs primogeniturae morem sequuntur, cedendā hereditate seniori masculo puero. Quamquam legale est mulieres proprietates capere, reverā hoc rare accidit. Fangi exogami sunt (nubunt extra gentem), [[Bubi]] autem endogami sunt (nubunt intra gentem). Olim, acceptabantur frater et soror nubere, dummodo communiter eandem matrem haberent.<ref>[http://www.everyculture.com/Cr-Ga/Equatorial-Guinea.html everyculture.com] (Anglice).</ref> ===Artes visuales=== Guinea Aequinoctialis sculpturae et [[persona]]rum efficiendarum traditionem habet. Quarum multae [[crocodilia]], [[lacertilia]] et alia animalia depingunt. [[Fangi]]ca ars nota sunt propter abstractas, conceptuales eius qualitates. ===Philatelia=== Prima [[pittacium cursuale|pittacia cursualia]] in [[Guinea Hispanica|Guineā Hispanicā]] anno 1902 edita sunt.<ref name=ross>Rossiter, Stuartus (Stuart) & Flower Ioannes (John). ''The Stamp Atlas''. Londinii: Macdonald, 1986, pp.307-308. ISBN 0-356-10862-7</ref> Prima insulae [[Bioko|de Fernando Poo]] pittacia anno 1868 ab Hispanicis colonialibus auctoritatibus capite [[Sancta Isabella (Guinea Aequinoctialis)|Sanctae Isabellae]] edita sunt. Editiones per saeculum unum usque ad 1968 perrexerunt cum colonia in Guineam Hispanicam incorporata est. Insula de Fernando Poo (ex illo tempore [[Bioko]] nuncupata) nunc est pars Guineae Aequinoctialis. E 30 Iulii anni 1959 ad 11 Octobris [[Rivus Muniensis]]<ref>{{CathHierDiocese|batg}}</ref> sicuti separata transmarina [[Hispania]]e provincia tractabatur donec insulae de Fernando Poo coniuncta est ut formaretur Guinea Aequinoctialis diē 12 Octobris anni 1968. Prima pittacia edita sunt diē 27 Aprilis anni 1960.<ref name=ross/> Rivi Muniensis residentes initio Guineae Hispanicae pittaciis cursualibus utebantur usque ad 1960 cum Hispanicum gubernium dissimilium pittaciorum Rivo Muniensi et insulae de Fernando Poo (seu [[Bioko]]ni) usum decrevit. Prima series definitiva seu vulgata eodem anno apparuit, consistens e novem valoribus, e 25 [[peseta|centimis]] usque ad 10 [[peseta]]s, omnibus eādem cum diagraphā ostendente missionarium et autochthonem puerum legentes, et cum inscriptione "RIO MUNI". Editiones e 1961 inscriptionem "ESPAÑA" addiderunt; typice duo e tribus editionibus per annum, consistentes e duobus, tribus aut quattuor pittaciis omnes et plerumque localia plantas animaliaque depingentes. Alia series definitiva anno 1964 apparuit, etiam cum valoribus novem. Ultima Rivi Muniensis editio synthesis trium [[signum astrologicum|signorum]] [[Zodiacus|Zodiacalium]] emissa diē 25 Aprilis anni 1968 fuit. Guinea Hispanica independens respublica anni 1968 facta est et eius prima pittacia emissae sunt eādem diē.<ref name=ross/> Multa varia pittacia emissa sunt ex illo tempore, plerumque designata plus ad appellandos transmarinos pittaciorum collectores quam domestico usui. ===Musica=== [[Fasciculus:Brooklyn Museum 1996.200.4 Side-Blown Trumpet.jpg|thumb|upright=0.8|[[Fangi|Fango]]-[[Beti]]ca lateralis flatūs [[trompa]] in [[Museum Brooklyniense|Museo Broöklyniensi]].]] Guineae Aequinoctialis [[cultura]] minus documentata quam plerarumque Africarum nationum est et commerciales impressiones rarae manent. [[Hymnus nationalis]] Guineae Aequinoctialis, "[[Caminemos pisando las sendas de nuestra inmensa felicidad|Ambulemus super semitis nostrae immensae felicitatis]]" (Hispanice ''Caminemos pisando las sendas de nuestra inmensa felicidad''; Francice ''Marchons en foulant les chemins de notre bonheur immense'' et Lusice ''Caminhemos sob a Trilha de Nossa Imensa Felicidade''), ab [[Athanasius Ndongo Miyone|Athanasio Ndongo Miyone]] scriptus et adoptatus est anno [[1968]], cum natio independentiam ab [[Hispania|Hispaniā]] adepta est.<ref>[http://www.nationalanthems.info/gq.htm nationalanthems.info] (Anglice).</ref> Maximum [[ethnos]] [[Fangi]] (85,7% secundum anni 1994 censum) sunt e toto numero 704 001 incolarum (secundum anni 2013 aestimationem), cum 6,5% [[Bubi|Buborum]] et minoribus gentibus [[Mdowes|Mdowibus]] (3,6%), [[Annobona|Annobonensibus]] (1,6%) et [[Buieba|Buiebis]] (1,1%),<ref>Liber Factorum Mundanorum (Anglice), [[Procuratio Nuntiorum Centralis|Procurationis Nuntiorum Centralis]]. "Equatorial Guinea" (Anglice), apud [https://web.archive.org/web/20200831000148/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/ek.html].</ref> inclusis minoribus globis sicuti [[Ndowes|Ndowibus]], [[Bisio]]nibus et [[Combes|Combibus]]. Fangi noti sunt propter [[muettum]] (Hispanice Lusiceque ''mvet'' et Francice ''mvett''), mixtionem inter [[cithara]]m et [[harpa]]m. Muettum usque ad quindecim [[Nervus (instrumentum musicum)|nervos]] habere potest. Hemisphaerica huius instrumenti pars e bambusā facta est et nervi centro per fibras affiguntur. Muetti [[musica]] formā [[notatio musica|notationis musicae]] scribitur quae ab societatis bebommuetticae (Hispanice ''bebom muet'' et Lusice ''bebom-muet'') initiatis solum disci potest. Musica typice [[advocatio et responsio (musica)|advocatio et responsio]] est, [[hypopsalma]]tibus et [[tympanum|tympanis]] alternantibus. Musici sicuti [[Eyi Moan Ndong]] ad pervulganda laographica genera adiuvit. Trium aut quattuor hominum orchestra consistens ex aliquibus dispositionibus [[mbira]]e, [[xylophonum|xylophoni]], [[tympanum|tympanorum]], [[cithara]]rum et [[harpa]]rum comitatur multas Guineae Aequinoctialis saltationes sicuti [[balele|balӗle]] (Hispanice, Francice et Lusice ''balélé'') et [[risqueibanga]] (Hispanice, Francice et Lusice ''risque ibanga''). Aliud populare instrumentum est [[tamtam]], ligneum tympanum animalis corio tectum. Medio in quo claves e bambusā instruuntur cum completis gradibus musicis. Secundum tamtamicum genus duas dissimiles musicarum clavium ordines habet. Generatim, lignea instrumenta musica faunae imaginibus et geometricis picturis ornantur. Tympana aninalium coriis aut animalium picturis teguntur.<ref>[https://web.archive.org/web/20110603072720/http://www.equatorialguinea.org/event1390/event_show.htm?doc_id=2713 web.archive.org] (Anglice). Recuperatum diē 12/08/1998.</ref> Est paulum musicae popularis venientis extra Guineam Aequinoctialem. Panafrica genera sicuti [[sucus (musica)|sucus]] et [[macossa]] populares sunt, non minus quam [[reggae]] et [[nuta et volvere]]<ref>[https://web.archive.org/web/20161230223551/http://upaep.mx/micrositios/glossarium/rlittera.html Glossarium Anglico-Latinum a Gualterio Redmond]</ref>. Citharae acusticae greges fundati Hispanicis in exemplis sunt notissima autochthonica tradition in natione, praecipue nationalis celebratus cantor [[Desmali]] aut [[Dambo de la Costa]].<ref>[https://web.archive.org/web/20161220062831/http://www.annobon.es/Nge/ngembo/desmali.html Desmali] (Hispanice).</ref> Alios apud Aequatoguineenses<ref name=ross_2>Gentilicio "Aequatoguineensis-e" confer binomina "Polyscias aequatoguineensis"aut "Begonia aequatoguineensis".</ref> musicos sunt [[Malabo Strit Band]], [[Luna Loca]], [[Chiquitín]], [[Dambo de la Costa]], [[Ngal Madunga]], [[Lily Afro]] et in [[Hispania]]m exsules sicuti [[Super Momo]], [[Hijas del Sol]] et [[Barón Ya Buk-Lu]]. ===Cinematographia=== Ineuntibus annis 2000, industria cinematographica adhuc paene inexsistens in Guineā Aequinoctiali erat.<ref>[http://www.treccani.it/enciclopedia/africa_(Enciclopedia-del-Cinema)/ Africa in "Enciclopedia del cinema" (2003)] (Italice) [archivun], commentatio ab Iosepho Gariazzo de [[Treccani]]. Pagina inspecta diē 17 Iulii 2013.</ref> Nihilominus, primae Aequatoguineenses breviores pelliculae et medianae pelliculae effici coeperunt, praesertim ab [[Ioannes Paulus Ebang Esono|Ioannē Paulo Ebang Esono]], cum breviore pelliculā ''No está desnuda'', postea cum medianā pelliculā ''[[Teresa (pellicula anni 2010)|Teresa]]''. Alioquin, multae peregrinae, praecipue Hispanicae, [[pellicula documentaria|documentales]] se hanc in nationem conferunt, sicuti ''[[Subvaloradas, sin ser vistas. Voces literarias de Guinea Ecuatorial]]'' (a Michaëli G. Hendel, anno 2009) aut ''[[Malabo Barrio X]]'' (a Marco Tardiu et Aureolo Rivero, anno 2009). ===Coquina=== Coquina Aequatoguineensis<ref>Gentilicio "Aequatoguineensis-e" confer binomina "Polyscias aequatoguineensis" āaut "Begonia aequatoguineensis".</ref> est mixtio inter autochthonum tribuum coquinas et eam [[Hispania|Hispaniae]] (colonialis patriae) et eam [[Orbis Arabicus|civitatum islamicarum]] sicuti [[Marocum|Maroci]]. Velut natio divitissima in occidente [[Africa|Africae]], eius coquina varias [[caro|carnes]] incorporat. [[Piscis (cibus)|Pisces]] et [[caro gallinacea|pullus]] communia [[ferculum (Ars coquinaria)|fercula]] sunt. Quoque [[Capsicum|capsica]] et alia [[condimentum|condimenta]] valde popularia sunt. Guinea Aequinoctialis natio specialiter potens nunquam fuit et eius coquina aliis a nationibus per saecula affecta est. Apud potionum exempla includuntur [[malamba (potio)|malamba]], e [[Saccharum officinarum|saccharo officinarum]] potio, et [[osang]], Africa [[thea]]. Et [[cervisia]] et [[vinum palmarium]], alcoholica potio creata e lacrimā variarum specierum [[Arecaceae|palmarum]], et [[Cocos nucifera|palmae cociferae]] localiter producuntur. Apud peculiares cibos inveniuntur pullus iure e [[butyrum arachidis|butyro arachidis]], [[cramum|cramo]]<ref>Vox Lat., in {{Morgan}}</ref> [[oryza]]e aut [[Musa (fructus)|musarum]] elixarum appositus et caro aut piscis craticulā assus cum molitis cucurbitae seminibus foliis apposita. [[Manihot esculenta|mandioca]] fundamentalis cibus est et [[Ipomoea batatas|batāta]], [[dioscorea|patata dulcis]] et [[Musa (fructus)|plantanus]] popularissima elementa sunt. ===Feriae et dies festi=== {| class=wikitable |+ '''Feriae et dies festi''' ! Dies !! Nomen Latinum !! Nomen Hispanice !! Nomen Francice !! Nomen Lusice !! Notae |- | [[1 Ianuarii|Kalendis Ianuariis]] | [[Annus Novus]] || ''Año Nuevo'' || ''Jour de l'an'' || ''Ano-novo'' | Commeatus prohibitus |----- | [[8 Martii]] | [[Dies internationalis feminarum]] || ''Día de la Mujer'' || ''Journée internationale des droits des femmes'' || ''Dia Internacional da Mulher'' | |----- | Festum mobile | [[Dies Passionis Domini]] || ''Viernes Santo'' || ''Vendredi Saint'' || ''Sexta-feira Santa'' | |----- | [[1 Maii|Kalendis Maiis]] | [[Dies Laboris]] || ''Fiesta del Trabajo'' || ''Fête du travail'' || ''Dia do Trabalhador'' | |----- | [[25 Maii]] | [[Dies Africae]] || ''Día de África'' || ''Jour de l'Afrique'' || ''Dia da África'' | |----- | [[5 Iunii]] | Natalis Praesidis || ''Cumpleaños del Presidente'' || ''Anniversaire du président'' || ''Aniversário do Presidente'' | |----- | Festum mobile | [[Corpus Domini]] || ''Corpus Christi'' || ''Corpus Christi'' || ''Corpo de Deus'' | |----- | [[3 Augusti]] | Festum Virium Armatarum || ''Fiesta de las Fuerzas Armadas'' || ''Fête des forces armées'' || ''Festa das Forças Armadas'' | Dies anniversarius interceptionis regiminis anni 1979. |----- | [[15 Augusti]] | [[Assumptio Beatae Mariae Virginis|Assumptio]] || ''La Asunción'' || ''Assomption'' || ''A Assunção''' | |----- | [[12 Octobris]] | Festum Nationale || ''Fiesta Nacional'' || ''Fête nationale'' || ''Festa nacional'' | |----- | [[17 Novembris]] | [[Elisabeth Hungariae|Sancta Elisabeth]] || ''Santa Isabel'' || ''Sainte-Isabelle'' || ''Santa Isabel'' | |----- | [[10 Decembris|Idibus Decembribus]] | [[Dies Iurum Humanorum]] || ''Journée des droits de l'Homme'' || ''Día de los Derechos del Hombre'' || ''Dia dos Direitos Humanos'' | |----- | [[25 Decembris]] | [[Dies Christi Natalis]] || ''Navidad'' || ''Noël'' || ''Natal'' | Commeatus prohibitus |} ===Res athletica=== Guinea Aequinoctialis electa est ut hospitaret [[Poculum Africum Nationum]] anni 2012 iuxtā cum [[Gabon]]e et eius editionem anno 2015 hospitavit. Natio quoque electa est ut hospitaret [[Poculum Femininum Panafricum Nationum]] anno 2008, quod vicit. Turma pedilusoria feminina nationalis locum idoneum Certamini Mundano Pedilusorio Feminino anni 2011 in [[Germania|Germaniā]] obtinuit. Iunio anni 2016, Guinea Aequinoctialis electa est ut hospitet [[Ludi Panafrici|Ludos Panafricos]] anni 2019. Guinea Aequinoctialis clara est propter suos natatores [[Ericus Moussambani|Ericum Moussambani]], cognominatum "Ericum Anguillam",<ref>O’Mahony, Genovefa (Jennifer) (die 27 Iulii anni 2012). "[https://web.archive.org/web/20050420123724/http://www.times-olympics.co.uk/archive/swimmings19o.html London 2012 Olympics: how Eric 'the Eel' Moussambani inspired a generation in swimming pool at Sydney Games"] (Anglice). Daily Telegraph. Archivatum ex originali diē 20 Aprilis anni 2005. Recuperatum diē 18 Decembris anni 2012.</ref> et [[Paula Barila Bolopa|Paulam Barila Bolopa]], "Paulam Reptatricem", quae mirabiliter tempora in [[Olympia aestiva 2000|Olympiis aestivis anni 2000]] reduxit.<ref>[http://news.bbc.co.uk/sport2/hi/olympics2000/swimming/937133.stm "'Paula the Crawler' sets record"] (Anglice). BBC News. Diē 22 Septembris anni 2000. Recuperatum diē 18 Decembris anni 2012.</ref> ==Codices== Guineae Aequinoctiali hi codices sunt:: * EK, secundum [[Catalogus codicum nationum quibus OTAN utitur|catalogum codicum nationum quibus OTAN utitur]];], codicem alpha-2; * <code>[[.gq]]</code>, secundum [[Dominium summum|dominium interretiale]]; * GEQ, secundum [[Catalogus praefixorum codicum notaculi aëronavium quibus ICAO utitur|catalogum praefixorum codicum notaculi aëronavium quibus ICAO utitur]]; * GNQ, secundum normam [[ISO 3166-1]] (catalogum codicum rerum publicarum), codicem alpha-3; * GNQ, secundum [[Catalogus codicum nationum quibus OTAN utitur|catalogum codicum nationum quibus OTAN utitur]], codicem alpha-3; * GQ, secundum normam [[ISO 3166-1]] (catalogum codicum rerum publicarum), codicem alpha-2; * GQ, secundum [[Catalogus codicum internationalium notaculi autocineti|catalogum codicum internationalium notaculi autocineti]]; * 3C, secundum [[Catalogus praefixorum notaculi aëronavium quibus ICAO utitur|catalogum praefixorum notaculi aëronavium quibus ICAO utitur]]. == Notae == <references /> ==Nexus externi== {{CommuniaCat|Equatorial Guinea|Guineam Aequinoctialem}} * [http://www.pygmies.info/ Pygmaei]: cultura ac musica primorum incolarum Guineae Aequinoctialis. * [http://www.guineaecuatorialpress.com/?lang=fr Situs interretialis officialis Gubernii Reipublicae Guineae Aequinoctialis.] (Francice). * [https://web.archive.org/web/20110823222325/http://www.france-guineeequatoriale.org/ Situs societatis Association France Guinée Équatoriale] (Francice). * [http://www.guineaecuatorialpress.com/ Pagina Officialis Ministerii Informationis et Preli Guineae Aequinoctialis] (Hispanice). * [https://web.archive.org/web/20180224055832/https://www.guineainfomarket.com/ Situs interretialis de informatione oeconomicā Guineae Aequinoctialis] (Hispanice). * [http://www.guinea-ecuatorial.org/ Guinea-Ecuatorial.org Situs interretialis Gubernii Guineae Aequinoctialis in exsilio] (Hispanice). * [https://web.archive.org/web/20170809022822/http://cpds-gq.org/ Situs interretialis factionis opositoriae Convergentiae Democratiae Socialis] (Hispanice). * [http://www.maib.org/ Situs interretialis Motūs Autodeterminationis Insulae Biokonis] (Hispanice). * [http://www.angelfire.com/sk2/guineaecuatorial/ Situs culturalis Guineae Aequinoctialis] (Hispanice). * [http://www.asodegue.org/ Societas pro Solidaritate Democraticā cum Guineā Aequinoctiali] (Hispanice). * [https://web.archive.org/web/20110202130559/http://itice-gc.com/ Itice-Gc.com Ingeniaria in Guineā Aequinoctiali] (Hispanice). * [https://web.archive.org/web/20090109062455/http://www.muhloindex.com/ Situs interretialis irredemptistarum Aequatoguineensium] (Hispanice). * [http://www.organnobon.htm/ Acies Liberationis pro Autodeterminatione Insulae Annobonae]{{Nexus deficitur|date=October 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} (Hispanice). * [http://www.tiraniaecuatoguineana.blogspot.com/ Pagina editionis liberae de realitate politicā et sociali Guineae Aequinoctialis] (Hispanice). * [http://www.etombandowe.blogspot.com/ Etomba a Ndowe- Factio gentis Ndowicae] (Hispanice). * [http://www.ivoox.com/un-mundo-feliz-la-verdad-sobre-guinea-audios-mp3_rf_2562152_1.html Ēchos] [[Bruno Cardeñosa|Brunonis Cardeñosa]] in spatio [[Un mundo feliz (rosa de los vientos)|Un mundo feliz]] programmatis ''[[La rosa de los vientos (programa de radio)|La Rosa de los Vientos]]'' de historiā Guineae Aequinoctialis (Hispanice). [[Onda Cero]] Diē 18 Novembris anni [[2013]], {{Africa}} {{Capsae collectae|{{PAGENAME}}|politica|{{Praesides Guineae Aequinoctialis}}{{Primi ministri Guineae Aequinoctialis}}{{Ministri rerum externarum Guineae Aequinoctialis}}}} {{Capsae collectae|{{PAGENAME}}|geographica|{{Provinciae Guineae Aequinoctialis}}}} {{Myrias|Geographia}} {{FA stella}} [[Categoria:Civitates sui iuris]] [[Categoria:Condita 1968]] [[Categoria:Guinea Aequinoctialis|!]] [[Categoria:Respublicae]] lf58glbohtfmto0s7kjrxuhq055ziai 0 10456 3969527 3869589 2026-07-02T11:43:02Z InternetArchiveBot 139091 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 3969527 wikitext text/x-wiki {{Latinitas|-2}}{{videdis|Guinea (discretiva)}} {{capsa civitatis Vicidata}} '''Guinea,'''<ref>Saepe '''Guinea-[[Konakri]]''' civitas appellatur ad distinctionem inter istam rempublicam et [[Guinea Bissaviensis|Guineam Bissaviensem]] (quae etiam ''Guinea-Bissavia'' vocatur) et [[Guinea Aequinoctialis|Guineam Aequinoctialem]]</ref> rite '''Respublica Guineae''' ([[Lingua Francogallica|Francice]]: ''République de Guinée''), est [[civitas sui iuris]] in [[Africa Occidentalis|Africa Occidentali]], cuius terra antiqua nomine Graeco-Latino classico '''Hesperia''' plerumque cognita est. [[Caput (oppidum)|Caput]] et maxima [[urbs]] [[Konakri]]<ref>[http://www.catholic-hierarchy.org/diocese/dcnkr.html Hierarchia Catholica]</ref> seu [[Conakry]]<ref>[http://www.antwiki.org/wiki/Camponotus_maculatus_conakryensis Camponotus maculatus conakryensis]</ref> ([[Francice]] ''Conakry'') est. A septemtrione [[Guinea-Bissavia|Guineā-Bissaviā]] ac [[Senegalia|Senegaliā]], a boreoriente [[Malia|Maliā]], ab oriente [[Litus Eburneum|Litore Eburneo]], a [[meridies|meridie]] [[Liberia|Liberiā]] ac [[Mons Leoninus|Monte Leonino]], et ab occidente [[Oceanus Atlanticus|Oceano Atlantico]] terminatur. Fere 246&thinsp;000 [[chiliometrum quadratum|chiliometrorum quadratorum]] ampla est, decemque [[millio]]nes incolarum habet. == Etymologia == Guineae [[etymologia]] incerta est. [[Lingua Latina|Latinus]] terminus ''Guinea'' e [[lingua Lusitana|Lusitanico]] vocabulo ''Guiné'' directe venit, quod medio [[saeculum 15|saeculo quinto decimo]] ortum est ad referendas terras quas incolebant ''Guineus'', nomen genericum hominibus [[Nigricolores|Nigricoloribus]] [[Africa|Africis]] infra [[Senega (flumen)|Flumen Senegam]]<ref>[http://www.uni-mannheim.de/mateo/camenaref/hofmann/hof4/s0263b.html Lexicon Universale Hofmann]</ref> ([[Francice]] ''Sénégal'') datum, sicuti oppositis ''[[fulvus|fulvis]]'' [[Zenaga|Zenagis]] ([[Lingua Zenaga|Zenagice]] ''Aẓnag'' et [[Arabice]] صنهاجة), supra id, quos [[Lusitania|Lusitani]] ''Azenegues'' seu [[Mauri|Mauros]] ([[Lusice]] ''Mouros'') appellavere solebant. Nomen ''Guinea'' in usu lato in [[chronicon|chronico]] [[Gomes Eanes de Zurara|Gomis Eanis de Zurara]] anni [[1453]]. [[Reges Lusitaniae|Rex]] [[Ioannes II (rex Lusitaniae)|Ioannes II]] [[Lusitania]]e titulum "Domini Guineae" ([[Lusice]] ''Senhor da Guinea'') ex anno [[1483]] sumpsit. [[Lingua Lusitana]] nomen ''Guineus'' a ''Ghinawen'' nomine [[Linguae Libycae|Libyco]] (aliquando [[Lingua Arabica|Arabizato]] sicuti ''Guinauha'' sive ''Genewah'') 'ustum populum' significante (similiter [[Lingua Graeca antiqua|Archaeograeco]] vocabulo ''Αἰθίοψ,'' 'hominem usto [[facies|facie]] praeditum' significante) mutuata esse creditur. ''Aginaw'' seu ''Akal n-Iguinawen'' [[Linguae Libycae|Libyci]] nomen '[[Nigricolores|Nigricolorem]]' seu 'Nigricolorum terra' significat. [[Fasciculus:Negroland and Guinea with the European Settlements, 1736.jpg|thumb|"[[Nigritia]] et Guinea cum [[Europa]]eis [[colonia|coloniis]]", [[Hermannus Moll|Hermanni Moll]], anno [[1727]].]] Contendens coniectura, primum a [[Leo Africanus|Leone Africano]] anno [[1526]] prodita, terminum ''Guineam'' e [[Geni]]s<ref>[http://en.wikipedia.org/wiki/Djenn%C3%A9#History Vicipaedia Anglica] "The first direct mention of Djenné in European sources is in connection with this trade. In a letter written in Latin in 1447 by Antonio Malfante from the Saharan oasis of Tuwat to a merchant in Genoa, Malfante reports on what he had learnt from an informant about the trans-Saharan trade. He lists several 'states' including one called 'Geni.'"</ref> ([[Francice]] ''Djenné''), magna [[urbs|urbe]] intestina apud Superius [[Niger (flumen)|Flumen Nigrum]], derivari postulat. [[Geni]] in [[commercium]] [[aurum|auri]] et [[sal]]is per [[Africa Occidentalis|Africam Occidentalem]], e [[saeculum 11|saeculo undecimo]] ([[Imperium Ganense|Ganā]] rutā) usque ad [[saeculum 13|saeculum tertio decimo]] (cum invasio [[Imperium Malii|Malica]] [[via]]s dirupit et [[commercium]] ad [[Tombutum]], hucusque solummodo parvam Genorum stationem, direxit) dominati sunt. Est per hanc [[Geni]]cae dominationis perihodon cum terminus ''Genewah'' certe sciri et esse in usu in [[lingua Arabica|Arabicis]] fontibus coepit ([[lingua Arabica|Arabicus]] terminus ''Al-Sudan'', 'Nigricolores' significans, in communiore usu antea erat). Aliae coniecturae ''Guineam'' cum ''[[Gana]]'' connectere conantur, sed hoc minus certum est. [[Imperium Ganense]] appellatur e [[Medium Aevum|Mediaevali]] commerciali urbe ''Ghanah,'' allusā iam ab [[Arabes|Arabicis]] [[saeculum 11|saecul undecimo]] [[geographus|geographis]] (e.g., ab [[al-Bakri]]), sed hoc utuntur dissimiliter [[lingua Arabica|Arabico]] termino ''Genewah'' [[Arabes|Arabici]] fontes (e.g. ei "urbem ''Ghanah'' in natione ''Genewah''" dicerent). E converso, fortasse manet ut et [[Gana]] et [[Geni]] ipsi sua originalia nomina [[linguae Libycae|Libycae]] appellationi de Nigricoloribus qui illic incolebant debeant. Possibilis coniecturarum reconciliatio est ut [[linguae Libycae|Libycus]] terminus ''Ghinawen'' 'Nigricolores' urbis [[Geni|Genorum]] fons fuerit, qui vicissim surgere faceret [[lingua Arabica|Arabicum]] terminum ''Genewah'' 'terram ab hac urbe rectam', e quo denique ortus esset [[lingua Lusitana|Lusicus]] terminus ''Guiné.'' == Historia == === Africae Occidentalis imperia et Regna in Guinea === [[Fasciculus:Songhai_Empire_(orthographic_projection).svg|thumb|100px|[[Imperium Songhaicum|Imperii Songhaici]] locus in [[Africa]].]] Area hodie a Guinea occupata partem territorii variis [[Africa|Africis]] populis, incluso [[Imperium Songhaicum|Imperio Songhaico]], conformavit, perihodo inter [[saeculum|saecula]] [[saeculum 10|decimum]] et [[saeculum 15|quintum decimum]], cum [[regio]] primum ab [[Europa]]eis [[mercator]]ibus contacta est. [[Lusitania|Lusitani]] nautae [[Petrus de Sintra]] et [[Alvise Cadamosto]] Guineam medio anno [[1460]] invenere. === Colonialis aera === [[Fasciculus:Almamy Samory Touré.jpg|thumb|150px|left|[[Touré Samory]] [[Imperium Vassulu|Imperii Vassulus]] conditor fuit, [[Religio Islamica|Islamicae]] civitatis in praesenti Guinea quae [[Francia|Francicae]] [[colonialismus|coloniali]] rectioni in [[Africa Occidentalis|Africa Occidentali]] ex anno [[1882]] usque ad eum captum anno [[1898]] restitit.]] [[Colonialismus|Colonialis]] Guineana perihodos coepit cum [[Francia|Francicae]] copiae per regionem medio [[saeculum 19|saeculo undevicensimo]] pervaserunt. Francica dominatio firmata est cum victae essent copiae bellatoris [[Samory Touré]] [[ethnos|ethnous]] [[Mandingae|Mandingici]]<ref>[http://www.uni-mannheim.de/mateo/camenaref/hofmann/hof3/s0032b.html Lexicon Universale Hofmann].</ref>, quod Francicis dominium in terra quae hodie Guinea est et adiacentibus regionibus dedit. [[Francia]], exeunte [[saeculum 19|saeculo undevicensimo]] et ineunte [[saeculum 20|saeculo vicensimo]], praesentis Guineae limites cum [[Britanniarum Regnum|Britannico]] et [[Lusitania|Lusitanico]] territoriis hodie [[Mons Leoninus|Montem Leoninum]] et [[Guinea-Bissavia|Guineam-Bissaviam]], respective, formantibus definivit. Pacta est quoque de limitibus cum [[Liberia]]. Francicis regentibus, regio Territorium Guineae intra [[Africa Occidentalis Francica|Africam Occidentalem Francicam]] ([[Francice]] ''Afrique-Occidentale française''), a gubernatore-generali [[Dakarum|Dakari]] (hodie, [[Senegalia]]e [[caput (urbs)|capite]]) residente administratam, facta est. Locumtenentes-gubernatores individuales [[colonia]]s, inclusā Guineā, administrabant. Ductus ab [[Ahmed Sékou Touré|Ahmedo Sékou Touré]], Faactionis Democraticae Guineae ([[Francice]]: ''Parti Démocratique de Guiné'' seu ''PDG'') duce, quae 56 e 60 sedibus in territorialibus anni [[1957]] comitiis adepta est, populus Guineanus per [[plebiscitum]] obruente maioritate ad nullam Communitatem Francicam pertinere decrevit. Francici cito recessere et die [[2 Octobris]] anni [[1958]], Guinea independens natio facta est, [[Ahmed Sékou Touré|Ahmedo Sékou Touré]] [[praeses|praeside]]. === Libertas et Postcolonialis Rectio (1958-2008) === [[Fasciculus:Ahmed Sékou Touré na obisku v Ljubljani 1961 (3).jpg|thumb|200px|Praeses [[Ahmedus Sékou Touré]] a [[Bloc Orientale|Bloc]] [[Communismus|Communistici]] civitatibus adiutus est et anno [[1961]] [[Iugoslavia]]m visitavit.]] [[Ahmedus Sékou Touré|Ahmedo Sékou Touré]] gubernante, Guinea [[Systema monocommaticum|monocommatica]] [[dictatura]] facta est, cum clausa [[socialismus|socialistici]] characteris oeconomia, et intolerans de [[iura humana|iuris humanis]], [[Libertas loquendi|libertate loquendi]] aut [[Oppositio (civilitas)|oppositione]], quae vi suppressa est. Antea ob suam defensionem [[nationalismus|nationalismi]] sine [[ethnos|ethnico]] obice creditus, gradatim, a suo proprio [[ethnos|ethnei]], [[Mandingae|Mandingis]]<ref>[http://www.uni-mannheim.de/mateo/camenaref/hofmann/hof3/s0032b.html Lexicon Universale Hofmann]</ref>, pendere coepit, ad implenda loca intra suam gubernationem. Allegatis [[praxicopēma]]tis conatibus peregre ortis, [[Ahmedus Sékou Touré|Ahmedi Sékou Touré]] regimen reales et imaginarios hostes insectatum est, incarcerandis milibus in [[carcer]]ibus similibus [[Unio Rerum Publicarum Sovieticarum Socialisticarum|Sovieticis]] [[gulagia|gulagiis]], ubi [[hecatontas|hecatontades]] periere. Regiminis repressio amplius unum [[millio]]nem hominum ad [[exilium]] adduxit et [[Ahmedus Sékou Touré|Ahmedi Sékou Touré]] paranoia relationes cum peregrinis nationibus, inclusis vicinis [[Africa|Africis]] nationibus, corrupit, quod oeconomicam Guineae separationem auxit et, postea, eius oeconomiam vastavit. [[Ahmedus Sékou Touré]] die [[26 Martii]] anni [[1984]] mortuus est et [[iuncta]] militaris a [[colonellus|colonello]] [[Lansana Conté]] ducta potestatem die [[3 Aprilis]] anni [[1984]] cepit. Natio sine democratica comitia usque ad annum [[1993]] perrexit, cum habuere comitia et Lansana Conté angusto certamine vicit. Praeses denuo anno [[1998]] electus est. Praeses aspere reprehensus est cum anno [[1999]] notabilem oppositionis ducem detinuisset. Tensiones cum vicino [[Mons Leoninus|Monte Leonino]] adhuc perstant. Die [[22 Decembris]] anni [[2008]], praeside [[Lansana Conté]] perito, ei successit [[iuncta]] militaris quae, potestatis defectu usa, per [[capitaneus|capitaneum]] [[Moussa Dadis Camara|Moysen Dadis Camara]] [[praxicopēma]] nuntiavit, quod constitutionem et republicana nationis instituta sustulit. === Recens historia === [[Fasciculus:Alpha Conde - World Economic Forum Annual Meeting 2012.jpg|200px|thumb|[[Alpha Condé]] Guineae praeses die [[7 Novembris]] anni [[2010]] factus est.]] Die [[24 Decembris]], unum diem post [[praxicopēma]],{{dubsig}} [[capitaneus]] [[Moussa Dadis Camara|Moyses Dadis Camara]], antea viribus armatis liquoris propulsorii responsalis, [[dux civitatis|dux]] huius [[Africa Occidentalis|Hesperafricae]] Civitatis factus est, et comitia anno [[2010]] habenda esse nuntiavit. [[November|Novembri]] mense anni [[2010]] primum post 50 annos amplius habita sunt comitia relative libera et perspicua putata. Ex his comitiis exit victor oppositoriae factionis dux [[Alpha Condé]], qui Praeses factus est et reformationes civitati pollicitus est. Nocte [[18 Iulii]] praeses Alphae Condé domicilium defecto [[praxicopēma]]tis conatu oppugnatum est. [[Aprilis|Aprili]] mense anni [[2012]], Praeses Condé sine die legisfera comitia distulit, necessitatem confirmandorum "perlucidorum et democraticorum" comitiorum citans. ==== Anni 2013 protestationes ==== Coalitus oppositionis e comitiali processu medio [[Februarius|Februario]] discessit, praesertim quia Condé praeses suspectā [[Africa Australis|Notioafricā]] societate [[Waymark Infotech]] ad adumbrandum perscriptum suffragatorum elencum adhiberi postulabat. Exeunte [[Februarius|Februario]] anni [[2013]] violentia politica erupit cum reclamatores vias cepissent ad proferendas suas curas de secutorum comitiorum transparentia [[Maius|Maio]] anni [[2013]]. Protestationes altae sunt cum coalitus oppositionis se comitiali processu abdicare decrevisset, transparentiae defectum in parandis comitiis recusans. Novem homines protestationibus perierunt, et circiter 220 vulnerati sunt, et vires securitatis, quae veris [[Glans (arma)|glandibus]] adversus protestatores utebantur, in causa fuerunt multarum mortium et vulnerum. Politica violentia etiam in interethnicos conflictus inter [[Fulae|Fulas]] et [[Mandingae|Mandingas]]<ref>[http://www.uni-mannheim.de/mateo/camenaref/hofmann/hof3/s0032b.html Lexicon Universale Hofmann]</ref> induxit, ultimos praecipuum favorem in Praesidem Condé conformantes et primos praesertim in oppositione consistentes. Die [[26 Martii]] oppositionis factio negotiatione cum gubernatione de diei [[12 Maii]] comitiis recessit. Oppositio gubernationem eos non reveritam esse et nulla promissa servavisse de quibus oppositio consentivisset asseruit. Quod in plurimas protestationes et pugnas Guineae viis inducturum esse exspectatur. == Geographia == [[Fasciculus:Naturales Guineae regiones.JPG|thumb|Regiones naturales Guineae.]] Guinea est civitas apud [[Africa Occidentalis|Africae Occidentalis]] litus et [[Guinea Bissavia|Guineā Bissaviā]], [[Senegalia|Senegaliā]], [[Malia|Maliā]], [[Litus Eburneum|Litore Eburneo]], [[Liberia|Liberiā]] et [[Mons Leoninus|Monte Leonino]] terminatur. Guinea divisa est in geographicas regiones quattuor, quae sunt: terrarum inferiorum lacinia a Septemtrione in Meridiem currens post litus, [[Guinea Maritima]] ([[Francice]]: ''La Guinée maritime''); quae est pars oecoregionis [[musivum silvae et savannae Guineanum|musivi silvae et savannae Guineani]]; pastorales terrae superiores [[Futa Dzallon]] ([[Francice]]: ''Fouta Djallon'' et [[Lingua Pularica|Pularice]]: ''Fuuta Jaloo''), [[Guinea Media]] ([[Francice]]: ''La Moyenne Guinée''); Septemtrionalis [[savanna]], [[Guinea Superior]] ([[Francice]]: ''La Haute-Guinée''); et Austriorientalis [[Silva pluvialis|silvae pluvialis]] regio, [[Guinea Silvestris]] ([[Francice]]: ''Guinée forestière''). === Locus === [[Fasciculus:Satellite_image_of_Guinea_in_February_2003.jpg|thumb|left|Guineae [[satelles artificialis|satellitalis]] imago.]] Guinea in [[Africa Occidentalis|Africa Occidentali]] est, terminata [[Oceanus Atlanticus|Oceano Atlantico]], inter [[Guinea Bissavia|Guineam Bissaviam]] et [[Mons Leoninus|Montem Leoninum]]. [[Coordinatae geographicae]] {{coord|11|00|N|10|00|W|type:country}} sunt. Tota Guineae [[area (geometria)|area]] est 245 857 [[chiliometrum quadratum|km²]], e quibus 245 717 km² terrae et 140 km² aquaea sunt. Terrestres Guineae limites summam 4 046 [[chiliometrum|km]] expanduntur; cum [[Litus Eburneum|Litore Eburneo]] 816 km, cum [[Guinea Bissavia]] 421 km, cum [[Liberia]] 590 km, cum [[Malia]] 1 062 km, cum [[Senegalia]] 363 km, et cum [[Mons Leoninus|Monte Leonino]] 794 km. Ei est litus 320 km longum et [[zona oeconomica exclusiva|zonam oeconomicam exclusivam]] 200 [[Mille passuum nauticorum|nmi]] (370,4 km seu 230,2 [[Mille passus|mi]]) postulat, cum territoriali mari 12 nmi (22,2 km seu 13,8 mi). === Clima === Litoralis Guineae regio et pleraeque intestinae terrae [[Zona tropica|clima tropicum]] habent, cum [[Hippalus|monsonii]] generis [[Tempus humidum|tempore umido]], durante ab [[Aprilis|Aprili]] ad Novembrem, cum relative altis ac uniformibus [[temperatura|temperaturis]], Austri-Occidentalibus [[ventus|ventis]] et alta [[umiditas|umiditate]]. [[Caput (urbs)|Capitis]] [[Konakri|Konakrorum]] media alta temperatura 29&nbsp;°C (84,2&nbsp;°F) et demissa 23&nbsp;°C (73,4&nbsp;°F) est. [[Konakri|Konakrorum]] media annua [[praecipitatio]] 4 300 [[millimetrum|mm]] (169,3 [[Uncia (mensura longitudinis)|un]]) est. [[Sahel]]ensis [[Guinea Superior]] brevius tempus umidum et maiores diurnae temperaturae variationes habet. Est [[tempus siccum]] (a Decembri ad [[Maius|Maium]]) cum Boreo-Orientalibus [[harmattan]]ibus ventis. === Flumina et aqua === [[Fasciculus:Praecipua Guineae flumina.GIF|thumb|Praecipua Guineae flumina.]] {{Vide-etiam|Catalogus fluminum Guineae}} Flumina [[Niger (flumen)|Niger]], [[Gambia (flumen)|Gambia]]<ref>[http://www.uni-mannheim.de/mateo/camenaref/hofmann/hof2/s0355b.html Lexicon Universale Hofmann]</ref> et [[Senega (flumen)|Senega]]<ref>[http://www.uni-mannheim.de/mateo/camenaref/hofmann/hof4/s0263b.html Lexicon universale Hofmann]</ref> (sive [[Doradus]]<ref>[https://web.archive.org/web/20251006070823/https://mmh.cz/lingua/lamj_la#senegal Lexicum nominum geographicorum latinorum]</ref>) inter [[Africa Occidentalis|Africae Occidentalis]] flumina duo et viginti, quae in Guinea oriuntur, sunt. === Opes et ambitus === Nationis [[opes naturae]] [[Bauxense metallum|Bauxense]], [[ferrum|ferrosum]] [[minerale]], [[adamas|adamantem]], [[aurum]], [[uranium]], [[hydroelectricitas|hydroelectricitatem]], [[piscis|pisces]] et [[sal]] includunt. 12,21% arabilis agris habet et 2,85% terrarum stativi [[fundus|fundi]] sunt. 949,2 km² terrarum anno [[2003]] irrigatae erant. Omnes Guineenses renovabiles aquae opes 226 km3 consummant. ==== Oecologica problemata ==== Inter praesentia oecologica problemata in Guinea sunt: [[desilvatio]]; insufficiens aquae potabilis suppeditatio; [[erēmopoiēsis]]; [[Terra (humus)|terrae]] [[pollutio]] ac [[erosio]]; et [[hyperalieusis]] ac [[hyperplēthysmos]] [[silva|silvestribus]] in regionibus. Mediocres [[metalleuticē]]s praxes oecologicum in damnum induxere. Guinea obsignavit secuta internationalia oecologica foedera inter quae: [[Biodiversitas|Biodiversitatis]], [[Mutatio climatis|Mutationis Climaticae]], [[Erēmopoiēsis|Erēmopoiēseōs]], [[Species in discrimen adducta|Specierum in Discrimen Adductarum]], Purgamentorum Periculosorum, Legis de Mari, [[Stratum ozontis|Strati Ozontis]] Protecti, Navium [[Pollutio]]nis, [[Locus uliginosus|Locorum Uliginosorum]] et [[Cetaria venatio|Cetariae Venationis]]. === Terrena === Eius terrenum plerumque plana [[litus|litoralis]] [[planities]] est, cum intestinis e collinis in montuosa. Demississimus locus [[Oceanus Atlanticus]] (0 metra) et altissimus locus [[Mons Richard-Molard]] (1 752 metra seu 5 748 pedes) ([[Francice]]: ''Mont Richard-Molard'') est. Hic est catalogus extremorum intra limites Guineae locorum: * Septemtrionalissime iacet septemtrionalis sectio in limitibus cum [[Senegalia]], in [[Regio Bokensis|Regione Bokensi]]. * Orientalissime [[confluens|confluunt]] flumina [[Gben]] et [[Fereduguba]] ad limites [[Litus Eburneum|Litoris Eburnei]], in [[Regio Nzerekorensis|regione Nzerekorensi]]. * Meridianissimus est locus sine nomine ad limites [[Liberia]]e iacens statim a Meridie [[villagium|villagii]] Gononis, in [[Regio Nzerekorensis|Regione Nzerekorensi]]. * Occidentalissime iacet [[Insula Naufragii]] ([[Francice]]: ''Île du Naufrage''), in [[Regio Bokensis|Regione Bokensi]]. * Occidentalissimus locus terrae continentis ibi reperitur ubi limites cum [[Guinea Bissavia]] in [[Flumen Cogon|fluminis Cogonis]]<!-- ([[Francice]]: ''Rio Compony'')--> [[aestuarium]]. == Gubernatio et civilitas == Natio [[res publica]] sensu stricto est. [[Praeses]] directe a populo eligitur et [[dux civitatis]] et [[dux gubernationis]] est. Unicameralis Conventus Nationalis<!-- ([[Francice]]: ''Assemblée nationale'')--> nationale [[potestas legisfera|legisferum corpus]] est, cuius sodales eliguntur directe a populo. [[potestas iudicialis|Iudicialis ramus]] a Tribunali Supremo<!-- ([[Francice]]: ''Cour Suprême de Guinée'')-->, maximo et finali iudicio appellatorio in civitate, geritur. Guinea est socia multarum internationalium [[organizatio]]num, inter quas sunt [[Unio Africana]], [[Agentura Cooperationis Culturalis et Technicae]]<!-- ([[Francice]]: ''Agence de Coopération Culturelle et Technique'')-->, [[Argentaria Africana Progressionis]]<!-- ([[Francice]]: ''Banque africaine de développement'')-->, [[Communitas Oeconomica Civitatum Africae Occidentalis]]<!-- ([[Francice]]: ''Communauté économique des États de l'Afrique de l'Ouest'')-->, [[Argentaria Internationalis pro Reconstructione et Progressione]] ([[Anglice]]: ''International Bank for Reconstruction and Development''), [[Argentaria Progressionis Islamicae]]<!-- ([[Arabice]]: البنك الإسلامي للتنمية)-->, [[Aerarium Monetarium Internationale]] et [[Consociatio Nationum]]. === Politica cultura === [[Praeses]] [[Alpha Condé]] e Guineensi secundo maximo [[ethnos|ethnei]], [[Mandingae|Mandingis]]<ref>[http://www.uni-mannheim.de/mateo/camenaref/hofmann/hof3/s0032b.html Lexicon Universale Hofmann]</ref> ([[Francice]] ''Mandingues, Mandés'' seu ''Mandinka''), favorem derivat. Guineana [[Oppositio (civilitas)|oppositio]] ab [[ethnos|ethnei]] [[Fulae|Fulanico]] sustinetur, quod 40 centesimas [[populositas|populositatis]] consummat. === Exsecutivus ramus === [[Praeses]] Guineae plerumque per populare suffragium quinquenni spatio eligitur; candidatus pleraque suffragia lata accepturus est ut praeses eligatur. Praeses Guineam gubernat, ab viginti quinque civibus ministris ab eo electis consilio adiuvatus. Gubernatio nationem per [[regio]]nes octo, [[praefectura]]s triginta tres, circa centum [[subpraefectura]]rum et multos [[districtus]] ([[commune|communia]] [[Konakri]]s et aliis magnis [[urbs|urbibus]] ac [[villagium|villagiis]] aut "[[Pars (oppidum)|partes]]" intestinis terris nuncupatos) administrat. Duces gradu districtuum eliguntur; praeses officiales omnibus gradibus valde centralizatae administrationis designat. Ex anni [[2010]] Comitiis Praesidialibus, [[dux civitatis]] [[Alpha Condé]] est. === Legisfer ramus === Conventus Nationalis Guineae ([[Francice]] ''Assemblée nationale de Guinée''), [[potestas legisfera|legisferum]] nationis corpus, ex anno [[2008]] convenerant, cum solutus erat post militare [[praxicopēma]] Decembri. [[Comitia]] saepius ex anno [[2007]] prorogata erant. [[Aprilis|Aprili]] mense anni [[2012]], praeses Condé indefinite comitia prorogavit, citans necessitatem certe efficiendi ut ea "perspicua et democratica" sint. Anni [[2013]] Guineensia legisfera comitia die [[24 Septembris]] anni [[2013]] habita sunt. Praesidis [[Alpha Condé|Alphae Condé]] [[Factio politica|factio]], [[Concursus Populi Guineensis]] ([[Francice]] ''Rassemblement du Peuple Guinéen''), plerasque sedes assecuta est, cum 53 e 114 sedium. [[Oppositio (civilitas)|Oppositionis]] factiones summam 53 sedium assecutae sunt, et oppositionis duces resultationes fraudulentas detulere. === Rationes externae === Guineenses rationes externae, inclusis eis cum [[Africa Occidentalis|Africae Occidentalis]] vicinis, ex anno [[1985]] firme admelioratae sunt. === Res militares === [[Fasciculus:Guinea_Military_emblem.svg|thumb|150px|Insigne Militare Guineense.]] Guineenses [[vires armatae]] divisae sunt in ramos quinque -[[exercitus|exercitum]], [[classis (nautica)|classem nauticam]], [[Classis aeria|classem aëriam]], paramilitarem [[Chorophylace (Guinea)|Chōrophylacēn]]<ref>Confer Neograecum nomen "Χωροφυλακή".</ref> Nationalem ([[Francice]] ''Gendarmerie nationale'') et Custodiam Republicanam ([[Francice]] ''Garde républicaine'')- quorum duces correspondent Praeside Ducum Coniunctorum Ministrorum coram, qui Ministro Defensionis subiicitur. Praeterea, inter regiminis vires securitatis est Securitas Nationalis ([[Francice]] ''Sûreté national''). [[Chorophylace (Guinea)|Chōrophylacē]]<ref>Confer Neograecum nomen "Χωροφυλακή".</ref> (Francice ''Gendarmerie''), pro intestinā securitate spondens, complurum milium virorum habet. Exercitus, circa cum 15 000 hominum, longe maximus [[vires armatae|virum armatarum]] ramus est. Est responsalis protegendorum nationalium limitorum, confirmandorum administratorum territoriorum et defendendorum Guineensium nationalium commodorum. Classis aëriae corpus circiter 700 hominum consummat. Inter viris apparatus nonnulla a [[Russia|Russis]] praebita [[Aeroplanum insectatorium|aëroplana insectatoria]] et [[vectura]]e. Classis nautica propemodum 900 hominum habet et nonnullas [[cymba speculatoria|cymbas speculatorias]] ac rates moderatur. == Divisio administrativa == Guinea divisa est in [[regio]]nes octo, inter quas [[caput (urbs)|caput]] ipsud [[Konakri]] unam sine subdivisionibus format. Vicissim regiones Guineanae subdivisae sunt in [[praefectura]]s triginta tres, quae vicissim in [[subpraefectura]]s 341 subdivisae sunt. [[Fasciculus:Regiones Guineae.PNG|thumb|Regiones Guineae]] {| class="wikitable sortable" |+ Regiones et praefecturae Guineae |- ! Regio Latine !! Regio Francice !! Caput Latine !! Caput Francice !! Incolae !! Praefecturae Latine |- | [[Regio Bokensis]] || ''Région de Boké'' || [[Boke]] || ''Boké'' || 703 000 || [[Praefectura Boffa|Boffa]], [[Praefectura Bokensis|Boke]], [[Praefectura Fria|Fria]], [[Praefectura Gaul|Gaul]], [[Praefectura Kundara|Kundara]] |- | [[Regio Conakryensis]]<ref>[http://www.antwiki.org/wiki/Camponotus_maculatus_conakryensis Camponotus maculatus conakryensis]</ref> || ''Région de Conakry'' || [[Konakri]]<ref>[http://www.catholic-hierarchy.org/diocese/dcnkr.html Hierarchia Catholica]</ref> || ''Conakry'' || 1 871 195 || |- | [[Regio Farana]] || ''Région de Faranah'' || [[Farana]] || ''Faranah'' || 648 000 || [[Praefectura Dabola|Dabola]], [[Praefectura Dinguiraye|Dinguiraye]], [[Praefectura Farana|Farana]], [[Praefectura Kissidugu|Kissidugu]] |- | [[Regio Kankanensis]]<ref>[http://www.catholic-hierarchy.org/diocese/dkank.html Hierarchia Catholica]</ref> || ''Région de Kankan'' || [[Kankan]] || ''Kankan'' || 917 000 || [[Praefectura Kankanensis|Kankan]], [[Praefectura Keruane|Keruane]], [[Praefectura Kurussa|Kurussa]], [[Praefectura Mandiana|Mandiana]], [[Praefectura Siguiri|Siguiri]] |- | [[Regio Kindia]] || ''Région de Kindia'' || [[Kindia]] || ''Kindia'' || 861 000 || [[Praefectura Coya|Coya]], [[Praefectura Dubreka|Dubreka]], [[Praefectura Forecaria|Forecaria]], [[Praefectura Kindia|Kindia]], [[Praefectura Telimele|Telimele]] |- | [[Regio Labensis]] || ''Région de Labé'' || [[Labe]] || ''Labé'' || 852 000 || [[Praefectura Kubia|Kubia]], [[Praefectura Labensis|Labe]], [[Praefectura Leluma|Leluma]], [[Praefectura Maliensis|Malia]]<ref>"Malia -ae" {{Google Books|-ft0MIKWqPwC|de nomine Latino vide pp. 425-427}}</ref><ref>[http://www.vatican.va/news_services/press/sinodo/documents/bollettino_20_x-ordinaria-2001/xx_plurilingue/b01_xx.html Synodus Episcoporum Bollettino]</ref>, [[Praefectura Tuguensis|Tugue]] |- | [[Regio Mamuensis]] || ''Région de Mamou'' || [[Mamu (Guinea)|Mamu]] || ''Mamou'' || 640 000 || [[Praefectura Dalaba|Dalaba]], [[Praefectura Mamuensis|Mamu]], [[Praefectura Pita|Pita]] |- | [[Regio Nzerekorensis]]<ref>[http://www.catholic-hierarchy.org/diocese/dnzer.html Hierarchia Catholica]</ref> || ''Région de Nzérékoré'' || [[Nzerekore]] || ''Nzérékoré'' || 1 388 000 || [[Praefectura Beyla|Beyla]], [[Praefectura Gueckeduensis|Gueckedu]], [[Praefectura Lola|Lola]], [[Praefectura Macenta|Macenta]], [[Praefectura Nzerekorensis]]<ref>[http://www.catholic-hierarchy.org/diocese/dnzer.html Hierarchia Catholica]</ref>, [[Praefectura Yomuensis|Yomu]] |} Vicissim Guinea divisa est in naturales regiones quattuor dissimilibus humanis, geographicis et climaticis indolibus quae sunt: [[Guinea Maritima]] ([[Francice]]: ''La Guinée maritime''), 18% nationis tegens; [[Guinea Media]] ([[Francice]]: ''La Moyenne Guinée''), 20% nationis tegens; [[Guinea Superior]] ([[Francice]]: ''La Haute-Guinée'') 38% nationis tegens; et [[Guinea Silvestris]] ([[Francice]]: ''Guinée forestière''), 23% nationis tegens, non solum [[silva pluvialis|silvestre]] sed etiam [[mons|montana]]. == Demographia == Guineensis [[populositas]] aestimatur 10,5 [[millio]]nes. [[Caput (urbs)|caput]] et maxima urbs [[Konakri]] Guineensis [[oeconomia]]e, [[commercium|commercii]], [[educatio]]nis et [[cultura]]e centrum est. Anno [[2014]], Guineanus totus index natalium 4,93 pueri pro femina aestimabatur. === Linguae === [[Res publica]] Guineensis multilinguis civitas est, circiter cum [[lingua]] quadraginta in usu. [[Lingua officialis]] [[lingua Francica|Francica]] est, quae velut hereditas capta est e [[colonialismus|coloniali]] gubernatione. Aliquae autochthonicae linguae statum [[lingua nationalis|linguae nationalis]] assecutae sunt: [[lingua Fula]] ([[Francice]] ''Peul'' ; [[lingua Fula|Fulanice]] ''Fulfulde, Pulaar,'' seu ''Pular''); [[Lingua Mandinga Guineensis]]<ref>[http://www.uni-mannheim.de/mateo/camenaref/hofmann/hof3/s0032b.html Lexicon Universale Hofmann]</ref> ([[Francice]] ''Malinké''); [[lingua Susuvica]] ([[Francice]] ''Soussou'' et [[Susuvice]] ''Sosoxui''); [[lingua Kissica]] ([[Francice]]: ''Kissi''); [[lingua Guerzica]] ([[Francice]] ''Guerze'' et [[Guerzice]] ''pɛlɛɛ''); et [[lingua Toma]] ([[Francice]] ''Toma''). [[Fasciculus:Linguae Guineae.png|thumb|300px|Praecipuae linguae in Republica Guineensi.]] [[Lingua Francica]] est lingua [[civitas|civitatis]] et officialium institutorum. Est in usu inter 15 et 25% [[numerus incolarum|incolarum]]. Finito [[Ahmed Sékou Touré|Ahmedi Sékou Touré]] regimini, [[lingua Francica]] unica lingua in usu negotiis et scholis erat. [[Lingua Fula]] ([[Francice]]: ''Peul'' et [[lingua Fula|Fulanice]] ''Fulfulde, Pulaar,'' seu ''Pular''), 32%, praecipue in usu in [[Guinea Media]] est, cuius maxima urbs [[Labe]] (30%) est. [[Lingua Mandinga Guineensis]]<ref>[http://www.uni-mannheim.de/mateo/camenaref/hofmann/hof3/s0032b.html Lexicon Universale Hofmann]</ref> ([[Francice]]: ''Malinké''), 30%, praecipue in usu in [[Guinea Superior]]e est, cuius maxima urbs [[Kankan]] est. [[lingua Susuvica]] ([[Francice]] ''Soussou'' ; [[Susuvice]] ''Sosoxui''), 10%, in usu in [[Guinea Maritima]] est, ubi est [[caput (urbs)|caput]] [[Konakri]]. [[Lingua Guerzica]] ([[Francice]] ''Guerze'' et [[Guerzice]] ''pɛlɛɛ''), 3,8%; [[lingua Kissica]] ([[Francice]] ''Kissi''), 3,5%; et [[lingua Toma]] ([[Francice]] ''Toma'') sunt in usu in [[Guinea Silvestris]]. Specialius, [[lingua Guerzica]] in usu in [[Praefectura Nzerekorensis|Nzerekori]] ([[Francice]]: ''Nzérékoré'') et [[Praefectura Yomuensis|Yomu]] ([[Francice]]: ''Yomou'') est. [[Lingua Kissica]] in usu in [[Praefectura Gueckeduensis|Gueckedu]] ([[Francice]]: ''Guéckédou'') et [[Praefectura Kissidugu|Kissidugu]] ([[Francice]]: ''Kissidougou''). [[Lingua Kono Guineensis]] ([[Francice]]: ''Kono de Guinée'') est in usu Guineae Meridie, praesertim in [[Praefectura Lola|Lola]] ([[Francice]]: ''Lola''). Secundum relationem ab Alpha Mamadou Diallo confectam, prima lingua incolis urbis [[Konakri|Konakrorum]] deminuente ordine sunt: [[lingua Susuvica]] ([[Francice]]: ''Soussou'' et [[Susuvice]]: ''Sosoxui''), 42%; [[Lingua Fula]] ([[Francice]]: ''Peul'' et [[lingua Fula|Fulanice]]: ''Fulfulde, Pulaar,'' seu ''Pular''), 20%; [[lingua Mandinga Guineensis]]<ref>[http://www.uni-mannheim.de/mateo/camenaref/hofmann/hof3/s0032b.html Lexicon Universale Hofmann]</ref> ([[Francice]]: ''Malinké''), 19%; [[lingua Kissica]] ([[Francice]]: ''Kissi''), 4%; [[lingua Guerzica]] ([[Francice]]: ''Guerze'' et [[Guerzice]]: ''pɛlɛɛ''), 4%; [[lingua Francica]], 2%; et [[lingua Toma]] ([[Francice]]: ''Toma''), 2%. Aliae linguae in Guinea secundum societatem [[SIL International]] sunt: * [[Lingua Badiarensis]]<ref>[http://fr.wikipedia.org/wiki/Badiarank%C3%A9_%28peuple%29 Vicipaedia Francica] "''Ils tirent leur nom du Mont Badiar (...)''"</ref> ([[Francice]]: ''Badiaranké''): cum 6 300 locutorum in [[Praefectura Kundara|Kundara]] ([[Francice]]: ''Koundara''). Etiam est in usu in [[Guinea Bissavia]] et in [[Senegalia]]. * [[Lingua Baga Binarica]] ([[Francice]]: ''Baga-Binari''): cum 3 000 locutorum apud litus, ab Oriente [[Flumen Nunez|Fluminis Nunez]]<ref>[http://www.botanicus.org/primeocr/mbgserv14/botanicus4/b11905840/31753003013379/31753003013379_0392.txt botanicus.org]{{Nexus deficitur|date=October 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>, in [[Regio Bokensis|Regione Bokensi]]. * [[Lingua Baga Kobensis]] ([[Francice]]: ''Baga Koba''): in usu apud litus, inter flumina [[Flumen Konkure|Konkure]] et [[Flumen Pongo|Pongonem]]. * [[Lingua Baga Mandurica]] ([[Francice]]: ''Baga Manduri''): cum 4 000 locutorum in insulis apud delta [[Flumen Nunez|Fluminis Nunez]], circum [[Dobale]]. * [[Lingua Baga Mbotenica]] ([[Francice]]: ''Baga Mboteni''): in usu a Meridie [[Flumen Nunez|Fluminis Nunez]]. * [[Lingua Baga Nigra]] ([[Francice]]: ''Baga-forè''): cum 5 000 locutorum apud Septemtrionale litus [[Flumen Nunez|Fluminis Nunez]]. * [[Lingua Baga Occidentalis]] ([[Francice]]: ''Baga Sitémou''): cum 4 000 locutorum apud Meridionale [[Flumen Nunez|Fluminis Nunez]] litus, in praefecturis [[Praefectura Boffa|Boffa]] ([[Francice]]: ''Boffa'') et [[Praefectura Bokensis|Boke]] ([[Francice]]: ''Boké''). Etiam est in usu in [[Marara (insulae)|insulis Mararae]] ([[Francice]]: ''îles de Marara''), [[Flumen Pongo|fluminis Pongonis]] Meridie. * [[Lingua Bassarica]] ([[Francice]]: ''Bassari'' seu ''Onyan''): cum 8 600 locutorum in Guinea. * [[Lingua Bullomica]] ([[Francice]]: ''Bullom''): cum paucis locutoribus in Republica Guineensi, apud limites cum [[Mons Leoninus|Monte Leonino]]. * [[Lingua Dan]] ([[Francice]]: ''Dan, Gio'' et ''Yakouba''): cum 800 locutoribus in [[praefectura Lola]] ([[Francice]]: ''Lola''), prope limites cum [[Litus Eburneus|Litore Eburneo]]. * [[Lingua gesticulatoria Guineensis]] ([[Francice]]: ''Langue de signes guinéenne''). * [[Lingua Iakhankica]] ([[Francice]]: ''Jaxanke''): cum 12 600 locutorum in Republica Guineana, apud limites cum [[Malia]], ubi etiam est in usu. * [[Lingua Kakabica]] ([[Francice]]: ''Kakabe''): est in usu Meridie [[Timbo]]nis ([[Francice]]: ''Timbo''), [[Sokotoro]]nis ([[Francice]]: ''Sokotoro'') et [[Urekaba]]e ([[Francice]]: ''Ouré-Kaba''). * [[Lingua Kuranko]] ([[Francice]]: ''Koranko''): cum 55 200 locutorum inter [[Praefectura Farana|Faranam]] ([[Francice]]: ''Faranah'') ac [[Praefectura Kissidugu|Kissidugu]] ([[Francice]]: ''Kissidougou'') et prope [[Praefectura Keruane|Keruane]] ([[Francice]]: ''Kérouane''). * [[Lingua Landoma]] ([[Francice]]: ''Landoma''): cum 14 400 locutorum, inter flumina [[Flumen Nunez|Nunez]] et [[Flumen Pongo|Pongonem]]. * [[Lingua Lele Guineensis]] ([[Francice]]: ''Lélé''): cum 23 000 locutorum prope [[Praefectura Kissidugu|Kissidugu]] ([[Francice]]: ''Kissidougou''). * [[Lingua Limba]] ([[Francice]]: ''Limba''): cum 4 000 locutorum in Republica Guineensi. Etiam est in usu in [[Mons Leoninus|Monte Leonino]]. * [[Lingua Mandinga Konyanka]]<ref>[http://www.uni-mannheim.de/mateo/camenaref/hofmann/hof3/s0032b.html Lexicon Universale Hofmann]</ref> ([[Francice]]: ''Konyanka''): cum 128 400 locutorum in [[praefectura Beyla]]. Etiam est in usu in [[Liberia]]. * [[Lingua Mandinga Sankaranica]]<ref>[http://www.uni-mannheim.de/mateo/camenaref/hofmann/hof3/s0032b.html Lexicon Universale Hofmann]</ref> ([[Francice]]: ''Sankaran''). * [[Lingua Mandinga Orientalis]]<ref>[http://www.uni-mannheim.de/mateo/camenaref/hofmann/hof3/s0032b.html Lexicon Universale Hofmann]</ref> ([[Francice]]: ''Maninkakan de l'Est''): cum 1 890 000 locutorum in Republica Guineensi. Etiam est in usu in [[Liberia]] et [[Mons Leoninus|Monte Leonino]]. * [[Lingua Manya]]: cum 25 000 locutorum in [[praefectura Macenta]] ([[Francice]]: ''Macenta''). * [[Lingua Mixiforica]]: cum 3 600 locutorum in media Civitate. * [[Lingua Naluvica]] ([[Francice]]: ''Nalu'' seu ''Nalou''): cum 13 000 locutorum in Republica Guineana. Etiam est in usu in [[Guinea Bissavia]]. * [[Lingua Pulaarica]] ([[Francice]]: ''Pulaar''): cum 24 000 locutorum in Republica Guineensi. * [[Lingua Pularica]] ([[Francice]]: ''Pular''): cum 2 550 000 locutorum in Republica Guineensi. Etiam est in usu in [[Gambia]], [[Mons Leoninus|Monte Leonino]], [[Guinea Bissavia]], [[Malia]] et [[Senegalia]]. * [[Lingua Coniaguica]] ([[Francice]]: ''Coniagui'' et [[Coniaguice]]: ''Wamey''): cum 5 270 locutorum in [[praefectura Kundara|Kundara]] ([[Francice]]: ''Koundara''). * [[Lingua Yalunka]] ([[Francice]]: ''Jalonké, Dialonké'' seu ''Yalunka''): cum 55 514 locutorum in Republica Guineana. Etiam est in usu in [[Senegalia]], [[Malia]] et [[Mons Leoninus|Monte Leonino]]. Praeterea Guineenses [[Lingua Bambara|Bambarice]], [[lingua Bandica|Bandice]] (cum 7 000 locutorum), [[Lingua Crio|Crioice]], [[lingua Gangara|Gangarice]]<ref>[http://www.uni-mannheim.de/mateo/camenaref/hofmann/hof2/s0356b.html Lexicon Universale Hofmann]</ref>, [[Arabice]] et aliis linguis [[Europa]]eis etiam loquuntur. Etiam in Guinea sunt duae [[lingua exstincta|linguae exstinctae]]: [[lingua Baga Kalumensis]] ([[Francice]] ''Baga kaloum'') et [[lingua Baga Sobanica]] ([[Francice]] ''Baga sobané''). === Ethnē === [[Fasciculus:Pita, Guinea.gif|thumb|200px|Guineenses feminae.]] Guineensis [[populositas]] circiter [[ethnos|ethnē]] viginti quattuor comprehendit. [[Fulae]] ([[Francice]]: ''Peuls'' et [[lingua Fula|Fulice]]: ''Fulɓe'') 40% populositatis comprehendunt et praesertim in [[Futa Dzallon]]e ([[Francice]]: ''Fouta Djallon'' et [[Lingua Pularica|Pularice]]: ''Fuuta Jaloo'') inveniuntur. [[Mandingae]]<ref>[http://www.uni-mannheim.de/mateo/camenaref/hofmann/hof3/s0032b.html Lexicon Universale Hofmann]</ref> ([[Francice]]: ''Mandingues, Mandés'' seu ''Mandinka'') 26% populositatis comprehendunt et praesertim in Orientali Guinea inveniuntur, densati in [[praefectura|praefecturis]] [[Praefectura Kankanensis|Kankane]] ([[Francice]]: ''Kankan'') ac [[Praefectura Kissidugu|Kissidugu]] ([[Francice]]: ''Kissidougou''). [[Sussuenses]] ([[Francice]]: ''Soussous'' et [[Sussuvice]]: ''Soso''), 11% populositatis comprehendentes, praecipue in Occidentalibus areis circum caput [[Konakri|Konakros]] ([[Francice]]: ''Conakry''), [[Forecaria]]m ([[Francice]]: ''Forécariah'') et [[Kindia]]m ([[Francice]]: ''Kindia'') sunt. Minora ethnē reliquas 23% populositatis constituunt, inter quae praecipua sunt [[Guerzi]] ([[Francice]]: ''Kpelle''), [[Kissi]] ([[Francice]]: ''Kissi''), [[Zialo]]nes ([[Francice]]: ''Zialos'') et [[Tomae]] ([[Francice]]: ''Tomas''). Propemodum 10 000 haud [[Africa|Afrorum]] Guineam incolunt, praesertim [[Libanus|Libanenses]], [[Francia|Francogalli]] et alii [[Europa]]ei. === Religio === Guinea propemodum 85% [[Musulmanus|Musulmanorum]], 8% [[Christianus|Christianorum]] et 7% colantium [[Indigenae|Indigetica]] [[religio]]sa credibilia habet. Plerique incolae, et Musulmani et Christiani, etiam Indigenica [[Africa]] credibilia habitui suo incorporant. Guineenses Musulmani plerumque [[Schola Malicitica|Maliciticae]] [[iurisprudentia]]e scholae [[Secta Sunnitica|Sunnitae]] sunt, [[Sufismus|Sufismo]] cum multo [[Ahmadismus|Ahmadismo]] ([[Francice]] ''Ahmadisme'' ; [[Arabice]] الأحمدية) affecti; sunt relative pauci [[Secta Siitica|Siitae]] in Guinea. Inter Christianos circulos sunt [[Ecclesia Catholica Romana|Catholici Romani]], [[Anglicanismus|Anglicani]], [[Baptistae]], [[Ecclesia Adventistarum Septimi Diei|Adventistae Septimi Diei]] et alii [[Evangelismus|Evangelici]] circuli. [[Testes Iehovah]] in natione activi sunt et a Gubernatione agnoscuntur. Est parva [[Religio Baha'i|Bahaistica]] communitas. Est parvus numerus [[Hinduismus|Hinduistarum]], [[Buddhismus|Buddhistarum]] et traditionalium [[Res publica popularis Sinarum|Sinensium]] religiosorum circulorum apud [[exsul]]em communitatem. Fuere ethno-religiosae pugnae dies tres urbe [[Nzerekore|Nzerekori]]<ref>[http://www.catholic-hierarchy.org/diocese/dnzer.html Hierarchia Catholica]</ref> ([[Francice]] ''Nzérékoré'') [[Iulius|Iulio]] anni [[2013]]. Pugna inter [[ethnos]] [[Guerzi|Guerzos]] ([[Francice]] ''Kpelle''), qui [[Christianus|Christiani]] aut [[animismus|animistae]] sunt, et ethnos [[Konianki|Koniankos]] ([[Francice]] ''Konianké''), qui [[Musulmanus|Musulmani]] et maiori ethnei [[Mandingae|Mandingis]]<ref>[http://www.uni-mannheim.de/mateo/camenaref/hofmann/hof3/s0032b.html Lexicon Universale Hofmann]</ref> ([[Francice]] ''Malinkés'') propinqui sunt, saltem mortuos quinquaginta quattuor reliquit. Inter mortuos erant homines [[culter silvaticus|cultris silvaticis]] interfecti aut vivi cremati. Violentia desiit cum Guineenses militares [[igniterium]] imposuissent et [[Praeses]] [[Alpha Condé]] [[televisio|televisificam]] appellationem ad tranquillitatem fecisset. == Oeconomia == [[Fasciculus:ECOWAS members.png|200px|thumb|left|Civitates sociae [[Communitas Oeconomicae Civitatum Africae Occidentalis|Communitatis Oeconomicae Civitatum Africae Occidentalis]] ([[Francice]] ''Communauté économique des États de l'Afrique de l'Ouest, CEDEAO''; [[Lusice]] ''Comunidade Económica dos Estados da África Ocidental, CEDEAO''; [[Anglice]] ''Economic Community of West African States, ECOWAS'').]] === Moneta === [[Fasciculus:Billet_GNF1000_recto.jpg|thumb|300px|[[Schedinummus]] milium [[francus Guineensis|francorum Guineensium]] ([[Francice]]: ''franc guinéen'').]] In reipublicae Guineensis territorio, vigens [[moneta (pecunia)|moneta]] ex anno [[1960]] [[francus Guineensis]] ([[Francice]]: ''franc guinéen'') est. Haec moneta vigens in ulla alia natione non est, sed est permutabiles per permutatores prope limites exercentes vigentibus monetis in vicinis nationibus; [[francus CFA (Africa Occidentalis)|franco CFA]] ([[Francice]] ''franc CFA'' et [[Lusice]] ''franco CFA''), [[dollarium Liberianum|dollario Liberiano]] ([[Anglice]] ''Liberian dollar''), [[leone (moneta)|leoni]] ([[Anglice]]: ''leone'') [[Mons Leoninus|Montileonino]], quoque et [[euro]]ne et [[Dollarium (CFA)|dollariis]]. Argentaria centralis Guineensis permutationem sed paulum notabilibus pretiis et solum [[Konakri]]s permittit. Gubernatio Guineensis, sibi conscia oeconomicarum permutationum, nihilominus in animo transire in [[francus CFA (Africa Occidentalis)|francum CFA]] habet cum proposito stimulandae [[oeconomia]]e, sed negotiationes diuturnae ac difficiles sunt, et numerosi [[politicus|politici]] in zona franci CFA Guineae decisionem reliquendae zonae franci CFA per [[decennium 197]] non condonant. Sed praesertim sunt malae oeconomicae electiones et instabilis Guineae oeconomia, cum solitis [[inflatio]]nibus quod negotiationes ut Guinea denuo in zonam franci CFA intret retardat. === Agricultura === Plerique Guineenses [[campus primarius|campo agrario]] laborant. [[Milium]] et [[digitaria exilis]] praecipuae culturae in [[Guinea Superior]]i sunt, [[arachis hypogaea]] autem in [[praefectura Kundara]] producitur. [[Oryza]] in inundatis zonis prope fluminum ripas colitur, sed localis productio non satis est et natio [[Asia]]nam oryzam [[importatio|importat]]. Traditionales alimentariae culturae sicuti [[mandioca]] valde exercitae circum habitationes manent. Guinea magnas [[fructus|fructuum]], imprimis [[malum Sinense|malorum Sinensium]] et [[banana]]rum quantitates locali consumptioni producit. === Campus industrialis et fodinalis === [[Fasciculus:Tabula arborea exportationis Guineensis.jpg|thumb|300px|Proportionalis depictio exportatorum Guineensium productorum.]] Guineae sunt ponderis opes fodinales e quibus praecipuae sunt [[bauxites]] (2/3 suppletoriorum in toto orbe terrarum), [[aurum]], [[adamas]], [[ferrum]], [[petroleum]], [[uranium]], [[phosphatum]] et [[manganum]]. Exeunte [[decennium 200|decennio 200]], [[Canada|Canadenses]] societates fodinales iuniores, cum collocatione pecuniae in amplius 8 000 fodinalium proprietatum, in amplius 100 civitatum et cum plerisque adhuc probatorio statu, contractus cum [[Africa|Africis]] civitatibus multiplicant. Canadenses collocationes pecuniae in Guineam propemodum 250 [[millio]]nes [[Dollarium (CFA)|dollariorum]] in campo fodinali collocatos repraesentant et die [[8 Iunii]] anni [[2012]], [[Peregrinus Calderwood]], [[Canada]]e [[ambassiator]] in Guinea, magnam Canadensium collocatorum pecuniariorum delegationem in [[Palatium Sekhutureya]]m ([[Francice]]: ''Palais Sékhoutouréya'') comitatus est ad videndum quomodo hi Canadenses pragmateutae progressioni campi fodinalis interesse putarent. === Energia === [[Fasciculus:Billet GNF5000 verso.jpg|thumb|left|[[Moles (agger)|Moles]] in [[schedinummus|schedinummo]] quinque milium [[Francus Guineensis|francorum Guineensium]] sicuti futurorum symbolum.]] Guinea [[energia|energetici]] propositi obnoxia est, totam suam [[Hydrocarboneum|hydrocarboneorum]] consumptionem importans. Congestuum expilatio iuxta litora peragitur. [[Energia hydroelectrica|Hydroelectricae]] productionis potential propter [[prominentia]]m et [[praecipitatio|pluviometriam]] aliquantum est. Primae autem [[Moles (agger)|moles]] toti [[Konakri]]ensi consumptioni non sufficiunt. === Periegesis === Respublica paucissimos peregrinos [[periegesis|periegetas]] accipit, contemptis prospectuum pulchritudine, affabili Guineensium affectione ad peregrinos et variatissimis centris potentialium commodorum, quae de [[sculptura|sculpta]] [[ars|arte]], [[musica]], [[saltatio]]ne, et [[cultura]] [[traditio]]nali aguntur. <gallery> Fasciculus:Gouverneur Iles de Los.jpg|[[Acta]] [[Gubernator]]is ([[Francice]] ''Plage du Gouverneur''). Fasciculus:Guinee Fouta Djalon Canyon.jpg|[[Aqua cadens]] in [[Futa Dzallon]]e ([[Francice]] ''Fouta Djallon'' et [[Lingua Pularica|Pularice]] ''Fuuta Jaloo''). Fasciculus:Dame2.jpg|[[Domina Maliae]] ([[Francice]] ''Dame de Mali''). File:Dame de Mali Guinée.jpg|[[w:fr:Mont Loura|Dame de Mali]] File:Chute de Tabouna à Kindia 01.jpg|[[w:fr:Chute de Tabouna|Chute de Tabouna]] à [[w:fr:Kindia|Kindia]] File:Chute de Saala vue à 360° Labé.jpg|[[w:fr:Chute de Saala|Chute de Saala]] [[w:fr:Labé|Labé]] File:Chimpanzé de Bossou 33.jpg|Chimpanzé de Bossou File:Plage de Roume.jpg|Plage sur les [[w:fr:Îles de Loos|Ile de Loos]] </gallery> == Infrastructura == === Vectura === [[Ferrivia]] e [[Konakri]]s ([[Francice]]: ''Conakry'') in [[Kankan]] ([[Francice]]: ''Kankan'') operari medio [[decennium 199|decennio 199]] desiit. Domesticae aëriae diaconiae intermittuntur. Pleraque vehicula amplius viginti annos nata sunt et [[taxiraeda]]e vehicula cum quattuor forium sunt quorum dominus conducere decrevit. Autochthones, fere omnes sine proprio vehiculo, his taxiraedis (cum taxa pro sede) et parvis [[laophorium|laophoriis]] nituntur ad faciendum iter circum urbem et per nationem. Est aliquod fluvialis commeatus per flumina [[Niger (flumen)|Nigrum]] ([[Francice]]: ''Niger'') et [[Milo (flumen)|Milonem]] ([[Francice]]: ''Milo''). [[Equus caballus|Caballi]] et [[Equus asinus|asini]] plaustra, praecipue ad comportandas aedificationis materies, tractant. [[Fodina]]les operationes in [[Simandu]] ([[Francice]]: ''Simandou'') ante exeuntem annum [[2015]] incepturae esse exspectantur. Societas [[Rio Tinto Group]] 650 [[chiliometrum|chiliometra]] longam ferriviam construere destinat ad transportanda [[ferrum]] rude e fodina in litus, prope [[Insula Matakonensis|Insulam Matakongensem]] ([[Francice]]: ''Île Matakong'') ut exportetur. Fere totum Simanduense ferrum rude in [[Res publica popularis Sinarum|Sinas]] [[chalybs|chalybis]] productioni mittendum esse exspectatur. [[Aëroportus internationalis Konakriensis]] ([[Francice]]: ''Aéroport international de Conakry'') maximus [[aëroportus]] in natione est, cum volatibus versus alias urbes in [[Africa]] quoque et in [[Europa]]. === Educatio === [[Fasciculus:Guinea schoolgirls.jpg|thumb|Scholasticae [[Konakri]]s, in Guinea.]] Index [[alphabetismus|alphabetismi]] in Guinea unus inter minimos in toto orbe terrarum est: anno [[2010]] aestimabatur solum 41% adultorum litteratos esse (52% [[vir]]orum et 30% [[femina]]rum). [[Educatio primaria]] obligatoria est sex annos natis, sed plerique [[impubes|impuberes]] haud per longum tempus intersunt et multi scholam nunquam eunt. Anno [[1999]], 40% ludum litterarium frequentabant. [[impubes|Impuberes]], praecipue puellae, e schola eiecti sunt ut parentibus in domestica labore aut agricultura auxilientur aut nubant. Guinea unum inter maximos indices matrimonii puerilis in toto orbe terrarum habet. == Valetudo == [[Fasciculus:Pediatric doctors at Donka hospital reviewing mealses cases.jpg|thumb|300px|[[Paediatria|Paediatrae]] in [[Valetudinarium Donka|Valetudinario Donka]] ([[Francice]] ''Hôpital de Donka'') [[Morbillus1morbilli]] casus per anni [[2009]] [[epidemia]]m revidentes. [[Valetudinarium Donka]] maximum publicum [[valetudinarium]] in Guinea est.]] [[Fasciculus:Polio-Vaccination-Conakry.jpg|thumb|[[Poliomyelitis]] [[vaccinatio]] [[Konakri]]s, anno [[2009]].]] Guinea numerum assiduarum [[valetudo|valetudinis]] difficultates oppetit. Guinea denuo suum valetudinarium systema ex Initiatione [[Bamako]]ënsi anni [[1987]] ordinavit, quae formaliter in communitate fundatas methodos augendorum accessibilium [[Medicamentum pharmaceuticum|medicamentorum]] et diaconiarum curationis medicae incolis promovit, partim implendis usuarii mercedibus. Nova strategia valde accessibilitatem per curationemm medicam fundatam in communitate auxit, efficientiorem et iustiorem diaconiarum apparitionem inferrens. Comprehensiva strategia ad omnes curationis medicae areas extensa est, cum subsequenti melioratione in indicibus et melioratione in curationis medicae efficientia et impensa. Ethnographica investigatio in ruralibus et urbanis Reipublicae Guineensis areis gesta perceptam distinctionem inter biomedicos ac [[traditio]]nales valetudinarios usus exploravit et has distinctiones parentales decisiones in quaerenda puerili curatione medica formare invenit, cum 93% totius expensae extra civitatis campum accidentibus. [[Iunius|Iunio]] anni [[2011]], Guineensis gubernatio aëriam solidarietatis exactionem in omnibus volatibus e nationali solo avolantibus statura esse nuntiavit, cuius pecunia iret ad initiationem [[Unitaid]] ut adiuvaretur amplificatus accessus ad tractationem [[virus biologicum|viri]] [[VIDH]] ac [[sida]]e, [[phthisis|phthiseōs]] et [[malaria]]e. Guinea est apud crescentem numerum nationum et progressionis sociorum qui transactionum [[tributum|tributis]] in mercatu fundatis et aliis innovativis suppeditandae pecuniae mechanismis utuntur ad expandendas optiones suppeditandae pecuniae curationi medicae in harenis opium limitatarum. Apud praecipua Guineensia [[valetudinarium|valetudinaria]] excellunt: [[Clinica Ambrosius Paraeus]] ([[Francice]] ''Clinique Ambroise Paré''); [[Valtudinarium Ignatius Deen]] ([[Francice]] ''Hôpital Ignace Deen''); et [[Valetudinarium Donka]] ([[Francice]] ''Hôpital de Donka''), maximum publicum [[valetudinarium]] in Guinea. === Exspectatio vitae === Anno [[2014]] [[Agentura Speculatoria Centralis (CFA)|Agentura Speculatoria Centralis Statunitensis]] Guineensem mediam [[exspectatio vitae|exspectationem vitae]] 59,60 annos esse aestimabat. === Ebola === Anno [[2014]] fuit [[Ebola febris haemorrhagica|Ebolaviri]] eruptio in Guinea. Sicuti responsum, ministerium salutis [[Rhoposarx|chiropterorum venum et consumptionem]], quae [[morbus|morbi]] geruli esse putabantur, vetuit. Obstante hac ratione, [[virus biologicum|virus]] denique e ruralibus areis in [[Konakri|Konakros]] extensum est. === VIDH et sida === Aestimati 170 000 adulti et impuberes exeunte anno [[2004]] infecti sunt. Observatoriae percontationes inter annos [[2001]] et [[2002]] gestae maiores indices viri [[VIDH]] in urbanis areis quam in ruralibus areis ostendunt. Praevalentia maxima [[Konakri]]s (5%) et regionis [[Guinea Silvestris|Guineae Silvestris]] (7%) urbibus finitimis [[Litus Eburneum|Litori Eburneo]], [[Liberia]]e et [[Mons Leoninus|Monti Leonino]] erat. Virus [[VIDH]] praesertim per [[heterophylophilia|heterophylophilicum]] coitum cum multis consortibus extenditur. Viri et feminae fere aequum periculum viri VIDH habet, iuvenibus inter 15 et 24 annos natis vulnerabillimis. Observationis numeri inter [[2001]] et [[2002]] altos indices apud commercialis coitus operarios (42%), activos militares operarios (6,6%), [[autocinetum onerarium|autocineti onerarii]] gubernatores ac [[thamnotaxiraeda]]e gubernatores (7,3%), fossores (4,7%) et adultos cum [[phthisis|phthisi]] (8,6%) ostendunt. Aliquot condiciones viri [[VIDH]] ac [[sida]]e [[epidemia]]e in Guinea favent. Apud quas sunt coitus sine protectione, multos sexuales compares, analphabetismus, endemica paupertas, instabiles limites, exsulium migratio, civicae responsalitatis carentia et paucae curationis medicae ac publicae diaconiae. === Malaria === [[Malaria]] pervulgata est in Guinea. Totum per annum transmittitur, cum maxima transmissione inter [[Iulius|Iulium]] et [[October|Octobrem]]. Malaria una apud praecipuas impeditionis causas in Guinea est. === Conditio nutrimentorum prava === [[Conditio nutrimentorum prava]] grave problema Guineae est. Anni [[2012]] studium altos chronicos eius indices retulit, cum gradibus variantibus e 34 centesimis ad 40 centesimas pro regione, quoque et cum acutos conditionis nutrimentorum pravae indices super 10 centesimis in fodinalibus [[Guinea Superior|Guineae Superioris]] ([[Francice]] ''La Haute-Guinée'') zonis. Percontatio 139&thinsp;200 impuberum acutam conditionem pravam, 609&thinsp;696 chronicam et ultra 1&thinsp;592&thinsp;892 [[anaemia]]m passos esse ostendit. Curatoriorum usorum degradatio, limitatus accessus ad medicas diaconias, inadaequati [[hygiene|hygienēs]] usus et carentia alimentariae varietatis hos gradus explanant. === Materna et puerilis curatio medica === [[Iunius|Iunio]] anni [[2011]], [[Aerarium Nationum Unitarum Populositati]] relationem in [http://www.unfpa.org/sowmy/report/home.html Statu Mundanorum Obstetriciorum] emisit. Quae nova data de [[obstetricia|obstetriciorum]] [[facultas laborandi|facultate laborandi]] et programmata relata ad [[infantulus|infantulorum]] et maternam mortalitatem in nationibus quinquaginta octo continet. Anni [[2010]] materna mortalitas pro 100 000 partuum in Guinea 680 erat. Quod cum 859.9 anno [[2008]] et 964,7 anno [[1990]] confertur. Impuberibus minus quam quinque annos natis mortalitatis index, pro milibus partuum 146 erat et neonatalis mortalitas sicuti percentatio mortalitatis impuberibus minus quam quinque annos natis 29 est. In Guinea obstetricum numerus pro milibus partuum una est et vitalicium mortis periculum gravidis feminis una pro viginti sex est. === Mutilatio genitalium muliebrium === Secundum [[Anastasia Cage|Anastasiam Cage]], consociata professor in [[Universitas Tulane|Universitate Tulane]], et [[Ronanus van Rossem]], consociatus professor in [[Academia Gandavensis|Academia Gandavensi]], [[mutilatio genitalium muliebrium]] in Guinea amplius in 98% feminarum anno [[2009]] perfecta est. In Guinea, paene omnes [[cultura]]e, [[religio]]nes et [[ethnos|ethnē]] mutilationem genitalium muliebrium efficiunt. == Cultura == [[Fasciculus:Guinee Fouta Djalon Doucky.jpg|thumb|Guineenses [[impubes|impuberes]].]] Guineensis [[cultura]] autochthonum populorum contributione alitur, accepto pondere [[Francia]]e, colonialis potentiae quae hac in zona consedit. === Societas === [[Fasciculus:Aufsatzmaske banda Guinea Museum Rietberg RAF 4.jpg|thumb|left|Guineensis [[persona]] caerimonialis.]] Guineensis [[societas]] classium et [[casta]]rum systema exhibet. Quamquam [[Humanus Cultus Occidentalis|Occidentalis]] [[educatio]] et labor formali in campo [[traditio]]nalium ordinum socialium ac castarum vim limitavit, castarum ac domesticae [[servitus|servitutis]] legatum sociales relationes conformare pergit. In [[Guinea Media]] ([[Francice]] ''La Moyenne Guinée'') et [[Guinea Superior|Superiori]] ([[Francice]] ''La Haute-Guinée''), professionales fabri, sicuti ferrarii, ephippiarii atque [[bardus|bardi]], socialem castam conformant. Etiam evidens est praesentia praecolonialium socialium categoriarum in zonis ubi servorum descendentes parva [[agricultura|agraria]] [[villagium|villagia]] quae ab atavis sevitudinis condicione habitata erant incolunt. Plerisque in zonis, [[matrimonium]] inter [[nobilitas|nobiles]] feminas et viros inferiorum castarum improbatur. Hae traditionales classificationes debilitantur eodem modo quo educatio, labor et divitia novas sociales hierarchias creavere. Socialis stratificatio distinctis Guineensis societatis aspectibus observari potest. [[Ahmed Sékou Touré|Ahmedo Sékou Touré]] gubernante, plerique incolae pauperes erant et [[corruptio]]nem et pecuniae [[interversio]]nem vetavit ac punivit. Aperta civitate, [[Lansana Conté]] [[praeses|praeside]], spatium inter divites et pauperes crevit. Parva sed significativa populositatis pars collocandae pecuniae programmatibus medio [[decennium 199|decennio 199]] inceptis fructa est. Magna [[autocinetum|autocineta]] et domicilia, aliquando [[dynamon|dynamis]] ac [[piscina|piscinis]] praedita, electae hominum manus divitiam symbolizant.{{dubsig}} Peregrini periti praecipuam huius electae manus partem constituunt. Divitum divitia victui reliquorum hominorum opponitur, e quibus multi ad [[electricitas|electricitatem]], [[aqua]]m vivam et valetudinarias diaconias accessum non habent. Extra [[Konakri|Konakros]], prosperitatis symbola secundum regionis media ac relativas condiciones variant. Parvis [[villagium|villagiis]], dives familia in domo e [[Rudus concretum|rudere concreto]] cum tecto e corrugi [[aluminium|aluminio]] pecuniam collocare potest. Hoc contextu, [[birota]]m aut [[autobirota]]m emere successum ostendere potest. Villagia et [[pars (oppidum)|partes]] suas opes ad aedificandas [[meschita]]s aut [[schola]]s colligunt. Et in urbanis et in ruralibus zonis, viri suā divitiā ad emendam dotem et ad ducendam feminam in [[matrimonium]] utere possunt. === Gastronomia === [[Fasciculus:Guinea Dinguiraye market.jpg|thumb|[[Nundinae|Nundinarum]] taberna [[holus|holera]] vendens in [[Praefectura Dinguiraye]].]] [[Fasciculus:Wooden Pestle and Mortar.jpg|thumb|Traditionalis [[fufu]]s paratio [[Mortarium (instrumentum domesticum)|mortario]] et [[pistillum|pistillo]].]] [[Oryza]] fundamentalis cibus est cum parationibus et elementis variantibus secundum regionem: [[Guinea Media|Guineam Mediam]], [[Guinea Superior|Guineam Superiorem]], [[Guinea Maritima|Guineam Maritimam]], [[Guinea Silvestris|Guineam Silvestrem]] et [[caput (urbs)|capitis]] [[Konakri|Konakrorum]] aream. Est pars coquinae [[Africa Occidentalis|Africae Occidentalis]] et apud fercula excellunt [[fufu]] ([[Francice]] ''foufou'' seu ''fufu''), [[oryza volofa]], [[mafe]] ([[Francice]] ''mafé, maafé'' seu ''maffé'') et [[panis tapalapa]]. Apud elementa elixa [[mandioca]]e folia sunt. Ruralibus in areis, cibus ex apposita magna patina manu deforis manducatur. [[Tragemata]] haud communia sunt. Guineensis coquina aliquod transmarinae popularitatis adepta est et sunt [[popina]]e [[Novum Eboracum (urbs)|Novi Eboraci]], in [[Civitates Foederatae|Civitatibus Foederatis Americae]]. Apud notabilia Guineensia [[traditio]]nalia fercula eminent: [[fufu]] ([[Francice]] ''foufou'' seu ''fufu''), conditum cuppedium cum liquamine [[Abelmoschus esculentus|abelmoschi esculenti]]; [[puls]] ([[Francice]] ''bouillie''); elixus [[mangus]]; [[ariena fricta]]; [[Ipomoea batatas|batatae]] frictae; [[scriblita]] e [[curcubita|pepone]] facta ([[Francice]] ''tarte à la citrouille''); [[crustulum]] e [[sesamum indicum|sesamo]] factum; [[thiacri]] ([[Francice]] ''thiacri''), dulce [[Senegalia|Senegaliense]] [[cuscussum]] et [[lac]]teum ferculum; [[yassa gallinaceus]] ([[Francice]] ''yassa au poulet''); et [[Arius (genus)|arius]] suffitus ([[Francice]] ''konkoé''). Apud [[traditio]]nalia Guineensia liquamina eminent: [[mafe]] ([[Francice]] ''mafé, maafé'' seu ''maffé''), Guineensis-[[Senegalia|Senegaliensis]] generis [[arachis|arachidis]] liquamen; [[footi]] liquamen; liquamen e foliis cum [[batata]] ([[Francice]]: ''Maffi Hakko Bantura''); liquamen [[Abelmoschus esculentus|abelmoschi esculenti]] ([[Francice]]: ''maffi gombo'') et [[kansiye]] ([[Francice]] ''kansiyé'' seu ''sauce d'arachide''), liquamen [[arachis|arachidis]]. Apud [[traditio]]nales Guineenses [[potio]]nes excellunt: potio seu [[cervisia zingiberis]] ([[Francice]] ''bière de gingembre''); sucus [[hibiscus|hibisci]] ([[Francice]] ''jus de bissap''); sucus [[tamarindus|tamarindi]] ([[Francice]] ''jus de tamarin''); et [[vinum palmae]] ([[Francice]]: ''vin de palme''), consumptum in areis haud [[Musulmanus|Musulmanis]]. === Polygamia === [[Polygamia]] in Guinea lege vetata est. Nihilominus, societas [[UNICEF]] 53,4% Guineensium feminarum inter 15 et 45 annos natarum polygamicis in [[matrimonium|matrimoniis]] esse retulit. === Musica === [[Fasciculus:Bundesarchiv B 145 Bild-F014137-0002, Bonn, Afrikawoche, Nationalballett Guinea.jpg|thumb|left|Gregis Saltatorii Nationalis Guineensis tympanistae.]] Guinea [[Africa Occidentalis|Africae Occidentalis]] natio est, ab variis [[ethnos|ethnesi]] composita. Apud cuius maxime claros [[musicus|musicos]] [[Mory Kanté]] est, cuius album [[10 Kola Nuts]] ingentem successum non solum in Guinea sed etiam in [[Malia]] pervulgatum vidit, cum tamen carmen [[Yé ké yé ké]], [[Singularis (musica)|singularis]] ex albo [[À Paris]], [[Europa]]eus successus anno [[1988]] fuit. [[Lingua Francica]] [[lingua officialis]] et praecipua [[lingua]] communicationis in scholis, gubernativa administratione, [[media communicationis socialis|mediis]] et nationis in viribus securitatis Guinea est. Guineensis [[independentia]] anno [[1958]] advenit. [[Praeses]] Guineensis [[Ahmed Sékou Touré]] omnes privatas [[saltatio]]nis [[orchestra]]s dimisit et a civitate sustentorum [[Grex musicus|gregum]] reticulum creavit. Gubernatio [[Syli Orchestra Nationalis|Syli Oschestram Nationalem]] ([[Francice]]: ''Syli Orchestre National''), saltationis orchestram quae aliquos ex optimos musicos in natione includebat, mox formavit. ''[[Liberté]]'' (scilicet "[[libertas]]") [[hymnus nationalis]] Guineensis ex [[independentia]] anno [[1958]] est. Qui a [[Fodeba Keïta]], in [[melodia]] ''Alfa yaya'' fundatus, dispositus est. Decem [[millio]]nes Guineensium saltem ad [[ethnos|ethnicos]] et [[phyle]]ticos circulos viginti quattuor pertinent. Excellunt [[Fulae]] ([[Francice]] ''Peuls'' et [[lingua Fula|Fulice]]: ''Fulɓe,'' 40%), [[Mandingae]]<ref>[http://www.uni-mannheim.de/mateo/camenaref/hofmann/hof3/s0032b.html Lexicon Universale Hofmann]</ref> ([[Francice]] ''Mandingues, Mandés'' seu ''Mandinka,'' 30%) et [[Sussuenses]] ([[Francice]] ''Soussous'' et [[Sussuvice]] ''Soso,'' 20%). [[lingua Fula]] ([[Francice]] ''Peul'' et [[lingua Fula|Fulanice]]: ''Fulfulde, Pulaar,'' seu ''Pular'') in media [[Futa Dzallon]]e ([[Francice]] ''Fouta Djallon'' ; [[Lingua Pularica|Pularice]] ''Fuuta Jaloo''), [[Lingua Mandinga Guineensis]]<ref>[http://www.uni-mannheim.de/mateo/camenaref/hofmann/hof3/s0032b.html Lexicon Universale Hofmann]</ref> ([[Francice]]: ''Malinké'') in Oriente et [[lingua Susuvica]] ([[Francice]] ''Soussou'' et [[Susuvice]] ''Sosoxui'') in Boreoccidentali litorali regione in amplo usu est. Est praecipue [[Religio Islamica|Islamica]] natio, [[Musulmanus|Musulmanis]] 85% [[populositas|populositatis]] repraesentantibus. [[Christianus|Christiani]], plerique [[Ecclesia Catholica Romana|Catholici Romani]], circiter 10% populositatis, praeseertim in Australi regione [[Guinea Silvestris|Guinea Silvestri]] ([[Francice]]: ''Guinée forestière'') inveniuntur. In [[Mandingae|Mandingicam]]<ref>[http://www.uni-mannheim.de/mateo/camenaref/hofmann/hof3/s0032b.html Lexicon Universale Hofmann]</ref> musicam domitantur [[griotus|grioti]] seu [[dzelius|dzelii]] seu [[dzalius|dzalii]] ([[Francice]]: ''griots'' seu ''djélis''), ambulantes [[cantores]] et [[historicus|historici]] qui [[nobilitas|nobilibus]] patronis laudes canunt. [[Traditio]]naliter, apud popularia [[Instrumentum musicum|instrumenta]] sunt [[fidicula Maliensis]] ([[Francice]]: ''n'goni''), distans [[fidicula pelliculata|fidiculae pelliculatae]] cognata; et [[balaphonium]] seu [[balaphonum]] seu [[balafon]] ([[Francice]]: ''balafon, bala'' seu ''balani''). Apud claros balaphonistas sunt El Hadj Djeli Sory Kouyaté et, maturus in suo curriculo vitae, [[Mory Kanté]]. [[Kora]], mixtura inter [[harpa]]m et [[Testudo (instrumentum musicum)|testudinem]] etiam percrebrescit. Alia popularis [[musica vulgaris]] cylindrico [[dunun]]e ([[Francice]]: ''dum dum'') coniuncto cum caliciformi [[dzembe|dzembi]] ([[Francice]]: ''djembé'') utitur. Sicuti in [[Malia]], radicum renovatio inter [[decennium 197|decennia 197]] et [[decennium 198|198]], a civitate alita, accidit, [[Ahmed Sékou Touré|Ahmedo Sékou Touré]] [[praeses|praeside]]. Qui radicale culturale programma ''authenticité'' nuncupatum introduxit, ubi musici et [[artifex|artifices]] "aspiciendis praeteritis" instruebantur ut se inspirarent et traditionales usus in suas artes incorporarent. Programma "authenticité" finivit mortuo [[Ahmed Sékou Touré|Ahmedo Sékou Touré]] anno [[1984]]. [[Secundum bellum mundanum|Secundo Bello Mundano]] finito, [[cithara Hispanica]] in Guineam importata est et citharistae sicuti Kanté Facelli et eius [[cosinus (familia)|cosinus]] Kanté Manfila suum proprium modum canendi evolvere. Modernis temporibus, [[cithara Hispanica]] praecipuas partes agit. Apud primigenios greges saltatorios sunt populares catervae sicuti [[Keletigui Et Ses Tambourinis]], [[Balla et ses Balladins]], et Kebendo Jazz (Orchestre de Danse de Guéckédou etiam nuncupata). Horum gregum multi [[Phonodiscus|discis]] Syliphone impressere. Grex [[Bembeya Jazz]] Guineense musicum cavum fusorium valde locupletavit postquam [[Cuba]]m anno [[1965]] visitaret. === Feriae et dies festi === {| class=wikitable |+ '''Feriae et dies festi''' ! Dies !! Nomen [[Latine]] !! Nomen [[Francice]] |- | [[1 Ianuarii|Kalendis Ianuariis]] | [[Annus Novus]] | ''Jour de l'An'' |- | [[2 Octobris]] | Festum Independentiae | ''Fête de l'indépendance'' |- | [[1 Maii|Kalendis Maiis]] | [[Dies Laboris]] | ''Fête du travail'' |- | [[25 Maii]] | Anniversarius dies [[Organizatio Unitatis Africanae|Organizationis Unitatis Africanae]], in praesenti [[Unio Africana|Unionis Africanae]] | ''Anniversaire de l'Organisation de l'unité africaine, actuelle Union africaine'' |- | [[25 Decembris]] | [[Christi Natalis]] | ''Noël'' |} == Disportus == [[Fasciculus:Pascal_Feindouno_2006.jpg|thumb|150px|[[Pedilusor]] [[Paschalis Feindouno]] [[Turma Pedilusoria Nationalis Guineensis|Turmae Nationalis Guineensis]] vesti ludens.]] [[Pediludium]] est acceptissimus [[disportus]] in Guinea. Quamquam nunquam peregre vicit, [[Turma Pedilusoria Nationalis Guineensis]] ([[Francice]]: ''Équipe de Guinée de football''), nuncupata "Elephas Nationalis" ([[Francice]] ''Le Sily'' seu ''Syli nationale''), magno favore populi fruitur. Apud clarissimos pedilusores sunt [[Kaba Diawara]] (prior pedilusor turmae [[Football Club des Girondins de Bordeaux|Girondins de Bordeaux]] et activus turmae [[Olympique de Marseille]]), [[Paschalis Feindouno]] (pedilusor turmae [[Association sportive de Saint-Étienne|AS Saint-Étienne]]), [[Paulus Thiam]] (prior pedilusor turmarum [[FC Bayern München]], [[VfB Stuttgart]], [[VfL Wolfsburg]], [[1. FC Köln]]), [[Ibrahima Yattara]] ac [[Dauda Jabi]] turmae [[Trabzonspor]] non minus quam [[Titi Camara]], prior vulgi dilectissimus et pedilusor turmae victricis [[Liverpool FC]]. == Codices == Guineae hi codices sunt: * 3X, secundum [[Catalogus praefixorum codicum notaculi aëronavium quibus ICAO utitur|Catalogum praefixorum codicum notaculi aëronavium quibus ICAO utitur]]; * GIN, secundum normam [[ISO 3166-1]] alpha-3 (catalogi codicum nationum); * GIN, secundum [[Catalogus codicum nationum quibus OTAN utitur|catalogum codicum nationum quibus OTAN utitur]], codicem alpha-3; * GN, secundum normam [[ISO 3166-1]] alpha-2 (catalogi codicum nationum); * GU, secundum [[Catalogus praefixorum codicum aëroportuum quibus ICAO utitur|Catalogum praefixorum codicum aëroportuum quibus ICAO utitur]]; * GUI, secundum [[Catalogus codicum nationum Consilii Olympici Internationalis|catalogum codicum nationum Consilii Olympici Internationalis]]; * GV, secundum [[Catalogus codicum nationum quibus OTAN utitur|Catalogum codicum nationum quibus OTAN utitur]], codicem alpha-2; * RG, secundum [[Catalogus codicum internationalium notaculi autocineti|catalogum codicum internationalium notaculi autocineti]]; * [[.gn]], abbreviationi interretiali; * GNF, abbreviationi [[Francus Guineensis|franci Guineensis]]. == Notae == <references /> == Nexus externi == {{Communia|Guinée|Guineam}} * [https://web.archive.org/web/20100106143217/http://www.guinee.gov.gn/ Situs officialis Praesis rei Publicae] ([[Francice]]) * [http://www.freeworldmaps.net/africa/guinea/map.html Tabula Guineae] {{Africa}} {{Capsae collectae|Guinea|politica|{{Praesides Guineae}}{{Primi ministri Guineae}}{{Ministri rerum externarum Guineenses}}}} {{Myrias|Geographia}} [[Categoria:Civitates sui iuris]] [[Categoria:Guinea|!]] [[Categoria:Condita 1958]] [[Categoria:Respublicae]] gkdv4siwdnhoauq1j9lgi97151mxjw0 0 10503 3969387 3880656 2026-07-01T15:55:38Z มองโกเลีย๔๔ 211620 /* Nomen */ 3969387 wikitext text/x-wiki {{Latinitas|-2}} {{Capsa civitatis Vicidata}} '''Cambosia,'''<ref>{{Egger DL|55}}.</ref><ref>[http://www.vatican.va/news_services/press/sinodo/documents/bollettino_20_x-ordinaria-2001/xx_plurilingue/b01_xx.html Synodus Episcoporum Bollettino], e situ interretiale [[Vaticanus|Vaticani]].</ref> sive '''Cambodia,'''<ref>Vide nomina specierum: ''Endonepenthia cambodiae, Megaselia cambodiae.''</ref> rite '''Regnum Cambosiae''' ([[Chmerice]] ព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា) et ex [[India|Indica]] [[Lingua Sanscrita|Sanscriticaque]] voce कम्बोजदेश deducta, est [[civitas]] in [[Asia Meridiorientalis|Asia Meridiana et Orientali]], cui [[caput (urbs)|caput]] est [[Phnom Penh]]. Occidente et boreoccidente [[Thailandia]]e, septemtrione [[Laotia]]e, oriente [[Vietnamia]]e, meridie [[Sinus Siamensis|Sinui Siamensi]] finitima est. In [[geographia]] Cambosiana, [[flumen|flumina]] [[Mecon]] ([[Chmerice]] ទន្លេធំ 'magnum [[flumen]]') et [[Lacus Tonlesapensis|Tonlesapum]] ([[Chmerice]] ទន្លេសាប '[[lacus]] [[aqua]]e frigidae') domitantur. Lingua Cambosiae [[Lingua Khmer|Khmer]] ab indigenis Cambosianis appellatur. [[Fasciculus:Angk2a.jpg|thumb|upright=0.6|left|[[Avasatha]] [[Angkor]]ensis, [[templum]] notum.]] Civitatis cives Cambosiani sive Cambodiani sive Chmeres, ad [[Khmer]] [[ethnos]] referentes,{{dubsig}} nuncupantur. Plerique Cambosiani [[Buddhismus|Buddhisticae]] [[Theravada|Theravādicae]] [[religio]]nis sunt, quamquam civitas non solum [[Chami]]cam [[Musulmanus|Musulmanam]] communitatem, sed etiam aliquas montanas [[tribus]] et [[Religio Christiana|Christianam]] communitatem possidet. In geographia Cambosiana, flumina [[Mecon]] et [[Tonle Sap]], praecipuae [[piscatus|halieuticae]] opes, domitantur. Humilis altitudinis geographia maximam civitatis partem eodem plano aut sub fluminum plano esse facit. [[Tempus pluviosum|Tempore pluvioso]], fluxus fluminis Mecon versus [[Tonle Sap]], cuius [[lacus]] suam superficiem valde auget, vertitur et fluit. [[Agricultura]] res oeconomica praevalens est. Praecipuae Cambosianae [[industria]]e [[raptica]] et [[periegesis]] (cum 1.7 millionibus salutatorum anno [[2006]] sunt. [[Petroleum]] et [[gasium]] in terris et [[aqua|aquis]] civitatis anno [[2005]] inventa sunt. == Nomen == [[Fasciculus:Srokkmae2.svg|thumb|150x150px|"Terra Khmer" (nomen Cambosiae) in [[scriptura Khmer]].]] Totum hodiernae civitatis [[transcriptio|transcriptum]] nomen est ''Preahreachanachâk Kampuchea'' 'Regnum Cambosiae'; iustis in rebus in lingua [[Khmer]] voce ប្រទេសកម្ពុជា, ''Prâteh Kampuchea'' transcripta et verbatim 'Nationem Cambosiae' significante, utuntur, sed colloquiale nomen Khmer ស្រុកខ្មែរ, ''Srok Khmae'' transcriptum et verbatim 'Terra [[Khmer]]' significans, est. Ambae [[lingua Latina|Latinae]] voces 'Cambosia' et 'Cambodia' Chmer nomen កម្ពុជា, ''Kâmpŭchea'' transcriptum, exprimunt. == Historia == Populus Cambosianus primorum unus in [[Asia Meridiorientalis|Asia Meridiorientali]] qui non solum [[institutum|instituta]] et notiones politica [[India|Indica]] adquisivit,{{dubsig}} sed etiam centralizata{{dubsig}} regna vasta vicina territoria tegentia statuit fuit. [[Regnum Funanense]] (Khmer កម្ពុជាសម័យអាណាចក្រភ្នំ), primum regnum in [[regio]]ne cognitum, maximum splendorem{{dubsig}} inter saecula [[saeculum 5|quintum]] et [[saeculum 6|sextum]] habuit. Cui Regnum [[Chenla]]e (Khmer ចេនឡា) successit, quod in praesentium civitatum Cambosiana, [[Vietnamia|Vietnamiensis]], [[Laotia|Laoticae]], et [[Thailandia|Thailandicae]] regionibus dominatum est. === Imperium Chmericum === [[Fasciculus:Royal Palace, Cambodia.jpg|thumb|upright=0.8|left|[[Palatium Regium de Phnom Penh]].]] Aurea [[civilizatio]]nis [[Chmer]]icae aetas tempus inter saecula [[saeculum 9|nonum]] et [[saeculum 13|tertium decimum]] comprehendebat. Tunc Regnum Cambosiae, quod praesenti Cambosiae nomen dedit, extensa territoria e suo regionis [[Angkor]]ensis [[caput (urbs)|capite]] in occidentem Cambosiae iuxta fluminis [[Mecon]] ripam gubernabat. Ineunte [[saeculum 13|saeculo tertio decimo]], Regnum Cambosiae suum politicum [[cultura]]leque culmen adeptum esse habetur. Praeter hodiernam Cambosiae terram, sua terra orientalis [[Thailandia]]e zonam, [[Laotia]]e meridiem, et meridionalem [[Vietnamia]]e partem usque ad antiquum [[Champa]]e ([[Sanscritice]] चंपा) complectebatur. Aliqui eius corruptionis factores vicinorum populorum (praesertim [[Thailandia|Siamensium]] et [[Champa]]norum) aggressivitas, interdynastici{{dubsig}} conflictus et gradatim deterius complexum inrigationis systema e quo [[oryza]]e procreatio pendebat fuerunt. [[Angkor]]ensis [[monarchia]] usque ad [[1431]] supervixit, ubi [[Thailandia|Thailandienses]] urbem ceperunt et Cambosianus [[rex]] versus civitatis meridiem effugit. [[Fasciculus:Templo de Angkor Wat en Camboya.JPG|thumb|upright=1.4|[[Avasatha]] [[Angkor Wat]], prope [[Siem Reap]] ([[Khmer]] ក្រុងសៀមរាប).]] Tempus inter saecula [[15|quintum decimum]] et [[19|undevicensimum]] continua degeneratio et territorialis amissiones fuit, sed Cambosia brevi prosperitatis periodo per [[saeculum 16|saeculum sextum decimum]] fructa est, quia reges sua in Austrorientali [[Tonlesapum|Tonlesapensi]] regione [[caput (urbs)|capita]] aedificare iussere, quod commercium cum aliis [[Asia]]e partibus impulit. Per hanc periodum, natio ab [[Hispania|Hispanicis]] et [[Lusitania|Lusicis]] erronibus et missionariis, velut [[Blasius Ruiz|Blasio Ruiz de Hernán González]], visitata est. [[Thailandia|Thailandica]] occupatio anno [[1594]] reipublicae conlapsionem significavit, quae e conflictibus inter duas vicinas et magis magisque potentes civitates, [[Siamia]]m et [[Vietnamia]]m, pendere coepit. Vietnamiae conditus in fluminis [[Mecon]] delta ut haec area suis territorialibus possessionibus exeunte [[saeculum 17|saeculo septimo decimo]] adiungeretur induxit. Eapropter, Cambosia suorum territoriorum divitissimorum unum et suum exitum in mare amisit. Hoc amissionum genus per primum [[saeculum 19|saeculi undevicensimi]] dimidium se succederunt, quia haec vicina civitas totam Cambosianam terram absorbere et eius incolas in [[Vietnamia|Vietnamiensem]] culturam inserere exspectabat. === Protectoratus Francicus === Post corruptionis saecula, Cambosia protectoratus [[Francia|Francicus]] anno [[1863]] facta est et iuxta cum [[Vietnamia]] et [[Laotia]] [[Indosina Francica|Indosinae Francicae]] partem formavit. Anno [[1867]], pro [[Siamia]] protectoratum agnoscente, [[Francia]] Cambosianum territorium [[Cochinchina]]e non adiungere transegit et [[Thailandia|Thailandicam]] [[provincia Battambangensis|Battambangensis]] et [[Angkor]]ensis provinciarum possessionem agnovit. [[Fasciculus:Phnom Penh French Colonial.jpg|thumb|upright=0.8|left|[[Francia|Francica]] [[aedificium|aedificia]] [[colonia|colonica]] in [[Phnom Penh]].]] Per triginta annos colonialis gubernatio regem [[Norodom Cambosiae|Norodom I]] intestinas civitatis res dirigere sivit, sibi externas tenens. Norodom I mortuo, anno [[1904]], et regno a fratre [[Sisowath]] accepto, [[Francia|Francici]] potestatem suam super solium auxerunt. Duarum provinciarum quae penes [[Siamia]]m erant restitutio colonialem potestatem magis consolidari fecit. Amicitia inter ambas civitates cum herede [[Sisowath Monivong]] continuavit. Quamquam [[Francia|Francici]] quandam infrastructuram in Cambosia, praecipue vias communicationis, construxere, haec evolutio in [[Indosina Francica|Indosinam]] insertioni collineabat et non incolarum condicionum meliorationi. Cambosiani quidem pessime in mediis [[Hanoi]]ensibus administrationibus repraesentabantur, plerique periti technologique in civitate laborantes [[Vietnamia|Vietnamienses]] erant. Altera ex parte, [[Seres]] in gubernationem domitabantur. Anno [[1937]], e 631 studentium in Universitate Indosinica Hanoiensi inscriptorum, solum tres Cambosiani aderant. Post [[Iaponia|Iaponicam]] occupationem per [[secundum bellum mundanum|bellum mundanum secundum]], civitas suam libertatem anno [[1953]] declaravit. === Chmeres Rubri === [[Cambosia Democratica]] ([[Chmerice]]: កម្ពុជាប្រជាធិបតេយ្យ) ritum Cambosiae nomen penes [[Communismus|Communisticam]] gubernationem de [[Pol Pot]] et eius [[factio politica|factionis]] [[Chmeres Rubri|Chmerum Rubrorum]] inter annos [[1975]] et [[1979]]. [[Fasciculus:Choeungek1.JPG|thumb|upright=1|left|[[Stupa]] in [[campus exterminii|campo exterminii]] [[Chmeres Rubri|Chmerum Rubrorum]] [[Choeung Ek]] ([[Chmerice]]: ជើងឯក).]] Per hanc periodum, circiter duo [[millio]]nes Cambosianorum causa actuum exterminandi mortui sunt quos [[Pol Pot]] "hostem occultum," scilicet omnia contra suum propositum construendae Communisticae novae Cambosiae considerata, nuncupavit. Haec actio aliud consecutionum genus, velut famem et epidemias nunquam satisfactas genuit. Nihilominus in maxima repercussione<!--???--> 1 700 000 hominum exstincti sunt, quos impulsa coercitio intra inveniendi "hostis occulti" compagem reliquit. Calculatur amplius quartam Cambosianorum partem per quod [[Genocidium Cambosianum]] nominatum mortuam esse. Haec periodus finem cepit, invadentibus [[Vietnamia|Vietnamiensibus]] per bellum septemdecim dies inter [[December|Decembrem]] [[1978]] et [[Ianuarius|Ianuarium]] [[1979]] durans et condita [[Respublica Popularis Cambosiae|Republica Populari Cambosiana]] ([[Chmerice]]: សាធារណរដ្ឋប្រជាមានិតកម្ពុជា / រដ្ឋកម្ពុជា), quae nationem reconstruere coepit. === Hodierna Cambosia === Anno [[1991]] factiones pugnantes, [[Consociatio Nationum]] et aliae nationes foedus attigere ut conflictus finem caperet. Quod ut "Consilium Nationale Supremum," ab [[Consociatio Nationum|Consociationis Nationum]] auctoritatibus et dissimilium nationis repraesentationum legatis formatum, potestatem caperet erat. Princeps [[Norodom Sihanouk]] eiusdem [[gubernatio]]nis [[praeses]] esset. Anno [[1993]], [[monarchia|monarchica]] [[factio politica|factio]] [[Coniuncta Frons Nationalis pro Cambosia Libera, Neutra, Pacifica, Cooperativa]] ([[Chmerice]]: គណបក្ស ហ្វ៊ុនស៊ិនប៉ិច et [[Francice]]: ''Front Uni National pour un Cambodge Indépendant, Neutre, Pacifique, et Coopératif'' sive ''FUNCINPEC'') in comitiis vicit. Gubernatio novam [[constitutio]]nem ratificavit, [[monarchia]]m restituentem et Regnum Cambosiae condentem, principe [[Norodom Sihanouk]] rege (erat eius secunda periodus velut monarcha). Post haec comitia, nulla natio gubernationem in exilio agnosceret, quae suam repraesentationem in [[Consociatio Nationum|Consociatione Nationum]] et peregrinum subsidium amisit. [[Fasciculus:Hun Sen crop.jpg|right|thumbnail|[[Hun Sen]], [[primus minister]] Cambosianus.]] [[Iunius|Iunio]] [[1997]] [[Hun Sen]] contra [[Coniuncta Frons Nationalis pro Cambosia Libera, Neutra, Pacifica, Cooperativa|FUNCINPEC]] [[Subitanea rerum conversio|Regnum evertit]] et principem [[Norodom Ranariddh]] substituit. Comitia anno [[1998]] celebrantur et [[Factio Popularis Cambosiana]] ([[Chmerice]]: គណបក្សប្រជាជនកម្ពុជា) et CFNCLNPC foedus attigere per quod [[Hun Sen]] [[primus minister]] et [[Norodom Ranariddh]] Conventi Nationalis [[praeses]] esset et secundum quod coalitionis gubernatio formaretur et [[senatus]] crearetur. [[Pol Pot]] mortuus est anno [[1998]], ubi rex [[Norodom Sihanouk]] praecipuis [[Chmeres Rubri|Chmeribus Rubris]] ducibus [[amnestia]]m concessit, quae, non obstante, non omnibus satisfecit. Ineunte anno [[1999]], plerique [[Chmeres Rubri]] [[bellum clandestinum|bellatores clandestini]] processum pacis oblatum accepere et solum parvus circulus in Boreoccidentalibus provinciis perrexit. [[Ta Mok]], politicus heres de [[Pol Pot]], captus est et suos annos in carcere finivit (anno [[2006]] mortuus est). Multarum societatum pro [[Iura humana|Iuribus Humanis]] pressio, tum nationali tum internationali tum [[Consociatio Nationum|Consociationis Nationum]] gradu ad longum negotiationum processum cum gubernatio de [[Hun Sen]] induxit ad provehendum iudicium contra [[Cambosia Democratica|Cambosiae Democraticae]] duces, responsalis ut quarta nationalium incolarum pars abiret, quod [[genocidium]] qualificatum est. Anno [[2006]] tribunal constitutum est et ineunte [[2007]] iudicium contra [[Chmeres Rubri|Chmeres Rubros]] incohatus est. Anno [[2003]], [[rex]] [[Norodom Sihanouk]] secunda vice abdicavit et "Consilium Regium" velut successorem principem [[Norodom Sihamoni]], eius filium, velut regem Cambosiae elegit. == Civilitas et gubernatio == [[Fasciculus:Norodom Sihamoni (2007) (crop).jpg|thumb|upright=0.5|left|[[Norodom Sihamoni]], Rex Cambosiae.]] Cambosiana [[civilitas]] formaliter, secundum nationis [[constitutio]]nem anni [[1993]], in [[Monarchia constitutionalis|monarchiae constitutionalis]], velut [[parlamentum|parlamentariae]] [[democratia]]e [[democratia repraesentativa|repraesentativae]] gestae, compage fit. [[Primus Minister Cambosiae]] [[dux gubernationis|gubernationis]] et pluriformis [[systema plurifactionale|systematis plurifactionalis]] dux dum [[rex Cambosiae|rex]] [[dux civitatis]] est. [[Primus Minister]] a [[Rex|rege]] designatur, monente approbanteque [[Conventus Nationalis Cambosiae|Convento Nationale]] ([[Chmerice]] et [[translitteratio|translitterate]]; ''Radhsphea ney Preah Recheanachakr Kampuchea''); Primus Minister et sui ministeriis designati [[Potestas exsecutiva|potestate exsecutiva]] in gubernatione funguntur. [[Potestas legifera]] tam in exsecutivum consilium quam in duas parlamenti cameras, [[Conventus Nationalis Cambosiae|Conventum Nationalem]] et [[Senatus Cambosiae|Senatum]], confertur. Die [[14 Octobris|Pridie Idus Octobres]] anni [[2004]], Rex [[Norodom Sihamoni]] a speciali novem sodalium consilio de solio selectus est, seligendi processus pars quae rapide perfecta est post insperatam abdicationem Regis [[Norodom Sihanouk]] hebdomadem antea. Electus Sihamoni a Primo Ministro [[Hun Sen]] et a Conventi Nationalis prolocutore, Principe [[Norodom Ranariddh]] (regis consanguineo et praesenti praecipuo consiliario), ambobus consilii de solio sociis, ratus factus est. [[Phnom Penh]] in urbe die [[29 Octobris]] [[2004]] diadema regi impositum est. == Divisiones administrativae == [[Caput (urbs)|Caput]] et [[Provincia]]e ([[Chmerice]]: ខេត្ត) Cambosianae primi gradus administrativae divisiones sunt. Cambosianae areae in viginti et tres provincias et [[Caput (urbs)|caput]] dividuntur. [[Municipium|Municipia]] ([[Chmerice]]: ក្រុង), [[Districtus|Districti]] ([[Chmerice]]: ស្រុក) et [[Sectio]]nes ([[Chmerice]]: ខណ្ឌ) et secundi gradus administrativae divisiones Cambosianae sunt. Provinciae in viginti et sex [[municipium|municipia]] et 159 [[districtus|districtos]] dividuntur et [[caput (urbs)|caput]] in octo [[sectio]]nes dividit. Districti vicissim etiam in [[commune|communia]] ([[Chmerice]]: ឃុំ) et [[vicus|vicos]] ([[Chmerice]]: សង្កាត់) dividuntur. [[Municipium|Municipia]] et [[sectio]]nes in [[vicus|vicos]] dividuntur. [[Fasciculus:Cambodia 1997 CIA map.jpg|thumb|240px|Tabula Cambosiae.]] [[Fasciculus:Kampong Trach Cave.JPG|thumb|220px|Specus Kompongtrachensis in [[Tetraodontidapolitania]] ([[Chmerice]]: ខេតុកំពត).]] [[Fasciculus:WatPhnom PhnomPenh 2005 2.JPG|thumb|220px|[[Avasatha]] [[Avasatha Phnomensis|Phomensis]] ([[Chmerice]]: វត្តភ្នំ) in [[Phnom Penh]].]] === Provinciarum catalogus === {| class="wikitable" ! rowspan ="2" |No. ! rowspan ="2" |[[Provincia]] [[Latine]] ! rowspan ="2" |[[Provincia]] [[Chmerice]] ! rowspan ="2" |[[Caput (urbs)|Caput]] [[Latine]] ! rowspan ="2" |[[Caput (urbs)|Caput]] [[Chmerice]] ! colspan ="2" |[[Area]] |- | <div class="center">[[chiliometrum quadratum|km²]]</div> | <div class="center">[[Mille passuum quadratorum|m.p.q.]]</div> |- | 1 | [[Phnom Penh|Caput Phnom Penh]]<ref>{{CathHierDiocese|phno}}</ref> | ភ្នំពេញ | | | 290 | 112 |- | 2 | [[Provincia Centralis (Cambosia)|Centrum]] | កណ្ដាល | [[Melanopappopolis]] | ក្រុងតាខ្មៅ | 3568 | 1378 |- | 3 | [[Pappocrystallopolitania]] | ខេត្តតាកែវ | [[Pappocrystallopolis]] | ខេត្តតាកែវ | 3563 | 1376 |- | 4 | [[Provincia Kompongchamensis|Kompongchamensis]]<ref>{{CathHierDiocese|komp}}</ref> | ខេត្តកំពង់ចាម | [[Urbs Kompongchamensis|Kompongchamensis]]<ref>{{CathHierDiocese|komp}}</ref> | ក្រុងកំពង់ចាម | 9799 | 3783 |- | 5 | [[Provincia Kompongthomensis|Kompongthomensis]] | កំពង់ធំ | [[Urbs Kompongthomensis|Kompongthomensis]] | ក្រុងកំពង់ធំ | 13 814 | 5334 |- | 6 | [[Siamohettapolitania]] | សៀមរាប | [[Siamohettapolis]] | ក្រុងសៀមរាប | 10 299 | 3976 |- | 7 | [[Sacer Vihara]] | ព្រះវិហារ | [[Urbs Tbengmeancheyensis|Tbengmeancheyensis]] | ត្បែងមានជ័យ | 13 788 | 5324 |- | 8 | [[Victoria Septemtrionalis]] | ឧត្ដរមានជ័យ | [[Abathylepolis]] | សំរោង | 6158 | 2378 |- | 9 | [[Fortalitia Victoriae]] | ខេត្តបន្ទាយមានជ័យ | [[Sisophon]] | សិរីសោភ័ណ | 6679 | 2579 |- | 10 | [[Provincia Battambangensis|Battambangensis]]<ref>{{CathHierDiocese|batt}}</ref> | បាត់ដំបង | [[Urbs Battambangensis|Battambangensis]]<ref>{{CathHierDiocese|batt}}</ref> | ក្រុងបាត់ដំបង | 11 072 | 4275 |- | 11 | [[Sapphiropolis]] | ក្រុងប៉ៃលិន | | | 803 | 310 |- | 12 | [[Bodhisattuapolitania]] | ខេតុពោសាត់ | [[Bodhisattuapolis]] | ពោធិសាត់ | 12 692 | 4900 |- | 13 | [[Provincia Kompongchnangensis|Kompongchnangensis]] | ខេត្តកំពង់ឆ្នាំង | [[Urbs Kompongchnangensis|Kompongchnangensis]] | ក្រុងកំពង់ឆ្នាំង | 5521 | 2132 |- | 14 | [[Carambolapolitania]] | ខេត្តកំពង់ស្ពឺ | [[Carambolapolis]] | កំពង់ស្ពឺ |- | 15 | [[Provincia Kohkongensis|Kohkongensis]] | ខេត្តកោះកុង | [[Urbs Kohkongensis|Kohkongensis]] | ក្រុងកោះកុង | 11 160 | 4309 |- | 16 | [[Sihanoukopolis]] | ខេត្តព្រះសីហនុ | | | 868 | 335 |- | 17 | [[Tetraodontidapolitania]] | ខេតុកំពត | [[Tetraodontidapolis]] | ក្រុងកំពត | 4873,2 | 1881,6 |- | 18 | [[Ephippiopolis]] | កែប | | | 335.8 | 129.7 |- | 19 | [[Dolichylepolitania]] | ខេត្តព្រៃវែង | [[Dolichylepolis]] | ក្រុងព្រៃវែង | 4883 | 1885 |- | 20 | [[Mangogrammepolitania]] | ស្វាយរៀង | [[Mangogrammepolis]] | ស្វាយរៀង | 2966 | 1145 |- | 21 | [[Cosmetoconeopolitania]] | ក្រចេះ | [[Cosmetoconeopolis]] | ក្រចេះ | 11 094 | 4283 |- | 22 | [[Calamopotamia]] | ស្ទឹងត្រែង | [[Calamopotamopolis]] | ស្ទឹងត្រែង | 11 092 | 4283 |- | 23 | [[Lithidiopagia]] | រតនគិរី | [[Urbs Banlungensis|Balungensis]] | បានលុង | 10 782 | 4163 |- | 24 | [[Mandalapagia]] | មណ្ឌលគីរី | [[Urbs Senmonoromensis|Senmonoromensis]] | | 14 288 | 5517 |- | 25 | [[Provincia Tonlesapensis|Tonlesapum]] | ទន្លេសាប | [[Urbs Tonlesapensis|Tonlesapum]] | ទន្លេសាប | 3000 | 1158 |} Die [[22 Decembris]], Rex [[Norodom Sihamoni]] Decretum Regale [[municipium|municipia]] [[Ephippiopolis]] ([[Chmerice]]: កែប), [[Sapphiropolis]] ([[Chmerice]]: ក្រុងប៉ៃលិន) et [[Sihanoukopolis]] ([[Chmerice]]: ខេត្តព្រះសីហនុ) in [[provincia]]s mutans obsignavit, dum praeterea aliquot provinciales limites adaptavit. == Geographia == [[Fasciculus:Map of Cambodia Demis.png|thumb|upright=0.8|Tabula Cambosiae.]] [[Asia Meridiorientalis|Asiae Meridiorientalis]] natio, Cambosia nationibus [[Thailandia]]e, [[Laotia]]e et [[Vietnamia]]e circumdatur. Cuius [[area|superficies]] 181 035 [[chiliometrum quadratum|km²]] lata et litus, 433 [[chiliometrum|km]] longum, ad [[Sinus Siamensis|Sinum Siamensem]] patet. Ei tria magna iuga montium sunt; [[Montes Elephantini|Elephas]], [[Cardamomum (mons)|Cardamomum]] et [[Mons Dongensis|Dongensis]]. === Hydrographia === [[Caput (urbs)|Caput]], [[Phnom Penh]], iuxta praecipuum flumen, [[Mecon]] ([[Chmerice]]: ទន្លេមេគង្គ), situm est, in suo ipso [[Delta fluviale|delta]]. Hoc flumen in [[Thibetum|Thibeto]] oritur et Orientale Cambosiae dimidium transit antequam in [[Vietnamia]]m intret ubi in [[Mare Sericum Meridionale]] ([[Sinice]]: 南海; [[Chmerice]]: សមុទ្រចិនខាងត្បូង) influit. Maximus lacus in natione [[Tonlesapum (lacus)|Tonlesapum]] ([[Chmerice]]: បឹងទន្លេសាប), vasta planitie per tempus pluviosum perfusa formatum, est (circiter 300 [[chiliometrum quadratum|km²]] per tempus siccum et adhuc 10 000 km² per magnarum pluviarum latum). === Clima === Natio in humili altitudine seu aequore maris seu fluminis maximi seu adhuc humiliori aequore sita est, quod ut [[Humidum (tempus anni)|tempus pluviosum]] lacuum et fluminis praecipui, Mecon, aequor augeat facit. [[Temperatura]]e gradatim inter 10&nbsp;°C et 38&nbsp;°C subeunt. Cambosia [[clima]]te [[clima tropicum|tropico]] cum "[[Tempora anni|temporibus]] alternis" afficitur. [[Pluvia]]e gradatim e [[Maius|Maio]] in [[November|Novembrem]] augentur. [[Siccum (tempus anni)|Siccitas]] quidem fere absoluta inter [[December|Decembrem]] et [[Aprilis|Aprilem]]. [[Fasciculus:Phnom Penh Climate.png|thumb|center|[[Clima]] in [[Phnom Penh]].]] == Oeconomia == [[Fasciculus:Cambodiaricefarming.jpg|thumb|left|[[Oryza]]e cultura in [[oeconomia]] praecipuo munere fungitur.]] [[Fasciculus:Angkor Wat from north pond.JPG|thumb|left|[[Avasatha]] [[Angkor]]ensis popularis periegetica destinatio in Cambosia.]] Cambosia praesertim [[agricultura|agraria]] [[natio]] est, cum pauca [[industrializatio]]nis et humili [[reditus per capita|reditu per capita]]. Cambosiae et fere omnium [[Asia Meridiorientalis|Asiae Meridionalis]] nationum praecipua res agraria [[oryza]] est. [[Oryza]]e cultura fluvialibus in vallibus valdissime et cum magna [[productivitas|productivitate]] colitur. Quod [[agricultura topiaria]], cum magno [[ergatodynamis|ergatodynamico]] usu et [[solum|soli]] compendio, nuncupatur. Aliae ponderis res agrariae [[cummis]], [[coffea]], [[Saccharum officinarum|harundo sacchari]], [[thea]] et [[piper nigrum]] sunt. Quae omnes [[exportatio]]ni destinantur. Inter annos [[1980]] et [[1990]], Cambosiana [[oeconomia]] 5% anniverse crevit. Oeconomici incrementi indices superiores quam [[orbis terrarum|mundana]] media fuere, in adventiciis collocationibus pecuniariis fundati. Sed e secundo anni [[1990]] dimidio, istae collocationes pecuniariae rarae esse coepere (quia in alias [[Orbis terrarum|Orbis]] partes collocatae sunt) et isti indices deminuere. == Demographia == [[Fasciculus:Buddha in Khmer Art.JPG|thumb|upright=0.8|left|[[Buddhismus]] praecipua [[religio]] in Cambosia.]] [[Fasciculus:Buddhist monks in front of the Angkor Wat.jpg|200px|thumb|Buddhistae monachi prae [[Avasatha]] [[Angkor]]ensi.]] [[Fasciculus:Wat Phnom Sampeau.Battambang.2006.jpg|thumb|upright=0.8|[[Avasatha]] [[Avasatha Ecensis|Ecensis]] in [[Urbs Battambangensis|Urbe Battambangensi]] ([[Chmerice]]: ក្រុងបាត់ដំបង).]] Circa 90 centtsimae incolarum [[Chmer]]icae originis sunt et [[Chmerice]] loquitur, quia [[lingua Chmerica]] [[lingua publica|publica]] est. Inter reliquos [[Seres]], [[Vietnamia|Vietnamienses]], [[Chami]] et [[Chmer Monticola|Monticolae]] ([[Chmerice]]: ខ្មែរលើ) sunt. [[Lingua Chmerica]] ad [[Linguae Austroasiaticae|Austroasiatici circuli]] [[Linguae Mon-Khmer|subfamiliam Mon-Chmericam]] pertinet. [[Lingua Francica]], quondam lingua gubernationis in [[Indosina Francica|Indosina]], adhuc utuntur multi Cambosiani senes. [[Lingua Francica|Francica]] etiam in aliquibus scholis universitatibusque a [[Francia|Francica]] gubernatione conditis instructionis lingua est. [[Francica Cambodica]], nationis colonialis praeteriti residuum, [[dialectos]] in Cambosia inventa est qua aliquando gubernatio utitur. Nihilominus, recentibus in decenniis, multi Cambosiani iuvenes et negotiatores [[lingua Anglica|Anglicam]] discere sustinent. In praecipuis urbibus et periegetica centra. Magnus scholarum numerus Anglica utitur et eam propter obruentem ex [[lingua Anglica|Anglophonicis]] nationibus periegetarum numerum docent. Adhuc in plerisque ruralibus locis, multi iuvenes saltem [[Anglice]] paulo loquuntur, quia crebro a monachis in localibus [[pagoda|pagodis]] docetur ubi multi pueri educantur. Superans religio, [[Buddhismus|Buddhismi]] [[Theravada|Theravādici]] quaedam (95%), a [[Chmeres Rubri|Chmeribus Rubris]] supressa est sed renovatum vigorem experta est. [[Islamismus]] (3%) et [[Christianismus]] (2%) quoque coluntur. Bellum civile et consequentiae multum apud Cambosianos valuere. 50% incolarum iuniores quam viginti et duos annos nati sunt. Cum 0.96 viris pro femina, Cambosia maximam proportionem secundum sexum in Subregione Mecon Magni habet. Inter circiter sexaginta et quinque annos natos Cambosianos, proportio feminae pro viro 1.6:1 est. Societas [[UNICEF]] Cambosiam tertiam nationem in mundo cum maximo [[Cuniculus (discretiva)|cuniculorum terrestrium]] numero designavit, quibus circiter 60 000 civilium mortium et amplius milia mutilorum aut vulneratorum ex anno [[1970]] propter haud displosos cuniculos terrestres post in ruralibus areis relictos attribuuntur. Plerumque pueri armentum agentes vel ruri ludentes affliguntur. Adulti cuniculis superviventes crebro amputationis unius aut plurimorum membrorum egent et ad mendicationem confugiunt, ut se sustineant. Numerus nuper afflictorum annis 2005–2007 decrevit. === Valetudo === [[Valetudo|Valetudinaria]] qualitas in Cambosia auget, cum exspectatione vitae feminis sexaginta et quattuor annorum et sexaginta annorum viris anno [[2009]]. Cambosiana gubernatio valitudinis qualitatem et conscientiam de [[SIDA|sida]] [[VIDH]]que et [[malaria]] in natione augere destinat. Cambosianus [[index mortalitatis infantilis]] e 115 anno [[1993]] in quinquaginta et quattuor mortuorum pro mille natorum vivorum anno [[2009]] deminuit. Eadem in periodo, mortalitas minus quam quinque annos natorum e 181 in 115 pro 1000 natorum vivorum deminuit. In provincia cum pessimis valetudinis indicibus, [[Lithidiopagia]] ([[Chmerice]]: រតនគិរី), 22.9% puerorum ante quinque annos mortui sunt. {{Bar box |title=Cambosiana religiositas |titlebar=#ddd |left1=religio |right1=percentatio |float=right |bars= {{Bar percent|[[Buddhismus]]|yellow|96}} {{Bar percent|[[Islamismus]]|green|2}} {{Bar percent|[[Christianismus]]|blue|2}} }} == Cultura == [[Fasciculus:Vorvong-Sorvong-tale-Pavie9.jpg|thumb|200px|left|De [[Vorvong-Sorvong]] fabula in [[Chmer]]icis [[litterae|litteris]].]] [[Fasciculus:'Pidan' (sacred banner) from Cambodia, Khmer, 1880-1910.jpg|thumb|200px|right|Exeuntis [[decennium 189|decennii 189]] [[pidan]] sive [[sericum|sericus pannus]].]] Inter varios factores Cambosianae culturae contribuentes [[Buddhismus]] [[Theravada|Theravādicus]], [[Hinduismus]], [[Colonialismus]] [[Francia|Francicus]], [[Angkor]]ensis [[cultura]] et moderna [[globalizatio]] sunt. [[Ministerium Culturae et Artium Liberalium (Cambosia)|Ministerium Culturae et Artium Liberalium Cambosianum]] responsalis promovendae et evolvendae Cambosianae culturae est. Cambosianae culturae numerosissimi [[ethnos|ethnous]] cultura in inferioribus terris non solum est, sed quoque viginti culturaliter distinctae collinae tribus sunt, [[Chmer Monticola|Chmeres Monticolae]] ([[Chmerice]]: ខ្មែរលើ) nuncupatae, vocabulum a [[Norodom Sihanouk]] novatum ad gignendam unitatem inter montium et terrarum inferiorum incolas. Cambosiani agricolae amictorium [[crama]]m ([[Chmerice]]: ក្រមារ) nuncupatum induunt, quod unicus Cambosianorum [[vestimenta|vestimentorum]] aspectus est. [[Chmer]]ica cultura, ab [[Imperium Chmericum|Imperio Chmerico]] evoluta diffusaque, distinctivos [[saltatio]]nis, [[architectura]]e, et [[sculptura]]e modos habet, qui cum vicinis [[Laotia]] [[Thailandia]]que per [[historia]]m commutati sunt. [[Avasatha]] [[Angkor]]ensis ('urbis templum' significans) servatissimum [[Chmer]]icae architecturae exemplum ex [[Angkor]]ensi aera est, dum centena aliorum templorum in eadem regione et in eius vicinitate inventa sunt. [[Chmer]]es unicam methodon referendae informationis in foliis [[Tra]]e habent. [[Tra]]e foliorum libri informationem de [[Chmer]]ci populi fabulis, [[Ramayana]], [[Buddhismus|Buddhismi]] origine et aliis orationalium librorum seriebus referunt. Qui magnopere curantur et involvuntur ad protegendum ex [[umor]]e et [[iungala]]e [[clima]]te. [[Festivalia Certaminis Celocum Cambosiana|Festivalia Certaminis Celocum]] ([[Chmerice]]: ពិធី​បុណ្យ​អុំ​ទូក), annuum in celocibus remigandi certamen, assiduissima Cambosiana civitatis festivalia sunt. Exeunte tempore pluvioso celebrantur, [[Mecon]] fluminis fluxu deminuente ad normalem gradum, quod ut [[Tonlesapum]] fluxum convertat permittit. Propemodum 10% Cambosianorum huic eventui quotannis intersunt ad ludos ludendos, ad gratulandam lunam, ad pyrotechnica spectacula spectandum et ad fruendum celocum certamen in [[Carnelevarium|carnelevaria]] athmosphaera. Inter populares ludos [[rixa gallorum]], [[pediludium]] et calcitratus [[seyum|seyi]], quod [[saccifolium|saccifolii]] simile, sunt. In classico [[India|Indico]] solari calendario et [[Theravada|Theravadico]] [[Buddhismus|Buddhismo]], [[Annus Novus Cambosianus]] ([[Chmerice]]: បុណ្យចូលឆ្នាំថ្មី) praecipuus dies festus, [[Aprilis|Aprili]] celebratus, est. Inter notos artifices cantores [[Sinn Sisamouth]] et [[Ros Serey Sothear]] (et posthac [[Meng Keo Pichenda]]) sunt, qui nova genera musica in nationem introduxit. === Coquina === [[Oryza]], velut in aliis [[Asia Meridiorientalis|Asiae Meridiorientalis]] civitatibus, praecupuum [[frumentum]], dum e flumine [[Mecon]] et lacu [[Tonlesapum|Tonlesapo]] [[piscis]] principalem diaetae partem etiam formant. Cambosiana [[pisces|piscium]] et piscatoria manufacta petitio per capita cibo commercioque anno [[2000]] viginti [[chiliogramma]]ta piscis per annum et duae unciae per diem per capita fuit. Aliqui pisces [[prahocum]] ([[Chmerice]]: ប្រហុក) maiori servationi facti sunt. [[Gastronomia Cambosiana]] [[zona tropica|tropicos]] [[fructus]], [[iuscellum|iuscella]], et [[collyra]]s continet. Principales ingredientes{{dubsig}} in Cambosiana [[gastronomia]] sunt [[citrus hystrix]], [[cymbopogon]], [[Allium sativum|allium]], [[nuoc-mam]], [[liquamen soiae]], [[ius condimenti Indici]], [[tamarindus]], [[Zingiber officinale|zingiber]], [[liquamen ostreum]], [[latex cocoinus]], [[piper nigrum]], [[balut]]. Aliquae Cambosianae coquinae cuppedia [[numbunhiocum]] ([[Chmerice]] នំបញ្ចុក), [[amocum]] ([[Chmerice]] អាមុក) et [[apingum]] ([[Chmerice]] អាពីង) sunt. [[Francia|Francici]] ponderis exemplum in Cambosianam coquinam Cambosianum [[caengphetum]] cum tosto [[bacillum (panis)|bacillo]] est. Tosti bacilli partes in [[caengphetum]] merguntur et manducantur. Cambosianum [[caengphetum]] etiam cum [[oryza]] et [[vermiculi oryzae|vermiculis oryzae]] manducatur. Probabiliter popularissimus cenae cibus, [[catieu]] ([[Chmerice]]: គុយទាវ), [[porcina]]e cum [[collyra oryzae]], fricto [[Allium sativum|allio]] et [[Allium wakegi|allio wakegi]] [[ius (cibus)|ius]] est quod tegmina velut [[globulus bovinus|globulos bovinos]], [[caridea]], [[iecur]] [[porcina|porcinum]] aut [[Lactuca sativa|lactucam]] etiam continere potest. Cambosiana coquina relative ignota mundo est, ei suarum vicinarum, [[Thailandia]]e et [[Vietnamia]]e, collata. === Artes athleticae === [[Pediludium]] popularissimorum [[ars athletica|artium athleticarum]] unus est, quamquam professionaliter instructi{{dubsig}} artis athleticae non tam pervulgati quam in [[civilizatio Occidentalis|Occidentalibus nationibus]] propter oeconomicas condiciones. Pediludium in Cambosiam a [[Francia|Francicis]] latum est et populare inter autochthnes factum est. [[Turma Pedilusoria Nationalis Cambosiana]] quartum locum in [[Certamen Asianum CPA (1972)|Certamine Asiano]] anno [[1972]] attigit sed eius evolutio e bello civili retardata est. [[civilizatio Occidentalis|Occidentales]] artes athleticas velut [[follis volaticus]], [[culturismus]], [[alsulegia pratensis]], [[harpastum XV]], [[pilamalleus]], et [[basipila]] magis magisque popularitatis consecuta sunt. Inter autochthonicos artes [[celox draconis|usitatum celocum certamen]], certamen [[bubalus|bubale]], [[pugilatus Chmericus]], [[palaestrica usitata Chmerica]] ([[Chmerice]]: ចំបាប់) et [[bocator]] ([[Chmerice]]: ល្បុក្កតោ) sunt. Cambosia primum [[Olympica (certamina)|Olympica]] in [[1956 Olympia Aestiva|Olympiis Aestivis]] anni [[1956]] [[equitatio|equites]] mittens participavit. Cambosia etiam hospitio [[Ludi Novarum Virum Emergentium|Ludos Novarum Virum Emergentium]] ([[Anglice]]: ''GANEFO''), Olympicis optio, [[decennium 197|decennio 197]] accepit. === Musica === Usitata [[musica]] Cambosiana ab [[Imperium Chmericum|Imperio Chmerico]] originem trahit. Regiae saltationes velut [[apsara]] ([[Chmerice]]: អប្សរា) Cambosianae [[cultura]]e icones sunt. Inter popularia [[saltatio]]nis genera [[romuongum]], in festivalibus saltatum, est. Cambosiana Aera Musicae Classicae inter [[decennium 197|decennia 197]] et [[decennium 198|198]] cum insignibus cantoribus sicut [[Sinn Sisamouth]] et [[Ros Serey Sothear]] fuit. Nihilominus, per [[Chmeres Rubri|Res Novas Chmerum Rubrorum]] multi classici et populares [[decennium 197|decenniorum 197]] et [[decennium 198|198]] cantores propter supplicium, famem aut expilationem mortui sunt. === Interrete === Quia Cambosia crescere pergit, ergo sua conexio ad mundum etiam. Hodie numerosi loci sunt ubi [[Interrete]] in promptu publico usui est, velut in cafeis, thermopoliis, popinis et tabernis benzinariis. Aucta conexio ad Interrete desiderium plurimorum situum interretialium de Cambosia creavit. Ob Cambosianum indicem alphabetizationis, quaetio oritur si de Cambosia situs interretiales [[Anglice]] aut [[Chmerice]] esse opus est. [[Lingua Anglica|Anglica]] praecipua [[Interrete|Interretis]] lingua est et plerique Cambosiani interretiales usuarii Anglicam intellegunt sed cum [[lingua Chmerica|Chmerici]] [[unicodex|unicodicis]] usu, plurimi situs [[lingua Chmerica|Chmericas]] versiones praebere possunt. == Vectura == [[Fasciculus:Siem reap airport.JPG|thumb|upright=0.8|left|[[Aeroportus Internationalis Siamohettapolitanus]] ([[Chmerice]]: អាកាសយានដ្ឋានអន្តរជាតិសៀមរាបអង្គរ).]] [[Fasciculus:Road 4 to Sihanouk.JPG|thumb|upright=0.8|Via Nationalis 4.]] Bellum civile et [[neglegentia]] graviter Cambosianum [[vectura]]e systema nocuerunt, sed cum aliarum nationum subsidio et apparatibus, Cambosia praecipuas [[via]]s ad internationales normas melioravit, praesertim ex anno [[2006]]. Pleraeque praecipuae viae nunc bituminatae sunt. Cambosia duas [[ferrivia]]s, tote circiter 612 [[chiliometrum|km]] (380 [[mille passuum|mi]]) simplicis et unum [[metrum]] amplae ferriviae, habet. Ferriviae e [[Phnom Penh|capite]] in [[Sihanoukopolis|Sihanoukopolin]] iuxta Meridionale litus et e [[Phnom Penh]] in [[Sisophon]] (quamquam [[Hamaxostichus|tramina]] crebro solum ad [[Urbs Battambangensis|Urbem Battambangensem]] adveniunt) eunt. In praesenti solum unum insessorum tramen per hebdomadem inter [[Phnom Penh]] et [[Urbs Battambangensis|Urbem Battambangensem]] it. Praeter principalem interprovincialem commeatus arteriam caput [[Phnom Penh]] ad [[Sihanoukopolis|Sihanoukopolin]] conectentem, antiquae sordidaeque viae calcestratio et bituminatio et quinque pontium aedificatio super praecipua flumina caput [[Phnom Penh]] ad [[Urbs Kohkongensis|Urbem Kohkongensem]] perpetuo nunc conexuit et quamobrem nunc ininterruptus viarius accessus ad vicinam [[Thailandia]]m et eius vastum viarium systema est. Cambosianae latae viae fluviales historice ponderis in internationali commercio fuerunt. Flumina [[Mecon]] et [[Tonlesapum]], eorum numerosae accessiones et [[Tonlesapum (lacus)|lacus Tonlesapensis]] amplae longitudinis vias suppeditant, inclusis 3700 [[chiliometrum|km]] (2300 [[mille passuum|mi]]) totum per annum navigabilibus ob naves 0.6 [[metrum|m]] (2 [[Pes (mensura)|pedes]]) deducentes et alia 282 [[chiliometrum|km]] (175 [[mille passuum|mi]]) navigabilibus ad naves 1.8 [[metrum|m]] (6 [[Pes (mensura)|pedes]]) deducentes. Cambosia duos principales [[portus]], de [[Phnom Penh]] et [[Sihanoukopolis|Sihanoukopolitanum]], et alios quinque minores habet. De [[Phnom Penh]] portus, in fluminum [[Bassacum|Bassaci]], Mecon et [[Tonlesapum|Tonlesapi]] compito situm, unicus portus fluvialis capax accipiendorum 8000 tonnarum navium per [[Humidum (tempus anni)|tempus humidum]] et 5 000 tonnarum navium per [[Siccum (tempus anni)|tempus siccum]] est. Cum crescente oeconomica activitate incrementum in [[autocinetum|autocinetorum]] et [[Birota automataria|birotarum automatariarum]] usu venit, quamquam [[birota]]e adhuc dominantur. [[Rixo birotarius|Rixones birotarii]] additionalis optio sunt quibus salutatores crebro utuntur. Civitas quattuor commerciales [[aeroportus]] habet. [[Aeroportus Internationalis de Phnom Penh]] ([[Chmerice]]: អាកាសយានដ្ឋានអន្តរជាតិភ្នំពេញ) in [[Phnom Penh]] secundus maximus in Cambosia est. [[Aeroportus Internationalis Siamohettapolitanus]] ([[Chmerice]]: អាកាសយានដ្ឋានអន្តរជាតិសៀមរាបអង្គរ) maximus est et plerosque volatus in Cambosiam et e Cambosia gerit. Alii aeroportus in [[Sihanoukopolis|Sihanoukopoli]] et in [[Provincia Battambangensis|Battambangensi]] sunt. == Notae == <references/> == Nexus externi == * [http://www.angelfire.com/art/apsarakhmer/khmer_court_dance.htm Cambosianae saltationes classicae] * [https://web.archive.org/web/20110721185212/http://www.awale.info/mes-jocs-mancala/congklak?lang=ca Ludi mancalae usitati Cambodiani] {{Asia}} {{Capsae collectae|Cambosia|politica|{{Reges Cambosiae}}{{Primi ministri Cambosiae}}{{Ministri rerum externarum Cambosiani}}}} {{Myrias|Geographia}} [[Categoria:Cambodia|!]] [[Categoria:Civitates sui iuris]] [[Categoria:Condita 1953]] [[Categoria:Monarchiae constitutionales]] 01e1b0f8wimewkdj4achlp7wacpfz1c 3 11442 3969502 3967336 2026-07-02T07:37:26Z Grufo 64423 /* Pagina “Spider-Man” facta est adumbratio */ 3969502 wikitext text/x-wiki Eheu, interlingua non possum uti, ac perfacile est lectu! Tecum loquar, arbitatro tuo, in latine, angice, aut hispanice, elegens de codice in meam paginam relicto linguas quibus possis loqui. Praeferro latine, aut anglice, ut possim loqui hispanice, ac non cum fluentia quam velim. Esto liberus mecum conloqui interlingua, modo non me expecta simile agere =]. Quaesitionem tuum in reddendo, latinam incepit discere in schola, praecipue ad Universitatem MariaeTerrae prope Vasingtoniam DC, ac lareatus sum, et nunc Latinitatem Unam doceo in schola publica. Liguistica maxime mihi placet, et latina modo est una praelatarum lingua mearum. De numeribus...bonus locus invenire numeros magnos est in Rebus Gestae [[Octavianus Augustus|Augusti]]. Apud Vicipaediam, utimur numeris arabicis in articulos scribendo. Sunt facliores legere, et parviores. Pax tibi, et mox conloquemur.--[[Usor:Ioshus Rocchio|Ioshus Rocchio]] 02:17, 23 Februarii 2006 (UTC) :Non pote comprehender. I can't understand this yet. I 'll feed this to a machin translator.--[[Usor:Jondel|Jondel]] 02:34, 23 Februarii 2006 (UTC) After careful examination I think I understand this. My (pathetic )translation:Hi! I don't use interlingua ac? but it is easy to read! Tecum? uh bleach...i give up..... returning to your question, I studied in school in University of Mary the Earth in Washington DC and I am larry now latin .....I am pleased with languges.. whatever... Rebus? With Wikipedia and a number of arabs i write in articles.They are facliores reading and small?parviores. Peace to your and mox? with talking? Wow, I can't use interlingua, but it sure is easy to read. I will speak with you, its your choice, in latin, english, or spanish, choosing from the list of languages you left in my profile that you are able to speak. I prefer latin or english, as I know spanish, but not with the fluency I'd like. Feel free to write to me in Interlingua, but dont expect me to do the same =]. In answering your question, I started to study Latin in school, specifically at the University of Maryland near DC, but I have graduated, and now teach Latin One in middle school. I love linguistics, and latin is among my favorite languages. ABout numbers...the best place to find examples of big numbers is in Augustus' ''Res Gestae''. At Vicipaedia, we use arabic numbers when writing articles. They are easier to read, and smaller. Peace, talk toy uo soon.--[[Usor:Ioshus Rocchio|Ioshus Rocchio]] 03:23, 23 Februarii 2006 (UTC) ==Interlingua== Yes, it seems very easy to use, and if enough people knew it, would be a great lingua franca that people all over Europe could use. Its simplicity, however, is what I find, for lack of a better word, repulsive. It seems to me a forced mesh of languages that developed naturally, so it lacks all poeticality. Further, its grammar behaves differently than all languages it stemmed from (though admittedly, not unlike many of latin's descendants). What interests me about languages is the nuance, the turn of phrase, the intrinsic marks on a language's development as imposed by the collective psyche of its speakers. The other languages may be more difficult, but they are difficult for the reason that they were natural, and were learned as one lived, and not in the course of a day. With their difficulty comes the joy of poetry, and the pleasure of actually thinking the way someone else did, conceivably years after their languaged ceased to be used. I don't mean to slant interlingua, or you for studying it, it just seems that you are attracted to it for the very same reasons that I am not attracted to it.--[[Usor:Ioshus Rocchio|Ioshus Rocchio]] 04:15, 23 Februarii 2006 (UTC) :On the difficulty of latin...I'm reminded of a line from Ovid: :Perfer et obdura, dolor hic tibi proderit olim :--[[Usor:Ioshus Rocchio|Ioshus Rocchio]] 05:58, 9 Martii 2006 (UTC) ::Bear and endure what was painful to you once and benefit/profit? (direct trans) proderit =>prodire -go forth ? --[[Usor:Jondel|Jondel]] 06:16, 9 Martii 2006 (UTC) :::Be tough and persevere...this pain will benefit you someday... (prodire literally to go forward, idiomatically benefit or be useful)--[[Usor:Ioshus Rocchio|Ioshus Rocchio]] 14:12, 9 Martii 2006 (UTC) == Article [[Philippinae]] == I think I understood your message in general, however, I have no idea of Interlingua. The word ''troppo'' seems to be important ... what does it mean? I had Latin in school for some years, but I've forgotten nearly everything. Luckily reading works in most cases. If you do not care that I do not understand Interlingua and just guess what you are meaning, you can write to me in Interlingua ... or Latin. ;-) For my answers you can choose between German, English and [[Perl]]. --[[Usor:Roland2|Roland2]] 19:03, 23 Februarii 2006 (UTC) Thanks for the translation to English. I could see: Interlingua's concept seems to work ... I guessed nearly all of the content :-) BTW, what about having some Babel templates on your user page? --[[Usor:Roland2|Roland2]] 22:05, 24 Februarii 2006 (UTC) :I placed the templates but there are none for [[interlingua]] and [[:en:tagalog]]?--[[Usor:Jondel|Jondel]] 05:22, 28 Februarii 2006 (UTC) ==Emergency response== Yes, declensions are an ugly ugly beast. My only recommendation for understanding them, and then learning to use them, is perseverance and stiff drink...''very'' stiff. Honestly I don't know how the hell the Romans learned to use them thousands of years before whiskey was invented. It helps that the cases are named for what they mean... '''nomin'''ative is the naming case, '''gen'''itive is the case for ownership and belonging (genus, generate), '''dat'''ive is the indirect object case because it indicates recipient of action (from do, dare to give), '''accusa'''tive from accusare, '''ablat'''ive from ab+past participle of ferro, tuli, latus so the case of separation or carrying away, '''voca'''tive and '''loca'''tive kind of obvious. Just be glad it's not Estonian...they have 14-16 cases depending on whom you ask, not the 65-7 that Latin has. And btw...feel free to ask any more specific questions about declensions in Latin, or in any of several other languages.--[[Usor:Ioshus Rocchio|Ioshus Rocchio]] 04:57, 27 Februarii 2006 (UTC) :Only when I can't find them in the online or hardprint dictionaries, latin aids etc. Gratias ago.--[[Usor:Jondel|Jondel]] 06:39, 9 Martii 2006 (UTC) == utuntur == If you want a specific thing done, and are not just expressing your thoughts, please write in Latin, Spanish, Italian, or English...I get the gist of Interlingua, but not the nuance.--[[Usor:Ioshus Rocchio|Ioshus Rocchio]] 03:14, 2 Martii 2006 (UTC) Utuntur is a form of utor, uti, usum est, to use. Ut is a particle and does not have any form other than ut. Delineatibus is not a word, as far as I know, delineatis is, being the ablative/dative plural perfect passive participle of delineo, delineare, delineavi, delineatum, which means the same thing as delineate in english, move from a line or path. As for dictionaries, I went through 3 copies of The New College Latin & English Dictionary by Bantam books during my undergraduate career. As for online, [http://catholic.archives.nd.edu/cgi-bin/words.exe? William Whitaker's Words] are awesome. Say you enter utuntur...you get ut.untur V 3 1 PRES IND 3 P utor, uti, usus sum V DEP [XXXAX] use, make use of, enjoy; enjoy the friendship of (with ABL); or for delineatibus Two words May be 2 words combined (delineati+bus) If not obvious, probably incorrect b.us N 4 1 NOM S C b.us N 4 1 VOC S C b.us N 4 1 GEN S C b.us N 4 1 NOM P C b.us N 4 1 VOC P C b.us N 4 1 ACC P C bus, bus N C [BAXDO] Early lesser ox, bull; cow; cattle (pl.); (odd form mostly in Varro); delineat.i VPAR 1 1 GEN S M PERF PASSIVE PPL delineat.i VPAR 1 1 GEN S N PERF PASSIVE PPL delineat.i VPAR 1 1 NOM P M PERF PASSIVE PPL delineat.i VPAR 1 1 VOC P M PERF PASSIVE PPL delineo, delineare, delineavi, delineatus V TRANS [XXXDO] lesser delineate; trace the outline of; (sketch out L+S); and for an English=>Latin dictionary try [http://catholic.archives.nd.edu/cgi-bin/lookdown.pl? Notre Dame's Page]. I don't know of a good Latin=>English dictionary online. But I would do little guessing at forms, guess at emasnings, but not forms.--[[Usor:Ioshus Rocchio|Ioshus Rocchio]] 03:52, 2 Martii 2006 (UTC) == phillipines == what does this mean, in spanish or english? ''et primus praesidens fuit post patrem suum, cui nomen Diosdado Macapagal.'' :Uh, it was supposed to mean ' the first president after her father whose name is Diosdado Macapagal'. Bassically I wanted to say that her father was a president too. Paterned after George Bushs latin description of the same. :Is this grammatically correct? 'Olim praesidens Diosdado Macapagal filliae est.'( ?)--[[Usor:Jondel|Jondel]] 01:57, 7 Martii 2006 (UTC) ::No... That means either (since Diosdado doesnt decline) '''the president of the daughter is once Diosdado...''' or '''once the praesident is of the daughter of Diosdado...''' or something else that doesn't make sense. I'm sorry, let me revise, I didn't know what you wetre trying to say.--[[Usor:Ioshus Rocchio|Ioshus Rocchio]] 02:03, 7 Martii 2006 (UTC) :Yeah...don't use J...juan is perfectly well latinized as Iohannes. I don't know what you mean by in San Juan Metro Manila... She was born in San Juan(a district in ), Metro Manila. Nevermind the 'san Juan'. I'll just remove this(not significant). About the president's daugher thing: Praesedens veteri Diosdado Macapagal filliae est. Question filliae is genitive here isn't it (genetive:of the)? 'natus est ' is wrong?--[[Usor:Jondel|Jondel]] 02:17, 7 Martii 2006 (UTC) She's a girl...--[[Usor:Ioshus Rocchio|Ioshus Rocchio]] 02:26, 7 Martii 2006 (UTC) == superbus == It actually means proud...magnificus, fantasticus, miranda, something like that. Looks like a good site.--[[Usor:Ioshus Rocchio|Ioshus Rocchio]] 06:34, 15 Martii 2006 (UTC) :For begginers (like me). Makes latin learning possible and even interesting(this is blasphemy)!--[[Usor:Jondel|Jondel]] 07:37, 15 Martii 2006 (UTC) == idioms == I just stumbled upon the page looking at recent changes, and those were some phrases I knew off the top of my head, and didn't have to sit down and think about. I'll take another look tonight.--[[Usor:Ioshus Rocchio|Ioshus Rocchio]] 04:02, 22 Martii 2006 (UTC) :Thanks. I made a correction (credere=> creare). Does nationalis decline like hostis? --[[Usor:Jondel|Jondel]] 04:18, 22 Martii 2006 (UTC) == hymnus nationalis == Nah. Nationalis for one is an adjective, not a noun. For two, I don't really think hostis or nationalis look plural. Further, it's hymnus, not hymno, hymno would be dative or ablative. 3rd declension adjectives have singular nominative in is, unless neuter, when they end in e. Hymnus nationalis is fine. Hymno nationali would be ablative singular, from or because of the national anthem. Nothing singular ends in i in nominative.----[[Usor:Ioshus Rocchio|Ioshus Rocchio]] 01:16, 23 Martii 2006 (UTC) :Gratias ago. Gotta read that chapter on adjectives.--[[Usor:Jondel|Jondel]] 01:19, 23 Martii 2006 (UTC) == studuntur est == What does this mean, out of curiosity? I read it as, '''it is, they are zealed after?''' Studere means to zeal, but, studuntur is not a form of that exists, in any verb that I know of.--[[Usor:Ioshus Rocchio|Ioshus Rocchio]] 01:40, 28 Martii 2006 (UTC) :<s>Anglicized latin.</s> Don't be horrified. It 's my agenda for study. I try to memorize a few lines, phrases from model works. My method is a bit hard but it is easier for me to memorize sample sentences of grammar rules as a pattern then substitute different words; rather than memorize the grammar rule then calculate/formulate the sentence I would like to express. Worked well for me with Spanish and Japanese. Back to the question. It was supposed to mean: For study/Must study. --[[Usor:Jondel|Jondel]] 02:05, 28 Martii 2006 (UTC) ::But where did you find something like studuntur est, from which to copy? And what, pray tell, is Anglicized at all about '''studuntur est'''? It is vulgarized, but in no way Anglicized. I'd memorize some patterns, were I you. '''Studendum/a'''(if you want to pluralize)''' est/sunt''', or '''studium dandum est''', I think you were after. Studeo, studere the verb, not studo, studere which has the definition I listed above.--[[Usor:Ioshus Rocchio|Ioshus Rocchio]] 02:20, 28 Martii 2006 (UTC) :::Sorry again, I meant Latinized English. Studium dandum est seems fine.--[[Usor:Jondel|Jondel]] 02:29, 28 Martii 2006 (UTC) == Aemilius Aguinaldo == There are more pictures there: http://commons.wikimedia.org/wiki/Emilio_Aguinaldo --[[Usor:Roland2|Roland2]] 20:22, 2 Maii 2006 (UTC) == Usor:Bocianski/experimentum == Hello, can you see that article and correct it? I don't know, how to name Kurówka River and Polish villages in Latino. In en-version and Polish version are also fotos, I don't know how to put in in article. [[Usor:Bocianski|Bocianski]] 07:01, 12 Maii 2006 (UTC) :But I'm just a beginner in Latin! Most of my latin articles are copy and paste from similar ones. I think Kurówka River would be Fluvia Kurokae.--[[Usor:Jondel|Jondel]] 07:11, 12 Maii 2006 (UTC) ::Copy-paste, you say? Hm, well, and those villages and 1 town (Puławy)? What do you think about Garbovia, Markusovia, Pulawia? I have problem with Końskowola. Końskowola literaly in Polish language mean Will of Horse, but name (old version: Konińskawola) came from german "Woll" - (lat. liberta villa, see [[:en:Wola (settlement)]]) and owner's patronimic name Dzierslavus de Konin. [[Usor:Bocianski|Bocianski]] 07:22, 12 Maii 2006 (UTC) And why Kurokae? ówka is sufiks added to Kurów. If Curovia, then Curoca or Curocae. This might be useful but you probably have this link already:[catholic.archives.nd.edu/cgi-bin/lookdown.pl Notre Dame English to Latin dictionary]. Will of the horse would be Voluntas Equus or Voluntas Equi? Liberta villa -> Vecus libertae (genitive) or Vecus Liberta(nominative agreeing with form of Vecus). Village of Konin->Vedus Coninsis. I usually check similar articles in English then go to the latin version. e.g. for University of Manila , I went to University of Harvard ->Latin version then copy , paste to Universitas Manilae then changed relevant info like dates etc. Of course I am studying latin on my own (Nominative, genitive, etc) and attempting to read classics.--[[Usor:Jondel|Jondel]] 07:36, 12 Maii 2006 (UTC) :No, I haven't seen this link at this moment. Copy-paste, I know it :) I learned latin little, but many years ago, so now I copy and paste. But I have good understanding. I think that, I'll leave my "experimentum" and will seek some historical names on old maps or documents. If you want, you can correct my "experimentum", if you have better informations. You can also to show it to somebody. Will be better waiting for good info than to product bad article. Can I request for something? Can you translate [[:en:Chrząchów]] and [[:en:Kurówka River]] to spain or japan and other yours languages? For pay back for it, I can translate something for you to polish from En, Ru or Fr. Maybe my active English isn't excellent, but my translation are good. Seeya, [[Usor:Bocianski|Bocianski]] 08:13, 12 Maii 2006 (UTC) ::If you studied, then your latin should definitely be better than mine. I will look into your translation offers. See you.--[[Usor:Jondel|Jondel]] 14:29, 12 Maii 2006 (UTC) == Manilae == If it's "Manila University" i would say Maniliensis, but if it's the "University of Manila" I'd say Manilae.--[[Usor:Ioshus Rocchio|Ioshus Rocchio]] 12:23, 12 Maii 2006 (UTC) :Gratias ago. Confirms my translation.--[[Usor:Jondel|Jondel]] 14:25, 12 Maii 2006 (UTC) == invitatio == Thanks for your emendations to my barbaric spanish!--[[Usor:Ioshus Rocchio|Ioshus Rocchio]] 12:52, 24 Maii 2006 (UTC) :Your welcome. Actually I still need a lot of Spanish to learn but I'm sure of my corrections.--[[Usor:Jondel|Jondel]] 00:47, 25 Maii 2006 (UTC) == Perl == Unfortunately ;-) Wikipedia uses PHP. However, you can use [[Perl]] when you download a database dump (see [[Vicipaedia:Praefatio]]) or when you use the www-mediawiki-client from [[CPAN]], which - at the moment - does not work for the Latin WP because of a bug. I have made a script where I can make some investigations locally. I am using XML::Twig for parsing the XML dump. --[[Usor:Roland2|Roland2]] 20:07, 6 Iunii 2006 (UTC) gratias ago.--[[Usor:Jondel|Jondel]] 04:36, 8 Iunii 2006 (UTC) == Word order == For many, that is the whole fun of latin. The poets used this to an awesome extent...for instance...a sentence like in pectore ferrum conditum vulnerato est, (in chest sword plunged wounded was, proper english word order: the sword was plunged in the wounded chest) where vulneratum modifies pectus, so that with the word order, it actually ''looks'' like the sword is "inside" the wounded chest. A very cool thing. Many neolatinists though default to a more sensible word order that fits the chomskyan programming their native language has imprinted upon their brain. Be bold, and creative with it, I say. The first site you sent me is sweet! You seem to find a dearth of those sites online, well done. But the second site...I'm not so sure why you sent that to me. The bible in english? No offense but that is hardly useful to me, and in my humble opinion, anyone else really. A silly little book it is, over which more people have been killed than anything else, that describes in one half the world of a backwards people and their wrathful god, and in the second half, god's schizophrenic realization that he should love his creations and the best way to do that is by sacrificing his only son, who really didn't have a whole lot useful to say either. Love thy neighbor sure, but if someone hits you on the cheek, hit him back...that makes much more sense to me. Further barely anything he said isn't covered by eastern philosophy, and by secular western philosophy, both before and after. The only creative thing he said was that the only way to the one true god was through him, and if you don't really like that one true god, it doesn't much help.--[[Usor:Ioshus Rocchio|Ioshus Rocchio]] 13:24, 7 Iunii 2006 (UTC) :Of course I should add that these are my own views entirely, and I don't mean to slight anyone else's! =]--[[Usor:Ioshus Rocchio|Ioshus Rocchio]] 00:20, 8 Iunii 2006 (UTC) I have a knack cause I 'm trying to learn and can't help but search once in a while. Bible: Please look again [http://www.newadvent.org/bible/joh001.htm here] Well, this is vulgar latin. It probably can't compare with classical. Still , this vulgar latin is ''practical'' everyday latin that was meant to be used and spoken.--[[Usor:Jondel|Jondel]] 04:42, 8 Iunii 2006 (UTC) In the beginning was the Word: and the Word was with God: and the Word was God.<br> In principio erat Verbum et Verbum erat apud Deum et Deus erat Verbum <br> 1:2. The same was in the beginning with God.<br> Hoc erat in principio apud Deum<br> 1:3. All things were made by him: and without him was made nothing that was made.<br> Omnia per ipsum facta sunt et sine ipso factum est nihil quod factum est <br> 1:4. In him was life: and the life was the light of men.<br> In ipso vita erat et vita erat lux hominum<br> 1:5. And the light shineth in darkness: and the darkness did not comprehend it.<br> Et lux in tenebris lucet et tenebrae eam non conprehenderunt<br> 1:6. There was a man sent from God, whose name was John.<br> Fuit homo missus a Deo cui nomen erat Iohannes<br> ::Aha! The link you sent the first time only had english, my mistakte. Yes that is actually pretty sweet, I've only read parts of the bible in latin. Thanks.--[[Usor:Ioshus Rocchio|Ioshus Rocchio]] 13:12, 8 Iunii 2006 (UTC) No, it was my mistake sorry. Anyway, in learning a language, it is much easier for me to memorize phrases exemplifying the grammar then, sort of mental cut and paste with what you want to say rather than 'calculating ' the phrase according to grammar rules. I also memorize a few made up phrases using the grammar. Wonderful growth experience!--[[Usor:Jondel|Jondel]] 23:22, 8 Iunii 2006 (UTC) == [[Oceania]] == Please, can you have a look at [[Oceania]], {{fn|Oceania}} and {{fn|Asia}}? Some nations are listed on both templates. Thanks! --[[Usor:Roland2|Roland2]] 19:47, 12 Iunii 2006 (UTC) Roland, it is hard to demarcate these countries(Philippines, Indonesia, New Guinea, etc) and may belong to both. Although , for example Australia is a separate continent, I sometimehttp://la.wikipedia.org/skins-1.5/common/images/button_sig.png Your signature with timestamps see them participating in Asian events. --[[Usor:Jondel|Jondel]] 05:10, 13 Iunii 2006 (UTC) :This is sometimes true for Australia/Austria, too ;-) Shouldn't we add a comment to those countries in the list which we put ''intentionally'' both into Oceania and Asia? Similar situation with some countries in Asia/Europe. --[[Usor:Roland2|Roland2]] 06:19, 13 Iunii 2006 (UTC) ::That would be informative and very good. Why not start with one and I will make the same comment on others.--[[Usor:Jondel|Jondel]] 08:56, 15 Iunii 2006 (UTC) I will ask Ioshus if this is correct: ^&dagger;Etiam membrum Oceania/Asia est. (Also a member of Oceanico).--[[Usor:Jondel|Jondel]] 08:56, 15 Iunii 2006 (UTC) Roland 2 I've already started.--[[Usor:Jondel|Jondel]] 00:10, 16 Iunii 2006 (UTC) :This looks nice! :-) --[[Usor:Roland2|Roland2]] 00:34, 16 Iunii 2006 (UTC) :: Thanks :D --[[Usor:Jondel|Jondel]] 04:29, 16 Iunii 2006 (UTC) :::I've put the footnote inside the frame ... hopefully even nicer ... or just revert it. ;-) --[[Usor:Roland2|Roland2]] 09:01, 16 Iunii 2006 (UTC) == De Vicipaedia Latina == Salve Jondel, Scribere volo relationem de Vicipaedia latina (pro commentario periodico nomine "vox latina"). Mihi gaudio est, si alias quaestiones respondere vis: *1) Quid est Vicipaedia? *2) Quomodo Vicipaedia differt ab lexicis aliis? *3) Quomodo Vicipaedia latina differt ab Vicipaediis aliarum linguarum? *4) a) Quomodo lemmata cum argumento falso vel ficto scripta prohiberi possunt? b) Quomodo lemmata in falsa lingua latina scripta prohiberi possunt? *5) Quam utilitatem Vicipaedia mihi dat? *6) Quas alias paginas latinas in interrete commendare potes? *7) Ullam quaestionem desideras? Aliquas annotationes facere vis? Gratias tibi ago pro labore tuo, --[[Usor:Lupambulus|Lupambulus]] 16:35, 15 Septembris 2006 (UTC) == Delenda == Do you want to delete [[Usor:Jondel/Gladiator(pellicula)]] or did you save it? It contains the <nowiki>{{delenda}}</nowiki> template ... --[[Usor:Rolandus|Rolandus]] 21:29, 3 Februarii 2007 (UTC) :Let me remove the delenda template. I was scared the article would be deleted so I made a personal copy.--[[Usor:Jondel|Jondel]] 02:36, 4 Februarii 2007 (UTC) ::Ok! I assumed this ... --[[Usor:Rolandus|Rolandus]] 07:15, 4 Februarii 2007 (UTC) == possibility mood == You are thinking of mood, not tense. And yes and no . . . Latin has the subjunctive, which is often used to express possibility. This is called potential subjunctive in Latin. Your sentence, though, needs a little work: :''Forsan Philippinas est maniola indicatur a Ptolemeus.'' :"Perhaps the (accusative?) Phillippines is maniola, is indicated by Ptolemeus (nominative?)" Just correcting your sentence, we would have :''Forsan Phillippinae sint maniola a Ptolemeo indicata. '' Not knowing at all what maniola is might be a problem, but I would change it further, still. :''Fortasse Phillippinae sint maniola quam Ptolemeus descripsit.'' Just my two cents. Hope it helps! --[[Usor:Ioscius Rocchius|Ioscius]] <small>^{[[Disputatio Usoris:Ioscius Rocchius|(disp)]]}</small> 04:20, 10 Septembris 2007 (UTC) ::No no. accusative is only used for direct object. Here Phillippinae are the subject, so they must be in the nominative case, as I have changed. Similarly, "a" takes ablative, not nominative. --[[Usor:Ioscius Rocchius|Ioscius]] <small>^{[[Disputatio Usoris:Ioscius Rocchius|(disp)]]}</small> 13:29, 10 Septembris 2007 (UTC) :::Incidentally, his spelling seems to be variable in this conversation, but he usually answers to [[Claudius Ptolemaeus|Ptolemaeus]]! [[Usor:Andrew Dalby|Andrew Dalby]] ([[Disputatio Usoris:Andrew Dalby|disputatio]]) 14:02, 10 Septembris 2007 (UTC) Thank you. Ioscius and Andrew, you insights are very informative!--[[Usor:Jondel|Jondel]] 04:47, 13 Septembris 2007 (UTC) ==Query== Jondel, I don't understand your addition to [[Lingua Cebuanensis]]: "Maxima loquentium linguarum incertum est nam, auctores hac prodidere." Can you tell me in English what you mean? [[Usor:Andrew Dalby|Andrew Dalby]] ([[Disputatio Usoris:Andrew Dalby|disputatio]]) 10:00, 21 Ianuarii 2008 (UTC) :(That Cebuano) is the most(maxima) of languages(linguarum genitive /plural) being spoken(loquentium - present participle/genitive) is uncertain (incertum est)but (nam) proponents(auctores) hac prodidere (are saying this)- (It is uncertain that Cebuano is the most spoken language, but some people are proposing/insisting this). This is paterned after "Forte an dolo principis incertum est sed utrum que prodidere. " which I read somewhere but memorized.--[[Usor:Jondel|Jondel]] 14:25, 21 Ianuarii 2008 (UTC) ::It's by Tacitus (ann. 15.38), whose prose is unfortunately both one of the best and the most difficult in Latin literature. ''Nam'' means <s>''therefore''</s> ''for'', and ''loquentium'' means ''of the speaking (not: spoken) ones'', ''loqui'' being a verbum deponens. What do you think of: ''Sunt qui contendant maximam populi partem hac lingua uti, quod pro certo autem probari non potest.'' ("There are some who claim that the majority of the people use this language, which, however, cannot be confirmed as certain.")--[[Usor:Ceylon|Ceylon]] 14:54, 21 Ianuarii 2008 (UTC) :::Ceylon, its very good. Pardon me since I'm still a tironis(beginner) in latin. Btw, sorry about nam, I meant 'but' (sed?). I think I would like to use that. What tips would you have to learning latin? I'm trying to read the first year latin in my university library, although I'm an alumni already.--[[Usor:Jondel|Jondel]] 15:10, 21 Ianuarii 2008 (UTC) ::There are various ways to say ''but'': ''sed, autem, verum ...''. People usually start off with a primer (as you do) to learn the grammar, and then read Caesar's ''De bello Gallico'' and some Cicero (''In Verrem'' or ''Cato maior'') first. Alternatively, you might want to go for Livy or Seneca's ''Epistulae morales'', which might be more interesting, but also a little harder.--[[Usor:Ceylon|Ceylon]] 15:28, 21 Ianuarii 2008 (UTC) :::Yikes! :{ I still have a long way to go. Btw, I was reading just yesterday that to use the indirect statements you would use accusative + infinitive which you showed (maximam-acc, uti-infinitive)very well. De bello Gallico, who doesn't know "Gallia est omnis divisa in partis tres.....". I'll make the Changes to the cebuano article later as you suggested.--[[Usor:Jondel|Jondel]] 15:36, 21 Ianuarii 2008 (UTC) ::An afterthought: An easy and interesting book to start reading Latin, especially in a Vicipaedia context, is ''Vitae excellentium imperatorum'' by Cornelius Nepos, which I am sure you can also find online (e.g. on the Perseus Project).--[[Usor:Ceylon|Ceylon]] 07:28, 22 Ianuarii 2008 (UTC) :::Vehementer gaudeo. Gratias ago! I will look at this now. Cheers.--[[Usor:Jondel|Jondel]] 08:23, 22 Ianuarii 2008 (UTC) ==Nexus, -us== Xaverius Jondel s.p.d. Vidi mutationem paginae Sichismus. Notate ''nexus'' est nomen [[Declinatio Quarta|declinationis quartae]], ita nominativus pluralis -us est. Vale--[[Usor:Xaverius|Xaverius]] 00:25, 16 Maii 2008 (UTC) :Jondel please note above that Nexus is a fourth declension noun!--[[Usor:Rafaelgarcia|Rafaelgarcia]] 01:49, 16 Maii 2008 (UTC) == Buon Natale == (merry Christmas) to you and thanks. I also appreciate much your work and wish you the best for 2009--[[Usor:Massimo Macconi|Massimo Macconi]] 18:16, 24 Decembris 2008 (UTC) :Felix Dies Natalis, amice! [[Usor:IacobusAmor|IacobusAmor]] 01:38, 25 Decembris 2008 (UTC) ::Gratias ago, amices. Same to you guys! ==Today's vandal== You're trying valiantly to repair the damage, amice, sed puto hunc scelestum esse celeriorem quam te! [[Usor:IacobusAmor|IacobusAmor]] 03:57, 29 Decembris 2008 (UTC) :Thank you. Could you block him? I happen to be on my day off.--[[Usor:Jondel|Jondel]] 04:05, 29 Decembris 2008 (UTC) ::No, I'm not a magistrate, so I don't have special powers. The magistrates must be sleeping. A perfect time for a vandal to get busy! [[Usor:IacobusAmor|IacobusAmor]] 04:06, 29 Decembris 2008 (UTC) ::: Ayyayy. Well maybe some tekkie magistrate could autoreverse all the vandals. Uh in the meantime..... we'll just have just have to dothis manually. Uhh I happen to be an administrator in a couple of other language wikis.--[[Usor:Jondel|Jondel]] 04:12, 29 Decembris 2008 (UTC) ::::Maybe UV can do it. There might be a way to reverse them all at once. Surely there ''should'' be! Et gratias Iustino pro supplicio sumpto de hoc usore ignoto! [[Usor:IacobusAmor|IacobusAmor]] 04:18, 29 Decembris 2008 (UTC) :::::I've blocked him, but I'm afraid I don't know how to autoreverse. --[[Usor:Iustinus|Iustinus]] 04:19, 29 Decembris 2008 (UTC) :::::: Gratias ad omnis(?? correct). Well,uh I think there is just a few vandals left to revert.--[[Usor:Jondel|Jondel]] 04:26, 29 Decembris 2008 (UTC) ::::::: Omnibus. And you're welcome, tibi gratias for doing the grunt work. --[[Usor:Iustinus|Iustinus]] 04:28, 29 Decembris 2008 (UTC) :::::::: Gratias ad Iacobo , Iustino et mihi ( he he... ). --[[Usor:Jondel|Jondel]] 04:37, 29 Decembris 2008 (UTC) :::::::::Meas gratias addere velim! Optime fecisti, Jondel. --[[Usor:Fabullus|Fabullus]] 07:29, 29 Decembris 2008 (UTC) ::::::::::Et ego. Dormiebam! [[Usor:Andrew Dalby|Andrew Dalby]] ([[Disputatio Usoris:Andrew Dalby|disputatio]]) 11:30, 29 Decembris 2008 (UTC) :::::::::::Ego quoque! --[[Usor:Amphitrite|Amphitrite]] 12:06, 29 Decembris 2008 (UTC) :::::::::::: Babae! Your welcome, etiam Fabullus, Andrew Dalby et Amphitrite.--[[Usor:Jondel|Jondel]] 22:13, 30 Decembris 2008 (UTC) == Re: Lechus Walesa == Hello! Thank you so much for your help :) Best wishes, [[Usor:Patrol110|Patrol110]] 07:49, 22 Septembris 2009 (UTC) :You welcome! Anytime.--[[Usor:Jondel|Jondel]] 08:23, 22 Septembris 2009 (UTC) == Res [[Savaria]]e == Martinus Jondel salutem plurimam dicit Ad primum tibi gratias ago permaximas pro emendationibus tuis, et scire debes me parvulum Anglice loqui posse. Mihi rogare licetne, num "Moravians" (qui a me [[Bohemia|Bohemicis]] comparati sunt) significationem aliam Latinam habet? Estne? In mea re, quod scripsisti, pagina disputationis, hoc est coaria in convertabo e Hungaria in Latinam. "Átmeneti morva uralom után 900 körül a várost elfoglalták a magyarok." Bohemico brevi tempore recto, circum 900 urbs a Hungaris occupata est. Vale --[[Usor:Martinus567|Martinus567]] 08:05, 12 Martii 2010 (UTC) :Salve Martine, ut vales? Tibi servire mihi placet. Ecce, timeo te dicere me modo esse sextam annos discendis latinitatis. Sentio me non magristum esse quem dicere latinam an non fuisset. :Rediens sententiam tuam, fortunas nobis est qua Medio Aevo(medivalis) Vaticanoque sunt fontes plurimus Moriviae aut aliis latinabus utroque interetilis. Iam dixi Savariae disputatione de Hoffman Vaticanaque. Iam scis situm hoffman. Nobis est [[Magna Moravia]] hic vicipedia. Significationem aliam Latinam habere non credo sed non est territorium adcurate idem! Nescio te respondere recte ideoneoque sed spero sic fecisse.Qui est coaria? Rursum rediens, ex pagina disputationis Savariae, istem Hungaria sententia translatio, credo esse:"Moravia circa 900 anno brevis temporis a/ab Hungaris occupata est." Qui opinas? Vale.--[[Usor:Jondel|Jondel]] 07:38, 13 Martii 2010 (UTC) :Salve! Gratias, sic iam bene est.--[[Usor:Martinus567|Martinus567]] 11:15, 13 Martii 2010 (UTC) ::Babae!--[[Usor:Jondel|Jondel]] 02:53, 15 Martii 2010 (UTC) == tuae emendationes - your corrections == [[Imago:Flag of Rome.svg|20px]] Martinus tibi, Jondel, s.p.d.! Quod tuas mutationes pertinet apud rem [[Savaria]] denominatam, probemata sunt: notus ac coitus ''non est'' [[nomen adiectivum]], sed [[nomen substantivum]]. hoc problema est etiam "cultum" pertinens. Valeto. [[Imago:English language.svg|20px]] Dear Jondel! As for your correction in my [[Savaria]], I mean that there are some problems. notus ac coitus ''is'nt'' adjectiv, but noun. this is same with the word "cultus". Goodbye! --[[Usor:Martinus567|Martinus567]] 12:50, 21 Aprilis 2010 (UTC) :But they are used as adjectives. e.g. they describe the subject.(?)--[[Usor:Jondel|Jondel]] 13:24, 21 Aprilis 2010 (UTC) ::[[Imago:Flag of Rome.svg|20px]] bene, emendavi, recte dixisti notum ac ciotum pertinens. Sed cultus (-ús m) non est declinationis secundae, hoc est non possumus e vocabulo "culta"m creare. ::[[Imago:English language.svg|20px]] Ok, I have corrected "notus ac coitus," but we cannot create the same with "cultus," because it belongs to a different declension. --[[Usor:Martinus567|Martinus567]] 18:31, 24 Aprilis 2010 (UTC) :::Bene. Gratias tibi aliquam novam latinium ego docui!(Ok. Thanks to you, I learned something new about latin!)--[[Usor:Jondel|Jondel]] 09:10, 25 Aprilis 2010 (UTC) == In response to your comment on my page == Hello! I can understand that completely - what I ''don't'' understand is why English titles are used for things (such as ''The Legend of Zelda'') which should be in Japanese (''Zeruda no Densetsu''). Japanese has about as much to do with Latin as English does, minus a few load-words, so I don't see why English is preferred when the English title is itself a translation [[Usor:Nikolaos|Nikolaos]] 01:23, 10 Iulii 2010 (UTC) :I see. Sorry I totally misunderstood. There is a 'movere' tab available which everyone should absolutely feel free to use. I can move it too if you want. 'Zeruda no Densetsu' ? By the way, I've lived in Japan for 12 years and frequently use Japanese in my daily job.--[[Usor:Jondel|Jondel]] 00:55, 11 Iulii 2010 (UTC) == IEEE == Ciao. I did some corrections on your page IEEE: collegium is a neutre word therefore internationale non internationalis, in Novo Eboraco (because you are speaking about a static situation, if there were instead a movement "eo in Novum Eboracum")--[[Usor:Helveticus montanus|Helveticus montanus]] 06:30, 9 Octobris 2010 (UTC) :Ciao. I highly appreciate your corrections. I 've learned to be careful with the agreement of using neutral verbs(conditum, collegium). Please, however, if the latin is not too horrible, don't rate it as "4" or at least give a clue on how it can be improved, grammar, adjective- noun agreement, etc. I also, do want to have great latin quality in the articles afterall. Gratias ago. --[[Usor:Jondel|Jondel]] 06:37, 9 Octobris 2010 (UTC) ::Dear Jondel for propagationibus I agree with you perhaps a dative can be used as well as a genetive. I used however the genetive according to the use in Romance languages: le vie di diffusione, les voies de diffusion etc. I disagree instead with IEEE. Could you explain me what does it mean Commissiones Notabiles IEEE et formata suis? II have inserted a rate because I believe it will be useful so that people who can write a better Latin then mine (therefore I cant give more clues, I have the feeling the language is not correct, but unfortunately I am not able to correct it, I repeat my Latin is very poor) can correct further my/your pages, but I respect your point and I do not add again the rating. :::Ok. If you do feel it can be improved, do <u>please add the rating</u>. I guess I would like to see them improve but sometimes I feel this is the best that can be done. I fear when someone else "improves" the meaning gets lost. I worked as a professional translator for Japanese, Spanish and English. I am doing my best to improve my latin. The romance language I am very familiar with is Spanish. Commissiones Notabiles IEEE et formata suis: from English: Notable Committees and their formats (Many new technology specifications/formats are decided upon by these sub organizations of IEEE). --[[Usor:Jondel|Jondel]] 08:35, 9 Octobris 2010 (UTC) ::Dear Jondel I add a -2 rating (sorry for -4 but I have some problem in understandig the scale of judgement the descriptio of -3 seems to me more critical then -4) . For the sentence ''Notable Committees and their formats'' also in English it's difficult for me to understand its real meaning, I will ask therefore our friends in Taberna if they approve your translation or they believe it can be improved.I thank you for your work I believe you are doing a good job. I have always believed that in Latin adjectives (internationalis, -e) et verbs (conditus, a, um) must always agree with the name they have to do, isn't correct? Ciao--[[Usor:Helveticus montanus|Helveticus montanus]] 09:02, 9 Octobris 2010 (UTC) :::Sub Collaborationes Pro Formatta? Thank you for the compliments. I admire your work as well. Yes, adjectives and the verb(conditus functioning as an adjective) must agree in gender.I've made changes in the meantime. Our Taberna friends are more than welcome to improve. Actually anybody as per wiki regulations. --[[Usor:Jondel|Jondel]] 23:45, 9 Octobris 2010 (UTC) == Nagasacium - cupiditas == :tunc cupiditates novas Iaponiam ad bellos cum [[Sinae (regio)|Sericis]] anno 1895 et [[Russia|Sarmata]] anno [[1905]] duxerunt. Nam cupiditas, -is et ergo nominativus pluralis cupiditatES et verbum plurale duxERUNT--[[Specialis:Conlationes/62.202.2.151|62.202.2.151]] 08:41, 18 Octobris 2010 (UTC) ::Fas es; me dolet. Licet me emendem.Gratias vero ago. ::Iam emendationem fecisti, gratias ago.--[[Usor:Jondel|Jondel]] 08:56, 18 Octobris 2010 (UTC) :::Errrr.... ''cupiditates nov'''AE'''''. bellum, belli, n, ergo ''ad bell'''a'''''. ''in bella'' etiam potius. -- [[Usor:Ioscius|Ioscius]] ^{'''[[Disputatio Usoris:Ioscius|∞]]'''} 09:37, 18 Octobris 2010 (UTC) ::::Hercle!! Rursum gratiam ago.--[[Usor:Jondel|Jondel]] 09:50, 18 Octobris 2010 (UTC) ==De viro qui mavult sermonem Anglorum== Mi Jondel. Video [[Disputatio_Usoris:Dandv|disputationem tuam cum viro Dacoromanico]] de linguis francis, et nunc te scribo Latine, ne nos intellegat. Si vero is malefactor est, non licet nobis cum eo disputare. Iam Rafael noster hanc rem dixit in pagina disputationis sua. Si iste vir solum insidias creare vult, melior est si nos omnes eum ignoremus. Et tandem, video hanc rem et memoro [[Disputatio_Vicipaediae:Legatio_nostra#Proposal_to_close_Latin_Wikipedia|rem a SeaHen disputatam]]. Consilium meum tibi, simpliciter eum neglege.--[[User:Xaverius|<span style="color:blue;">Xave</span>]][[:eu:Lankide:Xaverius|<span style="color:green;">ri</span>]][[:eu:Lankide_eztabaida:Xaverius|<span style="color:red;">us</span>]] 10:32, 11 Novembris 2010 (UTC) :Etiam, iste vir expectat argumentos creare (ut videmus in pagina sua: [[Usor:Dandv|Please direct flak to My English userpage]]. Certe si no malefactor, puto eum discordiae et dissentionis cultorem esse.--[[User:Xaverius|<span style="color:blue;">Xave</span>]][[:eu:Lankide:Xaverius|<span style="color:green;">ri</span>]][[:eu:Lankide_eztabaida:Xaverius|<span style="color:red;">us</span>]] 10:38, 11 Novembris 2010 (UTC) :::Ita. Nobis malefactore non disputandum est. Hercle! Me dictis latinis elatus sum! Qualibet conor ne eum disputem aut tales malefactoribus et ut me monuisses gaudeo. Forsan aliquando opus est tibi me monere ne obliviscar sed per me ipsum ego memini conor serio. Nexo de SeaHenis me dato gaudeo et valde fruor. Non auctoritates latinitates esse bene scio et caveandum et cura nobis est. Novam latinam creare non velim sed progrediendum nobis est. Rafaeli me paenitet.--[[Usor:Jondel|Jondel]] 16:35, 11 Novembris 2010 (UTC) == Hello, Mr. Jondel == Hi, my name is Erico, and I want to thank you by correcting my text (Past Masters). I know Latin is a very hard language, and my skills in this language is still far far away from perfection. I do not use Latin for writing since College times, only reading, so, sorry by the imperfections. So, one more time, thank you very much. Erico Molero. São Paulo, Brazil. :Exoptatus. Tueri si tibi palaceat norma et mores.--[[Usor:Jondel|Jondel]] 06:08, 10 Decembris 2010 (UTC) == Latinitas templates == You mustn't remove them, Jondel, before the Latin has been improved. I agree with Erico above -- "Latin is a very hard language", and it is true, you know, that the Latin you write needs correction. It's true of all of us: why, you have corrected my Latin more than once :) We all need the advice of others. [[Usor:Andrew Dalby|Andrew Dalby]] ([[Disputatio Usoris:Andrew Dalby|disputatio]]) 22:04, 28 Decembris 2010 (UTC) :How can you put templates asking for corrections if you don't know exactly what needs to be corrected? If you did know at least give guidance because I doo take the pain to improve on a permant level. With templates, very few would really make the effort to improve them too, if they are needed. Cur cura tibi est when it is highly possible few will read them anyway? When the articles get corrected they miss out on points which I feel need to be expressed. At leased I would request some pointers where grammar points need to be improved. I don't want to be presumptious but I feel I am doing my fairs shair of studies and I feel I am getting confident. I know you are way ahead of me but I do have years here since I first started. Why the templates? Does it really help? Many times the same idea was simply expressed in a different way but the original grammar was really correct and it jars me to see it changed. We don't have a standard. Show that certain grammar rules where broken and you can put those templates. In the meantime I am putting my outmust effort to perfect the grammar. Why does Latin have to be a "hard language"? That mindset is what is killing the language and preventing it's spread. If you feel the templates are required,let me at least check (at my level of latin) that there are no grammar rules broken, then if it is still needed perhaps a -2 would be ok.In good faith. --[[Usor:Jondel|Jondel]] 13:53, 29 Decembris 2010 (UTC) ::You know, really, that it doesn't work like that. It isn't personal. The aim is to have good pages, in Latin that all Latin readers can understand. If someone sees a page that needs changing, they may either change it themselves, or mark it as needing improvement. It isn't Jondel's page: they aren't criticising Jondel: they just think the page needs to be improved. When we write on Vicipaedia, we all expect this to happen. ::If someone writes an explanation on the talk page about what needed changing, that's a bonus! It helps us to learn! But you can't demand that this must happen every time. ::I'm sure you're getting better, and you will get better still each time you look at how your pages have been edited and try to understand the reasons. [[Usor:Andrew Dalby|Andrew Dalby]] ([[Disputatio Usoris:Andrew Dalby|disputatio]]) 14:13, 29 Decembris 2010 (UTC) ::::I want to learn but you have to show you want to learn as well. Can I ask, is the general opinion(maybe yours) is that for example, we can not use per + acc to mean 'by'? I feel that many are not looking beyond the other meanins or uses of particle words an grammar. e.g. per must only be used to mean "through" and never to mean "by" there are others. --[[Usor:Jondel|Jondel]] 14:18, 29 Decembris 2010 (UTC) :::::You seem to be asking the same question on my userpage too. It isn't ideal to study one foreign language through another foreign language: as you will admit, you have problems with both English and Latin. Well, there are possibly one or two cases where Latin "per + acc." can be translated by English "by". But that doesn't help you. English is not relevant: you are writing Latin, and the real purpose is to write Latin that other people can understand. If in general you use "per + acc." to mean the same as English "by", people will not understand you. [[Usor:Andrew Dalby|Andrew Dalby]] ([[Disputatio Usoris:Andrew Dalby|disputatio]]) 14:42, 29 Decembris 2010 (UTC) ::::::Only sometimes may we use ''per'' to mean 'by'. Secundum Gildersleeve: "'''Per.''' Of Space, ''through&thinsp;;'' of Time, ''during&thinsp;;'' of Cause, ''owing to&thinsp;;'' of Instrument, ''by'' (both persons and things)&thinsp;; of Manner, ''by, in.''" None of these uses fits the use to which you tried to apply ''per&thinsp;:'' the agent of a passive verb, for which Latin uses ''a/ab/abs.'' Instrument, Manner, and Agency are different concepts in Latin; of course other languages may collapse them together, as English can with ''by.'' ¶ The reason people don't always give you specific advice is that doing so has costs that they choose not to pay. Writing this passage, for example, has deprived Vicipaedia of an article on an Oceanic orchid. [[Usor:IacobusAmor|IacobusAmor]] 14:46, 29 Decembris 2010 (UTC) ::::::::It is rare but still correct. Please don't blame for lossing that article. I've lost a lot of precious articles on two different wikis(English and Spanish). The sentence which eludes me right now but I memorized by heart is "Re publica per me defensa nobis eorum benevolentiam conciliavit." From the grammar book I have 'per deos' by the gods, I will try to avoid usage in this way. I 'm sorry for any trouble. ad benevolentiam conciliemus. I have to go now.--[[Usor:Jondel|Jondel]] 15:28, 29 Decembris 2010 (UTC) :::::::::Things that are "correct" for one author, period, style, or purpose might not be "correct" for another. What do you mean by the notion of "losing" articles? So far as one can tell, the articles you've worked on are still here. [[Usor:IacobusAmor|IacobusAmor]] 11:52, 30 Decembris 2010 (UTC) ::::::::::Not. The articles were, according to them, not notable. Vicky Belo is a big celebrity here but when unacceptable as an Encyclopedia article at the Spanish. SSS-PC is a type of Operating System which got lost at the English. Also at the English, certain articles about Edgar Cayce where lost. I am very upset about those. Helveticus is upset that through me he lost an article. I'm upset that my articles have templates that are not in good latin when I'm pretty sure they are pretty good. I will try to stick to grammar forms which most are familiar with. --[[Usor:Jondel|Jondel]] 12:06, 30 Decembris 2010 (UTC) :::::::::::"Here' = 'in Vicipaedia'. [[Usor:IacobusAmor|IacobusAmor]] 12:16, 30 Decembris 2010 (UTC) ::::::::::::Ok. Anyway, there is no need to use 'per' in the instrumentative sense and will avoid it in this way. I would like to focus on contributing in the standard wiki-acceptable latin. --[[Usor:Jondel|Jondel]] 12:25, 30 Decembris 2010 (UTC) ::Dear Jondel, I'm sorry that I do not have always the time to check the vocabularies and the grammars and to make corrections. Therefore, having the feeling that a page (example [[Lobjan]]) needed some corrections, I made the first changes and then put the template. Frankly I do not believe that -2 was the right measure at the beginning, but, on reflection, I think -5 was too low[[Usor:Helveticus montanus|Helveticus montanus]] 18:21, 29 Decembris 2010 (UTC) :::If you do not have the time then how do you know the Latin is bad? Where do you base it? I started out as a beginner but we (you too)both have many years now. I occasionally forget and make typographical mistakes but that is rare now.--[[Usor:Jondel|Jondel]] 12:06, 30 Decembris 2010 (UTC) ::::Jondel, it is necessary to be prepared to learn from others. Of course it's difficult for you if you have to learn Latin through English, when English is not your mother tongue, but we are ready to help. Like Iacobus, I don't understand about the lost articles. I don't think your articles here on Vicipaedia have been deleted. [[Usor:Andrew Dalby|Andrew Dalby]] ([[Disputatio Usoris:Andrew Dalby|disputatio]]) 19:17, 30 Decembris 2010 (UTC) I agree and I thank you for your kind patience. I would appreciate you guidance specially with the templates, specifically specific details, where those templates based if you have the time. This may demand too much time and effort but I will make efforts to learn them thoroughly. I occasionally commit typos and careless mistakes and will do my best to avoid.Best regards and Happy New Year LETS PARTYEEE!--[[Usor:Jondel|Jondel]] 06:10, 1 Ianuarii 2011 (UTC) :Thanks for your new message, Jondel. I am glad to hear from you. Of course I will do my best to help. [[Usor:Andrew Dalby|Andrew Dalby]] ([[Disputatio Usoris:Andrew Dalby|disputatio]]) 13:45, 6 Ianuarii 2011 (UTC) == Anonymous == I agree with you. In the future I will avoid to do corrections as anonimous [[Usor:Helveticus montanus|Helveticus montanus]] 20:59, 30 Decembris 2010 (UTC) == Balett == Amo hominibus adiuvare. In [http://books.google.hu/books?id=PvowPJUinyEC&pg=PR1&dq=contemporary+latin+dictionary&hl=hu&ei=5l0oTbbZOomU4AbevtHdCQ&sa=X&oi=book_result&ct=result&resnum=1&ved=0CCgQ6AEwAA#v=onepage&q=contemporary%20latin%20dictionary&f=false Smithi dictionario Anglolatino] dat verbum quoddam: pantomimus. Problema doleo nostrum esse, 1. [[pantomimus|pantomimum]] iam habemus, 2. pantomimus latinificatio (=latinizatio) est duarum rationum (forma antiqua ac hodierna), hocque in Vicipaedia, in encyclopaedia nostra, difficile habitum est. Melius esset, si ''balettum'' vel ''saltatio balletica'' nominarentur, fontem autem etiam ego non inveni. --[[Usor:Martinus Poeta Juvenis|Martinus Poeta Juvenis]] 13:01, 8 Ianuarii 2011 (UTC) :Gratias. Bene. Putabam in dictionario Russo-Latina vel Hungaria-Latina fuerit. Non est exactus sed magis adiuvat. Sententiam saltationem includendum est. Enim. Est utrumque saltatio et pantomimum. Est de origo latina vulgare 'ballo' invicem de Graeca. Opus est per normam inscribere[ "Ballet" est verbum anglice...]quod non in dictionario est pro Ballet. Post aliquis mutare potest ad ''saltatio balletica'' etc.--[[Usor:Jondel|Jondel]] 13:19, 8 Ianuarii 2011 (UTC) : Me paenitet. Fas es! Videtur possumus uti pantomimus. dictionarios Anglolatinorum pleno habeo sed invenire non possum "Ballet". Gratias!!--[[Usor:Jondel|Jondel]] 13:31, 8 Ianuarii 2011 (UTC) == Thanks == Thanks for your note on my page, Jondel -- I have replied now! [[Usor:Andrew Dalby|Andrew Dalby]] ([[Disputatio Usoris:Andrew Dalby|disputatio]]) 13:54, 23 Februarii 2011 (UTC) :Great! Thanks. Wonderful discussion![[Usor:Jondel|Jondel]] 12:04, 1 Martii 2011 (UTC) == [[pediludium]] == Thanks for helping watch that page, but I strongly suspect the anonymous user who erased that paragraph is [[usor:Brandus]], responding to my comment that I wouldn't have advised him to put it up yet. He keeps acting on the page without letting me know what he's doing. --[[Usor:Iustinus|Iustinus]] 06:56, 10 Iunii 2011 (UTC) :Your welcome. Is he your student? When my article is not ready,I ussually work on them in my own workspaces using this:<nowiki>[[/mynewlatinarticle]]</nowiki> at my agenda workspace. --[[Usor:Jondel|Jondel]] 07:41, 10 Iunii 2011 (UTC) == Noli me tangere == Jondel, I am going to write an article about this Latin phrase. Can you explain to me -- if you know! -- why José Rizal's novel has this title? Does it reflect something in the story, or something about one of the characters? The reason isn't clear to me from the English page about the book. Thanks! [[Usor:Andrew Dalby|Andrew Dalby]] ([[Disputatio Usoris:Andrew Dalby|disputatio]]) 20:51, 16 Iunii 2011 (UTC) :Salve Andrew. Rizal perceived Philippine society as being afflicted with a form of very delicate social cancer and alluded to the words of Jesus Christ to Mary Magdalene when he ressurected and before his ascension. Cheers.[[Usor:Jondel|Jondel]] 05:24, 17 Iunii 2011 (UTC) :The status quo(of the Spaniards), specially was something that wasnt to be touched or disturbed.--[[Usor:Jondel|Jondel]] 05:28, 17 Iunii 2011 (UTC) ::Thanks, Jondel, very interesting, I will add that information to my page. [[Usor:Andrew Dalby|Andrew Dalby]] ([[Disputatio Usoris:Andrew Dalby|disputatio]]) 12:37, 22 Iunii 2011 (UTC) == Philippine provinces == Would you prefer that those "non-stipula" new pages be deleted, or would you like to improve them a bit? It's your choice, I think, Jondel! [[Usor:Andrew Dalby|Andrew Dalby]] ([[Disputatio Usoris:Andrew Dalby|disputatio]]) 12:37, 22 Iunii 2011 (UTC) :Thanks. I would like to leave them until I can beef them up, only then would I like them removed. Of course, others are always welcome to add and improve. With the other provinces, please remove or delete them if the names are wrong. I will probably revert them to the original (English) name while trying to find latin sources. However as you can see, it takes too much time.--[[Usor:Jondel|Jondel]] 12:44, 22 Iunii 2011 (UTC) ==Cursus electronicus== I would like to move this article to the above title as per above discussion. Feel free to do it or suggest a better title. Mutare velim ad titulum suprum. --[[Usor:Jondel|Jondel]] 08:29, 17 Iulii 2011 (UTC) ::Dear Jondel there is a missunderstanding circuitus is a good translation for the new word circuit, circuito etc. , always from Castiglioni: :::circŭĭtŭs, ūs, m., 1 il girare intorno, giro: longo circuitu, con un lungo giro, CAES. e a.; pons magnum circuitum habebat, il ponte richiedeva un lungo giro, CAES. B. C. 1, 63, 2; milium amplius quinquaginta circuitu, con un giro, facendo un giro di più di 50 miglia, CAES. B. G. 1, 41, 4; rotazione degli astri, CIC. e a.; '''per meton., circuito, circonferenza, perimetro: vallum in circuitu XV milium, palizzata di 15 miglia di circonferenza, CAES. B. G. 2, 30, 2; minorem circuitum habebant, avevano un perimetro meno esteso, CAES. B. C. 3, 44, 5'''; ::is the word currens which does not exit. Therefore I wouldn't change the title of the page.--[[Usor:Helveticus montanus|Helveticus montanus]] 08:36, 17 Iulii 2011 (UTC) :::aah, ok.--[[Usor:Jondel|Jondel]] 08:45, 17 Iulii 2011 (UTC) == punctus == Dear Jondel, good point :-) ! You have done a very careful research. In any case I will ask to the other users to see what they think about it. Ciao--[[Usor:Helveticus montanus|Helveticus montanus]] 18:49, 19 Iulii 2011 (UTC) :Great! I look forward to it!--[[Usor:Jondel|Jondel]] 11:12, 20 Iulii 2011 (UTC) == natus loco nobili == I apologize for locu, the correct sentence is ''natus loco nobili'', nato da nobile famiglia or born in an aristocratic family) , CIC. Arch. 4; Div. 1, 89. I have not given to your last page any mark about the level of the Latin language. I have already noticed this is a behaviour you not apprecciate, from my point of view wrongly. Actually anybode of us could always ameliorate with judgement of the others, but I respect your choices. Ciao. --[[Usor:Helveticus montanus|Helveticus montanus]] 17:03, 23 Octobris 2011 (UTC) == [[Hugo Eduardus Blair]] == UV didn't grade that article after you had worked on it, Jondel. He graded it before. There's a moral here (as Aesop might have said). Anyone can grade articles, including you. When you have improved a page, you yourself can revise the grading. I would advise you not to put {{fn|L1}} on such pages, because you will agree with me that you often make errors in Latin (as most of us do). I would advise you, when you have improved a page, to put the grade {{fn|L-1}} on it -- meaning, someone else needs to come and check this. On the [[Hugo Eduardus Blair]] page, which you have improved, there are some things you still need to work on. For example: * "Aliciae Vanderbilt Morris". I don't know whether you wanted to put her in the genitive or the dative, but, whichever it is, the word "conditrice" should be in the same case: it isn't yet. * The usual meaning of "ad" is not ''until'' (though it is a possible meaning). For ''until [someone's] death'' it is clearer to say "usque ad ... mortem". * "Erat" is not impossible in narrating someone's life, but it is a tense with a strong meaning (''he used to be'', ''he was being'', ''he was ... at the time when something else happened''). In general it's better to use the simple perfect tense ("fuit") for narrative. * I don't know what you mean by "fuit commissus". That is a very rare tense in Latin. "commissus est" is the perfect; "commissus erat" is the pluperfect. * "manus dextera" certainly won't do: we have to change that. The correct form is "dextra", but anyway I'm not aware that this phrase is used in Latin with the metaphorical sense known in English. Unless someone knows better, I'd change it to "primus adiutor" or something like that. It's no good asking me to do this all the time: I'm busy, I write Latin without checking grammars, and I don't enjoy telling other people why they are wrong. But I've done it this time ... All good wishes, Jondel :) [[Usor:Andrew Dalby|Andrew Dalby]] ([[Disputatio Usoris:Andrew Dalby|disputatio]]) 10:29, 25 Novembris 2011 (UTC) :Andrew, I thank you very much for your kind patience. I worry sometimes that some kind of obscure cult for latin may be growing here. I agree and see my mistakes. I do see "ad"+accusative used as 'until' when I read Classics, in fact a lot of "not usual" usages are plain. (I have one Loeb book of Cicero). I remember somebody correcting an article I wrote, to a "fuit +sus/(supine)" form and so I though it waS OK. The low ratings are discouraging. Thank you again. --[[Usor:Jondel|Jondel]] 11:46, 25 Novembris 2011 (UTC) == fenestra == Gratias agō [[User:Leonellus Pons|vōbīs]]. [[Specialis:Conlationes/68.55.112.31|68.55.112.31]] 04:41, 2 Martii 2012 (UTC) :Libenter![[Usor:Jondel|Jondel]] ([[Disputatio Usoris:Jondel|disputatio]]) 04:45, 2 Martii 2012 (UTC) == [[Siphonarius]] == Hi, Jondel. That new paragraph looked like machine translation to me -- it's a telltale sign when some words have not been translated because they were not in the database! So I have deleted it. Of course, if you want to work on it later, that's fine, and you can restore it from the history. OK? [[Usor:Andrew Dalby|Andrew Dalby]] ([[Disputatio Usoris:Andrew Dalby|disputatio]]) 12:20, 23 Martii 2012 (UTC) :Ok and Good work Andrew! [[Usor:Jondel|Jondel]] ([[Disputatio Usoris:Jondel|disputatio]]) 16:45, 24 Martii 2012 (UTC) == Aliquod == Mea pagina usoris? Si ita, ¿por que, Jondel? Por que? [[Usor:Donatello|Donatello]] ([[Disputatio Usoris:Donatello|disputatio]]) 13:45, 25 Aprilis 2012 (UTC) :De que hablas?--[[Usor:Jondel|Jondel]] ([[Disputatio Usoris:Jondel|disputatio]]) 22:59, 25 Aprilis 2012 (UTC) == Rogatio == Salve, gratias vobis agere volo quia meum nuntium, quem rursus infra ostendeo, in taberna correxistis (modulum similem ac <nowiki>{{Quote}}</nowiki> nescio) : ____ Salve (errores erunt ! Eas corrigere potestis, gratissimus ero), volim solum scire an hic sint signa similia ac "Featured article" in en.wikipedia (exempli gratia). Quaesivi, non inveni. Gratias vobis ago, [[Usor:Fsojic|Fsojic]] ([[Disputatio Usoris:Fsojic|disputatio]]) 21:39, 18 Iunii 2012 (UTC) :Corrigentes consiliorum meorum(Latina mea faltae multa etiam sunt. Quamquam velim suadere infra.... --[[Usor:Jondel|Jondel]] ([[Disputatio Usoris:Jondel|disputatio]]) 03:56, 19 Iunii 2012 (UTC)): :::Salve (errores <s>erunt</s>sunt ! <u>Amabo vos</u> /Si vobis placeat<s>Eas</s> corrige<s>re potes</s>tis,<u>et </u> gratissimus <s>ero</s>, <s>ego</s>sim), :::<s>volim</s><u>Velim</u> solum scire an hic sint <s>signa</s><u>res</u> similia ac "Featured article" in en.wikipedia (exempli<u>a</u> gratia). Quaesivi, non <u>sed</u> inveni<u>vi</u>. ____ Sed quaedam rogationes habeo : Primo : ''Amabo vos corrigere'' aut ''Si vobis placeat corrigere'' dicere volebas ? Sed quid ''et'' addidistis ? Secundo : Quid ''ero'' abstulitis ut potius ''sim'' poneretis ? Tertio : Quid ''exempli gratia'' cum genitivo non servatis ? Quarto : ''invenire'' ad perfectum non est ''inveni'' ? ''venire, venio, veni, ventum'' ? Gratias vobis ago. [[Usor:Fsojic|Fsojic ~ Errores meos corrigatis]] ([[Disputatio Usoris:Fsojic|disputatio]]) 15:59, 19 Iunii 2012 (UTC) ::Salve Fsojic. Ut vales? Laetus te cognoscere. ::Clare erravi et spero ne offendas? ::Primo:Non agnovi futurm indicativum de ''esse". Me paenitet Possui ''et '', ut duos sensos clarandum disparet. ::Secundo: Non agnovi futurm indicativum de ''esse". Me paenitet. ::Tertio: Erravi. Me paenitet. Genitivo optimus est ut indicat norma. ::Quarto: Erravi. Non agnovi perfectum de invenire. "inveni" optimus est.[[Usor:Jondel|Jondel]] ([[Disputatio Usoris:Jondel|disputatio]]) 00:09, 20 Iunii 2012 (UTC) == Responsum == Salve, Errores facimus omnes, primus ego ! Non offendor. Difficillimus est scribere loquique Latine, et saepe scribendi Italice (ὡς εἰκός ἐστιν, nam Francogallice loquor) cupido est mihi. Valete, [[Usor:Fsojic|Fsojic ~ Errores meos corrigatis]] ([[Disputatio Usoris:Fsojic|disputatio]]) 12:44, 20 Iunii 2012 (UTC) :En. Quam dificillimum scribere! De latina progressa, dico macte! Te exhortor. Mihi, conor fabulari posse latine. Etiam velim discere francogallice(et alias linguas). Nescio graece. Interpretes Iaponicis laetus sum.[[Usor:Jondel|Jondel]] ([[Disputatio Usoris:Jondel|disputatio]]) 00:22, 21 Iunii 2012 (UTC) ::ὡς εἰκός ἐστιν ''naturaliter'' significat. Sed Graece scio haud egregie ! Cognoscere Graecam linguam anno solum extremo coepi. ::Etiam ego alias linguas discere velim, non solum quia pulchrum est, sed etiam quia [[linguae Indoeuropaeae|linguas Indoeuropaearum]] linguisticae studiosus sum (ut mea pagina videre potes). Idcirco ad Lituanam discendam ardeo. Nam ''Haec lingua dicitur quam antiquissima esse, nam hodie multae [[lingua Protoindoeuropaea|linguae protoindoeuropaeae]] radices et proprietates grammaticae manent in lingua Lithuanica''. ::Valete [[Usor:Fsojic|Fsojic ~ Errores meos corrigatis]] ([[Disputatio Usoris:Fsojic|disputatio]]) 10:52, 21 Iunii 2012 (UTC) :::Papae! Te hortor. Etiam gratias tibi,mihi permoto, incepi Graeca vetus discere!!. (nescio, sed sistam Graecem mox).--[[Usor:Jondel|Jondel]] ([[Disputatio Usoris:Jondel|disputatio]]) 03:57, 26 Iunii 2012 (UTC) == About a category == Good day Jondel! ''Kumusta ka?'' I recently saw that ''ludus fornicalis'' changed to ''ludus porticuum'' and read the discussion page. I know I'm late. I also changed in the Pac-Man article that it is a ''ludus porticuum''. If we should have a category about arcade games here (it would be easier to find those things), should it be called ''Categoria:Ludi porticuum''? What do you think? [[Usor:Donatello|Donatello]] ([[Disputatio Usoris:Donatello|disputatio]]) 15:19, 26 Iunii 2012 (UTC). :Mabuti! Ikaw? Good day to you too! Categoria:Ludi porticuum would be great! Andrew Dalby suggests it would be good if a category have at least 3 members. It would be good to coordinate with him.[[Usor:Jondel|Jondel]] ([[Disputatio Usoris:Jondel|disputatio]]) 23:28, 26 Iunii 2012 (UTC) ::I'd simply say, as advice, it's wiser not to create a category if you have no plans to increase the number of articles beyond 1 or 2. If you do intend to add some more, that's fine. We are all free to do what we want, but lots of Wikipedians adjust categories, and if the 1/2 articles in a category are removed from a category (for whatever reason) the category will be deleted and you will have wasted your time. ::It's also a good idea to begin an article on the topic, or at least to get agreement on the terminology, before creating the category. That's exactly what has happened here, which is perfect :) [[Usor:Andrew Dalby|Andrew Dalby]] ([[Disputatio Usoris:Andrew Dalby|disputatio]]) 08:53, 27 Iunii 2012 (UTC) :::Thank you Andrew, that is a good point, that it would be a waste without at least 2 articles, and getting an agreement and others.--[[Usor:Jondel|Jondel]] ([[Disputatio Usoris:Jondel|disputatio]]) 01:19, 11 Iulii 2012 (UTC) == technologia digitalis non digitale == There isn't noun adjective agreement in the term "technologia digitale" because technologia is feminine and digitale as written is neuter.--[[Specialis:Conlationes/118.160.22.1|118.160.22.1]] 03:30, 11 Iulii 2012 (UTC) :Thank you very much. I will make the changes.[[Usor:Jondel|Jondel]] ([[Disputatio Usoris:Jondel|disputatio]]) 03:35, 11 Iulii 2012 (UTC) ::Hi, Jondel, I emptied and deleted "Categoria:Technologia digitale‎‎" because it was a redirect. The Wiki environment does not allow redirects of categories. The category simply has to be emptied and deleted. Happy editing! [[Usor:Andrew Dalby|Andrew Dalby]] ([[Disputatio Usoris:Andrew Dalby|disputatio]]) 09:12, 11 Iulii 2012 (UTC) :::Ok. Thanks.[[Usor:Jondel|Jondel]] ([[Disputatio Usoris:Jondel|disputatio]]) 09:18, 11 Iulii 2012 (UTC) ==Domesticum?== I don't understand why you made those moves without explanation. Why is "domesticus" a better adjective to use than "civilis"? In the case of [[Bellum Civile Graecum]] I have moved back again because the case seems obvious (to me): the Greek name is "''emphylios''" which means "within a people", not "within a house". In the case of [[Bellum Domesticum Russicum]] I didn't move back, but I think at the least you need to cite a source. [[Usor:Andrew Dalby|Andrew Dalby]] ([[Disputatio Usoris:Andrew Dalby|disputatio]]) 08:54, 29 Iulii 2012 (UTC) :Ok. Let me cite the dictionary source John T(urenberg?) which I don't have now, for "Civil War" as "Bellum Domesticum". I would like to make similar changes to all (except the Bellum Civile Graecum) since Bellum Domesticum has more authoritive sources.[[Usor:Jondel|Jondel]] ([[Disputatio Usoris:Jondel|disputatio]]) 08:58, 29 Iulii 2012 (UTC) ::It's true that "bellum domesticum" is used by Caesar at least once. But "Bellum Civile" is used by Caesar, Sallust, Cicero (often), Horace, Lucan and many others. Do you rate John T(urenberg?) higher than those? I've never heard of him (not that that means anything!) but Google doesn't seem to have heard of him either. Do we have the name right? Where or what is his dictionary? [[Usor:Andrew Dalby|Andrew Dalby]] ([[Disputatio Usoris:Andrew Dalby|disputatio]]) 09:24, 29 Iulii 2012 (UTC) :::Vide ''[[De bello civili]],'' [[liber|librum]] [[Gaius Iulius Caesar|Caesaris]], et ''De bello civili,'' [[poema]] [[Lucanus|Lucani]], and if those aren't "authoritative," what would be? [[Usor:IacobusAmor|IacobusAmor]] ([[Disputatio Usoris:IacobusAmor|disputatio]]) 11:27, 29 Iulii 2012 (UTC) I apologize. I do not know if they are more authoritive. The source I have for Bellum Domesticum-Civil War is the John Traupman dictionary, pp 154 and 698. :Oh, it's Traupman! No wonder I couldn't find Turenberg :) In general Wikipedia terms, I'd say, the usual kinds of dictionaries are "tertiary sources", rather like encyclopedias. They are better than nothing and a useful start, but they are not the most authoritative sources. :For Vicipaedia in particular, when we are looking for vocabulary, the best thing is to find how the words have already been used by writers in Latin. Some good dictionaries can help us do that, because they have references to texts, but it's important to use those clues, look beyond the dictionary and see how the words are really used. As you know, Jondel, a professional translator also must look beyond the dictionary. :In this case, it's true that a few Latin writers use the term "bellum domesticum", but much more rarely than "bellum civile", and it may be that they are trying to get across a particular viewpoint when they use it -- because "domus" means "house", so it's as if they are saying "war within the family" or "war at home". [[Usor:Andrew Dalby|Andrew Dalby]] ([[Disputatio Usoris:Andrew Dalby|disputatio]]) 08:41, 30 Iulii 2012 (UTC) :::Andrew, I don't know if I can detach myself from My Precious, Gollum Edition John Traupman Dictionary but I know it can be done( detox chamber?, tossing the severed member holding the dictionary into the river of lava and fire?). Just kidding :). Seriously with Spanish (like how do you translate peer pressure, mall, etc) and Japanese (Japanese gambaru:work/fight hard?, domo( thank you, goodbye, feel good, etc)) the dictionary tends to be only a guide,i.e."tertiary sources". Trouble and confusion occurs when I rely too much on the dictionary. I agree with you. Sorry for the Traupman -Terenberg and bellum domesticum civile confusion. I can't help but mention though, that even in English <u>domestic</u> airports are not found in homes and there are no <u>domestic</u> flights direct to passengers' homes. But you don't have to worry about me changing Bellum Civile to Bellum Domesticum. I will strive very hard to get the most standard term in the future from the context of standard classical literature. It is great though that you and Iacobus(and others) are watching over direction of the Latin of vicipaedia though! [[Usor:Jondel|Jondel]] ([[Disputatio Usoris:Jondel|disputatio]]) 23:28, 30 Iulii 2012 (UTC) ::Domestic flights, yes, quite true, Jondel, good point! Language is infinitely inconsistent and infinitely interesting :) [[Usor:Andrew Dalby|Andrew Dalby]] ([[Disputatio Usoris:Andrew Dalby|disputatio]]) 08:58, 31 Iulii 2012 (UTC) :::The larger point is that because readers of reference works usually want to pop in, grab their information quickly, and bug out (if we may indulge not entirely obsolete slang), we should help them by deploying standard(ized) words and syntax. Since Cicero used ''bellum domesticum,'' it's an attested idiom, which accordingly has no reason not to occur here & there in our texts, but it's apparently not the ordinary, expected term (''bellum civile''), which—precisely because it's the ordinary, expected term!—should be the lemma and therefore the title of the article. [[Usor:IacobusAmor|IacobusAmor]] ([[Disputatio Usoris:IacobusAmor|disputatio]]) 11:57, 31 Iulii 2012 (UTC) ::::That is a very good point Iacobus! In fact with your (and all other magister's) guidance, I do hope to be able to write with standard words and phrases attested by 'standard' classic works and I do hope this will be a help to all readers.[[Usor:Jondel|Jondel]] ([[Disputatio Usoris:Jondel|disputatio]]) 23:12, 31 Iulii 2012 (UTC) == [[Israel Academiae Scientiarum]] == ::Thank you ! . :) [[Usor:פארוק|פארוק]] ([[Disputatio Usoris:פארוק|disputatio]]) 05:38, 24 Augusti 2012 (UTC) :::Your welcome! :)[[Usor:Jondel|Jondel]] ([[Disputatio Usoris:Jondel|disputatio]]) 05:41, 24 Augusti 2012 (UTC) == Municipia Philippinarum == Hi, Jondel. I moved [[Abulug, Cagayan]] to [[Abulug]] and one other page similarly. I did this because I think we don't need to add the disambiguating word -- there is no other place with this name. If I'm wrong and we ''do'' need it after all -- it's up to you really -- our practice is to add it in parentheses, i.e. "Abulug (Cagayan)", so, if you prefer, go ahead and move again to that pagename. OK? I've suggested moving the category [[:Categoria:Municipium Philippinarum]] because our normal rule is to have category names in the plural. If you see any problem with that, please comment on the talk page -- Thanks -- [[Usor:Andrew Dalby|Andrew Dalby]] ([[Disputatio Usoris:Andrew Dalby|disputatio]]) 16:45, 3 Septembris 2012 (UTC) :I was merely following the schemas at the English wiki. I will follow your lead for Categories etc. I forgot about the plurarility norms, sorry.[[Usor:Jondel|Jondel]] ([[Disputatio Usoris:Jondel|disputatio]]) 22:57, 3 Septembris 2012 (UTC) ::No problem. It's good to have the new pages! I will move the category. [[Usor:Andrew Dalby|Andrew Dalby]] ([[Disputatio Usoris:Andrew Dalby|disputatio]]) 08:35, 4 Septembris 2012 (UTC) :::Ok.[[Usor:Jondel|Jondel]] ([[Disputatio Usoris:Jondel|disputatio]]) 08:54, 4 Septembris 2012 (UTC) == Picture at [[:Categoria:Palladium]] == I removed the picture and instead put in a link to Commons, where all the pictures can be found. We don't usually illustrate categories -- better maybe to encourage readers to look at the page [[Palladium]]. I hope that's OK, Jondel. [[Usor:Andrew Dalby|Andrew Dalby]] ([[Disputatio Usoris:Andrew Dalby|disputatio]]) 08:30, 18 Septembris 2012 (UTC) :No busted Aneurysms here, so, uh its ok.[[Usor:Jondel|Jondel]] ([[Disputatio Usoris:Jondel|disputatio]]) 08:34, 18 Septembris 2012 (UTC) ::That's good. Have a nice day :) [[Usor:Andrew Dalby|Andrew Dalby]] ([[Disputatio Usoris:Andrew Dalby|disputatio]]) 08:37, 18 Septembris 2012 (UTC) :::Have a nice day too Andrew :)![[Usor:Jondel|Jondel]] ([[Disputatio Usoris:Jondel|disputatio]]) 08:44, 18 Septembris 2012 (UTC) == De regibus Francorum == Thanks, Jondel! [[Usor:Andrew Dalby|Andrew Dalby]] ([[Disputatio Usoris:Andrew Dalby|disputatio]]) 11:26, 3 Octobris 2012 (UTC) :Ow. Your welcome![[Usor:Jondel|Jondel]] ([[Disputatio Usoris:Jondel|disputatio]]) 11:42, 3 Octobris 2012 (UTC) == Translation notification: Fundraising 2012/Translation/Donor information pages == <div lang="la" class="mw-content-ltr">Hello Jondel, You are receiving this notification because you signed up as a translator to Japanese et Spanish on Meta. The page [[:meta:Fundraising 2012/Translation/Donor information pages|Fundraising 2012/Translation/Donor information pages]] is available for translation. You can translate it here: * [http://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&group=page-Fundraising+2012%2FTranslation%2FDonor+information+pages&language=ja translate to Japanese] * [http://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&group=page-Fundraising+2012%2FTranslation%2FDonor+information+pages&language=es translate to Spanish] The priority of this page is high. The deadline for translating this page is 2012-10-18. <div lang="en" class="mw-content-ltr"></div> Your help is greatly appreciated. Translators like you help Meta to function as a truly multilingual community. Thank you! Meta translation coordinators&lrm;, 18:50, 11 Octobris 2012 (UTC)</div> == Translation notification: FDC portal/Proposals/CentralNotice2012 == <div lang="la" class="mw-content-ltr">Hello Jondel, You are receiving this notification because you signed up as a translator to Latina, Japanese et Spanish on Meta. The page [[:meta:FDC portal/Proposals/CentralNotice2012|FDC portal/Proposals/CentralNotice2012]] is available for translation. You can translate it here: * [http://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&group=page-FDC+portal%2FProposals%2FCentralNotice2012&language=la translate to Latina] * [http://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&group=page-FDC+portal%2FProposals%2FCentralNotice2012&language=ja translate to Japanese] * [http://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&group=page-FDC+portal%2FProposals%2FCentralNotice2012&language=es translate to Spanish] The priority of this page is high. The deadline for translating this page is 2012-10-15. <div lang="en" class="mw-content-ltr">This banner will invite logged-in editors on all projects to participate in the current public review phase about funding requests by 12 organizations, regarding more than 10 million US dollars of donation money. (Questions about the translation notification system can be asked at [https://meta.wikimedia.org/wiki/Talk:Translation_requests ], and you can manage your subscription at [https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:TranslatorSignup ].)</div> Your help is greatly appreciated. Translators like you help Meta to function as a truly multilingual community. Thank you! Meta translation coordinators&lrm;, 08:08, 14 Octobris 2012 (UTC)</div> == Translation notification: Fundraising 2012/Translation/Launch email == <div lang="la" class="mw-content-ltr">Hello Jondel, You are receiving this notification because you signed up as a translator to Japanese et Spanish on Meta. The page [[:meta:Fundraising 2012/Translation/Launch email|Fundraising 2012/Translation/Launch email]] is available for translation. You can translate it here: * [http://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&group=page-Fundraising+2012%2FTranslation%2FLaunch+email&language=ja translate to Japanese] * [http://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&group=page-Fundraising+2012%2FTranslation%2FLaunch+email&language=es translate to Spanish] The priority of this page is high. The deadline for translating this page is 2012-10-19. <div lang="en" class="mw-content-ltr"></div> Your help is greatly appreciated. Translators like you help Meta to function as a truly multilingual community. Thank you! Meta translation coordinators&lrm;, 14:07, 15 Octobris 2012 (UTC)</div> == Translation notification: Fundraising 2012/Translation/AdrianneW Appeal == <div lang="la" class="mw-content-ltr">Hello Jondel, You are receiving this notification because you signed up as a translator to Latina, Japanese et Spanish on Meta. The page [[:meta:Fundraising 2012/Translation/AdrianneW Appeal|Fundraising 2012/Translation/AdrianneW Appeal]] is available for translation. You can translate it here: * [http://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&group=page-Fundraising+2012%2FTranslation%2FAdrianneW+Appeal&language=la translate to Latina] * [http://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&group=page-Fundraising+2012%2FTranslation%2FAdrianneW+Appeal&language=ja translate to Japanese] * [http://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&group=page-Fundraising+2012%2FTranslation%2FAdrianneW+Appeal&language=es translate to Spanish] The priority of this page is medium. The deadline for translating this page is 2012-10-31. <div lang="en" class="mw-content-ltr"></div> Your help is greatly appreciated. Translators like you help Meta to function as a truly multilingual community. Thank you! Meta translation coordinators&lrm;, 17:11, 23 Octobris 2012 (UTC)</div> == Translation notification: Fundraising 2012/Translation/Landing Page and Banner messages == <div lang="la" class="mw-content-ltr">Hello Jondel, You are receiving this notification because you signed up as a translator to Latina, Japanese et Spanish on Meta. The page [[:meta:Fundraising 2012/Translation/Landing Page and Banner messages|Fundraising 2012/Translation/Landing Page and Banner messages]] is available for translation. You can translate it here: * [http://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&group=page-Fundraising+2012%2FTranslation%2FLanding+Page+and+Banner+messages&language=la translate to Latina] * [http://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&group=page-Fundraising+2012%2FTranslation%2FLanding+Page+and+Banner+messages&language=ja translate to Japanese] * [http://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&group=page-Fundraising+2012%2FTranslation%2FLanding+Page+and+Banner+messages&language=es translate to Spanish] The priority of this page is high. The deadline for translating this page is 2012-10-26. <div lang="en" class="mw-content-ltr">Update: New facts banners ___URGENT___</div> Your help is greatly appreciated. Translators like you help Meta to function as a truly multilingual community. Thank you! Meta translation coordinators&lrm;, 08:01, 24 Octobris 2012 (UTC)</div> == Translation notification: User:Steven (WMF)/PostEdit announcement == <div lang="la" class="mw-content-ltr">Hello Jondel, You are receiving this notification because you signed up as a translator to Japanese et Spanish on Meta. The page [[:meta:User:Steven (WMF)/PostEdit announcement|User:Steven (WMF)/PostEdit announcement]] is available for translation. You can translate it here: * [http://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&group=page-User%3ASteven+%28WMF%29%2FPostEdit+announcement&language=ja translate to Japanese] * [http://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&group=page-User%3ASteven+%28WMF%29%2FPostEdit+announcement&language=es translate to Spanish] The priority of this page is high. The deadline for translating this page is 2012-10-25. <div lang="en" class="mw-content-ltr">The translated text will be posted on village pumps, to inform users about a change they will see in the edit interface after saving an edit. (Questions about the translation notification system can be asked at [https://meta.wikimedia.org/wiki/Talk:Translation_requests ], and you can manage your subscription at [https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:TranslatorSignup ].)</div> Your help is greatly appreciated. Translators like you help Meta to function as a truly multilingual community. Thank you! Meta translation coordinators&lrm;, 22:49, 24 Octobris 2012 (UTC)</div> == Translation notification: Wikimedia Blog/Drafts/Juan Ignacio Iglesias profile == <div lang="la" class="mw-content-ltr">Hello Jondel, You are receiving this notification because you signed up as a translator to Spanish on Meta. The page [[:meta:Wikimedia Blog/Drafts/Juan Ignacio Iglesias profile|Wikimedia Blog/Drafts/Juan Ignacio Iglesias profile]] is available for translation. You can translate it here: * [http://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&group=page-Wikimedia+Blog%2FDrafts%2FJuan+Ignacio+Iglesias+profile&language=es translate to Spanish] The priority of this page is medium. The deadline for translating this page is 2012-10-29. <div lang="en" class="mw-content-ltr">Hello friends, This is a translation of a profile for the Wikimedia Foundation blog of Juan Ignacio Iglesias of Argentina. </div> Your help is greatly appreciated. Translators like you help Meta to function as a truly multilingual community. Thank you! Meta translation coordinators&lrm;, 23:34, 24 Octobris 2012 (UTC)</div> == I replied == ... on my talk page. [[Usor:Andrew Dalby|Andrew Dalby]] ([[Disputatio Usoris:Andrew Dalby|disputatio]]) 09:03, 25 Octobris 2012 (UTC) == Translation notification: Fundraising 2012/Translation/Poongothai Appeal == <div lang="la" class="mw-content-ltr">Hello Jondel, You are receiving this notification because you signed up as a translator to Japanese et Spanish on Meta. The page [[:meta:Fundraising 2012/Translation/Poongothai Appeal|Fundraising 2012/Translation/Poongothai Appeal]] is available for translation. You can translate it here: * [http://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&group=page-Fundraising+2012%2FTranslation%2FPoongothai+Appeal&language=ja translate to Japanese] * [http://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&group=page-Fundraising+2012%2FTranslation%2FPoongothai+Appeal&language=es translate to Spanish] The priority of this page is medium. The deadline for translating this page is 2012-10-31. <div lang="en" class="mw-content-ltr"></div> Your help is greatly appreciated. Translators like you help Meta to function as a truly multilingual community. Thank you! Meta translation coordinators&lrm;, 14:52, 25 Octobris 2012 (UTC)</div> == Translation notification: Wikimedia Highlights, September 2012 == <div lang="la" class="mw-content-ltr">Hello Jondel, You are receiving this notification because you signed up as a translator to Latina, Japanese et Spanish on Meta. The page [[:meta:Wikimedia Highlights, September 2012|Wikimedia Highlights, September 2012]] is available for translation. You can translate it here: * [http://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&group=page-Wikimedia+Highlights%2C+September+2012&language=la translate to Latina] * [http://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&group=page-Wikimedia+Highlights%2C+September+2012&language=ja translate to Japanese] * [http://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&group=page-Wikimedia+Highlights%2C+September+2012&language=es translate to Spanish] <div lang="en" class="mw-content-ltr">Please consider helping non-English-language Wikimedia communities to stay updated on the most important Wikimedia Foundation activities, MediaWiki development work and other international Wikimedia news from September. You are receiving this message because you signed up to the translation notification system. Questions about this system can be asked at [http://meta.wikimedia.org/wiki/Talk:Translation_requests ], and you can manage your subscription at [https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:TranslatorSignup ].</div> Your help is greatly appreciated. Translators like you help Meta to function as a truly multilingual community. Thank you! Meta translation coordinators&lrm;, 11:34, 1 Novembris 2012 (UTC)</div> == Translation notification: Fundraising 2012/Translation/Srikeit&Noopur Appeal == <div lang="la" class="mw-content-ltr">Hello Jondel, You are receiving this notification because you signed up as a translator to Japanese on Meta. The page [[:meta:Fundraising 2012/Translation/Srikeit&Noopur Appeal|Fundraising 2012/Translation/Srikeit&Noopur Appeal]] is available for translation. You can translate it here: * [http://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&group=page-Fundraising+2012%2FTranslation%2FSrikeit%26Noopur+Appeal&language=ja translate to Japanese] The priority of this page is high. The deadline for translating this page is 2012-11-14. <div lang="en" class="mw-content-ltr"></div> Your help is greatly appreciated. Translators like you help Meta to function as a truly multilingual community. Thank you! Meta translation coordinators&lrm;, 11:54, 9 Novembris 2012 (UTC)</div> == Translation notification: Fundraising 2012/Translation/Landing Page and Banner messages == <div lang="la" class="mw-content-ltr">Hello Jondel, You are receiving this notification because you signed up as a translator to Latina, Japanese et Spanish on Meta. The page [[:meta:Fundraising 2012/Translation/Landing Page and Banner messages|Fundraising 2012/Translation/Landing Page and Banner messages]] is available for translation. You can translate it here: * [http://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&group=page-Fundraising+2012%2FTranslation%2FLanding+Page+and+Banner+messages&language=la translate to Latina] * [http://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&group=page-Fundraising+2012%2FTranslation%2FLanding+Page+and+Banner+messages&language=ja translate to Japanese] * [http://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&group=page-Fundraising+2012%2FTranslation%2FLanding+Page+and+Banner+messages&language=es translate to Spanish] The priority of this page is high. The deadline for translating this page is 2012-11-21. <div lang="en" class="mw-content-ltr"></div> Your help is greatly appreciated. Translators like you help Meta to function as a truly multilingual community. Thank you! Meta translation coordinators&lrm;, 16:55, 14 Novembris 2012 (UTC)</div> == Translation notification: Fundraising 2012/Translation/Thank you letter == <div lang="la" class="mw-content-ltr">Hello Jondel, You are receiving this notification because you signed up as a translator to Latina, Japanese et Spanish on Meta. The page [[:meta:Fundraising 2012/Translation/Thank you letter|Fundraising 2012/Translation/Thank you letter]] is available for translation. You can translate it here: * [http://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&group=page-Fundraising+2012%2FTranslation%2FThank+you+letter&language=la translate to Latina] * [http://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&group=page-Fundraising+2012%2FTranslation%2FThank+you+letter&language=ja translate to Japanese] * [http://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&group=page-Fundraising+2012%2FTranslation%2FThank+you+letter&language=es translate to Spanish] The priority of this page is high. The deadline for translating this page is 2012-11-21. <div lang="en" class="mw-content-ltr"></div> Your help is greatly appreciated. Translators like you help Meta to function as a truly multilingual community. Thank you! Meta translation coordinators&lrm;, 14:43, 15 Novembris 2012 (UTC)</div> == Thanks == I thank you too for your precious work. I can see that you and Nuada create each days a lot of new new pages. I hope that with your help we could reach in 2013 the 100'000 pages. Ciao [[Usor:Helveticus montanus|Helveticus montanus]] ([[Disputatio Usoris:Helveticus montanus|disputatio]]) 05:52, 20 Novembris 2012 (UTC) == Translation notification: Fundraising 2012/Translation/Impact Of Wikipedia Video (subtitles) == <div lang="la" class="mw-content-ltr">Hello Jondel, You are receiving this notification because you signed up as a translator to Latina, Japanese et Spanish on Meta. The page [[:meta:Fundraising 2012/Translation/Impact Of Wikipedia Video (subtitles)|Fundraising 2012/Translation/Impact Of Wikipedia Video (subtitles)]] is available for translation. You can translate it here: * [http://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&group=page-Fundraising+2012%2FTranslation%2FImpact+Of+Wikipedia+Video+%28subtitles%29&language=la translate to Latina] * [http://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&group=page-Fundraising+2012%2FTranslation%2FImpact+Of+Wikipedia+Video+%28subtitles%29&language=ja translate to Japanese] * [http://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&group=page-Fundraising+2012%2FTranslation%2FImpact+Of+Wikipedia+Video+%28subtitles%29&language=es translate to Spanish] The priority of this page is medium. The deadline for translating this page is 2012-12-12. <div lang="en" class="mw-content-ltr">http://commons.wikimedia.org/wiki/File:The_Impact_Of_Wikipedia.webm If you have any questions, post: https://meta.wikimedia.org/wiki/Talk:Fundraising_2012/Translation</div> Your help is greatly appreciated. Translators like you help Meta to function as a truly multilingual community. Thank you! Meta translation coordinators&lrm;, 18:13, 27 Novembris 2012 (UTC)</div> == Translation notification: Wikimedia Highlights, October 2012 == <div lang="la" class="mw-content-ltr">Hello Jondel, You are receiving this notification because you signed up as a translator to Latina, Japanese et Spanish on Meta. The page [[:meta:Wikimedia Highlights, October 2012|Wikimedia Highlights, October 2012]] is available for translation. You can translate it here: * [http://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&group=page-Wikimedia+Highlights%2C+October+2012&language=la translate to Latina] * [http://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&group=page-Wikimedia+Highlights%2C+October+2012&language=ja translate to Japanese] * [http://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&group=page-Wikimedia+Highlights%2C+October+2012&language=es translate to Spanish] <div lang="en" class="mw-content-ltr">Please consider helping non-English-language Wikimedia communities to stay updated on the most important Wikimedia Foundation activities, MediaWiki development work and other international Wikimedia news from October. You are receiving this message because you signed up to the translation notification system. Questions about this system can be asked at [https://meta.wikimedia.org/wiki/Talk:Translation_requests ], and you can manage your subscription at [https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:TranslatorSignup ].</div> Your help is greatly appreciated. Translators like you help Meta to function as a truly multilingual community. Thank you! Meta translation coordinators&lrm;, 07:47, 1 Decembris 2012 (UTC)</div> == Translation notification: Wikimedia Highlights, October 2012 == <div lang="la" class="mw-content-ltr">Hello Jondel, You are receiving this notification because you signed up as a translator to Latina, Japanese et Spanish on Meta. The page [[:meta:Wikimedia Highlights, October 2012|Wikimedia Highlights, October 2012]] is available for translation. You can translate it here: * [http://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&group=page-Wikimedia+Highlights%2C+October+2012&language=la translate to Latina] * [http://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&group=page-Wikimedia+Highlights%2C+October+2012&language=ja translate to Japanese] * [http://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&group=page-Wikimedia+Highlights%2C+October+2012&language=es translate to Spanish] <div lang="en" class="mw-content-ltr">Please consider helping non-English-language Wikimedia communities to stay updated on the most important Wikimedia Foundation activities, MediaWiki development work and other international Wikimedia news from October. You are receiving this message because you signed up to the translation notification system. Questions about this system can be asked at [https://meta.wikimedia.org/wiki/Talk:Translation_requests ], and you can manage your subscription at [https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:TranslatorSignup ].</div> Your help is greatly appreciated. Translators like you help Meta to function as a truly multilingual community. Thank you! Meta translation coordinators&lrm;, 00:11, 4 Decembris 2012 (UTC)</div> == Translation notification: Fundraising 2012/Translation/Impact Of Wikipedia Video (subtitles) == <div lang="la" class="mw-content-ltr">Hello Jondel, You are receiving this notification because you signed up as a translator to Latina, Japanese et Spanish on Meta. The page [[:meta:Fundraising 2012/Translation/Impact Of Wikipedia Video (subtitles)|Fundraising 2012/Translation/Impact Of Wikipedia Video (subtitles)]] is available for translation. You can translate it here: * [http://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&group=page-Fundraising+2012%2FTranslation%2FImpact+Of+Wikipedia+Video+%28subtitles%29&language=la translate to Latina] * [http://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&group=page-Fundraising+2012%2FTranslation%2FImpact+Of+Wikipedia+Video+%28subtitles%29&language=ja translate to Japanese] * [http://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&group=page-Fundraising+2012%2FTranslation%2FImpact+Of+Wikipedia+Video+%28subtitles%29&language=es translate to Spanish] The priority of this page is medium. The deadline for translating this page is 2012-12-12. <div lang="en" class="mw-content-ltr">http://commons.wikimedia.org/wiki/File:The_Impact_Of_Wikipedia.webm If you have any questions, post: https://meta.wikimedia.org/wiki/Talk:Fundraising_2012/Translation</div> Your help is greatly appreciated. Translators like you help Meta to function as a truly multilingual community. Thank you! Meta translation coordinators&lrm;, 00:55, 4 Decembris 2012 (UTC)</div> == Translation notification: Wikimedia Highlights, October 2012 == <div lang="la" class="mw-content-ltr">Hello Jondel, You are receiving this notification because you signed up as a translator to Latina, Japanese et Spanish on Meta. The page [[:meta:Wikimedia Highlights, October 2012|Wikimedia Highlights, October 2012]] is available for translation. You can translate it here: * [http://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&group=page-Wikimedia+Highlights%2C+October+2012&language=la translate to Latina] * [http://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&group=page-Wikimedia+Highlights%2C+October+2012&language=ja translate to Japanese] * [http://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&group=page-Wikimedia+Highlights%2C+October+2012&language=es translate to Spanish] <div lang="en" class="mw-content-ltr">Please consider helping non-English-language Wikimedia communities to stay updated on the most important Wikimedia Foundation activities, MediaWiki development work and other international Wikimedia news from October. You are receiving this message because you signed up to the translation notification system. Questions about this system can be asked at [https://meta.wikimedia.org/wiki/Talk:Translation_requests ], and you can manage your subscription at [https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:TranslatorSignup ].</div> Your help is greatly appreciated. Translators like you help Meta to function as a truly multilingual community. Thank you! Meta translation coordinators&lrm;, 01:16, 4 Decembris 2012 (UTC)</div> == Minamoto == Dear Jondel, I apologize but when I corrected your sentence I missunderstood what you wished to tell. In any case with the word cognatus of course, as you rightly say, with dative the problem is solved. Ciao --[[Usor:Helveticus montanus|Helveticus montanus]] ([[Disputatio Usoris:Helveticus montanus|disputatio]]) 13:33, 4 Decembris 2012 (UTC) == Translation notification: Fundraising 2012/Translation/Impact Of Wikipedia Video (subtitles) == <div lang="la" class="mw-content-ltr">Hello Jondel, You are receiving this notification because you signed up as a translator to Latina, Japanese et Spanish on Meta. The page [[:meta:Fundraising 2012/Translation/Impact Of Wikipedia Video (subtitles)|Fundraising 2012/Translation/Impact Of Wikipedia Video (subtitles)]] is available for translation. You can translate it here: * [http://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&group=page-Fundraising+2012%2FTranslation%2FImpact+Of+Wikipedia+Video+%28subtitles%29&language=la translate to Latina] * [http://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&group=page-Fundraising+2012%2FTranslation%2FImpact+Of+Wikipedia+Video+%28subtitles%29&language=ja translate to Japanese] * [http://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&group=page-Fundraising+2012%2FTranslation%2FImpact+Of+Wikipedia+Video+%28subtitles%29&language=es translate to Spanish] The priority of this page is medium. The deadline for translating this page is 2012-12-12. <div lang="en" class="mw-content-ltr">http://commons.wikimedia.org/wiki/File:The_Impact_Of_Wikipedia.webm If you have any questions, post: https://meta.wikimedia.org/wiki/Talk:Fundraising_2012/Translation</div> Your help is greatly appreciated. Translators like you help Meta to function as a truly multilingual community. Thank you! Meta translation coordinators&lrm;, 17:53, 4 Decembris 2012 (UTC)</div> == Translation notification: Fundraising 2012/Translation/Impact Of Wikipedia Video (subtitles) == <div lang="la" class="mw-content-ltr">Hello Jondel, You are receiving this notification because you signed up as a translator to Latina, Japanese et Spanish on Meta. The page [[:meta:Fundraising 2012/Translation/Impact Of Wikipedia Video (subtitles)|Fundraising 2012/Translation/Impact Of Wikipedia Video (subtitles)]] is available for translation. You can translate it here: * [http://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&group=page-Fundraising+2012%2FTranslation%2FImpact+Of+Wikipedia+Video+%28subtitles%29&language=la translate to Latina] * [http://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&group=page-Fundraising+2012%2FTranslation%2FImpact+Of+Wikipedia+Video+%28subtitles%29&language=ja translate to Japanese] * [http://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&group=page-Fundraising+2012%2FTranslation%2FImpact+Of+Wikipedia+Video+%28subtitles%29&language=es translate to Spanish] The priority of this page is medium. The deadline for translating this page is 2012-12-12. <div lang="en" class="mw-content-ltr">http://commons.wikimedia.org/wiki/File:The_Impact_Of_Wikipedia.webm If you have any questions, post: https://meta.wikimedia.org/wiki/Talk:Fundraising_2012/Translation</div> Your help is greatly appreciated. Translators like you help Meta to function as a truly multilingual community. Thank you! Meta translation coordinators&lrm;, 19:11, 4 Decembris 2012 (UTC)</div> == Translation notification: Fundraising 2012/Translation/Poongothai video (captions) == <div lang="la" class="mw-content-ltr">Hello Jondel, You are receiving this notification because you signed up as a translator to Latina, Japanese et Spanish on Meta. The page [[:meta:Fundraising 2012/Translation/Poongothai video (captions)|Fundraising 2012/Translation/Poongothai video (captions)]] is available for translation. You can translate it here: * [http://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&group=page-Fundraising+2012%2FTranslation%2FPoongothai+video+%28captions%29&language=la translate to Latina] * [http://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&group=page-Fundraising+2012%2FTranslation%2FPoongothai+video+%28captions%29&language=ja translate to Japanese] * [http://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&group=page-Fundraising+2012%2FTranslation%2FPoongothai+video+%28captions%29&language=es translate to Spanish] The priority of this page is high. The deadline for translating this page is 2012-12-12. <div lang="en" class="mw-content-ltr"></div> Your help is greatly appreciated. Translators like you help Meta to function as a truly multilingual community. Thank you! Meta translation coordinators&lrm;, 00:00, 5 Decembris 2012 (UTC)</div> == Translation notification: Fundraising 2012/Translation/Poongothai video (captions) == <div lang="la" class="mw-content-ltr">Hello Jondel, You are receiving this notification because you signed up as a translator to Latina, Japanese et Spanish on Meta. The page [[:meta:Fundraising 2012/Translation/Poongothai video (captions)|Fundraising 2012/Translation/Poongothai video (captions)]] is available for translation. You can translate it here: * [http://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&group=page-Fundraising+2012%2FTranslation%2FPoongothai+video+%28captions%29&language=la translate to Latina] * [http://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&group=page-Fundraising+2012%2FTranslation%2FPoongothai+video+%28captions%29&language=ja translate to Japanese] * [http://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&group=page-Fundraising+2012%2FTranslation%2FPoongothai+video+%28captions%29&language=es translate to Spanish] The priority of this page is high. The deadline for translating this page is 2012-12-12. <div lang="en" class="mw-content-ltr"></div> Your help is greatly appreciated. Translators like you help Meta to function as a truly multilingual community. Thank you! Meta translation coordinators&lrm;, 06:38, 5 Decembris 2012 (UTC)</div> == The invisible wall == I mentioned it on my talk page. It surrounds categories that are biographies of real, single people. For that reason, it isn't possible to make "Gemini ficticii" etc. subcategories of "Gemini" -- because the "Gemini" are real people and the "Gemini ficticii" are not. Don't worry about it, but that's why I had to revert you. Instead, we can link the two categories with a "vide etiam", and that's what I will now do :) [[Usor:Andrew Dalby|Andrew Dalby]] ([[Disputatio Usoris:Andrew Dalby|disputatio]]) 12:32, 5 Decembris 2012 (UTC) :Why do they have to be different concepts? Gemini is /are about Geminis whether they are real or not. Geminis can be real they can be fictional. Gemini is a concept of twin. I do not see the logic and may open a debate at the taberna. We are probably the only wikipedia who makes that distinction. I can directly read and verify this in wikipedias of 7 languages, so can you in other languages that you know. This is ridiculous and seems cultic and obsessive! [[Usor:Jondel|Jondel]] ([[Disputatio Usoris:Jondel|disputatio]]) 12:39, 5 Decembris 2012 (UTC) ::It isn't cultic, it's practical ... Yes, by all means ask on the Taberna. I think UV will be able to explain more clearly than I can, but, if he doesn't comment, I'll have a go! [[Usor:Andrew Dalby|Andrew Dalby]] ([[Disputatio Usoris:Andrew Dalby|disputatio]]) 12:45, 5 Decembris 2012 (UTC) :::Strangely, the [[Cynthia Crawford]] question is relevant ... her website says she is a twin but with no genetic relationship to the other twin. So, is she a real human, and is she a real twin? We are on the edge of madness here, Jondel ... :) [[Usor:Andrew Dalby|Andrew Dalby]] ([[Disputatio Usoris:Andrew Dalby|disputatio]]) 14:07, 5 Decembris 2012 (UTC) :::::If you would, fictional twin but not real twin, (--real person--) . This madness ! <s>This is SPARTAAAA!</s> Opus est mihi abire. Me paenitet ita nobis deliberandum est.[[Usor:Jondel|Jondel]] ([[Disputatio Usoris:Jondel|disputatio]]) 14:15, 5 Decembris 2012 (UTC) == Translation notification: Fundraising 2012/Translation/Poongothai video (captions) == <div lang="la" class="mw-content-ltr">Hello Jondel, You are receiving this notification because you signed up as a translator to Latina, Japanese et Spanish on Meta. The page [[:meta:Fundraising 2012/Translation/Poongothai video (captions)|Fundraising 2012/Translation/Poongothai video (captions)]] is available for translation. You can translate it here: * [http://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&group=page-Fundraising+2012%2FTranslation%2FPoongothai+video+%28captions%29&language=la translate to Latina] * [http://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&group=page-Fundraising+2012%2FTranslation%2FPoongothai+video+%28captions%29&language=ja translate to Japanese] * [http://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&group=page-Fundraising+2012%2FTranslation%2FPoongothai+video+%28captions%29&language=es translate to Spanish] The priority of this page is high. The deadline for translating this page is 2012-12-12. <div lang="en" class="mw-content-ltr"></div> Your help is greatly appreciated. Translators like you help Meta to function as a truly multilingual community. Thank you! Meta translation coordinators&lrm;, 00:15, 6 Decembris 2012 (UTC)</div> == Translation notification: Wikimedia Highlights, November 2012 == <div lang="la" class="mw-content-ltr">Hello Jondel, You are receiving this notification because you signed up as a translator to Latina, Japanese et Spanish on Meta. The page [[:meta:Wikimedia Highlights, November 2012|Wikimedia Highlights, November 2012]] is available for translation. You can translate it here: * [http://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&group=page-Wikimedia+Highlights%2C+November+2012&language=la translate to Latina] * [http://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&group=page-Wikimedia+Highlights%2C+November+2012&language=ja translate to Japanese] * [http://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&group=page-Wikimedia+Highlights%2C+November+2012&language=es translate to Spanish] The priority of this page is medium. <div lang="en" class="mw-content-ltr">Please consider helping non-English-language Wikimedia communities to stay updated about the most important Wikimedia Foundation activities, MediaWiki development work and other international Wikimedia news from last month. Completed translations will be announced on Facebook, Twitter, Identi.ca and project village pumps. If you have questions about the translation notifications system, you can ask them at [https://meta.wikimedia.org/wiki/Talk:Translation_requests ]. You can manage your subscription at [https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:TranslatorSignup ].</div> Your help is greatly appreciated. Translators like you help Meta to function as a truly multilingual community. Thank you! Meta translation coordinators&lrm;, 16:45, 12 Decembris 2012 (UTC)</div> == Translation notification: Fundraising 2012/Translation/Orabile Mudongo video (captions) == <div lang="la" class="mw-content-ltr">Hello Jondel, You are receiving this notification because you signed up as a translator to Latina, Japanese et Spanish on Meta. The page [[:meta:Fundraising 2012/Translation/Orabile Mudongo video (captions)|Fundraising 2012/Translation/Orabile Mudongo video (captions)]] is available for translation. You can translate it here: * [http://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&group=page-Fundraising+2012%2FTranslation%2FOrabile+Mudongo+video+%28captions%29&language=la translate to Latina] * [http://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&group=page-Fundraising+2012%2FTranslation%2FOrabile+Mudongo+video+%28captions%29&language=ja translate to Japanese] * [http://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&group=page-Fundraising+2012%2FTranslation%2FOrabile+Mudongo+video+%28captions%29&language=es translate to Spanish] The priority of this page is high. The deadline for translating this page is 2012-12-20. <div lang="en" class="mw-content-ltr"></div> Your help is greatly appreciated. Translators like you help Meta to function as a truly multilingual community. Thank you! Meta translation coordinators&lrm;, 11:45, 13 Decembris 2012 (UTC)</div> == Translation notification: Fundraising 2012/Translation/Erlan Vega video (captions) == <div lang="la" class="mw-content-ltr">Hello Jondel, You are receiving this notification because you signed up as a translator to Latina, Japanese et Spanish on Meta. The page [[:meta:Fundraising 2012/Translation/Erlan Vega video (captions)|Fundraising 2012/Translation/Erlan Vega video (captions)]] is available for translation. You can translate it here: * [http://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&group=page-Fundraising+2012%2FTranslation%2FErlan+Vega+video+%28captions%29&language=la translate to Latina] * [http://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&group=page-Fundraising+2012%2FTranslation%2FErlan+Vega+video+%28captions%29&language=ja translate to Japanese] * [http://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&group=page-Fundraising+2012%2FTranslation%2FErlan+Vega+video+%28captions%29&language=es translate to Spanish] The priority of this page is high. The deadline for translating this page is 2012-12-20. <div lang="en" class="mw-content-ltr">Editor video captions</div> Your help is greatly appreciated. Translators like you help Meta to function as a truly multilingual community. Thank you! Meta translation coordinators&lrm;, 17:06, 14 Decembris 2012 (UTC)</div> == Translation notification: Fundraising 2012/Translation/Adrianne Wadewitz video (captions) == <div lang="la" class="mw-content-ltr">Hello Jondel, You are receiving this notification because you signed up as a translator to Latina, Japanese et Spanish on Meta. The page [[:meta:Fundraising 2012/Translation/Adrianne Wadewitz video (captions)|Fundraising 2012/Translation/Adrianne Wadewitz video (captions)]] is available for translation. You can translate it here: * [http://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&group=page-Fundraising+2012%2FTranslation%2FAdrianne+Wadewitz+video+%28captions%29&language=la translate to Latina] * [http://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&group=page-Fundraising+2012%2FTranslation%2FAdrianne+Wadewitz+video+%28captions%29&language=ja translate to Japanese] * [http://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&group=page-Fundraising+2012%2FTranslation%2FAdrianne+Wadewitz+video+%28captions%29&language=es translate to Spanish] The priority of this page is high. The deadline for translating this page is 2012-12-24. <div lang="en" class="mw-content-ltr">http://commons.wikimedia.org/wiki/File:The_Impact_of_Wikipedia_Adrianne_Wadewitz.webm Video link for reference</div> Your help is greatly appreciated. Translators like you help Meta to function as a truly multilingual community. Thank you! Meta translation coordinators&lrm;, 15:19, 18 Decembris 2012 (UTC)</div> == Translation notification: Fundraising 2012/Translation/Howard Morland video (captions) == <div lang="la" class="mw-content-ltr">Hello Jondel, You are receiving this notification because you signed up as a translator to Latina, Japanese et Spanish on Meta. The page [[:meta:Fundraising 2012/Translation/Howard Morland video (captions)|Fundraising 2012/Translation/Howard Morland video (captions)]] is available for translation. You can translate it here: * [http://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&group=page-Fundraising+2012%2FTranslation%2FHoward+Morland+video+%28captions%29&language=la translate to Latina] * [http://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&group=page-Fundraising+2012%2FTranslation%2FHoward+Morland+video+%28captions%29&language=ja translate to Japanese] * [http://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&group=page-Fundraising+2012%2FTranslation%2FHoward+Morland+video+%28captions%29&language=es translate to Spanish] The priority of this page is high. The deadline for translating this page is 2012-12-24. <div lang="en" class="mw-content-ltr">http://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3AThe_Impact_of_Wikipedia_Howard_Morland.webm Video link for reference</div> Your help is greatly appreciated. Translators like you help Meta to function as a truly multilingual community. Thank you! Meta translation coordinators&lrm;, 13:05, 19 Decembris 2012 (UTC)</div> == Smartphone == Salve Jondel! Quum dictionarium meum non harum machinarum aetate ediderint, ecquidem publicum verbo 'smartphone' comparem commendare nequeo. Aliis vero Latinitatis hodiernae diurnis, sicut in [http://ephemeris.alcuinus.net/scientiae.php Ephemeride] verbum a te quaesitum reperietur: ''scopophonium'' (vide secundam notationem). --[[Usor:Martinus Poeta Juvenis|Martinus Vester]] ([[Disputatio Usoris:Martinus Poeta Juvenis|disputatio]]) 18:40, 1 Ianuarii 2013 (UTC) :Gratias tibi ago Martinus!! Magnum auxilium est.[[Usor:Jondel|Jondel]] ([[Disputatio Usoris:Jondel|disputatio]]) 04:31, 3 Ianuarii 2013 (UTC) Ave Jondel, auxiliandi causa sine tibi dicam, nisi fallor, lapsus esse ''scopophonium'' attamen ''sophophonum'' lectus esse in Ephemeris, et denuntiem etiam translatio a Élizabeth Antébi et Marie-France Saignes oblata pro verbo anglice "smartphone" in "Pullus Micolellus Latina lingua" "sollerterphonascum" fuisse. --[[Usor:Leonellus Pons|Leonellus Pons]] ([[Disputatio Usoris:Leonellus Pons|disputatio]]) 15:25, 3 Ianuarii 2013 (UTC) :Ave Leonellus! Prosperus annus tibi! Optime monitus es mihi, gratias. Adeo, tibi, sollerterphonascum melius sit? Emendabo ita. Sed si vis, emenda si tibi placeat.[[Usor:Jondel|Jondel]] ([[Disputatio Usoris:Jondel|disputatio]]) 00:15, 4 Ianuarii 2013 (UTC) :Aah! lapsus meus! Me paenitet![[Usor:Jondel|Jondel]] ([[Disputatio Usoris:Jondel|disputatio]]) 01:00, 4 Ianuarii 2013 (UTC) == Nove == Salve, Jondel, in [[apostoli]]s siglum "<nowiki>{{dubsig}}</nowiki>" addideram formae ''nove'', quia, quid significet, non intellexi. Cum hoc siglum removisti, indicasti te, quid ''nove'' hic significet, intellegere. Velim, sodes, mihi dicas, quid ''nove'' hic tibi significare videatur. Quod scio, ''nove'' idem valet ac 'inusitate; insolito modo', sed in hunc contextum parum quadrare videtur. Num quid me fallit? [[Usor:Neander|Neander]] ([[Disputatio Usoris:Neander|disputatio]]) 04:09, 1 Februarii 2013 (UTC) :Salve Neander. Certe dicere velim. Tibi, non te fallit. In isto contexto credo sit anglice "newly". Nunc in perseo(perseus) fontem licet mihi repperiam. Quamquam fons mea est Whitaker words. [[Usor:Jondel|Jondel]] ([[Disputatio Usoris:Jondel|disputatio]]) 04:30, 1 Februarii 2013 (UTC) Sodes vide: http://athirdway.com/glossa/?s=novus (Sed adhunc reppero in perseo) En, tandem: http://www.perseus.tufts.edu/hopper/text?doc=novus&fromdoc=Perseus%3Atext%3A1999.04.0059 Coniugatus mihi videtur (sed fontem non habeo) cum "denuo" et hispanice "denuevo". Laetus sum quod cures. Si tibi placeat muta.[[Usor:Jondel|Jondel]] ([[Disputatio Usoris:Jondel|disputatio]]) 04:53, 1 Februarii 2013 (UTC) :Apud Cassell's legimus Anglicum ''newly'' Latine significare 'nuper, modo, recens', et Latinum ''nove'' Anglice significare 'in a new or unusual manner'; 'lately, recently'; 'lastly, in the last place'. [[Usor:IacobusAmor|IacobusAmor]] ([[Disputatio Usoris:IacobusAmor|disputatio]]) 05:13, 1 Februarii 2013 (UTC) ::Gloria ad Cassell's!! (Gratias tibi ago Iacobus!)[[Usor:Jondel|Jondel]] ([[Disputatio Usoris:Jondel|disputatio]]) 05:20, 1 Februarii 2013 (UTC) Iam Viator noster rem prudenter solvit. [[Usor:Neander|Neander]] ([[Disputatio Usoris:Neander|disputatio]]) 11:22, 1 Februarii 2013 (UTC) :Optime! --[[Usor:Jondel|Jondel]] ([[Disputatio Usoris:Jondel|disputatio]]) 12:47, 1 Februarii 2013 (UTC) ==[[Mindanaum]]== Hi, Jondel. I found this Latin name for the island so I have moved the page and created a category. Hope that's OK by you? [[Usor:Andrew Dalby|Andrew Dalby]] ([[Disputatio Usoris:Andrew Dalby|disputatio]]) 14:14, 25 Februarii 2013 (UTC) :Yes. Amazing work! It is soo hard to dig up those sources!! Great![[Usor:Jondel|Jondel]] ([[Disputatio Usoris:Jondel|disputatio]]) 14:24, 25 Februarii 2013 (UTC) ::Since attestations exist, Vicipaedia probably has to cite them, but note the false linguistics involved in assuming that an ''-o'' that ends Austronesian words is equivalent to the Latin stem-vowel ''-o-'' (a sign of the second declension, supporting the nominative singular in ''-um''). A terminal Austronesian ''-o'' is usually an inseparable part of the root, which the transformation may damage beyond recognition: imagine the River ''Beck'' becoming the River ''Beum.'' Working backward from the Latin, how should we get ''Beck''—and not, say, ''Bear'' or ''Begg'' or ''Bell'' or ''Benn'' or ''Beth''—out of ''Beum''&thinsp;? [[Usor:IacobusAmor|IacobusAmor]] ([[Disputatio Usoris:IacobusAmor|disputatio]]) 14:48, 25 Februarii 2013 (UTC) :::I appreciate your looking into this Iacobus! I have to investigate this but I have soo little time lately.[[Usor:Jondel|Jondel]] ([[Disputatio Usoris:Jondel|disputatio]]) 12:10, 1 Martii 2013 (UTC) ::::I've recently added a map picture, but couldn't translate "south-east". How do we say that in Latin? Of course feel free to change picture if you find a better one. ::::[[Usor:Donatello|Donatello]] ([[Disputatio Usoris:Donatello|disputatio]]) 14:41, 1 Martii 2013 (UTC). :::::Stearn offers the phrase ''versus meridiem et orientem a loco dicto'' 'southeast of the place named'. Also, you'll find ''meridiorientalis'' and ''meridio-orientalis.'' [[Usor:IacobusAmor|IacobusAmor]] ([[Disputatio Usoris:IacobusAmor|disputatio]]) 14:52, 1 Martii 2013 (UTC) ::::::Thanks Donatallo and Iacobus. I would have said australis orientalis but meridiorientalis is probably better. I can barely do wikipedia now days. I might correct the picture description to say just south. regards.[[Usor:Jondel|Jondel]] ([[Disputatio Usoris:Jondel|disputatio]]) 14:57, 1 Martii 2013 (UTC) :::::::Thanks Iacobus. Good to know. :::::::You're welcome Jondel. I've recently added more in [[Davao City]] (city lieing in Mindanao). Anybody who knows any name(s) in Latin? :::::::[[Usor:Donatello|Donatello]] ([[Disputatio Usoris:Donatello|disputatio]]) 16:11, 1 Martii 2013 (UTC). ::::::::The adjective "Davaensis" (as you may know already) is attested in Catholic and taxonomic sources, but I haven't as yet encountered a noun. Considering what Iacobus rightly says, above, I would not care to invent one. [[Usor:Andrew Dalby|Andrew Dalby]] ([[Disputatio Usoris:Andrew Dalby|disputatio]]) 20:54, 1 Martii 2013 (UTC) == Respublica Coreana? == Salve, Jondel! Nescio quid habeas in mente cum paene omnia verba e pagina [[Respublica Coreana|de Re Publica Coreana]] removeas. Pagina nunc in medio verbo "dan..." terminat. Num lapsus digitorum fuit? Nolo recensionem revertere nisi re vera error sit. [[Usor:Amahoney|A. Mahoney]] ([[Disputatio Usoris:Amahoney|disputatio]]) 12:18, 11 Martii 2013 (UTC) :Nescio quod evinit, solum datas praesorum verti. Nam me paenitet. Licet mihi inspiciam nunc. Patientias tibi , omnibus, gratias .[[Usor:Jondel|Jondel]] ([[Disputatio Usoris:Jondel|disputatio]]) 12:26, 11 Martii 2013 (UTC) ::Bene est: fac omnia, quae necesse sit! [[Usor:Amahoney|A. Mahoney]] ([[Disputatio Usoris:Amahoney|disputatio]]) 12:27, 11 Martii 2013 (UTC) :::Iam bene videtur. Me certiorem fecisti gratias tibi ago.[[Usor:Jondel|Jondel]] ([[Disputatio Usoris:Jondel|disputatio]]) 12:33, 11 Martii 2013 (UTC) == salve == Salve Jondel! Quaeso ignoscas me absentem tibi non rescripsisse. --[[Usor:Martinus Poeta Juvenis|Martinus Vester]] ([[Disputatio Usoris:Martinus Poeta Juvenis|disputatio]]) 11:45, 17 Aprilis 2013 (UTC) :Salve Martinus. Non molestia. Utinam valeas. Solum volui repperire vox pro "Credit card" quam iam repperi tandem in dictionario Traupman. Iam est res [[Tabella tributaria]]. [[Usor:Jondel|Jondel]] ([[Disputatio Usoris:Jondel|disputatio]]) 11:59, 17 Aprilis 2013 (UTC) == The Others == Hello Jondel. :) Maybe you also watched the television series [[Lost]] long time ago. The article here says that "The Others" (the native of the island) speak Latin. Do you know anything of this? As you also have worked much about the Philippines, do you also know any Latin name for the neighbour island Sumatra? I came to this recently about Sumatra when I was working here about [[Pongo|orangutans]]. [[Usor:Donatello|Donatello]] ([[Disputatio Usoris:Donatello|disputatio]]) 23:39, 25 Maii 2013 (UTC). :Hi Donatello. Want to create an article about the others? This is from the English wiki:<nowiki>revealed that [[Jacob (Lost)|Jacob]] and [[Man in Black (Lost)|his brother]] were born to a woman named Claudia whose crew were shipwrecked on the island and spoke [[Latin]] (this also indicates that the episode was set many centuries ago, when this language was still in common usage). </nowiki>. There are episodes where they use latin like with that fertility doctor. Check out youtube. I do not know of any latin name for Sumatra. Check out Egger's ''Lexicon Nominum Locorum'' .[[Usor:Jondel|Jondel]] ([[Disputatio Usoris:Jondel|disputatio]]) 11:22, 26 Maii 2013 (UTC) :Check [http://www.youtube.com/results?search_query=the+others+latin&oq=the+others+latin&gs_l=youtube.3...1270.3931.0.4951.16.12.0.4.4.0.88.918.12.12.0...0.0...1ac.1.11.youtube.yKkMiYD2FrQ this] out.[[Usor:Jondel|Jondel]] ([[Disputatio Usoris:Jondel|disputatio]]) 11:26, 26 Maii 2013 (UTC) ::I see. :) Big thanks. -- [[Usor:Donatello|Donatello]] ([[Disputatio Usoris:Donatello|disputatio]]) 11:40, 26 Maii 2013 (UTC). :::Welcome :).[[Usor:Jondel|Jondel]] ([[Disputatio Usoris:Jondel|disputatio]]) 11:41, 26 Maii 2013 (UTC) ::::Hello again. :) They used the phrase ''si placet'', showing in the translation as 'please'. Do you know any Latin phrase for 'please' like that? I never heard that before. The translations are made by Lost, not the user, but the user putted the Latin text. ::::[[Usor:Donatello|Donatello]] ([[Disputatio Usoris:Donatello|disputatio]]) 16:12, 2 Iunii 2013 (UTC). :::::Yes, 'please'.(Here, the equivalent 'amabo te' is used by others) Si tibi placet, yada yada. If it pleases you, yada yada. Was it that fertility doctor asking about Ricardo to the others? Please look up (Si tibi placet/placeat, if it pleases/would-please you vide )the etymology of 'please' in English, French and Latin. I learn by conversing with myself using the dictionary.[[Usor:Jondel|Jondel]] ([[Disputatio Usoris:Jondel|disputatio]]) 09:13, 3 Iunii 2013 (UTC) ::::::I see. Thanks again. :) -- [[Usor:Donatello|Donatello]] ([[Disputatio Usoris:Donatello|disputatio]]) 14:35, 3 Iunii 2013 (UTC). :::::::While we were discussing this, at the same time coincidentaly I asked what [[:Disputatio_Categoriae:Signa_medica|stp]] means. Its a divine act of the sphaghetti monster!![[Usor:Jondel|Jondel]] ([[Disputatio Usoris:Jondel|disputatio]]) 11:55, 4 Iunii 2013 (UTC) == Something more == Greetings again. Maybe you'll find this interesting: [http://www.pagef30.com/2010/04/final-fantasy-for-nes-now-available-in.html "Final Fantasy"] (the first game in its series; to NES) and [http://www.geekologie.com/2009/02/finally-zelda-ii-has-been-tran.php "Zelda II: The Adventure of Link"] (the second game in its series; to NES) in Latin. It can be interesting when Latin is used in popular culture. I've added these links to the articles about Final Fantasy (both in the game and the game series) and The Legend of Zelda (here only in the game series, then there are no article yet about the game). [[Usor:Donatello|Donatello]] ([[Disputatio Usoris:Donatello|disputatio]]) 11:30, 7 Iunii 2013 (UTC). :Mehercule! Wow. I haven't played computer games in a long time. I looked at the link. Hmm. Lets see.[[Usor:Jondel|Jondel]] ([[Disputatio Usoris:Jondel|disputatio]]) 12:47, 7 Iunii 2013 (UTC) == [[Scientiae Baccalaureus]] == I added a "Non stipula" because there are a couple of things missing, Jondel, but I expect you're still at work -- that's fine, no problem -- take it away again :) [[Usor:Andrew Dalby|Andrew Dalby]] ([[Disputatio Usoris:Andrew Dalby|disputatio]]) 15:40, 15 Iunii 2013 (UTC) :Ok. Great. I will complete it now as best as I can. Regards.[[Usor:Jondel|Jondel]] ([[Disputatio Usoris:Jondel|disputatio]]) 09:24, 17 Iunii 2013 (UTC) == [[Sabbatum]] == Yes, let's chill :) Do you want to do more today, Jondel, or shall I have a go? Maybe it's your bedtime! [[Usor:Andrew Dalby|Andrew Dalby]] ([[Disputatio Usoris:Andrew Dalby|disputatio]]) 14:11, 15 Iulii 2013 (UTC) :I might be working some more. Although its past bedtime. Its great that you organize these issues. But honestly I'm grateful for Iacobus' inputs. (certainly no need to 'Restoring the general --yada yada waatever --' though)There is not much else I can say. Well I am indeed confused with the other Sabbath articles. I'm watching you tube now as well as browsing vicipedia, fixing stuff. [[Usor:Jondel|Jondel]] ([[Disputatio Usoris:Jondel|disputatio]]) 14:36, 15 Iulii 2013 (UTC) == Categoriae Iaponenses == Hi, Jondel. Notice that I categorized some pages that were under [[:Categoria:Iaponia]] into subcategories that seemed more suitable. If I did anything silly, feel free to correct it or change back! [[Usor:Andrew Dalby|Andrew Dalby]] ([[Disputatio Usoris:Andrew Dalby|disputatio]]) 13:29, 6 Augusti 2013 (UTC) :Great work! I'm a bit forgetful (and thus silly too! :) ). So I guess we'll have to bear with each other! Of course I will try to follow your lead.[[Usor:Jondel|Jondel]] ([[Disputatio Usoris:Jondel|disputatio]]) 13:32, 6 Augusti 2013 (UTC) == Cybernetique == Hello Jondel. I wonder if this word is French. If so, it can be good to mention like this in these two articles and others: "...a physico mathematico Andreas Maria Ampère ''"cybernetique"'' (Francogallicee) in eius..." and "...primus sicut ''"cybernetique"'' (Francogallice) inlatus...". It will be good for the readers what language it belongs to. -- [[Usor:Donatello|Donatello]] ([[Disputatio Usoris:Donatello|disputatio]]) 15:26, 12 Augusti 2013 (UTC). :Good suggestion. I think I will do that now.[[Usor:Jondel|Jondel]] ([[Disputatio Usoris:Jondel|disputatio]]) 08:54, 13 Augusti 2013 (UTC) == [[Tosa Inu]] == Greetings Jondel. :) You who know Japanese, could you help out about the Latin name written there? Does it corresponds to the Japanese name? -- [[Usor:Donatello|Donatello]] ([[Disputatio Usoris:Donatello|disputatio]]) 02:40, 18 Augusti 2013 (UTC). :'Inu' is dog. I have to look at Tosa and will do so now.[[Usor:Jondel|Jondel]] ([[Disputatio Usoris:Jondel|disputatio]]) 17:48, 18 Augusti 2013 (UTC) == [[:simple:Shadow]] == Salve, Jondel. I read Latin better than I write it, so: What do you want me to fix in the article on ''simplewiki?'' [[Usor:StevenJ81|StevenJ81]] ([[Disputatio Usoris:StevenJ81|disputatio]]) 16:18, 20 Augusti 2013 (UTC) :Thanks for looking into this. The articles are supposed to be "simple" . (Licet mihi latinam :) ) Etiam mihi videtur scripta ab non nativa. Per exemplia gratia ,cur in gentium sit verbum "circuit"? Mihi nullo refert. Autem tu non sis obligatus emendare solum si velis. Fieri potest ego etiam emendam. Minime res emendari debet quo facilior intelligere omnibus maxime ab legentibus quorum lingua paterna non sit anglice. Gratias tibi ago. [[Usor:Jondel|Jondel]] ([[Disputatio Usoris:Jondel|disputatio]]) 16:36, 20 Augusti 2013 (UTC) :Please feel free and you may have to remove things there that are not related to "Shadows" like circuit etc.[[Usor:Jondel|Jondel]] ([[Disputatio Usoris:Jondel|disputatio]]) 16:39, 20 Augusti 2013 (UTC) ::I understand your point. I templated that page, and if someone else does not address it shortly I will. [[Usor:StevenJ81|StevenJ81]] ([[Disputatio Usoris:StevenJ81|disputatio]]) 20:08, 20 Augusti 2013 (UTC) == Alcoholici Anonymi == Multas gratias tibi propter tuam paginam de [[Alcoholici Anonymi|Alcoholicis Anonymis]], quia ego scio paucum de hac societate plusque de alia (de qua spero scribere tardiore tempore). [[Usor:Kraŭs|Kraŭs]] ([[Disputatio Usoris:Kraŭs|disputatio]]) 12:22, 23 Augusti 2013 (UTC) :Gatias tibi ago. Autem magis meliore cupio quam fieri potest.[[Usor:Jondel|Jondel]] ([[Disputatio Usoris:Jondel|disputatio]]) 12:44, 23 Augusti 2013 (UTC) == how are you? == Seing you here I hope you did not have problem with the typhon. Vale. [[Usor:Helveticus montanus|Helveticus montanus]] ([[Disputatio Usoris:Helveticus montanus|disputatio]]) 14:16, 11 Novembris 2013 (UTC) :Thank you for your concern! What a horrible disaster! Equally strange, Manila where I live was totally safe! It was like an onrushing truck that suddenly veered away. A relative of mine has no roof in the province.[[Usor:Jondel|Jondel]] ([[Disputatio Usoris:Jondel|disputatio]]) 14:21, 11 Novembris 2013 (UTC) == Help translating from english == Hello and thanks for you offer to help. Here is the article I want to translate. I tried to translate all the link that I found in your wiki. [[Usor:Xaris333/Nea Salamis Famagusta FC]]. The English article is [[:en:Nea Salamina Famagusta FC]]. [[Usor:Xaris333|Xaris333]] ([[Disputatio Usoris:Xaris333|disputatio]]) 20:58, 6 Decembris 2013 (UTC) :Ok. I've started writing the article here:[[/SalaminaFootball]].[[Usor:Jondel|Jondel]] ([[Disputatio Usoris:Jondel|disputatio]]) 07:09, 8 Decembris 2013 (UTC) == Microwave oven == Hi Jondel. :) Maybe you can help with this; I do not really think that the Latin name ''[[Furnus brevibus undis agens]]'' for "microwave oven" we have as the article name is good. It's long and describing. This name might work instead in poetry. Maybe you are able to add another name? :) -- [[Usor:Donatello|Donatello]] ([[Disputatio Usoris:Donatello|disputatio]]) 18:38, 18 Decembris 2013 (UTC). :I would like to work on this. Let look into my sources. [[Usor:Jondel|Jondel]] ([[Disputatio Usoris:Jondel|disputatio]]) 11:28, 21 Decembris 2013 (UTC) == [[Satya Nadella]] == We conflicted, Jondel -- we were at work at the same moment. Please check that the result is OK by you! [[Usor:Andrew Dalby|Andrew Dalby]] ([[Disputatio Usoris:Andrew Dalby|disputatio]]) 16:14, 17 Februarii 2014 (UTC) :Thanks, we'll do! Just a question Andhrae Pradesae with 'e' was meant to be locative?[[Usor:Jondel|Jondel]] ([[Disputatio Usoris:Jondel|disputatio]]) 16:18, 17 Februarii 2014 (UTC) ::It was meant to be genitive: Hyderabad of Andhra Pradesh, like Bethlehem of Judaea. But I wasn't sure whether to do it with this Indian name or not. When I saw that you took out the declension, I thought, maybe Jondel's right, it looks strange: so I left it your way and added "civitatis" to show the genitive. [[Usor:Andrew Dalby|Andrew Dalby]] ([[Disputatio Usoris:Andrew Dalby|disputatio]]) 16:34, 17 Februarii 2014 (UTC) :::I was conforming to the ablative of '[https://la.wikipedia.org/w/index.php?title=Satya_Nadella&diff=next&oldid=2702017 urbe]'. I would like show the gentive (with the 'e's) then, conforming to your above statement. [[Usor:Jondel|Jondel]] ([[Disputatio Usoris:Jondel|disputatio]]) 16:50, 17 Februarii 2014 (UTC) == ''ut'' and ''ad'' == Salve Jondel! I wanted to explain why I made changes to your sentences with "ut" on [[Membrum]]. Using "ut" with just an infinitive is not usually possible. In order to say "they use the limbs to carry things", you have a choice between "ut + subjunctive" or "ad + gerund/gerundive". So "membris utantur ut res ferant" or "membris utantur ad res ferendas". Also, it's important to note that the verb "utor" takes the ablative, i.e. "re utor" and not "*res utor". Vale, [[Usor:Lesgles|Lesgles]] ([[Disputatio Usoris:Lesgles|disputatio]]) 17:00, 22 Martii 2014 (UTC) :You are right on the usage of ut. Utor ussually is used with the ablative but not always. I've seen instances with accusative and genitve. Thanks for letting me know.--[[Usor:Jondel|Jondel]] ([[Disputatio Usoris:Jondel|disputatio]]) 18:37, 24 Martii 2014 (UTC) :: Jondel, you're right but notice that "''utor'' + accusative" is vulgar Latin (attested in archaic comedy [Plautus], rustic speech [sometimes exemplified by scriptores rerum rusticarum], some inscriptions, etc) but that's not the register we're supposed to follow. [[Usor:Neander|Neander]] ([[Disputatio Usoris:Neander|disputatio]]) 19:02, 25 Martii 2014 (UTC) ::: I will try to stick to using ablative with this case and indeed would like to use good latin.--[[Usor:Jondel|Jondel]] ([[Disputatio Usoris:Jondel|disputatio]]) 04:52, 26 Martii 2014 (UTC) == Membrum == Hi, Jondel. I'm sorry if my summarium seemed unhelpful -- I saw your reply! To explain more fully, I'm quite sure that Traupman did not write "articulatus extremus" (which was what you had put in the text, perhaps by mistake). And I'm sure he didn't write "articulus extremus", which was what you meant to write. That would mean "Outermost joint". It wouldn't be a correct equivalent for "membrum". OK, so what do you do? You want to cite Traupman, but you shouldn't attribute to him a phrase which is your own guesswork. I often have this same problem. This is my solution: I suggest it in case it helps you too. You cite your source in the footnote, and also -- in the footnote itself -- you put exactly what he wrote, in his original language, inside quote marks. This is exactly what I did this evening at [[Monasterium Sancti Georgii in Manganis]]. I devised a Latin name for it, based on two sources that give shorter names (also Latin). So, in footnotes 1 and 2, I give their exact texts, in quotes. That way, I am not being unfair to those sources. [[Usor:Andrew Dalby|Andrew Dalby]] ([[Disputatio Usoris:Andrew Dalby|disputatio]]) 21:00, 24 Martii 2014 (UTC) :You are right. It is great that you take control of these matters Andrew. --[[Usor:Jondel|Jondel]] ([[Disputatio Usoris:Jondel|disputatio]]) 15:46, 25 Martii 2014 (UTC) :I am examining your exemple and will attempt the same.I really would like to address the issue that membrum is popular in the sense of 'organ'. --[[Usor:Jondel|Jondel]] ([[Disputatio Usoris:Jondel|disputatio]]) 16:18, 25 Martii 2014 (UTC) == [[Marius (persona ficticia)]] == Hi, Jondel Please look at this page again. I needed to revert some vandalism, so your latest changes were lost. They were very small, so I hoped you would forgive me ... :) [[Usor:Andrew Dalby|Andrew Dalby]] ([[Disputatio Usoris:Andrew Dalby|disputatio]]) 18:22, 25 Martii 2014 (UTC) :Uhh I will see what I can do. This is big article.[[Usor:Jondel|Jondel]] ([[Disputatio Usoris:Jondel|disputatio]])--- == "Welcome back" == If he's Kotter, I guess we must be the Sweathogs? [[Usor:Andrew Dalby|Andrew Dalby]] ([[Disputatio Usoris:Andrew Dalby|disputatio]]) 13:29, 2 Aprilis 2014 (UTC) :Ha ha! :) Kotter was a founding member of the Sweathogs(original rejected high school student).eg You really are you own teacher and sweathog. We can't help but return to our (dysfunctional) roots. 'Welcome back Kotter' is just meant to be an expression.(From the title of the popular tv series back then)--[[Usor:Jondel|Jondel]] ([[Disputatio Usoris:Jondel|disputatio]]) 04:36, 3 Aprilis 2014 (UTC) == thank you == [https://la.wikipedia.org/w/index.php?title=Lingua_Gesticulatoria_Nicaraguensis&diff=next&oldid=2774248 ^_^]... --[[Usor:SurdusVII|SurdusVII]] [[Disputatio Usoris:SurdusVII|''(LIS)'']] 10:03, 1 Augusti 2014 (UTC) :Your welcome, I', m glad you liked it. Btw, I am interested in learning sign language. Se habla espanol?--[[Usor:Jondel|Jondel]] ([[Disputatio Usoris:Jondel|disputatio]]) 10:48, 1 Augusti 2014 (UTC) ::hola, no hablan mucho español, pero sé un nivel 1... :) --[[Usor:SurdusVII|SurdusVII]] [[Disputatio Usoris:SurdusVII|''(LIS)'']] 12:03, 1 Augusti 2014 (UTC) Vale. Que tenga suerte!--[[Usor:Jondel|Jondel]] ([[Disputatio Usoris:Jondel|disputatio]]) 14:51, 2 Augusti 2014 (UTC) :Jondel, you removed the Latinitas -5 at [[Lingua Gesticulatoria Portugallensis]]. I reverted you, because previously the sentence was just about meaningful, but after your edit it is not Latin at all, so -5 is the best I can say. What do you mean to say with "pro sermone 84.000 surditate Portugallia"? What is the word "surdate" that you have used on other similar pages? I'm puzzled. [[Usor:Andrew Dalby|Andrew Dalby]] ([[Disputatio Usoris:Andrew Dalby|disputatio]]) 08:46, 3 Augusti 2014 (UTC) I'm sorry Andrew. surdate was supposed to be surditate. Pro sermone ...= in place of speech for 84.0000 deaf in Portugal. --[[Usor:Jondel|Jondel]] ([[Disputatio Usoris:Jondel|disputatio]]) 08:56, 3 Augusti 2014 (UTC) ::This ''84.000 surditate'' does not mean '84,000 deaf [people]', and ''Portugallia'' does not mean 'in Portugal'. Little things matter. [[Usor:IacobusAmor|IacobusAmor]] ([[Disputatio Usoris:IacobusAmor|disputatio]]) 02:58, 4 Augusti 2014 (UTC) Do you think we can fix this?--[[Usor:Jondel|Jondel]] ([[Disputatio Usoris:Jondel|disputatio]]) 08:56, 3 Augusti 2014 (UTC) :Thanks, I get it. Unluckily "surditate" doesn't mean "for deaf" but "by deafness", and "Portugallia" doesn't mean "in Portugal" but just "Portugal". And we have to express "in place of speech" carefully if that is what we want to say, because this is a real language, not in place of a language. :I'm sure we can say something useful, yes! The trouble is, our contributor is not giving us a good basis. It's interesting that there are these sign languages, and it's interesting to know the number of deaf in each country, but that number doesn't have a simple relationship to the use of the language. [[Usor:Andrew Dalby|Andrew Dalby]] ([[Disputatio Usoris:Andrew Dalby|disputatio]]) 11:46, 3 Augusti 2014 (UTC) Your welcome and thanks for looking into to these. To return, 'by deafness' is what is understood when we use the ablative. Can we assume the dative which has the same appearance/form to mean 'for the deaf'? --[[Usor:Jondel|Jondel]] ([[Disputatio Usoris:Jondel|disputatio]]) 01:26, 4 Augusti 2014 (UTC) :The dative singular of ''surditas'' does not have "the same appearance/form" as the ablative singular. [[Usor:IacobusAmor|IacobusAmor]] ([[Disputatio Usoris:IacobusAmor|disputatio]]) 02:58, 4 Augusti 2014 (UTC) ::I'm not sure if I'm understood. Isn't this form 'surditate' both dative and ablative? --[[Usor:Jondel|Jondel]] ([[Disputatio Usoris:Jondel|disputatio]]) 03:06, 4 Augusti 2014 (UTC) :::No, ''surditate'' is not dative. [[Usor:IacobusAmor|IacobusAmor]] ([[Disputatio Usoris:IacobusAmor|disputatio]]) 12:00, 21 Augusti 2014 (UTC) ::In its dative sense, can't it mean 'for the deaf' ? --[[Usor:Jondel|Jondel]] ([[Disputatio Usoris:Jondel|disputatio]]) 03:06, 4 Augusti 2014 (UTC) :::It can mean 'for deafness'. 'For (the benefit of)' is one of the senses of the dative. [[Usor:IacobusAmor|IacobusAmor]] ([[Disputatio Usoris:IacobusAmor|disputatio]]) 12:00, 21 Augusti 2014 (UTC) Is it possible, in the other hand, to use hominibus surdium to mean the same? Thanks for looking into this Iacobus.--[[Usor:Jondel|Jondel]] ([[Disputatio Usoris:Jondel|disputatio]]) 01:26, 4 Augusti 2014 (UTC) :No, it is not. [[Usor:IacobusAmor|IacobusAmor]] ([[Disputatio Usoris:IacobusAmor|disputatio]]) 02:58, 4 Augusti 2014 (UTC) About the numbers of deaf in each country, can I insert 100 hominibus surdium to mean 'for 100 deaf persons'? --[[Usor:Jondel|Jondel]] ([[Disputatio Usoris:Jondel|disputatio]]) 01:26, 4 Augusti 2014 (UTC) ::No. The word ''hominibus'' and the nonword ''surdium'' obviously can't go together. [[Usor:IacobusAmor|IacobusAmor]] ([[Disputatio Usoris:IacobusAmor|disputatio]]) 12:00, 21 Augusti 2014 (UTC) I think hominibus can be left out since I read in a chapter of latin grammar that you can use the genitive characteristic directly and the 'person' 'friends' 'relatives' and 'people' are assumed. eg. I saw his relatives.= Vidi suorum. --[[Usor:Jondel|Jondel]] ([[Disputatio Usoris:Jondel|disputatio]]) 01:26, 4 Augusti 2014 (UTC) For the no. of deafs, I will try to check the sources and refer to the English wiki.--[[Usor:Jondel|Jondel]] ([[Disputatio Usoris:Jondel|disputatio]]) 01:49, 4 Augusti 2014 (UTC) :You are right that adjectives and possessive pronouns can be used substantively, with "homines", "cognati", "amici", etc. implied. But this has nothing to do with the genitive. "He saw his people" = "Suos vidit". I don't think it's usual with ''eius/eorum'': "I saw his people" = <s>"Eius vidi"</s> "Cognatos eius vidi". You can also use the adjective ''surdus'', "deaf", as a substantive: "I gave books to a hundred deaf people" = "Centum surdis libros dedi". ''Surditas'' means "deafness", the condition, and its dative (which you can easily [[:en:wikt:surditas|look up]]) is ''surditati''. [[Usor:Lesgles|Lesgles]] ([[Disputatio Usoris:Lesgles|disputatio]]) 18:06, 21 Augusti 2014 (UTC) ::If memory serves (and datives usually follow direct objects), in ''Centum surdis libros dedi'' the dative is being featured, so the sentence might be glossed 'It was to a hundred deaf people that I gave the books'. That's in isolation, of course; context might dictate otherwise. [[Usor:IacobusAmor|IacobusAmor]] ([[Disputatio Usoris:IacobusAmor|disputatio]]) 18:56, 21 Augusti 2014 (UTC) :::Hmm, [http://books.google.com/books?id=qngXAAAAIAAJ&pg=PA430 Gildersleeve] actually gives "indirect object, direct object' as the usual order, but anyway, in the case of this imaginary sentence, I'm fine with whatever interpretation the reader chooses. :) [[Usor:Lesgles|Lesgles]] ([[Disputatio Usoris:Lesgles|disputatio]]) 16:43, 23 Augusti 2014 (UTC) ::::Professor Gildersleeve was apparently wrong! Devine & Stephens, having crunched zillions of sentences, conclude: "A default order clearly emerges from the data. What is that default order? Conflating the various argument structures analyed[,] we come up with the following overall order :::::Subj DO IO/Obl Adj Goal/Source Nonref-DO V ::::or in English: Subject—Direct Object—Indirect Object or Oblique argument—Adjunct—Goal or Source argument—Nonreferential Direct Object—Verb" (''Latin Word Order,'' p. 79). Later, on the next page, they explain: "We note right away that, if we can identify the Latin inflected dative with the English prepositional recipient, the order of arguments and adjuncts is the same as in English." The first two (of seven) examples on the next page are "praedam militi (dedit) / (gave) the booty to the soldiers" [ecce typo (''militi'' pro ''militibus'')!] and "scribas anulis in contione (donarunt) / (presented) their scribes with rings in the assembly." (They don't point out that equally good Latin for the latter might be "anulos scribis in contione (donarunt).") For a feel for the linguistic analysis offered in this book, read this explanation of a larger version of the latter (which, btw, is simplified from Cicero, ''In Verrem,'' 2.3.185): "This says roughly that our generals as agents and their scribes as patients and gold rings as instruments and their respective assemblies as location are involved in a presentation relationship" (p. 83). :) [[Usor:IacobusAmor|IacobusAmor]] ([[Disputatio Usoris:IacobusAmor|disputatio]]) 18:39, 23 Augusti 2014 (UTC) :::::Btw, D&S aren't being complete enough in speaking of identifying just "the Latin inflected dative with the English prepositional recipient." The second example quoted above, at least to my ears, involves the ablative plural (''anulis''), not the dative plural (also ''anulis''). But the discussion on p. 80 shows understanding of this, and the broader point remains: several sorts of arguments (including indirect objects and instruments) canonically go between the direct object and the verb. [[Usor:IacobusAmor|IacobusAmor]] ([[Disputatio Usoris:IacobusAmor|disputatio]]) 18:50, 23 Augusti 2014 (UTC) ::::::Thanks, I'll have to read that! We can perhaps excuse Gildersleeve since he didn't distinguish referential from non-referential direct objects, though if I understand the term correctly, my ''libros'' is definitely referential, so it would more commonly come before the I.O., as you say. [[Usor:Lesgles|Lesgles]] ([[Disputatio Usoris:Lesgles|disputatio]]) 21:11, 23 Augusti 2014 (UTC) THANK YOU VERY MUCH for this discussion, Iacobus, Lesgles. It may take me a while (actually a very LONG time)to process this .[[Usor:Jondel|Jondel]] ([[Disputatio Usoris:Jondel|disputatio]]) 10:31, 24 Augusti 2014 (UTC) ::: It may be rash to suggest that professor Gildersleeve was wrong. There are other studies (such as ''Word order between morphology and syntax'' by Chiara Polo, 2004: 222) that come up with the same conclusion. With all due respect to D&S's awesome book, let me pick up the authors' pithy statement that Latin word order is “grammatically free but pragmatically fixed" (p.29). Indeed, but given that Latin word order is syntactically variable, one wonders why the basic order is formulated in syntactic terms. It is the framework of generative grammar that leads to positing a basic word order for a free word order language and to dealing with exceptions in terms of "scramblings" and other more or less mystical movements. But many "deviations" are too numerous to be just deviations. [[Usor:Neander|Neander]] ([[Disputatio Usoris:Neander|disputatio]]) 18:59, 24 Augusti 2014 (UTC) == Superheroes == Hi, Jondel. Going through the recent pages, I see problems with some of these pages. # They contain hidden text. Why? When do you intend to remove it? Hidden text makes the editing screen confusing. It should normally be removed by the time you have finished your work on a page, except in special cases where it is intended to help other editors. # The external links seem to be to the DC Comics or Marvel Comics home page, not to anything specific about the hero concerned. This doesn't support your text. The result, when the hidden text is removed and the link doesn't help, is that the page may become a non-stipula. I am marking some as non-stipula, but you are of course very welcome to improve them, or to replace the Non-stipula with In-progressu if you are still at work on these pages. [[Usor:Andrew Dalby|Andrew Dalby]] ([[Disputatio Usoris:Andrew Dalby|disputatio]]) 11:43, 21 Augusti 2014 (UTC) :Ok. Andrew, I will be working on removing them. Also if an article is about 2 sentences or less, I would be leaving a stipula notice.[[Usor:Jondel|Jondel]] ([[Disputatio Usoris:Jondel|disputatio]]) 00:32, 22 Augusti 2014 (UTC) ::The Non-stipula formula is precise about this: to qualify as a stipula, an article must have at least 200 characters, and it won't be a stipula if it has 199 characters but otherwise meets the stated criteria. For any text, you can find the number of characters after the word ''Magnitudo'' under the editbox (after you've clicked "Monstrare praevisum"). On my screen, such a number prints just above "Mutata tua statim visibilia erunt!"—but the location may differ on your screen. ¶ Strangely, considering that we're dealing with computerization here, the number of characters that the program produces under "Magnitudo" as just described differs a little from reality, but nobody has responded to my queries about this anomaly. On the practical consequences of having too many stipulas, see the new heading below. [[Usor:IacobusAmor|IacobusAmor]] ([[Disputatio Usoris:IacobusAmor|disputatio]]) 14:57, 15 Octobris 2014 (UTC) Hi, Jondel. I had a small problem with [[Fe del Mundo]] and [[Ram Bahadur Bomjon]]: no external source of information. I'm sure that you could add a link to an external source, or a reference to a book. Once that's done, you can take off the "Non stipula" tag! [[Usor:Andrew Dalby|Andrew Dalby]] ([[Disputatio Usoris:Andrew Dalby|disputatio]]) 14:15, 15 Octobris 2014 (UTC) ::Ok. I will work on this.[[Usor:Jondel|Jondel]] ([[Disputatio Usoris:Jondel|disputatio]]) 22:24, 17 Octobris 2014 (UTC) ==What's a stub?== How many characters does a short text need before it becomes unmarked as a stipula, and thus is promoted from the status of a stub to the status of an article? That is: what's the ''upper'' limit of a stipula? I'd suggest 2000 characters on average, or even 1750, but consensus may be lacking. A practical reason for concern over this question is that stubs reduce a wiki's so-called depth—a concept that Meta uses as a measure of quality: the greater the ratio of stubs to articles, the lower the quality of the enterprise. Compared with other wikis of about the same size, Vicipaedia scores unexpectedly low. This state of affairs must partly be due to thousands of stipula-marked articles produced by our European hamlet-loving contributors. For example: [[Cusinum]], from which I've recently removed the stipula mark because the text fills up a whole screen-page and therefore doesn't (subjectively) look like a stub on my screen. The way the quality-assessing game is played forces participants to be cautious about calling texts stubs. Every new article marked as a stub '''''reduces''''' the supposed '''''quality''''' of the enterprise. [[Usor:IacobusAmor|IacobusAmor]] ([[Disputatio Usoris:IacobusAmor|disputatio]]) 14:57, 15 Octobris 2014 (UTC) :Instead of an absolute number, perhaps some number on a sliding scale relating to the "ideal" size of a given topic would be more appropriate, but although we may have a (subjective) sense of these proportions, finding objective criteria might be impossible. For example, a 2000-character article on [[Bellum Orbis Terrarum|WWII]] would be woefully inadequate (we'd all surely agree), and such a text should indeed be marked as a stub, as might a 3000-character or even a 4000-character article on that topic, whereas the mere 751.3 characters of [[Caychax]]—a settlement consisting of ''twelve'' people!—might be more than anyone, except perhaps the residents of the locality, and their friends and relatives, would ever want to know, and so maybe that text (and numerous others not unlike it) should be considered an article, rather than a stub. Is there any obective way to make such distinctions? [[Usor:IacobusAmor|IacobusAmor]] ([[Disputatio Usoris:IacobusAmor|disputatio]]) 14:57, 15 Octobris 2014 (UTC) ::Perhaps a discussion better held at the Taberna? [[Usor:Lesgles|Lesgles]] ([[Disputatio Usoris:Lesgles|disputatio]]) 16:09, 15 Octobris 2014 (UTC) :::OK, let's copy it there. [[Usor:IacobusAmor|IacobusAmor]] ([[Disputatio Usoris:IacobusAmor|disputatio]]) 17:22, 15 Octobris 2014 (UTC) == [[Daredevil]] == Hi, Jondel. Thanks for going back there. I now see some relevant stuff at Marvel, but the middle link (supposed to be "toonopedia") doesn't work yet :( [[Usor:Andrew Dalby|Andrew Dalby]] ([[Disputatio Usoris:Andrew Dalby|disputatio]]) 17:17, 2 Novembris 2014 (UTC) Your welcome. Likewise it is good you check up on this. There is a 1964 link at toonopedia. Let me fix that link. [[Usor:Jondel|Jondel]] ([[Disputatio Usoris:Jondel|disputatio]]) 14:49, 3 Novembris 2014 (UTC) == [[Antivirus]] == It's fine to recreate the article, Jondel, but you have to make it up to stipula standard (at the very least, more text and an external source of information: an illustration if there is one) or it just gets deleted again in the end ... :( [[Usor:Andrew Dalby|Andrew Dalby]] ([[Disputatio Usoris:Andrew Dalby|disputatio]]) 10:12, 15 Novembris 2014 (UTC) :Well I was wondering about that. You know I made a request regarding its Latin at the Taberna. It seems to have been ignored. I will work to put up some more info and a source and possible an illustration. [[Usor:Jondel|Jondel]] ([[Disputatio Usoris:Jondel|disputatio]]) 11:02, 15 Novembris 2014 (UTC) ::I was about to delete [[The Terminator (pellicula 1984)]], but seeing how much work you put into it, I thought I'd give you a last chance! All it needs to save it is an external source of some kind. [[Usor:Andrew Dalby|Andrew Dalby]] ([[Disputatio Usoris:Andrew Dalby|disputatio]]) 15:43, 11 Ianuarii 2015 (UTC) Ok Andrew.--[[Usor:Jondel|Jondel]] ([[Disputatio Usoris:Jondel|disputatio]]) 19:08, 11 Ianuarii 2015 (UTC) == Attribution == Hi, Jondel. Please have look at the page [[Plasticitas]]. Where you write "Fons" with a link to en:wiki, I take it you mean this as an attribution -- that you have translated from en:wiki. Is that right? We just had a discussion on the Taberna about attribution: maybe you missed it. We all agreed that we would do it in one of two ways: either in the summarium, or by starting a talk page and putting the atttribution there. We don't do it on the page itself. At this stage, I suggest, you use the talk page method. It's really easy. Start the talk page and insert <nowiki>{{Attributio|en|Plasticity (physics)}}</nowiki>. OK? I'll leave it to you to do that. You also need to add some relevant external source or external link to this page, otherwise it is a "Non stipula". [[Usor:Andrew Dalby|Andrew Dalby]] ([[Disputatio Usoris:Andrew Dalby|disputatio]]) 13:49, 6 Martii 2015 (UTC) ok.--[[Usor:Jondel|Jondel]] ([[Disputatio Usoris:Jondel|disputatio]]) 15:26, 6 Martii 2015 (UTC) == [[Mahathir Mohamad]] == Jondel, I'm looking at the page [[Mahathir Mohamad]]. On 24 February you added a "source" (fons) to it. It's a book published in 1969. How can it possibly be a source for the prime ministership of Mahathir Mohamad, which ran from 1981 to 2003? It looks as if you're writing pure nonsense there! [[Usor:Andrew Dalby|Andrew Dalby]] ([[Disputatio Usoris:Andrew Dalby|disputatio]]) 14:50, 24 Martii 2015 (UTC) :It's OK, don't worry about it, I have added a bibliography from en:wiki now. Four books about Mahathir Mohamad! Not bad eh? I also added a bibliography to [[Plasticitas]] (see above) from the same so-generous source :) [[Usor:Andrew Dalby|Andrew Dalby]] ([[Disputatio Usoris:Andrew Dalby|disputatio]]) 15:52, 24 Martii 2015 (UTC) Not bad!Sorry about Mahathir. Anyway, it is good that you investigate these things. I'll be sure to place better sources.--[[Usor:Jondel|Jondel]] ([[Disputatio Usoris:Jondel|disputatio]]) 14:05, 25 Martii 2015 (UTC) == Translating the interface in your language, we need your help == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Hello Jondel, thanks for working on this wiki in your language. [http://laxstrom.name/blag/2015/02/19/prioritizing-mediawikis-translation-strings/ We updated the list of priority translations] and I write you to let you know. The language used by this wiki (or by you in your preferences) needs [[translatewiki:Translating:Group_statistics|about 100 translations or less]] in the priority list. You're almost done! [[Image:Translatewiki.net logo.svg|frame|link=translatewiki:|{{int:translateinterface}}]] Please [[translatewiki:Special:MainPage|register on translatewiki.net]] if you didn't yet and then '''[[translatewiki:Special:Translate/core-0-mostused|help complete priority translations]]''' (make sure to select your language in the language selector). With a couple hours' work or less, you can make sure that nearly all visitors see the wiki interface fully translated. [[User:Nemo_bis|Nemo]] 14:06, 26 Aprilis 2015 (UTC) </div> <!-- Message sent by User:Nemo bis@metawiki using the list at http://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Meta:Sandbox&oldid=12031713 --> == [[Ferdinandus Mendes Pinto]] == I'm happy you started this page. He is one of my favourite characters! [[Usor:Andrew Dalby|Andrew Dalby]] ([[Disputatio Usoris:Andrew Dalby|disputatio]]) 14:55, 7 Iunii 2015 (UTC) :Thank you. Did you read Shogun by James Clavell? Im wondering if he based that portuguese shipment of guns and rifles in Japan on him. He was enslaved, escaped and shipwrecked many times. --[[Usor:Jondel|Jondel]] ([[Disputatio Usoris:Jondel|disputatio]]) 15:49, 7 Iunii 2015 (UTC) == Viscus/Viscera == Hello Jondel, best greetings and wishes from Bavaria. Although being very occupied I will try to contribute to this page started by you! But first of all the title should be o.k. I started a discussion page, let's see, if there will be contributions from good latinists. Certainly wrong is the title "Textus conexivus". To that page I started a discussion page as well. Have a good summer![[Usor:Bis-Taurinus|Bis-Taurinus]] ([[Disputatio Usoris:Bis-Taurinus|disputatio]]) 22:53, 8 Iunii 2015 (UTC) :Greetings from Pasay Philippines and thank you for your response. Did you know I was in Munchen/Munich as a reporter to the electronica expo? I really hope the textus can be solved.--[[Usor:Jondel|Jondel]] ([[Disputatio Usoris:Jondel|disputatio]]) 10:54, 9 Iunii 2015 (UTC) :Textus doesn't seem to be wrong.<ref>De Textus Langenscheidt Pocket Latin Dictionary pagina 465 Tissue- Textus. </ref>--[[Usor:Jondel|Jondel]] ([[Disputatio Usoris:Jondel|disputatio]]) 13:06, 10 Iunii 2015 (UTC) Thank you for your help with viscera, textus and others.--[[Usor:Jondel|Jondel]] ([[Disputatio Usoris:Jondel|disputatio]]) 00:56, 12 Iunii 2015 (UTC) ==Fontes == <references/> == Hermes == Salve, ut paginam disputationis legas, te rogo. [[Usor:Bis-Taurinus|Bis-Taurinus]] ([[Disputatio Usoris:Bis-Taurinus|disputatio]]) 05:22, 24 Iunii 2015 (UTC) :Ave. Iam respondui. Soleo reddere ex wiki anglice. Cum cures tu vel aliquis emendet , me placet .--[[Usor:Jondel|Jondel]] ([[Disputatio Usoris:Jondel|disputatio]]) 11:20, 24 Iunii 2015 (UTC) == Nicolaus Winton == Please. Could I suggest you two little things: 1) not ''in 2015'' or ''in 1924'' but ''anno 2015'' or ''anno 1924'' 2) in the Latin language we use few commas therefore I believe ''die 4 Iulii 2015'' it's better than ''4 Iulii, 2015'' [[Usor:Helveticus montanus|Helveticus montanus]]. Ciao ([[Disputatio Usoris:Helveticus montanus|disputatio]]) 06:58, 4 Iulii 2015 (UTC) ::Anglice quoque: "July 4, 2015" aut "4 July 2015," sed numquam "4 July, 2015." [[Usor:IacobusAmor|IacobusAmor]] ([[Disputatio Usoris:IacobusAmor|disputatio]]) 12:23, 4 Iulii 2015 (UTC) :Yes. It is very good you take time improve this. I will do my best to remember this. Like you and probably many here, we want to write many article but there is so little time and it is easy to forget. --[[Usor:Jondel|Jondel]] ([[Disputatio Usoris:Jondel|disputatio]]) 09:59, 4 Iulii 2015 (UTC) == Radiotherapia == Aliquas emendationes fecit. I've done some corrections, I hope you agree with them. Ciao from Switzerland Max--[[Usor:Helveticus montanus|Helveticus montanus]] ([[Disputatio Usoris:Helveticus montanus|disputatio]]) 06:59, 22 Augusti 2015 (UTC) :As long as you didn't delete content and the latin is decent I am rather appreciative of it. --[[Usor:Jondel|Jondel]] ([[Disputatio Usoris:Jondel|disputatio]]) 06:32, 23 Augusti 2015 (UTC) :Ciao from Pasay, the Philippines.--[[Usor:Jondel|Jondel]] ([[Disputatio Usoris:Jondel|disputatio]]) 06:58, 23 Augusti 2015 (UTC) == Injection, Syringe et Hypodermic needle == Dear Jondel, I have checked in [[Carolus Egger]], ''[[Lexicon Latinum hodiernum]]''' (the written edition, there is also a version on-line [[Lexicon recentis Latinitatis]],, but unfortunately I've not found an answer for these three words. I will try again on the internet. Ciao--[[Usor:Helveticus montanus|Helveticus montanus]] ([[Disputatio Usoris:Helveticus montanus|disputatio]]) 10:38, 23 Augusti 2015 (UTC) :I 've tried thanks anyway. --[[Usor:Jondel|Jondel]] ([[Disputatio Usoris:Jondel|disputatio]]) 12:00, 23 Augusti 2015 (UTC) ::From Traupman's dictionary: injection = ''iniectio'' and syringe = ''clyster''. ({{TraupmanLatinEng3}}) Hypodermic needle is not in there, but [https://books.google.com/books?id=5gFrbtTM4WMC&pg=PA49 here's] a source for ''acus subcutanea''. [[Usor:Lesgles|Lesgles]] ([[Disputatio Usoris:Lesgles|disputatio]]) 18:01, 23 Augusti 2015 (UTC) Are you OK with clyster? Do you know what else a 'clyster' refers to? I ' m hesitant.--[[Usor:Jondel|Jondel]] ([[Disputatio Usoris:Jondel|disputatio]]) 22:02, 23 Augusti 2015 (UTC) Thank you very much Lesgles and Helveticus. I will work on this soon.--[[Usor:Jondel|Jondel]] ([[Disputatio Usoris:Jondel|disputatio]]) 22:04, 23 Augusti 2015 (UTC) :If we want to avoid the association with enemas, [http://ruslat.info/display.php?action=view&id=17416&from=word=%F8%EF%F0%E8%F6|type=full|action=search this Russian-Latin dictionary] gives "iniector medicus" for ''syringe''. Otherwise, ''syringe'' comes from medieval Latin ''syringa'', which might be acceptable. [[Usor:Lesgles|Lesgles]] ([[Disputatio Usoris:Lesgles|disputatio]]) 18:46, 27 Augusti 2015 (UTC) Eugepage! Awesome Lesgles. I will be sure to put this in the notes.--[[Usor:Jondel|Jondel]] ([[Disputatio Usoris:Jondel|disputatio]]) 09:44, 29 Augusti 2015 (UTC) 'acus' is femine. I need to move the article to Acus hypodermica.--[[Usor:Jondel|Jondel]] ([[Disputatio Usoris:Jondel|disputatio]]) 07:30, 31 Augusti 2015 (UTC) == [[Fernão Pires de Andrade]] == Hi, Jondel. You need to go back to the page [[Fernão Pires de Andrade]] fairly quickly! # First, what is his name? Is it Fernão Pires de Andrade or Tomé Pires? Or if it's both, you have to explain. # Second, your footnote says "Madureira 1590-151". What does this mean? Is it a reference? What to? A source reference has to be something that other Wikipedians can follow up: they need to verify your work. # Third, you need to link the page to other wikis. The infobox (capsa) will not work until you do that. [[Usor:Andrew Dalby|Andrew Dalby]] ([[Disputatio Usoris:Andrew Dalby|disputatio]]) 12:31, 2 Septembris 2015 (UTC) :My apologies Andrew. I got confused with the Pires name with Tome, started investigating, distracted and eventually forgot about the whole thing.--[[Usor:Jondel|Jondel]] ([[Disputatio Usoris:Jondel|disputatio]]) 00:15, 3 Septembris 2015 (UTC) ::It happens to me too! [[Usor:Andrew Dalby|Andrew Dalby]] ([[Disputatio Usoris:Andrew Dalby|disputatio]]) 08:51, 3 Septembris 2015 (UTC) :] --[[Usor:Jondel|Jondel]] ([[Disputatio Usoris:Jondel|disputatio]]) 14:17, 3 Septembris 2015 (UTC) == [[Arjunus]] == Hi, Jondel. I notice you removed the "dubsig" from the word "origa". I didn't put it there, but, speaking for myself, I don't know what the word means and don't really understand that sentence. Would you like to tell me in English what it's trying to say? [[Usor:Andrew Dalby|Andrew Dalby]] ([[Disputatio Usoris:Andrew Dalby|disputatio]]) 08:22, 13 Octobris 2015 (UTC) :Perhaps the Whitaker dictionary is [http://129.74.15.137/cgi-bin/wordz.pl?keyword=origa wrong]? 'He was taught divine science by Krishna, god and charioteer.' --[[Usor:Jondel|Jondel]] ([[Disputatio Usoris:Jondel|disputatio]]) 13:09, 13 Octobris 2015 (UTC) ::Yes, it's wrong, or it's favoring Vulgar Latin pronunciation. The Classical word is ''[http://www.perseus.tufts.edu/hopper/text?doc=Perseus%3Atext%3A1999.04.0059%3Aentry%3Dauriga auriga].'' [[Usor:IacobusAmor|IacobusAmor]] ([[Disputatio Usoris:IacobusAmor|disputatio]]) 13:17, 13 Octobris 2015 (UTC) :::Thank you Iacobus.--[[Usor:Jondel|Jondel]] ([[Disputatio Usoris:Jondel|disputatio]]) 13:54, 13 Octobris 2015 (UTC) :I will change this to auriga. origa is the old form.--[[Usor:Jondel|Jondel]] ([[Disputatio Usoris:Jondel|disputatio]]) 13:14, 13 Octobris 2015 (UTC) :::Yes, you're right, I didn't know that. "Auriga" makes things much clearer, thanks. [[Usor:Andrew Dalby|Andrew Dalby]] ([[Disputatio Usoris:Andrew Dalby|disputatio]]) 13:24, 13 Octobris 2015 (UTC) ::::your welcome Andrew and thank you for pointing this out Andrew.--[[Usor:Jondel|Jondel]] ([[Disputatio Usoris:Jondel|disputatio]]) 13:54, 13 Octobris 2015 (UTC) ::You still haven't noticed that ''Krishnadeo'' isn't a word. Quite often in your texts, an obligatory space is missing. Does the device that you're using have a stuck spacebar? [[Usor:IacobusAmor|IacobusAmor]] ([[Disputatio Usoris:IacobusAmor|disputatio]]) 13:20, 13 Octobris 2015 (UTC) Sorry. I will be more careful.<s>Im fixing the deo thing now.</s>--[[Usor:Jondel|Jondel]] ([[Disputatio Usoris:Jondel|disputatio]]) 13:47, 13 Octobris 2015 (UTC) Thanks for fixing Iacobus.--[[Usor:Jondel|Jondel]] ([[Disputatio Usoris:Jondel|disputatio]]) 13:50, 13 Octobris 2015 (UTC) == Capsae == Hi, Jondel. When adding a "capsa hominis" it's best to check whether it uses the same image that we already have. If so, look in Commons in case there is a different one we can use. Finally, if there is no other, our separate image should (nearly always) be deleted, because there is no reason to show the same image twice. I'm looking at [[Felix Houphouët-Boigny]] and [[Carolus Ginzburg]], for example. (There was a discussion and agreement on this soon after I created the formula, but I can't remember where the discussion is ...) [[Usor:Andrew Dalby|Andrew Dalby]] ([[Disputatio Usoris:Andrew Dalby|disputatio]]) 16:56, 15 Novembris 2015 (UTC) :Great work! I will try to look into this. I guess the image shouldn't be shown twice. By the way, you live in France? Well it is good to see you active here and I guess not too adversely affected by bombings! Keep safe and keep up the good work!--[[Usor:Jondel|Jondel]] ([[Disputatio Usoris:Jondel|disputatio]]) 11:45, 17 Novembris 2015 (UTC) ::Thanks, Jondel! Sorry I missed this reply till now. [[Usor:Andrew Dalby|Andrew Dalby]] ([[Disputatio Usoris:Andrew Dalby|disputatio]]) 19:15, 20 Novembris 2015 (UTC) == Gameta/gametus == Hello Jondel, I was looking for the Latin word for ''gamete'' when writing the page [[bryophyta]], and I found your page [[gameta]], which gives ''gameta'', ''gamete'' and ''gametus''. I only found ''gametus'' in the sources, so I used that. Do you have a source for ''gameta''? [[Usor:Bavo C. Jozef|Bavo C. Jozef]] ([[Disputatio Usoris:Bavo C. Jozef|disputatio]]) 16:59, 20 Novembris 2015 (UTC) ;One source :https://books.google.com.ph/books?id=uJcL_Uud0OkC&pg=PA21&lpg=PA21&dq=gameta+new+latin&source=bl&ots=Uzrd7aSmvx&sig=MCvq6yPAuhjgwmjRpNJ4Wp0Bink&hl=en&sa=X&ved=0ahUKEwie0JzMtaHJAhWDE5QKHf59BKEQ6AEIQjAJ#v=onepage&q=gameta%20new%20latin&f=false :Please also try googling and searching for this.: 1885-90; < New Latin gameta < Greek gamet- (stem of gametḗ wife, gamétēs husband), derivative of gameîn to marry :I hope this helps.By the way, I would appreciate it if you could improve the page's latin.--[[Usor:Jondel|Jondel]] ([[Disputatio Usoris:Jondel|disputatio]]) 11:12, 21 Novembris 2015 (UTC) ::Thanks! I changed the word in [[bryophyta]] and I improved the Latin of [[gameta]] a bit. [[Usor:Bavo C. Jozef|Bavo C. Jozef]] ([[Disputatio Usoris:Bavo C. Jozef|disputatio]]) 15:45, 22 Novembris 2015 (UTC) == [[Taniguchi Kei|Kei Taniguchi]] == Hi, Jondel. Are you able to translate from Japanese to Latin? I ask because I might begin an article on the mountaineer Kei Taniguchi. There is no English article yet, but there is a Japanese one. I'll link to it and if you can add anything from it, great. This if I have time ... busy day ... [[Usor:Andrew Dalby|Andrew Dalby]] ([[Disputatio Usoris:Andrew Dalby|disputatio]]) 10:01, 25 Decembris 2015 (UTC) :I would love to translate it! At the moment I was gathering material for a future latin article of the Boxer Rebellion.--[[Usor:Jondel|Jondel]] ([[Disputatio Usoris:Jondel|disputatio]]) 10:21, 25 Decembris 2015 (UTC) {{Iubilaeum Vicipaedianorum}} [[Usor:Andrew Dalby|Andrew Dalby]] ([[Disputatio Usoris:Andrew Dalby|disputatio]]) 18:51, 1 Ianuarii 2016 (UTC) :Gratias tibi ago o Andrew.---[[Usor:Jondel|Jondel]] ([[Disputatio Usoris:Jondel|disputatio]]) 03:59, 2 Ianuarii 2016 (UTC) ::Thanks and happy New Year again, Jondel. Sorry about the little formatting puzzle -- I didn't realise that including the section heading in the formula would have that effect on the edit button. We live and learn! [[Usor:Andrew Dalby|Andrew Dalby]] ([[Disputatio Usoris:Andrew Dalby|disputatio]]) 11:35, 2 Ianuarii 2016 (UTC) :::No problem about the formatting. Hsppy New Year! I hope you will still monitor and try to improve the quality of the Latin in the articles. --[[Usor:Jondel|Jondel]] ([[Disputatio Usoris:Jondel|disputatio]]) 14:56, 4 Ianuarii 2016 (UTC) == Four on the brink == Jondel, I deleted four more long-term Non-stipula pages that were yours, I think: [[Akim]], [[Dinalupihan]], [[Balanga]], [[Pilar]]. I will restore them to life right away if you want to work on them -- just ask. In general they want a bit more text and an external source. [[Usor:Andrew Dalby|Andrew Dalby]] ([[Disputatio Usoris:Andrew Dalby|disputatio]]) 18:23, 9 Februarii 2016 (UTC) :Andrew, I appreciate your inform me on this. I would like to take you up on that, to restore them and I will in turn work on those resources. Right now I 'm focused on the Stigmata rewrite.[[Usor:Jondel|Jondel]] ([[Disputatio Usoris:Jondel|disputatio]]) 19:02, 9 Februarii 2016 (UTC) ::OK, will do. Take your time. I don't think anyone else is deleting non-stipulae right now. [[Usor:Andrew Dalby|Andrew Dalby]] ([[Disputatio Usoris:Andrew Dalby|disputatio]]) 19:52, 9 Februarii 2016 (UTC) :::Thank you so much!--[[Usor:Jondel|Jondel]] ([[Disputatio Usoris:Jondel|disputatio]]) 19:55, 9 Februarii 2016 (UTC) == We don't edit-war == Jondel, I've heard from more than one other editor that you remove Latinity markings without justification. I just saw that at [[Medicina succursoria]] you did it without making any improvement; yesterday I think, at [[Acus sarcinatoria]], you made the Latinity worse and then removed the mark. (Worse because "instrumentum tenuis" and "ab prisca tempora" cannot possibly be correct.) We don't edit-war on Vicipaedia: no one ever does, so if an editor puts a Latinity mark on a page another editor doesn't fight to remove it. Instead, the other editor looks to see what's wrong. But I think, too, you have to admit that you can't yet construct a grammatical Latin sentence without help: so you can't really judge that the Latinity is OK: so you shouldn't remove Latinity marks. Tell me if you think that's unfair! But no more edit wars. [[Usor:Andrew Dalby|Andrew Dalby]] ([[Disputatio Usoris:Andrew Dalby|disputatio]]) 17:50, 13 Februarii 2016 (UTC) ::It seems to me that this is a general principle: we shouldn't remove Latinitas rankings added by other editors (or at least by ''well-skilled'' other editors!) to pages that we've created. [[Usor:IacobusAmor|IacobusAmor]] ([[Disputatio Usoris:IacobusAmor|disputatio]]) 18:48, 13 Februarii 2016 (UTC) :::Yes, I think that is a very good principle and I would agree that in future we should ''all'' follow it. [[Usor:Andrew Dalby|Andrew Dalby]] ([[Disputatio Usoris:Andrew Dalby|disputatio]]) 09:48, 14 Februarii 2016 (UTC) :I saw your note to Neander on my talk page. I was going to add this comment anyway: I'll add it now. You often ask other editors to indicate all the mistakes in your Latin texts. You can ask, and maybe they will help you! But think about it from the other point of view. It seems to me that you are saying: "I refuse to learn Latin from a textbook. I demand that you teach me." Again, tell me if that's unfair. [[Usor:Andrew Dalby|Andrew Dalby]] ([[Disputatio Usoris:Andrew Dalby|disputatio]]) 17:57, 13 Februarii 2016 (UTC) ::You are making this up Andrew. I routinely ask for help at the Taberna, which is always ignored. You are assuming edit war too soon. I made improvements. [[Usor:Jondel|Jondel]] ([[Disputatio Usoris:Jondel|disputatio]]) 18:05, 13 Februarii 2016 (UTC) ::I made an improvement.[[Usor:Jondel|Jondel]] ([[Disputatio Usoris:Jondel|disputatio]]) 18:06, 13 Februarii 2016 (UTC) :::No. I would agree that you took out two words. But you need to think seriously about the points I raise above. [[Usor:Andrew Dalby|Andrew Dalby]] ([[Disputatio Usoris:Andrew Dalby|disputatio]]) 18:15, 13 Februarii 2016 (UTC) If you interpret me as saying "I refuse to learn Latin from a textbook", that comes from you, ok. I am not saying "I refuse to learn..." and have been open to the best of my knowledge and made appeals in on the taberna. I don't edit war, even at the English wiki. However, I need to keep progressing.I'm out for now.[[Usor:Jondel|Jondel]] ([[Disputatio Usoris:Jondel|disputatio]]) 18:21, 13 Februarii 2016 (UTC) ::I'd guess the background here is that it looks as if your texts haven't benefited from taking a course in which the grammar is presented in a standard way, with one thing leading to another in a pedagogically proven order, the result being a kind of grammatical Swiss cheese, in which you know some useful things well, but other useful things not at all. By removing rankings of –3, –4, and such, you're showing that you don't see your errors for what they are. I've occasionally tried to help by adding dubsigs. Of course, ideally each error should be explained to you, but volunteers like the rest of us seldom have the time to do that. It's what a teacher in an academic setting might do. [[Usor:IacobusAmor|IacobusAmor]] ([[Disputatio Usoris:IacobusAmor|disputatio]]) 18:36, 13 Februarii 2016 (UTC) :Focus on this point, please, Jondel: "you can't really judge that the Latinity is OK: so you shouldn't remove Latinity marks". [[Usor:Andrew Dalby|Andrew Dalby]] ([[Disputatio Usoris:Andrew Dalby|disputatio]]) 18:28, 13 Februarii 2016 (UTC) ::Yes! But as I've suggested above, I think this point is pertinent not only here, but everywhere, and it could be elevated to a general principle, applicable to all people who create pages; however, the principle would need an exception to allow for correcting rankings wrongly added by unskilled writers (or even vandals), so I don't know how it would be enforced. :/ [[Usor:IacobusAmor|IacobusAmor]] ([[Disputatio Usoris:IacobusAmor|disputatio]]) 18:54, 13 Februarii 2016 (UTC) :::We don't need to enforce (luckily) because we all follow rules! If such a case arose, I guess we'd merely ask a third editor to judge. [[Usor:Andrew Dalby|Andrew Dalby]] ([[Disputatio Usoris:Andrew Dalby|disputatio]]) 09:48, 14 Februarii 2016 (UTC) Jondel, please, pay heed to Andrew's and Iacobus's wise words. Nobody wants to disparage you. The reason for Latinitas tags is "consumer guidance" — to indicate to the casual reader that (1.) the article in question is to be read with some benevolence because it may contain words or phrases that are alien to standard Latin, and (2.) the article is supposed to be corrected in the near future. I could't but rewrite the entire article, loosely basing the translation on the English source text. [[Usor:Neander|Neander]] ([[Disputatio Usoris:Neander|disputatio]]) 09:23, 14 Februarii 2016 (UTC) Neander, kindly stop saying things like this.' timeo ne bellum editorum mihi et Jondelio oriturum sit de medicina succursoria. 'Oh am I supposed to not be able to understand this because its in Latin? You are also being snobbish by not responding to my latin reply back at Andrew's discussion page, why here? Because you can all three of you can gang up on me? I did not edit war, because, as best as I could, made an improvement. The original at the time of the latinatis is different. I will accede and not change the Latinitas. However, allow to express that I do appreciate your presence, and also ask that you do your best to accommodate me. I don't want that you have to rewrite the articles. :There's no ganging up and certainly no snobbishness. It seems to me that Neander was spending some time working with you, and that he asked my advice because [https://la.wikipedia.org/w/index.php?title=Medicina_succursoria&diff=prev&oldid=3037369 this edit of yours] was so unhelpful that he did not know how best to continue. I responded as I did because I had also noticed [https://la.wikipedia.org/w/index.php?title=Acus_sarcinatoria&diff=next&oldid=3036904 this edit] from the day before, which struck me as similarly unhelpful. To answer your other comments as well as I can, there is no point in making the same argument in more than one place, and this is a good place for the discussion. I started in English here because I think that English is the easiest language between you and me. Neander had previously written in Latin on my page as he usually does: discussions in Latin are normal on Vicipaedia; English is also OK. There is no problem there, I think. :I am sorry if you disliked my comment "It seems to me that you are saying, 'I refuse to learn Latin from a textbook'" above, but I was simply speaking as I would between professionals -- you and I have both been translators -- inviting you to say if it was unfair. :I am really happy you've agreed not to change the Latinitas mark on pages you have created. I believe Iacobus's idea is good, and we should all follow the same practice. [[Usor:Andrew Dalby|Andrew Dalby]] ([[Disputatio Usoris:Andrew Dalby|disputatio]]) 12:50, 14 Februarii 2016 (UTC) I appreciate your help, and Neander's and Iacobus and trying to fix these things. Could we chill out for a while? There is no need to stick to Latin, only not being well, snobbish.English is fine. Whatever the established language of communication, same as probably the English-French situation of where you live(France?). If I don't participate in the Latin discussions, many times its because I don't have anything to contribute. I will do my best to deepen my Latin.--[[Usor:Jondel|Jondel]] ([[Disputatio Usoris:Jondel|disputatio]]) 13:34, 14 Februarii 2016 (UTC) == Footnotes as [[Stigma (religio)]] == Hi, Jondel. I just saw this page with its huge number of footnotes. Footnotes need to be formatted better than that -- and if, knowing that, you choose not to have so many, that's just fine! If you look at the talk page, you'll see I've tried to explain how Wikipedia footnotes and external links should be formatted. [[Usor:Andrew Dalby|Andrew Dalby]] ([[Disputatio Usoris:Andrew Dalby|disputatio]]) 16:10, 6 Martii 2016 (UTC) :And when many short footnotes occur, the layout may benefit from reducing the blank and vertical space by using two (or more) columns, begun as <nowiki>{{div col|2}} and ended as {{div col end}}.</nowiki> Several other ways are available to make columns, but these are the ones that may work best in most circumstances. [[Usor:IacobusAmor|IacobusAmor]] ([[Disputatio Usoris:IacobusAmor|disputatio]]) 18:17, 6 Martii 2016 (UTC) Noted. I will be working on this. Iacobus I think your dubsigs are excessive this time are they really required? --[[Usor:Jondel|Jondel]] ([[Disputatio Usoris:Jondel|disputatio]]) 19:42, 6 Martii 2016 (UTC) == "in sitione britannica" == Hi, Jondel. In new pages I notice you often using the words "in sitione britannica". "Britannica" means British, but "in sitione" doesn't seem to mean anything. Trying to work out what you intended, my best guess is that you mean "at the ''Encyclopaedia Britannica'' site". Is that it? One possible format for citing the ''Encyclopaedia Britannica'' is what I've done at [[Ruth]]. It's appropriate to use the heading == Bibliographia == because this is a professional publication, though now only available on line. At any rate, you need to change your wording ... [[Usor:Andrew Dalby|Andrew Dalby]] ([[Disputatio Usoris:Andrew Dalby|disputatio]]) 14:46, 30 Aprilis 2016 (UTC) :You're right . I will do my best to root out these mistakes of 'sitione' . --[[Usor:Jondel|Jondel]] ([[Disputatio Usoris:Jondel|disputatio]]) 15:22, 30 Aprilis 2016 (UTC) :Yes, it is what I meant, "at the ''Encyclopaedia Britannica'' site". I will be changing this to "Pagina Encyclopaediae Britannicae'' . --[[Usor:Jondel|Jondel]] ([[Disputatio Usoris:Jondel|disputatio]]) 15:34, 30 Aprilis 2016 (UTC) ::Certainly, that expression makes good sense. [[Usor:Andrew Dalby|Andrew Dalby]] ([[Disputatio Usoris:Andrew Dalby|disputatio]]) 20:48, 30 Aprilis 2016 (UTC) :::Generally, ''site'' refers to everything contained in a URL ending in dot-com, dot-org, and such, and a ''page'' is part of a site (in the URL, to the right of the com, org, etc.). Here, then, if the reference is to a particular article, it correctly refers to a ''page,'' which can be found on the encyclopedia's ''site.'' [[Usor:IacobusAmor|IacobusAmor]] ([[Disputatio Usoris:IacobusAmor|disputatio]]) 21:40, 30 Aprilis 2016 (UTC) ::::'Situs' would be recommended? Thanks again for pointing out that sitio means 'I thirst'.--[[Usor:Jondel|Jondel]] ([[Disputatio Usoris:Jondel|disputatio]]) 22:39, 30 Aprilis 2016 (UTC) == Rosa Viterbiensis == Gratias, Jondel. --[[Usor:Cláudio José Aarão Rangel|Cláudio José Aarão Rangel]] ([[Disputatio Usoris:Cláudio José Aarão Rangel|disputatio]]) 05:08, 8 Maii 2016 (UTC) :Me placet. --[[Usor:Jondel|Jondel]] ([[Disputatio Usoris:Jondel|disputatio]]) 05:25, 8 Maii 2016 (UTC) == Bibliography == I changed "bibliographia" to "nexus externi" because the links that appears under that sections are external links, not bibliography used in the article. My mother tongue is Spanish :). --[[Usor:Katxis|Katxis]] ([[Disputatio Usoris:Katxis|disputatio]]) 13:00, 12 Iunii 2016 (UTC) :Pero porque es solo es-4 en su tabula, no es como materna? Entendido de bibliographia.Encantado a conocerle.--[[Usor:Jondel|Jondel]] ([[Disputatio Usoris:Jondel|disputatio]]) 13:08, 12 Iunii 2016 (UTC) == Share your experience and feedback as a Wikimedian in this global survey == <div class="mw-parser-output"> <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> Hello! The Wikimedia Foundation is asking for your feedback in a survey. We want to know how well we are supporting your work on and off wiki, and how we can change or improve things in the future. The opinions you share will directly affect the current and future work of the Wikimedia Foundation. You have been randomly selected to take this survey as we would like to hear from your Wikimedia community. The survey is available in various languages and will take between 20 and 40 minutes. <big>'''[https://wikimedia.qualtrics.com/jfe/form/SV_5ABs6WwrDHzAeLr?aud=VAE&prj=we&edc=6&prjedc=we6 Take the survey now!]'''</big> You can find more information about this survey [[m:Special:MyLanguage/Community_Engagement_Insights/About_CE_Insights|on the project page]] and see how your feedback helps the Wikimedia Foundation support editors like you. This survey is hosted by a third-party service and governed by this [[:foundation:Community_Engagement_Insights_2018_Survey_Privacy_Statement|privacy statement]] (in English). Please visit our [[m:Special:MyLanguage/Community_Engagement_Insights/Frequently_asked_questions|frequently asked questions page]] to find more information about this survey. If you need additional help, or if you wish to opt-out of future communications about this survey, send an email through the EmailUser feature to [[:m:Special:EmailUser/WMF Surveys|WMF Surveys]] to remove you from the list. Thank you! </div> <span class="mw-content-ltr" dir="ltr">[[m:User:WMF Surveys|WMF Surveys]]</span>, 18:41, 29 Martii 2018 (UTC) </div> <!-- Message sent by User:WMF Surveys@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Community_Engagement_Insights/MassMessages/Lists/2018/we6&oldid=17881422 --> == Hope you're OK? == Haven't seen you for a few weeks, Jondel. I hope you're OK? [[Usor:Andrew Dalby|Andrew Dalby]] ([[Disputatio Usoris:Andrew Dalby|disputatio]]) 15:47, 30 Martii 2018 (UTC) :Thank you so much for your concern, Im in the middle of jobs, getting my pc fixed, starting German and Greek. I've sort of lost steam with the latin wikipedia, but I'll be back, just like the Terminator.--[[Usor:Jondel|Jondel]] ([[Disputatio Usoris:Jondel|disputatio]]) 06:04, 9 Aprilis 2018 (UTC) == Reminder: Share your feedback in this Wikimedia survey == <div class="mw-parser-output"> <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> Every response for this survey can help the Wikimedia Foundation improve your experience on the Wikimedia projects. So far, we have heard from just 29% of Wikimedia contributors. The survey is available in various languages and will take between 20 and 40 minutes to be completed. '''[https://wikimedia.qualtrics.com/jfe/form/SV_5ABs6WwrDHzAeLr?aud=VAE&prj=we&edc=6&prjedc=we6 Take the survey now.]''' If you have already taken the survey, we are sorry you've received this reminder. We have design the survey to make it impossible to identify which users have taken the survey, so we have to send reminders to everyone. If you wish to opt-out of the next reminder or any other survey, send an email through EmailUser feature to [[:m:Special:EmailUser/WMF Surveys|WMF Surveys]]. You can also send any questions you have to this user email. [[m:Community_Engagement_Insights/About_CE_Insights|Learn more about this survey on the project page.]] This survey is hosted by a third-party service and governed by this Wikimedia Foundation [[:foundation:Community_Engagement_Insights_2018_Survey_Privacy_Statement|privacy statement]]. Thanks! </div> <span class="mw-content-ltr" dir="ltr">[[m:User:WMF Surveys|WMF Surveys]]</span>, 01:39, 13 Aprilis 2018 (UTC) </div> <!-- Message sent by User:WMF Surveys@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Community_Engagement_Insights/MassMessages/Lists/2018/we6&oldid=17898672 --> == Your feedback matters: Final reminder to take the global Wikimedia survey == <div class="mw-parser-output"> <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> Hello! This is a final reminder that the Wikimedia Foundation survey will close on '''23 April, 2018 (07:00 UTC)'''. The survey is available in various languages and will take between 20 and 40 minutes. '''[https://wikimedia.qualtrics.com/jfe/form/SV_5ABs6WwrDHzAeLr?aud=VAE&prj=we&edc=6&prjedc=we6 Take the survey now.]''' '''If you already took the survey - thank you! We will not bother you again.''' We have designed the survey to make it impossible to identify which users have taken the survey, so we have to send reminders to everyone. To opt-out of future surveys, send an email through EmailUser feature to [[:m:Special:EmailUser/WMF Surveys|WMF Surveys]]. You can also send any questions you have to this user email. [[m:Community_Engagement_Insights/About_CE_Insights|Learn more about this survey on the project page.]] This survey is hosted by a third-party service and governed by this Wikimedia Foundation [[:foundation:Community_Engagement_Insights_2018_Survey_Privacy_Statement|privacy statement]]. </div> <span class="mw-content-ltr" dir="ltr">[[m:User:WMF Surveys|WMF Surveys]]</span>, 00:48, 20 Aprilis 2018 (UTC) </div> <!-- Message sent by User:WMF Surveys@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Community_Engagement_Insights/MassMessages/Lists/2018/we6&oldid=17898672 --> == [[Fidelis Ramos]] == Hi, Jondel. I replaced the "ScDub" formula. There really is a problem. The first sentence says he was born in 1928, the second sentence says he was born in 1947. Both sentences have other information in them also, so just deleting a sentence may not be the right answer. It seems you wrote the page that way, so please have a look and correct it if you can. Thanks [[Usor:Andrew Dalby|Andrew Dalby]] ([[Disputatio Usoris:Andrew Dalby|disputatio]]) 08:31, 20 Iunii 2018 (UTC) :Ok Andrew. I will work on now. Thanks for the heads up!--[[Usor:Jondel|Jondel]] ([[Disputatio Usoris:Jondel|disputatio]]) 14:46, 20 Iunii 2018 (UTC) == Thanks == Dear Jondel, thanks for your noticing of my contributions to Vicipaedia. My Latin is still poor, but my ideas are fresh and I hope I can keep going with my translation suggestions in a overall manner. I already made my check also at Star Wars Episode 8 Page, as you requested. Once again, thanks for receiving well my suggestions and for welcoming me here, and don't be afraid to be creative :) [[Usor:EleassarBR|EleassarBR]] ([[Disputatio Usoris:EleassarBR|disputatio]]) 03:12, 23 Iunii 2018 (UTC) :Your welcome! Please keep up the good work and bear with other's zeal and enthusiasm!--[[Usor:Jondel|Jondel]] ([[Disputatio Usoris:Jondel|disputatio]]) 04:10, 23 Iunii 2018 (UTC) == Black Death == Hi Jondel. Forgive me for editing this page: you're working on it, but I just wanted to add a Latin name that I could verify ... and then I found a contemporary Latin source for the events and I didn't want to lose sight of it! But I haven't touched your text. [[Usor:Andrew Dalby|Andrew Dalby]] ([[Disputatio Usoris:Andrew Dalby|disputatio]]) 14:17, 1 Iulii 2018 (UTC) :I really appreciate your concern. Let me work on it first then correct as you see fit. Latin sources are indeed necessary but I do hope we can progress fairly on this.--[[Usor:Jondel|Jondel]] ([[Disputatio Usoris:Jondel|disputatio]]) 14:24, 1 Iulii 2018 (UTC) == Tibi gratias uno ex ~250 editoribus principalibus medicis agimus! == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> :''Te rogamus, ut iuves et convertas istud nuntium in propriam tuam linguam per [https://meta.wikimedia.org/wiki/Wiki_Project_Med/The_Cure_Award meta]''. {| style="background-color: #fdffe7; border: 1px solid #fceb92;" |rowspan="2" style="vertical-align: middle; padding: 5px;" | [[File:Wiki Project Med Foundation logo.svg|100px]] |style="font-size: x-large; padding: 3px 3px 0 3px; height: 1.5em;" |Ecce '''Praemium Curandi 2018''' |- | style="vertical-align: middle; padding: 3px;" |Anno 2018 tute eras uno ex [[W:EN:Wikipedia:WikiProject Medicine/Stats/Top medical editors 2018 (all)|~250 editoribus principalibus medicis]] trans quasque Vicipaediae linguas. Tibi gratias ''[[m:WikiProject_Med|Wiki Project Med Foundation]]'' agimus propter tu ipse lubenter, complete, accurate, optume enim conlationes sanitarias atque subsidia publicitus offerebas. Nos profecto tibi et amplissimum operis tuis magni aestimamus! ''Wiki Project Med Foundation'' est [[meta:user group|grex usorum]] cum muneribus rationes sanitarias nostras emendatu. Respice ad '''[[meta:Wiki_Project_Med#People_interested|haec]]''' et interes, si voles, sine sumptibus sociatis. |} Gratias denuo agimus :-) -- [[W:EN:User:Doc James|<span style="color:#0000f1">'''Doc James'''</span>]] cum cuncto grege apud '''[[m:WikiProject_Med|Wiki Project Med Foundation]]'''17:53, 28 Ianuarii 2019 (UTC) </div> <!-- Message sent by User:Doc James@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Top_Medical_Editors_2018/la&oldid=18822372 --> == Sophrologia == Hi, Jondel. Nice to see you again. At [[Sophrologia]] I moved your comments in hidden text to [[Disputatio:Sophrologia#Stress und andere psychische Spannungen|the talk page]], where those two words ''laboriis animiis'' are already discussed. Hope that's OK. [[Usor:Andrew Dalby|Andrew Dalby]] ([[Disputatio Usoris:Andrew Dalby|disputatio]]) 12:09, 11 Iulii 2019 (UTC) :I completely forgot to reply! Thanks for your welcome back. I will try to fix this(, aaaaaaaaaan not start something new until I finish the rest of what I started!!!!!) laboriiis etc.--[[Usor:Jondel|Jondel]] ([[Disputatio Usoris:Jondel|disputatio]]) 07:49, 23 Augusti 2019 (UTC) == Invitation to Rejoin the [https://mdwiki.org/wiki/WikiProjectMed:Translation_task_force Healthcare Translation Task Force] == [[File:Wiki Project Med Foundation logo.svg|right|frameless|125px]] You have been a [https://mdwiki.toolforge.org/prior/index.php medical translators within Wikipedia]. We have recently relaunched our efforts and invite you to [https://mdwiki.toolforge.org/Translation_Dashboard/index.php join the new process]. Let me know if you have questions. Best [[User:Doc James|<span style="color:#0000f1">'''Doc James'''</span>]] ([[User talk:Doc James|talk]] · [[Special:Contributions/Doc James|contribs]] · [[Special:EmailUser/Doc James|email]]) 12:34, 13 August 2023 (UTC) <!-- Message sent by User:Doc James@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Top_translators/10&oldid=25451576 --> == Pagina “[[Spider-Man]]” facta est [[Adumbratio:Spider-Man|adumbratio]] == <!-- Substitutio formulae {{Nuntium de pagina facta adumbratione}} secundum recensionem 3952586 -->[[Imago:Information.svg|x25px|alt=Inspicienda]] Salve Jondel! Propter brevitatem, pagina a te creata “[[Spider-Man]]” nuper facta est [[Vicipaedia:Adumbratio|adumbratio]]—novus titulus est “[[Adumbratio:Spider-Man]]”. Si aucta erit, libenter in encyclopediam iterum accipietur. Si ulteriora de commentationibus creandis legere vis, [[Vicipaedia:Praefatio|nostrum enchiridion]] inspicere potes. Vale. --[[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 05:28, 27 Iunii 2026 (UTC) :It seems that both pages now exist, [[Spider-Man]] and [[Adumbratio:Spider-Man]]. There's a warning about this fact at the head of "Spider-Man", but it doesn't tell me which page to edit if I want to correct the Latin! [[Usor:Andronikos Komnenos|Andronicus Comnenus]] 10:34, 29 Iunii 2026 (UTC) ::Thank you for bringing this to my attention! Let me delete the Adumbratio.---[[Usor:Jondel|Jondel]] ([[Disputatio Usoris:Jondel|disputatio]]) 11:03, 29 Iunii 2026 (UTC) ::Please correct at the Article itself. Why correct at the draft.---[[Usor:Jondel|Jondel]] ([[Disputatio Usoris:Jondel|disputatio]]) 07:47, 30 Iunii 2026 (UTC) ::: I transformed [[Adumbratio:Spider-Man]] into a redirect. @[[Usor:Jondel|Jondel]]: Next time don't recreate a page, just move the “adumbratio” to the main namespace. --[[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 07:37, 2 Iulii 2026 (UTC) gz3gbjb5jgahuj8xf8h7pucgmi8l2v0 0 13163 3969386 3934704 2026-07-01T15:49:56Z LilyKitty 18316 de Iosepho Sklovskij 3969386 wikitext text/x-wiki {{Capsa scholae Vicidata}} '''Universitas Publica Moscuensis Lomonosoviana''' (pro ''Moscuensis<ref>"Universitas Moscuensis": [https://books.google.ru/books?id=1yJQAAAAcAAJ&pg=PA32&lpg=PA32&dq=Universitas+Moscuensis&source=bl&ots=uIrnRlR4jH&sig=pMLoXRfa7Jn2PwSJBikncyectWs&hl=ru&sa=X&ved=0ahUKEwjBy9axk_nYAhXGjCwKHRc8CSYQ6AEIUjAI#v=onepage&q=Universitas%20Moscuensis&f=false I.H. Frommann, ''Stricturae de statu scientiarum et artium in imperio Russico'', p. 32]; [http://books.google.ru/books?id=bXtfAAAAMAAJ&q=%22Universitas+Moscuensis%22&dq=%22Universitas+Moscuensis%22&cd=2 ''Latinitas'', tomus 46, p. 244]</ref><ref name="Slavica Gottingensia">"universitas caesarea Moscuensis": [https://books.google.ru/books?id=YCzLkVU_AR8C&pg=PA1356&dq=%22Universitas+Caesarea+Moscuensis%22&hl=ru&sa=X&ved=0ahUKEwihmpnbl_nYAhXC2SwKHT_YAyIQ6AEIKTAA#v=onepage&q=%22Universitas%20Caesarea%20Moscuensis%22&f=false ''Slavica Gottingensia'', pars 1, p. 1356]</ref>'' videntur et ''Moscoviensis<ref>"Universitas caesarea Moscoviensis": [http://books.google.ru/books?id=dgwAAAAAQAAJ&pg=PR5&lpg=PR5&dq=%22Universitas+Caesarea+Moscoviensis%22&source=bl&ots=2ak7ojINKm&sig=bMttbVu26d2lLMc86yqgCAha8Xs&hl=ru&ei=Db_iS87rAtaHOIOdweUN&sa=X&oi=book_result&ct=result&resnum=2&ved=0CAgQ6AEwAQ#v=onepage&q=%22Universitas%20Caesarea%20Moscoviensis%22&f=false ' J.L.Ch. Gravenhorst, ''Ichneumonologia europaea'', tomus 1, p. v]</ref><ref>"Academia Moscoviensis Elisabetana Lomonosoviana": [http://www.philol.msu.ru/~classic/doc/PROGRAMMA_Feb_2016.doc]{{Nexus deficit|date=August 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}; [https://books.google.ru/books?id=oFFHDwAAQBAJ&pg=PT536&lpg=PT536&dq=%22Academiae+Moscoviensis+Elisabetanae+Lomonosovianae%22&source=bl&ots=dBQodvNClt&sig=x9Zc_6r07NNZm6otq0LhSXzMjk8&hl=ru&sa=X&ved=0ahUKEwj8nOH-mfnYAhUCVSwKHXG7CegQ6AEIMTAB#v=onepage&q&f=false]</ref>'', ''Mosquensis<ref>"Universitas Mosquensis": [http://books.google.ru/books?id=hy0IAAAAQAAJ&pg=PR5&dq=%22Universitas+Mosquensis%22&as_brr=3&cd=1#v=onepage&q=%22Universitas%20Mosquensis%22&f=false O. Struve, ''Librorum in bibliotheca speculae Pulcovensis anno 1858 exeunte contentorum catalogus systematicus'', p. v]</ref><ref name="hundredaarsjubilæum">"Universitas Caesarea Mosquensis": [https://books.google.ru/books?id=wPcwAAAAYAAJ&q=%22Universitas+Caesarea+Mosquensis%22&dq=%22Universitas+Caesarea+Mosquensis%22&hl=ru&sa=X&ved=0ahUKEwijr922mPnYAhXLVSwKHWxZCGYQ6AEIJzAA ''Det Kongelige Frederiks universitets hundredaarsjubilæum 1911'', p. 236]</ref>''; [[Russice]]: [[:ru:Московский государственный университет имени М. В. Ломоносова|Московский государственный университет имени М. В. Ломоносова]], [[translitteratio|tr.]] ''Moskovskij gosudarstvennyj universitet imeni M. V. Lomonosova'') est maxima et antiquissima [[universitas studiorum]] [[Russia|Russica]]. Haec universitas studiorum 15 [[institutum|instituta]] investigatoria, 43 [[facultas (universitatis)|facultates]], et plusquam 300 [[cathedra]]s habet. [[Fasciculus:Mgu 1798.jpg|thumb|right|Universitas Moscuensis anno 1798]] Universitas die [[25 Ianuarii]] [[1755]] [[Moscua]]e condita est. Ad annum [[1917]], ''Universitas Caesarea Moscuensis<ref name="Slavica Gottingensia" /> (Mosquensis<ref name="hundredaarsjubilæum" />)'' appellabatur, dein appellationem [[universitas publica|universitatis publicae]]<ref>"государственный publicus, a, um": [https://web.archive.org/web/20180203173123/http://linguaeterna.com/ru/lexicon/4.php].</ref> accepit. Ab anno [[1940]] e nomine conditoris, docti [[Michael Lomonosov|Michaelis Lomonosovi]], vocatur. [[Ioannes Schaden]], [[Symeon Ivashkovskij]], [[Arsenius Menščiсov|Arsenius Menstschikow]], [[Iosephus Piechowski]], [[Boris Ordynskij]], [[Theodorus Korsch]], [[Sergius Sobolewski]], [[Iosephus Šklovskij]], [[Alexander Voronkov]], [[Helgus Nikitinski]] litteras Latinas et Graecas in Universitate Moscuensi docuerunt. == Notae == <references /> {{NexInt}} * [[Hortus botanicus Universitatis Mosquensis]] * [[Herbarium Universitatis Mosquensis]] * [[Institutum Coniunctionum Internationalium Moscuense]] == Nexus externi == * [http://www.msu.ru/en/ Pagina officialis] * [https://web.archive.org/web/20190426213608/https://bigenc.ru/education/text/2233547 Pagina de Universitate Publica Moscuensi ''Encyclopaediae Russicae Magnae''] {{ling|Russice}} {{Commonscat|Moscow State University|Universitatem Publicam Moscuensem}} {{Myrias|Societas}} [[Categoria:Universitas Moscuensis|!]] [[Categoria:Constituta 1755]] io4vz3pq1uk133uybi8f904i6c5bw2p 0 14625 3969390 3889802 2026-07-01T18:06:16Z LilyKitty 18316 de lege instrumenti 3969390 wikitext text/x-wiki [[Fasciculus:MEtno2 Benaguasil.jpg|thumb|Instrumentum rusticum in Museo [[ethnologia|ethnologico]] iuxta [[Benaguasil]] [[Hispania]]e]] '''Instrumentum rusticum'''<ref>"Boves, iumenta, et instrumentum rusticum": [[Phaedrus]], ''Fabulae'' 4.4. "Instrumentum rusticum omne in forum attulit ... ferramenta egregie facta, graves [[rastrum|ligones]], [[vomer]]es ponderosos ...": {{Pnh}} 18.41-43</ref> ad agros colendos ab [[agricultura|agricolis]] adhibetur. Comprehenduntur exempli gratia: {{div col|2}} * [[Aratrum]] * Falces: :*[[falx|messoria]] :*[[falx fenatoria|fenatoria]] :*[[falx vinitoria|vinitoria]] aliaeque * [[Furca]] * [[Irpex]] * [[Messor compositus]] * [[Pabo]] * [[Pala]] * [[Pecten (instrumentum)|Pecten]] * [[Pedum (ars pastoricia)|Pedum]] * [[Rastrum]] * [[Tribulum]] * [[Tritorium]] * [[Tractorium]] * [[Vannus]] {{div col end}} == Notae == <references /> == Bibliographia == * K. D. White, ''Farm Equipment of the Roman World''. Cantabrigiae: Cambridge University Press, 1975 {{NexInt}} *[[Ingeniaria agriculturalis]] *[[Lex instrumenti]] == Nexus externi == {{Communia|Farming equipment}} [[Categoria:Instrumenta rustica|!]] k10b4zb6ljk911nrcjbodi3l8rlyc24 0 20607 3969410 3945783 2026-07-01T20:53:46Z InternetArchiveBot 139091 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 3969410 wikitext text/x-wiki {{Papa |Imago=[[Fasciculus:Pope Francis South Korea 2014.png|thumb|center|'''Franciscus papa''' anno [[2014]]]] |Nomen papae=Franciscus PP. |Nomen=Georgius Marius Bergoglio |Natus=[[17 Decembris]] [[1936]] |Obit= |Decessor=[[Benedictus XVI]] |Papa=[[2013]]–[[2025]] |Successor=[[Leo XIV]] |Vexillum=[[Fasciculus:Coat of arms of Franciscus.svg|thumb|center|[[Insigne heraldicum]] Francisci papae]]| }} [[Fasciculus:Bergoglio Kirchner 2.jpg|thumb|upright=1.2|Colloquium cardinalis Bergoglio et [[Christina Fernández de Kirchner|Christinae Fernández de Kirchner]], [[Argentina]]e praesidis, habetur.]] '''Franciscus''' (nomine [[baptismus|baptismali]] ''Jorge Mario Bergoglio'', Latine ''Georgius Marius Bergoglio''), sodalis [[Societas Iesu|societatis Iesu]] ([[Bonaëropolis|Bonaëropoli]] die [[17 Decembris]] [[1936]] natus; in [[Civitas Vaticana|Civitate Vaticana]] die [[21 Aprilis]] [[2025]] mortuus), a die [[13 Martii]] [[2013]] fuit [[papa]] [[Ecclesia Catholica|Ecclesiae Catholicae]], primus [[pontifex maximus|pontifex]] [[America]]nus, primus ex [[Hemisphaerium Australe|Hemisphaerio Australi]], primus post [[Gregorius III|Gregorium Papam III]] extra [[Europa]]m oriundus, primus etiam [[Societas Iesu|Iesuita]] ad [[Sancta Sedes|Sedem Petrinam]] provectus. Eius sententia apostolica fuit "[[Miserando atque eligendo]]." == Origo == Georgius Marius Bergoglio natus est [[Bonaëropolis|Bonaëropoli]], [[filius]] patris [[Italia|Italici]], qui in [[Argentina]]m cum parentibus suis [[immigratio|commigraverat]]. [[Avus]] enim Georgii Marii, Ioannes Angelus Bergoglio, natus est in vico [[Bricco Marmorito]] (prope [[Comalium]] sito, sed [[Hasta Pompeia|Hastae Pompeiae]] tributario), unde in [[Augusta Taurinorum|Augustam Taurinorum]] habitationem mutavit et Rosam Margaritam Vasallo in [[matrimonium]] duxit, quae [[Bormia]]e anno [[1881]] nata erat). Filium Marium (patrem futurum Georgii Marii) anno [[1908]] peperit. Illi tres anno [[1929]] Bonaëropolim venerunt<ref>{{qc|id=Tornielli (2013 b)}}.</ref><ref>Elisa Ferrando, "[https://web.archive.org/web/20131113225623/http://www.lanuovaprovincia.it/stories/cronaca/17960_jorge_mario_bergoglio__il_nuovo_papa_francesco_ha_radici_astigiane/ Jorge Mario Bergoglio è il nuovo papa Francesco: ha radici astigiane]" in ''La nuova provincia'' (13 Mar. 2013).</ref> et in [[Boedo]] [[regio]]ne urbana habitaverunt. Marius rationarius [[ferrivia]]rius meruit, uxoremque Reginam Mariam Sívori Gogna die [[12 Decembris]] [[1935]] duxit,<ref>Kristina Puga, "[http://nbclatino.com/2013/03/14/photos-the-bergoglios-react-to-having-a-new-pope-in-the-family/#s:regina-maria-sivori-marios-jose-begoglio The Bergoglios react to having a pope in the family]" apud nbclatino.com (14 Mar. 2013).</ref> filiam Francisci Sívori Sturla et Mariae Gogna.<ref>[http://www.geni.com/people/Regina-María-Sivori-Gogna/6000000019818921647 Regina María Sivori Gogna] apud www.geni.com (fons genealogica fidelitatis incertae).</ref> Georgius Marius die [[17 Decembris]] [[1936]] natus est. [[Frater|Fratres]] duos habuit, Albertum Horatium et Anscharium Adrianum, [[soror]]esque duas, Martham Reginam et Mariam Helenam, quorum omnium haec sola supervivit. [[Familia]] mox in [[Flores (Bonaëropolis)|Floribus]] [[regio]]nem urbanam habitationem mutavit, sed Georgius Marius semper societatem [[pediludium|pediludii]] [[San Lorenzo de Almagro]], iuxta Boedo constitutam, favebat,<ref>Santiago Dapelo, "[http://www.lanacion.com.ar/1564076-el-extasis-familiar-por-el-loco-de-la-guerra El éxtasis familiar por el "loco de la guerra"]" in ''[[La nación]]'' (17 Mar. 2013).</ref><ref>"[http://actualidad.rt.com/actualidad/view/89058-hermana-papa-francisco-iglesia-crisis-catolicos La hermana del papa a RT: Francisco tendrá fuerzas para enfrentar la crisis de la Iglesia]" apud ''RT Actualidad'' (14 Mar. 2013).</ref> agnomine ''cuervo'' ('corvus') ita merito;<ref>Claudio Iván Remeseira, "[https://web.archive.org/web/20141027154107/http://nbclatino.com/2013/03/14/pope-francis-a-humble-and-outspoken-man-and-technically-also-italian/ Pope Francis: A humble and outspoken man, and technically also Italian]" apud nbclatino.com (14 Mar. 2013).</ref> dicitur etiam [[saltatio]]nem ''[[tango]]'' [[musica popularis|musicamque popularem]] ''[[milonga]]'' admirari.<ref>"[http://www.aica.org/5517-bergoglio-sobre-todo-pastor-tanguero-simpatizante-de-san-lorenzo.html#13646561782042&JHSd4278607cbe727007dc0cb64909dbb6b=536 Bergoglio, sobre todo “pastor”, tanguero y simpatizante de San Lorenzo]" apud aica.org (13 Mar. 2013).</ref> == Eruditio == Iuvenis [[ars|artibus]] [[chemia|chemicis]] studuit ad [[Schola Nationalis Industrialis 27 Hippolytus Yrigoyen|scholam nationalem industrialem no. 27 "Hippolytus Yrigoyen"]]<ref>"[https://web.archive.org/web/20181216141857/https://www.lanacion.com.ar/1562738-bergoglio-un-sacerdote-jesuita-de-carrera Jorge Bergoglio, un sacerdote jesuita de carrera]" in ''[[La nación]]'' (13 Mar. 2013).</ref> operariusque chemicus breviter apud ''[[Laboratorio Hickethier y Bachmann]]'' laboravit.<ref>Leandro Fernández Vivas, "[http://24con.infonews.com/conurbano/nota/82678-el-pasado-de-francisco-testimonios-exclusivos/ El pasado de Francisco: testimonios exclusivos]" apud 24con.infonews.com (14 Mar. 2013). Idem fons papam Universitatis Bonaëropolitanae alumnum fuisse adseverat, sicut is qui sequitur: "[https://web.archive.org/web/20130318193601/http://www.catholicnews.com/jpii/cardinals/0501841.htm Intellect, pastoral skills seen as strength of Argentine primate]" apud ''Catholic News Service'' (1 Apr. 2005). Fontes fideliores de hac [[universitas|universitate]] nihil dicunt.</ref> Annum agens primum et vigesimum, nuper e [[morbus|morbo]] pulmonario curatus et parte [[pulmo]]nis a chirurgo resecta, ad sacerdotium se dirigens in Iesuitarum [[seminarium Immaculatae Conceptionis (Villa Devoto)|seminarium Immaculatae Conceptionis]] iuxta regionem urbanam [[Villa Devoto]] intravit. Ibi novicius Societatis Iesu receptus est die [[11 Martii]] [[1958]]. Studiis classicis in seminario quodam [[Chilia|Chiliensi]] eruditus est.<ref>De qua re fontes fideles non iam repperimus.</ref> Anno [[1963]] in Argentinam reversus [[philosophia]]e in [[Facultas Philosophica et Theologica Sancti Michaëlis|facultate philosophica et theologica]] studuit apud [[Collegium Maximum Sancti Iosephi|Collegium Maximum]] in urbe [[Sanctus Michaël (Bonaëropolis)|Sancti Michaëlis]]. Ab anno [[1964]] magister fuit [[litterae|litterarum]] in [[Collegium Immaculatae Conceptionis (Sancta Fides)|collegio Immaculatae Conceptionis]] ad urbem [[Sancta Fides (Argentina)|Sanctae Fidei]] et in [[Collegium Salvatoris (Bonaëropolis)|collegio Salvatoris]] Bonaëropolitano. Ab anno [[1967]] usque ad [[1970]] studia [[theologia|theologica]] persequebatur apud facultatem in urbe Sancti Michaëlis;<ref>Fuisse dicitur magister noviciorum apud ''Villa Barilari'' urbis S. Michaëlis, de qua re non satis liquet.</ref> ibidem [[professor]] annis [[1972]] et [[1973]] erat. Interdum [[sacerdos]] ordinatus in societate Iesu die [[13 Decembris]] [[1969]] [[Tertius annus|tertium annum]] probationis in urbe [[Complutum|Complutensi]] [[Hispania]]e annis 1972/1973 complevit votaque perpetua sacerdotii die [[22 Aprilis]] [[1973]] nuncupavit.<ref>Fons principalis cursús eruditionis: {{qc|id=Sede}}.</ref> == Sacerdotium == [[Fasciculus:Pope Francis with Cristina Fernandez de Kirchner 7.jpg|thumb|upright=0.7|left|'''Papa Franciscus''' colloquium cum [[Christina Fernández de Kirchner]], [[Argentina]]e praeside, habet.]] [[Provincialis]] [[Societas Iesu|Societatis Iesu]] munere functus est in Argentina a die [[31 Iulii]] [[1973]] usque ad [[1979]]. Rector meruit ad [[alma mater|almam matrem]] suam, videlicet in Collegio Maximo et facultate [[Sanctus Michaël (Bonaëropolis)|Sancti Michaëlis]] annis ab [[1980]] ad [[1986]]. Hoc anno [[Germania]]m petivit ubi apud [[Facultas Philosophico-Theologica Sancti Georgii (Francofurtum ad Moenum)|Studium philosophicum et theologicum Sancti Georgii]] [[Francofurtum ad Moenum|Francofurti ad Moenum]] labores doctoratus coepit,<ref>[https://web.archive.org/web/20130214075919/http://www.sankt-georgen.de/nachrichten/nachrichten.html Nuntii novissimi huius studii].</ref> apud [[Universitas Salvatoris (Bonaëropolis)|universitatem Salvatoris]] Bonaëropolitanam persequendos sed nondum perfectos. Inde director spiritualis et confessor meruit in urbe Argentinensi [[Corduba (Argentina)|Corduba]]. Ab anno [[1992]], erat [[episcopus titularis]] [[Auca|Aucensis]] et [[episcopus auxiliaris]] [[Bonaëropolis|Bonaërensis]], cum [[episcopus coadiutor]] Bonaërensis anno [[1997]] factus est, aegrotante cardinali [[Antonius Quarracino|Antonio Quarracino]], [[archiepiscopus Bonaërensis|archiepiscopo Bonaërensi]]. Qui cum post aliquot menses mortuus esset, Bergoglio archiepiscopus Bonaërensis anno [[1998]] promotus est. [[Cardinalis]] [[presbyter]] [[Ecclesia Catholica Romana|Ecclesiae Catholicae]] anno [[2001]] a papa [[Ioannes Paulus II|Ioanne Paulo II]] creatus est, titulo Sancti Roberti Bellarmino ad forum [[Hungaria]]e. Mense Aprili [[2005]] [[conclave|conclavi]] adfuit, quod [[Iosephus Ratzinger|Iosephum Ratzinger]] [[papa]]m creavit; ipse suffragia cardinalium quadraginta meruisse refertur.<ref>Sergio Rubin, "[https://web.archive.or+g/web/20130316050726/http://edant.clarin.com/diario/2005/04/23/elmundo/i-03601.htm Ahora dicen que Bergoglio llegó a estar cabeza a cabeza con Ratzinger]{{Nexus deficit|date=March 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}" in ''Clarín'' (23 Apr. 2005).</ref> == Pontificatus == === 2013 === Die [[13 Martii]] [[2013]] [[papa]] [[Ecclesia Catholica Romana|Ecclesiae Catholicae Romanae]] electus est.<ref>{{cite news |title= Jorge Mario Bergoglio, 77, of Argentina is Pope Francis I |agency=Reuters |url=http://www.gmanetwork.com/news/story/299168/news/world/jorge-mario-bergoglio-77-of-argentina-is-pope-francis-i |newspaper=[[GMA News and Public Affairs|GMA News]] |date=[[13 Martii]] [[2013]] |accessdate=[[13 Martii]] [[2013]]}}.</ref> [[Nomen pontificale]] elegit ut honore [[Franciscus Assisiensis|Franciscum Assisiensem]] augeret, quia [[paupertas|pauperes]] toto pectore amaret.<ref>Michael Martinez, [http://www.cnn.com/2013/03/13/world/pope-name/index.html?hpt=hp_t1 CNN Vatican analyst: Pope Francis' name choice 'precedent shattering'], [[CNN]] ([[13 Martii]] [[2013]]).</ref><ref>{{cite web|author=David Batty |url=http://www.guardian.co.uk/world/2013/mar/13/pope-francis-assisi-seagull-sistine |title=Pope named after Francis of Assisi heralded by gull atop Sistine chimney &#124; World news |publisher=The Guardian |date= |accessdate=[[13 Martii]] [[2013]]}}.</ref><ref>{{cite web|url=http://news.blogs.cnn.com/2013/03/13/cardinals-elect-new-pope/ |title=Argentina's Bergoglio becomes Pope Francis – This Just In - CNN.com Blogs |publisher=News.blogs.cnn.com |date= |accessdate=[[13 Martii]] [[2013]]}}.</ref> [[Pontifex maximus|Pontifex]] primus est in [[America]] et primus in [[Hemisphaerium Australe|Hemisphaerio australi]] natus, primus post [[Gregorius III|Gregorium Papam III]] extra [[Europa]]m oriundus, primus [[Societas Iesu|Iesuita]] ad [[Sancta Sedes|sedem Petrinam]] provectus.<ref>{{cite web|url=http://www.bbc.co.uk/news/world-europe-21777494|title=Argentina's Jorge Mario Bergoglio elected Pope|author=BBC|date=13 Martii 2013|publisher=BBC|accessdate=[[13 Martii]] [[2013]]}}.</ref> Sententia apostolica eius est "[[Miserando atque eligendo]]". [[Fasciculus:Bergoglio Misa Conmemoracion Beagle cropped.jpg|thumb|'''Georgius Marius Cardinalis Bergoglio''' missam commemorativam anno [[2008]] celebrat.]] Die [[18 Martii]] 2013, [[Christina Fernández de Kirchner]], praeses [[Argentina]]e, prima ducum civitatum papam Franciscum visitavit. Die [[19 Martii]] 2013 [[missa]] solemni [[pontifex|pontificatus]] exordium novi papae celebratur. Franciscus papa [[Sanctus Iosephus|Sancti Iosephi]], Iesu et Mariae custodis, vitam in [[homilia]] exposuit, ut eam imitari homines niterentur, praecipue autem de hominibus omnibus, de civitatum ducibus, deque papa ipso ut aliorum hominum et [[natura]]e custodibus locutus est. Die [[20 Martii]] 2013 cum vicariis plurium ecclesiarum et [[religio]]num convenit in [[Aula Clementina]] dicta, inter quos fuerunt [[Religio Iudaica|Iudaei]], [[Musulmani]], alii Christiani, et alii. Papa dixit se [[oecumenismus|oecumenismi]] dialogum pergere velle. De conexione quasi fratrum inter Christianos et Iudaeos locutus est; recognovit Musulmanos, qui eundem Deum venerarentur.<ref>[http://www.vatican.va/holy_father/francesco/speeches/2013/march/documents/papa-francesco_20130320_delegati-fraterni_it.html Oratio] apud situm Vaticani.</ref> Die [[23 Martii]] 2013 primus, quem documenta quidem adtestentur, [[historia]]e congressus inter duos [[papa]]s, Franciscum et decessorem eius papam emeritum [[Benedictus XVI|Benedictum XVI]], habitus est. [[Dies Cenae Domini|Die Cenae Domini]] 2013 Franciscus iuvenes captivos in [[carcer]]e ''Casal del Marmo'' visitavit et duodecim eorum secundum ritum [[pes|pedes]] lavit. Die [[7 Aprilis]] 2013, Franciscus ut [[Roma]]e [[episcopus]] in possessionem venit [[Basilica Sancti Ioannis in Laterano|Basilicae Sancti Ioannis in Laterano]]. Die [[13 Aprilis|13 eiusdem mensis]] consessum octo [[cardinalis|cardinalium]] ad [[curia Romana|curiam Romanam]] emendandam creavit.<ref>(''[https://web.archive.org/web/20130421002415/http://kurier.at/politik/vatikan/vatikan-papst-will-mit-fuenf-kardinaelen-regieren/8.622.071 http://kurier.at]'').</ref> Die [[10 Maii]] [[2013]], Franciscus visitam{{dubsig}} papae Alexandrini [[Theodorus II (papa Alexandriae)|Theodori II]] recepit, tertius historiae conventus post visitam [[Sinuthius III Papa|Sinuthii III]] papae [[Paulus VI|Paulo VI]] anno [[1973]] et conventus [[Cairus|Cairi]] anno [[2000]] inter ipsum Sinuthium III et Papam [[Ioannes Paulus II|Ioannem Paulum II]].<ref>[http://www.grr.rai.it/dl/grr/notizie/ContentItem-c8d50df1-33bf-41ee-8e35-341ecb50ff25.html ''Il Papa accoglie Tawadros II - Più forti nostri legami fraterni''].</ref> Die [[7 Septembris]], Franciscus [[ieiunium]] constituit et magnam [[oratio|precum]] [[vigilia]]m pro [[pax|pace]] in [[Syria]] celebravit.<ref>[https://web.archive.org/web/20130911085014/http://www.clarin.com/mundo/Francisco-guerra-camino-paz_0_988701504.html www.clarin.com].</ref> Die [[1 Octobris]], consessus octo [[cardinalis|cardinalium]] ad [[curia Romana|curiam Romanam]] emendandam a papa Francisco creatus primum congregatur. Eodem die papa in colloquio percontativo cum [[diarium|diarii]] ''[[La Repubblica]]'' antiquo praefecto [[Eugenius Scalfari|Eugenio Scalfari]] de curiae et ecclesiae emendatione locutus est. Die [[11 Decembris]], Franciscus secundum [[magazina]]m ''[[Time]]'' homo anni [[2013]] est.<ref>[http://vaticaninsider.lastampa.it/vaticano/dettaglio-articolo/articolo/time-vaticano-vatican-30564vaticaninsider.lastampa.it Quidam situs interretialis.]{{Nexus deficitur|date=October 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> === 2014 === Mense Martio 2014 episcopi [[Franciscus Petrus Tebartz-van Elst|Francisci Petri Tebartz-van Elst]] consultum a Francisco accepitur , se propter malum exemplum a munere removere.<ref>[http://www.tagesanzeiger.ch/ausland/europa/Der-Prunkbischof-schummelte-systematisch/story/28276314 www.tagesanzeiger.ch].</ref> Die [[27 Aprilis]] [[2014]], suorum decessorum [[Ioannes XXIII|Ioannis XXIII]] et [[Ioannes Paulus II|Ioannis Pauli II]] [[canonizatio]]nem celebravit,<ref>[http://www.nzz.ch/aktuell/feuilleton/uebersicht/das-elefantengedaechtnis-der-kirche-1.18289769 www.nzz.ch]</ref> papa emerito [[Benedictus XVI|Benedicto XVI]] praesente. === 2015 === Die [[13 Martii]] [[2015]], [[Iubilaeum extraordinarium anni MMXVI|Iobeleum]] singularem [[misericordia]]e dicatum qui a die [[8 Decembris]] [[2015]] usque ad diem [[26 Novembris]] [[2016]] celebrabitur, nuntiat. Die [[23 Septembris]] [[2015]], Sanctum [[Iuniperus Serra|Iuniperum Serram]] ad [[Basilica Fani Nationalis Conceptionis Immaculatae|Basilicam Fani Nationalis Conceptionis Immaculatae]] [[Vasingtonia (DC)|Vasingtoniae]] in [[Districtus Columbiae|Districtu Columbiae]] [[canonizatio|canonizavit]], per primam suam commorationem in [[America Septentrionalis|America Septentrionali]] primamque canonizationis caerimoniam in [[Civitates Foederatae|Civitatibus Foederatis]] habitam.<ref>{{cite web|url=http://www.ncregister.com/daily-news/pope-to-canonize-evangelizer-of-the-west-during-u.s.-trip/|title=Pope to Canonize ‘Evangelizer of the West’ During U.S. Trip|work=National Catholic Register}}.</ref> Die [[25 Decembris]] [[2015]], [[benedictio urbi et orbi|benedictionem Urbi et Orbi]] enuncians dixit: . . .{{dubsig}} nomine patris et filius [sic!] et spiritus sancti. Quidam linguae Latinae periti aegre haec tulerunt. Dubitant num benedictio atque remissio peccatorum valerent. Vide versus finem [https://www.youtube.com/watch?v=zwko8pbvVwc hic.] ==Mors et sepultura== Die [[21 Aprilis]] [[2025]] mortuus est in [[Civitas Vaticana|Civitate Vaticana]]. Eius ritus [[Funus (ritus)|funerales]] in [[Forum Sancti Petri (Roma)|Foro Sancti Petri]] die [[26 Aprilis]] [[2025]] facti sunt, et eius [[corpus]] in [[Basilica Sanctae Mariae Maioris]] [[sepultura|sepultum]] est. == Visitationes apostolicae == Hic index die 14 Martii 2019 inspectus est. [[Fasciculus:Pope Francis Travels.svg|thumb|350px|Terrae a '''papa Francisco''' visitatae]] * [[Italia]] ** [[Lopadusa]], die [[8 Iulii]] 2013 (ibi multi [[migrantes]] etiam paulo ante in [[mare]] [[naufragium]] fecerunt et [[mors|mortui]] sunt). ** [[Caralis]], die [[22 Septembris]] 2013 ** [[Asisium]] die [[4 Octobris]] [[2013]] (Die festa [[Franciscus Assisiensis|Sancti Francisci]]) ** [[Cassanum (Bruttium)|Cassanum]] [[Bruttium|Bruttii]] die [[21 Iunii]] [[2014]] ** [[Molisium]] die [[5 Iulii]] [[2014]] ** [[Caserta]] die [[26 Iulii]] et [[28 Iulii]] [[2014]] ** [[Floianum]] ubi [[sanctuarium]] [[Bellum Orbis Terrarum I|belli orbis terrarum I]] [[miles|militibus]] mortuis dicatum est ut huius belli initium commemoretur die [[13 Septembris]] [[2014]] ** [[Neapolis]] et [[Pompeii]] die [[21 Martii]] [[2015]] ** [[Augusta Taurinorum]] die [[21 Iunii]] et [[22 Iunii]] [[2015]] ** [[Florentia]]e et [[Pratum (Italia)|Pratum]] die [[10 Novembris]] [[2015]] ** [[Asisium]] die [[4 Augusti]] [[2016]] ** [[Asisium]] die [[20 Septembris]] [[2016]] ** [[Amatricum]], [[Acumulum]], [[Arquata (Marchia Anconitana)|Arquata]] et [[Nursia]] die [[4 Octobris]] [[2016]] post [[terrae motus|terrae motum]] ** [[Mediolanum]] et [[Modicia]] die [[25 Martii]] [[2017]] ** [[Carpum]] et [[Mirandula]] die [[2 Aprilis]] [[2017]] ** [[Genua]] die [[27 Maii]] [[2017]] ** [[Vosiolum]] et [[Barbiana]], ubi clarus presbyter [[Laurentius Milani]] docuit, die [[20 Iunii]] ** [[Caesena]] et [[Bononia]] die [[1 Octobris]] [[2017]] ** [[Neptunium (Italia)|Neptunium]] ad [[coemeterium]] militare die mortuorum [[2 Novembris]] [[2017]] ** [[Petra Elcina]] et [[Sanctus Ioannes Rotundi]] (quinquagesimo anno [[Pius de Petrelcina|Pii de Petrelcina]] mortis) [[17 Martii]] [[2018]] ** [[Alexanum]] et [[Melphicta]] (vigesimo quinto anno [[Antonius Bello|Antonii Bello]] episcopi mortis) [[20 Aprilis]] 2018 ** comunitates [[religio]]sae [[Nomadelphia]] et [[Loppianus]] die [[10 Maii]] 2018 ** [[Barium (Italia)|Barium]] die [[7 Iulii]] 2018 ** [[Platea (Sicilia)|Platea]] et [[Panormus]] die [[15 Septembris]] 2018 ** [[Lauretum]] die [[25 Martii]] [[2019]] ** [[Camerinum]] die [[16 Iunii]] ** [[Neapolis]] die [[21 Iunii]] * [[Africa]] ** [[Kenia]] die [[25 Novembris]] - [[27 Novembris]] [[2015]] ** [[Uganda]] die [[27 Novembris]] - [[29 Novembris]] [[2015]] ** [[Res publica Africae Mediae]] die [[29 Novembris]] - [[30 Novembris]] [[2015]] ** [[Aegyptus]] die [[28 Aprilis]] - [[29 Aprilis]] [[2017]] ** [[Marocum]] die [[30 Martii]] - [[31 Martii]] [[2019]] ** [[Mozambicum]] die [[4 Septembris]] - [[6 Septembris]] [[2019]] ** [[Madagascaria]] die [[6 Septembris]] - [[10 Septembris]] [[2019]] ** [[Mauritia]] die [[9 Septembris]] [[2019]] * [[America Septentrionalis]] et [[America Centralis|centralis]] ** [[Cuba]] die [[20 Septembris]] - [[22 Septembris]] [[2015]] ** [[Civitates Foederatae]] die [[22 Septembris]] - [[27 Septembris]] [[2015]] ** [[Mexicum]] die [[12 Februarii]] - [[18 Februarii]] [[2016]] * [[America Australis]] ** [[Brasilia]] die [[22 Iulii]] - [[29 Iulii]] [[2013]] (Conventus Iuventutis Orbis Dies) ** [[Aequatoria]] die [[5 Iulii]] - [[8 Iulii]] [[2015]] ** [[Bolivia]] die [[8 Iulii]] - [[10 Iulii]] [[2015]] ** [[Paraquaria]] die [[10 Iulii]] - [[12 Iulii]] [[2015]] ** [[Columbia]] die [[6 Septembris]] - [[11 Septembris]] [[2017]] ** [[Chilia]] die [[15 Ianuarii]] - [[18 Ianuarii]] [[2018]] ** [[Peruvia]] die [[18 Ianuarii]] - [[21 Ianuarii]] [[2018]] ** [[Panama]] [[23 Ianuarii]] - [[27 Ianuarii]] [[2019]] (Conventus Iuventutis Orbis Dies) ** * [[Asia]] ** [[Iaponia]] [[23 Novembris]]-[[26 Novembris]] [[2019]] ** [[Iordania]] et [[Israel (civitas)|Israel]] [[24 Maii]]-[[26 Maii]] [[2014]], quas [[regio]]nes cum amicis Argentinianis [[Abraham Skorka]] et [[Omar Abboud]] visitavit<ref>Jorge Rouillon, "[https://web.archive.org/web/20140531022048/http://www.ncregister.com/daily-news/pope-francis-holy-land-partners-in-faith/ Pope Francis’ Holy Land Partners in Faith]" in ''National Catholic Register'' (23 Maii 2014).</ref> ** [[Corea Australis]] [[14 Augusti]]-[[19 Augusti]] [[2014]] ** [[Taprobane]] [[13 Ianuarii]]-[[15 Ianuarii]] [[2015]] ** [[Philippinae]] [[15 Ianuarii]]-[[19 Ianuarii]] [[2015]] ** [[Myanmar]] - [[27 Novembris]]-[[30 Novembris]] [[2017]] ** [[Bangladesa]] - [[30 Novembris]]-[[2 Decembris]] [[2017]] ** [[Emiratus Arabici Coniuncti]] die [[3 Februarii]] - [[5 Februarii]] [[2019]] * [[Europa]] ** [[Albania]], die [[21 Septembris]] 2014 ** [[Argentoratum]] ad [[Parlamentum Europaeum]] die [[25 Novembris]] 2014 ** [[Turcia]], die [[28 Novembris|28]]-[[30 Novembris]] 2014 ** [[Bosnia et Herzegovina]], die [[6 Iunii]] [[2015]] ** [[Graecia]] ad [[Mytilene]]m in insula [[Lesbos]], die [[16 Aprilis]] [[2016]] (ibi multi migrantes e Asia veniunt) ** [[Armenia]] die [[24 Iunii]] - [[26 Iunii]] [[2016]] ** [[Polonia]] die [[27 Iulii]] - [[31 Iulii]] [[2016]] (Conventus Iuventutis Orbis Dies) ** [[Georgia]] et [[Atropatene (res publica)|Atropatene]] die [[30 Septembris]] - [[2 Octobris]] [[2016]] ** [[Suecia]] die [[31 Octobris]] - [[1 Novembris]] [[2016]] ** [[Lusitania]] [[Fatima]]e die [[12 Maii]] - [[13 Maii]] [[2017]] ** [[Helvetia]] [[Genava (urbs)|Genavae]] die [[21 Iunii]] [[2018]] ut septuagesimum annum [[Consilium Oecumenicum Ecclesiarum|Consilii Oecumenici Ecclesiarum]] creationis commemoretur ** [[Hibernia]] die [[25 Augusti]] - [[26 Augusti]] 2018 ** [[Lituania]] die [[22 Septembris]] - [[24 Septembris]] 2018 ** [[Lettonia]] die [[24 Septembris]] - [[25 Septembris]] 2018 ** [[Estonia]] die [[25 Septembris]] 2018 ** [[Bulgaria]] die [[5 Maii]] - [[6 Maii]] [[2019]] ** [[Macedonia Septentrionalis]] die [[7 Maii]] [[2019]] ** [[Romania]] die [[31 Maii]] - [[2 Iunii]] [[2019]] == [[Epistula Encyclica|Epistulae encyclicae]] == Die [[5 Iulii]] 2013 prima [[Epistula Encyclica]] papae Franscisci ''[[Lumen fidei]]'' edita est.<ref>[http://it.radiovaticana.va/news/2013/07/01/“lumen_fidei”:_il_5_luglio_la_pubblicazione_della_prima_enciclica_d/it1-706414 ''Lumen fidei,''] www.it.radiovaticana.va.</ref> Magna pars huius epistulae tamen a decessore Benedicto XVI scripta est. Nam iam die [[2 Octobris]] [[2012]] nuntiatur novam papae Benedicti litteram encyclicam de [[fides|fide]] mense Ianuario [[2013]] editum iri/ Die [[18 Iunii]] [[2015]], ''[[Laudato si]],'' secunda epistula, edita est, quae encyclica de [[oecologia]] et de [[calefactio globalis|calefactione globali]] agit. Die [[3 Octobris]] [[2020]], ''[[Fratelli tutti]]'' tertia epistula.<ref>{{Cite web|date=Oct 3, 2020|title=Pope Francis signs new encyclical 'Fratelli tutti' in Assisi|url=https://www.catholicnewsagency.com/news/pope-francis-signs-new-encyclical-fratelli-tutti-in-assisi-80008|access-date=2020-10-07|website=Catholic News Agency|language=en}}</ref><ref>[http://www.vatican.va/content/francesco/de/encyclicals/documents/papa-francesco_20201003_enciclica-fratelli-tutti.html Enzyklika Fratelli tutti]</ref> == Consistoria == {{Vide-etiam|Index cardinalium a papa Francisco creatorum}} == Opera == * [[1982]]: ''Meditaciones para religiosos''. Bonaëropoli: Diego de Torres ("Meditationes religiosis datae") * [[1986]]: ''Reflexiones sobre la vida apostólica''. Bonaëropoli: Diego de Torres ("Cogitationes de vita apostolica") * [[1992]]: ''Reflexiones en esperanza''. Bonaëropoli: Ediciones Universidad del Salvador ("Cogitationes spei") * [[1998]] (editor pro ''Grupo de Reflexión Centesimus Annus''): ''[[Diálogos entre Juan Pablo II y Fidel Castro]]'' ("Dialogi inter Ioannem Paulum II et Fidelem Castro") * [[2003]]: ''Educar: exigencia y pasión''. Bonaëropoli: Editorial Claretiana ("Educare: exactio et studium") * [[2004]]: ''Ponerse la patria al hombro: memoria y camino de esperanza''. Bonaëropoli: Editorial Claretiana ("Patriam umeris portare") * [[2005]]: ''La nación por construir: utopía, pensamiento y compromiso: VIII Jornada de Pastoral Social''. Bonaëropoli: Editorial Claretiana ("Natio constituenda") * [[2006]]: ''Corrupción y pecado: algunas reflexiones en torno al tema de la corrupción''. Bonaëropoli: Editorial Claretiana ("Corruptio et peccatum") * [[2006]]: ''Sobre la acusación de sí mismo''. Bonaëropoli: Editorial Claretiana ("De semetipso accusando") * [[2007]]: ''El verdadero poder es el servicio''. Bonaëropoli: Editorial Claretiana ("Ops vera servitium est") * [[2008]]: ''Rehabilitación de la política y compromiso cristiano''. Bonaëropoli: Pastoral Social<ref>[http://www.libreroonline.com/argentina/libros/244924/jorge-mario-bergoglio/rehabilitacion-de-la-politica-y-compromiso-cristiano.html Citatio bibliographica]</ref> ("Restitutio politicae foederisque christiani") * [[2010]] (cum [[Abraham Skorka]]): ''[[Sobre el cielo y la tierra]]'' ("De caelo et terra") * [[2010]]: ''Educar, elegir la vida. Propuestas para tiempos difíciles''. Bonaëropoli: Editorial Claretiana ("Educare, vitam eligire") * [[2011]]: ''Nosotros como ciudadanos, nosotros como pueblo: hacia un bicentenario en justicia y solidaridad 2010-2016''. Bonaëropoli: Editorial Claretiana ("Nos ut cives, nos ut populus") * [[2012]]: ''Mente abierta, corazón creyente''. Bonaëropoli: Editorial Claretiana ("Mente aperta, corde credente") == Notae == <references /> == Bibliographia == * ''El papa del fin del mundo''. ''Clarín: suplemento especial'' (17 Martii 2013) [http://contenidos2.clarin.com/edicion-electronica/20130317/ Textus interretialis] * "[http://www.aciprensa.com/noticias/cardenal-ortega-revela-lo-que-francisco-queria-del-nuevo-papa-32126/#.UVXsZpbKk2x Revelan lo que el Cardenal Bergoglio esperaba del nuevo Papa y pidió a los electores]" apud aciprensa.com (26 Martii 2013) * John L. Allen, Jr, "[http://ncronline.org/node/46476 Papabile of the Day: The Men Who Could Be Pope]" in ''National Catholic Reporter'' (3 Mar. 2013) * Lucio Brunelli, "[http://www.repubblica.it/2005/i/sezioni/esteri/benedetto/segretielez/segretielez.html I segreti del Conclave: "Così vinse Ratzinger"]" in ''[[La Repubblica]]'' (23 Septembris 2005) * {{ec|id=Galeazzia|c= Giacomo Galeazzi, "[https://web.archive.org/web/20130319083057/http://vaticaninsider.lastampa.it/en/the-vatican/detail/articolo/francesco-francis-francisco-23308/ Pope Francis takes over Vatican's top secret dossiers: Fr. Georg has the task of guiding Bergoglio in his journey through the Vatican's secrets]" in ''[[La Stampa]]: Vatican Insider'' (17 Martii 2013)}} * {{ec|id=Galeazzib|c= Giacomo Galeazzi, "[https://web.archive.org/web/20130403102403/http://vaticaninsider.lastampa.it/vaticano/dettaglio-articolo/articolo/francesco-francis-francisco-23739/ Papa Francesco sulla tomba di Pietro]" in ''[[La Stampa]]: Vatican Insider'' (1 Aprilis 2013)}} * Mario Galgano, ''Franziskus: der Papst vom anderen Ende der Welt. Ein Portrait''. Augustae Vindelicorum: Sankt-Ulrich-Verlag, 2013. ISBN 978-3-86744-245-9. * Jason Horowitz, Laurie Goodstein, "[https://www.nytimes.com/2017/06/29/world/europe/cardinal-pell-charges-australia.html Vatican Sex Abuse Scandal Reveals Blind Spot for Francis]" in ''[[New York Times]]'' (29 Iunii 2017) * Natalia Kidd, "[https://web.archive.org/web/20130516084822/http://www.elnuevoherald.com/2013/03/23/1438236/el-papa-francisco-nacio-a-la-fe.html El papa Francisco nació a la fe en la iglesia de Gardel]" in ''El nuevo Herald'' (29 Martii 2013) * José Maria Poirier, "[http://www.catholicherald.co.uk/features/2013/03/13/quiet-thunder-in-argentina/ Quiet thunder in Argentina]" in ''Catholic Herald'' (7 Oct. 2005) * Kristina Puga, "[https://web.archive.org/web/20130315114001/http://nbclatino.com/2013/03/13/latino-religious-leaders-react-to-the-new-pope/ Latinos feel hopeful with new pope from Latin America]" apud nbclatino.com (13 Martii 2013) * Jorge Rouillon, "[https://web.archive.org/web/20131202233105/http://www.lanacion.com.ar/399877-bergoglio-alerto-sobre-el-riesgo-de-disolucion-nacional Bergoglio alertó sobre el riesgo de disolución nacional]" in ''[[La nación]]'' (26 Maii 2002) * Jorge Rouillon, "[https://web.archive.org/web/20190120011544/https://www.lanacion.com.ar/1181036-bergoglio-los-derechos-humanos-tambien-se-violan-con-la-pobreza Bergoglio: "Los derechos humanos también se violan con la pobreza"]" in ''[[La nación]]'' (1 Octobris 2009). * Rubin, Sergio, et Francesca Ambrogetti. [[2010]]. ''[[El Jesuita|El Jesuita. Conversaciones con el cardenal Jorge Bergoglio, SJ]]''. Vergara. ISBN 978-950-15-2450-5. [http://www.aleteia.org/es/especial/soy-jorge-bergoglio-cura-es-que-me-gusta-ser-cura-538001 Florilegium]. * Santambrogio, Giovanni. [[2013]]. [http://www.ilsole24ore.com/art/notizie/2013-03-14/quando-bergoglio-condanno-teologia-162954.shtml?uuid=Abyab5dH Quando Bergoglio condannò la teologia della liberazione.] ''[[Il sole 24 ore]],'' 14 Martii. * Schmall, Emily, et Larry Rohter. [[2013]]. [http://www.nytimes.com/2013/03/14/world/europe/new-pope-theologically-conservative-but-with-a-common-touch.html?smid=tw-share&_r=0 A Conservative With a Common Touch.] ''[[New York Times]],'' 13 Martii. * {{ec|id=Tornielli (2013 a)|c= Andrea Tornielli, "[https://web.archive.org/web/20130318003947/http://vaticaninsider.lastampa.it/vaticano/dettaglio-articolo/articolo/conclave-23239 Un consenso travolgente nato lontano dai riflettori]" in ''[[La stampa]]: Vatican Insider'' (15 Martii 2013 [a])}} * {{ec|id=Tornielli (2013 b)|c= Andrea Tornielli, "[https://web.archive.org/web/20130329203521/http://vaticaninsider.lastampa.it/en/the-vatican/detail/articolo/bergoglio-papa-el-papa-pope-23550 Rosa Margherita, Francis’ “theologian” grandmother]" in ''[[La stampa]]: Vatican Insider'' (25 Mar. 2013 [b])}} * {{ec|id=Torniellic|c= Andrea Tornielli, ''Francesco insieme: la vita, le idee, le parole del papa che condurrà la Chiesa''. Romae: Edizioni Piemme, 2013. ISBN 978-88-384-6830-8 [https://web.archive.org/web/20130331024604/http://vaticaninsider.lastampa.it/recensioni/dettaglio-articolo/articolo/francesco-francis-francisco-23687/ Recensio].}} * Verbitsky, Horacio. [[2005]]. ''El silencio: de Paulo VI a Bergoglio: las relaciones secretas de la Iglesia con la ESMA.'' Bonaëropoli: Sudamericana. ISBN 978-950-07-2035-9. * Verbitsky, Horacio. [[2013]]. [http://www.pagina12.com.ar/diario/elpais/1-215796-2013-03-14.html Un ersatz.] ''Pagina 12,'' 14 Martii. * Vidal, José Manuel, et Jesús Bastante. [[2013]]. ''Francisco, el nuevo Juan XXIII: Jorge Mario Bergoglio, el primer pontífice americano para una nueva primavera de la Iglesia''. Bonaëropoli: Desclée De Brouwer. ISBN 978-84-330-2634-7 [http://www.edesclee.com/pdfs/9788433026347.pdf Paginae selectae.]{{Nexus deficitur|date=October 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} {{NexInt}} * [[Marcus Gerardus Miles]] == Nexus externi == {{Grc|Πάπας Φραγκίσκος}} {{CommuniaCat|Franciscus|Franciscum papam}} {{Fontes biographici}} * "[http://www.vatican.va/news_services/press/documentazione/documents/cardinali_biografie/cardinali_bio_bergoglio_jm_it.html Bergoglio Card. Jorge Mario, S.I.]" et {{ec|id=Sede|c= {{SalaStampa|http://www.vatican.va/holy_father/francesco/biography/documents/papa-francesco-biografia-bergoglio_it.html|Francesco}} }} * {{Cardinals|http://cardinals.fiu.edu/bios-b.htm#Bergoglio|Bergoglio, S.J., Jorge Mario}} * [https://web.archive.org/web/20130930071308/http://www.aicaold.com.ar//index2.php?pag=obbergoglio Vita brevis] apud ''AICA online'' * [http://heraldicaargentina.blogspot.fr/2010/06/heraldica-eclesiastica-en-la-argentina.html De armis heraldicis cardinalis Bergoglio] {{papae}} {{FA stella}} {{Lifetime|1936|2025|Franciscus}} [[Categoria:Alumni collegiorum et Universitatis Salvatoris Bonaëropolitanae]] [[Categoria:Auctores Hispanici]] [[Categoria:Auctores Latini hodierni]] [[Categoria:Cardinales]] [[Categoria:Episcopi Aucenses]] [[Categoria:Episcopi Bonaerenses]] [[Categoria:Franciscus (papa)| ]] [[Categoria:Iesuitae]] [[Categoria:Magistri]] [[Categoria:Papae|Franciscus]] [[Categoria:Scriptores Argentinae]] {{Myrias|Homines}} hrmp26j8kmggtmhw15ua47a6rzw7vtq 0 23960 3969484 3608053 2026-07-02T06:39:59Z ~2026-36983-83 211443 3969484 wikitext text/x-wiki {{Disnomen}} {{Nomen|genus=Masculinum|origo=Hebraica|significatio=fortasse "leo Dei"|imago=Ariel (Fuseli, c.1800-1810).jpg|capitulum=[[Ariel]], persona ficticia}} '''Ariel''' est [[praenomen]] masculinum origine [[Hebraice|Hebraicum]] (Hebraice אֲרִיאֵל, Ariyel; [[Graece]] Ἀριήλ). E vocabulis ''ʾari'' (אֲרִי, 'leo') atque ''ʾel'' (אֵל, 'Deus') originem ducit.<ref name=":0">''Behind the Name'', s.v. "[https://www.behindthename.com/name/ariel Ariel]". {{Ling|Anglice}}</ref> An [[Gulielmus Shakesperius]] nomen personae [[Ariel]] comoediae ''[[The Tempest]]'' ('Procella') e praenomine Biblico dempserit, sive e novo finxerit, nescitur. Hodie etiam nomen femininum est, quia in pellicula animata ''[[The Little Mermaid (pellicula 1989)|The Little Mermaid]]'' ('Siren parva'), quae materiam ex fabula ''[[Den lille havfrue]]'' [[Ioannes Christianus Andersen|Ioannis Christiani Andersen]] repetit, Ariel est nomen personae principalis.<ref name=":0" /><ref>K. M. Sheard, ''Llewellyn's Complete Book of Names'' (2011): 71 [https://books.google.it/books?hl=it&id=FVyHTUQnnBgC&q=ariel#v=snippet&q=ariel&f=false]. {{Ling|Anglice}}</ref> == Qui hoc praenomen habuerint == * {{Creanda|fr|Ariel Kenig}}, scriptor * {{Creanda|es|Ariel Olivetti}} * [[Ariel Ramírez]] * [[Ariel Sharon]] * [[Ariel Zeebi]] == Notae == <references /> == Nexus interni == * {{Creanda|Wikidata|Q658560|Ariel (angelus)}} [[Categoria:Praenomina feminina et masculina]] [[Categoria:Praenomina Francogallica]] [[Categoria:Praenomina Hebraica]] [[Categoria:Praenomina Hispanica]] [[Categoria:Praenomina Polonica]] jt1osncuq7mcpb3x3kkve9vferat3fu 0 26346 3969409 3882180 2026-07-01T20:51:15Z Vollis 93546 /* Tabula acronymorum in nonnullis sermonibus */ +Dacoromanice 3969409 wikitext text/x-wiki {{L1}} '''Aera vulgaris'''<ref>[http://books.google.de/books/about/Ex_annalibvs_Cvriensibvs_Memorabilia_ann.html?id=5PNCAAAAcAAJ&redir_esc=y Ex annalibvs Cvriensibvs Memorabilia anni aerae vvlgaris MDCCXX. divvlgat et ad actvm oratorivm in Gymnasio Cvriensi ... habendvm omnes Mvsarvm existimatores ... invitat Io. Adam ''Fickweiler,'' rector]</ref><ref>Vide etiam formas ''Vulgarem Æram, ante Æram Vulgarem, ante Ær. Vulg., ante ær. vulg., ante Ær. Vulgarem, Ærae Vulgaris'' in opere ''Dissertatio historico-chronologica Christum anno ante aeram vulgarem IV exeunte natum esse contra celeberrimum P. Domin. Magnanum demonstrans'' {{Google Books|dVcMOMyXTigC|hic}}.</ref> sive '''aevum vulgare'''<ref>"saeculo quarto obeunte et quinto ineunte vulgaris aevi": [https://archive.org/stream/glossaehibernic00nigrgoog#page/n35/mode/2up p. xxxi] apud ''Internet Archive''</ref> est [[calendarium]] seu ratio [[annus|annorum]] nominandorum formae [[a.C.n.]]/[[p.C.n.]] identicae{{dubsig}}. Adhibetur saepe ab eis qui aut in [[Iesus Christus|Christum]] fidem non dent, aut nomen eius scribere non velint cum necesse sit diem in fastis explicare. Usus aerae vulgaris praefertur in nonnullis [[civitas sui iuris|civitatibus]] et [[societas eruditionis|societatibus eruditionis]], sicut ''American Anthropological Society''.<ref>[http://www.aaanet.org/pubs/style_guide.pdf AAA Enchiridion Figurae] [https://web.archive.org/web/20151013043844/http://www.aaanet.org/ Societatis Anthropologicae Americanae], [[9 Septembris]] [[2003]].</ref> In lingua autem [[Anglice|Anglica]], ''C.E.'' pro ''Common Era'', ''Current Era,'' et ''Christian Era'' redditur. Haec locutiones in libris Latinis saepe sic abbreviantur: ''aer. vulg.'' (aerae vulgaris), ''ante aer. vulg.'' (ante aeram vulgarem), vel ''a. aer. vulg.'' (anno aerae vulgaris).<ref>Vide {{Google Books|LnxeAAAAcAAJ|p. 111}}; {{Google Books|mSJUAAAAcAAJ|p. 178}}; ''Allgemeine deutsche Real-Encyklopädie für die gebildeten Stände'' {{Google Books|3ClpAAAAcAAJ|p. 1}}.</ref> Primus usus Latinus<ref>Livescience.com: [https://www.livescience.com/45510-anno-domini.html Keeping Time: The Origin of B.C. & A.D.].</ref> in [[Ioannes Keplerus|Ioannis Kepleri]] libro ''Eclogae chronicae ex epistolis doctissimorum'' invenitur, qui ibi anno [[1615]] scripsit ''anno æræ nostræ vulgaris'' et ''anno vulgaris æræ''<ref>In pagina tituli et in fine praefationis {{Google Books|rrkRjuY3p0gC}}.</ref>. == Aera communis == Quamquam minus frequentes etiam exstant locutio ''aera communis'' (''aerae communis'' loco ''post Christum natum'' ac ''ante aeram communem'' loco ''ante Christum natum'') et abbreviationes ''aer. comm.'' ac ''ante aer. comm.''<ref>Sunt exempla locutionum ''æræ communis'' et ''ante æram communem'' {{Google Books|mSJUAAAAcAAJ|p. 157 et 197}} ac abbreviationum ''aer. comm.'' {{Google Books|0NlOAAAAcAAJ|p. 107}} et ''ante ær. comm.'' {{Google Books|j0oUAAAAQAAJ|p. 391}}.</ref> == Aera Dionysiana == Aera vulgaris denique etiam ''aera Dionysiana'' appellatur, de nomine auctoris sui qui erat [[Dionysius Exiguus]].<ref>In contextu Latino vide: Blossius Aemilius Dracontius, Dracontii Hispani Libellorum Biga, Lipsiae, anno 1651 {{GB|n8g8AAAAcAAJ|pag. prima}}; Ioannes Lavrentius Berti, Ecclesiasticae historiae breviarium, pars prima, Valentiae, anno 1788 {{GB|IkTh6_YhmdYC|pag. 62}}. Deinde inveniuntur fontes e.g. in contextibus Anglico {{GB|w1RbAAAAcAAJ|hic, pag. 335}}, Theodisco {{GB|KNMAAAAAcAAJ|hic, pag. 181}}{{GB|38ZBAAAAcAAJ|hic, pag. 65}}, Batavo {{GB|UqRaAAAAcAAJ|hic, pag. 151}}, Hungarico {{GB|OwdQAAAAYAAJ|hic, pag. 161}}.</ref> Aera Dionysiana ne confundatur cum ''periodo Dionysiana'' quae est [[Cyclus magnus paschalis|periodus paschalis 532 annorum Iulianorum]].<ref>Großes vollständiges Universal-Lexicon aller Wissenschaften und Künste, Lipsiae et Salinis Saxonicis, anno 1741 {{GB|nuVBAQAAMAAJ|pag. 435/436}}.</ref> == Tabula acronymorum in nonnullis sermonibus == Hic vides tabulam cum acronymis aerarum Christianae vulgarisque in nonnullis [[sermo]]nibus (ac nexibus intervicipaedianis ab acronymis exemplarissimis{{dubsig}}): {| class="wikitable" width=75% | [[Latine]] || [[a.C.n.]] || [[p.C.n.]] || ante aer. vulg.<br>ante aer. comm. || aer. vulg.<br>aer. comm. |- |---- bgcolor=#FFFFDD | [[Anglice]] || B.C., BC<br>(B. C.) || A.D., AD<br>(A. D.) || B.C.E., BCE || [[:en:Common Era|C.E., CE]]<br>e.v. [era vulgaris]<ref>[http://www.thelema101.com/calendar Thelema 101: ''Thelemic Calendar and Holidays''] (Anglice)</ref> |---- bgcolor=#FFFFDD | [[Arabice]] || <div lang="ar" dir="rtl" class="mw-content-rtl">ق.م. </div> || [[:ar:بعد الميلاد|<div lang="ar" dir="rtl" class="mw-content-rtl">م.</div>]] || <div lang="ar" dir="rtl" class="mw-content-rtl"> ق.ح.ع.</div> || [[:ar:حقبة عامة|<div lang="ar" dir="rtl" class="mw-content-rtl">ح.ع.</div>]] |---- bgcolor=#FFFFDD | [[Batave]] || v.Chr. || n.Chr. || v.g.j.<br>v.o.j.<br>v.d.g.j. || [[:nl:Gangbare jaartelling|g.j.]]<br>n.o.j.<br>n.d.g.j. |---- bgcolor=#FFFFDD |[[Catalane]] || aC || bC || a.e.c.<br>a.n.e. || e.c.<br>n.e. |---- bgcolor=#FFFFDD |[[Dacoromanice]] || î.Hr. || d.Hr. || î.e.n.<br>î.e.c. || [[:ro:e.n.|e.n.]]<br>[[:ro:era comună|e.c.]] |---- bgcolor=#FFFFDD | [[Esperantice]] || a.K. || p.K. || a.K.E. || [[:eo:Komuna Erao|K.E.]] |---- bgcolor=#FFFFDD | [[Francogallice]] || av. J.-C. || apr. J.-C. || [[:fr:Wikipédia:Dates#Années_avant_J.-C.|av. n. è.]]<br>av. è. c.<br>AEC || de n. è.<br>[[:fr:Ère commune|è. c.]]<br>EC |---- bgcolor=#FFFFDD | [[Hispanice]] || a. C. || d. C. || a.e.c.<br>a.e.v.<br>d.e.c. || [[:es:Era común|e.c.]]<br>e.v. |---- bgcolor=#FFFFDD | [[Iaponice]] || 西暦前<ref name="ao">''Ante aeram occidentalem/aerae occidentalis''.</ref> || 西暦<ref name="ao" /> || (共通)[[:ja:紀元前|紀元前]] || (共通)紀元 |---- bgcolor=#FFFFDD | [[Islandice]] || f.Kr. || e.Kr. || f.o.t. || [[:is:Okkar tímatal|e.o.t.]] |---- bgcolor=#FFFFDD | [[Italiane]] || a.C. || d.C. || a.e.v.<br>a.e.c.<br>p.e.v. || [[:it:Era volgare|e.v.]]<br>e.c. |---- bgcolor=#FFFFDD | [[Neograece]] || π.Χ. || μ.Χ. || π.Κ.Χ.<br>π.Κ.Ε.<br>π.Κ.Π. || [[:el:Κοινή Χρονολογία (χρονολόγηση)|Κ.Χ.]]<br>Κ.Ε.<br>Κ.Π. |---- bgcolor=#FFFFDD | [[Norvegice]] || f.Kr. || e.Kr. || [[:nn:Fvt.|fvt.]] || evt. |---- bgcolor=#FFFFDD | [[Polonice]] || przed Chr. || po Chr. || [[:pl:przed naszą erą|p.n.e.]] || n.e. |---- bgcolor=#FFFFDD | [[Russice]] || до Р. Х. || от Р. Х. || до н. э. || [[:ru:Наша эра|н. э.]] |---- bgcolor=#FFFFDD | [[Lingua Sinensis|Sinice]] || 西元前<ref name="ao" /> || 西元<ref name="ao" />|| 公元前 || [[:zh:公元|公元]] |---- bgcolor=#FFFFDD | [[Suecice]] || f.Kr. || e.Kr. || fvt<br>f.v.t.<br>f.v.t.b. || [[:sv:Vår tideräkning|vt]]<br>v.t.<br>e.v.t. |---- bgcolor=#FFFFDD | [[Theodisce]] || v. Chr.<br>(v. Chr. Geb., v. Chr. G.) || n. Chr.<br>(n. Chr. Geb., n. Chr. G.) || [[:de:v. u. Z.|v. u. Z.]]<ref>Id praecipue in [[Res publica Democratica Germanica|Re publica Democratica Germanica]] in usu erat.</ref><br>v. d. Z. || u. Z.<br>n. u. Z.<br>n. d. Z. |} {{NexInt}} *[[Anno Domini]] *[[Aera Hispanica]] == Notae == <references/> {{Calendaria-aerae}} [[Categoria:Chronologia]] n6a5lwjrlg5dy2096wnm5k0o7iphcpm 4 26439 3969436 3962725 2026-07-02T00:20:12Z Grufo 64423 /* 2026 */ +[[Georgius Clemenceau]] 3969436 wikitext text/x-wiki {{Mone si pagina mensis abest}}<div style="width:40%; -moz-box-shadow:10px 10px 10px rgba(0, 0, 0, .2); -webkit-box-shadow:6px 6px 6px rgba(0, 0, 0, .2); box-shadow:8px 8px 8px rgba(0, 0, 0, .2); float:right; border:1px solid #BEBEBE; padding:1em; margin-left: 1em;"> {{Vicipaedia:Pagina prima/Capsa prima| titulus = Pagina mensis {{CURRENTMONTHNAMEGEN}} {{CURRENTYEAR}} | color tituli = white | color vexilli = #D61D00 | margo cacuminis = 0 | corpus = {{PaginaMensis}}}} </div> Omnes '''paginas mensis'''&mdash;praesentem, priores, proximas&mdash;haec [[pagina]] infra ostendit. Ut commentarius fiat pagina mensis, plurimi Vicipaediani de eo consentire debent. Si quandam paginam vis paginam mensem facere, sodes, disputa eam apud [[Disputatio Vicipaediae:Pagina mensis|disputationem huius paginae]]. ==Nexus== *[[{{TALKPAGENAME}}]] *[[Formula:PaginaMensis]] *[[Disputatio Formulae:PaginaMensis]] == 2004 == # [[Carolus Marx]] == 2005 == # Ian-Mai &rarr; [[Catharina Aragonensis]] # Iun-Dec &rarr; [[Ius Romanum]] == 2006 == # {{fn|PaginaMensis/Ianuarii 2006}} &rarr; [[Leivus Erici filius]] # {{fn|PaginaMensis/Februarii 2006}} &rarr; [[Bomba atomica]] # {{fn|PaginaMensis/Martii 2006}} &rarr; [[Ratisbona]] # {{fn|PaginaMensis/Aprilis 2006}} &rarr; [[Ecclesia Catholica]] # {{fn|PaginaMensis/Maii 2006}} &rarr; [[Nicolaus Cazantzaces]] # {{fn|PaginaMensis/Iunii 2006}} &rarr; [[Theoria Chordarum]] # {{fn|PaginaMensis/Iulii 2006}} &rarr; [[Anna Britanniae Regina]] # {{fn|PaginaMensis/Augusti 2006}} &rarr; [[Bellum Peloponnesiacum]] # {{fn|PaginaMensis/Septembris 2006}} &rarr; [[L. Annaeus Seneca minor]] # {{fn|PaginaMensis/Octobris 2006}} &rarr; [[C. Iulius Caesar]] # {{fn|PaginaMensis/Novembris 2006}} &rarr; [[Ioannes Hildebrandus Withofius]] # {{fn|PaginaMensis/Decembris 2006}} &rarr; [[Tigris]] == 2007 == # {{fn|PaginaMensis/{{MediaWiki:january-gen}} 2007}} &rarr; [[Imperium Cossanum]] # {{fn|PaginaMensis/{{MediaWiki:february-gen}} 2007}} &rarr; [[Infinitas]] # {{fn|PaginaMensis/{{MediaWiki:march-gen}} 2007}} &rarr; [[Moretum]] # {{fn|PaginaMensis/{{MediaWiki:april-gen}} 2007}} &rarr; [[Scacci]] # {{fn|PaginaMensis/{{MediaWiki:may-gen}} 2007}} &rarr; [[Stephanus Spielberg]] # {{fn|PaginaMensis/{{MediaWiki:june-gen}} 2007}} &rarr; [[Pong cervisiale]] # {{fn|PaginaMensis/{{MediaWiki:july-gen}} 2007}} &rarr; [[Asteroides]] # {{fn|PaginaMensis/{{MediaWiki:august-gen}} 2007}} &rarr; [[Physica electromagnetica]] # {{fn|PaginaMensis/{{MediaWiki:september-gen}} 2007}} &rarr; [[Hispania Visigothica]] # {{fn|PaginaMensis/{{MediaWiki:october-gen}} 2007}} &rarr; [[Berolinum]] # {{fn|PaginaMensis/{{MediaWiki:november-gen}} 2007}} &rarr; [[Tangaloa]] # {{fn|PaginaMensis/{{MediaWiki:december-gen}} 2007}} &rarr; [[Bacchae]] == 2008 == # {{fn|PaginaMensis/{{MediaWiki:january-gen}} 2008}} &rarr; [[Aspectus (ars grammatica)]] # {{fn|PaginaMensis/{{MediaWiki:february-gen}} 2008}} &rarr; [[Cuba]] # {{fn|PaginaMensis/{{MediaWiki:march-gen}} 2008}} &rarr; [[Relativitas specialis]] # {{fn|PaginaMensis/{{MediaWiki:april-gen}} 2008}} &rarr; [[Nix]] # {{fn|PaginaMensis/{{MediaWiki:may-gen}} 2008}} &rarr; [[Mathematica]] # {{fn|PaginaMensis/{{MediaWiki:june-gen}} 2008}} &rarr; [[Euripides]] # {{fn|PaginaMensis/{{MediaWiki:july-gen}} 2008}} &rarr; [[Hizbullah]] # {{fn|PaginaMensis/{{MediaWiki:august-gen}} 2008}} &rarr; [[Eleutherius Benizelus]] # {{fn|PaginaMensis/{{MediaWiki:september-gen}} 2008}} &rarr; [[Iohannes Rawls]] # {{fn|PaginaMensis/{{MediaWiki:october-gen}} 2008}} &rarr; [[Liber]] # {{fn|PaginaMensis/{{MediaWiki:november-gen}} 2008}} &rarr; [[Alphabetum Graecum]] # {{fn|PaginaMensis/{{MediaWiki:december-gen}} 2008}} &rarr; [[Canariae Insulae]] == 2009 == # {{fn|PaginaMensis/{{MediaWiki:january-gen}} 2009}} &rarr; [[Pecunia]] # {{fn|PaginaMensis/{{MediaWiki:february-gen}} 2009}} &rarr; [[Adrabigania]] # {{fn|PaginaMensis/{{MediaWiki:march-gen}} 2009}} &rarr; [[Gulielmus Wordsworth]] # {{fn|PaginaMensis/{{MediaWiki:april-gen}} 2009}} &rarr; [[Cyclus Inarotis et Petubastis]] # {{fn|PaginaMensis/{{MediaWiki:may-gen}} 2009}} &rarr; [[Cultura]] # {{fn|PaginaMensis/{{MediaWiki:june-gen}} 2009}} &rarr; [[Anaxagoras]] # {{fn|PaginaMensis/{{MediaWiki:july-gen}} 2009}} &rarr; [[Ayn Rand]] # {{fn|PaginaMensis/{{MediaWiki:august-gen}} 2009}} &rarr; [[Diana]] # {{fn|PaginaMensis/{{MediaWiki:september-gen}} 2009}} &rarr; [[Bellum Civile Americanum]] # {{fn|PaginaMensis/{{MediaWiki:october-gen}} 2009}} &rarr; [[Pulchritudo]] # {{fn|PaginaMensis/{{MediaWiki:november-gen}} 2009}} &rarr; [[Trafalgaris Pugna]] # {{fn|PaginaMensis/{{MediaWiki:december-gen}} 2009}} &rarr; [[Caseus]] == 2010 == # {{fn|PaginaMensis/{{MediaWiki:january-gen}} 2010}} &rarr; [[Ianus]] # {{fn|PaginaMensis/{{MediaWiki:february-gen}} 2010}} &rarr; [[Regnum Navarrae]] # {{fn|PaginaMensis/{{MediaWiki:march-gen}} 2010}} &rarr; [[Cannabis]] # {{fn|PaginaMensis/{{MediaWiki:april-gen}} 2010}} &rarr; [[Tellus (planeta)|Tellus]] # {{fn|PaginaMensis/{{MediaWiki:may-gen}} 2010}} &rarr; [[De vita Caesarum]] # {{fn|PaginaMensis/{{MediaWiki:june-gen}} 2010}} &rarr; [[Alanus Mathison Turing]] # {{fn|PaginaMensis/{{MediaWiki:july-gen}} 2010}} &rarr; [[Iosephus Schumpeter]] # {{fn|PaginaMensis/{{MediaWiki:august-gen}} 2010}} &rarr; [[Tabula Rosettana]] # {{fn|PaginaMensis/{{MediaWiki:september-gen}} 2010}} &rarr; [[Res militaris]] # {{fn|PaginaMensis/{{MediaWiki:october-gen}} 2010}} &rarr; [[Saturnus (deus)]] # {{fn|PaginaMensis/{{MediaWiki:november-gen}} 2010}} &rarr; [[Tempus]] # {{fn|PaginaMensis/{{MediaWiki:december-gen}} 2010}} &rarr; [[Tiara]] ==2011== # {{fn|PaginaMensis/{{MediaWiki:january-gen}} 2011}} &rarr; [[Computing machinery and intelligence]] # {{fn|PaginaMensis/{{MediaWiki:february-gen}} 2011}} &rarr; [[Obiectivismus]] # {{fn|PaginaMensis/{{MediaWiki:march-gen}} 2011}} &rarr; [[Groenlandia]] # {{fn|PaginaMensis/{{MediaWiki:april-gen}} 2011}} &rarr; [[SCDI]] # {{fn|PaginaMensis/{{MediaWiki:may-gen}} 2011}} &rarr; [[Apocolocyntosis]] # {{fn|PaginaMensis/{{MediaWiki:june-gen}} 2011}} &rarr; [[Antiquitas Posterior]] # {{fn|PaginaMensis/{{MediaWiki:july-gen}} 2011}} &rarr; [[Bisbona]] # {{fn|PaginaMensis/{{MediaWiki:august-gen}} 2011}} &rarr; [[Publius Ovidius Naso]] # {{fn|PaginaMensis/{{MediaWiki:september-gen}} 2011}} &rarr; [[Ho Chi Minh]] # {{fn|PaginaMensis/{{MediaWiki:october-gen}} 2011}} &rarr; [[Denarius]] # {{fn|PaginaMensis/{{MediaWiki:november-gen}} 2011}} &rarr; [[Ornithoptera alexandrae]] # {{fn|PaginaMensis/{{MediaWiki:december-gen}} 2011}} &rarr; [[Lingua Theodisca]] ==2012== # {{fn|PaginaMensis/{{MediaWiki:january-gen}} 2012}} &rarr; [[Britannia Minor]] # {{fn|PaginaMensis/{{MediaWiki:february-gen}} 2012}} &rarr; [[Harrius Potter]] # {{fn|PaginaMensis/{{MediaWiki:march-gen}} 2012}} &rarr; [[Theoria numerorum]] # {{fn|PaginaMensis/{{MediaWiki:april-gen}} 2012}} &rarr; [[Gulielmus Shakesperius]] # {{fn|PaginaMensis/{{MediaWiki:may-gen}} 2012}} &rarr; [[Oceanus Pacificus]] # {{fn|PaginaMensis/{{MediaWiki:june-gen}} 2012}} &rarr; [[Elizabeth II (regina Britanniarum)]] # {{fn|PaginaMensis/{{MediaWiki:july-gen}} 2012}} &rarr; [[Iter transtemporale]] # {{fn|PaginaMensis/{{MediaWiki:august-gen}} 2012}} &rarr; [[Olympia (certamina)]] # {{fn|PaginaMensis/{{MediaWiki:september-gen}} 2012}} &rarr; [[Noam Chomsky]] # {{fn|PaginaMensis/{{MediaWiki:october-gen}} 2012}} &rarr; [[Opera]] # {{fn|PaginaMensis/{{MediaWiki:november-gen}} 2012}} &rarr; [[Respublica Coreana]] # {{fn|PaginaMensis/{{MediaWiki:december-gen}} 2012}} &rarr; [[The Silmarillion]] ==2013== # {{fn|PaginaMensis/{{MediaWiki:january-gen}} 2013}} &rarr; [[Sisith]] # {{fn|PaginaMensis/{{MediaWiki:february-gen}} 2013}} &rarr; [[Angkor Wat]] # {{fn|PaginaMensis/{{MediaWiki:march-gen}} 2013}} &rarr; [[Cybele]] # {{fn|PaginaMensis/{{MediaWiki:april-gen}} 2013}} &rarr; [[Belgica]] # {{fn|PaginaMensis/{{MediaWiki:may-gen}} 2013}} &rarr; [[Oceanus Arcticus]] # {{fn|PaginaMensis/{{MediaWiki:june-gen}} 2013}} &rarr; [[Protagoras]] # {{fn|PaginaMensis/{{MediaWiki:july-gen}} 2013}} &rarr; [[Canada]] # {{fn|PaginaMensis/{{MediaWiki:august-gen}} 2013}} &rarr; [[Feles]] # {{fn|PaginaMensis/{{MediaWiki:september-gen}} 2013}} &rarr; [[Arithmetica]] # {{fn|PaginaMensis/{{MediaWiki:october-gen}} 2013}} &rarr; [[Viceregnum Peruvianum]] # {{fn|PaginaMensis/{{MediaWiki:november-gen}} 2013}} &rarr; [[Kyriacus Anconitanus de Picenicollibus]] # {{fn|PaginaMensis/{{MediaWiki:december-gen}} 2013}} &rarr; [[Litterae Civitatum Foederatarum]] ==2014== # {{fn|PaginaMensis/{{MediaWiki:january-gen}} 2014}} &rarr; [[Theaetetus (Plato)]] # {{fn|PaginaMensis/{{MediaWiki:february-gen}} 2014}} &rarr; [[Machina vaporaria]] # {{fn|PaginaMensis/{{MediaWiki:march-gen}} 2014}} &rarr; [[Imperium Romanum Orientale]] # {{fn|PaginaMensis/{{MediaWiki:april-gen}} 2014}} &rarr; [[Aethiopia]] # {{fn|PaginaMensis/{{MediaWiki:may-gen}} 2014}} &rarr; [[Gerasimus Lebedev]] # {{fn|PaginaMensis/{{MediaWiki:june-gen}} 2014}} &rarr; [[Vindobona]] # {{fn|PaginaMensis/{{MediaWiki:july-gen}} 2014}} &rarr; [[Marcus Paulus Venetus]] # {{fn|PaginaMensis/{{MediaWiki:august-gen}} 2014}} &rarr; [[Xenophon (scriptor)]] # {{fn|PaginaMensis/{{MediaWiki:september-gen}} 2014}} &rarr; [[Parthenon]] # {{fn|PaginaMensis/{{MediaWiki:october-gen}} 2014}} &rarr; [[Reformatio]] # {{fn|PaginaMensis/{{MediaWiki:november-gen}} 2014}} &rarr; [[Naxos]] # {{fn|PaginaMensis/{{MediaWiki:december-gen}} 2014}} &rarr; [[Moles Trium Angustiarum]] ==2015== # {{fn|PaginaMensis/{{MediaWiki:january-gen}} 2015}} &rarr; [[Thomas Hobbesius]] # {{fn|PaginaMensis/{{MediaWiki:february-gen}} 2015}} &rarr; [[Uranus (planeta)]] # {{fn|PaginaMensis/{{MediaWiki:march-gen}} 2015}} &rarr; [[Alma Mater Rudolphina Vindobonensis]] # {{fn|PaginaMensis/{{MediaWiki:april-gen}} 2015}} &rarr; [[Horatii et Curiatii]] # {{fn|PaginaMensis/{{MediaWiki:may-gen}} 2015}} &rarr; [[Secundum bellum mundanum]] # {{fn|PaginaMensis/{{MediaWiki:june-gen}} 2015}} &rarr; [[Centum Napoleonis dies]] # {{fn|PaginaMensis/{{MediaWiki:july-gen}} 2015}} &rarr; [[Iohannes Hus]] # {{fn|PaginaMensis/{{MediaWiki:august-gen}} 2015}} &rarr; [[Asturiae]] # {{fn|PaginaMensis/{{MediaWiki:september-gen}} 2015}} &rarr; [[Ludovicus XIV]] # {{fn|PaginaMensis/{{MediaWiki:october-gen}} 2015}} &rarr; [[Bagdatum]] # {{fn|PaginaMensis/{{MediaWiki:november-gen}} 2015}} &rarr; [[Ganges]] # {{fn|PaginaMensis/{{MediaWiki:december-gen}} 2015}} &rarr; [[Historiae (Polybius)]] ==2016== # {{fn|PaginaMensis/{{MediaWiki:january-gen}} 2016}} &rarr; [[Mercurius (planeta)]] # {{fn|PaginaMensis/{{MediaWiki:february-gen}} 2016}} &rarr; [[Lingua Ojibwayensis]] # {{fn|PaginaMensis/{{MediaWiki:march-gen}} 2016}} &rarr; [[Alfredus Ludovicus Kroeber]] # {{fn|PaginaMensis/{{MediaWiki:april-gen}} 2016}} &rarr; [[Mahometus]] # {{fn|PaginaMensis/{{MediaWiki:may-gen}} 2016}} &rarr; [[Mexicum]] # {{fn|PaginaMensis/{{MediaWiki:june-gen}} 2016}} &rarr; [[Grammatica Cambrica]] # {{fn|PaginaMensis/{{MediaWiki:july-gen}} 2016}} &rarr; [[Historia Francogallica]] # {{fn|PaginaMensis/{{MediaWiki:august-gen}} 2016}} &rarr; [[Unicornis]] # {{fn|PaginaMensis/{{MediaWiki:september-gen}} 2016}} &rarr; [[Numerus pi]] # {{fn|PaginaMensis/{{MediaWiki:october-gen}} 2016}} &rarr; [[Georgia]] # {{fn|PaginaMensis/{{MediaWiki:november-gen}} 2016}} &rarr; [[C (lingua programmandi)]] # {{fn|PaginaMensis/{{MediaWiki:december-gen}} 2016}} &rarr; [[Satura]] ==2017== # {{fn|PaginaMensis/{{MediaWiki:january-gen}} 2017}} &rarr; [[Planeta extrasolaris]] # {{fn|PaginaMensis/{{MediaWiki:february-gen}} 2017}} &rarr; [[Lingua Mandarina normalis]] # {{fn|PaginaMensis/{{MediaWiki:march-gen}} 2017}} &rarr; [[Roma]] # {{fn|PaginaMensis/{{MediaWiki:april-gen}} 2017}} &rarr; [[Theoria copiarum]] # {{fn|PaginaMensis/{{MediaWiki:may-gen}} 2017}} &rarr; [[Iuno]] # {{fn|PaginaMensis/{{MediaWiki:june-gen}} 2017}} &rarr; [[Vinum]] # {{fn|PaginaMensis/{{MediaWiki:july-gen}} 2017}} &rarr; [[Mars (planeta)]] # {{fn|PaginaMensis/{{MediaWiki:august-gen}} 2017}} &rarr; [[Petrus Seeger]] # {{fn|PaginaMensis/{{MediaWiki:september-gen}} 2017}} &rarr; [[Senatus consultum ultimum]] # {{fn|PaginaMensis/{{MediaWiki:october-gen}} 2017}} &rarr; [[Iacobus Quarterius]] # {{fn|PaginaMensis/{{MediaWiki:november-gen}} 2017}} &rarr; [[Guinea Aequinoctialis]] # {{fn|PaginaMensis/{{MediaWiki:december-gen}} 2017}} &rarr; [[Vascus Gama]] ==2018== # {{fn|PaginaMensis/{{MediaWiki:january-gen}} 2018}} &rarr; [[Cassius Dio]] # {{fn|PaginaMensis/{{MediaWiki:february-gen}} 2018}} &rarr; [[Rationes inter imperia Sinicum et Romanum]] # {{fn|PaginaMensis/{{MediaWiki:march-gen}} 2018}} &rarr; [[Franciscus (papa)]] # {{fn|PaginaMensis/{{MediaWiki:april-gen}} 2018}} &rarr; [[Argumentum cosmologicum]] # {{fn|PaginaMensis/{{MediaWiki:may-gen}} 2018}} &rarr; [[Rabindranath Tagore]] # {{fn|PaginaMensis/{{MediaWiki:june-gen}} 2018}} &rarr; [[Bucaresta]] # {{fn|PaginaMensis/{{MediaWiki:july-gen}} 2018}} &rarr; [[Res publica Dominiciana]] # {{fn|PaginaMensis/{{MediaWiki:august-gen}} 2018}} &rarr; [[Trappist-1]] # {{fn|PaginaMensis/{{MediaWiki:september-gen}} 2018}} &rarr; [[Robertus Frost]] # {{fn|PaginaMensis/{{MediaWiki:october-gen}} 2018}} &rarr; [[Scepticismus]] # {{fn|PaginaMensis/{{MediaWiki:november-gen}} 2018}} &rarr; [[Portus Dives]] # {{fn|PaginaMensis/{{MediaWiki:december-gen}} 2018}} &rarr; [[Lingua Aegyptia Demotica]] ==2019== # {{fn|PaginaMensis/{{MediaWiki:january-gen}} 2019}} &rarr; [[Perceptio]] # {{fn|PaginaMensis/{{MediaWiki:february-gen}} 2019}} &rarr; [[Estonia]] # {{fn|PaginaMensis/{{MediaWiki:march-gen}} 2019}} &rarr; [[Morphologia (linguistica)]] # {{fn|PaginaMensis/{{MediaWiki:april-gen}} 2019}} &rarr; [[Arnaldus de Villa Nova]] # {{fn|PaginaMensis/{{MediaWiki:may-gen}} 2019}} &rarr; [[Fretum Torresianum]] # {{fn|PaginaMensis/{{MediaWiki:june-gen}} 2019}} &rarr; [[Alba Longa]] # {{fn|PaginaMensis/{{MediaWiki:july-gen}} 2019}} &rarr; [[Lapita]] # {{fn|PaginaMensis/{{MediaWiki:august-gen}} 2019}} &rarr; [[Hedy Lamarr]] # {{fn|PaginaMensis/{{MediaWiki:september-gen}} 2019}} &rarr; [[Orchidaceae]] # {{fn|PaginaMensis/{{MediaWiki:october-gen}} 2019}} &rarr; [[Suleimanus I (sultanus Ottomanicus)]] # {{fn|PaginaMensis/{{MediaWiki:november-gen}} 2019}} &rarr; [[Panama]] # {{fn|PaginaMensis/{{MediaWiki:december-gen}} 2019}} &rarr; [[Psychologia]] ==2020== # {{fn|PaginaMensis/{{MediaWiki:january-gen}} 2020}} &rarr; [[Expeditio sacra]] # {{fn|PaginaMensis/{{MediaWiki:february-gen}} 2020}} &rarr; # {{fn|PaginaMensis/{{MediaWiki:march-gen}} 2020}} &rarr; # {{fn|PaginaMensis/{{MediaWiki:april-gen}} 2020}} &rarr; [[Codex Hammurabi]] # {{fn|PaginaMensis/{{MediaWiki:may-gen}} 2020}} &rarr; [[Alexander Puškin]] # {{fn|PaginaMensis/{{MediaWiki:june-gen}} 2020}} &rarr; [[Petrus I (imperator Russiae)]] # {{fn|PaginaMensis/{{MediaWiki:july-gen}} 2020}} &rarr; [[K2-18b]] # {{fn|PaginaMensis/{{MediaWiki:august-gen}} 2020}} &rarr; [[Unio Europaea]] # {{fn|PaginaMensis/{{MediaWiki:september-gen}} 2020}} &rarr; [[Confucius]] # {{fn|PaginaMensis/{{MediaWiki:october-gen}} 2020}} &rarr; [[Morbus Parkinson]] # {{fn|PaginaMensis/{{MediaWiki:november-gen}} 2020}} &rarr; [[Graeciae descriptio]] # {{fn|PaginaMensis/{{MediaWiki:december-gen}} 2020}} &rarr; [[Phillis Wheatley]] ==2021== # {{fn|PaginaMensis/{{MediaWiki:january-gen}} 2021}} &rarr; [[Museum Orsay]] # {{fn|PaginaMensis/{{MediaWiki:february-gen}} 2021}} &rarr; [[Cercopithecidae]] # {{fn|PaginaMensis/{{MediaWiki:march-gen}} 2021}} &rarr; [[Renatus Andegavensis]] # {{fn|PaginaMensis/{{MediaWiki:april-gen}} 2021}} &rarr; [[Franciscus Petrus Schubert]] # {{fn|PaginaMensis/{{MediaWiki:may-gen}} 2021}} &rarr; [[Columbia]] # {{fn|PaginaMensis/{{MediaWiki:june-gen}} 2021}} &rarr; [[Bibliotheca historica (Diodorus)]] # {{fn|PaginaMensis/{{MediaWiki:july-gen}} 2021}} &rarr; [[Franciscus Renatus Castribrientii]] # {{fn|PaginaMensis/{{MediaWiki:august-gen}} 2021}} &rarr; [[Zoroastrismus]] # {{fn|PaginaMensis/{{MediaWiki:september-gen}} 2021}} &rarr; [[Sinan Architectus]] # {{fn|PaginaMensis/{{MediaWiki:october-gen}} 2021}} &rarr; [[Costarica]] # {{fn|PaginaMensis/{{MediaWiki:november-gen}} 2021}} &rarr; [[Saturnus (planeta)]] # {{fn|PaginaMensis/{{MediaWiki:december-gen}} 2021}} &rarr; [[David Humius]] ==2022== # {{fn|PaginaMensis/{{MediaWiki:january-gen}} 2022}} &rarr; [[Renatus Cartesius]] # {{fn|PaginaMensis/{{MediaWiki:february-gen}} 2022}} &rarr; [[Socolata]] # {{fn|PaginaMensis/{{MediaWiki:march-gen}} 2022}} &rarr; [[Europa]] # {{fn|PaginaMensis/{{MediaWiki:april-gen}} 2022}} &rarr; [[Francia]] # {{fn|PaginaMensis/{{MediaWiki:may-gen}} 2022}} &rarr; [[Azteci]] # {{fn|PaginaMensis/{{MediaWiki:june-gen}} 2022}} &rarr; [[Guatimala]] # {{fn|PaginaMensis/{{MediaWiki:july-gen}} 2022}} &rarr; [[Neptunus (planeta)]] # {{fn|PaginaMensis/{{MediaWiki:august-gen}} 2022}} &rarr; [[Historiae (Herodotus)]] # {{fn|PaginaMensis/{{MediaWiki:september-gen}} 2022}} &rarr; [[Philologia]] # {{fn|PaginaMensis/{{MediaWiki:october-gen}} 2022}} &rarr; [[Cremifanum (abbatia)]] # {{fn|PaginaMensis/{{MediaWiki:november-gen}} 2022}} &rarr; [[Sexus]] # {{fn|PaginaMensis/{{MediaWiki:december-gen}} 2022}} &rarr; [[Maria Antonius Carême]] == 2023 == # {{fn|PaginaMensis/{{MediaWiki:january-gen}} 2023}} &rarr; [[Isaacus Newtonus]] # {{fn|PaginaMensis/{{MediaWiki:february-gen}} 2023}} &rarr; [[Germania]] # {{fn|PaginaMensis/{{MediaWiki:march-gen}} 2023}} &rarr; [[Athenae]] # {{fn|PaginaMensis/{{MediaWiki:april-gen}} 2023}} &rarr; [[Lingua Catalana]] # {{fn|PaginaMensis/{{MediaWiki:may-gen}} 2023}} &rarr; [[Iaponia]] # {{fn|PaginaMensis/{{MediaWiki:june-gen}} 2023}} &rarr; [[Musica]] # {{fn|PaginaMensis/{{MediaWiki:july-gen}} 2023}} &rarr; [[Ius]] # {{fn|PaginaMensis/{{MediaWiki:august-gen}} 2023}} &rarr; [[Augustus (imperator)]] # {{fn|PaginaMensis/{{MediaWiki:september-gen}} 2023}} &rarr; [[Mythologia]] # {{fn|PaginaMensis/{{MediaWiki:october-gen}} 2023}} &rarr; [[Tyrannis]] # {{fn|PaginaMensis/{{MediaWiki:november-gen}} 2023}} &rarr; [[Sacrum Romanum Imperium]] # {{fn|PaginaMensis/{{MediaWiki:december-gen}} 2023}} &rarr; [[Lingua Latina]] == 2024 == # {{fn|PaginaMensis/{{MediaWiki:january-gen}} 2024}} &rarr; [[Ethica]] # {{fn|PaginaMensis/{{MediaWiki:february-gen}} 2024}} &rarr; [[Ucraina]] # {{fn|PaginaMensis/{{MediaWiki:march-gen}} 2024}} &rarr; [[The 39 Steps (pellicula 1935)]] # {{fn|PaginaMensis/{{MediaWiki:april-gen}} 2024}} &rarr; [[Lingua Homerica]] # {{fn|PaginaMensis/{{MediaWiki:may-gen}} 2024}} &rarr; [[Oceanus Atlanticus]] # {{fn|PaginaMensis/{{MediaWiki:june-gen}} 2024}} &rarr; [[Theophrastus]] # {{fn|PaginaMensis/{{MediaWiki:july-gen}} 2024}} &rarr; [[Odyssea]] # {{fn|PaginaMensis/{{MediaWiki:august-gen}} 2024}} &rarr; [[Limax]] # {{fn|PaginaMensis/{{MediaWiki:september-gen}} 2024}} &rarr; [[Tabulae Iguvinae]] # {{fn|PaginaMensis/{{MediaWiki:october-gen}} 2024}} &rarr; [[Ostrea edulis]] # {{fn|PaginaMensis/{{MediaWiki:november-gen}} 2024}} &rarr; [[Agamemnon (Aeschylus)]] # {{fn|PaginaMensis/{{MediaWiki:december-gen}} 2024}} &rarr; [[Bowie (genus)]] == 2025 == # {{fn|PaginaMensis/{{MediaWiki:january-gen}} 2025}} &rarr; [[Isocrates]] # {{fn|PaginaMensis/{{MediaWiki:february-gen}} 2025}} &rarr; [[Oceanus]] # {{fn|PaginaMensis/{{MediaWiki:march-gen}} 2025}} &rarr; [[Quattuor equites apocalyptici]] # {{fn|PaginaMensis/{{MediaWiki:april-gen}} 2025}} &rarr; [[PHP]] # {{fn|PaginaMensis/{{MediaWiki:may-gen}} 2025}} &rarr; [[Gallaecia (Communitas autonoma)]] # {{fn|PaginaMensis/{{MediaWiki:june-gen}} 2025}} &rarr; [[Plato]] # {{fn|PaginaMensis/{{MediaWiki:july-gen}} 2025}} &rarr; [[Lycia]] # {{fn|PaginaMensis/{{MediaWiki:august-gen}} 2025}} &rarr; [[Lingua Mandarina]] # {{fn|PaginaMensis/{{MediaWiki:september-gen}} 2025}} &rarr; [[Guilielmus Turnerus]] # {{fn|PaginaMensis/{{MediaWiki:october-gen}} 2025}} &rarr; # {{fn|PaginaMensis/{{MediaWiki:november-gen}} 2025}} &rarr; # {{fn|PaginaMensis/{{MediaWiki:december-gen}} 2025}} &rarr; [[Quo vadis (mythistoria)]] == 2026 == # {{fn|PaginaMensis/{{MediaWiki:january-gen}} 2026}} &rarr; [[Divina Sapientia]] # {{fn|PaginaMensis/{{MediaWiki:february-gen}} 2026}} &rarr; [[Spatii temporisque tractio]] # {{fn|PaginaMensis/{{MediaWiki:march-gen}} 2026}} &rarr; [[Ion (Plato)]] # {{fn|PaginaMensis/{{MediaWiki:april-gen}} 2026}} &rarr; [[Plotina]] # {{fn|PaginaMensis/{{MediaWiki:may-gen}} 2026}} &rarr; [[Tannhauser (fabula melica)]] # {{fn|PaginaMensis/{{MediaWiki:june-gen}} 2026}} &rarr; [[Proelium Castelli Sumter]] # {{fn|PaginaMensis/{{MediaWiki:july-gen}} 2026}} &rarr; [[Georgius Clemenceau]] # {{fn|PaginaMensis/{{MediaWiki:august-gen}} 2026}} &rarr; # {{fn|PaginaMensis/{{MediaWiki:september-gen}} 2026}} &rarr; # {{fn|PaginaMensis/{{MediaWiki:october-gen}} 2026}} &rarr; # {{fn|PaginaMensis/{{MediaWiki:november-gen}} 2026}} &rarr; # {{fn|PaginaMensis/{{MediaWiki:december-gen}} 2026}} &rarr; ==Paginae Vicariae== Hae paginae tamquam paginae mensium monstrabuntur si pagina propria non iam designata sit. Hae "paginae vicariae" sunt redirectiones ad paginas mensium anteriores. <!-- These pages will be displayed, when a specific month page does not exist. The default pages are redirects to ''existing'' (!) specific month pages.--> # {{fn|PaginaMensis/Ianuarii}} # {{fn|PaginaMensis/Februarii}} # {{fn|PaginaMensis/Martii}} # {{fn|PaginaMensis/Aprilis}} # {{fn|PaginaMensis/Maii}} # {{fn|PaginaMensis/Iunii}} # {{fn|PaginaMensis/Iulii}} # {{fn|PaginaMensis/Augusti}} # {{fn|PaginaMensis/Septembris}} # {{fn|PaginaMensis/Octobris}} # {{fn|PaginaMensis/Novembris}} # {{fn|PaginaMensis/Decembris}} == Quomodo paginae mensium designantur == # Crea formulam <nowiki>[[</nowiki>Formula:PaginaMensis/MENSISCASUGENITIVO ANNI]] # In fine commentationis, inscribe {{fn|FA stella}} # In summo commentationis disputationis, inscribe {{fnp|PagMen|ANNUS{{!}}MENSISNUMERUS}} # Apud Vicidata, appone "badge" "Pagina mensis" # Supra hac in pagina, nexum ad commentationem adde ==Nexus interni== *{{fn|FA stella}} *[[Vicipaedia:Pagina]] <noinclude> [[Categoria:Paginae mensis|!]] [[Categoria:Pagina prima]] [[Categoria:Officia periodica Vicipaediae]] </noinclude> o01ace5ze5j2zoaoepxqrl7e72jvi5b 0 31642 3969352 3969346 2026-07-01T12:41:44Z Marcus Terentius Bibliophilus 2059 /* Conventus Parisiensis et Consilium Quattuor */ 3969352 wikitext text/x-wiki {{capsa hominis Vicidata}} [[Fasciculus:Clemenceau - Manet.jpg|thumb|[[Georgii Clemenceau effigies (Manet)|Georgius Clemenceau]] ab [[Eduardus Manet|Eduardo Manet]] pictus]] {{L1}} '''Georgius Beniaminus Clemenceau''' ([[Lingua Francogallica|Francogallice]]: ''Georges Benjamin Clemenceau''; natus die [[28 Septembris]] [[1841]] in vico Mouilleron-en-Pareds in [[Vendea (praefectura Franciae)|Vendea]], mortuus die [[24 Novembris]] [[1929]] [[Lutetia|Lutetiae]]) [[medicus]], [[diurnarius]] et [[vir publicus]] Francogallicus fuit. Inter maximos viros [[Tertia Res Publica (Francia)|Tertiae Rei Publicae]] numeratur. Rebus publicis [[Francia|Franciae]] interfuit a bello anni 1870 usque ad finem [[Primum bellum mundanum|Primi Belli Orbis Terrarum]]. Praeses consilii ministrorum fuit primum ab anno 1906 usque ad annum 1909, deinde a mense Novembri anni 1917 usque ad mensem Ianuarium anni 1920. Quia bellum anno 1918 ad victoriam perduxit et [[Foedus Versaliis ictum (1919)|foedus Versaliense]] sanxit, «Pater Victoriae» cognominatus est; iam antea propter indolem ferocem «Tigris» vocabatur. Vita eius publica longissima fuit. Fere omnia magna discrimina Tertiae Rei Publicae vidit eorumque particeps fuit. Praefectus [[Mons Martyrum|Montis Martyrum]] fuit cum obsidionis tempore tum primis Communis Lutetiani diebus; annis post 1880 dux factionis sinistrae, quae «radicalis» vocabatur, tot ministeria orationibus evertit ut «eversor ministeriorum» diceretur; in suspicionem fraudis Panamensis adductus et comitiis anni 1893 victus, scribendo se restituit et inter primos defensores [[Alfredus Dreyfus|Alfredi Dreyfusi]] exstitit; idem epistulae apertae [[Aemilius Zola|Aemilii Zolae]] titulum «[[J'accuse...!|J'accuse]]» indidit. Anno 1902 senator [[Varus (praefectura Franciae)|Varensis]] electus in curiam rediit; rem publicam primum ab anno 1906 usque ad annum 1909 gubernavit, quibus annis, civibus inter se acriter contendentibus, diuturnam famam «domitoris secessionum opificum» sibi peperit; deinde, sex et septuaginta annos natus, gubernio praefuit quod victoriam pararet. Deum esse negabat, sacerdotum potentiae adversabatur, libertatem singulorum acerrime defendebat, imperio in alias gentes proferendo ob aequalitatem populorum repugnabat, Dreyfusum tuebatur, sed idem, ordinis custos, civitatis auctoritatem summam esse volebat: quapropter non facile uni factioni adscribi potest. Diu et dextrae et sinistrae partibus suspectus fuit: dextra eius in clericos odium reprehendebat, sinistra ei motus opificum repressos non ignoscebat. Ab exeunte saeculo vicesimo iterum a doctis magni aestimatur et inter gratissimos rerum Francogallicarum viros manet. == Ortus et institutio (1841–1865) == === Familia medicorum rei publicae faventium === Georgius Beniaminus Clemenceau natus est die 28 Septembris 1841 in vico Mouilleron-en-Pareds, in domo avorum maternorum, gentis Gautreau, ubi mater Emma parere maluerat. Familia Clemenceau ex agrorum dominis et medicis regionis quae Bocage vocatur erat: medici in ea gente inde a saeculo septimo decimo fuerunt, et proavus, Petrus Paulus Clemenceau, exercituum occidentalium medicus tempore rerum novarum, postea in concilio legibus ferendis sedit. Duo praedia familia possidebat: Aubraie, villam in vico La Réorthe, et Le Colombier, villam rusticam apud Mouchamps, ubi Georgius sepultus est. Cum illa Vendea regi et Ecclesiae fidelissima esset, familia tamen Clemenceau partes contrarias sequebatur, eorum scilicet qui ''Bleus'' vocabantur: hi erant cives litteris culti, [[Voltarius|Voltarii]] studiosi, rei publicae dediti.<ref>De familia et pueritia Vendeana: Jean-Baptiste Duroselle, ''Clemenceau'', Lutetiae, Fayard, 1988, cap. 1; Michel Winock, ''Clemenceau'', Lutetiae, Perrin, 2007.</ref> Pater, Beniaminus Clemenceau (1810–1897), medicus Lutetiae institutus, ubi rebus novis anni 1830 interfuerat, aliquamdiu [[Portus Namnetum|Namnetibus]] medicinam exercuit, deinde ea relicta praedium Aubraie colendum suscepit. Rei publicae propugnator acerrimus, [[Iulius Michelet|Micheleti]] admirator, Deum esse tam constanter negans ut neminem liberorum baptizari sineret, anno 1848 concilio populari Namnetensi interfuit et inter duces fuit earum societatum occultarum quae in occidentali Gallia rem publicam fovebant. Primum post rem publicam die 2 Decembris 1851 vi oppressam comprehensus, iterum anno 1858, post insidias ab Orsinio factas, captus et in [[Algeria|Algeriam]] deportari iussus, tandem dimissus est. Hae calamitates puerum Georgium graviter moverunt, qui a patre et medicinae amorem et rei publicae studium et acrem religionis contemptum accepit. Mater, Emma Gautreau, filia agricolae locupletis vici Mouilleron, e familia [[Protestantes|protestantium]] orta, domui lenitatem attulit, quam filius memoria semper tenuit.<ref>De Benjamin Clemenceau, de studiis eius annorum 1830 et 1848 deque comprehensionibus annorum 1851 et 1858: Duroselle, ''Clemenceau'', op. cit., cap. 1; Jean-François Chanet, ''Clemenceau. Dans le chaudron des passions républicaines'', Lutetiae, Gallimard, 2021, cap. 1.</ref> === Studia Namnetensia et medicina Lutetiana === E schola privata Monfort egressus, Georgius lyceum Namnetense frequentavit, quod hodie eius nomine appellatur. Discipulus ingeniosus sed inconstans, amorem Graeciae antiquae ibi concepit, cuius litteras per totam vitam lectitavit; Romam contra aversabatur. Primis studiis anno 1858 absolutis, die 1 Novembris eiusdem anni scholae medicinae Namnetensi nomen dedit, ubi tres annos studuit et probationem eorum quos externos (''externes'') vocant superavit; anno 1861 Lutetiam petivit ut studia perficeret.<ref>De studiis Namnetensibus et de schola medicinae praeparatoria: Duroselle, ''Clemenceau'', op. cit., cap. 1–2, ex studiis Jean-Pierre Kernéis.</ref> Lutetiae inter iuvenes studentes imperio [[Napoleo III (imperator Franciae)|Napoleonis III]] adversari coepit. Cum sodalibus quibusdam, inter quos Ludovicus Andrieux, postea praefectus vigilum, libellum hebdomadarium ''Le Travail'' condidit, in quo etiam Aemilius Zola scribebat. Mense Februario 1862, quod libellis propositis cives ad memoriam rerum anni 1848 celebrandam convocaverat, comprehensus tres et septuaginta dies in carcere Mazas detentus est. Tum [[Ludovicus Augustus Blanqui|Augustum Blanqui]] frequentabat, cuius auctoritate aliquamdiu tenebatur, et societati se adiunxit cui nomen erat ''Agis comme tu penses''; cuius socii, qui se libere cogitare profitebantur, inter alia pollicebantur se nuptias ritu sacro numquam celebraturos. Mense Maio 1865, dissertatione de generatione elementorum [[Anatomia|anatomicorum]] publice defensa, doctoris gradum adeptus est.<ref>De ''Le Travail'', de carcere Mazas et de societate «Agis comme tu penses»: Winock, ''Clemenceau'', op. cit.; Duroselle, ''Clemenceau'', op. cit., cap. 2.</ref> === Commoratio Americana (1865–1869) === De rebus Francicis desperans, etiam infelici amore Hortensiae Kestner afflictus, quae uxoris amici eius Augusti Scheurer-Kestner soror erat, Clemenceau in [[Civitates Foederatae Americae|Civitates Foederatas Americae]] navigavit et die 28 Septembris 1865, quo die quartum et vicesimum aetatis annum complevit, paucis mensibus post bellum civile finitum, [[Novum Eboracum]] advenit. Fere quattuor annos ibi mansit, instituta popularia Americanorum iis temporibus quae ''Reconstruction'' vocantur magna cum admiratione observans: disputationes de praeside Andrea Johnson in iudicium vocando audiit et inde didicit potestati unius hominis et iis qui ''conservateurs'' vocantur diffidere. Actis diurnis quae ''Le Temps'' inscribuntur epistulas Americanas mittebat, et tenues reditus augebat linguam Francogallicam et artem equitandi docens in schola puellarum quam domina Aiken regebat, in oppido Stamford [[Connecticuta|Connecticutae]].<ref>De commoratione Americana et de epistulis « Lettres d'Amérique »: Duroselle, ''Clemenceau'', op. cit., cap. 3 (de re Kestner, p. 69–72); Winock, ''Clemenceau'', op. cit.; s.v. « États-Unis », in ''Dictionnaire Clemenceau'', op. cit.</ref> Ibi puellam Mariam Plummer adamavit, patre orbam, in Wisconsinia educatam, avunculo Horatio Taylor, argentario Novi Eboraci, commissam. Post primam repulsam, duo itinera trans oceanum longamque de ritu sacro adhibendo contentionem, quem Clemenceau omnino respuebat, nuptiae apud magistratum Novi Eboraci die 20 Iunii 1869 factae sunt; coniuges statim in Franciam profecti sunt. Tres liberi nati sunt: Magdalena (1870), Theresia (1872), Michael (1873). Matrimonium parum concors paulatim solutum est: anno 1892 Clemenceau, adulterii crimine usus, divortium celerrime obtinuit, liberis sibi adiudicatis, et Maria in Americam remissa est. Quae postea in Franciam reversa, Lutetiae mense Septembri 1922, ab omnibus deserta, mortua est.<ref>De Mary Plummer, de nuptiis diei 20 Iunii 1869 et de divortio anni 1892: Duroselle, ''Clemenceau'', op. cit., p. 83–85 et 337–338; Chanet, ''Clemenceau'', op. cit.; Sylvie Brodziak, s.v. « Plummer, Mary », in Sylvie Brodziak et Samuël Tomei (ed.), ''Dictionnaire Clemenceau'', Lutetiae, Robert Laffont, in serie « Bouquins », 2017.</ref> == Initium vitae publicae: Mons Martyrum, bellum, Commune Lutetianum (1870–1871) == === Praefectus regionis duodevicesimae === In Franciam reversus, Clemenceau in [[Mons Martyrum|Monte Martyrum]] medicinam exercuit, ubi plebem curans «medicus pauperum» vocabatur. Imperio die 4 Septembris 1870 everso, statim ad rem publicam tractus est: postridie Stephanus Arago, praefectus Lutetiae, eum regioni duodevicesimae urbis praefecit. Dum urbs obsidetur, annonam, auxilia, scholas curavit et omnibus indutiis repugnavit; die 31 Octobris, cum in curia urbana seditio orta esset, comitia municipalia statim habenda censuit et, Stephano Arago amoto, cum gubernium auctoritatem suam recuperavisset, magistratu se abdicavit; die tamen 5 Novembris ingenti consensu praefectus electus est. Die 8 Februarii 1871 delegatus Sequanae in conventum nationalem electus, in extrema sinistra sedit et contra pacis condiciones suffragium tulit, [[Alsatia|Alsatiae]] partisque [[Lotharingia|Lotharingiae]] cessionem recusans.<ref>De praefectura Montis Martyrum, de die 31 Octobris 1870 et de comitiis mensis Februarii 1871: Winock, ''Clemenceau'', op. cit.; s.v. « Guerre de 1870 », in ''Dictionnaire Clemenceau'', op. cit.</ref> === Dies 18 Martii 1871 et conciliatio frustra temptata === In eius regione tragoedia diei 18 Martii 1871 acta est. Cum [[Adolphus Thiers]] [[canno|tormenta]] custodiae nationalis in colle collecta auferri iussisset, res mane male cessit: milites cum multitudine consenserunt, et dux Lecomte, qui tela conici iusserat, a suis militibus comprehensus est. Clemenceau, qui prima luce cum Lecomte collocutus erat et suaserat ut tormenta celerius amoverentur, sero de periculo certior factus est: cum in viam des Rosiers, fascia praefecti cinctus, pervenit, duces Lecomte et Clément-Thomas paulo ante a multitudine interfecti erant. Ipse quoque petitus, cum seditiosi, qui eum [[Versaliae|Versaliensibus]] conscium putabant, mortem ei minarentur, vix manus furentium effugit. De ea re testimonium notissimum reliquit, in quo «sanguinis furorem» multitudinis effrenatae describit; eius diei onus per totam vitam tulit, cum quaestio parlamentaria aliquamdiu culpam in eum conferre conata esset.<ref>Narrationem Clemenceau de die 18 Martii, in qua verba de « sanguinis furore » leguntur, edidit Jean Martet, ''Le Silence de M. Clemenceau'', Lutetiae, Albin Michel, 1929; vide Chanet, ''Clemenceau'', op. cit., et Duroselle, ''Clemenceau'', op. cit., p. 107–111.</ref> Proximis diebus Clemenceau Lutetiam et [[Versaliae|Versalias]] conciliare frustra conatus est. In conventu, die 22 Martii, cum aliis delegatis rei publicae faventibus rogationem tulit de consilio municipali Lutetiano statim eligendo, ut seditioni causa eriperetur; a maiore parte regum studiosa exsibilatus est. Eodem die summum custodiae nationalis concilium eum praefectura privavit. Inter «rusticos», qui Lutetiam domare volebant, et seditiosos, qui Commune suum declarare parabant, positus, cum aliis praefectis de comitiis differendis egit, sed die 26 Martii in sua regione septingenta quinquaginta duo tantum suffragia rettulit. Postridie etiam delegati munere se abdicavit; per septem illos dies cruentos Lutetia aberat: in provinciis enim cum societate quae «Ligue d'union républicaine des droits de Paris» vocabatur extrema conciliandi consilia persequebatur. Haec duo simul expertus, bellum civile et conciliatorum imbecillitatem, primam, ut [[Michael Winock]] iudicat, rerum civilium disciplinam accepit.<ref>De conciliandi conatibus, de praefectura die 22 Martii adempta et de abdicatione diei 27 Martii 1871: Winock, ''Clemenceau'', op. cit., cap. 1.</ref> == Dux sinistrae radicalis (1871–1893) == [[Fasciculus:CLEMENCEAU, Georges, Nadar, GALLICA.jpg|thumb|Georgius Clemenceau, imago photographica ab officina Nadar facta.]] === A consilio municipali ad Cameram === Mense Iulio 1871 in consilium municipale Lutetiae pro vico Clignancourt electus, anno 1875 eius praeses factus est. Comitiis mensis Februarii 1876 sedem delegati regionis duodevicesimae recuperavit, quam usque ad annum 1885 tenuit; deinde pro [[Varus (praefectura Franciae)|Varo]] ab anno 1885 ad annum 1893 in Camera sedit. In Camera celeriter orator extremae sinistrae, quae mox radicalis appellata est, omnium maxime timendus evasit: verbis brevibus, acri irrisione, argumentis pressis a florida illius aetatis eloquentia discessit. Primum magnum certamen pro Communis fautoribus suscepit, quibus veniam inde ab anno 1876 cum [[Victor Hugo|Victore Hugo]] postulavit et anno 1880 plenam atque integram obtinuit.<ref>De consilio municipali Lutetiae et de certamine pro venia communalistis danda: Duroselle, ''Clemenceau'', op. cit., p. 116–117; ''Dictionnaire Clemenceau'', op. cit., s.v. « Pelletan »; Winock, ''Clemenceau'', op. cit.</ref> Mense Ianuario 1880 prima sua [[Diarium|acta diurna]] condidit, ''La Justice'', quibus Camillus Pelletan scriptis praefectus est quaeque tredecim annos radicalium vox fuerunt. Programma eius, oratione in Monte Martyrum anno 1880 habita praesertim expositum, haec complectebatur: leges constitutionales anni 1875, quas nimis veterum institutorum tenaces iudicabat, retractandas; ecclesias a civitate seiungendas; tributum ex reditibus instituendum; libertates scribendi, conveniendi, sociandi; reformationes sociales ([[tempus laboris]], dominorum obligationem in laboris casibus, pensiones senectutis), quibus opifices in rem publicam reciperentur. Bonorum communioni adversus, Clemenceau operarios [[socialismus|socialismo]] nascenti eripere volebat: oratio diei 8 Maii 1891, octavo die post caedem [[Fourmies (Septentrio)|Fourmiensem]] habita, in qua «Quartum Statum» surgentem descripsit, totam eius sententiam complectitur, reformationibus quidem opificum causa faciendis intentam, [[Pugna classium|ordinum autem certamini]] adversam.<ref>De ''La Justice'' et de programmate radicalium: ''Dictionnaire Clemenceau'', op. cit., s.v. « Justice (La) »; oratio diei 8 Maii 1891 de « Quarto Statu » ex ''Journal officiel'' citatur apud Duroselle, ''Clemenceau'', op. cit., p. 254–255, in ''Dictionnaire Clemenceau'' et apud Chanet, ''Clemenceau'', op. cit.</ref> === «Eversor ministeriorum» et coloniarum adversarius === Annis post 1880 Clemenceau rostris ut telo utebatur: eius interpellatione «magnum ministerium» Gambettae mense Ianuario 1882 cecidit, et plura gubernia eorum qui «opportunistes» vocabantur orationibus eius eversa sunt; inde fama «eversoris ministeriorum» nata est. Diutissime cum [[Iulius Ferry|Iulio Ferry]] contendit, cuius consilia de imperio in exteras terras proferendo tribus de causis oppugnabat: vires patriae contra Germaniam dispergi; sumptus immensos esse; falsam esse illam speciem humanitatis barbaris afferendae. Die 30 Martii 1885, post rem apud Lang Son gestam, quae clades maior quam erat nuntiata est, ultimum ictum intulit: se in subselliis gubernii non iam ministros sed reos videre dixit; Ferry eodem die eversus est.<ref>De casu Ferry et de fama « eversoris ministeriorum »: Chanet, ''Clemenceau'', op. cit.; Duroselle, ''Clemenceau'', op. cit.</ref> Die 30 Iulii 1885, orationi respondens qua Ferry colonias officio «superiorum gentium» erga «inferiores» defenderat, Clemenceau unam ex clarissimis contra colonias orationibus parlamentariis habuit: superiores gentes, inferiores gentes: facile dictu! Indorum Sinarumque excultas civitates commemorans, et admonens doctos quosdam Germanos «demonstravisse» gentem Francicam inferiorem esse, ut clades anni 1870 explicaretur, in expugnatione nihil nisi vim sine iure esse denuntiavit. Haec oratio, postridie tota in ''La Justice'' edita, non impedivit quominus recentiores historici imaginem Clemenceau coloniarum osoris temperarent: rerum enim potitus imperium iam partum retinendum administravit.<ref>Oratio diei 30 Iulii 1885 in ''La Justice'' diei 31 Iulii 1885 edita est; vide Winock, ''Clemenceau'', op. cit., et Julie d'Andurain, s.v. « Colonisation », in ''Dictionnaire Clemenceau'', op. cit., quae monet ne Clemenceau simpliciter coloniarum osor habeatur.</ref> Haec perpetua adversandi ratio ei etiam damno fuit. Clemenceau rationem rerum gradatim efficiendarum, quam Gambetta et Ferry defendebant, respuebat: programma republicanum statim perfici postulabat, imprimis leges anni 1875 retractari, ita ut una tantum Camera maneret et senatus conservator tolleretur. Quem «opportunistae» criminabantur republicanos dividere et veterum rerum fautoribus servire; ille eos optima quaeque lucri causa prodidisse arguebat. Comitiis mensis Octobris 1885 et in Sequana et in Varo electus, Varum elegit, cuius vetus republicana traditio ingenio eius respondebat; anno 1889 sedem apud Draguignan retinuit. Tamen, quamvis Camerae auctoritate praestaret, his annis numquam imperium petivit: dum res publica programmati suo non responderet, gubernii particeps fieri noluit, atque ita censoris tantum partes egit, quae tandem suis quoque taedio fuerunt. === A Boulanger ad Panamam: per scandala === Quod generalis [[Georgius Boulanger|Boulanger]] tantum crevit, partim Clemenceau imputandum est, qui eum ministerio belli in gubernio Freycinet, mense Ianuario 1886, praefici curavit, ducem rei publicae amicum se promovere ratus. Cum autem motus Boulangisticus in motum populari imperio faventem reique publicae periculosum mutatus esset, inter acerrimos eius adversarios fuit et anno 1888 Societati iurium hominis et civis condendae interfuit, qua republicanorum defensio ordinaretur. Ex eo discrimine etiam didicit novis Caesaribus perpetuo diffidere; vicissim is factus est quem dextra nationalis et Iudaeorum osores libentissime petebant.<ref>De Clemenceau et motu Boulangistico: Winock, ''Clemenceau'', op. cit.; Duroselle, ''Clemenceau'', op. cit.</ref> Fraus Panamensis ictum paene mortiferum ei intulit. Clemenceau numquam inter eos fuit qui pecunias acceperant: nulla quaestio probavit eum quidquam a Societate accepisse. Sed amicus erat Cornelii Herz, negotiatoris audacis, qui ab anno 1883 ad annum 1885 partem actorum ''La Justice'' possederat quique unus e duobus maximis rerum publicarum corruptoribus, cum barone Iacobo de Reinach, fuisse patuit. Mors suspecta Reinach, nocte inter dies 19 et 20 Novembris 1892, paucis horis post desperatum colloquium cui Clemenceau adfuerat, deinde fuga Herz [[Londinium]], delegatum Varensem calumniis inauditae acerbitatis obiecerunt, in quibus odium parlamenti Boulangisticum cum Iudaeorum odio actorum ''La Libre Parole'' coniungebatur. Die 20 Decembris 1892 Paulus Déroulède eum in Camera nominatim accusavit, quod Herz in vitam publicam Francicam introduxisset; certamen singulare sclopetis exeunte Decembri commissum neminem vulneravit. Mense Iunio 1893 delegatus Millevoye in rostris «chartas Norton» recitavit, quibus probari videbatur Clemenceau ab Anglia mercede conductum esse; sed falsa tam crassa erant ut sessio accusatori ludibrio verteretur, et iudices falsarios damnaverunt. Iure purgatus, Clemenceau tamen apud populum laesus mansit.<ref>De Panama, de Cornélius Herz, de interpellatione Déroulède et de falsis « chartis Norton »: Winock, ''Clemenceau'', op. cit., qui de partibus Andrieux disputat; Duroselle, ''Clemenceau'', op. cit., qui demonstrat Clemenceau numquam pecunias accepisse; Adrien Dansette, ''Les Affaires de Panama'', Lutetiae, Perrin, 1934.</ref> Comitiis mensis Septembris 1893 in Varo, post contentionem asperrimam in qua clamoribus «Aoh yes!» vexabatur, secundo suffragio a coalitione varia victus est, quamquam die 7 Augusti, magna oratione apud Salernes habita, honorem suum et opera defenderat. Duos et quinquaginta annos natus, post quindecim annos auctoritatis in sinistram parlamentariam, sine mandato, aere alieno obrutus relictus est, et ''La Justice'' cladi haud diu superstes fuit.<ref>De petitione Varensi et de clade diei 3 Septembris 1893: Winock, ''Clemenceau'', op. cit.; ''Dictionnaire Clemenceau'', op. cit., s.v. « Justice (La) ».</ref> == Diurnarius et Dreyfusi defensor (1893–1902) == === Scribendo restitutus === Annis 1893–1897 necessario ad diurna et litteras se convertit. Cotidie scribebat, primum in ''La Justice'', deinde in aliis foliis, et commentarios in libros collegit: ''La Mêlée sociale'' (1895), ''Le Grand Pan'' (1896), testimonia hominis de moribus civitatis cogitantis, [[Carolus Darwin|Darwini]] et philosophiae positivae studiosi. Anno 1898 unicam fabulam longam edidit, ''Les Plus Forts'', et annis 1901–1902 hebdomadarium solus scripsit, ''Le Bloc''. Haec opera abundantia, diu neglecta, a criticis nuper pluris aestimata sunt: scriptorem verum produnt, [[Claudius Monet|Claudii Monet]], Gustavi Geffroy, [[Augustus Rodin|Augusti Rodin]] amicum, artis Iaponicae studiosissimum interpretem.<ref>De operibus litterariis annorum 1893–1902: Sylvie Brodziak, s.v. « Plus Forts (Les) », in ''Dictionnaire Clemenceau'', op. cit.; Winock, ''Clemenceau'', op. cit.</ref> === Causa Dreyfusiana: a dubitatione iuridica ad certam sententiam === [[Fasciculus:J'accuse - Gallica - page 1.jpg|thumb|Prima pagina diurnorum ''L'Aurore'' diei 13 Ianuarii 1898, cum epistula Aemilii Zolae «J'accuse...!».]] Causa Dreyfusiana Clemenceau campum renascendi praebuit. Exeunte anno 1897 in acta ''L'Aurore'' Ernesti Vaughan receptus, mense Novembri ab Augusto Scheurer-Kestner persuasus est damnationem anni 1894 quaestione vitiosa niti; primus eius commentarius retractationi favens statim prodiit. Initio sententia eius mere iuridica erat: innocentiam, cuius probationem se non habere dicebat, non affirmans, legem omnibus aequam postulabat, quod iustitiae praesidia uni negari non possent quin tota civitas periclitaretur. Post absolutionem flagitiosam Esterhazy, die 11 Ianuarii 1898, ipse epistulam apertam Aemilii Zolae ad praesidem rei publicae in ''L'Aurore'' recepit eique titulum, ex ipso textu sumptum, invenit: «J'accuse...!», die 13 Ianuarii trecentis milibus exemplarium editum. Idem, commentario diei 23 Ianuarii, vocabulum «intellectuels» ad libellorum subscriptores significandos firmavit.<ref>De conversione ad retractationem, de titulo « J'accuse » et de vocabulo « intellectuels »: Winock, ''Clemenceau'', op. cit., cap. 15–16; Duroselle, ''Clemenceau'', op. cit.</ref> In iudicio Zolae (mense Februario 1898) cum fratre Alberto, advocato procuratoris actorum, verba fecit, oratione rem latius proponens: non unius hominis fortunam, sed quaestionem agi utrum potestas militaris iuri subiceretur, et periculum imminere imperii sub gladio constituti. Disputationes iudicii, in primis confessio cuiusdam ducis dicentis concilium militare damnationem Dreyfusi, sontis aut insontis, retractare noluisse, eum de innocentia damnati plane persuaserunt. Per totam causam plura centena commentariorum in ''L'Aurore'' edidit, postea septem voluminibus collecta, et cum Eduardo Drumont sclopetis certavit. Post alterum iudicium Rhedonense et veniam Dreyfuso mense Septembri 1899 datam, quam invitus accepit, quod iustitiam plenam deseri putabat, inter eos mansit qui restitutionem postulabant, anno 1906 perfectam. Causa Dreyfusiana certamina eius transformavit: exinde rei publicae defensio et contra nationis cultum immodicum clericorumque potentiam pugna actionem eius rexerunt.<ref>De iudicio Zolae et de sententia Clemenceau de innocentia mutata: ''Dictionnaire Clemenceau'', op. cit.; Winock, ''Clemenceau'', op. cit. Verba de « imperio sub gladio » in ''L'Aurore'' postridie iudicii leguntur.</ref> Alterum concilium militare, Rhedonibus aestate anni 1899 post rescissum iudicium anni 1894 coactum, Dreyfusum iterum, causis levantibus additis, damnavit: sententia absurda quae Europam consternavit. Cum gubernium Waldeck-Rousseau veniam a praeside rei publicae dandam proponeret, Clemenceau primo vehementer obstitit: veniam accipere idem esse ac innocentiam non proclamare, et ius deserere ut ad misericordiam confugeretur. Tandem damnati viribus exhaustis cessit, sed retractationem plenam persequi non destitit, quae die 12 Iulii 1906 perfecta est: summum tribunal iudicium Rhedonense sine remissione rescidit, Dreyfus in exercitum restitutus et honore militari ornatus est. Forte tum Clemenceau in gubernio erat; paucis post mensibus, praeses consilii factus, Picquart, tribunum ob veritatem detectam vexatum, ministrum belli fecit, simul reparandi simul lacessendi causa. Haec fides frigora non exclusit: cum ipso Alfredo Dreyfus, quem nimis patientem iudicabat, rarus ei usus fuit, et necessitudines cum parte Dreyfusianorum, cum [[Ioannes Jaurès|Jaurès]] et Péguy, post communem victoriam cito refrixerunt.<ref>De iudicio Rhedonensi, de venia et de restitutione anni 1906: Winock, ''Clemenceau'', op. cit.; Duroselle, ''Clemenceau'', op. cit.</ref> == Reditus ad imperium (1902–1909) == [[Fasciculus:Georges Clemenceau par Nadar, Paul.jpg|thumb|Clemenceau a Paulo Nadar photographice expressus.]] === Senator Varensis et «primus Franciae vigil» === Mense Aprili 1902 is, qui olim senatum tollendum postulaverat, senator Varensis electus est; quam inconstantiam aequo animo tulit. Coniunctioni sinistrarum («Bloc des gauches») eiusque laicis consiliis favit et legi anni 1905 de ecclesiis a civitate seiungendis suffragatus est, a factione tamen radicali ordinata, anno 1901 condita, semper afuit neque ei umquam nomen dedit. Die 14 Martii 1906, quattuor et sexaginta annos natus, primum in gubernium intravit, minister rerum interiorum in consilio Sarrien, quattuor diebus post cladem fodinarum apud Courrières, qua plus mille homines in praefectura Freti Calesiani perierant.<ref>De comitiis senatoriis anni 1902 et de necessitudine cum factione radicali: ''Dictionnaire Clemenceau'', op. cit., s.v. « Parti radical ».</ref> Operum cessatio, quae regionem fodinarum statim incendit, ei occasionem dedit rationem suam definiendi. Die 17 Martii, apud Lens, invito praeside consilii, sodaliciorum ducibus declaravit cessationem operum ius esse absolutum neque se milites missurum, dum operis libertas hominesque incolumes essent: res a ministro rerum interiorum antea inaudita. Sed violentia latius serpente milites arcessere coactus est, et appropinquante die 1 Maii 1906, quem confoederatio CGT seditiosum fore nuntiabat, duces eius ante diem comprehendi iussit. In Camera custodis ordinis partes audacter professus est, se ipsum «primum Franciae vigilem» appellans. Comitia mensis Maii 1906, quibus sinistrae late vicerunt, auctoritatem eius firmaverunt: die 25 Octobris 1906 Sarrien in praesidio consilii successit, ministerio rerum interiorum retento.<ref>De Courrières, de oratione apud Lens diei 17 Martii 1906 et de die 1 Maii 1906: ''Dictionnaire Clemenceau'', op. cit.; Jacques Julliard, ''Clemenceau briseur de grèves'', Lutetiae, Julliard, in serie « Archives », 1965.</ref> === Primum gubernium Clemenceau (Octobri 1906 – Iulio 1909) === Ministerium quod composuit, ex radicalibus et socialistis nulli factioni adscriptis constitutum, magnum reformationum programma proposuit: tributum ex reditibus, pensiones opificum, vias ferratas redimendas, concilia militaria reformanda. Ministerium Laboris et Providentiae socialis creavit, Renato Viviani socialistae commissum: institutum quod mansit. Leges tamen promissis minores fuerunt: redemptio viarum ferratarum occidentalium (1908) et lex de requiete hebdomadaria utcumque servata inter pauca bene gesta numerantur, cum tributum ex reditibus, a Iosepho Caillaux paratum, in senatu haereret. In re autem vigilum gravissima perfecit: Caelestinus Hennion summae custodiae publicae praepositus est, et decreto diei 30 Decembris 1907 cohortes regionales vigilum mobiles institutae sunt, quae in memoria populi «cohortes Tigris» manserunt.<ref>De programmate anni 1906, de ministerio Laboris et de cohortibus mobilibus: Winock, ''Clemenceau'', op. cit.; Christophe Cornevin, s.v. « Hennion », in ''Dictionnaire Clemenceau'', op. cit.</ref> Totum illud tempus certamine cum motu opificum occupatum est. Contra CGT, quae inde a conventu Ambianensi (1906) cessationi operum generali et seditiosae studebat, Clemenceau identidem vires expertus est: cessantibus opificibus electricis Parisiensibus, baiulis portuum, nautis, tabellariis. Gravissimum discrimen fuit vinitorum meridianorum seditio vere anni 1907: contra motum ingentem ob vini vilitatem ortum, qui centena milia hominum post cauponem Marcellinum Albert congregabat, gubernium duces comprehendi iussit et milites misit; Narbone mense Iunio nonnulli glandibus perierunt, et milites legionis septimae decimae Biterris imperia detrectaverunt. Exitus rei saepe narratus est: Marcellinus Albert, Lutetiam profectus ut vinitorum causam ageret, e colloquio cum ministro infamis discessit, cum Clemenceau ei centum francos ad reditum dedisset. Anno 1908 cessatio eorum qui in harenariis vallis Sequanae laborabant in tragoediam versa est: duo cessantes a custodibus publicis apud Draveil-Vigneux die 2 Iunii occisi sunt, quattuor alii apud Villeneuve-Saint-Georges die 30 Iulii ceciderunt; gubernium principes CGT comprehendi iussit, confoederationem tamen non dissolvit, quod multi e maiore parte flagitabant. Socialistae «gubernium sicariorum» clamabant; orationum certamina inter Clemenceau et Jaurès, in primis mense Iunio 1906 de proprietate, civitate, socialismi futuro, inter summa eloquentiae parlamentariae illius aetatis numerantur: consiliis de futuro a tribuno socialista expositis Clemenceau scientiam hominis qualis est et rationem reformationum singillatim parandarum opposuit.<ref>De certaminibus opificum annorum 1906–1909, de vinitoribus meridianis et de re Draveil-Villeneuve-Saint-Georges: Julliard, ''Clemenceau briseur de grèves'', op. cit.; Chanet, ''Clemenceau'', op. cit.; s.v. « Draveil-Vigneux et Villeneuve-Saint-Georges, affaire », in ''Dictionnaire Clemenceau'', op. cit.</ref> Historici imaginem «fractoris cessationum» his annis natam postea temperaverunt. Iacobus Julliard demonstravit Clemenceau non ius cessandi frangere voluisse, quod tota vita et adhuc apud Carmaux anno 1892 defenderat, sed violentiam et legum contemptum eorum sodaliciorum quae, actionem directam professa, ex omni contentione quasi meditationem rerum novarum faciebant; praefectis enim constanter mandabat ut et operis libertatem et cessandi libertatem aeque tuerentur neve milites ante tempus mitterent. Manet tamen quod caedes annorum 1906–1909, quales post caedem Fourmiensem non acciderant, inter eum et opifices ordinatos discidium numquam sanatum fecerunt; ex quo natum est odium quod CGT et socialistae per bellum ei habuerunt.<ref>Jacques Julliard, ''Clemenceau briseur de grèves'', op. cit.; de cessatione apud Carmaux et de arbitrio anni 1892, ''Dictionnaire Clemenceau'', op. cit.</ref> In rebus externis Clemenceau, certamen cum Germania vitari non posse persuasus, consensionem cum Britannia («Entente cordiale») et necessitudinem cum Russia firmavit, et controversiam Francogermanicam de perfugis Casablancae (1908) arbitrio composuit. Gubernium eius, inter longissima Tertiae Rei Publicae, die 20 Iulii 1909 cecidit, post disputationem de classe in qua verbis inauditae asperitatis cum Delcassé conflixit: suffragatione de ordine agendi victus, statim se abdicavit. [[Aristides Briand]], eius minister, successit.<ref>De casu gubernii diei 20 Iulii 1909: Duroselle, ''Clemenceau'', op. cit.; Watson, ''Georges Clemenceau. A Political Biography'', Londinii, Eyre Methuen, 1974.</ref> == Censor et vigil rei publicae (1909–1917) == Insequentes anni Clemenceau ad duo sua munera reduxerunt, senatum et diurna. Post orationes in America Meridiana habitas (1910), pugnam contra Briand, deinde contra Caillaux resumpsit, cuius consilia Germaniae concedendi in discrimine Agadirensi et in pacto Francogermanico anni 1911 de Congo denuntiavit. Mense Maio 1913 nova acta diurna condidit, ''L'Homme libre'', et eodem anno legi de militia ad tres annos producenda suffragatus est, certamen appropinquare persuasus; annis 1912–1913 etiam [[Raimundus Poincaré|Poincaré]] viam ad praesidium rei publicae in conventu praeparatorio republicano obstruere conatus est, electionem tamen non impedivit.<ref>De ''L'Homme libre'', de lege militiae trium annorum et de comitiis praesidis creandi anni 1913: Winock, ''Clemenceau'', op. cit.; Duroselle, ''Clemenceau'', op. cit.</ref> Per Magnum Bellum in gubernia «Unionis sacrae» intrare noluit et censoris partes elegit. Die 26 Augusti 1914, cum consilium Viviani novaretur, ministerium a Briand oblatum recusavit, indignum ratus tali tempore sub alio quam se ipso servire; quod propositum per totum bellum tenuit. Acta eius, exeunte Septembri 1914 suppressa, quod vitia curationis vulneratorum vehendorum detexerant, titulo provocanti ''L'Homme enchaîné'' redierunt et cotidie contra apparatus bellici defectus, vanam magistratuum fiduciam, inanes legatorum spes pugnabant, intra fines censurae cum qua perpetuum bellum minutum gerebat. Praeses commissionis exercitus et commissionis rerum externarum senator gravissimus, frontem identidem visitabat et testes audiebat, scientiam rei bellicae colligens quam pauci parlamentarii cum eo communicabant; milites adventibus eius, usque in fossas primae aciei, assueverunt.<ref>De ''L'Homme enchaîné'' et de opera Clemenceau in commissionibus senatoriis: Duroselle, ''Clemenceau'', op. cit.; Winock, ''Clemenceau'', op. cit.</ref> Crescente civium lassitudine, post cruentum impetum a Nivelle factum, militum seditiones et operum cessationes veris anni 1917, pugnam contra eos qui de victoria desperabant suam fecit: die 22 Iulii 1917 in senatu contra Ludovicum Malvy, ministrum rerum interiorum ab anno 1914, indulgentiae erga pacis fautores accusatum, orationem accusatoriam habuit quae gubernium Ribot concussit et viam reditus sui aperuit. Eversis consiliis Ribot et Painlevé, Poincaré, qui eum minime amabat quemque Clemenceau semper oppugnaverat, eum arcessere statuit: inter Caillaux, id est pacem compositam quaerendam, et Clemenceau, id est bellum usque ad victoriam, praeses rei publicae decrevit, intellegens, ut in commentariis suis notavit, vim veteris pugnatoris fabulis iam celebratam plus valituram esse quam cuiusvis alterius consilii infirmitatem. Colloquia diebus 14 et 15 Novembris 1917 habita sunt; gubernium die 16 constitutum est.<ref>De oratione diei 22 Iulii 1917 et de gubernio constituendo: Chanet, ''Clemenceau'', op. cit.; Duroselle, ''Clemenceau'', op. cit., p. 583–588, qui commentarios Poincaré de colloquiis dierum 14 et 15 Novembris 1917 citat.</ref> == Gubernium victoriae (1917–1918) == === «Bellum gero» === Die 20 Novembris 1917 novus praeses consilii, idem minister belli, Camerae declarationem ad unam rem redactam proposuit, bellum, et fidem 418 suffragiis contra 65 (quae socialistarum erant) obtinuit. Gubernium eius, ex viris secundi ordinis et fidelibus compositum, circa manum arte coniunctam versabatur: Georgium Mandel, principem officii civilis, ducem Henricum Mordacq, principem officii militaris, Iulium Jeanneney, subsecretarium praesidio consilii additum, Georgium Wormser, a consiliis politicis. Haec potestatis contractio, quae Poincaré a summis deliberationibus arcebat, plane tamen parlamentaria mansit: Clemenceau commissionibus parebat, inspectionem parlamentariam apud exercitus accipiebat et fidem Camerae identidem petebat. Die 8 Martii 1918, socialistis respondens, programma suum paucis verbis expressit, quae posteri memoria tenuerunt: «Domi: bellum gero; foris: bellum gero. Semper bellum gero.»<ref>De declaratione diei 20 Novembris 1917 et de ratione regendi: Duroselle, ''Clemenceau'', op. cit., p. 591–592; Chanet, ''Clemenceau'', op. cit.; ''Dictionnaire Clemenceau'', op. cit. Verba diei 8 Martii 1918 in ''Journal officiel'' leguntur.</ref> Severitas primum domi exercita est. Iam die 28 Novembris 1917 Camera Malvy ad senatum in summum iudicium constitutum remisit, ipso petente, qui se purgare volebat; proditionis absolutus, mense Augusto 1918 ob officium violatum quinquennii exsilio damnatus est. Mense Decembri 1917 Camera Iosephum Caillaux immunitate privavit, suspectum commerciorum cum hoste ob colloquia de pace componenda habita; die 14 Ianuarii 1918 comprehensus, demum vere anni 1920 a summo illo iudicio condemnatus est poena quam longa custodia ante iudicium iam absumpserat, iuribus civitatis ademptis. Iustitia bellica praeterea complures hostis ministros punivit, in quibus Bolo Pacha, qui capite damnatus interfectus est. Historici consentiunt haec iudicia tam instrumenta animorum confirmandorum quam opera iustitiae fuisse: Malvy in primis piaculi vicem sustinuit. Eodem tempore, quod minus notum est, Clemenceau ab omni graviore opificum coercitione abstinuit: cessationes veris anni 1918 colloquiis et mercede tuenda potius quam vi compositae sunt.<ref>De causis Malvy et Caillaux: Duroselle, ''Clemenceau'', op. cit.; Winock, ''Clemenceau'', op. cit.; Gaston Monnerville, ''Clemenceau'', Lutetiae, Fayard, 1968. De rebus opificum per bellum: Chanet, ''Clemenceau'', op. cit.</ref> Neque bellum gerere idem erat ac desperantes tantum opprimere. Gubernium oeconomiam severe rexit, annonam et arma Ludovico Loucheur curante administravit, animos civium sustinuit censura in res politicas mitigata, in res militares inflexibili, mercedesque tuebatur ne plebs erumperet; magnae cessationes fabrorum metallicorum Parisiensium, vere anni 1918, colloquiis solutae sunt, gubernio ab omni vi se abstinente. Cum Poincaré rationes frigidae et parum familiares manserunt: praeses rei publicae, accurate certior factus sed raro consultus, in commentariis amaritudinem suam notabat, paene omni vera potestate privatus; nihilo minus usque ad victoriam praesidem consilii, quem oderat, fideliter texit. Necessitudines autem cum imperatoribus doctrinam totius vitae Clemenceau inverterunt: vetus potestatis militaris castigator ducum contra parlamentum patronus factus est, iisdem tamen civilis potestatis principatum sine ulla verecundia inculcans.<ref>De ratione regendi per bellum et de necessitudine cum Poincaré: Chanet, ''Clemenceau'', op. cit.; ''Dictionnaire Clemenceau'', op. cit.; Raymond Poincaré, ''Au service de la France'', vol. IX–X.</ref> === Discrimen veris 1918 et imperium unum === Die 21 Martii 1918 impetus Germanicus «Michael» frontem Britannicam in [[Picardia (provincia)|Picardia]] perrupit et exercitus sociorum dividere minatus est. In eo discrimine, gravissimo post pugnam ad Matronam, Clemenceau primas partes egit: Lutetiam deserendam ne cogitari quidem passus est, perstandi voluntatem imposuit, imperio inter socios uni constituendo operam dedit. In conventu apud Doullens, die 26 Martii, [[Ferdinandus Foch|Foch]] mandatum accepit actiones exercituum sociorum in fronte occidentali ordinandi; potestates eius apud Bellovacos die 3 Aprilis auctae sunt, deinde vere titulus imperatoris summi exercituum sociorum ei tributus est. Clemenceau Foch praetulerat, cuius animi ardor apud eum tristitiae [[Philippus Pétain|Pétain]] praevaluit, hoc tamen exercitibus Francicis praefecto retento: hoc par ducum contra impetus parlamentarios protexit, in primis post cladem apud «Chemin des Dames», cum die 4 Iunii 1918 duces militares interpellatoribus dedere coram Camera recusavit fidemque 377 suffragiis contra 110 obtinuit.<ref>De discrimine mensis Martii 1918, de conventu apud Doullens et de imperio uno: Duroselle, ''Clemenceau'', op. cit.; Winock, ''Clemenceau'', op. cit.; s.v. « Foch », in ''Dictionnaire Clemenceau'', op. cit.</ref> Praeses consilii, quem milites in fossis primae aciei, interdum intra teli iactum hostium, identidem videbant, «Pater Victoriae» factus est. Inde a die 18 Iulii 1918 impetus contrarius ad Matronam belli fortunam vertit; successus usque ad autumnum continuati sunt. Cum Germania exhausta indutias secundum «quattuordecim capita» praesidis [[Woodrow Wilson|Wilson]] peteret, Clemenceau inter socios consensum de condicionibus paravit quibus bellum renovari non posset. Indutiae die 11 Novembris 1918 apud Rethondes signatae sunt; eodem die coram Camera Clemenceau condiciones recitavit, Alsatiam Lotharingiamque redeuntes salutavit et Franciam, heri Dei militem, hodie humanitatis militem, semper optimae cuiusque causae militem futuram esse proclamavit. Paucis post diebus [[Academia Francica]] eum simul cum Foch cooptavit; numquam tamen in ea sedit.<ref>De itineribus ad frontem, de indutiis et de sessione diei 11 Novembris 1918: Duroselle, ''Clemenceau'', op. cit.; Winock, ''Clemenceau'', op. cit.</ref> == Pax difficilis (1919) == [[Fasciculus:Big four.jpg|thumb|Consilium Quattuor Lutetiae anno 1919: Lloyd George, Orlando, Clemenceau, Wilson.]] === Conventus Parisiensis et Consilium Quattuorvirorum === [[Deliberatio de pace componenda Lutetiae facta (1919)|Conventus pacis]] Lutetiae die 18 Ianuarii 1919 apertus est, Clemenceau praesidente. Summae res primum in Consilio Decemvirorum, deinde, ab exeunte Martio, in Consilio Quattuorvirorum agebantur, ubi Wilson, [[David Lloyd George|Lloyd George]], Orlando, Clemenceau conveniebant, qui solus ex quattuor utraque lingua utebatur. Francorum postulata eadem semper erant: Alsatia Lotharingiaque restituendae, damna reparanda, securitatis pignora in finibus [[Rhenus|Rheni]] petenda. Die 19 Februarii 1919 insidiae in eum factae sunt: Aemilius Cottin, [[Anarchismus|anarchiae]] fautor, plures [[Glans (telum)|glandes]] in raedam eius in via Franklin emisit; glande prope scapulam haerente vulneratus, praeses consilii, septem et septuaginta annorum, paucis diebus ad opus rediit et postea poenam mortis percussori suo commutari obtinuit.<ref>De conventu ordinando et de insidiis diei 19 Februarii 1919: Winock, ''Clemenceau'', op. cit.; Duroselle, ''Clemenceau'', op. cit. De venia Cottin data: Chanet, ''Clemenceau'', op. cit.</ref> Clemenceau ad colloquia parum credulus accessit. «Quattuordecim capita» ut disputationis fundamentum acceperat, quia Alsatiae Lotharingiaeque restitutionem continebant, sed neque spes paene religiosas Wilson neque fiduciam [[Confoederatio Nationum|Societati Nationum]] habitam participabat: eius institutionem accepit, non credens societatem sine armis cuiusquam securitatem praestare posse; dictum eius de «nobili candore» praesidis Americani diffidentiam exprimit quam disputationes confirmaverunt. Cum Lloyd George, qui pacem Franciae nimis utilem vitare cupiebat et ad vetera aequilibria iam respiciebat, necessitudines inter societatem et certamen fluctuabant. Discessus iratus Orlando, mense Aprili, de urbe Fiume, quam Wilson Italiae negabat, tres tantum rerum arbitros reliquit; quod autem Clemenceau postulata Italica neglexerat, Lutetiam Romamque diu alienavit. Foederis exemplar legatis Germanis die 7 Maii 1919 in Trianon-Palace propositum est, brevi caerimonia in qua superbia comitis Brockdorff-Rantzau animos accendit; post extremas concessiones a Lloyd George expressas, in primis de finibus Polonicis, Germania, renovati belli metu, subscripsit.<ref>De Consilio Quattuor, de postulatis Italicis et de foedere legatis Germanis proposito: Winock, ''Clemenceau'', op. cit.; Watson, ''Georges Clemenceau'', op. cit.</ref> Caput colloquiorum ripa sinistra Rheni erat. Contra Foch et Poincaré, qui Rhenaniam diu separandam censebant, Clemenceau die 24 Martii 1919 omni separatione politica cessit, ea condicione ut foederibus cautionis Civitates Foederatae et Britannia se obligarent Franciae oppugnatae auxilium ferre, ripa sinistra quindecim annos occupanda et perpetuo armis vacua futura. Saraviam item sibi adiungere noluit: regio Societati Nationum administranda tradita est, fodinae Franciae attributae, plebiscitum post quindecim annos promissum. Articulus 231 foederis fundamentum iuris statuit quo damna repararentur; summa pecuniae commissioni relicta est. Cum querelae Germanorum Lloyd George exeunte Maio labefactarent, Wilson adiuvante Clemenceau summam rerum servavit. Foedus die 28 Iunii 1919 in porticu Speculorum Versaliis signatum est, ubi imperium Germanicum anno 1871 proclamatum erat. Die 14 Iulii pompa Victoriae per Campos Elysios ante cenotaphium mortuorum descendit; deinde Clemenceau foedera cum ceteris victis paranda curavit: Sangermanense cum Austria et Nulliacense cum Bulgaria ante eius discessum signata sunt.<ref>De colloquiis Rhenanis et de consilio diei 24 Martii 1919 mutato: Watson, ''Georges Clemenceau'', op. cit.; Chanet, ''Clemenceau'', op. cit.; Jean-Jacques Becker, s.v. « Versailles (traité de) », in ''Dictionnaire Clemenceau'', op. cit.</ref> === Compositio statim impugnata === [[Fasciculus:Orpen, William (Sir) (RA) - The Signing of Peace in the Hall of Mirrors, Versailles, 28th June 1919 - Google Art Project.jpg|thumb|Foedus in porticu Speculorum signatur: tabula a Gulielmo Orpen picta (1919).]] Compositio Versaliensis auctori suo duplicem accusationem peperit, quae eum numquam reliquit. Foch, Poincaré dextraque nationalis, cuius censuram Iacobus Bainville complexus est pacem nimis mollem pro sua duritia appellans, Clemenceau securitatem Francicam prodidisse putabant, qui Rhenum chartarum promissis vendidisset; recusatio senatus Americani, quae cautionem Americanam Britannicamque irritam fecit, iam anno 1920 illis suffragari visa est. Contra apud Anglos et Americanos, quos liber [[Iohannes Meginhardus Keynes|Keynes]] commoverat, foedus pax Carthaginiensis erat odio Francico dictata. Recentiores historici, aequiores, angustias ostendunt quibus Clemenceau premebatur: societate obligatus, sine qua Francia nec bellum vincere nec pacem tueri poterat, id obtinuit quod civitas paene quindecies centenis milibus mortuorum exhausta a sociis iam discedere meditantibus obtinere poterat. Foedus a Cameris Francicis mense Octobri 1919 comprobatum est, sed in disputatione omnium partium querelae sonuerunt.<ref>De foederis castigatoribus: Jacques Bainville, ''Les Conséquences politiques de la paix'', Lutetiae, 1920; John Maynard Keynes, ''The Economic Consequences of the Peace'', Londinii, 1919; de nova aestimatione, Watson, ''Georges Clemenceau'', op. cit., et ''Dictionnaire Clemenceau'', op. cit.</ref> == Repulsa Ianuarii 1920 et discessus == Comitiis Novembris 1919, quibus coniunctio nationalis («Bloc national»), quae eius nomen prae se ferebat, vicit et Cameram caerulei coloris creavit, Clemenceau suffragia non petivit. Amici, Mandel praecipue, eum ad praesidium rei publicae, quod Poincaré mense Februario 1920 relicturus erat, impellebant. Ipse tacebat, nihil rogare dignatus. Aristides Briand candidaturam praesidis Camerae, [[Paulus Deschanel|Pauli Deschanel]], instruxit et contra «Tigrem» collecta odia excitavit: catholicorum, quos imagine praesidis sine ritu sacro efferendi terrebat, amicorum Caillaux et Malvy, eorum denique quos foedus deceperat. In conventu praeparatorio factionum republicanarum, die 16 Ianuarii 1920, Deschanel Clemenceau 408 suffragiis contra 389 antecessit. Quamquam comitia sollemnia nondum acta erant, Clemenceau candidaturam statim retraxit, scribens se mandatum recusaturum etiam si maior pars deferret, neque se invita maiore parte regendo dignitatem minuere velle. Die 17 Ianuarii congressus Deschanel 734 suffragiis elegit; postridie Clemenceau cum ministris se magistratu abdicavit neque victorem, salutatum venientem, admisit. Diurna sociorum hanc ingratitudinem indignata sunt; dictum Lloyd George attributum communem stuporem expressit: hoc tempore ipsos Francos Iohannam Arcensem cremavisse.<ref>De comitiis praesidis creandi mensis Ianuarii 1920: Winock, ''Clemenceau'', op. cit.; Duroselle, ''Clemenceau'', op. cit.; Samuël Tomei, s.v. « Deschanel », in ''Dictionnaire Clemenceau'', op. cit.</ref> == Ultimi anni (1920–1929) == === Itinera, amicitiae, extrema certamina === [[Fasciculus:Georges Clemenceau et Claude Monet.jpg|thumb|Clemenceau apud Claudium Monet in horto Givernensi.]] Omni munere liberatus, duodeoctoginta annos natus, Clemenceau vitam inter domicilium suum viae Franklin, quod ab anno 1895 incolebat, et «Bélébat» dividebat, humilem domum in harenis maritimis apud Saint-Vincent-sur-Jard exeunte anno 1919 in perpetuum conductam, mari obversam, ubi hortum colebat et scribebat; a fratre Paulo alienatus, in praediis familiae morari non iam poterat. Itinera fecit: in [[Aegyptus|Aegyptum]] et Sudaniam vere anni 1920, deinde, a Septembri 1920 ad Martium 1921, longum iter per Asiam meridianam et orientalem, quod ab [[India]] per [[Srilanca|Taprobanen]], [[Singapura|Singapuram]], [[Birmania|Birmaniam]] eum duxit, venatione tigridis interposita quam in epistulis cum irrisione narrat. Anno 1922, Americanorum discessu sollicitus, unum et octoginta annos natus in Civitates Foederatas navigavit ut orationibus populum officiorum Europae debitorum admoneret; multitudines eum laetissime exceperunt, effectus politicus exiguus fuit. Magna cum Claudio Monet amicitia ultimos annos implevit: ipse pictorem senescentem sustinuit, ei persuasit ut oculos secari pateretur, et perfectionem donationemque Nymphaearum curavit, quae paulo post mortem Monet, exeunte anno 1926, in Orangerie collocatae sunt.<ref>De itineribus otii et de amicitia cum Monet: Duroselle, ''Clemenceau'', op. cit., p. 823–825 (de itinere Americano anni 1922) et 832–833 (de domo Bélébat); Chanet, ''Clemenceau'', op. cit.; ''Dictionnaire Clemenceau'', op. cit.</ref> Otium tamen non prorsus abdicatio fuit. Clemenceau foederum custodem victoriaeque vigilem se praestabat: fidelium suorum, Mandel et Tardieu, cursus fovebat, pignora anni 1919 paulatim dissolvi anxius spectabat, et mense Octobri 1921 monumentum militum Vendeae apud Sainte-Hermine dedicandum suscepit, ubi sculptor Sicard eum, ipso ita volente, inter milites finxit. Cetera omnia recusavit: honores, insignia (etiam [[Legio Honoris|Legionis honoris]], quam numquam acceperat), sellam Academiae quam vacuam reliquit, revocationes quae per discrimina annorum post 1920 multiplicabantur. Nihil iam exspectare volebat nisi a labore suo et a mari, quod ex Bélébat, «tuguriolo» suo harenarum, contemplabatur, ubi hortum minutum, multis paulatim sementibus, disciplinae Givernianae multum debentem creaverat.<ref>De monumento apud Sainte-Hermine et de honoribus recusatis: Chanet, ''Clemenceau'', op. cit.; ''Dictionnaire Clemenceau'', op. cit.</ref> === Scriptor vespertinus === Otium studiosum fuit. Praeter libellum de [[Demosthenes|Demosthene]] (1926), rogatu Margaritae Baldensperger scriptum, editricis anno 1923 cognitae, ad quam centenas extremi amoris epistulas misit, anno 1927 edidit ''Au soir de la pensée'', magnam summam philosophicam duobus voluminibus, in qua senex, philosophiae positivae et Darwini alumnus, de cognitione, religionibus, hominis in universo loco meditatur; deinde libellum de Claudio Monet (1928). Editio postuma libri ''Mémorial'' Foch, anno 1929 a Raymundo Recouly curata, colloquiorum collectio in qua Foch eum pacem perdidisse accusabat, silentium quod sibi imposuerat rumpere coegit: paucis mensibus dictavit ''Grandeurs et misères d'une victoire'', responsum vehemens et testamentum politicum, quod post mortem, anno 1930, editum est. In eo adhuc nocte inter dies 21 et 22 Novembris 1929 laborabat.<ref>De operibus annorum post 1920 et de origine libri ''Grandeurs et misères d'une victoire'': Samuël Tomei, s.v. « Grandeurs et misères d'une victoire », in ''Dictionnaire Clemenceau'', op. cit.; Duroselle, ''Clemenceau'', op. cit.</ref> === Mors et funus === [[Fasciculus:25-11-29, inhumation de Clemenceau, au Colombier, à Mouchamps, la tombe - btv1b53223226p.jpg|thumb|Sepulcrum Clemenceau in praedio Le Colombier, die 25 Novembris 1929.]] Georgius Clemenceau domi suae Parisiensi die 24 Novembris 1929 mortuus est, undenonagesimum annum agens. Ex eius voluntate, quae omnem caerimoniam, omnem pompam, omnes flores excludebat, cum gubernium funus publicum offerret, corpus noctu in Vendeam translatum et die 25 Novembris in praedio Le Colombier prope Mouchamps, iuxta patrem, in fossa simplici pridie effossa, coram familia et paucis fidelibus humatum est. Nulla inscriptio sepulcrum signat, quod sola stela indicat, Minerva a Sicard sculpta superposita. Pauci agricolae vicini et incolae vicorum quos funus transibat, in liminibus taciti stantes, soli huius in natalem terram reditus testes fuerunt.<ref>De morte et de sepultura in praedio Le Colombier: Duroselle, ''Clemenceau'', op. cit., ex testimonio ducis Mordacq; s.v. « Musée Clemenceau », in ''Dictionnaire Clemenceau'', op. cit.</ref> == Doctrina politica == Clemenceau nullum umquam doctrinae librum composuit, sed milia commentariorum, orationes, libri cogitationem cohaerentem effingunt, cuius caput praebet sententia in Camera die 29 Ianuarii 1891, cum de fabula ''Thermidor'' Sardou disputaretur, prolata: res novas Francicas unum corpus esse, quod dividi non possit. Res publica ei non una e multis imperii formis erat, sed perfectio anni 1789 semper inchoata: inde repudiatio legum constitutionalium anni 1875, quas pactum cum regum fautoribus iudicabat; inde diuturnum adversus senatum et praesidium rei publicae odium; inde studium inspectionis parlamentariae; inde denique (quod ex anno 1870 et causa Dreyfusiana didicerat) certa sententia potestatem militarem civili subiciendam esse, quam regulam etiam in bello gerendo servavit.<ref>De doctrina republicana, de sententia unius corporis (sessio diei 29 Ianuarii 1891) et de principatu potestatis civilis: Chanet, ''Clemenceau'', op. cit.; Winock, ''Clemenceau'', op. cit.; ''Dictionnaire Clemenceau'', op. cit.</ref> Laicitas eius e libera cogitatione a patre accepta et e philosophia positiva institutionis medicae fluebat. Deum constanter negans, librorum [[Ioannes Stuart Mill|Stuart Mill]] interpres, Darwini et [[Augustus Comte|Comte]] alumnus, religiones explicationes mundi obsoletas habebat, sed pugnam contra ecclesiam institutam a libertate conscientiae credentium semper distinxit, quam iam praefectus Montis Martyrum edixerat et lege separationis anni 1905 servavit: nullam religionem civitatis esse debere, nullam cultuum vexationem. Haec philosophia materiae, sub vitae vesperum in ''Au soir de la pensée'' exposita, etiam singularia consectaria habuit, ut illam misericordiam ad animalia extensam, «Quintum Statum» dolentium sine voce, qua eorum defensionis praecursor fuit.<ref>De libera cogitatione, de philosophia positiva et de libro ''Au soir de la pensée'': Winock, ''Clemenceau'', op. cit.; Duroselle, ''Clemenceau'', op. cit.; de « Quinto Statu » animalium (commentarius in ''La Justice'' diei 10 Aprilis 1895, in ''Le Grand Pan'' receptus), ''Dictionnaire Clemenceau'', op. cit.</ref> In quaestione sociali Clemenceau locum proprium et incommodum tenebat, quem ipse ita definiebat: singulorum ius cum mutua omnium cura coniungendum. Persuasus miseriam opificum, quam medicus Montis Martyrum prope viderat, rei publicae non minus nocere quam apertos eius hostes, «Quartum Statum» reformationibus inserere volebat: iure sodaliciorum, tempore operis finito, pensionibus, tributo ex reditibus. Sed bonorum communionem respuebat, quae singulos fictae cuidam civitati immolaret, et ordinum certamen, quod unitatem nationis republicanae frangeret: huc spectat eius cum Jaurès controversia anni 1906, in qua consiliis socialistarum naturae humanae cognitionem et rationem rerum gradatim acquirendarum opposuit. Eadem ratio imperium eius rexit: cessationem ut ius defendere, seditionem ut crimen frangere.<ref>De singulorum iure cum omnium cura coniuncto et de controversia cum Jaurès mensis Iunii 1906: Duroselle, ''Clemenceau'', op. cit.; Winock, ''Clemenceau'', op. cit.; ''Dictionnaire Clemenceau'', op. cit.</ref> Denique de gentibus ita sentiebat ut patriae amorem Iacobinum cum iurium omnium gentium communione coniungeret. Natio Francica, rerum novarum filia, exempli munus habebat, non dominationis: inde coloniarum expugnationis censura ob aequalitatem populorum, etiamsi imperii iam parti administrationem postea suscepit. Ex itinere Americano et discrimine Boulangistico didicerat Caesaribus et servatoribus omnibus perpetuo diffidere; ex anno 1870 certam opinionem Germaniam, Bismarcki deinde Guilelmi, praecipuum periculum manere: quo nitebatur eius studium consensionis cum Anglia et Civitatibus Foederatis, quas usque ad extremum illud iter Americanum necessarium pacis pignus habuit.<ref>De coloniarum censura, de patriae amore republicano et de Caesarum diffidentia: Chanet, ''Clemenceau'', op. cit.; Watson, ''Georges Clemenceau'', op. cit.; Winock, ''Clemenceau'', op. cit.</ref> == Homo privatus == Prius orator et scriptor pugnax quam vir publicus innotuit. In rostris Clemenceau genus dicendi novum imposuit: sententias breves, irrisionem mortiferam, omnem affectuum ostentationem repudiatam, artem verbi quod ferit; imaginum ridicularum pictores mature illam faciem malis altis demissisque mystacibus arripuerunt, formas eius varias per aetates fingentes, ab «eversore ministeriorum» ad «primum vigilem» et «Patrem Victoriae». Cognomen «Tigris», a diurnis ineunte saeculo, etiam ante primum ministerium, vulgatum, indolem pugnacem, amicis aeque ac inimicis formidolosam, apud aequales posterosque complexum est. Idem certator singularis erat: Clemenceau gladio et sclopeto cum pluribus adversariis pugnavit, cum Déroulède anno 1892, cum Paulo Deschanel anno 1894, cum Drumont anno 1898, nullo tamen ex his certaminibus graviter laeso, et haec hominis periculosi fama pars auctoritatis eius erat.<ref>De imaginibus ridiculis et de certaminibus singularibus: ''Dictionnaire Clemenceau'', op. cit., s.v. « caricature » et « duel » (haec altera a Jean-Noël Jeanneney scripta); Duroselle, ''Clemenceau'', op. cit., p. 399–401.</ref> Persona publica saepe hominem texit. Brevis, quadratus, eques peritissimus qui cotidie mane in nemore Bononiensi equitabat, ab adulescentia gladio exercitatus, Clemenceau familiares electos colebat: paucos amicos politicos, sed artificum et litteratorum amicitias artissimas, Claudii Monet imprimis, Gustavi Geffroy, Augusti Rodin, Iaponis viri publici [[Saionji Kinmochi]]. Artis Iaponicae collector, picturae quae impressionistica vocatur iam annis post 1880 defensor, Graecarum litterarum studiosus qui [[Aeschylus|Aeschylum]] et [[Plato|Platonem]] ipsis verbis legebat, idem tota vita indefesse laborabat, ante lucem surgens, parum dormiens. Surditas crescens et diabetes, insulino ab anno 1923 curatus (inter prima eius medicaminis exempla in Francia), vim eius iam fabulis celebratam vix minuerunt. Deum constanter negans omne religionis solacium recusavit, numquam tamen credentes vexavit; ultima eius voluntas, summae simplicitatis, illam constantiam sine spe alterius vitae continuat qua liber ''Au soir de la pensée'' imbutus est. Post divortium anni 1892 caelebs mansit, sed non solitarius: filia Theresia ab anno 1908 apud eum vixit, et amores eius, a comitissa d'Aunay ad Margaritam Baldensperger, epistularum copiam aluerunt quae inter pulcherrimas illius aetatis numerantur.<ref>De vita privata, de amicitiis cum artificibus et de epistulis: Duroselle, ''Clemenceau'', op. cit., p. 875–877 de valetudine; ''Dictionnaire Clemenceau'', op. cit., imprimis de diabete et de insulino inde ab anno 1923 in valetudinario Americano apud Neuilly accepto; Georges Clemenceau, ''Lettres à une amie, 1923-1929'', Lutetiae, Gallimard, 1970.</ref> == Memoria et historici == === Memoria disputata === [[Fasciculus:Georges Clemenceau Statue Paris.jpg|thumb|Statua a Francisco Cogné sculpta, Lutetiae prope Campos Elysios (anno 1932 erecta).]] Gloria «Patris Victoriae», anno 1918 ingens et post mortem narrationibus familiarium (Ioannis Martet, ducis Mordacq, Georgii Wormser) alita, non impedivit tamen quominus memoria eius diu incommoda esset. Dextra catholica et [[Carolus Maurras|Maurrassiana]] ei nec odium clericorum nec Versalias ignovit; sinistra socialistarum et communistarum memoriam «fractoris cessationum» et «bestiae rufae» fovit, adeo ut nomen eius e fastis sinistrae Francicae diu abesset. Statua tamen a Francisco Cogné anno 1932 in circo Camporum Elysiorum erecta, museum in domicilio eius viae Franklin institutum, Bélébat conservata, domus natalis in museum nationale conversa loca memoriae popularis numquam deficientis fixerunt; et exemplum Clemenceau, inde ab anno 1940 ([[Carolus de Gaulle|de Gaulle]] exemplum anni 1917 invocabat) usque ad discrimina nostrae aetatis, invocatur quotiens de auctoritate civitatis et virtute in rebus adversis agitur.<ref>De memoria Clemenceau: ''Dictionnaire Clemenceau'', op. cit., imprimis s.v. « caricature » et « Action française »; Winock, ''Clemenceau'', op. cit.</ref> Memoria etiam sua loca habet. Praeter statuam Parisiensem et museum viae Franklin, iam anno 1931 opera Iulii Jeanneney fideliumque apertum, Vendea summam memoriae continet: domus natalis apud Mouilleron-en-Pareds (quo in vico etiam Ioannes de Lattre de Tassigny natus est) museum nationale utrique viro dicatum continet; Bélébat, apud Saint-Vincent-sur-Jard, eo statu servata quo Clemenceau eam reliquit, inter loca regionis frequentissima manet; sepulcrum denique in Le Colombier, sine nomine, sine titulo, peregrinationis tacitae meta factum est. Classis Francica navi aeroplanis vehendis nomen Clemenceau dedit, quae ab anno 1961 ad annum 1997 in classe meruit; centena oppida viis, plateis, scholis idem nomen dederunt; et centesimus a victoria annus anno 2018 celebratus singularem locum confirmavit quem in memoria nationali tenet vir qui vivus honores fere omnes recusaverat.<ref>De museo viae Franklin et de locis memoriae Vendeanis: s.v. « Musée Clemenceau », in ''Dictionnaire Clemenceau'', op. cit.</ref> === Historicorum iudicium === Historici diu inter laudatores fideles et accusatores adversarios fluctuaverunt. Studium Iacobi Julliard de Clemenceau «fractore cessationum» (1965) examen criticum primi ministerii aperuit; biographia Davidis Robin Watson (1974) primam totius vitae tractationem doctam praebuit, quam secuta sunt magnum opus Ioannis Baptistae Duroselle (1988), tabulis musei Clemenceau nisum, deinde biographia Michaelis Winock (2007), scriptori et morum iudici non minus quam viro publico intenta. Dictionarium Clemenceau, a Sylvia Brodziak et Samuële Tomei curatum, et libellus Ioannis Francisci Chanet, qui hominem in ipsum aestum passionum republicanarum reponit, hanc novam aestimationem produxerunt, repugnantiis viri attentam: conciliator anni 1871 belli integri auctor factus est, senatus contemptor senator, coloniarum adversarius imperii administrator, defensor cessantium apud Carmaux eorundem in imperio adversarius. Haec ipsa inter optima proposita et imperii usum discordia, aperte suscepta nec dissimulata, efficit ut Clemenceau hodie inter aptissima studiorum argumenta habeatur ad mores civiles republicanorum cognoscendos.<ref>Jacques Julliard, ''Clemenceau briseur de grèves'', op. cit.; David Robin Watson, ''Georges Clemenceau. A Political Biography'', op. cit.; Jean-Baptiste Duroselle, ''Clemenceau'', op. cit.; Michel Winock, ''Clemenceau'', op. cit.; Sylvie Brodziak et Samuël Tomei (ed.), ''Dictionnaire Clemenceau'', op. cit.; Jean-François Chanet, ''Clemenceau'', op. cit.</ref> == Notae == <references /> == Opera praecipua Georgii Clemenceau == * ''De la génération des éléments anatomiques'', thèse de médecine, 1865. * ''La Mêlée sociale'', Lutetiae, Fasquelle, 1895. * ''Le Grand Pan'', Lutetiae, Fasquelle, 1896. * ''Les Plus Forts'', roman, Lutetiae, Fasquelle, 1898. * ''L'Iniquité'' (1899) et ''Vers la réparation'' (1899), premiers recueils des articles de l'affaire Dreyfus, suivis de cinq autres volumes jusqu'en 1903. * ''Le Voile du bonheur'', pièce en un acte, 1901. * ''Démosthène'', Lutetiae, Plon, 1926. * ''Au soir de la pensée'', Lutetiae, Plon, 2 vol., 1927. * ''Claude Monet. Les Nymphéas'', Lutetiae, Plon, 1928. * ''Grandeurs et misères d'une victoire'', Lutetiae, Plon, 1930 (opus postumum). == Bibliographia == === Biographiae et studia === * Jean-Baptiste Duroselle, ''Clemenceau'', Lutetiae, Fayard, 1988. * Michel Winock, ''Clemenceau'', Lutetiae, Perrin, 2007. * David Robin Watson, ''Georges Clemenceau. A Political Biography'', Londinii, Eyre Methuen, 1974. * Jean-François Chanet, ''Clemenceau. Dans le chaudron des passions républicaines'', Lutetiae, Gallimard, 2021 (praemio Lucien-Febvre anno 2023 ornatus). * Sylvie Brodziak et Samuël Tomei (ed.), ''Dictionnaire Clemenceau'', Lutetiae, Robert Laffont, in serie « Bouquins », 2017. * Jacques Julliard, ''Clemenceau briseur de grèves. L'affaire de Draveil-Villeneuve-Saint-Georges'', Lutetiae, Julliard, in serie « Archives », 1965. * Gaston Monnerville, ''Clemenceau'', Lutetiae, Fayard, 1968. === Testimonia et fontes === * Jean Martet, ''Le Silence de M. Clemenceau'', Lutetiae, Albin Michel, 1929 ; ''M. Clemenceau peint par lui-même'', Lutetiae, Albin Michel, 1929 ; ''Le Tigre'', Lutetiae, Albin Michel, 1930. * Henri Mordacq, ''Le Ministère Clemenceau. Journal d'un témoin'', Lutetiae, Plon, 4 vol., 1930-1931 ; ''Clemenceau au soir de sa vie, 1920-1929'', Lutetiae, Plon, 2 vol., 1933. * Georges Wormser, ''La République de Clemenceau'', Lutetiae, PUF, 1961 ; ''Clemenceau vu de près'', Lutetiae, Hachette, 1979. * Georges Clemenceau, ''Grandeurs et misères d'une victoire'', Lutetiae, Plon, 1930 ; ''Au soir de la pensée'', Lutetiae, Plon, 2 vol., 1927 ; ''Lettres à une amie, 1923-1929'', Lutetiae, Gallimard, 1970. == Nexus externi == {{CommuniaCat|Georges Clemenceau|Georgium Clemenceau}} {{Fontes biographici}} * [http://musee-clemenceau.fr/ De museo Clemenceau] {{Formula:Praesidentes consilii et Primi ministri Rei Publicae Francicae}} {{DEFAULTSORT:Clemenceau, Georgius}} [[Categoria:Primi ministri Franciae]] [[Categoria:Diurnarii Franciae]] [[Categoria:Scriptores Franciae]] [[Categoria:Nati 1841]] [[Categoria:Mortui 1929]] [[Categoria:Georgius Clemenceau|!]] [[Categoria:Auctores Francogallici]] tr5rddqxnrl9gqb4fo8e4m07x1ob4m9 3969353 3969352 2026-07-01T12:46:02Z Marcus Terentius Bibliophilus 2059 /* Causa Dreyfusiana: a dubitatione iuridica ad certam sententiam */ 3969353 wikitext text/x-wiki {{capsa hominis Vicidata}} [[Fasciculus:Clemenceau - Manet.jpg|thumb|[[Georgii Clemenceau effigies (Manet)|Georgius Clemenceau]] ab [[Eduardus Manet|Eduardo Manet]] pictus]] {{L1}} '''Georgius Beniaminus Clemenceau''' ([[Lingua Francogallica|Francogallice]]: ''Georges Benjamin Clemenceau''; natus die [[28 Septembris]] [[1841]] in vico Mouilleron-en-Pareds in [[Vendea (praefectura Franciae)|Vendea]], mortuus die [[24 Novembris]] [[1929]] [[Lutetia|Lutetiae]]) [[medicus]], [[diurnarius]] et [[vir publicus]] Francogallicus fuit. Inter maximos viros [[Tertia Res Publica (Francia)|Tertiae Rei Publicae]] numeratur. Rebus publicis [[Francia|Franciae]] interfuit a bello anni 1870 usque ad finem [[Primum bellum mundanum|Primi Belli Orbis Terrarum]]. Praeses consilii ministrorum fuit primum ab anno 1906 usque ad annum 1909, deinde a mense Novembri anni 1917 usque ad mensem Ianuarium anni 1920. Quia bellum anno 1918 ad victoriam perduxit et [[Foedus Versaliis ictum (1919)|foedus Versaliense]] sanxit, «Pater Victoriae» cognominatus est; iam antea propter indolem ferocem «Tigris» vocabatur. Vita eius publica longissima fuit. Fere omnia magna discrimina Tertiae Rei Publicae vidit eorumque particeps fuit. Praefectus [[Mons Martyrum|Montis Martyrum]] fuit cum obsidionis tempore tum primis Communis Lutetiani diebus; annis post 1880 dux factionis sinistrae, quae «radicalis» vocabatur, tot ministeria orationibus evertit ut «eversor ministeriorum» diceretur; in suspicionem fraudis Panamensis adductus et comitiis anni 1893 victus, scribendo se restituit et inter primos defensores [[Alfredus Dreyfus|Alfredi Dreyfusi]] exstitit; idem epistulae apertae [[Aemilius Zola|Aemilii Zolae]] titulum «[[J'accuse...!|J'accuse]]» indidit. Anno 1902 senator [[Varus (praefectura Franciae)|Varensis]] electus in curiam rediit; rem publicam primum ab anno 1906 usque ad annum 1909 gubernavit, quibus annis, civibus inter se acriter contendentibus, diuturnam famam «domitoris secessionum opificum» sibi peperit; deinde, sex et septuaginta annos natus, gubernio praefuit quod victoriam pararet. Deum esse negabat, sacerdotum potentiae adversabatur, libertatem singulorum acerrime defendebat, imperio in alias gentes proferendo ob aequalitatem populorum repugnabat, Dreyfusum tuebatur, sed idem, ordinis custos, civitatis auctoritatem summam esse volebat: quapropter non facile uni factioni adscribi potest. Diu et dextrae et sinistrae partibus suspectus fuit: dextra eius in clericos odium reprehendebat, sinistra ei motus opificum repressos non ignoscebat. Ab exeunte saeculo vicesimo iterum a doctis magni aestimatur et inter gratissimos rerum Francogallicarum viros manet. == Ortus et institutio (1841–1865) == === Familia medicorum rei publicae faventium === Georgius Beniaminus Clemenceau natus est die 28 Septembris 1841 in vico Mouilleron-en-Pareds, in domo avorum maternorum, gentis Gautreau, ubi mater Emma parere maluerat. Familia Clemenceau ex agrorum dominis et medicis regionis quae Bocage vocatur erat: medici in ea gente inde a saeculo septimo decimo fuerunt, et proavus, Petrus Paulus Clemenceau, exercituum occidentalium medicus tempore rerum novarum, postea in concilio legibus ferendis sedit. Duo praedia familia possidebat: Aubraie, villam in vico La Réorthe, et Le Colombier, villam rusticam apud Mouchamps, ubi Georgius sepultus est. Cum illa Vendea regi et Ecclesiae fidelissima esset, familia tamen Clemenceau partes contrarias sequebatur, eorum scilicet qui ''Bleus'' vocabantur: hi erant cives litteris culti, [[Voltarius|Voltarii]] studiosi, rei publicae dediti.<ref>De familia et pueritia Vendeana: Jean-Baptiste Duroselle, ''Clemenceau'', Lutetiae, Fayard, 1988, cap. 1; Michel Winock, ''Clemenceau'', Lutetiae, Perrin, 2007.</ref> Pater, Beniaminus Clemenceau (1810–1897), medicus Lutetiae institutus, ubi rebus novis anni 1830 interfuerat, aliquamdiu [[Portus Namnetum|Namnetibus]] medicinam exercuit, deinde ea relicta praedium Aubraie colendum suscepit. Rei publicae propugnator acerrimus, [[Iulius Michelet|Micheleti]] admirator, Deum esse tam constanter negans ut neminem liberorum baptizari sineret, anno 1848 concilio populari Namnetensi interfuit et inter duces fuit earum societatum occultarum quae in occidentali Gallia rem publicam fovebant. Primum post rem publicam die 2 Decembris 1851 vi oppressam comprehensus, iterum anno 1858, post insidias ab Orsinio factas, captus et in [[Algeria|Algeriam]] deportari iussus, tandem dimissus est. Hae calamitates puerum Georgium graviter moverunt, qui a patre et medicinae amorem et rei publicae studium et acrem religionis contemptum accepit. Mater, Emma Gautreau, filia agricolae locupletis vici Mouilleron, e familia [[Protestantes|protestantium]] orta, domui lenitatem attulit, quam filius memoria semper tenuit.<ref>De Benjamin Clemenceau, de studiis eius annorum 1830 et 1848 deque comprehensionibus annorum 1851 et 1858: Duroselle, ''Clemenceau'', op. cit., cap. 1; Jean-François Chanet, ''Clemenceau. Dans le chaudron des passions républicaines'', Lutetiae, Gallimard, 2021, cap. 1.</ref> === Studia Namnetensia et medicina Lutetiana === E schola privata Monfort egressus, Georgius lyceum Namnetense frequentavit, quod hodie eius nomine appellatur. Discipulus ingeniosus sed inconstans, amorem Graeciae antiquae ibi concepit, cuius litteras per totam vitam lectitavit; Romam contra aversabatur. Primis studiis anno 1858 absolutis, die 1 Novembris eiusdem anni scholae medicinae Namnetensi nomen dedit, ubi tres annos studuit et probationem eorum quos externos (''externes'') vocant superavit; anno 1861 Lutetiam petivit ut studia perficeret.<ref>De studiis Namnetensibus et de schola medicinae praeparatoria: Duroselle, ''Clemenceau'', op. cit., cap. 1–2, ex studiis Jean-Pierre Kernéis.</ref> Lutetiae inter iuvenes studentes imperio [[Napoleo III (imperator Franciae)|Napoleonis III]] adversari coepit. Cum sodalibus quibusdam, inter quos Ludovicus Andrieux, postea praefectus vigilum, libellum hebdomadarium ''Le Travail'' condidit, in quo etiam Aemilius Zola scribebat. Mense Februario 1862, quod libellis propositis cives ad memoriam rerum anni 1848 celebrandam convocaverat, comprehensus tres et septuaginta dies in carcere Mazas detentus est. Tum [[Ludovicus Augustus Blanqui|Augustum Blanqui]] frequentabat, cuius auctoritate aliquamdiu tenebatur, et societati se adiunxit cui nomen erat ''Agis comme tu penses''; cuius socii, qui se libere cogitare profitebantur, inter alia pollicebantur se nuptias ritu sacro numquam celebraturos. Mense Maio 1865, dissertatione de generatione elementorum [[Anatomia|anatomicorum]] publice defensa, doctoris gradum adeptus est.<ref>De ''Le Travail'', de carcere Mazas et de societate «Agis comme tu penses»: Winock, ''Clemenceau'', op. cit.; Duroselle, ''Clemenceau'', op. cit., cap. 2.</ref> === Commoratio Americana (1865–1869) === De rebus Francicis desperans, etiam infelici amore Hortensiae Kestner afflictus, quae uxoris amici eius Augusti Scheurer-Kestner soror erat, Clemenceau in [[Civitates Foederatae Americae|Civitates Foederatas Americae]] navigavit et die 28 Septembris 1865, quo die quartum et vicesimum aetatis annum complevit, paucis mensibus post bellum civile finitum, [[Novum Eboracum]] advenit. Fere quattuor annos ibi mansit, instituta popularia Americanorum iis temporibus quae ''Reconstruction'' vocantur magna cum admiratione observans: disputationes de praeside Andrea Johnson in iudicium vocando audiit et inde didicit potestati unius hominis et iis qui ''conservateurs'' vocantur diffidere. Actis diurnis quae ''Le Temps'' inscribuntur epistulas Americanas mittebat, et tenues reditus augebat linguam Francogallicam et artem equitandi docens in schola puellarum quam domina Aiken regebat, in oppido Stamford [[Connecticuta|Connecticutae]].<ref>De commoratione Americana et de epistulis « Lettres d'Amérique »: Duroselle, ''Clemenceau'', op. cit., cap. 3 (de re Kestner, p. 69–72); Winock, ''Clemenceau'', op. cit.; s.v. « États-Unis », in ''Dictionnaire Clemenceau'', op. cit.</ref> Ibi puellam Mariam Plummer adamavit, patre orbam, in Wisconsinia educatam, avunculo Horatio Taylor, argentario Novi Eboraci, commissam. Post primam repulsam, duo itinera trans oceanum longamque de ritu sacro adhibendo contentionem, quem Clemenceau omnino respuebat, nuptiae apud magistratum Novi Eboraci die 20 Iunii 1869 factae sunt; coniuges statim in Franciam profecti sunt. Tres liberi nati sunt: Magdalena (1870), Theresia (1872), Michael (1873). Matrimonium parum concors paulatim solutum est: anno 1892 Clemenceau, adulterii crimine usus, divortium celerrime obtinuit, liberis sibi adiudicatis, et Maria in Americam remissa est. Quae postea in Franciam reversa, Lutetiae mense Septembri 1922, ab omnibus deserta, mortua est.<ref>De Mary Plummer, de nuptiis diei 20 Iunii 1869 et de divortio anni 1892: Duroselle, ''Clemenceau'', op. cit., p. 83–85 et 337–338; Chanet, ''Clemenceau'', op. cit.; Sylvie Brodziak, s.v. « Plummer, Mary », in Sylvie Brodziak et Samuël Tomei (ed.), ''Dictionnaire Clemenceau'', Lutetiae, Robert Laffont, in serie « Bouquins », 2017.</ref> == Initium vitae publicae: Mons Martyrum, bellum, Commune Lutetianum (1870–1871) == === Praefectus regionis duodevicesimae === In Franciam reversus, Clemenceau in [[Mons Martyrum|Monte Martyrum]] medicinam exercuit, ubi plebem curans «medicus pauperum» vocabatur. Imperio die 4 Septembris 1870 everso, statim ad rem publicam tractus est: postridie Stephanus Arago, praefectus Lutetiae, eum regioni duodevicesimae urbis praefecit. Dum urbs obsidetur, annonam, auxilia, scholas curavit et omnibus indutiis repugnavit; die 31 Octobris, cum in curia urbana seditio orta esset, comitia municipalia statim habenda censuit et, Stephano Arago amoto, cum gubernium auctoritatem suam recuperavisset, magistratu se abdicavit; die tamen 5 Novembris ingenti consensu praefectus electus est. Die 8 Februarii 1871 delegatus Sequanae in conventum nationalem electus, in extrema sinistra sedit et contra pacis condiciones suffragium tulit, [[Alsatia|Alsatiae]] partisque [[Lotharingia|Lotharingiae]] cessionem recusans.<ref>De praefectura Montis Martyrum, de die 31 Octobris 1870 et de comitiis mensis Februarii 1871: Winock, ''Clemenceau'', op. cit.; s.v. « Guerre de 1870 », in ''Dictionnaire Clemenceau'', op. cit.</ref> === Dies 18 Martii 1871 et conciliatio frustra temptata === In eius regione tragoedia diei 18 Martii 1871 acta est. Cum [[Adolphus Thiers]] [[canno|tormenta]] custodiae nationalis in colle collecta auferri iussisset, res mane male cessit: milites cum multitudine consenserunt, et dux Lecomte, qui tela conici iusserat, a suis militibus comprehensus est. Clemenceau, qui prima luce cum Lecomte collocutus erat et suaserat ut tormenta celerius amoverentur, sero de periculo certior factus est: cum in viam des Rosiers, fascia praefecti cinctus, pervenit, duces Lecomte et Clément-Thomas paulo ante a multitudine interfecti erant. Ipse quoque petitus, cum seditiosi, qui eum [[Versaliae|Versaliensibus]] conscium putabant, mortem ei minarentur, vix manus furentium effugit. De ea re testimonium notissimum reliquit, in quo «sanguinis furorem» multitudinis effrenatae describit; eius diei onus per totam vitam tulit, cum quaestio parlamentaria aliquamdiu culpam in eum conferre conata esset.<ref>Narrationem Clemenceau de die 18 Martii, in qua verba de « sanguinis furore » leguntur, edidit Jean Martet, ''Le Silence de M. Clemenceau'', Lutetiae, Albin Michel, 1929; vide Chanet, ''Clemenceau'', op. cit., et Duroselle, ''Clemenceau'', op. cit., p. 107–111.</ref> Proximis diebus Clemenceau Lutetiam et [[Versaliae|Versalias]] conciliare frustra conatus est. In conventu, die 22 Martii, cum aliis delegatis rei publicae faventibus rogationem tulit de consilio municipali Lutetiano statim eligendo, ut seditioni causa eriperetur; a maiore parte regum studiosa exsibilatus est. Eodem die summum custodiae nationalis concilium eum praefectura privavit. Inter «rusticos», qui Lutetiam domare volebant, et seditiosos, qui Commune suum declarare parabant, positus, cum aliis praefectis de comitiis differendis egit, sed die 26 Martii in sua regione septingenta quinquaginta duo tantum suffragia rettulit. Postridie etiam delegati munere se abdicavit; per septem illos dies cruentos Lutetia aberat: in provinciis enim cum societate quae «Ligue d'union républicaine des droits de Paris» vocabatur extrema conciliandi consilia persequebatur. Haec duo simul expertus, bellum civile et conciliatorum imbecillitatem, primam, ut [[Michael Winock]] iudicat, rerum civilium disciplinam accepit.<ref>De conciliandi conatibus, de praefectura die 22 Martii adempta et de abdicatione diei 27 Martii 1871: Winock, ''Clemenceau'', op. cit., cap. 1.</ref> == Dux sinistrae radicalis (1871–1893) == [[Fasciculus:CLEMENCEAU, Georges, Nadar, GALLICA.jpg|thumb|Georgius Clemenceau, imago photographica ab officina Nadar facta.]] === A consilio municipali ad Cameram === Mense Iulio 1871 in consilium municipale Lutetiae pro vico Clignancourt electus, anno 1875 eius praeses factus est. Comitiis mensis Februarii 1876 sedem delegati regionis duodevicesimae recuperavit, quam usque ad annum 1885 tenuit; deinde pro [[Varus (praefectura Franciae)|Varo]] ab anno 1885 ad annum 1893 in Camera sedit. In Camera celeriter orator extremae sinistrae, quae mox radicalis appellata est, omnium maxime timendus evasit: verbis brevibus, acri irrisione, argumentis pressis a florida illius aetatis eloquentia discessit. Primum magnum certamen pro Communis fautoribus suscepit, quibus veniam inde ab anno 1876 cum [[Victor Hugo|Victore Hugo]] postulavit et anno 1880 plenam atque integram obtinuit.<ref>De consilio municipali Lutetiae et de certamine pro venia communalistis danda: Duroselle, ''Clemenceau'', op. cit., p. 116–117; ''Dictionnaire Clemenceau'', op. cit., s.v. « Pelletan »; Winock, ''Clemenceau'', op. cit.</ref> Mense Ianuario 1880 prima sua [[Diarium|acta diurna]] condidit, ''La Justice'', quibus Camillus Pelletan scriptis praefectus est quaeque tredecim annos radicalium vox fuerunt. Programma eius, oratione in Monte Martyrum anno 1880 habita praesertim expositum, haec complectebatur: leges constitutionales anni 1875, quas nimis veterum institutorum tenaces iudicabat, retractandas; ecclesias a civitate seiungendas; tributum ex reditibus instituendum; libertates scribendi, conveniendi, sociandi; reformationes sociales ([[tempus laboris]], dominorum obligationem in laboris casibus, pensiones senectutis), quibus opifices in rem publicam reciperentur. Bonorum communioni adversus, Clemenceau operarios [[socialismus|socialismo]] nascenti eripere volebat: oratio diei 8 Maii 1891, octavo die post caedem [[Fourmies (Septentrio)|Fourmiensem]] habita, in qua «Quartum Statum» surgentem descripsit, totam eius sententiam complectitur, reformationibus quidem opificum causa faciendis intentam, [[Pugna classium|ordinum autem certamini]] adversam.<ref>De ''La Justice'' et de programmate radicalium: ''Dictionnaire Clemenceau'', op. cit., s.v. « Justice (La) »; oratio diei 8 Maii 1891 de « Quarto Statu » ex ''Journal officiel'' citatur apud Duroselle, ''Clemenceau'', op. cit., p. 254–255, in ''Dictionnaire Clemenceau'' et apud Chanet, ''Clemenceau'', op. cit.</ref> === «Eversor ministeriorum» et coloniarum adversarius === Annis post 1880 Clemenceau rostris ut telo utebatur: eius interpellatione «magnum ministerium» Gambettae mense Ianuario 1882 cecidit, et plura gubernia eorum qui «opportunistes» vocabantur orationibus eius eversa sunt; inde fama «eversoris ministeriorum» nata est. Diutissime cum [[Iulius Ferry|Iulio Ferry]] contendit, cuius consilia de imperio in exteras terras proferendo tribus de causis oppugnabat: vires patriae contra Germaniam dispergi; sumptus immensos esse; falsam esse illam speciem humanitatis barbaris afferendae. Die 30 Martii 1885, post rem apud Lang Son gestam, quae clades maior quam erat nuntiata est, ultimum ictum intulit: se in subselliis gubernii non iam ministros sed reos videre dixit; Ferry eodem die eversus est.<ref>De casu Ferry et de fama « eversoris ministeriorum »: Chanet, ''Clemenceau'', op. cit.; Duroselle, ''Clemenceau'', op. cit.</ref> Die 30 Iulii 1885, orationi respondens qua Ferry colonias officio «superiorum gentium» erga «inferiores» defenderat, Clemenceau unam ex clarissimis contra colonias orationibus parlamentariis habuit: superiores gentes, inferiores gentes: facile dictu! Indorum Sinarumque excultas civitates commemorans, et admonens doctos quosdam Germanos «demonstravisse» gentem Francicam inferiorem esse, ut clades anni 1870 explicaretur, in expugnatione nihil nisi vim sine iure esse denuntiavit. Haec oratio, postridie tota in ''La Justice'' edita, non impedivit quominus recentiores historici imaginem Clemenceau coloniarum osoris temperarent: rerum enim potitus imperium iam partum retinendum administravit.<ref>Oratio diei 30 Iulii 1885 in ''La Justice'' diei 31 Iulii 1885 edita est; vide Winock, ''Clemenceau'', op. cit., et Julie d'Andurain, s.v. « Colonisation », in ''Dictionnaire Clemenceau'', op. cit., quae monet ne Clemenceau simpliciter coloniarum osor habeatur.</ref> Haec perpetua adversandi ratio ei etiam damno fuit. Clemenceau rationem rerum gradatim efficiendarum, quam Gambetta et Ferry defendebant, respuebat: programma republicanum statim perfici postulabat, imprimis leges anni 1875 retractari, ita ut una tantum Camera maneret et senatus conservator tolleretur. Quem «opportunistae» criminabantur republicanos dividere et veterum rerum fautoribus servire; ille eos optima quaeque lucri causa prodidisse arguebat. Comitiis mensis Octobris 1885 et in Sequana et in Varo electus, Varum elegit, cuius vetus republicana traditio ingenio eius respondebat; anno 1889 sedem apud Draguignan retinuit. Tamen, quamvis Camerae auctoritate praestaret, his annis numquam imperium petivit: dum res publica programmati suo non responderet, gubernii particeps fieri noluit, atque ita censoris tantum partes egit, quae tandem suis quoque taedio fuerunt. === A Boulanger ad Panamam: per scandala === Quod generalis [[Georgius Boulanger|Boulanger]] tantum crevit, partim Clemenceau imputandum est, qui eum ministerio belli in gubernio Freycinet, mense Ianuario 1886, praefici curavit, ducem rei publicae amicum se promovere ratus. Cum autem motus Boulangisticus in motum populari imperio faventem reique publicae periculosum mutatus esset, inter acerrimos eius adversarios fuit et anno 1888 Societati iurium hominis et civis condendae interfuit, qua republicanorum defensio ordinaretur. Ex eo discrimine etiam didicit novis Caesaribus perpetuo diffidere; vicissim is factus est quem dextra nationalis et Iudaeorum osores libentissime petebant.<ref>De Clemenceau et motu Boulangistico: Winock, ''Clemenceau'', op. cit.; Duroselle, ''Clemenceau'', op. cit.</ref> Fraus Panamensis ictum paene mortiferum ei intulit. Clemenceau numquam inter eos fuit qui pecunias acceperant: nulla quaestio probavit eum quidquam a Societate accepisse. Sed amicus erat Cornelii Herz, negotiatoris audacis, qui ab anno 1883 ad annum 1885 partem actorum ''La Justice'' possederat quique unus e duobus maximis rerum publicarum corruptoribus, cum barone Iacobo de Reinach, fuisse patuit. Mors suspecta Reinach, nocte inter dies 19 et 20 Novembris 1892, paucis horis post desperatum colloquium cui Clemenceau adfuerat, deinde fuga Herz [[Londinium]], delegatum Varensem calumniis inauditae acerbitatis obiecerunt, in quibus odium parlamenti Boulangisticum cum Iudaeorum odio actorum ''La Libre Parole'' coniungebatur. Die 20 Decembris 1892 Paulus Déroulède eum in Camera nominatim accusavit, quod Herz in vitam publicam Francicam introduxisset; certamen singulare sclopetis exeunte Decembri commissum neminem vulneravit. Mense Iunio 1893 delegatus Millevoye in rostris «chartas Norton» recitavit, quibus probari videbatur Clemenceau ab Anglia mercede conductum esse; sed falsa tam crassa erant ut sessio accusatori ludibrio verteretur, et iudices falsarios damnaverunt. Iure purgatus, Clemenceau tamen apud populum laesus mansit.<ref>De Panama, de Cornélius Herz, de interpellatione Déroulède et de falsis « chartis Norton »: Winock, ''Clemenceau'', op. cit., qui de partibus Andrieux disputat; Duroselle, ''Clemenceau'', op. cit., qui demonstrat Clemenceau numquam pecunias accepisse; Adrien Dansette, ''Les Affaires de Panama'', Lutetiae, Perrin, 1934.</ref> Comitiis mensis Septembris 1893 in Varo, post contentionem asperrimam in qua clamoribus «Aoh yes!» vexabatur, secundo suffragio a coalitione varia victus est, quamquam die 7 Augusti, magna oratione apud Salernes habita, honorem suum et opera defenderat. Duos et quinquaginta annos natus, post quindecim annos auctoritatis in sinistram parlamentariam, sine mandato, aere alieno obrutus relictus est, et ''La Justice'' cladi haud diu superstes fuit.<ref>De petitione Varensi et de clade diei 3 Septembris 1893: Winock, ''Clemenceau'', op. cit.; ''Dictionnaire Clemenceau'', op. cit., s.v. « Justice (La) ».</ref> == Diurnarius et Dreyfusi defensor (1893–1902) == === Scribendo restitutus === Annis 1893–1897 necessario ad diurna et litteras se convertit. Cotidie scribebat, primum in ''La Justice'', deinde in aliis foliis, et commentarios in libros collegit: ''La Mêlée sociale'' (1895), ''Le Grand Pan'' (1896), testimonia hominis de moribus civitatis cogitantis, [[Carolus Darwin|Darwini]] et philosophiae positivae studiosi. Anno 1898 unicam fabulam longam edidit, ''Les Plus Forts'', et annis 1901–1902 hebdomadarium solus scripsit, ''Le Bloc''. Haec opera abundantia, diu neglecta, a criticis nuper pluris aestimata sunt: scriptorem verum produnt, [[Claudius Monet|Claudii Monet]], Gustavi Geffroy, [[Augustus Rodin|Augusti Rodin]] amicum, artis Iaponicae studiosissimum interpretem.<ref>De operibus litterariis annorum 1893–1902: Sylvie Brodziak, s.v. « Plus Forts (Les) », in ''Dictionnaire Clemenceau'', op. cit.; Winock, ''Clemenceau'', op. cit.</ref> === Causa Dreyfusiana: a dubitatione iuridica ad certam sententiam === [[Fasciculus:J'accuse - Gallica - page 1.jpg|thumb|Prima pagina diurnorum ''L'Aurore'' diei 13 Ianuarii 1898, cum epistula Aemilii Zolae «J'accuse...!».]] Causa Dreyfusiana Clemenceau campum renascendi praebuit. Exeunte anno 1897 in acta ''L'Aurore'' Ernesti Vaughan receptus, mense Novembri ab Augusto Scheurer-Kestner persuasus est damnationem anni 1894 quaestione vitiosa niti; primus eius commentarius retractationi favens statim prodiit. Initio sententia eius mere iuridica erat: innocentiam, cuius probationem se non habere dicebat, non affirmans, legem omnibus aequam postulabat, quod iustitiae praesidia uni negari non possent quin tota civitas periclitaretur. Post absolutionem flagitiosam Esterhazy, die 11 Ianuarii 1898, ipse epistulam apertam Aemilii Zolae ad praesidem rei publicae in ''L'Aurore'' recepit eique titulum, ex ipso textu sumptum, invenit: «J'accuse...!», die 13 Ianuarii trecentis milibus exemplarium editum. Idem, commentario diei 23 Ianuarii, vocabulum «intellectuels» ad libellorum subscriptores significandos firmavit.<ref>De conversione ad retractationem, de titulo « J'accuse » et de vocabulo « intellectuels »: Winock, ''Clemenceau'', op. cit., cap. 15–16; Duroselle, ''Clemenceau'', op. cit.</ref> In iudicio Zolae (mense Februario 1898) cum fratre Alberto, advocato procuratoris actorum, verba fecit, oratione rem latius proponens: non unius hominis fortunam, sed quaestionem agi utrum potestas militaris iuri subiceretur, et periculum imminere imperii sub gladio constituti. Disputationes iudicii, in primis confessio cuiusdam ducis dicentis concilium militare damnationem Dreyfusi, sontis aut insontis, retractare noluisse, eum de innocentia damnati plane persuaserunt. Per totam causam plura centena commentariorum in ''L'Aurore'' edidit, postea septem voluminibus collecta, et cum Eduardo Drumont sclopetis certavit. Post alterum iudicium Redonense et veniam Dreyfuso mense Septembri 1899 datam, quam invitus accepit, quod iustitiam plenam deseri putabat, inter eos mansit qui restitutionem postulabant, anno 1906 perfectam. Causa Dreyfusiana certamina eius transformavit: exinde rei publicae defensio et contra nationis cultum immodicum clericorumque potentiam pugna actionem eius rexerunt.<ref>De iudicio Zolae et de sententia Clemenceau de innocentia mutata: ''Dictionnaire Clemenceau'', op. cit.; Winock, ''Clemenceau'', op. cit. Verba de « imperio sub gladio » in ''L'Aurore'' postridie iudicii leguntur.</ref> Alterum concilium militare, [[Condate Redonum|Redonibus]] aestate anni [[1899]] post rescissum anno 1894 iudicium coactum, Dreyfusum iterum, causis levantibus additis, damnavit: sententia absurda quae Europam consternavit. Cum gubernium Waldeck-Rousseau veniam a praeside rei publicae dandam proponeret, Clemenceau primo vehementer obstitit: veniam accipere idem esse ac innocentiam non proclamare, et ius deserere ut ad misericordiam confugeretur. Tandem damnati viribus exhaustis cessit, sed retractationem plenam persequi non destitit, quae die 12 Iulii 1906 perfecta est: summum tribunal iudicium Redonense sine remissione rescidit, Dreyfus in exercitum restitutus et honore militari ornatus est. Forte tum Clemenceau in gubernio erat; paucis post mensibus, praeses consilii factus, Picquart, tribunum ob veritatem detectam vexatum, ministrum belli fecit, simul reparandi simul lacessendi causa. Haec fides frigora non exclusit: cum ipso Alfredo Dreyfus, quem nimis patientem iudicabat, rarus ei usus fuit, et necessitudines cum parte Dreyfusianorum, cum [[Ioannes Jaurès|Jaurès]] et Péguy, post communem victoriam cito refrixerunt.<ref>De iudicio Redonensi, de venia et de restitutione anni 1906: Winock, ''Clemenceau'', op. cit.; Duroselle, ''Clemenceau'', op. cit.</ref> == Reditus ad imperium (1902–1909) == [[Fasciculus:Georges Clemenceau par Nadar, Paul.jpg|thumb|Clemenceau a Paulo Nadar photographice expressus.]] === Senator Varensis et «primus Franciae vigil» === Mense Aprili 1902 is, qui olim senatum tollendum postulaverat, senator Varensis electus est; quam inconstantiam aequo animo tulit. Coniunctioni sinistrarum («Bloc des gauches») eiusque laicis consiliis favit et legi anni 1905 de ecclesiis a civitate seiungendis suffragatus est, a factione tamen radicali ordinata, anno 1901 condita, semper afuit neque ei umquam nomen dedit. Die 14 Martii 1906, quattuor et sexaginta annos natus, primum in gubernium intravit, minister rerum interiorum in consilio Sarrien, quattuor diebus post cladem fodinarum apud Courrières, qua plus mille homines in praefectura Freti Calesiani perierant.<ref>De comitiis senatoriis anni 1902 et de necessitudine cum factione radicali: ''Dictionnaire Clemenceau'', op. cit., s.v. « Parti radical ».</ref> Operum cessatio, quae regionem fodinarum statim incendit, ei occasionem dedit rationem suam definiendi. Die 17 Martii, apud Lens, invito praeside consilii, sodaliciorum ducibus declaravit cessationem operum ius esse absolutum neque se milites missurum, dum operis libertas hominesque incolumes essent: res a ministro rerum interiorum antea inaudita. Sed violentia latius serpente milites arcessere coactus est, et appropinquante die 1 Maii 1906, quem confoederatio CGT seditiosum fore nuntiabat, duces eius ante diem comprehendi iussit. In Camera custodis ordinis partes audacter professus est, se ipsum «primum Franciae vigilem» appellans. Comitia mensis Maii 1906, quibus sinistrae late vicerunt, auctoritatem eius firmaverunt: die 25 Octobris 1906 Sarrien in praesidio consilii successit, ministerio rerum interiorum retento.<ref>De Courrières, de oratione apud Lens diei 17 Martii 1906 et de die 1 Maii 1906: ''Dictionnaire Clemenceau'', op. cit.; Jacques Julliard, ''Clemenceau briseur de grèves'', Lutetiae, Julliard, in serie « Archives », 1965.</ref> === Primum gubernium Clemenceau (Octobri 1906 – Iulio 1909) === Ministerium quod composuit, ex radicalibus et socialistis nulli factioni adscriptis constitutum, magnum reformationum programma proposuit: tributum ex reditibus, pensiones opificum, vias ferratas redimendas, concilia militaria reformanda. Ministerium Laboris et Providentiae socialis creavit, Renato Viviani socialistae commissum: institutum quod mansit. Leges tamen promissis minores fuerunt: redemptio viarum ferratarum occidentalium (1908) et lex de requiete hebdomadaria utcumque servata inter pauca bene gesta numerantur, cum tributum ex reditibus, a Iosepho Caillaux paratum, in senatu haereret. In re autem vigilum gravissima perfecit: Caelestinus Hennion summae custodiae publicae praepositus est, et decreto diei 30 Decembris 1907 cohortes regionales vigilum mobiles institutae sunt, quae in memoria populi «cohortes Tigris» manserunt.<ref>De programmate anni 1906, de ministerio Laboris et de cohortibus mobilibus: Winock, ''Clemenceau'', op. cit.; Christophe Cornevin, s.v. « Hennion », in ''Dictionnaire Clemenceau'', op. cit.</ref> Totum illud tempus certamine cum motu opificum occupatum est. Contra CGT, quae inde a conventu Ambianensi (1906) cessationi operum generali et seditiosae studebat, Clemenceau identidem vires expertus est: cessantibus opificibus electricis Parisiensibus, baiulis portuum, nautis, tabellariis. Gravissimum discrimen fuit vinitorum meridianorum seditio vere anni 1907: contra motum ingentem ob vini vilitatem ortum, qui centena milia hominum post cauponem Marcellinum Albert congregabat, gubernium duces comprehendi iussit et milites misit; Narbone mense Iunio nonnulli glandibus perierunt, et milites legionis septimae decimae Biterris imperia detrectaverunt. Exitus rei saepe narratus est: Marcellinus Albert, Lutetiam profectus ut vinitorum causam ageret, e colloquio cum ministro infamis discessit, cum Clemenceau ei centum francos ad reditum dedisset. Anno 1908 cessatio eorum qui in harenariis vallis Sequanae laborabant in tragoediam versa est: duo cessantes a custodibus publicis apud Draveil-Vigneux die 2 Iunii occisi sunt, quattuor alii apud Villeneuve-Saint-Georges die 30 Iulii ceciderunt; gubernium principes CGT comprehendi iussit, confoederationem tamen non dissolvit, quod multi e maiore parte flagitabant. Socialistae «gubernium sicariorum» clamabant; orationum certamina inter Clemenceau et Jaurès, in primis mense Iunio 1906 de proprietate, civitate, socialismi futuro, inter summa eloquentiae parlamentariae illius aetatis numerantur: consiliis de futuro a tribuno socialista expositis Clemenceau scientiam hominis qualis est et rationem reformationum singillatim parandarum opposuit.<ref>De certaminibus opificum annorum 1906–1909, de vinitoribus meridianis et de re Draveil-Villeneuve-Saint-Georges: Julliard, ''Clemenceau briseur de grèves'', op. cit.; Chanet, ''Clemenceau'', op. cit.; s.v. « Draveil-Vigneux et Villeneuve-Saint-Georges, affaire », in ''Dictionnaire Clemenceau'', op. cit.</ref> Historici imaginem «fractoris cessationum» his annis natam postea temperaverunt. Iacobus Julliard demonstravit Clemenceau non ius cessandi frangere voluisse, quod tota vita et adhuc apud Carmaux anno 1892 defenderat, sed violentiam et legum contemptum eorum sodaliciorum quae, actionem directam professa, ex omni contentione quasi meditationem rerum novarum faciebant; praefectis enim constanter mandabat ut et operis libertatem et cessandi libertatem aeque tuerentur neve milites ante tempus mitterent. Manet tamen quod caedes annorum 1906–1909, quales post caedem Fourmiensem non acciderant, inter eum et opifices ordinatos discidium numquam sanatum fecerunt; ex quo natum est odium quod CGT et socialistae per bellum ei habuerunt.<ref>Jacques Julliard, ''Clemenceau briseur de grèves'', op. cit.; de cessatione apud Carmaux et de arbitrio anni 1892, ''Dictionnaire Clemenceau'', op. cit.</ref> In rebus externis Clemenceau, certamen cum Germania vitari non posse persuasus, consensionem cum Britannia («Entente cordiale») et necessitudinem cum Russia firmavit, et controversiam Francogermanicam de perfugis Casablancae (1908) arbitrio composuit. Gubernium eius, inter longissima Tertiae Rei Publicae, die 20 Iulii 1909 cecidit, post disputationem de classe in qua verbis inauditae asperitatis cum Delcassé conflixit: suffragatione de ordine agendi victus, statim se abdicavit. [[Aristides Briand]], eius minister, successit.<ref>De casu gubernii diei 20 Iulii 1909: Duroselle, ''Clemenceau'', op. cit.; Watson, ''Georges Clemenceau. A Political Biography'', Londinii, Eyre Methuen, 1974.</ref> == Censor et vigil rei publicae (1909–1917) == Insequentes anni Clemenceau ad duo sua munera reduxerunt, senatum et diurna. Post orationes in America Meridiana habitas (1910), pugnam contra Briand, deinde contra Caillaux resumpsit, cuius consilia Germaniae concedendi in discrimine Agadirensi et in pacto Francogermanico anni 1911 de Congo denuntiavit. Mense Maio 1913 nova acta diurna condidit, ''L'Homme libre'', et eodem anno legi de militia ad tres annos producenda suffragatus est, certamen appropinquare persuasus; annis 1912–1913 etiam [[Raimundus Poincaré|Poincaré]] viam ad praesidium rei publicae in conventu praeparatorio republicano obstruere conatus est, electionem tamen non impedivit.<ref>De ''L'Homme libre'', de lege militiae trium annorum et de comitiis praesidis creandi anni 1913: Winock, ''Clemenceau'', op. cit.; Duroselle, ''Clemenceau'', op. cit.</ref> Per Magnum Bellum in gubernia «Unionis sacrae» intrare noluit et censoris partes elegit. Die 26 Augusti 1914, cum consilium Viviani novaretur, ministerium a Briand oblatum recusavit, indignum ratus tali tempore sub alio quam se ipso servire; quod propositum per totum bellum tenuit. Acta eius, exeunte Septembri 1914 suppressa, quod vitia curationis vulneratorum vehendorum detexerant, titulo provocanti ''L'Homme enchaîné'' redierunt et cotidie contra apparatus bellici defectus, vanam magistratuum fiduciam, inanes legatorum spes pugnabant, intra fines censurae cum qua perpetuum bellum minutum gerebat. Praeses commissionis exercitus et commissionis rerum externarum senator gravissimus, frontem identidem visitabat et testes audiebat, scientiam rei bellicae colligens quam pauci parlamentarii cum eo communicabant; milites adventibus eius, usque in fossas primae aciei, assueverunt.<ref>De ''L'Homme enchaîné'' et de opera Clemenceau in commissionibus senatoriis: Duroselle, ''Clemenceau'', op. cit.; Winock, ''Clemenceau'', op. cit.</ref> Crescente civium lassitudine, post cruentum impetum a Nivelle factum, militum seditiones et operum cessationes veris anni 1917, pugnam contra eos qui de victoria desperabant suam fecit: die 22 Iulii 1917 in senatu contra Ludovicum Malvy, ministrum rerum interiorum ab anno 1914, indulgentiae erga pacis fautores accusatum, orationem accusatoriam habuit quae gubernium Ribot concussit et viam reditus sui aperuit. Eversis consiliis Ribot et Painlevé, Poincaré, qui eum minime amabat quemque Clemenceau semper oppugnaverat, eum arcessere statuit: inter Caillaux, id est pacem compositam quaerendam, et Clemenceau, id est bellum usque ad victoriam, praeses rei publicae decrevit, intellegens, ut in commentariis suis notavit, vim veteris pugnatoris fabulis iam celebratam plus valituram esse quam cuiusvis alterius consilii infirmitatem. Colloquia diebus 14 et 15 Novembris 1917 habita sunt; gubernium die 16 constitutum est.<ref>De oratione diei 22 Iulii 1917 et de gubernio constituendo: Chanet, ''Clemenceau'', op. cit.; Duroselle, ''Clemenceau'', op. cit., p. 583–588, qui commentarios Poincaré de colloquiis dierum 14 et 15 Novembris 1917 citat.</ref> == Gubernium victoriae (1917–1918) == === «Bellum gero» === Die 20 Novembris 1917 novus praeses consilii, idem minister belli, Camerae declarationem ad unam rem redactam proposuit, bellum, et fidem 418 suffragiis contra 65 (quae socialistarum erant) obtinuit. Gubernium eius, ex viris secundi ordinis et fidelibus compositum, circa manum arte coniunctam versabatur: Georgium Mandel, principem officii civilis, ducem Henricum Mordacq, principem officii militaris, Iulium Jeanneney, subsecretarium praesidio consilii additum, Georgium Wormser, a consiliis politicis. Haec potestatis contractio, quae Poincaré a summis deliberationibus arcebat, plane tamen parlamentaria mansit: Clemenceau commissionibus parebat, inspectionem parlamentariam apud exercitus accipiebat et fidem Camerae identidem petebat. Die 8 Martii 1918, socialistis respondens, programma suum paucis verbis expressit, quae posteri memoria tenuerunt: «Domi: bellum gero; foris: bellum gero. Semper bellum gero.»<ref>De declaratione diei 20 Novembris 1917 et de ratione regendi: Duroselle, ''Clemenceau'', op. cit., p. 591–592; Chanet, ''Clemenceau'', op. cit.; ''Dictionnaire Clemenceau'', op. cit. Verba diei 8 Martii 1918 in ''Journal officiel'' leguntur.</ref> Severitas primum domi exercita est. Iam die 28 Novembris 1917 Camera Malvy ad senatum in summum iudicium constitutum remisit, ipso petente, qui se purgare volebat; proditionis absolutus, mense Augusto 1918 ob officium violatum quinquennii exsilio damnatus est. Mense Decembri 1917 Camera Iosephum Caillaux immunitate privavit, suspectum commerciorum cum hoste ob colloquia de pace componenda habita; die 14 Ianuarii 1918 comprehensus, demum vere anni 1920 a summo illo iudicio condemnatus est poena quam longa custodia ante iudicium iam absumpserat, iuribus civitatis ademptis. Iustitia bellica praeterea complures hostis ministros punivit, in quibus Bolo Pacha, qui capite damnatus interfectus est. Historici consentiunt haec iudicia tam instrumenta animorum confirmandorum quam opera iustitiae fuisse: Malvy in primis piaculi vicem sustinuit. Eodem tempore, quod minus notum est, Clemenceau ab omni graviore opificum coercitione abstinuit: cessationes veris anni 1918 colloquiis et mercede tuenda potius quam vi compositae sunt.<ref>De causis Malvy et Caillaux: Duroselle, ''Clemenceau'', op. cit.; Winock, ''Clemenceau'', op. cit.; Gaston Monnerville, ''Clemenceau'', Lutetiae, Fayard, 1968. De rebus opificum per bellum: Chanet, ''Clemenceau'', op. cit.</ref> Neque bellum gerere idem erat ac desperantes tantum opprimere. Gubernium oeconomiam severe rexit, annonam et arma Ludovico Loucheur curante administravit, animos civium sustinuit censura in res politicas mitigata, in res militares inflexibili, mercedesque tuebatur ne plebs erumperet; magnae cessationes fabrorum metallicorum Parisiensium, vere anni 1918, colloquiis solutae sunt, gubernio ab omni vi se abstinente. Cum Poincaré rationes frigidae et parum familiares manserunt: praeses rei publicae, accurate certior factus sed raro consultus, in commentariis amaritudinem suam notabat, paene omni vera potestate privatus; nihilo minus usque ad victoriam praesidem consilii, quem oderat, fideliter texit. Necessitudines autem cum imperatoribus doctrinam totius vitae Clemenceau inverterunt: vetus potestatis militaris castigator ducum contra parlamentum patronus factus est, iisdem tamen civilis potestatis principatum sine ulla verecundia inculcans.<ref>De ratione regendi per bellum et de necessitudine cum Poincaré: Chanet, ''Clemenceau'', op. cit.; ''Dictionnaire Clemenceau'', op. cit.; Raymond Poincaré, ''Au service de la France'', vol. IX–X.</ref> === Discrimen veris 1918 et imperium unum === Die 21 Martii 1918 impetus Germanicus «Michael» frontem Britannicam in [[Picardia (provincia)|Picardia]] perrupit et exercitus sociorum dividere minatus est. In eo discrimine, gravissimo post pugnam ad Matronam, Clemenceau primas partes egit: Lutetiam deserendam ne cogitari quidem passus est, perstandi voluntatem imposuit, imperio inter socios uni constituendo operam dedit. In conventu apud Doullens, die 26 Martii, [[Ferdinandus Foch|Foch]] mandatum accepit actiones exercituum sociorum in fronte occidentali ordinandi; potestates eius apud Bellovacos die 3 Aprilis auctae sunt, deinde vere titulus imperatoris summi exercituum sociorum ei tributus est. Clemenceau Foch praetulerat, cuius animi ardor apud eum tristitiae [[Philippus Pétain|Pétain]] praevaluit, hoc tamen exercitibus Francicis praefecto retento: hoc par ducum contra impetus parlamentarios protexit, in primis post cladem apud «Chemin des Dames», cum die 4 Iunii 1918 duces militares interpellatoribus dedere coram Camera recusavit fidemque 377 suffragiis contra 110 obtinuit.<ref>De discrimine mensis Martii 1918, de conventu apud Doullens et de imperio uno: Duroselle, ''Clemenceau'', op. cit.; Winock, ''Clemenceau'', op. cit.; s.v. « Foch », in ''Dictionnaire Clemenceau'', op. cit.</ref> Praeses consilii, quem milites in fossis primae aciei, interdum intra teli iactum hostium, identidem videbant, «Pater Victoriae» factus est. Inde a die 18 Iulii 1918 impetus contrarius ad Matronam belli fortunam vertit; successus usque ad autumnum continuati sunt. Cum Germania exhausta indutias secundum «quattuordecim capita» praesidis [[Woodrow Wilson|Wilson]] peteret, Clemenceau inter socios consensum de condicionibus paravit quibus bellum renovari non posset. Indutiae die 11 Novembris 1918 apud Rethondes signatae sunt; eodem die coram Camera Clemenceau condiciones recitavit, Alsatiam Lotharingiamque redeuntes salutavit et Franciam, heri Dei militem, hodie humanitatis militem, semper optimae cuiusque causae militem futuram esse proclamavit. Paucis post diebus [[Academia Francica]] eum simul cum Foch cooptavit; numquam tamen in ea sedit.<ref>De itineribus ad frontem, de indutiis et de sessione diei 11 Novembris 1918: Duroselle, ''Clemenceau'', op. cit.; Winock, ''Clemenceau'', op. cit.</ref> == Pax difficilis (1919) == [[Fasciculus:Big four.jpg|thumb|Consilium Quattuor Lutetiae anno 1919: Lloyd George, Orlando, Clemenceau, Wilson.]] === Conventus Parisiensis et Consilium Quattuorvirorum === [[Deliberatio de pace componenda Lutetiae facta (1919)|Conventus pacis]] Lutetiae die 18 Ianuarii 1919 apertus est, Clemenceau praesidente. Summae res primum in Consilio Decemvirorum, deinde, ab exeunte Martio, in Consilio Quattuorvirorum agebantur, ubi Wilson, [[David Lloyd George|Lloyd George]], Orlando, Clemenceau conveniebant, qui solus ex quattuor utraque lingua utebatur. Francorum postulata eadem semper erant: Alsatia Lotharingiaque restituendae, damna reparanda, securitatis pignora in finibus [[Rhenus|Rheni]] petenda. Die 19 Februarii 1919 insidiae in eum factae sunt: Aemilius Cottin, [[Anarchismus|anarchiae]] fautor, plures [[Glans (telum)|glandes]] in raedam eius in via Franklin emisit; glande prope scapulam haerente vulneratus, praeses consilii, septem et septuaginta annorum, paucis diebus ad opus rediit et postea poenam mortis percussori suo commutari obtinuit.<ref>De conventu ordinando et de insidiis diei 19 Februarii 1919: Winock, ''Clemenceau'', op. cit.; Duroselle, ''Clemenceau'', op. cit. De venia Cottin data: Chanet, ''Clemenceau'', op. cit.</ref> Clemenceau ad colloquia parum credulus accessit. «Quattuordecim capita» ut disputationis fundamentum acceperat, quia Alsatiae Lotharingiaeque restitutionem continebant, sed neque spes paene religiosas Wilson neque fiduciam [[Confoederatio Nationum|Societati Nationum]] habitam participabat: eius institutionem accepit, non credens societatem sine armis cuiusquam securitatem praestare posse; dictum eius de «nobili candore» praesidis Americani diffidentiam exprimit quam disputationes confirmaverunt. Cum Lloyd George, qui pacem Franciae nimis utilem vitare cupiebat et ad vetera aequilibria iam respiciebat, necessitudines inter societatem et certamen fluctuabant. Discessus iratus Orlando, mense Aprili, de urbe Fiume, quam Wilson Italiae negabat, tres tantum rerum arbitros reliquit; quod autem Clemenceau postulata Italica neglexerat, Lutetiam Romamque diu alienavit. Foederis exemplar legatis Germanis die 7 Maii 1919 in Trianon-Palace propositum est, brevi caerimonia in qua superbia comitis Brockdorff-Rantzau animos accendit; post extremas concessiones a Lloyd George expressas, in primis de finibus Polonicis, Germania, renovati belli metu, subscripsit.<ref>De Consilio Quattuor, de postulatis Italicis et de foedere legatis Germanis proposito: Winock, ''Clemenceau'', op. cit.; Watson, ''Georges Clemenceau'', op. cit.</ref> Caput colloquiorum ripa sinistra Rheni erat. Contra Foch et Poincaré, qui Rhenaniam diu separandam censebant, Clemenceau die 24 Martii 1919 omni separatione politica cessit, ea condicione ut foederibus cautionis Civitates Foederatae et Britannia se obligarent Franciae oppugnatae auxilium ferre, ripa sinistra quindecim annos occupanda et perpetuo armis vacua futura. Saraviam item sibi adiungere noluit: regio Societati Nationum administranda tradita est, fodinae Franciae attributae, plebiscitum post quindecim annos promissum. Articulus 231 foederis fundamentum iuris statuit quo damna repararentur; summa pecuniae commissioni relicta est. Cum querelae Germanorum Lloyd George exeunte Maio labefactarent, Wilson adiuvante Clemenceau summam rerum servavit. Foedus die 28 Iunii 1919 in porticu Speculorum Versaliis signatum est, ubi imperium Germanicum anno 1871 proclamatum erat. Die 14 Iulii pompa Victoriae per Campos Elysios ante cenotaphium mortuorum descendit; deinde Clemenceau foedera cum ceteris victis paranda curavit: Sangermanense cum Austria et Nulliacense cum Bulgaria ante eius discessum signata sunt.<ref>De colloquiis Rhenanis et de consilio diei 24 Martii 1919 mutato: Watson, ''Georges Clemenceau'', op. cit.; Chanet, ''Clemenceau'', op. cit.; Jean-Jacques Becker, s.v. « Versailles (traité de) », in ''Dictionnaire Clemenceau'', op. cit.</ref> === Compositio statim impugnata === [[Fasciculus:Orpen, William (Sir) (RA) - The Signing of Peace in the Hall of Mirrors, Versailles, 28th June 1919 - Google Art Project.jpg|thumb|Foedus in porticu Speculorum signatur: tabula a Gulielmo Orpen picta (1919).]] Compositio Versaliensis auctori suo duplicem accusationem peperit, quae eum numquam reliquit. Foch, Poincaré dextraque nationalis, cuius censuram Iacobus Bainville complexus est pacem nimis mollem pro sua duritia appellans, Clemenceau securitatem Francicam prodidisse putabant, qui Rhenum chartarum promissis vendidisset; recusatio senatus Americani, quae cautionem Americanam Britannicamque irritam fecit, iam anno 1920 illis suffragari visa est. Contra apud Anglos et Americanos, quos liber [[Iohannes Meginhardus Keynes|Keynes]] commoverat, foedus pax Carthaginiensis erat odio Francico dictata. Recentiores historici, aequiores, angustias ostendunt quibus Clemenceau premebatur: societate obligatus, sine qua Francia nec bellum vincere nec pacem tueri poterat, id obtinuit quod civitas paene quindecies centenis milibus mortuorum exhausta a sociis iam discedere meditantibus obtinere poterat. Foedus a Cameris Francicis mense Octobri 1919 comprobatum est, sed in disputatione omnium partium querelae sonuerunt.<ref>De foederis castigatoribus: Jacques Bainville, ''Les Conséquences politiques de la paix'', Lutetiae, 1920; John Maynard Keynes, ''The Economic Consequences of the Peace'', Londinii, 1919; de nova aestimatione, Watson, ''Georges Clemenceau'', op. cit., et ''Dictionnaire Clemenceau'', op. cit.</ref> == Repulsa Ianuarii 1920 et discessus == Comitiis Novembris 1919, quibus coniunctio nationalis («Bloc national»), quae eius nomen prae se ferebat, vicit et Cameram caerulei coloris creavit, Clemenceau suffragia non petivit. Amici, Mandel praecipue, eum ad praesidium rei publicae, quod Poincaré mense Februario 1920 relicturus erat, impellebant. Ipse tacebat, nihil rogare dignatus. Aristides Briand candidaturam praesidis Camerae, [[Paulus Deschanel|Pauli Deschanel]], instruxit et contra «Tigrem» collecta odia excitavit: catholicorum, quos imagine praesidis sine ritu sacro efferendi terrebat, amicorum Caillaux et Malvy, eorum denique quos foedus deceperat. In conventu praeparatorio factionum republicanarum, die 16 Ianuarii 1920, Deschanel Clemenceau 408 suffragiis contra 389 antecessit. Quamquam comitia sollemnia nondum acta erant, Clemenceau candidaturam statim retraxit, scribens se mandatum recusaturum etiam si maior pars deferret, neque se invita maiore parte regendo dignitatem minuere velle. Die 17 Ianuarii congressus Deschanel 734 suffragiis elegit; postridie Clemenceau cum ministris se magistratu abdicavit neque victorem, salutatum venientem, admisit. Diurna sociorum hanc ingratitudinem indignata sunt; dictum Lloyd George attributum communem stuporem expressit: hoc tempore ipsos Francos Iohannam Arcensem cremavisse.<ref>De comitiis praesidis creandi mensis Ianuarii 1920: Winock, ''Clemenceau'', op. cit.; Duroselle, ''Clemenceau'', op. cit.; Samuël Tomei, s.v. « Deschanel », in ''Dictionnaire Clemenceau'', op. cit.</ref> == Ultimi anni (1920–1929) == === Itinera, amicitiae, extrema certamina === [[Fasciculus:Georges Clemenceau et Claude Monet.jpg|thumb|Clemenceau apud Claudium Monet in horto Givernensi.]] Omni munere liberatus, duodeoctoginta annos natus, Clemenceau vitam inter domicilium suum viae Franklin, quod ab anno 1895 incolebat, et «Bélébat» dividebat, humilem domum in harenis maritimis apud Saint-Vincent-sur-Jard exeunte anno 1919 in perpetuum conductam, mari obversam, ubi hortum colebat et scribebat; a fratre Paulo alienatus, in praediis familiae morari non iam poterat. Itinera fecit: in [[Aegyptus|Aegyptum]] et Sudaniam vere anni 1920, deinde, a Septembri 1920 ad Martium 1921, longum iter per Asiam meridianam et orientalem, quod ab [[India]] per [[Srilanca|Taprobanen]], [[Singapura|Singapuram]], [[Birmania|Birmaniam]] eum duxit, venatione tigridis interposita quam in epistulis cum irrisione narrat. Anno 1922, Americanorum discessu sollicitus, unum et octoginta annos natus in Civitates Foederatas navigavit ut orationibus populum officiorum Europae debitorum admoneret; multitudines eum laetissime exceperunt, effectus politicus exiguus fuit. Magna cum Claudio Monet amicitia ultimos annos implevit: ipse pictorem senescentem sustinuit, ei persuasit ut oculos secari pateretur, et perfectionem donationemque Nymphaearum curavit, quae paulo post mortem Monet, exeunte anno 1926, in Orangerie collocatae sunt.<ref>De itineribus otii et de amicitia cum Monet: Duroselle, ''Clemenceau'', op. cit., p. 823–825 (de itinere Americano anni 1922) et 832–833 (de domo Bélébat); Chanet, ''Clemenceau'', op. cit.; ''Dictionnaire Clemenceau'', op. cit.</ref> Otium tamen non prorsus abdicatio fuit. Clemenceau foederum custodem victoriaeque vigilem se praestabat: fidelium suorum, Mandel et Tardieu, cursus fovebat, pignora anni 1919 paulatim dissolvi anxius spectabat, et mense Octobri 1921 monumentum militum Vendeae apud Sainte-Hermine dedicandum suscepit, ubi sculptor Sicard eum, ipso ita volente, inter milites finxit. Cetera omnia recusavit: honores, insignia (etiam [[Legio Honoris|Legionis honoris]], quam numquam acceperat), sellam Academiae quam vacuam reliquit, revocationes quae per discrimina annorum post 1920 multiplicabantur. Nihil iam exspectare volebat nisi a labore suo et a mari, quod ex Bélébat, «tuguriolo» suo harenarum, contemplabatur, ubi hortum minutum, multis paulatim sementibus, disciplinae Givernianae multum debentem creaverat.<ref>De monumento apud Sainte-Hermine et de honoribus recusatis: Chanet, ''Clemenceau'', op. cit.; ''Dictionnaire Clemenceau'', op. cit.</ref> === Scriptor vespertinus === Otium studiosum fuit. Praeter libellum de [[Demosthenes|Demosthene]] (1926), rogatu Margaritae Baldensperger scriptum, editricis anno 1923 cognitae, ad quam centenas extremi amoris epistulas misit, anno 1927 edidit ''Au soir de la pensée'', magnam summam philosophicam duobus voluminibus, in qua senex, philosophiae positivae et Darwini alumnus, de cognitione, religionibus, hominis in universo loco meditatur; deinde libellum de Claudio Monet (1928). Editio postuma libri ''Mémorial'' Foch, anno 1929 a Raymundo Recouly curata, colloquiorum collectio in qua Foch eum pacem perdidisse accusabat, silentium quod sibi imposuerat rumpere coegit: paucis mensibus dictavit ''Grandeurs et misères d'une victoire'', responsum vehemens et testamentum politicum, quod post mortem, anno 1930, editum est. In eo adhuc nocte inter dies 21 et 22 Novembris 1929 laborabat.<ref>De operibus annorum post 1920 et de origine libri ''Grandeurs et misères d'une victoire'': Samuël Tomei, s.v. « Grandeurs et misères d'une victoire », in ''Dictionnaire Clemenceau'', op. cit.; Duroselle, ''Clemenceau'', op. cit.</ref> === Mors et funus === [[Fasciculus:25-11-29, inhumation de Clemenceau, au Colombier, à Mouchamps, la tombe - btv1b53223226p.jpg|thumb|Sepulcrum Clemenceau in praedio Le Colombier, die 25 Novembris 1929.]] Georgius Clemenceau domi suae Parisiensi die 24 Novembris 1929 mortuus est, undenonagesimum annum agens. Ex eius voluntate, quae omnem caerimoniam, omnem pompam, omnes flores excludebat, cum gubernium funus publicum offerret, corpus noctu in Vendeam translatum et die 25 Novembris in praedio Le Colombier prope Mouchamps, iuxta patrem, in fossa simplici pridie effossa, coram familia et paucis fidelibus humatum est. Nulla inscriptio sepulcrum signat, quod sola stela indicat, Minerva a Sicard sculpta superposita. Pauci agricolae vicini et incolae vicorum quos funus transibat, in liminibus taciti stantes, soli huius in natalem terram reditus testes fuerunt.<ref>De morte et de sepultura in praedio Le Colombier: Duroselle, ''Clemenceau'', op. cit., ex testimonio ducis Mordacq; s.v. « Musée Clemenceau », in ''Dictionnaire Clemenceau'', op. cit.</ref> == Doctrina politica == Clemenceau nullum umquam doctrinae librum composuit, sed milia commentariorum, orationes, libri cogitationem cohaerentem effingunt, cuius caput praebet sententia in Camera die 29 Ianuarii 1891, cum de fabula ''Thermidor'' Sardou disputaretur, prolata: res novas Francicas unum corpus esse, quod dividi non possit. Res publica ei non una e multis imperii formis erat, sed perfectio anni 1789 semper inchoata: inde repudiatio legum constitutionalium anni 1875, quas pactum cum regum fautoribus iudicabat; inde diuturnum adversus senatum et praesidium rei publicae odium; inde studium inspectionis parlamentariae; inde denique (quod ex anno 1870 et causa Dreyfusiana didicerat) certa sententia potestatem militarem civili subiciendam esse, quam regulam etiam in bello gerendo servavit.<ref>De doctrina republicana, de sententia unius corporis (sessio diei 29 Ianuarii 1891) et de principatu potestatis civilis: Chanet, ''Clemenceau'', op. cit.; Winock, ''Clemenceau'', op. cit.; ''Dictionnaire Clemenceau'', op. cit.</ref> Laicitas eius e libera cogitatione a patre accepta et e philosophia positiva institutionis medicae fluebat. Deum constanter negans, librorum [[Ioannes Stuart Mill|Stuart Mill]] interpres, Darwini et [[Augustus Comte|Comte]] alumnus, religiones explicationes mundi obsoletas habebat, sed pugnam contra ecclesiam institutam a libertate conscientiae credentium semper distinxit, quam iam praefectus Montis Martyrum edixerat et lege separationis anni 1905 servavit: nullam religionem civitatis esse debere, nullam cultuum vexationem. Haec philosophia materiae, sub vitae vesperum in ''Au soir de la pensée'' exposita, etiam singularia consectaria habuit, ut illam misericordiam ad animalia extensam, «Quintum Statum» dolentium sine voce, qua eorum defensionis praecursor fuit.<ref>De libera cogitatione, de philosophia positiva et de libro ''Au soir de la pensée'': Winock, ''Clemenceau'', op. cit.; Duroselle, ''Clemenceau'', op. cit.; de « Quinto Statu » animalium (commentarius in ''La Justice'' diei 10 Aprilis 1895, in ''Le Grand Pan'' receptus), ''Dictionnaire Clemenceau'', op. cit.</ref> In quaestione sociali Clemenceau locum proprium et incommodum tenebat, quem ipse ita definiebat: singulorum ius cum mutua omnium cura coniungendum. Persuasus miseriam opificum, quam medicus Montis Martyrum prope viderat, rei publicae non minus nocere quam apertos eius hostes, «Quartum Statum» reformationibus inserere volebat: iure sodaliciorum, tempore operis finito, pensionibus, tributo ex reditibus. Sed bonorum communionem respuebat, quae singulos fictae cuidam civitati immolaret, et ordinum certamen, quod unitatem nationis republicanae frangeret: huc spectat eius cum Jaurès controversia anni 1906, in qua consiliis socialistarum naturae humanae cognitionem et rationem rerum gradatim acquirendarum opposuit. Eadem ratio imperium eius rexit: cessationem ut ius defendere, seditionem ut crimen frangere.<ref>De singulorum iure cum omnium cura coniuncto et de controversia cum Jaurès mensis Iunii 1906: Duroselle, ''Clemenceau'', op. cit.; Winock, ''Clemenceau'', op. cit.; ''Dictionnaire Clemenceau'', op. cit.</ref> Denique de gentibus ita sentiebat ut patriae amorem Iacobinum cum iurium omnium gentium communione coniungeret. Natio Francica, rerum novarum filia, exempli munus habebat, non dominationis: inde coloniarum expugnationis censura ob aequalitatem populorum, etiamsi imperii iam parti administrationem postea suscepit. Ex itinere Americano et discrimine Boulangistico didicerat Caesaribus et servatoribus omnibus perpetuo diffidere; ex anno 1870 certam opinionem Germaniam, Bismarcki deinde Guilelmi, praecipuum periculum manere: quo nitebatur eius studium consensionis cum Anglia et Civitatibus Foederatis, quas usque ad extremum illud iter Americanum necessarium pacis pignus habuit.<ref>De coloniarum censura, de patriae amore republicano et de Caesarum diffidentia: Chanet, ''Clemenceau'', op. cit.; Watson, ''Georges Clemenceau'', op. cit.; Winock, ''Clemenceau'', op. cit.</ref> == Homo privatus == Prius orator et scriptor pugnax quam vir publicus innotuit. In rostris Clemenceau genus dicendi novum imposuit: sententias breves, irrisionem mortiferam, omnem affectuum ostentationem repudiatam, artem verbi quod ferit; imaginum ridicularum pictores mature illam faciem malis altis demissisque mystacibus arripuerunt, formas eius varias per aetates fingentes, ab «eversore ministeriorum» ad «primum vigilem» et «Patrem Victoriae». Cognomen «Tigris», a diurnis ineunte saeculo, etiam ante primum ministerium, vulgatum, indolem pugnacem, amicis aeque ac inimicis formidolosam, apud aequales posterosque complexum est. Idem certator singularis erat: Clemenceau gladio et sclopeto cum pluribus adversariis pugnavit, cum Déroulède anno 1892, cum Paulo Deschanel anno 1894, cum Drumont anno 1898, nullo tamen ex his certaminibus graviter laeso, et haec hominis periculosi fama pars auctoritatis eius erat.<ref>De imaginibus ridiculis et de certaminibus singularibus: ''Dictionnaire Clemenceau'', op. cit., s.v. « caricature » et « duel » (haec altera a Jean-Noël Jeanneney scripta); Duroselle, ''Clemenceau'', op. cit., p. 399–401.</ref> Persona publica saepe hominem texit. Brevis, quadratus, eques peritissimus qui cotidie mane in nemore Bononiensi equitabat, ab adulescentia gladio exercitatus, Clemenceau familiares electos colebat: paucos amicos politicos, sed artificum et litteratorum amicitias artissimas, Claudii Monet imprimis, Gustavi Geffroy, Augusti Rodin, Iaponis viri publici [[Saionji Kinmochi]]. Artis Iaponicae collector, picturae quae impressionistica vocatur iam annis post 1880 defensor, Graecarum litterarum studiosus qui [[Aeschylus|Aeschylum]] et [[Plato|Platonem]] ipsis verbis legebat, idem tota vita indefesse laborabat, ante lucem surgens, parum dormiens. Surditas crescens et diabetes, insulino ab anno 1923 curatus (inter prima eius medicaminis exempla in Francia), vim eius iam fabulis celebratam vix minuerunt. Deum constanter negans omne religionis solacium recusavit, numquam tamen credentes vexavit; ultima eius voluntas, summae simplicitatis, illam constantiam sine spe alterius vitae continuat qua liber ''Au soir de la pensée'' imbutus est. Post divortium anni 1892 caelebs mansit, sed non solitarius: filia Theresia ab anno 1908 apud eum vixit, et amores eius, a comitissa d'Aunay ad Margaritam Baldensperger, epistularum copiam aluerunt quae inter pulcherrimas illius aetatis numerantur.<ref>De vita privata, de amicitiis cum artificibus et de epistulis: Duroselle, ''Clemenceau'', op. cit., p. 875–877 de valetudine; ''Dictionnaire Clemenceau'', op. cit., imprimis de diabete et de insulino inde ab anno 1923 in valetudinario Americano apud Neuilly accepto; Georges Clemenceau, ''Lettres à une amie, 1923-1929'', Lutetiae, Gallimard, 1970.</ref> == Memoria et historici == === Memoria disputata === [[Fasciculus:Georges Clemenceau Statue Paris.jpg|thumb|Statua a Francisco Cogné sculpta, Lutetiae prope Campos Elysios (anno 1932 erecta).]] Gloria «Patris Victoriae», anno 1918 ingens et post mortem narrationibus familiarium (Ioannis Martet, ducis Mordacq, Georgii Wormser) alita, non impedivit tamen quominus memoria eius diu incommoda esset. Dextra catholica et [[Carolus Maurras|Maurrassiana]] ei nec odium clericorum nec Versalias ignovit; sinistra socialistarum et communistarum memoriam «fractoris cessationum» et «bestiae rufae» fovit, adeo ut nomen eius e fastis sinistrae Francicae diu abesset. Statua tamen a Francisco Cogné anno 1932 in circo Camporum Elysiorum erecta, museum in domicilio eius viae Franklin institutum, Bélébat conservata, domus natalis in museum nationale conversa loca memoriae popularis numquam deficientis fixerunt; et exemplum Clemenceau, inde ab anno 1940 ([[Carolus de Gaulle|de Gaulle]] exemplum anni 1917 invocabat) usque ad discrimina nostrae aetatis, invocatur quotiens de auctoritate civitatis et virtute in rebus adversis agitur.<ref>De memoria Clemenceau: ''Dictionnaire Clemenceau'', op. cit., imprimis s.v. « caricature » et « Action française »; Winock, ''Clemenceau'', op. cit.</ref> Memoria etiam sua loca habet. Praeter statuam Parisiensem et museum viae Franklin, iam anno 1931 opera Iulii Jeanneney fideliumque apertum, Vendea summam memoriae continet: domus natalis apud Mouilleron-en-Pareds (quo in vico etiam Ioannes de Lattre de Tassigny natus est) museum nationale utrique viro dicatum continet; Bélébat, apud Saint-Vincent-sur-Jard, eo statu servata quo Clemenceau eam reliquit, inter loca regionis frequentissima manet; sepulcrum denique in Le Colombier, sine nomine, sine titulo, peregrinationis tacitae meta factum est. Classis Francica navi aeroplanis vehendis nomen Clemenceau dedit, quae ab anno 1961 ad annum 1997 in classe meruit; centena oppida viis, plateis, scholis idem nomen dederunt; et centesimus a victoria annus anno 2018 celebratus singularem locum confirmavit quem in memoria nationali tenet vir qui vivus honores fere omnes recusaverat.<ref>De museo viae Franklin et de locis memoriae Vendeanis: s.v. « Musée Clemenceau », in ''Dictionnaire Clemenceau'', op. cit.</ref> === Historicorum iudicium === Historici diu inter laudatores fideles et accusatores adversarios fluctuaverunt. Studium Iacobi Julliard de Clemenceau «fractore cessationum» (1965) examen criticum primi ministerii aperuit; biographia Davidis Robin Watson (1974) primam totius vitae tractationem doctam praebuit, quam secuta sunt magnum opus Ioannis Baptistae Duroselle (1988), tabulis musei Clemenceau nisum, deinde biographia Michaelis Winock (2007), scriptori et morum iudici non minus quam viro publico intenta. Dictionarium Clemenceau, a Sylvia Brodziak et Samuële Tomei curatum, et libellus Ioannis Francisci Chanet, qui hominem in ipsum aestum passionum republicanarum reponit, hanc novam aestimationem produxerunt, repugnantiis viri attentam: conciliator anni 1871 belli integri auctor factus est, senatus contemptor senator, coloniarum adversarius imperii administrator, defensor cessantium apud Carmaux eorundem in imperio adversarius. Haec ipsa inter optima proposita et imperii usum discordia, aperte suscepta nec dissimulata, efficit ut Clemenceau hodie inter aptissima studiorum argumenta habeatur ad mores civiles republicanorum cognoscendos.<ref>Jacques Julliard, ''Clemenceau briseur de grèves'', op. cit.; David Robin Watson, ''Georges Clemenceau. A Political Biography'', op. cit.; Jean-Baptiste Duroselle, ''Clemenceau'', op. cit.; Michel Winock, ''Clemenceau'', op. cit.; Sylvie Brodziak et Samuël Tomei (ed.), ''Dictionnaire Clemenceau'', op. cit.; Jean-François Chanet, ''Clemenceau'', op. cit.</ref> == Notae == <references /> == Opera praecipua Georgii Clemenceau == * ''De la génération des éléments anatomiques'', thèse de médecine, 1865. * ''La Mêlée sociale'', Lutetiae, Fasquelle, 1895. * ''Le Grand Pan'', Lutetiae, Fasquelle, 1896. * ''Les Plus Forts'', roman, Lutetiae, Fasquelle, 1898. * ''L'Iniquité'' (1899) et ''Vers la réparation'' (1899), premiers recueils des articles de l'affaire Dreyfus, suivis de cinq autres volumes jusqu'en 1903. * ''Le Voile du bonheur'', pièce en un acte, 1901. * ''Démosthène'', Lutetiae, Plon, 1926. * ''Au soir de la pensée'', Lutetiae, Plon, 2 vol., 1927. * ''Claude Monet. Les Nymphéas'', Lutetiae, Plon, 1928. * ''Grandeurs et misères d'une victoire'', Lutetiae, Plon, 1930 (opus postumum). == Bibliographia == === Biographiae et studia === * Jean-Baptiste Duroselle, ''Clemenceau'', Lutetiae, Fayard, 1988. * Michel Winock, ''Clemenceau'', Lutetiae, Perrin, 2007. * David Robin Watson, ''Georges Clemenceau. A Political Biography'', Londinii, Eyre Methuen, 1974. * Jean-François Chanet, ''Clemenceau. Dans le chaudron des passions républicaines'', Lutetiae, Gallimard, 2021 (praemio Lucien-Febvre anno 2023 ornatus). * Sylvie Brodziak et Samuël Tomei (ed.), ''Dictionnaire Clemenceau'', Lutetiae, Robert Laffont, in serie « Bouquins », 2017. * Jacques Julliard, ''Clemenceau briseur de grèves. L'affaire de Draveil-Villeneuve-Saint-Georges'', Lutetiae, Julliard, in serie « Archives », 1965. * Gaston Monnerville, ''Clemenceau'', Lutetiae, Fayard, 1968. === Testimonia et fontes === * Jean Martet, ''Le Silence de M. Clemenceau'', Lutetiae, Albin Michel, 1929 ; ''M. Clemenceau peint par lui-même'', Lutetiae, Albin Michel, 1929 ; ''Le Tigre'', Lutetiae, Albin Michel, 1930. * Henri Mordacq, ''Le Ministère Clemenceau. Journal d'un témoin'', Lutetiae, Plon, 4 vol., 1930-1931 ; ''Clemenceau au soir de sa vie, 1920-1929'', Lutetiae, Plon, 2 vol., 1933. * Georges Wormser, ''La République de Clemenceau'', Lutetiae, PUF, 1961 ; ''Clemenceau vu de près'', Lutetiae, Hachette, 1979. * Georges Clemenceau, ''Grandeurs et misères d'une victoire'', Lutetiae, Plon, 1930 ; ''Au soir de la pensée'', Lutetiae, Plon, 2 vol., 1927 ; ''Lettres à une amie, 1923-1929'', Lutetiae, Gallimard, 1970. == Nexus externi == {{CommuniaCat|Georges Clemenceau|Georgium Clemenceau}} {{Fontes biographici}} * [http://musee-clemenceau.fr/ De museo Clemenceau] {{Formula:Praesidentes consilii et Primi ministri Rei Publicae Francicae}} {{DEFAULTSORT:Clemenceau, Georgius}} [[Categoria:Primi ministri Franciae]] [[Categoria:Diurnarii Franciae]] [[Categoria:Scriptores Franciae]] [[Categoria:Nati 1841]] [[Categoria:Mortui 1929]] [[Categoria:Georgius Clemenceau|!]] [[Categoria:Auctores Francogallici]] 0zba3vg22053qeei7lmwjre46aumsr0 3969354 3969353 2026-07-01T12:47:25Z Marcus Terentius Bibliophilus 2059 /* «Eversor ministeriorum» et coloniarum adversarius */ 3969354 wikitext text/x-wiki {{capsa hominis Vicidata}} [[Fasciculus:Clemenceau - Manet.jpg|thumb|[[Georgii Clemenceau effigies (Manet)|Georgius Clemenceau]] ab [[Eduardus Manet|Eduardo Manet]] pictus]] {{L1}} '''Georgius Beniaminus Clemenceau''' ([[Lingua Francogallica|Francogallice]]: ''Georges Benjamin Clemenceau''; natus die [[28 Septembris]] [[1841]] in vico Mouilleron-en-Pareds in [[Vendea (praefectura Franciae)|Vendea]], mortuus die [[24 Novembris]] [[1929]] [[Lutetia|Lutetiae]]) [[medicus]], [[diurnarius]] et [[vir publicus]] Francogallicus fuit. Inter maximos viros [[Tertia Res Publica (Francia)|Tertiae Rei Publicae]] numeratur. Rebus publicis [[Francia|Franciae]] interfuit a bello anni 1870 usque ad finem [[Primum bellum mundanum|Primi Belli Orbis Terrarum]]. Praeses consilii ministrorum fuit primum ab anno 1906 usque ad annum 1909, deinde a mense Novembri anni 1917 usque ad mensem Ianuarium anni 1920. Quia bellum anno 1918 ad victoriam perduxit et [[Foedus Versaliis ictum (1919)|foedus Versaliense]] sanxit, «Pater Victoriae» cognominatus est; iam antea propter indolem ferocem «Tigris» vocabatur. Vita eius publica longissima fuit. Fere omnia magna discrimina Tertiae Rei Publicae vidit eorumque particeps fuit. Praefectus [[Mons Martyrum|Montis Martyrum]] fuit cum obsidionis tempore tum primis Communis Lutetiani diebus; annis post 1880 dux factionis sinistrae, quae «radicalis» vocabatur, tot ministeria orationibus evertit ut «eversor ministeriorum» diceretur; in suspicionem fraudis Panamensis adductus et comitiis anni 1893 victus, scribendo se restituit et inter primos defensores [[Alfredus Dreyfus|Alfredi Dreyfusi]] exstitit; idem epistulae apertae [[Aemilius Zola|Aemilii Zolae]] titulum «[[J'accuse...!|J'accuse]]» indidit. Anno 1902 senator [[Varus (praefectura Franciae)|Varensis]] electus in curiam rediit; rem publicam primum ab anno 1906 usque ad annum 1909 gubernavit, quibus annis, civibus inter se acriter contendentibus, diuturnam famam «domitoris secessionum opificum» sibi peperit; deinde, sex et septuaginta annos natus, gubernio praefuit quod victoriam pararet. Deum esse negabat, sacerdotum potentiae adversabatur, libertatem singulorum acerrime defendebat, imperio in alias gentes proferendo ob aequalitatem populorum repugnabat, Dreyfusum tuebatur, sed idem, ordinis custos, civitatis auctoritatem summam esse volebat: quapropter non facile uni factioni adscribi potest. Diu et dextrae et sinistrae partibus suspectus fuit: dextra eius in clericos odium reprehendebat, sinistra ei motus opificum repressos non ignoscebat. Ab exeunte saeculo vicesimo iterum a doctis magni aestimatur et inter gratissimos rerum Francogallicarum viros manet. == Ortus et institutio (1841–1865) == === Familia medicorum rei publicae faventium === Georgius Beniaminus Clemenceau natus est die 28 Septembris 1841 in vico Mouilleron-en-Pareds, in domo avorum maternorum, gentis Gautreau, ubi mater Emma parere maluerat. Familia Clemenceau ex agrorum dominis et medicis regionis quae Bocage vocatur erat: medici in ea gente inde a saeculo septimo decimo fuerunt, et proavus, Petrus Paulus Clemenceau, exercituum occidentalium medicus tempore rerum novarum, postea in concilio legibus ferendis sedit. Duo praedia familia possidebat: Aubraie, villam in vico La Réorthe, et Le Colombier, villam rusticam apud Mouchamps, ubi Georgius sepultus est. Cum illa Vendea regi et Ecclesiae fidelissima esset, familia tamen Clemenceau partes contrarias sequebatur, eorum scilicet qui ''Bleus'' vocabantur: hi erant cives litteris culti, [[Voltarius|Voltarii]] studiosi, rei publicae dediti.<ref>De familia et pueritia Vendeana: Jean-Baptiste Duroselle, ''Clemenceau'', Lutetiae, Fayard, 1988, cap. 1; Michel Winock, ''Clemenceau'', Lutetiae, Perrin, 2007.</ref> Pater, Beniaminus Clemenceau (1810–1897), medicus Lutetiae institutus, ubi rebus novis anni 1830 interfuerat, aliquamdiu [[Portus Namnetum|Namnetibus]] medicinam exercuit, deinde ea relicta praedium Aubraie colendum suscepit. Rei publicae propugnator acerrimus, [[Iulius Michelet|Micheleti]] admirator, Deum esse tam constanter negans ut neminem liberorum baptizari sineret, anno 1848 concilio populari Namnetensi interfuit et inter duces fuit earum societatum occultarum quae in occidentali Gallia rem publicam fovebant. Primum post rem publicam die 2 Decembris 1851 vi oppressam comprehensus, iterum anno 1858, post insidias ab Orsinio factas, captus et in [[Algeria|Algeriam]] deportari iussus, tandem dimissus est. Hae calamitates puerum Georgium graviter moverunt, qui a patre et medicinae amorem et rei publicae studium et acrem religionis contemptum accepit. Mater, Emma Gautreau, filia agricolae locupletis vici Mouilleron, e familia [[Protestantes|protestantium]] orta, domui lenitatem attulit, quam filius memoria semper tenuit.<ref>De Benjamin Clemenceau, de studiis eius annorum 1830 et 1848 deque comprehensionibus annorum 1851 et 1858: Duroselle, ''Clemenceau'', op. cit., cap. 1; Jean-François Chanet, ''Clemenceau. Dans le chaudron des passions républicaines'', Lutetiae, Gallimard, 2021, cap. 1.</ref> === Studia Namnetensia et medicina Lutetiana === E schola privata Monfort egressus, Georgius lyceum Namnetense frequentavit, quod hodie eius nomine appellatur. Discipulus ingeniosus sed inconstans, amorem Graeciae antiquae ibi concepit, cuius litteras per totam vitam lectitavit; Romam contra aversabatur. Primis studiis anno 1858 absolutis, die 1 Novembris eiusdem anni scholae medicinae Namnetensi nomen dedit, ubi tres annos studuit et probationem eorum quos externos (''externes'') vocant superavit; anno 1861 Lutetiam petivit ut studia perficeret.<ref>De studiis Namnetensibus et de schola medicinae praeparatoria: Duroselle, ''Clemenceau'', op. cit., cap. 1–2, ex studiis Jean-Pierre Kernéis.</ref> Lutetiae inter iuvenes studentes imperio [[Napoleo III (imperator Franciae)|Napoleonis III]] adversari coepit. Cum sodalibus quibusdam, inter quos Ludovicus Andrieux, postea praefectus vigilum, libellum hebdomadarium ''Le Travail'' condidit, in quo etiam Aemilius Zola scribebat. Mense Februario 1862, quod libellis propositis cives ad memoriam rerum anni 1848 celebrandam convocaverat, comprehensus tres et septuaginta dies in carcere Mazas detentus est. Tum [[Ludovicus Augustus Blanqui|Augustum Blanqui]] frequentabat, cuius auctoritate aliquamdiu tenebatur, et societati se adiunxit cui nomen erat ''Agis comme tu penses''; cuius socii, qui se libere cogitare profitebantur, inter alia pollicebantur se nuptias ritu sacro numquam celebraturos. Mense Maio 1865, dissertatione de generatione elementorum [[Anatomia|anatomicorum]] publice defensa, doctoris gradum adeptus est.<ref>De ''Le Travail'', de carcere Mazas et de societate «Agis comme tu penses»: Winock, ''Clemenceau'', op. cit.; Duroselle, ''Clemenceau'', op. cit., cap. 2.</ref> === Commoratio Americana (1865–1869) === De rebus Francicis desperans, etiam infelici amore Hortensiae Kestner afflictus, quae uxoris amici eius Augusti Scheurer-Kestner soror erat, Clemenceau in [[Civitates Foederatae Americae|Civitates Foederatas Americae]] navigavit et die 28 Septembris 1865, quo die quartum et vicesimum aetatis annum complevit, paucis mensibus post bellum civile finitum, [[Novum Eboracum]] advenit. Fere quattuor annos ibi mansit, instituta popularia Americanorum iis temporibus quae ''Reconstruction'' vocantur magna cum admiratione observans: disputationes de praeside Andrea Johnson in iudicium vocando audiit et inde didicit potestati unius hominis et iis qui ''conservateurs'' vocantur diffidere. Actis diurnis quae ''Le Temps'' inscribuntur epistulas Americanas mittebat, et tenues reditus augebat linguam Francogallicam et artem equitandi docens in schola puellarum quam domina Aiken regebat, in oppido Stamford [[Connecticuta|Connecticutae]].<ref>De commoratione Americana et de epistulis « Lettres d'Amérique »: Duroselle, ''Clemenceau'', op. cit., cap. 3 (de re Kestner, p. 69–72); Winock, ''Clemenceau'', op. cit.; s.v. « États-Unis », in ''Dictionnaire Clemenceau'', op. cit.</ref> Ibi puellam Mariam Plummer adamavit, patre orbam, in Wisconsinia educatam, avunculo Horatio Taylor, argentario Novi Eboraci, commissam. Post primam repulsam, duo itinera trans oceanum longamque de ritu sacro adhibendo contentionem, quem Clemenceau omnino respuebat, nuptiae apud magistratum Novi Eboraci die 20 Iunii 1869 factae sunt; coniuges statim in Franciam profecti sunt. Tres liberi nati sunt: Magdalena (1870), Theresia (1872), Michael (1873). Matrimonium parum concors paulatim solutum est: anno 1892 Clemenceau, adulterii crimine usus, divortium celerrime obtinuit, liberis sibi adiudicatis, et Maria in Americam remissa est. Quae postea in Franciam reversa, Lutetiae mense Septembri 1922, ab omnibus deserta, mortua est.<ref>De Mary Plummer, de nuptiis diei 20 Iunii 1869 et de divortio anni 1892: Duroselle, ''Clemenceau'', op. cit., p. 83–85 et 337–338; Chanet, ''Clemenceau'', op. cit.; Sylvie Brodziak, s.v. « Plummer, Mary », in Sylvie Brodziak et Samuël Tomei (ed.), ''Dictionnaire Clemenceau'', Lutetiae, Robert Laffont, in serie « Bouquins », 2017.</ref> == Initium vitae publicae: Mons Martyrum, bellum, Commune Lutetianum (1870–1871) == === Praefectus regionis duodevicesimae === In Franciam reversus, Clemenceau in [[Mons Martyrum|Monte Martyrum]] medicinam exercuit, ubi plebem curans «medicus pauperum» vocabatur. Imperio die 4 Septembris 1870 everso, statim ad rem publicam tractus est: postridie Stephanus Arago, praefectus Lutetiae, eum regioni duodevicesimae urbis praefecit. Dum urbs obsidetur, annonam, auxilia, scholas curavit et omnibus indutiis repugnavit; die 31 Octobris, cum in curia urbana seditio orta esset, comitia municipalia statim habenda censuit et, Stephano Arago amoto, cum gubernium auctoritatem suam recuperavisset, magistratu se abdicavit; die tamen 5 Novembris ingenti consensu praefectus electus est. Die 8 Februarii 1871 delegatus Sequanae in conventum nationalem electus, in extrema sinistra sedit et contra pacis condiciones suffragium tulit, [[Alsatia|Alsatiae]] partisque [[Lotharingia|Lotharingiae]] cessionem recusans.<ref>De praefectura Montis Martyrum, de die 31 Octobris 1870 et de comitiis mensis Februarii 1871: Winock, ''Clemenceau'', op. cit.; s.v. « Guerre de 1870 », in ''Dictionnaire Clemenceau'', op. cit.</ref> === Dies 18 Martii 1871 et conciliatio frustra temptata === In eius regione tragoedia diei 18 Martii 1871 acta est. Cum [[Adolphus Thiers]] [[canno|tormenta]] custodiae nationalis in colle collecta auferri iussisset, res mane male cessit: milites cum multitudine consenserunt, et dux Lecomte, qui tela conici iusserat, a suis militibus comprehensus est. Clemenceau, qui prima luce cum Lecomte collocutus erat et suaserat ut tormenta celerius amoverentur, sero de periculo certior factus est: cum in viam des Rosiers, fascia praefecti cinctus, pervenit, duces Lecomte et Clément-Thomas paulo ante a multitudine interfecti erant. Ipse quoque petitus, cum seditiosi, qui eum [[Versaliae|Versaliensibus]] conscium putabant, mortem ei minarentur, vix manus furentium effugit. De ea re testimonium notissimum reliquit, in quo «sanguinis furorem» multitudinis effrenatae describit; eius diei onus per totam vitam tulit, cum quaestio parlamentaria aliquamdiu culpam in eum conferre conata esset.<ref>Narrationem Clemenceau de die 18 Martii, in qua verba de « sanguinis furore » leguntur, edidit Jean Martet, ''Le Silence de M. Clemenceau'', Lutetiae, Albin Michel, 1929; vide Chanet, ''Clemenceau'', op. cit., et Duroselle, ''Clemenceau'', op. cit., p. 107–111.</ref> Proximis diebus Clemenceau Lutetiam et [[Versaliae|Versalias]] conciliare frustra conatus est. In conventu, die 22 Martii, cum aliis delegatis rei publicae faventibus rogationem tulit de consilio municipali Lutetiano statim eligendo, ut seditioni causa eriperetur; a maiore parte regum studiosa exsibilatus est. Eodem die summum custodiae nationalis concilium eum praefectura privavit. Inter «rusticos», qui Lutetiam domare volebant, et seditiosos, qui Commune suum declarare parabant, positus, cum aliis praefectis de comitiis differendis egit, sed die 26 Martii in sua regione septingenta quinquaginta duo tantum suffragia rettulit. Postridie etiam delegati munere se abdicavit; per septem illos dies cruentos Lutetia aberat: in provinciis enim cum societate quae «Ligue d'union républicaine des droits de Paris» vocabatur extrema conciliandi consilia persequebatur. Haec duo simul expertus, bellum civile et conciliatorum imbecillitatem, primam, ut [[Michael Winock]] iudicat, rerum civilium disciplinam accepit.<ref>De conciliandi conatibus, de praefectura die 22 Martii adempta et de abdicatione diei 27 Martii 1871: Winock, ''Clemenceau'', op. cit., cap. 1.</ref> == Dux sinistrae radicalis (1871–1893) == [[Fasciculus:CLEMENCEAU, Georges, Nadar, GALLICA.jpg|thumb|Georgius Clemenceau, imago photographica ab officina Nadar facta.]] === A consilio municipali ad Cameram === Mense Iulio 1871 in consilium municipale Lutetiae pro vico Clignancourt electus, anno 1875 eius praeses factus est. Comitiis mensis Februarii 1876 sedem delegati regionis duodevicesimae recuperavit, quam usque ad annum 1885 tenuit; deinde pro [[Varus (praefectura Franciae)|Varo]] ab anno 1885 ad annum 1893 in Camera sedit. In Camera celeriter orator extremae sinistrae, quae mox radicalis appellata est, omnium maxime timendus evasit: verbis brevibus, acri irrisione, argumentis pressis a florida illius aetatis eloquentia discessit. Primum magnum certamen pro Communis fautoribus suscepit, quibus veniam inde ab anno 1876 cum [[Victor Hugo|Victore Hugo]] postulavit et anno 1880 plenam atque integram obtinuit.<ref>De consilio municipali Lutetiae et de certamine pro venia communalistis danda: Duroselle, ''Clemenceau'', op. cit., p. 116–117; ''Dictionnaire Clemenceau'', op. cit., s.v. « Pelletan »; Winock, ''Clemenceau'', op. cit.</ref> Mense Ianuario 1880 prima sua [[Diarium|acta diurna]] condidit, ''La Justice'', quibus Camillus Pelletan scriptis praefectus est quaeque tredecim annos radicalium vox fuerunt. Programma eius, oratione in Monte Martyrum anno 1880 habita praesertim expositum, haec complectebatur: leges constitutionales anni 1875, quas nimis veterum institutorum tenaces iudicabat, retractandas; ecclesias a civitate seiungendas; tributum ex reditibus instituendum; libertates scribendi, conveniendi, sociandi; reformationes sociales ([[tempus laboris]], dominorum obligationem in laboris casibus, pensiones senectutis), quibus opifices in rem publicam reciperentur. Bonorum communioni adversus, Clemenceau operarios [[socialismus|socialismo]] nascenti eripere volebat: oratio diei 8 Maii 1891, octavo die post caedem [[Fourmies (Septentrio)|Fourmiensem]] habita, in qua «Quartum Statum» surgentem descripsit, totam eius sententiam complectitur, reformationibus quidem opificum causa faciendis intentam, [[Pugna classium|ordinum autem certamini]] adversam.<ref>De ''La Justice'' et de programmate radicalium: ''Dictionnaire Clemenceau'', op. cit., s.v. « Justice (La) »; oratio diei 8 Maii 1891 de « Quarto Statu » ex ''Journal officiel'' citatur apud Duroselle, ''Clemenceau'', op. cit., p. 254–255, in ''Dictionnaire Clemenceau'' et apud Chanet, ''Clemenceau'', op. cit.</ref> === «Eversor ministeriorum» et coloniarum adversarius === Annis post 1880 Clemenceau rostris ut telo utebatur: eius interpellatione «magnum ministerium» [[Leo Gambetta|Gambettae]] mense Ianuario [[1882]] cecidit, et plura gubernia eorum qui «opportunistes» vocabantur orationibus eius eversa sunt; inde fama «eversoris ministeriorum» nata est. Diutissime cum [[Iulius Ferry|Iulio Ferry]] contendit, cuius consilia de imperio in exteras terras proferendo tribus de causis oppugnabat: vires patriae contra Germaniam dispergi; sumptus immensos esse; falsam esse illam speciem humanitatis barbaris afferendae. Die 30 Martii 1885, post rem apud Lang Son gestam, quae clades maior quam erat nuntiata est, ultimum ictum intulit: se in subselliis gubernii non iam ministros sed reos videre dixit; Ferry eodem die eversus est.<ref>De casu Ferry et de fama « eversoris ministeriorum »: Chanet, ''Clemenceau'', op. cit.; Duroselle, ''Clemenceau'', op. cit.</ref> Die 30 Iulii 1885, orationi respondens qua Ferry colonias officio «superiorum gentium» erga «inferiores» defenderat, Clemenceau unam ex clarissimis contra colonias orationibus parlamentariis habuit: superiores gentes, inferiores gentes: facile dictu! Indorum Sinarumque excultas civitates commemorans, et admonens doctos quosdam Germanos «demonstravisse» gentem Francicam inferiorem esse, ut clades anni 1870 explicaretur, in expugnatione nihil nisi vim sine iure esse denuntiavit. Haec oratio, postridie tota in ''La Justice'' edita, non impedivit quominus recentiores historici imaginem Clemenceau coloniarum osoris temperarent: rerum enim potitus imperium iam partum retinendum administravit.<ref>Oratio diei 30 Iulii 1885 in ''La Justice'' diei 31 Iulii 1885 edita est; vide Winock, ''Clemenceau'', op. cit., et Julie d'Andurain, s.v. « Colonisation », in ''Dictionnaire Clemenceau'', op. cit., quae monet ne Clemenceau simpliciter coloniarum osor habeatur.</ref> Haec perpetua adversandi ratio ei etiam damno fuit. Clemenceau rationem rerum gradatim efficiendarum, quam Gambetta et Ferry defendebant, respuebat: programma republicanum statim perfici postulabat, imprimis leges anni 1875 retractari, ita ut una tantum Camera maneret et senatus conservator tolleretur. Quem «opportunistae» criminabantur republicanos dividere et veterum rerum fautoribus servire; ille eos optima quaeque lucri causa prodidisse arguebat. Comitiis mensis Octobris 1885 et in Sequana et in Varo electus, Varum elegit, cuius vetus republicana traditio ingenio eius respondebat; anno 1889 sedem apud Draguignan retinuit. Tamen, quamvis Camerae auctoritate praestaret, his annis numquam imperium petivit: dum res publica programmati suo non responderet, gubernii particeps fieri noluit, atque ita censoris tantum partes egit, quae tandem suis quoque taedio fuerunt. === A Boulanger ad Panamam: per scandala === Quod generalis [[Georgius Boulanger|Boulanger]] tantum crevit, partim Clemenceau imputandum est, qui eum ministerio belli in gubernio Freycinet, mense Ianuario 1886, praefici curavit, ducem rei publicae amicum se promovere ratus. Cum autem motus Boulangisticus in motum populari imperio faventem reique publicae periculosum mutatus esset, inter acerrimos eius adversarios fuit et anno 1888 Societati iurium hominis et civis condendae interfuit, qua republicanorum defensio ordinaretur. Ex eo discrimine etiam didicit novis Caesaribus perpetuo diffidere; vicissim is factus est quem dextra nationalis et Iudaeorum osores libentissime petebant.<ref>De Clemenceau et motu Boulangistico: Winock, ''Clemenceau'', op. cit.; Duroselle, ''Clemenceau'', op. cit.</ref> Fraus Panamensis ictum paene mortiferum ei intulit. Clemenceau numquam inter eos fuit qui pecunias acceperant: nulla quaestio probavit eum quidquam a Societate accepisse. Sed amicus erat Cornelii Herz, negotiatoris audacis, qui ab anno 1883 ad annum 1885 partem actorum ''La Justice'' possederat quique unus e duobus maximis rerum publicarum corruptoribus, cum barone Iacobo de Reinach, fuisse patuit. Mors suspecta Reinach, nocte inter dies 19 et 20 Novembris 1892, paucis horis post desperatum colloquium cui Clemenceau adfuerat, deinde fuga Herz [[Londinium]], delegatum Varensem calumniis inauditae acerbitatis obiecerunt, in quibus odium parlamenti Boulangisticum cum Iudaeorum odio actorum ''La Libre Parole'' coniungebatur. Die 20 Decembris 1892 Paulus Déroulède eum in Camera nominatim accusavit, quod Herz in vitam publicam Francicam introduxisset; certamen singulare sclopetis exeunte Decembri commissum neminem vulneravit. Mense Iunio 1893 delegatus Millevoye in rostris «chartas Norton» recitavit, quibus probari videbatur Clemenceau ab Anglia mercede conductum esse; sed falsa tam crassa erant ut sessio accusatori ludibrio verteretur, et iudices falsarios damnaverunt. Iure purgatus, Clemenceau tamen apud populum laesus mansit.<ref>De Panama, de Cornélius Herz, de interpellatione Déroulède et de falsis « chartis Norton »: Winock, ''Clemenceau'', op. cit., qui de partibus Andrieux disputat; Duroselle, ''Clemenceau'', op. cit., qui demonstrat Clemenceau numquam pecunias accepisse; Adrien Dansette, ''Les Affaires de Panama'', Lutetiae, Perrin, 1934.</ref> Comitiis mensis Septembris 1893 in Varo, post contentionem asperrimam in qua clamoribus «Aoh yes!» vexabatur, secundo suffragio a coalitione varia victus est, quamquam die 7 Augusti, magna oratione apud Salernes habita, honorem suum et opera defenderat. Duos et quinquaginta annos natus, post quindecim annos auctoritatis in sinistram parlamentariam, sine mandato, aere alieno obrutus relictus est, et ''La Justice'' cladi haud diu superstes fuit.<ref>De petitione Varensi et de clade diei 3 Septembris 1893: Winock, ''Clemenceau'', op. cit.; ''Dictionnaire Clemenceau'', op. cit., s.v. « Justice (La) ».</ref> == Diurnarius et Dreyfusi defensor (1893–1902) == === Scribendo restitutus === Annis 1893–1897 necessario ad diurna et litteras se convertit. Cotidie scribebat, primum in ''La Justice'', deinde in aliis foliis, et commentarios in libros collegit: ''La Mêlée sociale'' (1895), ''Le Grand Pan'' (1896), testimonia hominis de moribus civitatis cogitantis, [[Carolus Darwin|Darwini]] et philosophiae positivae studiosi. Anno 1898 unicam fabulam longam edidit, ''Les Plus Forts'', et annis 1901–1902 hebdomadarium solus scripsit, ''Le Bloc''. Haec opera abundantia, diu neglecta, a criticis nuper pluris aestimata sunt: scriptorem verum produnt, [[Claudius Monet|Claudii Monet]], Gustavi Geffroy, [[Augustus Rodin|Augusti Rodin]] amicum, artis Iaponicae studiosissimum interpretem.<ref>De operibus litterariis annorum 1893–1902: Sylvie Brodziak, s.v. « Plus Forts (Les) », in ''Dictionnaire Clemenceau'', op. cit.; Winock, ''Clemenceau'', op. cit.</ref> === Causa Dreyfusiana: a dubitatione iuridica ad certam sententiam === [[Fasciculus:J'accuse - Gallica - page 1.jpg|thumb|Prima pagina diurnorum ''L'Aurore'' diei 13 Ianuarii 1898, cum epistula Aemilii Zolae «J'accuse...!».]] Causa Dreyfusiana Clemenceau campum renascendi praebuit. Exeunte anno 1897 in acta ''L'Aurore'' Ernesti Vaughan receptus, mense Novembri ab Augusto Scheurer-Kestner persuasus est damnationem anni 1894 quaestione vitiosa niti; primus eius commentarius retractationi favens statim prodiit. Initio sententia eius mere iuridica erat: innocentiam, cuius probationem se non habere dicebat, non affirmans, legem omnibus aequam postulabat, quod iustitiae praesidia uni negari non possent quin tota civitas periclitaretur. Post absolutionem flagitiosam Esterhazy, die 11 Ianuarii 1898, ipse epistulam apertam Aemilii Zolae ad praesidem rei publicae in ''L'Aurore'' recepit eique titulum, ex ipso textu sumptum, invenit: «J'accuse...!», die 13 Ianuarii trecentis milibus exemplarium editum. Idem, commentario diei 23 Ianuarii, vocabulum «intellectuels» ad libellorum subscriptores significandos firmavit.<ref>De conversione ad retractationem, de titulo « J'accuse » et de vocabulo « intellectuels »: Winock, ''Clemenceau'', op. cit., cap. 15–16; Duroselle, ''Clemenceau'', op. cit.</ref> In iudicio Zolae (mense Februario 1898) cum fratre Alberto, advocato procuratoris actorum, verba fecit, oratione rem latius proponens: non unius hominis fortunam, sed quaestionem agi utrum potestas militaris iuri subiceretur, et periculum imminere imperii sub gladio constituti. Disputationes iudicii, in primis confessio cuiusdam ducis dicentis concilium militare damnationem Dreyfusi, sontis aut insontis, retractare noluisse, eum de innocentia damnati plane persuaserunt. Per totam causam plura centena commentariorum in ''L'Aurore'' edidit, postea septem voluminibus collecta, et cum Eduardo Drumont sclopetis certavit. Post alterum iudicium Redonense et veniam Dreyfuso mense Septembri 1899 datam, quam invitus accepit, quod iustitiam plenam deseri putabat, inter eos mansit qui restitutionem postulabant, anno 1906 perfectam. Causa Dreyfusiana certamina eius transformavit: exinde rei publicae defensio et contra nationis cultum immodicum clericorumque potentiam pugna actionem eius rexerunt.<ref>De iudicio Zolae et de sententia Clemenceau de innocentia mutata: ''Dictionnaire Clemenceau'', op. cit.; Winock, ''Clemenceau'', op. cit. Verba de « imperio sub gladio » in ''L'Aurore'' postridie iudicii leguntur.</ref> Alterum concilium militare, [[Condate Redonum|Redonibus]] aestate anni [[1899]] post rescissum anno 1894 iudicium coactum, Dreyfusum iterum, causis levantibus additis, damnavit: sententia absurda quae Europam consternavit. Cum gubernium Waldeck-Rousseau veniam a praeside rei publicae dandam proponeret, Clemenceau primo vehementer obstitit: veniam accipere idem esse ac innocentiam non proclamare, et ius deserere ut ad misericordiam confugeretur. Tandem damnati viribus exhaustis cessit, sed retractationem plenam persequi non destitit, quae die 12 Iulii 1906 perfecta est: summum tribunal iudicium Redonense sine remissione rescidit, Dreyfus in exercitum restitutus et honore militari ornatus est. Forte tum Clemenceau in gubernio erat; paucis post mensibus, praeses consilii factus, Picquart, tribunum ob veritatem detectam vexatum, ministrum belli fecit, simul reparandi simul lacessendi causa. Haec fides frigora non exclusit: cum ipso Alfredo Dreyfus, quem nimis patientem iudicabat, rarus ei usus fuit, et necessitudines cum parte Dreyfusianorum, cum [[Ioannes Jaurès|Jaurès]] et Péguy, post communem victoriam cito refrixerunt.<ref>De iudicio Redonensi, de venia et de restitutione anni 1906: Winock, ''Clemenceau'', op. cit.; Duroselle, ''Clemenceau'', op. cit.</ref> == Reditus ad imperium (1902–1909) == [[Fasciculus:Georges Clemenceau par Nadar, Paul.jpg|thumb|Clemenceau a Paulo Nadar photographice expressus.]] === Senator Varensis et «primus Franciae vigil» === Mense Aprili 1902 is, qui olim senatum tollendum postulaverat, senator Varensis electus est; quam inconstantiam aequo animo tulit. Coniunctioni sinistrarum («Bloc des gauches») eiusque laicis consiliis favit et legi anni 1905 de ecclesiis a civitate seiungendis suffragatus est, a factione tamen radicali ordinata, anno 1901 condita, semper afuit neque ei umquam nomen dedit. Die 14 Martii 1906, quattuor et sexaginta annos natus, primum in gubernium intravit, minister rerum interiorum in consilio Sarrien, quattuor diebus post cladem fodinarum apud Courrières, qua plus mille homines in praefectura Freti Calesiani perierant.<ref>De comitiis senatoriis anni 1902 et de necessitudine cum factione radicali: ''Dictionnaire Clemenceau'', op. cit., s.v. « Parti radical ».</ref> Operum cessatio, quae regionem fodinarum statim incendit, ei occasionem dedit rationem suam definiendi. Die 17 Martii, apud Lens, invito praeside consilii, sodaliciorum ducibus declaravit cessationem operum ius esse absolutum neque se milites missurum, dum operis libertas hominesque incolumes essent: res a ministro rerum interiorum antea inaudita. Sed violentia latius serpente milites arcessere coactus est, et appropinquante die 1 Maii 1906, quem confoederatio CGT seditiosum fore nuntiabat, duces eius ante diem comprehendi iussit. In Camera custodis ordinis partes audacter professus est, se ipsum «primum Franciae vigilem» appellans. Comitia mensis Maii 1906, quibus sinistrae late vicerunt, auctoritatem eius firmaverunt: die 25 Octobris 1906 Sarrien in praesidio consilii successit, ministerio rerum interiorum retento.<ref>De Courrières, de oratione apud Lens diei 17 Martii 1906 et de die 1 Maii 1906: ''Dictionnaire Clemenceau'', op. cit.; Jacques Julliard, ''Clemenceau briseur de grèves'', Lutetiae, Julliard, in serie « Archives », 1965.</ref> === Primum gubernium Clemenceau (Octobri 1906 – Iulio 1909) === Ministerium quod composuit, ex radicalibus et socialistis nulli factioni adscriptis constitutum, magnum reformationum programma proposuit: tributum ex reditibus, pensiones opificum, vias ferratas redimendas, concilia militaria reformanda. Ministerium Laboris et Providentiae socialis creavit, Renato Viviani socialistae commissum: institutum quod mansit. Leges tamen promissis minores fuerunt: redemptio viarum ferratarum occidentalium (1908) et lex de requiete hebdomadaria utcumque servata inter pauca bene gesta numerantur, cum tributum ex reditibus, a Iosepho Caillaux paratum, in senatu haereret. In re autem vigilum gravissima perfecit: Caelestinus Hennion summae custodiae publicae praepositus est, et decreto diei 30 Decembris 1907 cohortes regionales vigilum mobiles institutae sunt, quae in memoria populi «cohortes Tigris» manserunt.<ref>De programmate anni 1906, de ministerio Laboris et de cohortibus mobilibus: Winock, ''Clemenceau'', op. cit.; Christophe Cornevin, s.v. « Hennion », in ''Dictionnaire Clemenceau'', op. cit.</ref> Totum illud tempus certamine cum motu opificum occupatum est. Contra CGT, quae inde a conventu Ambianensi (1906) cessationi operum generali et seditiosae studebat, Clemenceau identidem vires expertus est: cessantibus opificibus electricis Parisiensibus, baiulis portuum, nautis, tabellariis. Gravissimum discrimen fuit vinitorum meridianorum seditio vere anni 1907: contra motum ingentem ob vini vilitatem ortum, qui centena milia hominum post cauponem Marcellinum Albert congregabat, gubernium duces comprehendi iussit et milites misit; Narbone mense Iunio nonnulli glandibus perierunt, et milites legionis septimae decimae Biterris imperia detrectaverunt. Exitus rei saepe narratus est: Marcellinus Albert, Lutetiam profectus ut vinitorum causam ageret, e colloquio cum ministro infamis discessit, cum Clemenceau ei centum francos ad reditum dedisset. Anno 1908 cessatio eorum qui in harenariis vallis Sequanae laborabant in tragoediam versa est: duo cessantes a custodibus publicis apud Draveil-Vigneux die 2 Iunii occisi sunt, quattuor alii apud Villeneuve-Saint-Georges die 30 Iulii ceciderunt; gubernium principes CGT comprehendi iussit, confoederationem tamen non dissolvit, quod multi e maiore parte flagitabant. Socialistae «gubernium sicariorum» clamabant; orationum certamina inter Clemenceau et Jaurès, in primis mense Iunio 1906 de proprietate, civitate, socialismi futuro, inter summa eloquentiae parlamentariae illius aetatis numerantur: consiliis de futuro a tribuno socialista expositis Clemenceau scientiam hominis qualis est et rationem reformationum singillatim parandarum opposuit.<ref>De certaminibus opificum annorum 1906–1909, de vinitoribus meridianis et de re Draveil-Villeneuve-Saint-Georges: Julliard, ''Clemenceau briseur de grèves'', op. cit.; Chanet, ''Clemenceau'', op. cit.; s.v. « Draveil-Vigneux et Villeneuve-Saint-Georges, affaire », in ''Dictionnaire Clemenceau'', op. cit.</ref> Historici imaginem «fractoris cessationum» his annis natam postea temperaverunt. Iacobus Julliard demonstravit Clemenceau non ius cessandi frangere voluisse, quod tota vita et adhuc apud Carmaux anno 1892 defenderat, sed violentiam et legum contemptum eorum sodaliciorum quae, actionem directam professa, ex omni contentione quasi meditationem rerum novarum faciebant; praefectis enim constanter mandabat ut et operis libertatem et cessandi libertatem aeque tuerentur neve milites ante tempus mitterent. Manet tamen quod caedes annorum 1906–1909, quales post caedem Fourmiensem non acciderant, inter eum et opifices ordinatos discidium numquam sanatum fecerunt; ex quo natum est odium quod CGT et socialistae per bellum ei habuerunt.<ref>Jacques Julliard, ''Clemenceau briseur de grèves'', op. cit.; de cessatione apud Carmaux et de arbitrio anni 1892, ''Dictionnaire Clemenceau'', op. cit.</ref> In rebus externis Clemenceau, certamen cum Germania vitari non posse persuasus, consensionem cum Britannia («Entente cordiale») et necessitudinem cum Russia firmavit, et controversiam Francogermanicam de perfugis Casablancae (1908) arbitrio composuit. Gubernium eius, inter longissima Tertiae Rei Publicae, die 20 Iulii 1909 cecidit, post disputationem de classe in qua verbis inauditae asperitatis cum Delcassé conflixit: suffragatione de ordine agendi victus, statim se abdicavit. [[Aristides Briand]], eius minister, successit.<ref>De casu gubernii diei 20 Iulii 1909: Duroselle, ''Clemenceau'', op. cit.; Watson, ''Georges Clemenceau. A Political Biography'', Londinii, Eyre Methuen, 1974.</ref> == Censor et vigil rei publicae (1909–1917) == Insequentes anni Clemenceau ad duo sua munera reduxerunt, senatum et diurna. Post orationes in America Meridiana habitas (1910), pugnam contra Briand, deinde contra Caillaux resumpsit, cuius consilia Germaniae concedendi in discrimine Agadirensi et in pacto Francogermanico anni 1911 de Congo denuntiavit. Mense Maio 1913 nova acta diurna condidit, ''L'Homme libre'', et eodem anno legi de militia ad tres annos producenda suffragatus est, certamen appropinquare persuasus; annis 1912–1913 etiam [[Raimundus Poincaré|Poincaré]] viam ad praesidium rei publicae in conventu praeparatorio republicano obstruere conatus est, electionem tamen non impedivit.<ref>De ''L'Homme libre'', de lege militiae trium annorum et de comitiis praesidis creandi anni 1913: Winock, ''Clemenceau'', op. cit.; Duroselle, ''Clemenceau'', op. cit.</ref> Per Magnum Bellum in gubernia «Unionis sacrae» intrare noluit et censoris partes elegit. Die 26 Augusti 1914, cum consilium Viviani novaretur, ministerium a Briand oblatum recusavit, indignum ratus tali tempore sub alio quam se ipso servire; quod propositum per totum bellum tenuit. Acta eius, exeunte Septembri 1914 suppressa, quod vitia curationis vulneratorum vehendorum detexerant, titulo provocanti ''L'Homme enchaîné'' redierunt et cotidie contra apparatus bellici defectus, vanam magistratuum fiduciam, inanes legatorum spes pugnabant, intra fines censurae cum qua perpetuum bellum minutum gerebat. Praeses commissionis exercitus et commissionis rerum externarum senator gravissimus, frontem identidem visitabat et testes audiebat, scientiam rei bellicae colligens quam pauci parlamentarii cum eo communicabant; milites adventibus eius, usque in fossas primae aciei, assueverunt.<ref>De ''L'Homme enchaîné'' et de opera Clemenceau in commissionibus senatoriis: Duroselle, ''Clemenceau'', op. cit.; Winock, ''Clemenceau'', op. cit.</ref> Crescente civium lassitudine, post cruentum impetum a Nivelle factum, militum seditiones et operum cessationes veris anni 1917, pugnam contra eos qui de victoria desperabant suam fecit: die 22 Iulii 1917 in senatu contra Ludovicum Malvy, ministrum rerum interiorum ab anno 1914, indulgentiae erga pacis fautores accusatum, orationem accusatoriam habuit quae gubernium Ribot concussit et viam reditus sui aperuit. Eversis consiliis Ribot et Painlevé, Poincaré, qui eum minime amabat quemque Clemenceau semper oppugnaverat, eum arcessere statuit: inter Caillaux, id est pacem compositam quaerendam, et Clemenceau, id est bellum usque ad victoriam, praeses rei publicae decrevit, intellegens, ut in commentariis suis notavit, vim veteris pugnatoris fabulis iam celebratam plus valituram esse quam cuiusvis alterius consilii infirmitatem. Colloquia diebus 14 et 15 Novembris 1917 habita sunt; gubernium die 16 constitutum est.<ref>De oratione diei 22 Iulii 1917 et de gubernio constituendo: Chanet, ''Clemenceau'', op. cit.; Duroselle, ''Clemenceau'', op. cit., p. 583–588, qui commentarios Poincaré de colloquiis dierum 14 et 15 Novembris 1917 citat.</ref> == Gubernium victoriae (1917–1918) == === «Bellum gero» === Die 20 Novembris 1917 novus praeses consilii, idem minister belli, Camerae declarationem ad unam rem redactam proposuit, bellum, et fidem 418 suffragiis contra 65 (quae socialistarum erant) obtinuit. Gubernium eius, ex viris secundi ordinis et fidelibus compositum, circa manum arte coniunctam versabatur: Georgium Mandel, principem officii civilis, ducem Henricum Mordacq, principem officii militaris, Iulium Jeanneney, subsecretarium praesidio consilii additum, Georgium Wormser, a consiliis politicis. Haec potestatis contractio, quae Poincaré a summis deliberationibus arcebat, plane tamen parlamentaria mansit: Clemenceau commissionibus parebat, inspectionem parlamentariam apud exercitus accipiebat et fidem Camerae identidem petebat. Die 8 Martii 1918, socialistis respondens, programma suum paucis verbis expressit, quae posteri memoria tenuerunt: «Domi: bellum gero; foris: bellum gero. Semper bellum gero.»<ref>De declaratione diei 20 Novembris 1917 et de ratione regendi: Duroselle, ''Clemenceau'', op. cit., p. 591–592; Chanet, ''Clemenceau'', op. cit.; ''Dictionnaire Clemenceau'', op. cit. Verba diei 8 Martii 1918 in ''Journal officiel'' leguntur.</ref> Severitas primum domi exercita est. Iam die 28 Novembris 1917 Camera Malvy ad senatum in summum iudicium constitutum remisit, ipso petente, qui se purgare volebat; proditionis absolutus, mense Augusto 1918 ob officium violatum quinquennii exsilio damnatus est. Mense Decembri 1917 Camera Iosephum Caillaux immunitate privavit, suspectum commerciorum cum hoste ob colloquia de pace componenda habita; die 14 Ianuarii 1918 comprehensus, demum vere anni 1920 a summo illo iudicio condemnatus est poena quam longa custodia ante iudicium iam absumpserat, iuribus civitatis ademptis. Iustitia bellica praeterea complures hostis ministros punivit, in quibus Bolo Pacha, qui capite damnatus interfectus est. Historici consentiunt haec iudicia tam instrumenta animorum confirmandorum quam opera iustitiae fuisse: Malvy in primis piaculi vicem sustinuit. Eodem tempore, quod minus notum est, Clemenceau ab omni graviore opificum coercitione abstinuit: cessationes veris anni 1918 colloquiis et mercede tuenda potius quam vi compositae sunt.<ref>De causis Malvy et Caillaux: Duroselle, ''Clemenceau'', op. cit.; Winock, ''Clemenceau'', op. cit.; Gaston Monnerville, ''Clemenceau'', Lutetiae, Fayard, 1968. De rebus opificum per bellum: Chanet, ''Clemenceau'', op. cit.</ref> Neque bellum gerere idem erat ac desperantes tantum opprimere. Gubernium oeconomiam severe rexit, annonam et arma Ludovico Loucheur curante administravit, animos civium sustinuit censura in res politicas mitigata, in res militares inflexibili, mercedesque tuebatur ne plebs erumperet; magnae cessationes fabrorum metallicorum Parisiensium, vere anni 1918, colloquiis solutae sunt, gubernio ab omni vi se abstinente. Cum Poincaré rationes frigidae et parum familiares manserunt: praeses rei publicae, accurate certior factus sed raro consultus, in commentariis amaritudinem suam notabat, paene omni vera potestate privatus; nihilo minus usque ad victoriam praesidem consilii, quem oderat, fideliter texit. Necessitudines autem cum imperatoribus doctrinam totius vitae Clemenceau inverterunt: vetus potestatis militaris castigator ducum contra parlamentum patronus factus est, iisdem tamen civilis potestatis principatum sine ulla verecundia inculcans.<ref>De ratione regendi per bellum et de necessitudine cum Poincaré: Chanet, ''Clemenceau'', op. cit.; ''Dictionnaire Clemenceau'', op. cit.; Raymond Poincaré, ''Au service de la France'', vol. IX–X.</ref> === Discrimen veris 1918 et imperium unum === Die 21 Martii 1918 impetus Germanicus «Michael» frontem Britannicam in [[Picardia (provincia)|Picardia]] perrupit et exercitus sociorum dividere minatus est. In eo discrimine, gravissimo post pugnam ad Matronam, Clemenceau primas partes egit: Lutetiam deserendam ne cogitari quidem passus est, perstandi voluntatem imposuit, imperio inter socios uni constituendo operam dedit. In conventu apud Doullens, die 26 Martii, [[Ferdinandus Foch|Foch]] mandatum accepit actiones exercituum sociorum in fronte occidentali ordinandi; potestates eius apud Bellovacos die 3 Aprilis auctae sunt, deinde vere titulus imperatoris summi exercituum sociorum ei tributus est. Clemenceau Foch praetulerat, cuius animi ardor apud eum tristitiae [[Philippus Pétain|Pétain]] praevaluit, hoc tamen exercitibus Francicis praefecto retento: hoc par ducum contra impetus parlamentarios protexit, in primis post cladem apud «Chemin des Dames», cum die 4 Iunii 1918 duces militares interpellatoribus dedere coram Camera recusavit fidemque 377 suffragiis contra 110 obtinuit.<ref>De discrimine mensis Martii 1918, de conventu apud Doullens et de imperio uno: Duroselle, ''Clemenceau'', op. cit.; Winock, ''Clemenceau'', op. cit.; s.v. « Foch », in ''Dictionnaire Clemenceau'', op. cit.</ref> Praeses consilii, quem milites in fossis primae aciei, interdum intra teli iactum hostium, identidem videbant, «Pater Victoriae» factus est. Inde a die 18 Iulii 1918 impetus contrarius ad Matronam belli fortunam vertit; successus usque ad autumnum continuati sunt. Cum Germania exhausta indutias secundum «quattuordecim capita» praesidis [[Woodrow Wilson|Wilson]] peteret, Clemenceau inter socios consensum de condicionibus paravit quibus bellum renovari non posset. Indutiae die 11 Novembris 1918 apud Rethondes signatae sunt; eodem die coram Camera Clemenceau condiciones recitavit, Alsatiam Lotharingiamque redeuntes salutavit et Franciam, heri Dei militem, hodie humanitatis militem, semper optimae cuiusque causae militem futuram esse proclamavit. Paucis post diebus [[Academia Francica]] eum simul cum Foch cooptavit; numquam tamen in ea sedit.<ref>De itineribus ad frontem, de indutiis et de sessione diei 11 Novembris 1918: Duroselle, ''Clemenceau'', op. cit.; Winock, ''Clemenceau'', op. cit.</ref> == Pax difficilis (1919) == [[Fasciculus:Big four.jpg|thumb|Consilium Quattuor Lutetiae anno 1919: Lloyd George, Orlando, Clemenceau, Wilson.]] === Conventus Parisiensis et Consilium Quattuorvirorum === [[Deliberatio de pace componenda Lutetiae facta (1919)|Conventus pacis]] Lutetiae die 18 Ianuarii 1919 apertus est, Clemenceau praesidente. Summae res primum in Consilio Decemvirorum, deinde, ab exeunte Martio, in Consilio Quattuorvirorum agebantur, ubi Wilson, [[David Lloyd George|Lloyd George]], Orlando, Clemenceau conveniebant, qui solus ex quattuor utraque lingua utebatur. Francorum postulata eadem semper erant: Alsatia Lotharingiaque restituendae, damna reparanda, securitatis pignora in finibus [[Rhenus|Rheni]] petenda. Die 19 Februarii 1919 insidiae in eum factae sunt: Aemilius Cottin, [[Anarchismus|anarchiae]] fautor, plures [[Glans (telum)|glandes]] in raedam eius in via Franklin emisit; glande prope scapulam haerente vulneratus, praeses consilii, septem et septuaginta annorum, paucis diebus ad opus rediit et postea poenam mortis percussori suo commutari obtinuit.<ref>De conventu ordinando et de insidiis diei 19 Februarii 1919: Winock, ''Clemenceau'', op. cit.; Duroselle, ''Clemenceau'', op. cit. De venia Cottin data: Chanet, ''Clemenceau'', op. cit.</ref> Clemenceau ad colloquia parum credulus accessit. «Quattuordecim capita» ut disputationis fundamentum acceperat, quia Alsatiae Lotharingiaeque restitutionem continebant, sed neque spes paene religiosas Wilson neque fiduciam [[Confoederatio Nationum|Societati Nationum]] habitam participabat: eius institutionem accepit, non credens societatem sine armis cuiusquam securitatem praestare posse; dictum eius de «nobili candore» praesidis Americani diffidentiam exprimit quam disputationes confirmaverunt. Cum Lloyd George, qui pacem Franciae nimis utilem vitare cupiebat et ad vetera aequilibria iam respiciebat, necessitudines inter societatem et certamen fluctuabant. Discessus iratus Orlando, mense Aprili, de urbe Fiume, quam Wilson Italiae negabat, tres tantum rerum arbitros reliquit; quod autem Clemenceau postulata Italica neglexerat, Lutetiam Romamque diu alienavit. Foederis exemplar legatis Germanis die 7 Maii 1919 in Trianon-Palace propositum est, brevi caerimonia in qua superbia comitis Brockdorff-Rantzau animos accendit; post extremas concessiones a Lloyd George expressas, in primis de finibus Polonicis, Germania, renovati belli metu, subscripsit.<ref>De Consilio Quattuor, de postulatis Italicis et de foedere legatis Germanis proposito: Winock, ''Clemenceau'', op. cit.; Watson, ''Georges Clemenceau'', op. cit.</ref> Caput colloquiorum ripa sinistra Rheni erat. Contra Foch et Poincaré, qui Rhenaniam diu separandam censebant, Clemenceau die 24 Martii 1919 omni separatione politica cessit, ea condicione ut foederibus cautionis Civitates Foederatae et Britannia se obligarent Franciae oppugnatae auxilium ferre, ripa sinistra quindecim annos occupanda et perpetuo armis vacua futura. Saraviam item sibi adiungere noluit: regio Societati Nationum administranda tradita est, fodinae Franciae attributae, plebiscitum post quindecim annos promissum. Articulus 231 foederis fundamentum iuris statuit quo damna repararentur; summa pecuniae commissioni relicta est. Cum querelae Germanorum Lloyd George exeunte Maio labefactarent, Wilson adiuvante Clemenceau summam rerum servavit. Foedus die 28 Iunii 1919 in porticu Speculorum Versaliis signatum est, ubi imperium Germanicum anno 1871 proclamatum erat. Die 14 Iulii pompa Victoriae per Campos Elysios ante cenotaphium mortuorum descendit; deinde Clemenceau foedera cum ceteris victis paranda curavit: Sangermanense cum Austria et Nulliacense cum Bulgaria ante eius discessum signata sunt.<ref>De colloquiis Rhenanis et de consilio diei 24 Martii 1919 mutato: Watson, ''Georges Clemenceau'', op. cit.; Chanet, ''Clemenceau'', op. cit.; Jean-Jacques Becker, s.v. « Versailles (traité de) », in ''Dictionnaire Clemenceau'', op. cit.</ref> === Compositio statim impugnata === [[Fasciculus:Orpen, William (Sir) (RA) - The Signing of Peace in the Hall of Mirrors, Versailles, 28th June 1919 - Google Art Project.jpg|thumb|Foedus in porticu Speculorum signatur: tabula a Gulielmo Orpen picta (1919).]] Compositio Versaliensis auctori suo duplicem accusationem peperit, quae eum numquam reliquit. Foch, Poincaré dextraque nationalis, cuius censuram Iacobus Bainville complexus est pacem nimis mollem pro sua duritia appellans, Clemenceau securitatem Francicam prodidisse putabant, qui Rhenum chartarum promissis vendidisset; recusatio senatus Americani, quae cautionem Americanam Britannicamque irritam fecit, iam anno 1920 illis suffragari visa est. Contra apud Anglos et Americanos, quos liber [[Iohannes Meginhardus Keynes|Keynes]] commoverat, foedus pax Carthaginiensis erat odio Francico dictata. Recentiores historici, aequiores, angustias ostendunt quibus Clemenceau premebatur: societate obligatus, sine qua Francia nec bellum vincere nec pacem tueri poterat, id obtinuit quod civitas paene quindecies centenis milibus mortuorum exhausta a sociis iam discedere meditantibus obtinere poterat. Foedus a Cameris Francicis mense Octobri 1919 comprobatum est, sed in disputatione omnium partium querelae sonuerunt.<ref>De foederis castigatoribus: Jacques Bainville, ''Les Conséquences politiques de la paix'', Lutetiae, 1920; John Maynard Keynes, ''The Economic Consequences of the Peace'', Londinii, 1919; de nova aestimatione, Watson, ''Georges Clemenceau'', op. cit., et ''Dictionnaire Clemenceau'', op. cit.</ref> == Repulsa Ianuarii 1920 et discessus == Comitiis Novembris 1919, quibus coniunctio nationalis («Bloc national»), quae eius nomen prae se ferebat, vicit et Cameram caerulei coloris creavit, Clemenceau suffragia non petivit. Amici, Mandel praecipue, eum ad praesidium rei publicae, quod Poincaré mense Februario 1920 relicturus erat, impellebant. Ipse tacebat, nihil rogare dignatus. Aristides Briand candidaturam praesidis Camerae, [[Paulus Deschanel|Pauli Deschanel]], instruxit et contra «Tigrem» collecta odia excitavit: catholicorum, quos imagine praesidis sine ritu sacro efferendi terrebat, amicorum Caillaux et Malvy, eorum denique quos foedus deceperat. In conventu praeparatorio factionum republicanarum, die 16 Ianuarii 1920, Deschanel Clemenceau 408 suffragiis contra 389 antecessit. Quamquam comitia sollemnia nondum acta erant, Clemenceau candidaturam statim retraxit, scribens se mandatum recusaturum etiam si maior pars deferret, neque se invita maiore parte regendo dignitatem minuere velle. Die 17 Ianuarii congressus Deschanel 734 suffragiis elegit; postridie Clemenceau cum ministris se magistratu abdicavit neque victorem, salutatum venientem, admisit. Diurna sociorum hanc ingratitudinem indignata sunt; dictum Lloyd George attributum communem stuporem expressit: hoc tempore ipsos Francos Iohannam Arcensem cremavisse.<ref>De comitiis praesidis creandi mensis Ianuarii 1920: Winock, ''Clemenceau'', op. cit.; Duroselle, ''Clemenceau'', op. cit.; Samuël Tomei, s.v. « Deschanel », in ''Dictionnaire Clemenceau'', op. cit.</ref> == Ultimi anni (1920–1929) == === Itinera, amicitiae, extrema certamina === [[Fasciculus:Georges Clemenceau et Claude Monet.jpg|thumb|Clemenceau apud Claudium Monet in horto Givernensi.]] Omni munere liberatus, duodeoctoginta annos natus, Clemenceau vitam inter domicilium suum viae Franklin, quod ab anno 1895 incolebat, et «Bélébat» dividebat, humilem domum in harenis maritimis apud Saint-Vincent-sur-Jard exeunte anno 1919 in perpetuum conductam, mari obversam, ubi hortum colebat et scribebat; a fratre Paulo alienatus, in praediis familiae morari non iam poterat. Itinera fecit: in [[Aegyptus|Aegyptum]] et Sudaniam vere anni 1920, deinde, a Septembri 1920 ad Martium 1921, longum iter per Asiam meridianam et orientalem, quod ab [[India]] per [[Srilanca|Taprobanen]], [[Singapura|Singapuram]], [[Birmania|Birmaniam]] eum duxit, venatione tigridis interposita quam in epistulis cum irrisione narrat. Anno 1922, Americanorum discessu sollicitus, unum et octoginta annos natus in Civitates Foederatas navigavit ut orationibus populum officiorum Europae debitorum admoneret; multitudines eum laetissime exceperunt, effectus politicus exiguus fuit. Magna cum Claudio Monet amicitia ultimos annos implevit: ipse pictorem senescentem sustinuit, ei persuasit ut oculos secari pateretur, et perfectionem donationemque Nymphaearum curavit, quae paulo post mortem Monet, exeunte anno 1926, in Orangerie collocatae sunt.<ref>De itineribus otii et de amicitia cum Monet: Duroselle, ''Clemenceau'', op. cit., p. 823–825 (de itinere Americano anni 1922) et 832–833 (de domo Bélébat); Chanet, ''Clemenceau'', op. cit.; ''Dictionnaire Clemenceau'', op. cit.</ref> Otium tamen non prorsus abdicatio fuit. Clemenceau foederum custodem victoriaeque vigilem se praestabat: fidelium suorum, Mandel et Tardieu, cursus fovebat, pignora anni 1919 paulatim dissolvi anxius spectabat, et mense Octobri 1921 monumentum militum Vendeae apud Sainte-Hermine dedicandum suscepit, ubi sculptor Sicard eum, ipso ita volente, inter milites finxit. Cetera omnia recusavit: honores, insignia (etiam [[Legio Honoris|Legionis honoris]], quam numquam acceperat), sellam Academiae quam vacuam reliquit, revocationes quae per discrimina annorum post 1920 multiplicabantur. Nihil iam exspectare volebat nisi a labore suo et a mari, quod ex Bélébat, «tuguriolo» suo harenarum, contemplabatur, ubi hortum minutum, multis paulatim sementibus, disciplinae Givernianae multum debentem creaverat.<ref>De monumento apud Sainte-Hermine et de honoribus recusatis: Chanet, ''Clemenceau'', op. cit.; ''Dictionnaire Clemenceau'', op. cit.</ref> === Scriptor vespertinus === Otium studiosum fuit. Praeter libellum de [[Demosthenes|Demosthene]] (1926), rogatu Margaritae Baldensperger scriptum, editricis anno 1923 cognitae, ad quam centenas extremi amoris epistulas misit, anno 1927 edidit ''Au soir de la pensée'', magnam summam philosophicam duobus voluminibus, in qua senex, philosophiae positivae et Darwini alumnus, de cognitione, religionibus, hominis in universo loco meditatur; deinde libellum de Claudio Monet (1928). Editio postuma libri ''Mémorial'' Foch, anno 1929 a Raymundo Recouly curata, colloquiorum collectio in qua Foch eum pacem perdidisse accusabat, silentium quod sibi imposuerat rumpere coegit: paucis mensibus dictavit ''Grandeurs et misères d'une victoire'', responsum vehemens et testamentum politicum, quod post mortem, anno 1930, editum est. In eo adhuc nocte inter dies 21 et 22 Novembris 1929 laborabat.<ref>De operibus annorum post 1920 et de origine libri ''Grandeurs et misères d'une victoire'': Samuël Tomei, s.v. « Grandeurs et misères d'une victoire », in ''Dictionnaire Clemenceau'', op. cit.; Duroselle, ''Clemenceau'', op. cit.</ref> === Mors et funus === [[Fasciculus:25-11-29, inhumation de Clemenceau, au Colombier, à Mouchamps, la tombe - btv1b53223226p.jpg|thumb|Sepulcrum Clemenceau in praedio Le Colombier, die 25 Novembris 1929.]] Georgius Clemenceau domi suae Parisiensi die 24 Novembris 1929 mortuus est, undenonagesimum annum agens. Ex eius voluntate, quae omnem caerimoniam, omnem pompam, omnes flores excludebat, cum gubernium funus publicum offerret, corpus noctu in Vendeam translatum et die 25 Novembris in praedio Le Colombier prope Mouchamps, iuxta patrem, in fossa simplici pridie effossa, coram familia et paucis fidelibus humatum est. Nulla inscriptio sepulcrum signat, quod sola stela indicat, Minerva a Sicard sculpta superposita. Pauci agricolae vicini et incolae vicorum quos funus transibat, in liminibus taciti stantes, soli huius in natalem terram reditus testes fuerunt.<ref>De morte et de sepultura in praedio Le Colombier: Duroselle, ''Clemenceau'', op. cit., ex testimonio ducis Mordacq; s.v. « Musée Clemenceau », in ''Dictionnaire Clemenceau'', op. cit.</ref> == Doctrina politica == Clemenceau nullum umquam doctrinae librum composuit, sed milia commentariorum, orationes, libri cogitationem cohaerentem effingunt, cuius caput praebet sententia in Camera die 29 Ianuarii 1891, cum de fabula ''Thermidor'' Sardou disputaretur, prolata: res novas Francicas unum corpus esse, quod dividi non possit. Res publica ei non una e multis imperii formis erat, sed perfectio anni 1789 semper inchoata: inde repudiatio legum constitutionalium anni 1875, quas pactum cum regum fautoribus iudicabat; inde diuturnum adversus senatum et praesidium rei publicae odium; inde studium inspectionis parlamentariae; inde denique (quod ex anno 1870 et causa Dreyfusiana didicerat) certa sententia potestatem militarem civili subiciendam esse, quam regulam etiam in bello gerendo servavit.<ref>De doctrina republicana, de sententia unius corporis (sessio diei 29 Ianuarii 1891) et de principatu potestatis civilis: Chanet, ''Clemenceau'', op. cit.; Winock, ''Clemenceau'', op. cit.; ''Dictionnaire Clemenceau'', op. cit.</ref> Laicitas eius e libera cogitatione a patre accepta et e philosophia positiva institutionis medicae fluebat. Deum constanter negans, librorum [[Ioannes Stuart Mill|Stuart Mill]] interpres, Darwini et [[Augustus Comte|Comte]] alumnus, religiones explicationes mundi obsoletas habebat, sed pugnam contra ecclesiam institutam a libertate conscientiae credentium semper distinxit, quam iam praefectus Montis Martyrum edixerat et lege separationis anni 1905 servavit: nullam religionem civitatis esse debere, nullam cultuum vexationem. Haec philosophia materiae, sub vitae vesperum in ''Au soir de la pensée'' exposita, etiam singularia consectaria habuit, ut illam misericordiam ad animalia extensam, «Quintum Statum» dolentium sine voce, qua eorum defensionis praecursor fuit.<ref>De libera cogitatione, de philosophia positiva et de libro ''Au soir de la pensée'': Winock, ''Clemenceau'', op. cit.; Duroselle, ''Clemenceau'', op. cit.; de « Quinto Statu » animalium (commentarius in ''La Justice'' diei 10 Aprilis 1895, in ''Le Grand Pan'' receptus), ''Dictionnaire Clemenceau'', op. cit.</ref> In quaestione sociali Clemenceau locum proprium et incommodum tenebat, quem ipse ita definiebat: singulorum ius cum mutua omnium cura coniungendum. Persuasus miseriam opificum, quam medicus Montis Martyrum prope viderat, rei publicae non minus nocere quam apertos eius hostes, «Quartum Statum» reformationibus inserere volebat: iure sodaliciorum, tempore operis finito, pensionibus, tributo ex reditibus. Sed bonorum communionem respuebat, quae singulos fictae cuidam civitati immolaret, et ordinum certamen, quod unitatem nationis republicanae frangeret: huc spectat eius cum Jaurès controversia anni 1906, in qua consiliis socialistarum naturae humanae cognitionem et rationem rerum gradatim acquirendarum opposuit. Eadem ratio imperium eius rexit: cessationem ut ius defendere, seditionem ut crimen frangere.<ref>De singulorum iure cum omnium cura coniuncto et de controversia cum Jaurès mensis Iunii 1906: Duroselle, ''Clemenceau'', op. cit.; Winock, ''Clemenceau'', op. cit.; ''Dictionnaire Clemenceau'', op. cit.</ref> Denique de gentibus ita sentiebat ut patriae amorem Iacobinum cum iurium omnium gentium communione coniungeret. Natio Francica, rerum novarum filia, exempli munus habebat, non dominationis: inde coloniarum expugnationis censura ob aequalitatem populorum, etiamsi imperii iam parti administrationem postea suscepit. Ex itinere Americano et discrimine Boulangistico didicerat Caesaribus et servatoribus omnibus perpetuo diffidere; ex anno 1870 certam opinionem Germaniam, Bismarcki deinde Guilelmi, praecipuum periculum manere: quo nitebatur eius studium consensionis cum Anglia et Civitatibus Foederatis, quas usque ad extremum illud iter Americanum necessarium pacis pignus habuit.<ref>De coloniarum censura, de patriae amore republicano et de Caesarum diffidentia: Chanet, ''Clemenceau'', op. cit.; Watson, ''Georges Clemenceau'', op. cit.; Winock, ''Clemenceau'', op. cit.</ref> == Homo privatus == Prius orator et scriptor pugnax quam vir publicus innotuit. In rostris Clemenceau genus dicendi novum imposuit: sententias breves, irrisionem mortiferam, omnem affectuum ostentationem repudiatam, artem verbi quod ferit; imaginum ridicularum pictores mature illam faciem malis altis demissisque mystacibus arripuerunt, formas eius varias per aetates fingentes, ab «eversore ministeriorum» ad «primum vigilem» et «Patrem Victoriae». Cognomen «Tigris», a diurnis ineunte saeculo, etiam ante primum ministerium, vulgatum, indolem pugnacem, amicis aeque ac inimicis formidolosam, apud aequales posterosque complexum est. Idem certator singularis erat: Clemenceau gladio et sclopeto cum pluribus adversariis pugnavit, cum Déroulède anno 1892, cum Paulo Deschanel anno 1894, cum Drumont anno 1898, nullo tamen ex his certaminibus graviter laeso, et haec hominis periculosi fama pars auctoritatis eius erat.<ref>De imaginibus ridiculis et de certaminibus singularibus: ''Dictionnaire Clemenceau'', op. cit., s.v. « caricature » et « duel » (haec altera a Jean-Noël Jeanneney scripta); Duroselle, ''Clemenceau'', op. cit., p. 399–401.</ref> Persona publica saepe hominem texit. Brevis, quadratus, eques peritissimus qui cotidie mane in nemore Bononiensi equitabat, ab adulescentia gladio exercitatus, Clemenceau familiares electos colebat: paucos amicos politicos, sed artificum et litteratorum amicitias artissimas, Claudii Monet imprimis, Gustavi Geffroy, Augusti Rodin, Iaponis viri publici [[Saionji Kinmochi]]. Artis Iaponicae collector, picturae quae impressionistica vocatur iam annis post 1880 defensor, Graecarum litterarum studiosus qui [[Aeschylus|Aeschylum]] et [[Plato|Platonem]] ipsis verbis legebat, idem tota vita indefesse laborabat, ante lucem surgens, parum dormiens. Surditas crescens et diabetes, insulino ab anno 1923 curatus (inter prima eius medicaminis exempla in Francia), vim eius iam fabulis celebratam vix minuerunt. Deum constanter negans omne religionis solacium recusavit, numquam tamen credentes vexavit; ultima eius voluntas, summae simplicitatis, illam constantiam sine spe alterius vitae continuat qua liber ''Au soir de la pensée'' imbutus est. Post divortium anni 1892 caelebs mansit, sed non solitarius: filia Theresia ab anno 1908 apud eum vixit, et amores eius, a comitissa d'Aunay ad Margaritam Baldensperger, epistularum copiam aluerunt quae inter pulcherrimas illius aetatis numerantur.<ref>De vita privata, de amicitiis cum artificibus et de epistulis: Duroselle, ''Clemenceau'', op. cit., p. 875–877 de valetudine; ''Dictionnaire Clemenceau'', op. cit., imprimis de diabete et de insulino inde ab anno 1923 in valetudinario Americano apud Neuilly accepto; Georges Clemenceau, ''Lettres à une amie, 1923-1929'', Lutetiae, Gallimard, 1970.</ref> == Memoria et historici == === Memoria disputata === [[Fasciculus:Georges Clemenceau Statue Paris.jpg|thumb|Statua a Francisco Cogné sculpta, Lutetiae prope Campos Elysios (anno 1932 erecta).]] Gloria «Patris Victoriae», anno 1918 ingens et post mortem narrationibus familiarium (Ioannis Martet, ducis Mordacq, Georgii Wormser) alita, non impedivit tamen quominus memoria eius diu incommoda esset. Dextra catholica et [[Carolus Maurras|Maurrassiana]] ei nec odium clericorum nec Versalias ignovit; sinistra socialistarum et communistarum memoriam «fractoris cessationum» et «bestiae rufae» fovit, adeo ut nomen eius e fastis sinistrae Francicae diu abesset. Statua tamen a Francisco Cogné anno 1932 in circo Camporum Elysiorum erecta, museum in domicilio eius viae Franklin institutum, Bélébat conservata, domus natalis in museum nationale conversa loca memoriae popularis numquam deficientis fixerunt; et exemplum Clemenceau, inde ab anno 1940 ([[Carolus de Gaulle|de Gaulle]] exemplum anni 1917 invocabat) usque ad discrimina nostrae aetatis, invocatur quotiens de auctoritate civitatis et virtute in rebus adversis agitur.<ref>De memoria Clemenceau: ''Dictionnaire Clemenceau'', op. cit., imprimis s.v. « caricature » et « Action française »; Winock, ''Clemenceau'', op. cit.</ref> Memoria etiam sua loca habet. Praeter statuam Parisiensem et museum viae Franklin, iam anno 1931 opera Iulii Jeanneney fideliumque apertum, Vendea summam memoriae continet: domus natalis apud Mouilleron-en-Pareds (quo in vico etiam Ioannes de Lattre de Tassigny natus est) museum nationale utrique viro dicatum continet; Bélébat, apud Saint-Vincent-sur-Jard, eo statu servata quo Clemenceau eam reliquit, inter loca regionis frequentissima manet; sepulcrum denique in Le Colombier, sine nomine, sine titulo, peregrinationis tacitae meta factum est. Classis Francica navi aeroplanis vehendis nomen Clemenceau dedit, quae ab anno 1961 ad annum 1997 in classe meruit; centena oppida viis, plateis, scholis idem nomen dederunt; et centesimus a victoria annus anno 2018 celebratus singularem locum confirmavit quem in memoria nationali tenet vir qui vivus honores fere omnes recusaverat.<ref>De museo viae Franklin et de locis memoriae Vendeanis: s.v. « Musée Clemenceau », in ''Dictionnaire Clemenceau'', op. cit.</ref> === Historicorum iudicium === Historici diu inter laudatores fideles et accusatores adversarios fluctuaverunt. Studium Iacobi Julliard de Clemenceau «fractore cessationum» (1965) examen criticum primi ministerii aperuit; biographia Davidis Robin Watson (1974) primam totius vitae tractationem doctam praebuit, quam secuta sunt magnum opus Ioannis Baptistae Duroselle (1988), tabulis musei Clemenceau nisum, deinde biographia Michaelis Winock (2007), scriptori et morum iudici non minus quam viro publico intenta. Dictionarium Clemenceau, a Sylvia Brodziak et Samuële Tomei curatum, et libellus Ioannis Francisci Chanet, qui hominem in ipsum aestum passionum republicanarum reponit, hanc novam aestimationem produxerunt, repugnantiis viri attentam: conciliator anni 1871 belli integri auctor factus est, senatus contemptor senator, coloniarum adversarius imperii administrator, defensor cessantium apud Carmaux eorundem in imperio adversarius. Haec ipsa inter optima proposita et imperii usum discordia, aperte suscepta nec dissimulata, efficit ut Clemenceau hodie inter aptissima studiorum argumenta habeatur ad mores civiles republicanorum cognoscendos.<ref>Jacques Julliard, ''Clemenceau briseur de grèves'', op. cit.; David Robin Watson, ''Georges Clemenceau. A Political Biography'', op. cit.; Jean-Baptiste Duroselle, ''Clemenceau'', op. cit.; Michel Winock, ''Clemenceau'', op. cit.; Sylvie Brodziak et Samuël Tomei (ed.), ''Dictionnaire Clemenceau'', op. cit.; Jean-François Chanet, ''Clemenceau'', op. cit.</ref> == Notae == <references /> == Opera praecipua Georgii Clemenceau == * ''De la génération des éléments anatomiques'', thèse de médecine, 1865. * ''La Mêlée sociale'', Lutetiae, Fasquelle, 1895. * ''Le Grand Pan'', Lutetiae, Fasquelle, 1896. * ''Les Plus Forts'', roman, Lutetiae, Fasquelle, 1898. * ''L'Iniquité'' (1899) et ''Vers la réparation'' (1899), premiers recueils des articles de l'affaire Dreyfus, suivis de cinq autres volumes jusqu'en 1903. * ''Le Voile du bonheur'', pièce en un acte, 1901. * ''Démosthène'', Lutetiae, Plon, 1926. * ''Au soir de la pensée'', Lutetiae, Plon, 2 vol., 1927. * ''Claude Monet. Les Nymphéas'', Lutetiae, Plon, 1928. * ''Grandeurs et misères d'une victoire'', Lutetiae, Plon, 1930 (opus postumum). == Bibliographia == === Biographiae et studia === * Jean-Baptiste Duroselle, ''Clemenceau'', Lutetiae, Fayard, 1988. * Michel Winock, ''Clemenceau'', Lutetiae, Perrin, 2007. * David Robin Watson, ''Georges Clemenceau. A Political Biography'', Londinii, Eyre Methuen, 1974. * Jean-François Chanet, ''Clemenceau. Dans le chaudron des passions républicaines'', Lutetiae, Gallimard, 2021 (praemio Lucien-Febvre anno 2023 ornatus). * Sylvie Brodziak et Samuël Tomei (ed.), ''Dictionnaire Clemenceau'', Lutetiae, Robert Laffont, in serie « Bouquins », 2017. * Jacques Julliard, ''Clemenceau briseur de grèves. L'affaire de Draveil-Villeneuve-Saint-Georges'', Lutetiae, Julliard, in serie « Archives », 1965. * Gaston Monnerville, ''Clemenceau'', Lutetiae, Fayard, 1968. === Testimonia et fontes === * Jean Martet, ''Le Silence de M. Clemenceau'', Lutetiae, Albin Michel, 1929 ; ''M. Clemenceau peint par lui-même'', Lutetiae, Albin Michel, 1929 ; ''Le Tigre'', Lutetiae, Albin Michel, 1930. * Henri Mordacq, ''Le Ministère Clemenceau. Journal d'un témoin'', Lutetiae, Plon, 4 vol., 1930-1931 ; ''Clemenceau au soir de sa vie, 1920-1929'', Lutetiae, Plon, 2 vol., 1933. * Georges Wormser, ''La République de Clemenceau'', Lutetiae, PUF, 1961 ; ''Clemenceau vu de près'', Lutetiae, Hachette, 1979. * Georges Clemenceau, ''Grandeurs et misères d'une victoire'', Lutetiae, Plon, 1930 ; ''Au soir de la pensée'', Lutetiae, Plon, 2 vol., 1927 ; ''Lettres à une amie, 1923-1929'', Lutetiae, Gallimard, 1970. == Nexus externi == {{CommuniaCat|Georges Clemenceau|Georgium Clemenceau}} {{Fontes biographici}} * [http://musee-clemenceau.fr/ De museo Clemenceau] {{Formula:Praesidentes consilii et Primi ministri Rei Publicae Francicae}} {{DEFAULTSORT:Clemenceau, Georgius}} [[Categoria:Primi ministri Franciae]] [[Categoria:Diurnarii Franciae]] [[Categoria:Scriptores Franciae]] [[Categoria:Nati 1841]] [[Categoria:Mortui 1929]] [[Categoria:Georgius Clemenceau|!]] [[Categoria:Auctores Francogallici]] dd1fl8iy30b8y1wqw6vbm44y0lx7sk7 3969355 3969354 2026-07-01T12:52:31Z Marcus Terentius Bibliophilus 2059 /* «Eversor ministeriorum» et coloniarum adversarius */ 3969355 wikitext text/x-wiki {{capsa hominis Vicidata}} [[Fasciculus:Clemenceau - Manet.jpg|thumb|[[Georgii Clemenceau effigies (Manet)|Georgius Clemenceau]] ab [[Eduardus Manet|Eduardo Manet]] pictus]] {{L1}} '''Georgius Beniaminus Clemenceau''' ([[Lingua Francogallica|Francogallice]]: ''Georges Benjamin Clemenceau''; natus die [[28 Septembris]] [[1841]] in vico Mouilleron-en-Pareds in [[Vendea (praefectura Franciae)|Vendea]], mortuus die [[24 Novembris]] [[1929]] [[Lutetia|Lutetiae]]) [[medicus]], [[diurnarius]] et [[vir publicus]] Francogallicus fuit. Inter maximos viros [[Tertia Res Publica (Francia)|Tertiae Rei Publicae]] numeratur. Rebus publicis [[Francia|Franciae]] interfuit a bello anni 1870 usque ad finem [[Primum bellum mundanum|Primi Belli Orbis Terrarum]]. Praeses consilii ministrorum fuit primum ab anno 1906 usque ad annum 1909, deinde a mense Novembri anni 1917 usque ad mensem Ianuarium anni 1920. Quia bellum anno 1918 ad victoriam perduxit et [[Foedus Versaliis ictum (1919)|foedus Versaliense]] sanxit, «Pater Victoriae» cognominatus est; iam antea propter indolem ferocem «Tigris» vocabatur. Vita eius publica longissima fuit. Fere omnia magna discrimina Tertiae Rei Publicae vidit eorumque particeps fuit. Praefectus [[Mons Martyrum|Montis Martyrum]] fuit cum obsidionis tempore tum primis Communis Lutetiani diebus; annis post 1880 dux factionis sinistrae, quae «radicalis» vocabatur, tot ministeria orationibus evertit ut «eversor ministeriorum» diceretur; in suspicionem fraudis Panamensis adductus et comitiis anni 1893 victus, scribendo se restituit et inter primos defensores [[Alfredus Dreyfus|Alfredi Dreyfusi]] exstitit; idem epistulae apertae [[Aemilius Zola|Aemilii Zolae]] titulum «[[J'accuse...!|J'accuse]]» indidit. Anno 1902 senator [[Varus (praefectura Franciae)|Varensis]] electus in curiam rediit; rem publicam primum ab anno 1906 usque ad annum 1909 gubernavit, quibus annis, civibus inter se acriter contendentibus, diuturnam famam «domitoris secessionum opificum» sibi peperit; deinde, sex et septuaginta annos natus, gubernio praefuit quod victoriam pararet. Deum esse negabat, sacerdotum potentiae adversabatur, libertatem singulorum acerrime defendebat, imperio in alias gentes proferendo ob aequalitatem populorum repugnabat, Dreyfusum tuebatur, sed idem, ordinis custos, civitatis auctoritatem summam esse volebat: quapropter non facile uni factioni adscribi potest. Diu et dextrae et sinistrae partibus suspectus fuit: dextra eius in clericos odium reprehendebat, sinistra ei motus opificum repressos non ignoscebat. Ab exeunte saeculo vicesimo iterum a doctis magni aestimatur et inter gratissimos rerum Francogallicarum viros manet. == Ortus et institutio (1841–1865) == === Familia medicorum rei publicae faventium === Georgius Beniaminus Clemenceau natus est die 28 Septembris 1841 in vico Mouilleron-en-Pareds, in domo avorum maternorum, gentis Gautreau, ubi mater Emma parere maluerat. Familia Clemenceau ex agrorum dominis et medicis regionis quae Bocage vocatur erat: medici in ea gente inde a saeculo septimo decimo fuerunt, et proavus, Petrus Paulus Clemenceau, exercituum occidentalium medicus tempore rerum novarum, postea in concilio legibus ferendis sedit. Duo praedia familia possidebat: Aubraie, villam in vico La Réorthe, et Le Colombier, villam rusticam apud Mouchamps, ubi Georgius sepultus est. Cum illa Vendea regi et Ecclesiae fidelissima esset, familia tamen Clemenceau partes contrarias sequebatur, eorum scilicet qui ''Bleus'' vocabantur: hi erant cives litteris culti, [[Voltarius|Voltarii]] studiosi, rei publicae dediti.<ref>De familia et pueritia Vendeana: Jean-Baptiste Duroselle, ''Clemenceau'', Lutetiae, Fayard, 1988, cap. 1; Michel Winock, ''Clemenceau'', Lutetiae, Perrin, 2007.</ref> Pater, Beniaminus Clemenceau (1810–1897), medicus Lutetiae institutus, ubi rebus novis anni 1830 interfuerat, aliquamdiu [[Portus Namnetum|Namnetibus]] medicinam exercuit, deinde ea relicta praedium Aubraie colendum suscepit. Rei publicae propugnator acerrimus, [[Iulius Michelet|Micheleti]] admirator, Deum esse tam constanter negans ut neminem liberorum baptizari sineret, anno 1848 concilio populari Namnetensi interfuit et inter duces fuit earum societatum occultarum quae in occidentali Gallia rem publicam fovebant. Primum post rem publicam die 2 Decembris 1851 vi oppressam comprehensus, iterum anno 1858, post insidias ab Orsinio factas, captus et in [[Algeria|Algeriam]] deportari iussus, tandem dimissus est. Hae calamitates puerum Georgium graviter moverunt, qui a patre et medicinae amorem et rei publicae studium et acrem religionis contemptum accepit. Mater, Emma Gautreau, filia agricolae locupletis vici Mouilleron, e familia [[Protestantes|protestantium]] orta, domui lenitatem attulit, quam filius memoria semper tenuit.<ref>De Benjamin Clemenceau, de studiis eius annorum 1830 et 1848 deque comprehensionibus annorum 1851 et 1858: Duroselle, ''Clemenceau'', op. cit., cap. 1; Jean-François Chanet, ''Clemenceau. Dans le chaudron des passions républicaines'', Lutetiae, Gallimard, 2021, cap. 1.</ref> === Studia Namnetensia et medicina Lutetiana === E schola privata Monfort egressus, Georgius lyceum Namnetense frequentavit, quod hodie eius nomine appellatur. Discipulus ingeniosus sed inconstans, amorem Graeciae antiquae ibi concepit, cuius litteras per totam vitam lectitavit; Romam contra aversabatur. Primis studiis anno 1858 absolutis, die 1 Novembris eiusdem anni scholae medicinae Namnetensi nomen dedit, ubi tres annos studuit et probationem eorum quos externos (''externes'') vocant superavit; anno 1861 Lutetiam petivit ut studia perficeret.<ref>De studiis Namnetensibus et de schola medicinae praeparatoria: Duroselle, ''Clemenceau'', op. cit., cap. 1–2, ex studiis Jean-Pierre Kernéis.</ref> Lutetiae inter iuvenes studentes imperio [[Napoleo III (imperator Franciae)|Napoleonis III]] adversari coepit. Cum sodalibus quibusdam, inter quos Ludovicus Andrieux, postea praefectus vigilum, libellum hebdomadarium ''Le Travail'' condidit, in quo etiam Aemilius Zola scribebat. Mense Februario 1862, quod libellis propositis cives ad memoriam rerum anni 1848 celebrandam convocaverat, comprehensus tres et septuaginta dies in carcere Mazas detentus est. Tum [[Ludovicus Augustus Blanqui|Augustum Blanqui]] frequentabat, cuius auctoritate aliquamdiu tenebatur, et societati se adiunxit cui nomen erat ''Agis comme tu penses''; cuius socii, qui se libere cogitare profitebantur, inter alia pollicebantur se nuptias ritu sacro numquam celebraturos. Mense Maio 1865, dissertatione de generatione elementorum [[Anatomia|anatomicorum]] publice defensa, doctoris gradum adeptus est.<ref>De ''Le Travail'', de carcere Mazas et de societate «Agis comme tu penses»: Winock, ''Clemenceau'', op. cit.; Duroselle, ''Clemenceau'', op. cit., cap. 2.</ref> === Commoratio Americana (1865–1869) === De rebus Francicis desperans, etiam infelici amore Hortensiae Kestner afflictus, quae uxoris amici eius Augusti Scheurer-Kestner soror erat, Clemenceau in [[Civitates Foederatae Americae|Civitates Foederatas Americae]] navigavit et die 28 Septembris 1865, quo die quartum et vicesimum aetatis annum complevit, paucis mensibus post bellum civile finitum, [[Novum Eboracum]] advenit. Fere quattuor annos ibi mansit, instituta popularia Americanorum iis temporibus quae ''Reconstruction'' vocantur magna cum admiratione observans: disputationes de praeside Andrea Johnson in iudicium vocando audiit et inde didicit potestati unius hominis et iis qui ''conservateurs'' vocantur diffidere. Actis diurnis quae ''Le Temps'' inscribuntur epistulas Americanas mittebat, et tenues reditus augebat linguam Francogallicam et artem equitandi docens in schola puellarum quam domina Aiken regebat, in oppido Stamford [[Connecticuta|Connecticutae]].<ref>De commoratione Americana et de epistulis « Lettres d'Amérique »: Duroselle, ''Clemenceau'', op. cit., cap. 3 (de re Kestner, p. 69–72); Winock, ''Clemenceau'', op. cit.; s.v. « États-Unis », in ''Dictionnaire Clemenceau'', op. cit.</ref> Ibi puellam Mariam Plummer adamavit, patre orbam, in Wisconsinia educatam, avunculo Horatio Taylor, argentario Novi Eboraci, commissam. Post primam repulsam, duo itinera trans oceanum longamque de ritu sacro adhibendo contentionem, quem Clemenceau omnino respuebat, nuptiae apud magistratum Novi Eboraci die 20 Iunii 1869 factae sunt; coniuges statim in Franciam profecti sunt. Tres liberi nati sunt: Magdalena (1870), Theresia (1872), Michael (1873). Matrimonium parum concors paulatim solutum est: anno 1892 Clemenceau, adulterii crimine usus, divortium celerrime obtinuit, liberis sibi adiudicatis, et Maria in Americam remissa est. Quae postea in Franciam reversa, Lutetiae mense Septembri 1922, ab omnibus deserta, mortua est.<ref>De Mary Plummer, de nuptiis diei 20 Iunii 1869 et de divortio anni 1892: Duroselle, ''Clemenceau'', op. cit., p. 83–85 et 337–338; Chanet, ''Clemenceau'', op. cit.; Sylvie Brodziak, s.v. « Plummer, Mary », in Sylvie Brodziak et Samuël Tomei (ed.), ''Dictionnaire Clemenceau'', Lutetiae, Robert Laffont, in serie « Bouquins », 2017.</ref> == Initium vitae publicae: Mons Martyrum, bellum, Commune Lutetianum (1870–1871) == === Praefectus regionis duodevicesimae === In Franciam reversus, Clemenceau in [[Mons Martyrum|Monte Martyrum]] medicinam exercuit, ubi plebem curans «medicus pauperum» vocabatur. Imperio die 4 Septembris 1870 everso, statim ad rem publicam tractus est: postridie Stephanus Arago, praefectus Lutetiae, eum regioni duodevicesimae urbis praefecit. Dum urbs obsidetur, annonam, auxilia, scholas curavit et omnibus indutiis repugnavit; die 31 Octobris, cum in curia urbana seditio orta esset, comitia municipalia statim habenda censuit et, Stephano Arago amoto, cum gubernium auctoritatem suam recuperavisset, magistratu se abdicavit; die tamen 5 Novembris ingenti consensu praefectus electus est. Die 8 Februarii 1871 delegatus Sequanae in conventum nationalem electus, in extrema sinistra sedit et contra pacis condiciones suffragium tulit, [[Alsatia|Alsatiae]] partisque [[Lotharingia|Lotharingiae]] cessionem recusans.<ref>De praefectura Montis Martyrum, de die 31 Octobris 1870 et de comitiis mensis Februarii 1871: Winock, ''Clemenceau'', op. cit.; s.v. « Guerre de 1870 », in ''Dictionnaire Clemenceau'', op. cit.</ref> === Dies 18 Martii 1871 et conciliatio frustra temptata === In eius regione tragoedia diei 18 Martii 1871 acta est. Cum [[Adolphus Thiers]] [[canno|tormenta]] custodiae nationalis in colle collecta auferri iussisset, res mane male cessit: milites cum multitudine consenserunt, et dux Lecomte, qui tela conici iusserat, a suis militibus comprehensus est. Clemenceau, qui prima luce cum Lecomte collocutus erat et suaserat ut tormenta celerius amoverentur, sero de periculo certior factus est: cum in viam des Rosiers, fascia praefecti cinctus, pervenit, duces Lecomte et Clément-Thomas paulo ante a multitudine interfecti erant. Ipse quoque petitus, cum seditiosi, qui eum [[Versaliae|Versaliensibus]] conscium putabant, mortem ei minarentur, vix manus furentium effugit. De ea re testimonium notissimum reliquit, in quo «sanguinis furorem» multitudinis effrenatae describit; eius diei onus per totam vitam tulit, cum quaestio parlamentaria aliquamdiu culpam in eum conferre conata esset.<ref>Narrationem Clemenceau de die 18 Martii, in qua verba de « sanguinis furore » leguntur, edidit Jean Martet, ''Le Silence de M. Clemenceau'', Lutetiae, Albin Michel, 1929; vide Chanet, ''Clemenceau'', op. cit., et Duroselle, ''Clemenceau'', op. cit., p. 107–111.</ref> Proximis diebus Clemenceau Lutetiam et [[Versaliae|Versalias]] conciliare frustra conatus est. In conventu, die 22 Martii, cum aliis delegatis rei publicae faventibus rogationem tulit de consilio municipali Lutetiano statim eligendo, ut seditioni causa eriperetur; a maiore parte regum studiosa exsibilatus est. Eodem die summum custodiae nationalis concilium eum praefectura privavit. Inter «rusticos», qui Lutetiam domare volebant, et seditiosos, qui Commune suum declarare parabant, positus, cum aliis praefectis de comitiis differendis egit, sed die 26 Martii in sua regione septingenta quinquaginta duo tantum suffragia rettulit. Postridie etiam delegati munere se abdicavit; per septem illos dies cruentos Lutetia aberat: in provinciis enim cum societate quae «Ligue d'union républicaine des droits de Paris» vocabatur extrema conciliandi consilia persequebatur. Haec duo simul expertus, bellum civile et conciliatorum imbecillitatem, primam, ut [[Michael Winock]] iudicat, rerum civilium disciplinam accepit.<ref>De conciliandi conatibus, de praefectura die 22 Martii adempta et de abdicatione diei 27 Martii 1871: Winock, ''Clemenceau'', op. cit., cap. 1.</ref> == Dux sinistrae radicalis (1871–1893) == [[Fasciculus:CLEMENCEAU, Georges, Nadar, GALLICA.jpg|thumb|Georgius Clemenceau, imago photographica ab officina Nadar facta.]] === A consilio municipali ad Cameram === Mense Iulio 1871 in consilium municipale Lutetiae pro vico Clignancourt electus, anno 1875 eius praeses factus est. Comitiis mensis Februarii 1876 sedem delegati regionis duodevicesimae recuperavit, quam usque ad annum 1885 tenuit; deinde pro [[Varus (praefectura Franciae)|Varo]] ab anno 1885 ad annum 1893 in Camera sedit. In Camera celeriter orator extremae sinistrae, quae mox radicalis appellata est, omnium maxime timendus evasit: verbis brevibus, acri irrisione, argumentis pressis a florida illius aetatis eloquentia discessit. Primum magnum certamen pro Communis fautoribus suscepit, quibus veniam inde ab anno 1876 cum [[Victor Hugo|Victore Hugo]] postulavit et anno 1880 plenam atque integram obtinuit.<ref>De consilio municipali Lutetiae et de certamine pro venia communalistis danda: Duroselle, ''Clemenceau'', op. cit., p. 116–117; ''Dictionnaire Clemenceau'', op. cit., s.v. « Pelletan »; Winock, ''Clemenceau'', op. cit.</ref> Mense Ianuario 1880 prima sua [[Diarium|acta diurna]] condidit, ''La Justice'', quibus Camillus Pelletan scriptis praefectus est quaeque tredecim annos radicalium vox fuerunt. Programma eius, oratione in Monte Martyrum anno 1880 habita praesertim expositum, haec complectebatur: leges constitutionales anni 1875, quas nimis veterum institutorum tenaces iudicabat, retractandas; ecclesias a civitate seiungendas; tributum ex reditibus instituendum; libertates scribendi, conveniendi, sociandi; reformationes sociales ([[tempus laboris]], dominorum obligationem in laboris casibus, pensiones senectutis), quibus opifices in rem publicam reciperentur. Bonorum communioni adversus, Clemenceau operarios [[socialismus|socialismo]] nascenti eripere volebat: oratio diei 8 Maii 1891, octavo die post caedem [[Fourmies (Septentrio)|Fourmiensem]] habita, in qua «Quartum Statum» surgentem descripsit, totam eius sententiam complectitur, reformationibus quidem opificum causa faciendis intentam, [[Pugna classium|ordinum autem certamini]] adversam.<ref>De ''La Justice'' et de programmate radicalium: ''Dictionnaire Clemenceau'', op. cit., s.v. « Justice (La) »; oratio diei 8 Maii 1891 de « Quarto Statu » ex ''Journal officiel'' citatur apud Duroselle, ''Clemenceau'', op. cit., p. 254–255, in ''Dictionnaire Clemenceau'' et apud Chanet, ''Clemenceau'', op. cit.</ref> === «Eversor ministeriorum» et coloniarum adversarius === Annis post 1880 Clemenceau rostris ut telo utebatur: eius interpellatione «magnum ministerium» [[Leo Gambetta|Gambettae]] mense Ianuario [[1882]] cecidit, et plura gubernia eorum qui «opportunistes» (Latine: rerum opportunarum speculatores) vocabantur orationibus eius eversa sunt; inde fama «eversoris ministeriorum» nata est. Diutissime cum [[Iulius Ferry|Iulio Ferry]] contendit, cuius consilia de imperio in exteras terras proferendo tribus de causis oppugnabat: vires patriae contra Germaniam reservandas dispergi; sumptus immensos esse; falsam esse illam speciem humanitatis barbaris afferendae. Die 30 Martii [[1885]], post rem apud Lang Son gestam, quae clades maior quam erat nuntiata est, ultimum ictum intulit: se in subselliis gubernii non iam ministros sed reos videre dixit; Ferry eodem die eversus est.<ref>De casu Ferry et de fama « eversoris ministeriorum »: Chanet, ''Clemenceau'', op. cit.; Duroselle, ''Clemenceau'', op. cit.</ref> Die 30 Iulii 1885, orationi respondens qua Ferry colonias officio «superiorum gentium» erga «inferiores» defenderat, Clemenceau unam ex clarissimis contra colonias orationibus parlamentariis habuit: superiores gentes, inferiores gentes: facile dictu! Indorum Sinarumque excultas civitates commemorans, et admonens doctos quosdam Germanos «demonstravisse» gentem Francicam inferiorem esse, ut clades anni 1870 explicaretur, in expugnatione nihil nisi vim sine iure esse denuntiavit. Haec oratio, postridie tota in ''La Justice'' edita, non impedivit quominus recentiores historici imaginem Clemenceau coloniarum osoris temperarent: rerum enim potitus imperium iam partum retinendum administravit.<ref>Oratio diei 30 Iulii 1885 in ''La Justice'' diei 31 Iulii 1885 edita est; vide Winock, ''Clemenceau'', op. cit., et Julie d'Andurain, s.v. « Colonisation », in ''Dictionnaire Clemenceau'', op. cit., quae monet ne Clemenceau simpliciter coloniarum osor habeatur.</ref> Haec perpetua adversandi ratio ei etiam damno fuit. Clemenceau rationem rerum gradatim efficiendarum, quam Gambetta et Ferry defendebant, respuebat: programma republicanum statim perfici postulabat, imprimis leges anni 1875 retractari, ita ut una tantum Camera maneret et senatus conservator tolleretur. Quem «opportunistae» criminabantur republicanos dividere et veterum rerum fautoribus servire; ille eos optima quaeque lucri causa prodidisse arguebat. Comitiis mensis Octobris 1885 et in Sequana et in Varo electus, Varum elegit, cuius vetus republicana traditio ingenio eius respondebat; anno 1889 sedem apud Draguignan retinuit. Tamen, quamvis Camerae auctoritate praestaret, his annis numquam imperium petivit: dum res publica programmati suo non responderet, gubernii particeps fieri noluit, atque ita censoris tantum partes egit, quae tandem suis quoque taedio fuerunt. === A Boulanger ad Panamam: per scandala === Quod generalis [[Georgius Boulanger|Boulanger]] tantum crevit, partim Clemenceau imputandum est, qui eum ministerio belli in gubernio Freycinet, mense Ianuario 1886, praefici curavit, ducem rei publicae amicum se promovere ratus. Cum autem motus Boulangisticus in motum populari imperio faventem reique publicae periculosum mutatus esset, inter acerrimos eius adversarios fuit et anno 1888 Societati iurium hominis et civis condendae interfuit, qua republicanorum defensio ordinaretur. Ex eo discrimine etiam didicit novis Caesaribus perpetuo diffidere; vicissim is factus est quem dextra nationalis et Iudaeorum osores libentissime petebant.<ref>De Clemenceau et motu Boulangistico: Winock, ''Clemenceau'', op. cit.; Duroselle, ''Clemenceau'', op. cit.</ref> Fraus Panamensis ictum paene mortiferum ei intulit. Clemenceau numquam inter eos fuit qui pecunias acceperant: nulla quaestio probavit eum quidquam a Societate accepisse. Sed amicus erat Cornelii Herz, negotiatoris audacis, qui ab anno 1883 ad annum 1885 partem actorum ''La Justice'' possederat quique unus e duobus maximis rerum publicarum corruptoribus, cum barone Iacobo de Reinach, fuisse patuit. Mors suspecta Reinach, nocte inter dies 19 et 20 Novembris 1892, paucis horis post desperatum colloquium cui Clemenceau adfuerat, deinde fuga Herz [[Londinium]], delegatum Varensem calumniis inauditae acerbitatis obiecerunt, in quibus odium parlamenti Boulangisticum cum Iudaeorum odio actorum ''La Libre Parole'' coniungebatur. Die 20 Decembris 1892 Paulus Déroulède eum in Camera nominatim accusavit, quod Herz in vitam publicam Francicam introduxisset; certamen singulare sclopetis exeunte Decembri commissum neminem vulneravit. Mense Iunio 1893 delegatus Millevoye in rostris «chartas Norton» recitavit, quibus probari videbatur Clemenceau ab Anglia mercede conductum esse; sed falsa tam crassa erant ut sessio accusatori ludibrio verteretur, et iudices falsarios damnaverunt. Iure purgatus, Clemenceau tamen apud populum laesus mansit.<ref>De Panama, de Cornélius Herz, de interpellatione Déroulède et de falsis « chartis Norton »: Winock, ''Clemenceau'', op. cit., qui de partibus Andrieux disputat; Duroselle, ''Clemenceau'', op. cit., qui demonstrat Clemenceau numquam pecunias accepisse; Adrien Dansette, ''Les Affaires de Panama'', Lutetiae, Perrin, 1934.</ref> Comitiis mensis Septembris 1893 in Varo, post contentionem asperrimam in qua clamoribus «Aoh yes!» vexabatur, secundo suffragio a coalitione varia victus est, quamquam die 7 Augusti, magna oratione apud Salernes habita, honorem suum et opera defenderat. Duos et quinquaginta annos natus, post quindecim annos auctoritatis in sinistram parlamentariam, sine mandato, aere alieno obrutus relictus est, et ''La Justice'' cladi haud diu superstes fuit.<ref>De petitione Varensi et de clade diei 3 Septembris 1893: Winock, ''Clemenceau'', op. cit.; ''Dictionnaire Clemenceau'', op. cit., s.v. « Justice (La) ».</ref> == Diurnarius et Dreyfusi defensor (1893–1902) == === Scribendo restitutus === Annis 1893–1897 necessario ad diurna et litteras se convertit. Cotidie scribebat, primum in ''La Justice'', deinde in aliis foliis, et commentarios in libros collegit: ''La Mêlée sociale'' (1895), ''Le Grand Pan'' (1896), testimonia hominis de moribus civitatis cogitantis, [[Carolus Darwin|Darwini]] et philosophiae positivae studiosi. Anno 1898 unicam fabulam longam edidit, ''Les Plus Forts'', et annis 1901–1902 hebdomadarium solus scripsit, ''Le Bloc''. Haec opera abundantia, diu neglecta, a criticis nuper pluris aestimata sunt: scriptorem verum produnt, [[Claudius Monet|Claudii Monet]], Gustavi Geffroy, [[Augustus Rodin|Augusti Rodin]] amicum, artis Iaponicae studiosissimum interpretem.<ref>De operibus litterariis annorum 1893–1902: Sylvie Brodziak, s.v. « Plus Forts (Les) », in ''Dictionnaire Clemenceau'', op. cit.; Winock, ''Clemenceau'', op. cit.</ref> === Causa Dreyfusiana: a dubitatione iuridica ad certam sententiam === [[Fasciculus:J'accuse - Gallica - page 1.jpg|thumb|Prima pagina diurnorum ''L'Aurore'' diei 13 Ianuarii 1898, cum epistula Aemilii Zolae «J'accuse...!».]] Causa Dreyfusiana Clemenceau campum renascendi praebuit. Exeunte anno 1897 in acta ''L'Aurore'' Ernesti Vaughan receptus, mense Novembri ab Augusto Scheurer-Kestner persuasus est damnationem anni 1894 quaestione vitiosa niti; primus eius commentarius retractationi favens statim prodiit. Initio sententia eius mere iuridica erat: innocentiam, cuius probationem se non habere dicebat, non affirmans, legem omnibus aequam postulabat, quod iustitiae praesidia uni negari non possent quin tota civitas periclitaretur. Post absolutionem flagitiosam Esterhazy, die 11 Ianuarii 1898, ipse epistulam apertam Aemilii Zolae ad praesidem rei publicae in ''L'Aurore'' recepit eique titulum, ex ipso textu sumptum, invenit: «J'accuse...!», die 13 Ianuarii trecentis milibus exemplarium editum. Idem, commentario diei 23 Ianuarii, vocabulum «intellectuels» ad libellorum subscriptores significandos firmavit.<ref>De conversione ad retractationem, de titulo « J'accuse » et de vocabulo « intellectuels »: Winock, ''Clemenceau'', op. cit., cap. 15–16; Duroselle, ''Clemenceau'', op. cit.</ref> In iudicio Zolae (mense Februario 1898) cum fratre Alberto, advocato procuratoris actorum, verba fecit, oratione rem latius proponens: non unius hominis fortunam, sed quaestionem agi utrum potestas militaris iuri subiceretur, et periculum imminere imperii sub gladio constituti. Disputationes iudicii, in primis confessio cuiusdam ducis dicentis concilium militare damnationem Dreyfusi, sontis aut insontis, retractare noluisse, eum de innocentia damnati plane persuaserunt. Per totam causam plura centena commentariorum in ''L'Aurore'' edidit, postea septem voluminibus collecta, et cum Eduardo Drumont sclopetis certavit. Post alterum iudicium Redonense et veniam Dreyfuso mense Septembri 1899 datam, quam invitus accepit, quod iustitiam plenam deseri putabat, inter eos mansit qui restitutionem postulabant, anno 1906 perfectam. Causa Dreyfusiana certamina eius transformavit: exinde rei publicae defensio et contra nationis cultum immodicum clericorumque potentiam pugna actionem eius rexerunt.<ref>De iudicio Zolae et de sententia Clemenceau de innocentia mutata: ''Dictionnaire Clemenceau'', op. cit.; Winock, ''Clemenceau'', op. cit. Verba de « imperio sub gladio » in ''L'Aurore'' postridie iudicii leguntur.</ref> Alterum concilium militare, [[Condate Redonum|Redonibus]] aestate anni [[1899]] post rescissum anno 1894 iudicium coactum, Dreyfusum iterum, causis levantibus additis, damnavit: sententia absurda quae Europam consternavit. Cum gubernium Waldeck-Rousseau veniam a praeside rei publicae dandam proponeret, Clemenceau primo vehementer obstitit: veniam accipere idem esse ac innocentiam non proclamare, et ius deserere ut ad misericordiam confugeretur. Tandem damnati viribus exhaustis cessit, sed retractationem plenam persequi non destitit, quae die 12 Iulii 1906 perfecta est: summum tribunal iudicium Redonense sine remissione rescidit, Dreyfus in exercitum restitutus et honore militari ornatus est. Forte tum Clemenceau in gubernio erat; paucis post mensibus, praeses consilii factus, Picquart, tribunum ob veritatem detectam vexatum, ministrum belli fecit, simul reparandi simul lacessendi causa. Haec fides frigora non exclusit: cum ipso Alfredo Dreyfus, quem nimis patientem iudicabat, rarus ei usus fuit, et necessitudines cum parte Dreyfusianorum, cum [[Ioannes Jaurès|Jaurès]] et Péguy, post communem victoriam cito refrixerunt.<ref>De iudicio Redonensi, de venia et de restitutione anni 1906: Winock, ''Clemenceau'', op. cit.; Duroselle, ''Clemenceau'', op. cit.</ref> == Reditus ad imperium (1902–1909) == [[Fasciculus:Georges Clemenceau par Nadar, Paul.jpg|thumb|Clemenceau a Paulo Nadar photographice expressus.]] === Senator Varensis et «primus Franciae vigil» === Mense Aprili 1902 is, qui olim senatum tollendum postulaverat, senator Varensis electus est; quam inconstantiam aequo animo tulit. Coniunctioni sinistrarum («Bloc des gauches») eiusque laicis consiliis favit et legi anni 1905 de ecclesiis a civitate seiungendis suffragatus est, a factione tamen radicali ordinata, anno 1901 condita, semper afuit neque ei umquam nomen dedit. Die 14 Martii 1906, quattuor et sexaginta annos natus, primum in gubernium intravit, minister rerum interiorum in consilio Sarrien, quattuor diebus post cladem fodinarum apud Courrières, qua plus mille homines in praefectura Freti Calesiani perierant.<ref>De comitiis senatoriis anni 1902 et de necessitudine cum factione radicali: ''Dictionnaire Clemenceau'', op. cit., s.v. « Parti radical ».</ref> Operum cessatio, quae regionem fodinarum statim incendit, ei occasionem dedit rationem suam definiendi. Die 17 Martii, apud Lens, invito praeside consilii, sodaliciorum ducibus declaravit cessationem operum ius esse absolutum neque se milites missurum, dum operis libertas hominesque incolumes essent: res a ministro rerum interiorum antea inaudita. Sed violentia latius serpente milites arcessere coactus est, et appropinquante die 1 Maii 1906, quem confoederatio CGT seditiosum fore nuntiabat, duces eius ante diem comprehendi iussit. In Camera custodis ordinis partes audacter professus est, se ipsum «primum Franciae vigilem» appellans. Comitia mensis Maii 1906, quibus sinistrae late vicerunt, auctoritatem eius firmaverunt: die 25 Octobris 1906 Sarrien in praesidio consilii successit, ministerio rerum interiorum retento.<ref>De Courrières, de oratione apud Lens diei 17 Martii 1906 et de die 1 Maii 1906: ''Dictionnaire Clemenceau'', op. cit.; Jacques Julliard, ''Clemenceau briseur de grèves'', Lutetiae, Julliard, in serie « Archives », 1965.</ref> === Primum gubernium Clemenceau (Octobri 1906 – Iulio 1909) === Ministerium quod composuit, ex radicalibus et socialistis nulli factioni adscriptis constitutum, magnum reformationum programma proposuit: tributum ex reditibus, pensiones opificum, vias ferratas redimendas, concilia militaria reformanda. Ministerium Laboris et Providentiae socialis creavit, Renato Viviani socialistae commissum: institutum quod mansit. Leges tamen promissis minores fuerunt: redemptio viarum ferratarum occidentalium (1908) et lex de requiete hebdomadaria utcumque servata inter pauca bene gesta numerantur, cum tributum ex reditibus, a Iosepho Caillaux paratum, in senatu haereret. In re autem vigilum gravissima perfecit: Caelestinus Hennion summae custodiae publicae praepositus est, et decreto diei 30 Decembris 1907 cohortes regionales vigilum mobiles institutae sunt, quae in memoria populi «cohortes Tigris» manserunt.<ref>De programmate anni 1906, de ministerio Laboris et de cohortibus mobilibus: Winock, ''Clemenceau'', op. cit.; Christophe Cornevin, s.v. « Hennion », in ''Dictionnaire Clemenceau'', op. cit.</ref> Totum illud tempus certamine cum motu opificum occupatum est. Contra CGT, quae inde a conventu Ambianensi (1906) cessationi operum generali et seditiosae studebat, Clemenceau identidem vires expertus est: cessantibus opificibus electricis Parisiensibus, baiulis portuum, nautis, tabellariis. Gravissimum discrimen fuit vinitorum meridianorum seditio vere anni 1907: contra motum ingentem ob vini vilitatem ortum, qui centena milia hominum post cauponem Marcellinum Albert congregabat, gubernium duces comprehendi iussit et milites misit; Narbone mense Iunio nonnulli glandibus perierunt, et milites legionis septimae decimae Biterris imperia detrectaverunt. Exitus rei saepe narratus est: Marcellinus Albert, Lutetiam profectus ut vinitorum causam ageret, e colloquio cum ministro infamis discessit, cum Clemenceau ei centum francos ad reditum dedisset. Anno 1908 cessatio eorum qui in harenariis vallis Sequanae laborabant in tragoediam versa est: duo cessantes a custodibus publicis apud Draveil-Vigneux die 2 Iunii occisi sunt, quattuor alii apud Villeneuve-Saint-Georges die 30 Iulii ceciderunt; gubernium principes CGT comprehendi iussit, confoederationem tamen non dissolvit, quod multi e maiore parte flagitabant. Socialistae «gubernium sicariorum» clamabant; orationum certamina inter Clemenceau et Jaurès, in primis mense Iunio 1906 de proprietate, civitate, socialismi futuro, inter summa eloquentiae parlamentariae illius aetatis numerantur: consiliis de futuro a tribuno socialista expositis Clemenceau scientiam hominis qualis est et rationem reformationum singillatim parandarum opposuit.<ref>De certaminibus opificum annorum 1906–1909, de vinitoribus meridianis et de re Draveil-Villeneuve-Saint-Georges: Julliard, ''Clemenceau briseur de grèves'', op. cit.; Chanet, ''Clemenceau'', op. cit.; s.v. « Draveil-Vigneux et Villeneuve-Saint-Georges, affaire », in ''Dictionnaire Clemenceau'', op. cit.</ref> Historici imaginem «fractoris cessationum» his annis natam postea temperaverunt. Iacobus Julliard demonstravit Clemenceau non ius cessandi frangere voluisse, quod tota vita et adhuc apud Carmaux anno 1892 defenderat, sed violentiam et legum contemptum eorum sodaliciorum quae, actionem directam professa, ex omni contentione quasi meditationem rerum novarum faciebant; praefectis enim constanter mandabat ut et operis libertatem et cessandi libertatem aeque tuerentur neve milites ante tempus mitterent. Manet tamen quod caedes annorum 1906–1909, quales post caedem Fourmiensem non acciderant, inter eum et opifices ordinatos discidium numquam sanatum fecerunt; ex quo natum est odium quod CGT et socialistae per bellum ei habuerunt.<ref>Jacques Julliard, ''Clemenceau briseur de grèves'', op. cit.; de cessatione apud Carmaux et de arbitrio anni 1892, ''Dictionnaire Clemenceau'', op. cit.</ref> In rebus externis Clemenceau, certamen cum Germania vitari non posse persuasus, consensionem cum Britannia («Entente cordiale») et necessitudinem cum Russia firmavit, et controversiam Francogermanicam de perfugis Casablancae (1908) arbitrio composuit. Gubernium eius, inter longissima Tertiae Rei Publicae, die 20 Iulii 1909 cecidit, post disputationem de classe in qua verbis inauditae asperitatis cum Delcassé conflixit: suffragatione de ordine agendi victus, statim se abdicavit. [[Aristides Briand]], eius minister, successit.<ref>De casu gubernii diei 20 Iulii 1909: Duroselle, ''Clemenceau'', op. cit.; Watson, ''Georges Clemenceau. A Political Biography'', Londinii, Eyre Methuen, 1974.</ref> == Censor et vigil rei publicae (1909–1917) == Insequentes anni Clemenceau ad duo sua munera reduxerunt, senatum et diurna. Post orationes in America Meridiana habitas (1910), pugnam contra Briand, deinde contra Caillaux resumpsit, cuius consilia Germaniae concedendi in discrimine Agadirensi et in pacto Francogermanico anni 1911 de Congo denuntiavit. Mense Maio 1913 nova acta diurna condidit, ''L'Homme libre'', et eodem anno legi de militia ad tres annos producenda suffragatus est, certamen appropinquare persuasus; annis 1912–1913 etiam [[Raimundus Poincaré|Poincaré]] viam ad praesidium rei publicae in conventu praeparatorio republicano obstruere conatus est, electionem tamen non impedivit.<ref>De ''L'Homme libre'', de lege militiae trium annorum et de comitiis praesidis creandi anni 1913: Winock, ''Clemenceau'', op. cit.; Duroselle, ''Clemenceau'', op. cit.</ref> Per Magnum Bellum in gubernia «Unionis sacrae» intrare noluit et censoris partes elegit. Die 26 Augusti 1914, cum consilium Viviani novaretur, ministerium a Briand oblatum recusavit, indignum ratus tali tempore sub alio quam se ipso servire; quod propositum per totum bellum tenuit. Acta eius, exeunte Septembri 1914 suppressa, quod vitia curationis vulneratorum vehendorum detexerant, titulo provocanti ''L'Homme enchaîné'' redierunt et cotidie contra apparatus bellici defectus, vanam magistratuum fiduciam, inanes legatorum spes pugnabant, intra fines censurae cum qua perpetuum bellum minutum gerebat. Praeses commissionis exercitus et commissionis rerum externarum senator gravissimus, frontem identidem visitabat et testes audiebat, scientiam rei bellicae colligens quam pauci parlamentarii cum eo communicabant; milites adventibus eius, usque in fossas primae aciei, assueverunt.<ref>De ''L'Homme enchaîné'' et de opera Clemenceau in commissionibus senatoriis: Duroselle, ''Clemenceau'', op. cit.; Winock, ''Clemenceau'', op. cit.</ref> Crescente civium lassitudine, post cruentum impetum a Nivelle factum, militum seditiones et operum cessationes veris anni 1917, pugnam contra eos qui de victoria desperabant suam fecit: die 22 Iulii 1917 in senatu contra Ludovicum Malvy, ministrum rerum interiorum ab anno 1914, indulgentiae erga pacis fautores accusatum, orationem accusatoriam habuit quae gubernium Ribot concussit et viam reditus sui aperuit. Eversis consiliis Ribot et Painlevé, Poincaré, qui eum minime amabat quemque Clemenceau semper oppugnaverat, eum arcessere statuit: inter Caillaux, id est pacem compositam quaerendam, et Clemenceau, id est bellum usque ad victoriam, praeses rei publicae decrevit, intellegens, ut in commentariis suis notavit, vim veteris pugnatoris fabulis iam celebratam plus valituram esse quam cuiusvis alterius consilii infirmitatem. Colloquia diebus 14 et 15 Novembris 1917 habita sunt; gubernium die 16 constitutum est.<ref>De oratione diei 22 Iulii 1917 et de gubernio constituendo: Chanet, ''Clemenceau'', op. cit.; Duroselle, ''Clemenceau'', op. cit., p. 583–588, qui commentarios Poincaré de colloquiis dierum 14 et 15 Novembris 1917 citat.</ref> == Gubernium victoriae (1917–1918) == === «Bellum gero» === Die 20 Novembris 1917 novus praeses consilii, idem minister belli, Camerae declarationem ad unam rem redactam proposuit, bellum, et fidem 418 suffragiis contra 65 (quae socialistarum erant) obtinuit. Gubernium eius, ex viris secundi ordinis et fidelibus compositum, circa manum arte coniunctam versabatur: Georgium Mandel, principem officii civilis, ducem Henricum Mordacq, principem officii militaris, Iulium Jeanneney, subsecretarium praesidio consilii additum, Georgium Wormser, a consiliis politicis. Haec potestatis contractio, quae Poincaré a summis deliberationibus arcebat, plane tamen parlamentaria mansit: Clemenceau commissionibus parebat, inspectionem parlamentariam apud exercitus accipiebat et fidem Camerae identidem petebat. Die 8 Martii 1918, socialistis respondens, programma suum paucis verbis expressit, quae posteri memoria tenuerunt: «Domi: bellum gero; foris: bellum gero. Semper bellum gero.»<ref>De declaratione diei 20 Novembris 1917 et de ratione regendi: Duroselle, ''Clemenceau'', op. cit., p. 591–592; Chanet, ''Clemenceau'', op. cit.; ''Dictionnaire Clemenceau'', op. cit. Verba diei 8 Martii 1918 in ''Journal officiel'' leguntur.</ref> Severitas primum domi exercita est. Iam die 28 Novembris 1917 Camera Malvy ad senatum in summum iudicium constitutum remisit, ipso petente, qui se purgare volebat; proditionis absolutus, mense Augusto 1918 ob officium violatum quinquennii exsilio damnatus est. Mense Decembri 1917 Camera Iosephum Caillaux immunitate privavit, suspectum commerciorum cum hoste ob colloquia de pace componenda habita; die 14 Ianuarii 1918 comprehensus, demum vere anni 1920 a summo illo iudicio condemnatus est poena quam longa custodia ante iudicium iam absumpserat, iuribus civitatis ademptis. Iustitia bellica praeterea complures hostis ministros punivit, in quibus Bolo Pacha, qui capite damnatus interfectus est. Historici consentiunt haec iudicia tam instrumenta animorum confirmandorum quam opera iustitiae fuisse: Malvy in primis piaculi vicem sustinuit. Eodem tempore, quod minus notum est, Clemenceau ab omni graviore opificum coercitione abstinuit: cessationes veris anni 1918 colloquiis et mercede tuenda potius quam vi compositae sunt.<ref>De causis Malvy et Caillaux: Duroselle, ''Clemenceau'', op. cit.; Winock, ''Clemenceau'', op. cit.; Gaston Monnerville, ''Clemenceau'', Lutetiae, Fayard, 1968. De rebus opificum per bellum: Chanet, ''Clemenceau'', op. cit.</ref> Neque bellum gerere idem erat ac desperantes tantum opprimere. Gubernium oeconomiam severe rexit, annonam et arma Ludovico Loucheur curante administravit, animos civium sustinuit censura in res politicas mitigata, in res militares inflexibili, mercedesque tuebatur ne plebs erumperet; magnae cessationes fabrorum metallicorum Parisiensium, vere anni 1918, colloquiis solutae sunt, gubernio ab omni vi se abstinente. Cum Poincaré rationes frigidae et parum familiares manserunt: praeses rei publicae, accurate certior factus sed raro consultus, in commentariis amaritudinem suam notabat, paene omni vera potestate privatus; nihilo minus usque ad victoriam praesidem consilii, quem oderat, fideliter texit. Necessitudines autem cum imperatoribus doctrinam totius vitae Clemenceau inverterunt: vetus potestatis militaris castigator ducum contra parlamentum patronus factus est, iisdem tamen civilis potestatis principatum sine ulla verecundia inculcans.<ref>De ratione regendi per bellum et de necessitudine cum Poincaré: Chanet, ''Clemenceau'', op. cit.; ''Dictionnaire Clemenceau'', op. cit.; Raymond Poincaré, ''Au service de la France'', vol. IX–X.</ref> === Discrimen veris 1918 et imperium unum === Die 21 Martii 1918 impetus Germanicus «Michael» frontem Britannicam in [[Picardia (provincia)|Picardia]] perrupit et exercitus sociorum dividere minatus est. In eo discrimine, gravissimo post pugnam ad Matronam, Clemenceau primas partes egit: Lutetiam deserendam ne cogitari quidem passus est, perstandi voluntatem imposuit, imperio inter socios uni constituendo operam dedit. In conventu apud Doullens, die 26 Martii, [[Ferdinandus Foch|Foch]] mandatum accepit actiones exercituum sociorum in fronte occidentali ordinandi; potestates eius apud Bellovacos die 3 Aprilis auctae sunt, deinde vere titulus imperatoris summi exercituum sociorum ei tributus est. Clemenceau Foch praetulerat, cuius animi ardor apud eum tristitiae [[Philippus Pétain|Pétain]] praevaluit, hoc tamen exercitibus Francicis praefecto retento: hoc par ducum contra impetus parlamentarios protexit, in primis post cladem apud «Chemin des Dames», cum die 4 Iunii 1918 duces militares interpellatoribus dedere coram Camera recusavit fidemque 377 suffragiis contra 110 obtinuit.<ref>De discrimine mensis Martii 1918, de conventu apud Doullens et de imperio uno: Duroselle, ''Clemenceau'', op. cit.; Winock, ''Clemenceau'', op. cit.; s.v. « Foch », in ''Dictionnaire Clemenceau'', op. cit.</ref> Praeses consilii, quem milites in fossis primae aciei, interdum intra teli iactum hostium, identidem videbant, «Pater Victoriae» factus est. Inde a die 18 Iulii 1918 impetus contrarius ad Matronam belli fortunam vertit; successus usque ad autumnum continuati sunt. Cum Germania exhausta indutias secundum «quattuordecim capita» praesidis [[Woodrow Wilson|Wilson]] peteret, Clemenceau inter socios consensum de condicionibus paravit quibus bellum renovari non posset. Indutiae die 11 Novembris 1918 apud Rethondes signatae sunt; eodem die coram Camera Clemenceau condiciones recitavit, Alsatiam Lotharingiamque redeuntes salutavit et Franciam, heri Dei militem, hodie humanitatis militem, semper optimae cuiusque causae militem futuram esse proclamavit. Paucis post diebus [[Academia Francica]] eum simul cum Foch cooptavit; numquam tamen in ea sedit.<ref>De itineribus ad frontem, de indutiis et de sessione diei 11 Novembris 1918: Duroselle, ''Clemenceau'', op. cit.; Winock, ''Clemenceau'', op. cit.</ref> == Pax difficilis (1919) == [[Fasciculus:Big four.jpg|thumb|Consilium Quattuor Lutetiae anno 1919: Lloyd George, Orlando, Clemenceau, Wilson.]] === Conventus Parisiensis et Consilium Quattuorvirorum === [[Deliberatio de pace componenda Lutetiae facta (1919)|Conventus pacis]] Lutetiae die 18 Ianuarii 1919 apertus est, Clemenceau praesidente. Summae res primum in Consilio Decemvirorum, deinde, ab exeunte Martio, in Consilio Quattuorvirorum agebantur, ubi Wilson, [[David Lloyd George|Lloyd George]], Orlando, Clemenceau conveniebant, qui solus ex quattuor utraque lingua utebatur. Francorum postulata eadem semper erant: Alsatia Lotharingiaque restituendae, damna reparanda, securitatis pignora in finibus [[Rhenus|Rheni]] petenda. Die 19 Februarii 1919 insidiae in eum factae sunt: Aemilius Cottin, [[Anarchismus|anarchiae]] fautor, plures [[Glans (telum)|glandes]] in raedam eius in via Franklin emisit; glande prope scapulam haerente vulneratus, praeses consilii, septem et septuaginta annorum, paucis diebus ad opus rediit et postea poenam mortis percussori suo commutari obtinuit.<ref>De conventu ordinando et de insidiis diei 19 Februarii 1919: Winock, ''Clemenceau'', op. cit.; Duroselle, ''Clemenceau'', op. cit. De venia Cottin data: Chanet, ''Clemenceau'', op. cit.</ref> Clemenceau ad colloquia parum credulus accessit. «Quattuordecim capita» ut disputationis fundamentum acceperat, quia Alsatiae Lotharingiaeque restitutionem continebant, sed neque spes paene religiosas Wilson neque fiduciam [[Confoederatio Nationum|Societati Nationum]] habitam participabat: eius institutionem accepit, non credens societatem sine armis cuiusquam securitatem praestare posse; dictum eius de «nobili candore» praesidis Americani diffidentiam exprimit quam disputationes confirmaverunt. Cum Lloyd George, qui pacem Franciae nimis utilem vitare cupiebat et ad vetera aequilibria iam respiciebat, necessitudines inter societatem et certamen fluctuabant. Discessus iratus Orlando, mense Aprili, de urbe Fiume, quam Wilson Italiae negabat, tres tantum rerum arbitros reliquit; quod autem Clemenceau postulata Italica neglexerat, Lutetiam Romamque diu alienavit. Foederis exemplar legatis Germanis die 7 Maii 1919 in Trianon-Palace propositum est, brevi caerimonia in qua superbia comitis Brockdorff-Rantzau animos accendit; post extremas concessiones a Lloyd George expressas, in primis de finibus Polonicis, Germania, renovati belli metu, subscripsit.<ref>De Consilio Quattuor, de postulatis Italicis et de foedere legatis Germanis proposito: Winock, ''Clemenceau'', op. cit.; Watson, ''Georges Clemenceau'', op. cit.</ref> Caput colloquiorum ripa sinistra Rheni erat. Contra Foch et Poincaré, qui Rhenaniam diu separandam censebant, Clemenceau die 24 Martii 1919 omni separatione politica cessit, ea condicione ut foederibus cautionis Civitates Foederatae et Britannia se obligarent Franciae oppugnatae auxilium ferre, ripa sinistra quindecim annos occupanda et perpetuo armis vacua futura. Saraviam item sibi adiungere noluit: regio Societati Nationum administranda tradita est, fodinae Franciae attributae, plebiscitum post quindecim annos promissum. Articulus 231 foederis fundamentum iuris statuit quo damna repararentur; summa pecuniae commissioni relicta est. Cum querelae Germanorum Lloyd George exeunte Maio labefactarent, Wilson adiuvante Clemenceau summam rerum servavit. Foedus die 28 Iunii 1919 in porticu Speculorum Versaliis signatum est, ubi imperium Germanicum anno 1871 proclamatum erat. Die 14 Iulii pompa Victoriae per Campos Elysios ante cenotaphium mortuorum descendit; deinde Clemenceau foedera cum ceteris victis paranda curavit: Sangermanense cum Austria et Nulliacense cum Bulgaria ante eius discessum signata sunt.<ref>De colloquiis Rhenanis et de consilio diei 24 Martii 1919 mutato: Watson, ''Georges Clemenceau'', op. cit.; Chanet, ''Clemenceau'', op. cit.; Jean-Jacques Becker, s.v. « Versailles (traité de) », in ''Dictionnaire Clemenceau'', op. cit.</ref> === Compositio statim impugnata === [[Fasciculus:Orpen, William (Sir) (RA) - The Signing of Peace in the Hall of Mirrors, Versailles, 28th June 1919 - Google Art Project.jpg|thumb|Foedus in porticu Speculorum signatur: tabula a Gulielmo Orpen picta (1919).]] Compositio Versaliensis auctori suo duplicem accusationem peperit, quae eum numquam reliquit. Foch, Poincaré dextraque nationalis, cuius censuram Iacobus Bainville complexus est pacem nimis mollem pro sua duritia appellans, Clemenceau securitatem Francicam prodidisse putabant, qui Rhenum chartarum promissis vendidisset; recusatio senatus Americani, quae cautionem Americanam Britannicamque irritam fecit, iam anno 1920 illis suffragari visa est. Contra apud Anglos et Americanos, quos liber [[Iohannes Meginhardus Keynes|Keynes]] commoverat, foedus pax Carthaginiensis erat odio Francico dictata. Recentiores historici, aequiores, angustias ostendunt quibus Clemenceau premebatur: societate obligatus, sine qua Francia nec bellum vincere nec pacem tueri poterat, id obtinuit quod civitas paene quindecies centenis milibus mortuorum exhausta a sociis iam discedere meditantibus obtinere poterat. Foedus a Cameris Francicis mense Octobri 1919 comprobatum est, sed in disputatione omnium partium querelae sonuerunt.<ref>De foederis castigatoribus: Jacques Bainville, ''Les Conséquences politiques de la paix'', Lutetiae, 1920; John Maynard Keynes, ''The Economic Consequences of the Peace'', Londinii, 1919; de nova aestimatione, Watson, ''Georges Clemenceau'', op. cit., et ''Dictionnaire Clemenceau'', op. cit.</ref> == Repulsa Ianuarii 1920 et discessus == Comitiis Novembris 1919, quibus coniunctio nationalis («Bloc national»), quae eius nomen prae se ferebat, vicit et Cameram caerulei coloris creavit, Clemenceau suffragia non petivit. Amici, Mandel praecipue, eum ad praesidium rei publicae, quod Poincaré mense Februario 1920 relicturus erat, impellebant. Ipse tacebat, nihil rogare dignatus. Aristides Briand candidaturam praesidis Camerae, [[Paulus Deschanel|Pauli Deschanel]], instruxit et contra «Tigrem» collecta odia excitavit: catholicorum, quos imagine praesidis sine ritu sacro efferendi terrebat, amicorum Caillaux et Malvy, eorum denique quos foedus deceperat. In conventu praeparatorio factionum republicanarum, die 16 Ianuarii 1920, Deschanel Clemenceau 408 suffragiis contra 389 antecessit. Quamquam comitia sollemnia nondum acta erant, Clemenceau candidaturam statim retraxit, scribens se mandatum recusaturum etiam si maior pars deferret, neque se invita maiore parte regendo dignitatem minuere velle. Die 17 Ianuarii congressus Deschanel 734 suffragiis elegit; postridie Clemenceau cum ministris se magistratu abdicavit neque victorem, salutatum venientem, admisit. Diurna sociorum hanc ingratitudinem indignata sunt; dictum Lloyd George attributum communem stuporem expressit: hoc tempore ipsos Francos Iohannam Arcensem cremavisse.<ref>De comitiis praesidis creandi mensis Ianuarii 1920: Winock, ''Clemenceau'', op. cit.; Duroselle, ''Clemenceau'', op. cit.; Samuël Tomei, s.v. « Deschanel », in ''Dictionnaire Clemenceau'', op. cit.</ref> == Ultimi anni (1920–1929) == === Itinera, amicitiae, extrema certamina === [[Fasciculus:Georges Clemenceau et Claude Monet.jpg|thumb|Clemenceau apud Claudium Monet in horto Givernensi.]] Omni munere liberatus, duodeoctoginta annos natus, Clemenceau vitam inter domicilium suum viae Franklin, quod ab anno 1895 incolebat, et «Bélébat» dividebat, humilem domum in harenis maritimis apud Saint-Vincent-sur-Jard exeunte anno 1919 in perpetuum conductam, mari obversam, ubi hortum colebat et scribebat; a fratre Paulo alienatus, in praediis familiae morari non iam poterat. Itinera fecit: in [[Aegyptus|Aegyptum]] et Sudaniam vere anni 1920, deinde, a Septembri 1920 ad Martium 1921, longum iter per Asiam meridianam et orientalem, quod ab [[India]] per [[Srilanca|Taprobanen]], [[Singapura|Singapuram]], [[Birmania|Birmaniam]] eum duxit, venatione tigridis interposita quam in epistulis cum irrisione narrat. Anno 1922, Americanorum discessu sollicitus, unum et octoginta annos natus in Civitates Foederatas navigavit ut orationibus populum officiorum Europae debitorum admoneret; multitudines eum laetissime exceperunt, effectus politicus exiguus fuit. Magna cum Claudio Monet amicitia ultimos annos implevit: ipse pictorem senescentem sustinuit, ei persuasit ut oculos secari pateretur, et perfectionem donationemque Nymphaearum curavit, quae paulo post mortem Monet, exeunte anno 1926, in Orangerie collocatae sunt.<ref>De itineribus otii et de amicitia cum Monet: Duroselle, ''Clemenceau'', op. cit., p. 823–825 (de itinere Americano anni 1922) et 832–833 (de domo Bélébat); Chanet, ''Clemenceau'', op. cit.; ''Dictionnaire Clemenceau'', op. cit.</ref> Otium tamen non prorsus abdicatio fuit. Clemenceau foederum custodem victoriaeque vigilem se praestabat: fidelium suorum, Mandel et Tardieu, cursus fovebat, pignora anni 1919 paulatim dissolvi anxius spectabat, et mense Octobri 1921 monumentum militum Vendeae apud Sainte-Hermine dedicandum suscepit, ubi sculptor Sicard eum, ipso ita volente, inter milites finxit. Cetera omnia recusavit: honores, insignia (etiam [[Legio Honoris|Legionis honoris]], quam numquam acceperat), sellam Academiae quam vacuam reliquit, revocationes quae per discrimina annorum post 1920 multiplicabantur. Nihil iam exspectare volebat nisi a labore suo et a mari, quod ex Bélébat, «tuguriolo» suo harenarum, contemplabatur, ubi hortum minutum, multis paulatim sementibus, disciplinae Givernianae multum debentem creaverat.<ref>De monumento apud Sainte-Hermine et de honoribus recusatis: Chanet, ''Clemenceau'', op. cit.; ''Dictionnaire Clemenceau'', op. cit.</ref> === Scriptor vespertinus === Otium studiosum fuit. Praeter libellum de [[Demosthenes|Demosthene]] (1926), rogatu Margaritae Baldensperger scriptum, editricis anno 1923 cognitae, ad quam centenas extremi amoris epistulas misit, anno 1927 edidit ''Au soir de la pensée'', magnam summam philosophicam duobus voluminibus, in qua senex, philosophiae positivae et Darwini alumnus, de cognitione, religionibus, hominis in universo loco meditatur; deinde libellum de Claudio Monet (1928). Editio postuma libri ''Mémorial'' Foch, anno 1929 a Raymundo Recouly curata, colloquiorum collectio in qua Foch eum pacem perdidisse accusabat, silentium quod sibi imposuerat rumpere coegit: paucis mensibus dictavit ''Grandeurs et misères d'une victoire'', responsum vehemens et testamentum politicum, quod post mortem, anno 1930, editum est. In eo adhuc nocte inter dies 21 et 22 Novembris 1929 laborabat.<ref>De operibus annorum post 1920 et de origine libri ''Grandeurs et misères d'une victoire'': Samuël Tomei, s.v. « Grandeurs et misères d'une victoire », in ''Dictionnaire Clemenceau'', op. cit.; Duroselle, ''Clemenceau'', op. cit.</ref> === Mors et funus === [[Fasciculus:25-11-29, inhumation de Clemenceau, au Colombier, à Mouchamps, la tombe - btv1b53223226p.jpg|thumb|Sepulcrum Clemenceau in praedio Le Colombier, die 25 Novembris 1929.]] Georgius Clemenceau domi suae Parisiensi die 24 Novembris 1929 mortuus est, undenonagesimum annum agens. Ex eius voluntate, quae omnem caerimoniam, omnem pompam, omnes flores excludebat, cum gubernium funus publicum offerret, corpus noctu in Vendeam translatum et die 25 Novembris in praedio Le Colombier prope Mouchamps, iuxta patrem, in fossa simplici pridie effossa, coram familia et paucis fidelibus humatum est. Nulla inscriptio sepulcrum signat, quod sola stela indicat, Minerva a Sicard sculpta superposita. Pauci agricolae vicini et incolae vicorum quos funus transibat, in liminibus taciti stantes, soli huius in natalem terram reditus testes fuerunt.<ref>De morte et de sepultura in praedio Le Colombier: Duroselle, ''Clemenceau'', op. cit., ex testimonio ducis Mordacq; s.v. « Musée Clemenceau », in ''Dictionnaire Clemenceau'', op. cit.</ref> == Doctrina politica == Clemenceau nullum umquam doctrinae librum composuit, sed milia commentariorum, orationes, libri cogitationem cohaerentem effingunt, cuius caput praebet sententia in Camera die 29 Ianuarii 1891, cum de fabula ''Thermidor'' Sardou disputaretur, prolata: res novas Francicas unum corpus esse, quod dividi non possit. Res publica ei non una e multis imperii formis erat, sed perfectio anni 1789 semper inchoata: inde repudiatio legum constitutionalium anni 1875, quas pactum cum regum fautoribus iudicabat; inde diuturnum adversus senatum et praesidium rei publicae odium; inde studium inspectionis parlamentariae; inde denique (quod ex anno 1870 et causa Dreyfusiana didicerat) certa sententia potestatem militarem civili subiciendam esse, quam regulam etiam in bello gerendo servavit.<ref>De doctrina republicana, de sententia unius corporis (sessio diei 29 Ianuarii 1891) et de principatu potestatis civilis: Chanet, ''Clemenceau'', op. cit.; Winock, ''Clemenceau'', op. cit.; ''Dictionnaire Clemenceau'', op. cit.</ref> Laicitas eius e libera cogitatione a patre accepta et e philosophia positiva institutionis medicae fluebat. Deum constanter negans, librorum [[Ioannes Stuart Mill|Stuart Mill]] interpres, Darwini et [[Augustus Comte|Comte]] alumnus, religiones explicationes mundi obsoletas habebat, sed pugnam contra ecclesiam institutam a libertate conscientiae credentium semper distinxit, quam iam praefectus Montis Martyrum edixerat et lege separationis anni 1905 servavit: nullam religionem civitatis esse debere, nullam cultuum vexationem. Haec philosophia materiae, sub vitae vesperum in ''Au soir de la pensée'' exposita, etiam singularia consectaria habuit, ut illam misericordiam ad animalia extensam, «Quintum Statum» dolentium sine voce, qua eorum defensionis praecursor fuit.<ref>De libera cogitatione, de philosophia positiva et de libro ''Au soir de la pensée'': Winock, ''Clemenceau'', op. cit.; Duroselle, ''Clemenceau'', op. cit.; de « Quinto Statu » animalium (commentarius in ''La Justice'' diei 10 Aprilis 1895, in ''Le Grand Pan'' receptus), ''Dictionnaire Clemenceau'', op. cit.</ref> In quaestione sociali Clemenceau locum proprium et incommodum tenebat, quem ipse ita definiebat: singulorum ius cum mutua omnium cura coniungendum. Persuasus miseriam opificum, quam medicus Montis Martyrum prope viderat, rei publicae non minus nocere quam apertos eius hostes, «Quartum Statum» reformationibus inserere volebat: iure sodaliciorum, tempore operis finito, pensionibus, tributo ex reditibus. Sed bonorum communionem respuebat, quae singulos fictae cuidam civitati immolaret, et ordinum certamen, quod unitatem nationis republicanae frangeret: huc spectat eius cum Jaurès controversia anni 1906, in qua consiliis socialistarum naturae humanae cognitionem et rationem rerum gradatim acquirendarum opposuit. Eadem ratio imperium eius rexit: cessationem ut ius defendere, seditionem ut crimen frangere.<ref>De singulorum iure cum omnium cura coniuncto et de controversia cum Jaurès mensis Iunii 1906: Duroselle, ''Clemenceau'', op. cit.; Winock, ''Clemenceau'', op. cit.; ''Dictionnaire Clemenceau'', op. cit.</ref> Denique de gentibus ita sentiebat ut patriae amorem Iacobinum cum iurium omnium gentium communione coniungeret. Natio Francica, rerum novarum filia, exempli munus habebat, non dominationis: inde coloniarum expugnationis censura ob aequalitatem populorum, etiamsi imperii iam parti administrationem postea suscepit. Ex itinere Americano et discrimine Boulangistico didicerat Caesaribus et servatoribus omnibus perpetuo diffidere; ex anno 1870 certam opinionem Germaniam, Bismarcki deinde Guilelmi, praecipuum periculum manere: quo nitebatur eius studium consensionis cum Anglia et Civitatibus Foederatis, quas usque ad extremum illud iter Americanum necessarium pacis pignus habuit.<ref>De coloniarum censura, de patriae amore republicano et de Caesarum diffidentia: Chanet, ''Clemenceau'', op. cit.; Watson, ''Georges Clemenceau'', op. cit.; Winock, ''Clemenceau'', op. cit.</ref> == Homo privatus == Prius orator et scriptor pugnax quam vir publicus innotuit. In rostris Clemenceau genus dicendi novum imposuit: sententias breves, irrisionem mortiferam, omnem affectuum ostentationem repudiatam, artem verbi quod ferit; imaginum ridicularum pictores mature illam faciem malis altis demissisque mystacibus arripuerunt, formas eius varias per aetates fingentes, ab «eversore ministeriorum» ad «primum vigilem» et «Patrem Victoriae». Cognomen «Tigris», a diurnis ineunte saeculo, etiam ante primum ministerium, vulgatum, indolem pugnacem, amicis aeque ac inimicis formidolosam, apud aequales posterosque complexum est. Idem certator singularis erat: Clemenceau gladio et sclopeto cum pluribus adversariis pugnavit, cum Déroulède anno 1892, cum Paulo Deschanel anno 1894, cum Drumont anno 1898, nullo tamen ex his certaminibus graviter laeso, et haec hominis periculosi fama pars auctoritatis eius erat.<ref>De imaginibus ridiculis et de certaminibus singularibus: ''Dictionnaire Clemenceau'', op. cit., s.v. « caricature » et « duel » (haec altera a Jean-Noël Jeanneney scripta); Duroselle, ''Clemenceau'', op. cit., p. 399–401.</ref> Persona publica saepe hominem texit. Brevis, quadratus, eques peritissimus qui cotidie mane in nemore Bononiensi equitabat, ab adulescentia gladio exercitatus, Clemenceau familiares electos colebat: paucos amicos politicos, sed artificum et litteratorum amicitias artissimas, Claudii Monet imprimis, Gustavi Geffroy, Augusti Rodin, Iaponis viri publici [[Saionji Kinmochi]]. Artis Iaponicae collector, picturae quae impressionistica vocatur iam annis post 1880 defensor, Graecarum litterarum studiosus qui [[Aeschylus|Aeschylum]] et [[Plato|Platonem]] ipsis verbis legebat, idem tota vita indefesse laborabat, ante lucem surgens, parum dormiens. Surditas crescens et diabetes, insulino ab anno 1923 curatus (inter prima eius medicaminis exempla in Francia), vim eius iam fabulis celebratam vix minuerunt. Deum constanter negans omne religionis solacium recusavit, numquam tamen credentes vexavit; ultima eius voluntas, summae simplicitatis, illam constantiam sine spe alterius vitae continuat qua liber ''Au soir de la pensée'' imbutus est. Post divortium anni 1892 caelebs mansit, sed non solitarius: filia Theresia ab anno 1908 apud eum vixit, et amores eius, a comitissa d'Aunay ad Margaritam Baldensperger, epistularum copiam aluerunt quae inter pulcherrimas illius aetatis numerantur.<ref>De vita privata, de amicitiis cum artificibus et de epistulis: Duroselle, ''Clemenceau'', op. cit., p. 875–877 de valetudine; ''Dictionnaire Clemenceau'', op. cit., imprimis de diabete et de insulino inde ab anno 1923 in valetudinario Americano apud Neuilly accepto; Georges Clemenceau, ''Lettres à une amie, 1923-1929'', Lutetiae, Gallimard, 1970.</ref> == Memoria et historici == === Memoria disputata === [[Fasciculus:Georges Clemenceau Statue Paris.jpg|thumb|Statua a Francisco Cogné sculpta, Lutetiae prope Campos Elysios (anno 1932 erecta).]] Gloria «Patris Victoriae», anno 1918 ingens et post mortem narrationibus familiarium (Ioannis Martet, ducis Mordacq, Georgii Wormser) alita, non impedivit tamen quominus memoria eius diu incommoda esset. Dextra catholica et [[Carolus Maurras|Maurrassiana]] ei nec odium clericorum nec Versalias ignovit; sinistra socialistarum et communistarum memoriam «fractoris cessationum» et «bestiae rufae» fovit, adeo ut nomen eius e fastis sinistrae Francicae diu abesset. Statua tamen a Francisco Cogné anno 1932 in circo Camporum Elysiorum erecta, museum in domicilio eius viae Franklin institutum, Bélébat conservata, domus natalis in museum nationale conversa loca memoriae popularis numquam deficientis fixerunt; et exemplum Clemenceau, inde ab anno 1940 ([[Carolus de Gaulle|de Gaulle]] exemplum anni 1917 invocabat) usque ad discrimina nostrae aetatis, invocatur quotiens de auctoritate civitatis et virtute in rebus adversis agitur.<ref>De memoria Clemenceau: ''Dictionnaire Clemenceau'', op. cit., imprimis s.v. « caricature » et « Action française »; Winock, ''Clemenceau'', op. cit.</ref> Memoria etiam sua loca habet. Praeter statuam Parisiensem et museum viae Franklin, iam anno 1931 opera Iulii Jeanneney fideliumque apertum, Vendea summam memoriae continet: domus natalis apud Mouilleron-en-Pareds (quo in vico etiam Ioannes de Lattre de Tassigny natus est) museum nationale utrique viro dicatum continet; Bélébat, apud Saint-Vincent-sur-Jard, eo statu servata quo Clemenceau eam reliquit, inter loca regionis frequentissima manet; sepulcrum denique in Le Colombier, sine nomine, sine titulo, peregrinationis tacitae meta factum est. Classis Francica navi aeroplanis vehendis nomen Clemenceau dedit, quae ab anno 1961 ad annum 1997 in classe meruit; centena oppida viis, plateis, scholis idem nomen dederunt; et centesimus a victoria annus anno 2018 celebratus singularem locum confirmavit quem in memoria nationali tenet vir qui vivus honores fere omnes recusaverat.<ref>De museo viae Franklin et de locis memoriae Vendeanis: s.v. « Musée Clemenceau », in ''Dictionnaire Clemenceau'', op. cit.</ref> === Historicorum iudicium === Historici diu inter laudatores fideles et accusatores adversarios fluctuaverunt. Studium Iacobi Julliard de Clemenceau «fractore cessationum» (1965) examen criticum primi ministerii aperuit; biographia Davidis Robin Watson (1974) primam totius vitae tractationem doctam praebuit, quam secuta sunt magnum opus Ioannis Baptistae Duroselle (1988), tabulis musei Clemenceau nisum, deinde biographia Michaelis Winock (2007), scriptori et morum iudici non minus quam viro publico intenta. Dictionarium Clemenceau, a Sylvia Brodziak et Samuële Tomei curatum, et libellus Ioannis Francisci Chanet, qui hominem in ipsum aestum passionum republicanarum reponit, hanc novam aestimationem produxerunt, repugnantiis viri attentam: conciliator anni 1871 belli integri auctor factus est, senatus contemptor senator, coloniarum adversarius imperii administrator, defensor cessantium apud Carmaux eorundem in imperio adversarius. Haec ipsa inter optima proposita et imperii usum discordia, aperte suscepta nec dissimulata, efficit ut Clemenceau hodie inter aptissima studiorum argumenta habeatur ad mores civiles republicanorum cognoscendos.<ref>Jacques Julliard, ''Clemenceau briseur de grèves'', op. cit.; David Robin Watson, ''Georges Clemenceau. A Political Biography'', op. cit.; Jean-Baptiste Duroselle, ''Clemenceau'', op. cit.; Michel Winock, ''Clemenceau'', op. cit.; Sylvie Brodziak et Samuël Tomei (ed.), ''Dictionnaire Clemenceau'', op. cit.; Jean-François Chanet, ''Clemenceau'', op. cit.</ref> == Notae == <references /> == Opera praecipua Georgii Clemenceau == * ''De la génération des éléments anatomiques'', thèse de médecine, 1865. * ''La Mêlée sociale'', Lutetiae, Fasquelle, 1895. * ''Le Grand Pan'', Lutetiae, Fasquelle, 1896. * ''Les Plus Forts'', roman, Lutetiae, Fasquelle, 1898. * ''L'Iniquité'' (1899) et ''Vers la réparation'' (1899), premiers recueils des articles de l'affaire Dreyfus, suivis de cinq autres volumes jusqu'en 1903. * ''Le Voile du bonheur'', pièce en un acte, 1901. * ''Démosthène'', Lutetiae, Plon, 1926. * ''Au soir de la pensée'', Lutetiae, Plon, 2 vol., 1927. * ''Claude Monet. Les Nymphéas'', Lutetiae, Plon, 1928. * ''Grandeurs et misères d'une victoire'', Lutetiae, Plon, 1930 (opus postumum). == Bibliographia == === Biographiae et studia === * Jean-Baptiste Duroselle, ''Clemenceau'', Lutetiae, Fayard, 1988. * Michel Winock, ''Clemenceau'', Lutetiae, Perrin, 2007. * David Robin Watson, ''Georges Clemenceau. A Political Biography'', Londinii, Eyre Methuen, 1974. * Jean-François Chanet, ''Clemenceau. Dans le chaudron des passions républicaines'', Lutetiae, Gallimard, 2021 (praemio Lucien-Febvre anno 2023 ornatus). * Sylvie Brodziak et Samuël Tomei (ed.), ''Dictionnaire Clemenceau'', Lutetiae, Robert Laffont, in serie « Bouquins », 2017. * Jacques Julliard, ''Clemenceau briseur de grèves. L'affaire de Draveil-Villeneuve-Saint-Georges'', Lutetiae, Julliard, in serie « Archives », 1965. * Gaston Monnerville, ''Clemenceau'', Lutetiae, Fayard, 1968. === Testimonia et fontes === * Jean Martet, ''Le Silence de M. Clemenceau'', Lutetiae, Albin Michel, 1929 ; ''M. Clemenceau peint par lui-même'', Lutetiae, Albin Michel, 1929 ; ''Le Tigre'', Lutetiae, Albin Michel, 1930. * Henri Mordacq, ''Le Ministère Clemenceau. Journal d'un témoin'', Lutetiae, Plon, 4 vol., 1930-1931 ; ''Clemenceau au soir de sa vie, 1920-1929'', Lutetiae, Plon, 2 vol., 1933. * Georges Wormser, ''La République de Clemenceau'', Lutetiae, PUF, 1961 ; ''Clemenceau vu de près'', Lutetiae, Hachette, 1979. * Georges Clemenceau, ''Grandeurs et misères d'une victoire'', Lutetiae, Plon, 1930 ; ''Au soir de la pensée'', Lutetiae, Plon, 2 vol., 1927 ; ''Lettres à une amie, 1923-1929'', Lutetiae, Gallimard, 1970. == Nexus externi == {{CommuniaCat|Georges Clemenceau|Georgium Clemenceau}} {{Fontes biographici}} * [http://musee-clemenceau.fr/ De museo Clemenceau] {{Formula:Praesidentes consilii et Primi ministri Rei Publicae Francicae}} {{DEFAULTSORT:Clemenceau, Georgius}} [[Categoria:Primi ministri Franciae]] [[Categoria:Diurnarii Franciae]] [[Categoria:Scriptores Franciae]] [[Categoria:Nati 1841]] [[Categoria:Mortui 1929]] [[Categoria:Georgius Clemenceau|!]] [[Categoria:Auctores Francogallici]] r0agir8iad46zkhwhmx0vu33jncbi62 3969356 3969355 2026-07-01T12:53:21Z Marcus Terentius Bibliophilus 2059 /* Dux sinistrae radicalis (1871–1893) */ 3969356 wikitext text/x-wiki {{capsa hominis Vicidata}} [[Fasciculus:Clemenceau - Manet.jpg|thumb|[[Georgii Clemenceau effigies (Manet)|Georgius Clemenceau]] ab [[Eduardus Manet|Eduardo Manet]] pictus]] {{L1}} '''Georgius Beniaminus Clemenceau''' ([[Lingua Francogallica|Francogallice]]: ''Georges Benjamin Clemenceau''; natus die [[28 Septembris]] [[1841]] in vico Mouilleron-en-Pareds in [[Vendea (praefectura Franciae)|Vendea]], mortuus die [[24 Novembris]] [[1929]] [[Lutetia|Lutetiae]]) [[medicus]], [[diurnarius]] et [[vir publicus]] Francogallicus fuit. Inter maximos viros [[Tertia Res Publica (Francia)|Tertiae Rei Publicae]] numeratur. Rebus publicis [[Francia|Franciae]] interfuit a bello anni 1870 usque ad finem [[Primum bellum mundanum|Primi Belli Orbis Terrarum]]. Praeses consilii ministrorum fuit primum ab anno 1906 usque ad annum 1909, deinde a mense Novembri anni 1917 usque ad mensem Ianuarium anni 1920. Quia bellum anno 1918 ad victoriam perduxit et [[Foedus Versaliis ictum (1919)|foedus Versaliense]] sanxit, «Pater Victoriae» cognominatus est; iam antea propter indolem ferocem «Tigris» vocabatur. Vita eius publica longissima fuit. Fere omnia magna discrimina Tertiae Rei Publicae vidit eorumque particeps fuit. Praefectus [[Mons Martyrum|Montis Martyrum]] fuit cum obsidionis tempore tum primis Communis Lutetiani diebus; annis post 1880 dux factionis sinistrae, quae «radicalis» vocabatur, tot ministeria orationibus evertit ut «eversor ministeriorum» diceretur; in suspicionem fraudis Panamensis adductus et comitiis anni 1893 victus, scribendo se restituit et inter primos defensores [[Alfredus Dreyfus|Alfredi Dreyfusi]] exstitit; idem epistulae apertae [[Aemilius Zola|Aemilii Zolae]] titulum «[[J'accuse...!|J'accuse]]» indidit. Anno 1902 senator [[Varus (praefectura Franciae)|Varensis]] electus in curiam rediit; rem publicam primum ab anno 1906 usque ad annum 1909 gubernavit, quibus annis, civibus inter se acriter contendentibus, diuturnam famam «domitoris secessionum opificum» sibi peperit; deinde, sex et septuaginta annos natus, gubernio praefuit quod victoriam pararet. Deum esse negabat, sacerdotum potentiae adversabatur, libertatem singulorum acerrime defendebat, imperio in alias gentes proferendo ob aequalitatem populorum repugnabat, Dreyfusum tuebatur, sed idem, ordinis custos, civitatis auctoritatem summam esse volebat: quapropter non facile uni factioni adscribi potest. Diu et dextrae et sinistrae partibus suspectus fuit: dextra eius in clericos odium reprehendebat, sinistra ei motus opificum repressos non ignoscebat. Ab exeunte saeculo vicesimo iterum a doctis magni aestimatur et inter gratissimos rerum Francogallicarum viros manet. == Ortus et institutio (1841–1865) == === Familia medicorum rei publicae faventium === Georgius Beniaminus Clemenceau natus est die 28 Septembris 1841 in vico Mouilleron-en-Pareds, in domo avorum maternorum, gentis Gautreau, ubi mater Emma parere maluerat. Familia Clemenceau ex agrorum dominis et medicis regionis quae Bocage vocatur erat: medici in ea gente inde a saeculo septimo decimo fuerunt, et proavus, Petrus Paulus Clemenceau, exercituum occidentalium medicus tempore rerum novarum, postea in concilio legibus ferendis sedit. Duo praedia familia possidebat: Aubraie, villam in vico La Réorthe, et Le Colombier, villam rusticam apud Mouchamps, ubi Georgius sepultus est. Cum illa Vendea regi et Ecclesiae fidelissima esset, familia tamen Clemenceau partes contrarias sequebatur, eorum scilicet qui ''Bleus'' vocabantur: hi erant cives litteris culti, [[Voltarius|Voltarii]] studiosi, rei publicae dediti.<ref>De familia et pueritia Vendeana: Jean-Baptiste Duroselle, ''Clemenceau'', Lutetiae, Fayard, 1988, cap. 1; Michel Winock, ''Clemenceau'', Lutetiae, Perrin, 2007.</ref> Pater, Beniaminus Clemenceau (1810–1897), medicus Lutetiae institutus, ubi rebus novis anni 1830 interfuerat, aliquamdiu [[Portus Namnetum|Namnetibus]] medicinam exercuit, deinde ea relicta praedium Aubraie colendum suscepit. Rei publicae propugnator acerrimus, [[Iulius Michelet|Micheleti]] admirator, Deum esse tam constanter negans ut neminem liberorum baptizari sineret, anno 1848 concilio populari Namnetensi interfuit et inter duces fuit earum societatum occultarum quae in occidentali Gallia rem publicam fovebant. Primum post rem publicam die 2 Decembris 1851 vi oppressam comprehensus, iterum anno 1858, post insidias ab Orsinio factas, captus et in [[Algeria|Algeriam]] deportari iussus, tandem dimissus est. Hae calamitates puerum Georgium graviter moverunt, qui a patre et medicinae amorem et rei publicae studium et acrem religionis contemptum accepit. Mater, Emma Gautreau, filia agricolae locupletis vici Mouilleron, e familia [[Protestantes|protestantium]] orta, domui lenitatem attulit, quam filius memoria semper tenuit.<ref>De Benjamin Clemenceau, de studiis eius annorum 1830 et 1848 deque comprehensionibus annorum 1851 et 1858: Duroselle, ''Clemenceau'', op. cit., cap. 1; Jean-François Chanet, ''Clemenceau. Dans le chaudron des passions républicaines'', Lutetiae, Gallimard, 2021, cap. 1.</ref> === Studia Namnetensia et medicina Lutetiana === E schola privata Monfort egressus, Georgius lyceum Namnetense frequentavit, quod hodie eius nomine appellatur. Discipulus ingeniosus sed inconstans, amorem Graeciae antiquae ibi concepit, cuius litteras per totam vitam lectitavit; Romam contra aversabatur. Primis studiis anno 1858 absolutis, die 1 Novembris eiusdem anni scholae medicinae Namnetensi nomen dedit, ubi tres annos studuit et probationem eorum quos externos (''externes'') vocant superavit; anno 1861 Lutetiam petivit ut studia perficeret.<ref>De studiis Namnetensibus et de schola medicinae praeparatoria: Duroselle, ''Clemenceau'', op. cit., cap. 1–2, ex studiis Jean-Pierre Kernéis.</ref> Lutetiae inter iuvenes studentes imperio [[Napoleo III (imperator Franciae)|Napoleonis III]] adversari coepit. Cum sodalibus quibusdam, inter quos Ludovicus Andrieux, postea praefectus vigilum, libellum hebdomadarium ''Le Travail'' condidit, in quo etiam Aemilius Zola scribebat. Mense Februario 1862, quod libellis propositis cives ad memoriam rerum anni 1848 celebrandam convocaverat, comprehensus tres et septuaginta dies in carcere Mazas detentus est. Tum [[Ludovicus Augustus Blanqui|Augustum Blanqui]] frequentabat, cuius auctoritate aliquamdiu tenebatur, et societati se adiunxit cui nomen erat ''Agis comme tu penses''; cuius socii, qui se libere cogitare profitebantur, inter alia pollicebantur se nuptias ritu sacro numquam celebraturos. Mense Maio 1865, dissertatione de generatione elementorum [[Anatomia|anatomicorum]] publice defensa, doctoris gradum adeptus est.<ref>De ''Le Travail'', de carcere Mazas et de societate «Agis comme tu penses»: Winock, ''Clemenceau'', op. cit.; Duroselle, ''Clemenceau'', op. cit., cap. 2.</ref> === Commoratio Americana (1865–1869) === De rebus Francicis desperans, etiam infelici amore Hortensiae Kestner afflictus, quae uxoris amici eius Augusti Scheurer-Kestner soror erat, Clemenceau in [[Civitates Foederatae Americae|Civitates Foederatas Americae]] navigavit et die 28 Septembris 1865, quo die quartum et vicesimum aetatis annum complevit, paucis mensibus post bellum civile finitum, [[Novum Eboracum]] advenit. Fere quattuor annos ibi mansit, instituta popularia Americanorum iis temporibus quae ''Reconstruction'' vocantur magna cum admiratione observans: disputationes de praeside Andrea Johnson in iudicium vocando audiit et inde didicit potestati unius hominis et iis qui ''conservateurs'' vocantur diffidere. Actis diurnis quae ''Le Temps'' inscribuntur epistulas Americanas mittebat, et tenues reditus augebat linguam Francogallicam et artem equitandi docens in schola puellarum quam domina Aiken regebat, in oppido Stamford [[Connecticuta|Connecticutae]].<ref>De commoratione Americana et de epistulis « Lettres d'Amérique »: Duroselle, ''Clemenceau'', op. cit., cap. 3 (de re Kestner, p. 69–72); Winock, ''Clemenceau'', op. cit.; s.v. « États-Unis », in ''Dictionnaire Clemenceau'', op. cit.</ref> Ibi puellam Mariam Plummer adamavit, patre orbam, in Wisconsinia educatam, avunculo Horatio Taylor, argentario Novi Eboraci, commissam. Post primam repulsam, duo itinera trans oceanum longamque de ritu sacro adhibendo contentionem, quem Clemenceau omnino respuebat, nuptiae apud magistratum Novi Eboraci die 20 Iunii 1869 factae sunt; coniuges statim in Franciam profecti sunt. Tres liberi nati sunt: Magdalena (1870), Theresia (1872), Michael (1873). Matrimonium parum concors paulatim solutum est: anno 1892 Clemenceau, adulterii crimine usus, divortium celerrime obtinuit, liberis sibi adiudicatis, et Maria in Americam remissa est. Quae postea in Franciam reversa, Lutetiae mense Septembri 1922, ab omnibus deserta, mortua est.<ref>De Mary Plummer, de nuptiis diei 20 Iunii 1869 et de divortio anni 1892: Duroselle, ''Clemenceau'', op. cit., p. 83–85 et 337–338; Chanet, ''Clemenceau'', op. cit.; Sylvie Brodziak, s.v. « Plummer, Mary », in Sylvie Brodziak et Samuël Tomei (ed.), ''Dictionnaire Clemenceau'', Lutetiae, Robert Laffont, in serie « Bouquins », 2017.</ref> == Initium vitae publicae: Mons Martyrum, bellum, Commune Lutetianum (1870–1871) == === Praefectus regionis duodevicesimae === In Franciam reversus, Clemenceau in [[Mons Martyrum|Monte Martyrum]] medicinam exercuit, ubi plebem curans «medicus pauperum» vocabatur. Imperio die 4 Septembris 1870 everso, statim ad rem publicam tractus est: postridie Stephanus Arago, praefectus Lutetiae, eum regioni duodevicesimae urbis praefecit. Dum urbs obsidetur, annonam, auxilia, scholas curavit et omnibus indutiis repugnavit; die 31 Octobris, cum in curia urbana seditio orta esset, comitia municipalia statim habenda censuit et, Stephano Arago amoto, cum gubernium auctoritatem suam recuperavisset, magistratu se abdicavit; die tamen 5 Novembris ingenti consensu praefectus electus est. Die 8 Februarii 1871 delegatus Sequanae in conventum nationalem electus, in extrema sinistra sedit et contra pacis condiciones suffragium tulit, [[Alsatia|Alsatiae]] partisque [[Lotharingia|Lotharingiae]] cessionem recusans.<ref>De praefectura Montis Martyrum, de die 31 Octobris 1870 et de comitiis mensis Februarii 1871: Winock, ''Clemenceau'', op. cit.; s.v. « Guerre de 1870 », in ''Dictionnaire Clemenceau'', op. cit.</ref> === Dies 18 Martii 1871 et conciliatio frustra temptata === In eius regione tragoedia diei 18 Martii 1871 acta est. Cum [[Adolphus Thiers]] [[canno|tormenta]] custodiae nationalis in colle collecta auferri iussisset, res mane male cessit: milites cum multitudine consenserunt, et dux Lecomte, qui tela conici iusserat, a suis militibus comprehensus est. Clemenceau, qui prima luce cum Lecomte collocutus erat et suaserat ut tormenta celerius amoverentur, sero de periculo certior factus est: cum in viam des Rosiers, fascia praefecti cinctus, pervenit, duces Lecomte et Clément-Thomas paulo ante a multitudine interfecti erant. Ipse quoque petitus, cum seditiosi, qui eum [[Versaliae|Versaliensibus]] conscium putabant, mortem ei minarentur, vix manus furentium effugit. De ea re testimonium notissimum reliquit, in quo «sanguinis furorem» multitudinis effrenatae describit; eius diei onus per totam vitam tulit, cum quaestio parlamentaria aliquamdiu culpam in eum conferre conata esset.<ref>Narrationem Clemenceau de die 18 Martii, in qua verba de « sanguinis furore » leguntur, edidit Jean Martet, ''Le Silence de M. Clemenceau'', Lutetiae, Albin Michel, 1929; vide Chanet, ''Clemenceau'', op. cit., et Duroselle, ''Clemenceau'', op. cit., p. 107–111.</ref> Proximis diebus Clemenceau Lutetiam et [[Versaliae|Versalias]] conciliare frustra conatus est. In conventu, die 22 Martii, cum aliis delegatis rei publicae faventibus rogationem tulit de consilio municipali Lutetiano statim eligendo, ut seditioni causa eriperetur; a maiore parte regum studiosa exsibilatus est. Eodem die summum custodiae nationalis concilium eum praefectura privavit. Inter «rusticos», qui Lutetiam domare volebant, et seditiosos, qui Commune suum declarare parabant, positus, cum aliis praefectis de comitiis differendis egit, sed die 26 Martii in sua regione septingenta quinquaginta duo tantum suffragia rettulit. Postridie etiam delegati munere se abdicavit; per septem illos dies cruentos Lutetia aberat: in provinciis enim cum societate quae «Ligue d'union républicaine des droits de Paris» vocabatur extrema conciliandi consilia persequebatur. Haec duo simul expertus, bellum civile et conciliatorum imbecillitatem, primam, ut [[Michael Winock]] iudicat, rerum civilium disciplinam accepit.<ref>De conciliandi conatibus, de praefectura die 22 Martii adempta et de abdicatione diei 27 Martii 1871: Winock, ''Clemenceau'', op. cit., cap. 1.</ref> == Dux sinistrae radicalis (1871–1893) == [[Fasciculus:CLEMENCEAU, Georges, Nadar, GALLICA.jpg|thumb|Georgius Clemenceau, imago photographica ex officina Nadar orta.]] === A consilio municipali ad Cameram === Mense Iulio 1871 in consilium municipale Lutetiae pro vico Clignancourt electus, anno 1875 eius praeses factus est. Comitiis mensis Februarii 1876 sedem delegati regionis duodevicesimae recuperavit, quam usque ad annum 1885 tenuit; deinde pro [[Varus (praefectura Franciae)|Varo]] ab anno 1885 ad annum 1893 in Camera sedit. In Camera celeriter orator extremae sinistrae, quae mox radicalis appellata est, omnium maxime timendus evasit: verbis brevibus, acri irrisione, argumentis pressis a florida illius aetatis eloquentia discessit. Primum magnum certamen pro Communis fautoribus suscepit, quibus veniam inde ab anno 1876 cum [[Victor Hugo|Victore Hugo]] postulavit et anno 1880 plenam atque integram obtinuit.<ref>De consilio municipali Lutetiae et de certamine pro venia communalistis danda: Duroselle, ''Clemenceau'', op. cit., p. 116–117; ''Dictionnaire Clemenceau'', op. cit., s.v. « Pelletan »; Winock, ''Clemenceau'', op. cit.</ref> Mense Ianuario 1880 prima sua [[Diarium|acta diurna]] condidit, ''La Justice'', quibus Camillus Pelletan scriptis praefectus est quaeque tredecim annos radicalium vox fuerunt. Programma eius, oratione in Monte Martyrum anno 1880 habita praesertim expositum, haec complectebatur: leges constitutionales anni 1875, quas nimis veterum institutorum tenaces iudicabat, retractandas; ecclesias a civitate seiungendas; tributum ex reditibus instituendum; libertates scribendi, conveniendi, sociandi; reformationes sociales ([[tempus laboris]], dominorum obligationem in laboris casibus, pensiones senectutis), quibus opifices in rem publicam reciperentur. Bonorum communioni adversus, Clemenceau operarios [[socialismus|socialismo]] nascenti eripere volebat: oratio diei 8 Maii 1891, octavo die post caedem [[Fourmies (Septentrio)|Fourmiensem]] habita, in qua «Quartum Statum» surgentem descripsit, totam eius sententiam complectitur, reformationibus quidem opificum causa faciendis intentam, [[Pugna classium|ordinum autem certamini]] adversam.<ref>De ''La Justice'' et de programmate radicalium: ''Dictionnaire Clemenceau'', op. cit., s.v. « Justice (La) »; oratio diei 8 Maii 1891 de « Quarto Statu » ex ''Journal officiel'' citatur apud Duroselle, ''Clemenceau'', op. cit., p. 254–255, in ''Dictionnaire Clemenceau'' et apud Chanet, ''Clemenceau'', op. cit.</ref> === «Eversor ministeriorum» et coloniarum adversarius === Annis post 1880 Clemenceau rostris ut telo utebatur: eius interpellatione «magnum ministerium» [[Leo Gambetta|Gambettae]] mense Ianuario [[1882]] cecidit, et plura gubernia eorum qui «opportunistes» (Latine: rerum opportunarum speculatores) vocabantur orationibus eius eversa sunt; inde fama «eversoris ministeriorum» nata est. Diutissime cum [[Iulius Ferry|Iulio Ferry]] contendit, cuius consilia de imperio in exteras terras proferendo tribus de causis oppugnabat: vires patriae contra Germaniam reservandas dispergi; sumptus immensos esse; falsam esse illam speciem humanitatis barbaris afferendae. Die 30 Martii [[1885]], post rem apud Lang Son gestam, quae clades maior quam erat nuntiata est, ultimum ictum intulit: se in subselliis gubernii non iam ministros sed reos videre dixit; Ferry eodem die eversus est.<ref>De casu Ferry et de fama « eversoris ministeriorum »: Chanet, ''Clemenceau'', op. cit.; Duroselle, ''Clemenceau'', op. cit.</ref> Die 30 Iulii 1885, orationi respondens qua Ferry colonias officio «superiorum gentium» erga «inferiores» defenderat, Clemenceau unam ex clarissimis contra colonias orationibus parlamentariis habuit: superiores gentes, inferiores gentes: facile dictu! Indorum Sinarumque excultas civitates commemorans, et admonens doctos quosdam Germanos «demonstravisse» gentem Francicam inferiorem esse, ut clades anni 1870 explicaretur, in expugnatione nihil nisi vim sine iure esse denuntiavit. Haec oratio, postridie tota in ''La Justice'' edita, non impedivit quominus recentiores historici imaginem Clemenceau coloniarum osoris temperarent: rerum enim potitus imperium iam partum retinendum administravit.<ref>Oratio diei 30 Iulii 1885 in ''La Justice'' diei 31 Iulii 1885 edita est; vide Winock, ''Clemenceau'', op. cit., et Julie d'Andurain, s.v. « Colonisation », in ''Dictionnaire Clemenceau'', op. cit., quae monet ne Clemenceau simpliciter coloniarum osor habeatur.</ref> Haec perpetua adversandi ratio ei etiam damno fuit. Clemenceau rationem rerum gradatim efficiendarum, quam Gambetta et Ferry defendebant, respuebat: programma republicanum statim perfici postulabat, imprimis leges anni 1875 retractari, ita ut una tantum Camera maneret et senatus conservator tolleretur. Quem «opportunistae» criminabantur republicanos dividere et veterum rerum fautoribus servire; ille eos optima quaeque lucri causa prodidisse arguebat. Comitiis mensis Octobris 1885 et in Sequana et in Varo electus, Varum elegit, cuius vetus republicana traditio ingenio eius respondebat; anno 1889 sedem apud Draguignan retinuit. Tamen, quamvis Camerae auctoritate praestaret, his annis numquam imperium petivit: dum res publica programmati suo non responderet, gubernii particeps fieri noluit, atque ita censoris tantum partes egit, quae tandem suis quoque taedio fuerunt. === A Boulanger ad Panamam: per scandala === Quod generalis [[Georgius Boulanger|Boulanger]] tantum crevit, partim Clemenceau imputandum est, qui eum ministerio belli in gubernio Freycinet, mense Ianuario 1886, praefici curavit, ducem rei publicae amicum se promovere ratus. Cum autem motus Boulangisticus in motum populari imperio faventem reique publicae periculosum mutatus esset, inter acerrimos eius adversarios fuit et anno 1888 Societati iurium hominis et civis condendae interfuit, qua republicanorum defensio ordinaretur. Ex eo discrimine etiam didicit novis Caesaribus perpetuo diffidere; vicissim is factus est quem dextra nationalis et Iudaeorum osores libentissime petebant.<ref>De Clemenceau et motu Boulangistico: Winock, ''Clemenceau'', op. cit.; Duroselle, ''Clemenceau'', op. cit.</ref> Fraus Panamensis ictum paene mortiferum ei intulit. Clemenceau numquam inter eos fuit qui pecunias acceperant: nulla quaestio probavit eum quidquam a Societate accepisse. Sed amicus erat Cornelii Herz, negotiatoris audacis, qui ab anno 1883 ad annum 1885 partem actorum ''La Justice'' possederat quique unus e duobus maximis rerum publicarum corruptoribus, cum barone Iacobo de Reinach, fuisse patuit. Mors suspecta Reinach, nocte inter dies 19 et 20 Novembris 1892, paucis horis post desperatum colloquium cui Clemenceau adfuerat, deinde fuga Herz [[Londinium]], delegatum Varensem calumniis inauditae acerbitatis obiecerunt, in quibus odium parlamenti Boulangisticum cum Iudaeorum odio actorum ''La Libre Parole'' coniungebatur. Die 20 Decembris 1892 Paulus Déroulède eum in Camera nominatim accusavit, quod Herz in vitam publicam Francicam introduxisset; certamen singulare sclopetis exeunte Decembri commissum neminem vulneravit. Mense Iunio 1893 delegatus Millevoye in rostris «chartas Norton» recitavit, quibus probari videbatur Clemenceau ab Anglia mercede conductum esse; sed falsa tam crassa erant ut sessio accusatori ludibrio verteretur, et iudices falsarios damnaverunt. Iure purgatus, Clemenceau tamen apud populum laesus mansit.<ref>De Panama, de Cornélius Herz, de interpellatione Déroulède et de falsis « chartis Norton »: Winock, ''Clemenceau'', op. cit., qui de partibus Andrieux disputat; Duroselle, ''Clemenceau'', op. cit., qui demonstrat Clemenceau numquam pecunias accepisse; Adrien Dansette, ''Les Affaires de Panama'', Lutetiae, Perrin, 1934.</ref> Comitiis mensis Septembris 1893 in Varo, post contentionem asperrimam in qua clamoribus «Aoh yes!» vexabatur, secundo suffragio a coalitione varia victus est, quamquam die 7 Augusti, magna oratione apud Salernes habita, honorem suum et opera defenderat. Duos et quinquaginta annos natus, post quindecim annos auctoritatis in sinistram parlamentariam, sine mandato, aere alieno obrutus relictus est, et ''La Justice'' cladi haud diu superstes fuit.<ref>De petitione Varensi et de clade diei 3 Septembris 1893: Winock, ''Clemenceau'', op. cit.; ''Dictionnaire Clemenceau'', op. cit., s.v. « Justice (La) ».</ref> == Diurnarius et Dreyfusi defensor (1893–1902) == === Scribendo restitutus === Annis 1893–1897 necessario ad diurna et litteras se convertit. Cotidie scribebat, primum in ''La Justice'', deinde in aliis foliis, et commentarios in libros collegit: ''La Mêlée sociale'' (1895), ''Le Grand Pan'' (1896), testimonia hominis de moribus civitatis cogitantis, [[Carolus Darwin|Darwini]] et philosophiae positivae studiosi. Anno 1898 unicam fabulam longam edidit, ''Les Plus Forts'', et annis 1901–1902 hebdomadarium solus scripsit, ''Le Bloc''. Haec opera abundantia, diu neglecta, a criticis nuper pluris aestimata sunt: scriptorem verum produnt, [[Claudius Monet|Claudii Monet]], Gustavi Geffroy, [[Augustus Rodin|Augusti Rodin]] amicum, artis Iaponicae studiosissimum interpretem.<ref>De operibus litterariis annorum 1893–1902: Sylvie Brodziak, s.v. « Plus Forts (Les) », in ''Dictionnaire Clemenceau'', op. cit.; Winock, ''Clemenceau'', op. cit.</ref> === Causa Dreyfusiana: a dubitatione iuridica ad certam sententiam === [[Fasciculus:J'accuse - Gallica - page 1.jpg|thumb|Prima pagina diurnorum ''L'Aurore'' diei 13 Ianuarii 1898, cum epistula Aemilii Zolae «J'accuse...!».]] Causa Dreyfusiana Clemenceau campum renascendi praebuit. Exeunte anno 1897 in acta ''L'Aurore'' Ernesti Vaughan receptus, mense Novembri ab Augusto Scheurer-Kestner persuasus est damnationem anni 1894 quaestione vitiosa niti; primus eius commentarius retractationi favens statim prodiit. Initio sententia eius mere iuridica erat: innocentiam, cuius probationem se non habere dicebat, non affirmans, legem omnibus aequam postulabat, quod iustitiae praesidia uni negari non possent quin tota civitas periclitaretur. Post absolutionem flagitiosam Esterhazy, die 11 Ianuarii 1898, ipse epistulam apertam Aemilii Zolae ad praesidem rei publicae in ''L'Aurore'' recepit eique titulum, ex ipso textu sumptum, invenit: «J'accuse...!», die 13 Ianuarii trecentis milibus exemplarium editum. Idem, commentario diei 23 Ianuarii, vocabulum «intellectuels» ad libellorum subscriptores significandos firmavit.<ref>De conversione ad retractationem, de titulo « J'accuse » et de vocabulo « intellectuels »: Winock, ''Clemenceau'', op. cit., cap. 15–16; Duroselle, ''Clemenceau'', op. cit.</ref> In iudicio Zolae (mense Februario 1898) cum fratre Alberto, advocato procuratoris actorum, verba fecit, oratione rem latius proponens: non unius hominis fortunam, sed quaestionem agi utrum potestas militaris iuri subiceretur, et periculum imminere imperii sub gladio constituti. Disputationes iudicii, in primis confessio cuiusdam ducis dicentis concilium militare damnationem Dreyfusi, sontis aut insontis, retractare noluisse, eum de innocentia damnati plane persuaserunt. Per totam causam plura centena commentariorum in ''L'Aurore'' edidit, postea septem voluminibus collecta, et cum Eduardo Drumont sclopetis certavit. Post alterum iudicium Redonense et veniam Dreyfuso mense Septembri 1899 datam, quam invitus accepit, quod iustitiam plenam deseri putabat, inter eos mansit qui restitutionem postulabant, anno 1906 perfectam. Causa Dreyfusiana certamina eius transformavit: exinde rei publicae defensio et contra nationis cultum immodicum clericorumque potentiam pugna actionem eius rexerunt.<ref>De iudicio Zolae et de sententia Clemenceau de innocentia mutata: ''Dictionnaire Clemenceau'', op. cit.; Winock, ''Clemenceau'', op. cit. Verba de « imperio sub gladio » in ''L'Aurore'' postridie iudicii leguntur.</ref> Alterum concilium militare, [[Condate Redonum|Redonibus]] aestate anni [[1899]] post rescissum anno 1894 iudicium coactum, Dreyfusum iterum, causis levantibus additis, damnavit: sententia absurda quae Europam consternavit. Cum gubernium Waldeck-Rousseau veniam a praeside rei publicae dandam proponeret, Clemenceau primo vehementer obstitit: veniam accipere idem esse ac innocentiam non proclamare, et ius deserere ut ad misericordiam confugeretur. Tandem damnati viribus exhaustis cessit, sed retractationem plenam persequi non destitit, quae die 12 Iulii 1906 perfecta est: summum tribunal iudicium Redonense sine remissione rescidit, Dreyfus in exercitum restitutus et honore militari ornatus est. Forte tum Clemenceau in gubernio erat; paucis post mensibus, praeses consilii factus, Picquart, tribunum ob veritatem detectam vexatum, ministrum belli fecit, simul reparandi simul lacessendi causa. Haec fides frigora non exclusit: cum ipso Alfredo Dreyfus, quem nimis patientem iudicabat, rarus ei usus fuit, et necessitudines cum parte Dreyfusianorum, cum [[Ioannes Jaurès|Jaurès]] et Péguy, post communem victoriam cito refrixerunt.<ref>De iudicio Redonensi, de venia et de restitutione anni 1906: Winock, ''Clemenceau'', op. cit.; Duroselle, ''Clemenceau'', op. cit.</ref> == Reditus ad imperium (1902–1909) == [[Fasciculus:Georges Clemenceau par Nadar, Paul.jpg|thumb|Clemenceau a Paulo Nadar photographice expressus.]] === Senator Varensis et «primus Franciae vigil» === Mense Aprili 1902 is, qui olim senatum tollendum postulaverat, senator Varensis electus est; quam inconstantiam aequo animo tulit. Coniunctioni sinistrarum («Bloc des gauches») eiusque laicis consiliis favit et legi anni 1905 de ecclesiis a civitate seiungendis suffragatus est, a factione tamen radicali ordinata, anno 1901 condita, semper afuit neque ei umquam nomen dedit. Die 14 Martii 1906, quattuor et sexaginta annos natus, primum in gubernium intravit, minister rerum interiorum in consilio Sarrien, quattuor diebus post cladem fodinarum apud Courrières, qua plus mille homines in praefectura Freti Calesiani perierant.<ref>De comitiis senatoriis anni 1902 et de necessitudine cum factione radicali: ''Dictionnaire Clemenceau'', op. cit., s.v. « Parti radical ».</ref> Operum cessatio, quae regionem fodinarum statim incendit, ei occasionem dedit rationem suam definiendi. Die 17 Martii, apud Lens, invito praeside consilii, sodaliciorum ducibus declaravit cessationem operum ius esse absolutum neque se milites missurum, dum operis libertas hominesque incolumes essent: res a ministro rerum interiorum antea inaudita. Sed violentia latius serpente milites arcessere coactus est, et appropinquante die 1 Maii 1906, quem confoederatio CGT seditiosum fore nuntiabat, duces eius ante diem comprehendi iussit. In Camera custodis ordinis partes audacter professus est, se ipsum «primum Franciae vigilem» appellans. Comitia mensis Maii 1906, quibus sinistrae late vicerunt, auctoritatem eius firmaverunt: die 25 Octobris 1906 Sarrien in praesidio consilii successit, ministerio rerum interiorum retento.<ref>De Courrières, de oratione apud Lens diei 17 Martii 1906 et de die 1 Maii 1906: ''Dictionnaire Clemenceau'', op. cit.; Jacques Julliard, ''Clemenceau briseur de grèves'', Lutetiae, Julliard, in serie « Archives », 1965.</ref> === Primum gubernium Clemenceau (Octobri 1906 – Iulio 1909) === Ministerium quod composuit, ex radicalibus et socialistis nulli factioni adscriptis constitutum, magnum reformationum programma proposuit: tributum ex reditibus, pensiones opificum, vias ferratas redimendas, concilia militaria reformanda. Ministerium Laboris et Providentiae socialis creavit, Renato Viviani socialistae commissum: institutum quod mansit. Leges tamen promissis minores fuerunt: redemptio viarum ferratarum occidentalium (1908) et lex de requiete hebdomadaria utcumque servata inter pauca bene gesta numerantur, cum tributum ex reditibus, a Iosepho Caillaux paratum, in senatu haereret. In re autem vigilum gravissima perfecit: Caelestinus Hennion summae custodiae publicae praepositus est, et decreto diei 30 Decembris 1907 cohortes regionales vigilum mobiles institutae sunt, quae in memoria populi «cohortes Tigris» manserunt.<ref>De programmate anni 1906, de ministerio Laboris et de cohortibus mobilibus: Winock, ''Clemenceau'', op. cit.; Christophe Cornevin, s.v. « Hennion », in ''Dictionnaire Clemenceau'', op. cit.</ref> Totum illud tempus certamine cum motu opificum occupatum est. Contra CGT, quae inde a conventu Ambianensi (1906) cessationi operum generali et seditiosae studebat, Clemenceau identidem vires expertus est: cessantibus opificibus electricis Parisiensibus, baiulis portuum, nautis, tabellariis. Gravissimum discrimen fuit vinitorum meridianorum seditio vere anni 1907: contra motum ingentem ob vini vilitatem ortum, qui centena milia hominum post cauponem Marcellinum Albert congregabat, gubernium duces comprehendi iussit et milites misit; Narbone mense Iunio nonnulli glandibus perierunt, et milites legionis septimae decimae Biterris imperia detrectaverunt. Exitus rei saepe narratus est: Marcellinus Albert, Lutetiam profectus ut vinitorum causam ageret, e colloquio cum ministro infamis discessit, cum Clemenceau ei centum francos ad reditum dedisset. Anno 1908 cessatio eorum qui in harenariis vallis Sequanae laborabant in tragoediam versa est: duo cessantes a custodibus publicis apud Draveil-Vigneux die 2 Iunii occisi sunt, quattuor alii apud Villeneuve-Saint-Georges die 30 Iulii ceciderunt; gubernium principes CGT comprehendi iussit, confoederationem tamen non dissolvit, quod multi e maiore parte flagitabant. Socialistae «gubernium sicariorum» clamabant; orationum certamina inter Clemenceau et Jaurès, in primis mense Iunio 1906 de proprietate, civitate, socialismi futuro, inter summa eloquentiae parlamentariae illius aetatis numerantur: consiliis de futuro a tribuno socialista expositis Clemenceau scientiam hominis qualis est et rationem reformationum singillatim parandarum opposuit.<ref>De certaminibus opificum annorum 1906–1909, de vinitoribus meridianis et de re Draveil-Villeneuve-Saint-Georges: Julliard, ''Clemenceau briseur de grèves'', op. cit.; Chanet, ''Clemenceau'', op. cit.; s.v. « Draveil-Vigneux et Villeneuve-Saint-Georges, affaire », in ''Dictionnaire Clemenceau'', op. cit.</ref> Historici imaginem «fractoris cessationum» his annis natam postea temperaverunt. Iacobus Julliard demonstravit Clemenceau non ius cessandi frangere voluisse, quod tota vita et adhuc apud Carmaux anno 1892 defenderat, sed violentiam et legum contemptum eorum sodaliciorum quae, actionem directam professa, ex omni contentione quasi meditationem rerum novarum faciebant; praefectis enim constanter mandabat ut et operis libertatem et cessandi libertatem aeque tuerentur neve milites ante tempus mitterent. Manet tamen quod caedes annorum 1906–1909, quales post caedem Fourmiensem non acciderant, inter eum et opifices ordinatos discidium numquam sanatum fecerunt; ex quo natum est odium quod CGT et socialistae per bellum ei habuerunt.<ref>Jacques Julliard, ''Clemenceau briseur de grèves'', op. cit.; de cessatione apud Carmaux et de arbitrio anni 1892, ''Dictionnaire Clemenceau'', op. cit.</ref> In rebus externis Clemenceau, certamen cum Germania vitari non posse persuasus, consensionem cum Britannia («Entente cordiale») et necessitudinem cum Russia firmavit, et controversiam Francogermanicam de perfugis Casablancae (1908) arbitrio composuit. Gubernium eius, inter longissima Tertiae Rei Publicae, die 20 Iulii 1909 cecidit, post disputationem de classe in qua verbis inauditae asperitatis cum Delcassé conflixit: suffragatione de ordine agendi victus, statim se abdicavit. [[Aristides Briand]], eius minister, successit.<ref>De casu gubernii diei 20 Iulii 1909: Duroselle, ''Clemenceau'', op. cit.; Watson, ''Georges Clemenceau. A Political Biography'', Londinii, Eyre Methuen, 1974.</ref> == Censor et vigil rei publicae (1909–1917) == Insequentes anni Clemenceau ad duo sua munera reduxerunt, senatum et diurna. Post orationes in America Meridiana habitas (1910), pugnam contra Briand, deinde contra Caillaux resumpsit, cuius consilia Germaniae concedendi in discrimine Agadirensi et in pacto Francogermanico anni 1911 de Congo denuntiavit. Mense Maio 1913 nova acta diurna condidit, ''L'Homme libre'', et eodem anno legi de militia ad tres annos producenda suffragatus est, certamen appropinquare persuasus; annis 1912–1913 etiam [[Raimundus Poincaré|Poincaré]] viam ad praesidium rei publicae in conventu praeparatorio republicano obstruere conatus est, electionem tamen non impedivit.<ref>De ''L'Homme libre'', de lege militiae trium annorum et de comitiis praesidis creandi anni 1913: Winock, ''Clemenceau'', op. cit.; Duroselle, ''Clemenceau'', op. cit.</ref> Per Magnum Bellum in gubernia «Unionis sacrae» intrare noluit et censoris partes elegit. Die 26 Augusti 1914, cum consilium Viviani novaretur, ministerium a Briand oblatum recusavit, indignum ratus tali tempore sub alio quam se ipso servire; quod propositum per totum bellum tenuit. Acta eius, exeunte Septembri 1914 suppressa, quod vitia curationis vulneratorum vehendorum detexerant, titulo provocanti ''L'Homme enchaîné'' redierunt et cotidie contra apparatus bellici defectus, vanam magistratuum fiduciam, inanes legatorum spes pugnabant, intra fines censurae cum qua perpetuum bellum minutum gerebat. Praeses commissionis exercitus et commissionis rerum externarum senator gravissimus, frontem identidem visitabat et testes audiebat, scientiam rei bellicae colligens quam pauci parlamentarii cum eo communicabant; milites adventibus eius, usque in fossas primae aciei, assueverunt.<ref>De ''L'Homme enchaîné'' et de opera Clemenceau in commissionibus senatoriis: Duroselle, ''Clemenceau'', op. cit.; Winock, ''Clemenceau'', op. cit.</ref> Crescente civium lassitudine, post cruentum impetum a Nivelle factum, militum seditiones et operum cessationes veris anni 1917, pugnam contra eos qui de victoria desperabant suam fecit: die 22 Iulii 1917 in senatu contra Ludovicum Malvy, ministrum rerum interiorum ab anno 1914, indulgentiae erga pacis fautores accusatum, orationem accusatoriam habuit quae gubernium Ribot concussit et viam reditus sui aperuit. Eversis consiliis Ribot et Painlevé, Poincaré, qui eum minime amabat quemque Clemenceau semper oppugnaverat, eum arcessere statuit: inter Caillaux, id est pacem compositam quaerendam, et Clemenceau, id est bellum usque ad victoriam, praeses rei publicae decrevit, intellegens, ut in commentariis suis notavit, vim veteris pugnatoris fabulis iam celebratam plus valituram esse quam cuiusvis alterius consilii infirmitatem. Colloquia diebus 14 et 15 Novembris 1917 habita sunt; gubernium die 16 constitutum est.<ref>De oratione diei 22 Iulii 1917 et de gubernio constituendo: Chanet, ''Clemenceau'', op. cit.; Duroselle, ''Clemenceau'', op. cit., p. 583–588, qui commentarios Poincaré de colloquiis dierum 14 et 15 Novembris 1917 citat.</ref> == Gubernium victoriae (1917–1918) == === «Bellum gero» === Die 20 Novembris 1917 novus praeses consilii, idem minister belli, Camerae declarationem ad unam rem redactam proposuit, bellum, et fidem 418 suffragiis contra 65 (quae socialistarum erant) obtinuit. Gubernium eius, ex viris secundi ordinis et fidelibus compositum, circa manum arte coniunctam versabatur: Georgium Mandel, principem officii civilis, ducem Henricum Mordacq, principem officii militaris, Iulium Jeanneney, subsecretarium praesidio consilii additum, Georgium Wormser, a consiliis politicis. Haec potestatis contractio, quae Poincaré a summis deliberationibus arcebat, plane tamen parlamentaria mansit: Clemenceau commissionibus parebat, inspectionem parlamentariam apud exercitus accipiebat et fidem Camerae identidem petebat. Die 8 Martii 1918, socialistis respondens, programma suum paucis verbis expressit, quae posteri memoria tenuerunt: «Domi: bellum gero; foris: bellum gero. Semper bellum gero.»<ref>De declaratione diei 20 Novembris 1917 et de ratione regendi: Duroselle, ''Clemenceau'', op. cit., p. 591–592; Chanet, ''Clemenceau'', op. cit.; ''Dictionnaire Clemenceau'', op. cit. Verba diei 8 Martii 1918 in ''Journal officiel'' leguntur.</ref> Severitas primum domi exercita est. Iam die 28 Novembris 1917 Camera Malvy ad senatum in summum iudicium constitutum remisit, ipso petente, qui se purgare volebat; proditionis absolutus, mense Augusto 1918 ob officium violatum quinquennii exsilio damnatus est. Mense Decembri 1917 Camera Iosephum Caillaux immunitate privavit, suspectum commerciorum cum hoste ob colloquia de pace componenda habita; die 14 Ianuarii 1918 comprehensus, demum vere anni 1920 a summo illo iudicio condemnatus est poena quam longa custodia ante iudicium iam absumpserat, iuribus civitatis ademptis. Iustitia bellica praeterea complures hostis ministros punivit, in quibus Bolo Pacha, qui capite damnatus interfectus est. Historici consentiunt haec iudicia tam instrumenta animorum confirmandorum quam opera iustitiae fuisse: Malvy in primis piaculi vicem sustinuit. Eodem tempore, quod minus notum est, Clemenceau ab omni graviore opificum coercitione abstinuit: cessationes veris anni 1918 colloquiis et mercede tuenda potius quam vi compositae sunt.<ref>De causis Malvy et Caillaux: Duroselle, ''Clemenceau'', op. cit.; Winock, ''Clemenceau'', op. cit.; Gaston Monnerville, ''Clemenceau'', Lutetiae, Fayard, 1968. De rebus opificum per bellum: Chanet, ''Clemenceau'', op. cit.</ref> Neque bellum gerere idem erat ac desperantes tantum opprimere. Gubernium oeconomiam severe rexit, annonam et arma Ludovico Loucheur curante administravit, animos civium sustinuit censura in res politicas mitigata, in res militares inflexibili, mercedesque tuebatur ne plebs erumperet; magnae cessationes fabrorum metallicorum Parisiensium, vere anni 1918, colloquiis solutae sunt, gubernio ab omni vi se abstinente. Cum Poincaré rationes frigidae et parum familiares manserunt: praeses rei publicae, accurate certior factus sed raro consultus, in commentariis amaritudinem suam notabat, paene omni vera potestate privatus; nihilo minus usque ad victoriam praesidem consilii, quem oderat, fideliter texit. Necessitudines autem cum imperatoribus doctrinam totius vitae Clemenceau inverterunt: vetus potestatis militaris castigator ducum contra parlamentum patronus factus est, iisdem tamen civilis potestatis principatum sine ulla verecundia inculcans.<ref>De ratione regendi per bellum et de necessitudine cum Poincaré: Chanet, ''Clemenceau'', op. cit.; ''Dictionnaire Clemenceau'', op. cit.; Raymond Poincaré, ''Au service de la France'', vol. IX–X.</ref> === Discrimen veris 1918 et imperium unum === Die 21 Martii 1918 impetus Germanicus «Michael» frontem Britannicam in [[Picardia (provincia)|Picardia]] perrupit et exercitus sociorum dividere minatus est. In eo discrimine, gravissimo post pugnam ad Matronam, Clemenceau primas partes egit: Lutetiam deserendam ne cogitari quidem passus est, perstandi voluntatem imposuit, imperio inter socios uni constituendo operam dedit. In conventu apud Doullens, die 26 Martii, [[Ferdinandus Foch|Foch]] mandatum accepit actiones exercituum sociorum in fronte occidentali ordinandi; potestates eius apud Bellovacos die 3 Aprilis auctae sunt, deinde vere titulus imperatoris summi exercituum sociorum ei tributus est. Clemenceau Foch praetulerat, cuius animi ardor apud eum tristitiae [[Philippus Pétain|Pétain]] praevaluit, hoc tamen exercitibus Francicis praefecto retento: hoc par ducum contra impetus parlamentarios protexit, in primis post cladem apud «Chemin des Dames», cum die 4 Iunii 1918 duces militares interpellatoribus dedere coram Camera recusavit fidemque 377 suffragiis contra 110 obtinuit.<ref>De discrimine mensis Martii 1918, de conventu apud Doullens et de imperio uno: Duroselle, ''Clemenceau'', op. cit.; Winock, ''Clemenceau'', op. cit.; s.v. « Foch », in ''Dictionnaire Clemenceau'', op. cit.</ref> Praeses consilii, quem milites in fossis primae aciei, interdum intra teli iactum hostium, identidem videbant, «Pater Victoriae» factus est. Inde a die 18 Iulii 1918 impetus contrarius ad Matronam belli fortunam vertit; successus usque ad autumnum continuati sunt. Cum Germania exhausta indutias secundum «quattuordecim capita» praesidis [[Woodrow Wilson|Wilson]] peteret, Clemenceau inter socios consensum de condicionibus paravit quibus bellum renovari non posset. Indutiae die 11 Novembris 1918 apud Rethondes signatae sunt; eodem die coram Camera Clemenceau condiciones recitavit, Alsatiam Lotharingiamque redeuntes salutavit et Franciam, heri Dei militem, hodie humanitatis militem, semper optimae cuiusque causae militem futuram esse proclamavit. Paucis post diebus [[Academia Francica]] eum simul cum Foch cooptavit; numquam tamen in ea sedit.<ref>De itineribus ad frontem, de indutiis et de sessione diei 11 Novembris 1918: Duroselle, ''Clemenceau'', op. cit.; Winock, ''Clemenceau'', op. cit.</ref> == Pax difficilis (1919) == [[Fasciculus:Big four.jpg|thumb|Consilium Quattuor Lutetiae anno 1919: Lloyd George, Orlando, Clemenceau, Wilson.]] === Conventus Parisiensis et Consilium Quattuorvirorum === [[Deliberatio de pace componenda Lutetiae facta (1919)|Conventus pacis]] Lutetiae die 18 Ianuarii 1919 apertus est, Clemenceau praesidente. Summae res primum in Consilio Decemvirorum, deinde, ab exeunte Martio, in Consilio Quattuorvirorum agebantur, ubi Wilson, [[David Lloyd George|Lloyd George]], Orlando, Clemenceau conveniebant, qui solus ex quattuor utraque lingua utebatur. Francorum postulata eadem semper erant: Alsatia Lotharingiaque restituendae, damna reparanda, securitatis pignora in finibus [[Rhenus|Rheni]] petenda. Die 19 Februarii 1919 insidiae in eum factae sunt: Aemilius Cottin, [[Anarchismus|anarchiae]] fautor, plures [[Glans (telum)|glandes]] in raedam eius in via Franklin emisit; glande prope scapulam haerente vulneratus, praeses consilii, septem et septuaginta annorum, paucis diebus ad opus rediit et postea poenam mortis percussori suo commutari obtinuit.<ref>De conventu ordinando et de insidiis diei 19 Februarii 1919: Winock, ''Clemenceau'', op. cit.; Duroselle, ''Clemenceau'', op. cit. De venia Cottin data: Chanet, ''Clemenceau'', op. cit.</ref> Clemenceau ad colloquia parum credulus accessit. «Quattuordecim capita» ut disputationis fundamentum acceperat, quia Alsatiae Lotharingiaeque restitutionem continebant, sed neque spes paene religiosas Wilson neque fiduciam [[Confoederatio Nationum|Societati Nationum]] habitam participabat: eius institutionem accepit, non credens societatem sine armis cuiusquam securitatem praestare posse; dictum eius de «nobili candore» praesidis Americani diffidentiam exprimit quam disputationes confirmaverunt. Cum Lloyd George, qui pacem Franciae nimis utilem vitare cupiebat et ad vetera aequilibria iam respiciebat, necessitudines inter societatem et certamen fluctuabant. Discessus iratus Orlando, mense Aprili, de urbe Fiume, quam Wilson Italiae negabat, tres tantum rerum arbitros reliquit; quod autem Clemenceau postulata Italica neglexerat, Lutetiam Romamque diu alienavit. Foederis exemplar legatis Germanis die 7 Maii 1919 in Trianon-Palace propositum est, brevi caerimonia in qua superbia comitis Brockdorff-Rantzau animos accendit; post extremas concessiones a Lloyd George expressas, in primis de finibus Polonicis, Germania, renovati belli metu, subscripsit.<ref>De Consilio Quattuor, de postulatis Italicis et de foedere legatis Germanis proposito: Winock, ''Clemenceau'', op. cit.; Watson, ''Georges Clemenceau'', op. cit.</ref> Caput colloquiorum ripa sinistra Rheni erat. Contra Foch et Poincaré, qui Rhenaniam diu separandam censebant, Clemenceau die 24 Martii 1919 omni separatione politica cessit, ea condicione ut foederibus cautionis Civitates Foederatae et Britannia se obligarent Franciae oppugnatae auxilium ferre, ripa sinistra quindecim annos occupanda et perpetuo armis vacua futura. Saraviam item sibi adiungere noluit: regio Societati Nationum administranda tradita est, fodinae Franciae attributae, plebiscitum post quindecim annos promissum. Articulus 231 foederis fundamentum iuris statuit quo damna repararentur; summa pecuniae commissioni relicta est. Cum querelae Germanorum Lloyd George exeunte Maio labefactarent, Wilson adiuvante Clemenceau summam rerum servavit. Foedus die 28 Iunii 1919 in porticu Speculorum Versaliis signatum est, ubi imperium Germanicum anno 1871 proclamatum erat. Die 14 Iulii pompa Victoriae per Campos Elysios ante cenotaphium mortuorum descendit; deinde Clemenceau foedera cum ceteris victis paranda curavit: Sangermanense cum Austria et Nulliacense cum Bulgaria ante eius discessum signata sunt.<ref>De colloquiis Rhenanis et de consilio diei 24 Martii 1919 mutato: Watson, ''Georges Clemenceau'', op. cit.; Chanet, ''Clemenceau'', op. cit.; Jean-Jacques Becker, s.v. « Versailles (traité de) », in ''Dictionnaire Clemenceau'', op. cit.</ref> === Compositio statim impugnata === [[Fasciculus:Orpen, William (Sir) (RA) - The Signing of Peace in the Hall of Mirrors, Versailles, 28th June 1919 - Google Art Project.jpg|thumb|Foedus in porticu Speculorum signatur: tabula a Gulielmo Orpen picta (1919).]] Compositio Versaliensis auctori suo duplicem accusationem peperit, quae eum numquam reliquit. Foch, Poincaré dextraque nationalis, cuius censuram Iacobus Bainville complexus est pacem nimis mollem pro sua duritia appellans, Clemenceau securitatem Francicam prodidisse putabant, qui Rhenum chartarum promissis vendidisset; recusatio senatus Americani, quae cautionem Americanam Britannicamque irritam fecit, iam anno 1920 illis suffragari visa est. Contra apud Anglos et Americanos, quos liber [[Iohannes Meginhardus Keynes|Keynes]] commoverat, foedus pax Carthaginiensis erat odio Francico dictata. Recentiores historici, aequiores, angustias ostendunt quibus Clemenceau premebatur: societate obligatus, sine qua Francia nec bellum vincere nec pacem tueri poterat, id obtinuit quod civitas paene quindecies centenis milibus mortuorum exhausta a sociis iam discedere meditantibus obtinere poterat. Foedus a Cameris Francicis mense Octobri 1919 comprobatum est, sed in disputatione omnium partium querelae sonuerunt.<ref>De foederis castigatoribus: Jacques Bainville, ''Les Conséquences politiques de la paix'', Lutetiae, 1920; John Maynard Keynes, ''The Economic Consequences of the Peace'', Londinii, 1919; de nova aestimatione, Watson, ''Georges Clemenceau'', op. cit., et ''Dictionnaire Clemenceau'', op. cit.</ref> == Repulsa Ianuarii 1920 et discessus == Comitiis Novembris 1919, quibus coniunctio nationalis («Bloc national»), quae eius nomen prae se ferebat, vicit et Cameram caerulei coloris creavit, Clemenceau suffragia non petivit. Amici, Mandel praecipue, eum ad praesidium rei publicae, quod Poincaré mense Februario 1920 relicturus erat, impellebant. Ipse tacebat, nihil rogare dignatus. Aristides Briand candidaturam praesidis Camerae, [[Paulus Deschanel|Pauli Deschanel]], instruxit et contra «Tigrem» collecta odia excitavit: catholicorum, quos imagine praesidis sine ritu sacro efferendi terrebat, amicorum Caillaux et Malvy, eorum denique quos foedus deceperat. In conventu praeparatorio factionum republicanarum, die 16 Ianuarii 1920, Deschanel Clemenceau 408 suffragiis contra 389 antecessit. Quamquam comitia sollemnia nondum acta erant, Clemenceau candidaturam statim retraxit, scribens se mandatum recusaturum etiam si maior pars deferret, neque se invita maiore parte regendo dignitatem minuere velle. Die 17 Ianuarii congressus Deschanel 734 suffragiis elegit; postridie Clemenceau cum ministris se magistratu abdicavit neque victorem, salutatum venientem, admisit. Diurna sociorum hanc ingratitudinem indignata sunt; dictum Lloyd George attributum communem stuporem expressit: hoc tempore ipsos Francos Iohannam Arcensem cremavisse.<ref>De comitiis praesidis creandi mensis Ianuarii 1920: Winock, ''Clemenceau'', op. cit.; Duroselle, ''Clemenceau'', op. cit.; Samuël Tomei, s.v. « Deschanel », in ''Dictionnaire Clemenceau'', op. cit.</ref> == Ultimi anni (1920–1929) == === Itinera, amicitiae, extrema certamina === [[Fasciculus:Georges Clemenceau et Claude Monet.jpg|thumb|Clemenceau apud Claudium Monet in horto Givernensi.]] Omni munere liberatus, duodeoctoginta annos natus, Clemenceau vitam inter domicilium suum viae Franklin, quod ab anno 1895 incolebat, et «Bélébat» dividebat, humilem domum in harenis maritimis apud Saint-Vincent-sur-Jard exeunte anno 1919 in perpetuum conductam, mari obversam, ubi hortum colebat et scribebat; a fratre Paulo alienatus, in praediis familiae morari non iam poterat. Itinera fecit: in [[Aegyptus|Aegyptum]] et Sudaniam vere anni 1920, deinde, a Septembri 1920 ad Martium 1921, longum iter per Asiam meridianam et orientalem, quod ab [[India]] per [[Srilanca|Taprobanen]], [[Singapura|Singapuram]], [[Birmania|Birmaniam]] eum duxit, venatione tigridis interposita quam in epistulis cum irrisione narrat. Anno 1922, Americanorum discessu sollicitus, unum et octoginta annos natus in Civitates Foederatas navigavit ut orationibus populum officiorum Europae debitorum admoneret; multitudines eum laetissime exceperunt, effectus politicus exiguus fuit. Magna cum Claudio Monet amicitia ultimos annos implevit: ipse pictorem senescentem sustinuit, ei persuasit ut oculos secari pateretur, et perfectionem donationemque Nymphaearum curavit, quae paulo post mortem Monet, exeunte anno 1926, in Orangerie collocatae sunt.<ref>De itineribus otii et de amicitia cum Monet: Duroselle, ''Clemenceau'', op. cit., p. 823–825 (de itinere Americano anni 1922) et 832–833 (de domo Bélébat); Chanet, ''Clemenceau'', op. cit.; ''Dictionnaire Clemenceau'', op. cit.</ref> Otium tamen non prorsus abdicatio fuit. Clemenceau foederum custodem victoriaeque vigilem se praestabat: fidelium suorum, Mandel et Tardieu, cursus fovebat, pignora anni 1919 paulatim dissolvi anxius spectabat, et mense Octobri 1921 monumentum militum Vendeae apud Sainte-Hermine dedicandum suscepit, ubi sculptor Sicard eum, ipso ita volente, inter milites finxit. Cetera omnia recusavit: honores, insignia (etiam [[Legio Honoris|Legionis honoris]], quam numquam acceperat), sellam Academiae quam vacuam reliquit, revocationes quae per discrimina annorum post 1920 multiplicabantur. Nihil iam exspectare volebat nisi a labore suo et a mari, quod ex Bélébat, «tuguriolo» suo harenarum, contemplabatur, ubi hortum minutum, multis paulatim sementibus, disciplinae Givernianae multum debentem creaverat.<ref>De monumento apud Sainte-Hermine et de honoribus recusatis: Chanet, ''Clemenceau'', op. cit.; ''Dictionnaire Clemenceau'', op. cit.</ref> === Scriptor vespertinus === Otium studiosum fuit. Praeter libellum de [[Demosthenes|Demosthene]] (1926), rogatu Margaritae Baldensperger scriptum, editricis anno 1923 cognitae, ad quam centenas extremi amoris epistulas misit, anno 1927 edidit ''Au soir de la pensée'', magnam summam philosophicam duobus voluminibus, in qua senex, philosophiae positivae et Darwini alumnus, de cognitione, religionibus, hominis in universo loco meditatur; deinde libellum de Claudio Monet (1928). Editio postuma libri ''Mémorial'' Foch, anno 1929 a Raymundo Recouly curata, colloquiorum collectio in qua Foch eum pacem perdidisse accusabat, silentium quod sibi imposuerat rumpere coegit: paucis mensibus dictavit ''Grandeurs et misères d'une victoire'', responsum vehemens et testamentum politicum, quod post mortem, anno 1930, editum est. In eo adhuc nocte inter dies 21 et 22 Novembris 1929 laborabat.<ref>De operibus annorum post 1920 et de origine libri ''Grandeurs et misères d'une victoire'': Samuël Tomei, s.v. « Grandeurs et misères d'une victoire », in ''Dictionnaire Clemenceau'', op. cit.; Duroselle, ''Clemenceau'', op. cit.</ref> === Mors et funus === [[Fasciculus:25-11-29, inhumation de Clemenceau, au Colombier, à Mouchamps, la tombe - btv1b53223226p.jpg|thumb|Sepulcrum Clemenceau in praedio Le Colombier, die 25 Novembris 1929.]] Georgius Clemenceau domi suae Parisiensi die 24 Novembris 1929 mortuus est, undenonagesimum annum agens. Ex eius voluntate, quae omnem caerimoniam, omnem pompam, omnes flores excludebat, cum gubernium funus publicum offerret, corpus noctu in Vendeam translatum et die 25 Novembris in praedio Le Colombier prope Mouchamps, iuxta patrem, in fossa simplici pridie effossa, coram familia et paucis fidelibus humatum est. Nulla inscriptio sepulcrum signat, quod sola stela indicat, Minerva a Sicard sculpta superposita. Pauci agricolae vicini et incolae vicorum quos funus transibat, in liminibus taciti stantes, soli huius in natalem terram reditus testes fuerunt.<ref>De morte et de sepultura in praedio Le Colombier: Duroselle, ''Clemenceau'', op. cit., ex testimonio ducis Mordacq; s.v. « Musée Clemenceau », in ''Dictionnaire Clemenceau'', op. cit.</ref> == Doctrina politica == Clemenceau nullum umquam doctrinae librum composuit, sed milia commentariorum, orationes, libri cogitationem cohaerentem effingunt, cuius caput praebet sententia in Camera die 29 Ianuarii 1891, cum de fabula ''Thermidor'' Sardou disputaretur, prolata: res novas Francicas unum corpus esse, quod dividi non possit. Res publica ei non una e multis imperii formis erat, sed perfectio anni 1789 semper inchoata: inde repudiatio legum constitutionalium anni 1875, quas pactum cum regum fautoribus iudicabat; inde diuturnum adversus senatum et praesidium rei publicae odium; inde studium inspectionis parlamentariae; inde denique (quod ex anno 1870 et causa Dreyfusiana didicerat) certa sententia potestatem militarem civili subiciendam esse, quam regulam etiam in bello gerendo servavit.<ref>De doctrina republicana, de sententia unius corporis (sessio diei 29 Ianuarii 1891) et de principatu potestatis civilis: Chanet, ''Clemenceau'', op. cit.; Winock, ''Clemenceau'', op. cit.; ''Dictionnaire Clemenceau'', op. cit.</ref> Laicitas eius e libera cogitatione a patre accepta et e philosophia positiva institutionis medicae fluebat. Deum constanter negans, librorum [[Ioannes Stuart Mill|Stuart Mill]] interpres, Darwini et [[Augustus Comte|Comte]] alumnus, religiones explicationes mundi obsoletas habebat, sed pugnam contra ecclesiam institutam a libertate conscientiae credentium semper distinxit, quam iam praefectus Montis Martyrum edixerat et lege separationis anni 1905 servavit: nullam religionem civitatis esse debere, nullam cultuum vexationem. Haec philosophia materiae, sub vitae vesperum in ''Au soir de la pensée'' exposita, etiam singularia consectaria habuit, ut illam misericordiam ad animalia extensam, «Quintum Statum» dolentium sine voce, qua eorum defensionis praecursor fuit.<ref>De libera cogitatione, de philosophia positiva et de libro ''Au soir de la pensée'': Winock, ''Clemenceau'', op. cit.; Duroselle, ''Clemenceau'', op. cit.; de « Quinto Statu » animalium (commentarius in ''La Justice'' diei 10 Aprilis 1895, in ''Le Grand Pan'' receptus), ''Dictionnaire Clemenceau'', op. cit.</ref> In quaestione sociali Clemenceau locum proprium et incommodum tenebat, quem ipse ita definiebat: singulorum ius cum mutua omnium cura coniungendum. Persuasus miseriam opificum, quam medicus Montis Martyrum prope viderat, rei publicae non minus nocere quam apertos eius hostes, «Quartum Statum» reformationibus inserere volebat: iure sodaliciorum, tempore operis finito, pensionibus, tributo ex reditibus. Sed bonorum communionem respuebat, quae singulos fictae cuidam civitati immolaret, et ordinum certamen, quod unitatem nationis republicanae frangeret: huc spectat eius cum Jaurès controversia anni 1906, in qua consiliis socialistarum naturae humanae cognitionem et rationem rerum gradatim acquirendarum opposuit. Eadem ratio imperium eius rexit: cessationem ut ius defendere, seditionem ut crimen frangere.<ref>De singulorum iure cum omnium cura coniuncto et de controversia cum Jaurès mensis Iunii 1906: Duroselle, ''Clemenceau'', op. cit.; Winock, ''Clemenceau'', op. cit.; ''Dictionnaire Clemenceau'', op. cit.</ref> Denique de gentibus ita sentiebat ut patriae amorem Iacobinum cum iurium omnium gentium communione coniungeret. Natio Francica, rerum novarum filia, exempli munus habebat, non dominationis: inde coloniarum expugnationis censura ob aequalitatem populorum, etiamsi imperii iam parti administrationem postea suscepit. Ex itinere Americano et discrimine Boulangistico didicerat Caesaribus et servatoribus omnibus perpetuo diffidere; ex anno 1870 certam opinionem Germaniam, Bismarcki deinde Guilelmi, praecipuum periculum manere: quo nitebatur eius studium consensionis cum Anglia et Civitatibus Foederatis, quas usque ad extremum illud iter Americanum necessarium pacis pignus habuit.<ref>De coloniarum censura, de patriae amore republicano et de Caesarum diffidentia: Chanet, ''Clemenceau'', op. cit.; Watson, ''Georges Clemenceau'', op. cit.; Winock, ''Clemenceau'', op. cit.</ref> == Homo privatus == Prius orator et scriptor pugnax quam vir publicus innotuit. In rostris Clemenceau genus dicendi novum imposuit: sententias breves, irrisionem mortiferam, omnem affectuum ostentationem repudiatam, artem verbi quod ferit; imaginum ridicularum pictores mature illam faciem malis altis demissisque mystacibus arripuerunt, formas eius varias per aetates fingentes, ab «eversore ministeriorum» ad «primum vigilem» et «Patrem Victoriae». Cognomen «Tigris», a diurnis ineunte saeculo, etiam ante primum ministerium, vulgatum, indolem pugnacem, amicis aeque ac inimicis formidolosam, apud aequales posterosque complexum est. Idem certator singularis erat: Clemenceau gladio et sclopeto cum pluribus adversariis pugnavit, cum Déroulède anno 1892, cum Paulo Deschanel anno 1894, cum Drumont anno 1898, nullo tamen ex his certaminibus graviter laeso, et haec hominis periculosi fama pars auctoritatis eius erat.<ref>De imaginibus ridiculis et de certaminibus singularibus: ''Dictionnaire Clemenceau'', op. cit., s.v. « caricature » et « duel » (haec altera a Jean-Noël Jeanneney scripta); Duroselle, ''Clemenceau'', op. cit., p. 399–401.</ref> Persona publica saepe hominem texit. Brevis, quadratus, eques peritissimus qui cotidie mane in nemore Bononiensi equitabat, ab adulescentia gladio exercitatus, Clemenceau familiares electos colebat: paucos amicos politicos, sed artificum et litteratorum amicitias artissimas, Claudii Monet imprimis, Gustavi Geffroy, Augusti Rodin, Iaponis viri publici [[Saionji Kinmochi]]. Artis Iaponicae collector, picturae quae impressionistica vocatur iam annis post 1880 defensor, Graecarum litterarum studiosus qui [[Aeschylus|Aeschylum]] et [[Plato|Platonem]] ipsis verbis legebat, idem tota vita indefesse laborabat, ante lucem surgens, parum dormiens. Surditas crescens et diabetes, insulino ab anno 1923 curatus (inter prima eius medicaminis exempla in Francia), vim eius iam fabulis celebratam vix minuerunt. Deum constanter negans omne religionis solacium recusavit, numquam tamen credentes vexavit; ultima eius voluntas, summae simplicitatis, illam constantiam sine spe alterius vitae continuat qua liber ''Au soir de la pensée'' imbutus est. Post divortium anni 1892 caelebs mansit, sed non solitarius: filia Theresia ab anno 1908 apud eum vixit, et amores eius, a comitissa d'Aunay ad Margaritam Baldensperger, epistularum copiam aluerunt quae inter pulcherrimas illius aetatis numerantur.<ref>De vita privata, de amicitiis cum artificibus et de epistulis: Duroselle, ''Clemenceau'', op. cit., p. 875–877 de valetudine; ''Dictionnaire Clemenceau'', op. cit., imprimis de diabete et de insulino inde ab anno 1923 in valetudinario Americano apud Neuilly accepto; Georges Clemenceau, ''Lettres à une amie, 1923-1929'', Lutetiae, Gallimard, 1970.</ref> == Memoria et historici == === Memoria disputata === [[Fasciculus:Georges Clemenceau Statue Paris.jpg|thumb|Statua a Francisco Cogné sculpta, Lutetiae prope Campos Elysios (anno 1932 erecta).]] Gloria «Patris Victoriae», anno 1918 ingens et post mortem narrationibus familiarium (Ioannis Martet, ducis Mordacq, Georgii Wormser) alita, non impedivit tamen quominus memoria eius diu incommoda esset. Dextra catholica et [[Carolus Maurras|Maurrassiana]] ei nec odium clericorum nec Versalias ignovit; sinistra socialistarum et communistarum memoriam «fractoris cessationum» et «bestiae rufae» fovit, adeo ut nomen eius e fastis sinistrae Francicae diu abesset. Statua tamen a Francisco Cogné anno 1932 in circo Camporum Elysiorum erecta, museum in domicilio eius viae Franklin institutum, Bélébat conservata, domus natalis in museum nationale conversa loca memoriae popularis numquam deficientis fixerunt; et exemplum Clemenceau, inde ab anno 1940 ([[Carolus de Gaulle|de Gaulle]] exemplum anni 1917 invocabat) usque ad discrimina nostrae aetatis, invocatur quotiens de auctoritate civitatis et virtute in rebus adversis agitur.<ref>De memoria Clemenceau: ''Dictionnaire Clemenceau'', op. cit., imprimis s.v. « caricature » et « Action française »; Winock, ''Clemenceau'', op. cit.</ref> Memoria etiam sua loca habet. Praeter statuam Parisiensem et museum viae Franklin, iam anno 1931 opera Iulii Jeanneney fideliumque apertum, Vendea summam memoriae continet: domus natalis apud Mouilleron-en-Pareds (quo in vico etiam Ioannes de Lattre de Tassigny natus est) museum nationale utrique viro dicatum continet; Bélébat, apud Saint-Vincent-sur-Jard, eo statu servata quo Clemenceau eam reliquit, inter loca regionis frequentissima manet; sepulcrum denique in Le Colombier, sine nomine, sine titulo, peregrinationis tacitae meta factum est. Classis Francica navi aeroplanis vehendis nomen Clemenceau dedit, quae ab anno 1961 ad annum 1997 in classe meruit; centena oppida viis, plateis, scholis idem nomen dederunt; et centesimus a victoria annus anno 2018 celebratus singularem locum confirmavit quem in memoria nationali tenet vir qui vivus honores fere omnes recusaverat.<ref>De museo viae Franklin et de locis memoriae Vendeanis: s.v. « Musée Clemenceau », in ''Dictionnaire Clemenceau'', op. cit.</ref> === Historicorum iudicium === Historici diu inter laudatores fideles et accusatores adversarios fluctuaverunt. Studium Iacobi Julliard de Clemenceau «fractore cessationum» (1965) examen criticum primi ministerii aperuit; biographia Davidis Robin Watson (1974) primam totius vitae tractationem doctam praebuit, quam secuta sunt magnum opus Ioannis Baptistae Duroselle (1988), tabulis musei Clemenceau nisum, deinde biographia Michaelis Winock (2007), scriptori et morum iudici non minus quam viro publico intenta. Dictionarium Clemenceau, a Sylvia Brodziak et Samuële Tomei curatum, et libellus Ioannis Francisci Chanet, qui hominem in ipsum aestum passionum republicanarum reponit, hanc novam aestimationem produxerunt, repugnantiis viri attentam: conciliator anni 1871 belli integri auctor factus est, senatus contemptor senator, coloniarum adversarius imperii administrator, defensor cessantium apud Carmaux eorundem in imperio adversarius. Haec ipsa inter optima proposita et imperii usum discordia, aperte suscepta nec dissimulata, efficit ut Clemenceau hodie inter aptissima studiorum argumenta habeatur ad mores civiles republicanorum cognoscendos.<ref>Jacques Julliard, ''Clemenceau briseur de grèves'', op. cit.; David Robin Watson, ''Georges Clemenceau. A Political Biography'', op. cit.; Jean-Baptiste Duroselle, ''Clemenceau'', op. cit.; Michel Winock, ''Clemenceau'', op. cit.; Sylvie Brodziak et Samuël Tomei (ed.), ''Dictionnaire Clemenceau'', op. cit.; Jean-François Chanet, ''Clemenceau'', op. cit.</ref> == Notae == <references /> == Opera praecipua Georgii Clemenceau == * ''De la génération des éléments anatomiques'', thèse de médecine, 1865. * ''La Mêlée sociale'', Lutetiae, Fasquelle, 1895. * ''Le Grand Pan'', Lutetiae, Fasquelle, 1896. * ''Les Plus Forts'', roman, Lutetiae, Fasquelle, 1898. * ''L'Iniquité'' (1899) et ''Vers la réparation'' (1899), premiers recueils des articles de l'affaire Dreyfus, suivis de cinq autres volumes jusqu'en 1903. * ''Le Voile du bonheur'', pièce en un acte, 1901. * ''Démosthène'', Lutetiae, Plon, 1926. * ''Au soir de la pensée'', Lutetiae, Plon, 2 vol., 1927. * ''Claude Monet. Les Nymphéas'', Lutetiae, Plon, 1928. * ''Grandeurs et misères d'une victoire'', Lutetiae, Plon, 1930 (opus postumum). == Bibliographia == === Biographiae et studia === * Jean-Baptiste Duroselle, ''Clemenceau'', Lutetiae, Fayard, 1988. * Michel Winock, ''Clemenceau'', Lutetiae, Perrin, 2007. * David Robin Watson, ''Georges Clemenceau. A Political Biography'', Londinii, Eyre Methuen, 1974. * Jean-François Chanet, ''Clemenceau. Dans le chaudron des passions républicaines'', Lutetiae, Gallimard, 2021 (praemio Lucien-Febvre anno 2023 ornatus). * Sylvie Brodziak et Samuël Tomei (ed.), ''Dictionnaire Clemenceau'', Lutetiae, Robert Laffont, in serie « Bouquins », 2017. * Jacques Julliard, ''Clemenceau briseur de grèves. L'affaire de Draveil-Villeneuve-Saint-Georges'', Lutetiae, Julliard, in serie « Archives », 1965. * Gaston Monnerville, ''Clemenceau'', Lutetiae, Fayard, 1968. === Testimonia et fontes === * Jean Martet, ''Le Silence de M. Clemenceau'', Lutetiae, Albin Michel, 1929 ; ''M. Clemenceau peint par lui-même'', Lutetiae, Albin Michel, 1929 ; ''Le Tigre'', Lutetiae, Albin Michel, 1930. * Henri Mordacq, ''Le Ministère Clemenceau. Journal d'un témoin'', Lutetiae, Plon, 4 vol., 1930-1931 ; ''Clemenceau au soir de sa vie, 1920-1929'', Lutetiae, Plon, 2 vol., 1933. * Georges Wormser, ''La République de Clemenceau'', Lutetiae, PUF, 1961 ; ''Clemenceau vu de près'', Lutetiae, Hachette, 1979. * Georges Clemenceau, ''Grandeurs et misères d'une victoire'', Lutetiae, Plon, 1930 ; ''Au soir de la pensée'', Lutetiae, Plon, 2 vol., 1927 ; ''Lettres à une amie, 1923-1929'', Lutetiae, Gallimard, 1970. == Nexus externi == {{CommuniaCat|Georges Clemenceau|Georgium Clemenceau}} {{Fontes biographici}} * [http://musee-clemenceau.fr/ De museo Clemenceau] {{Formula:Praesidentes consilii et Primi ministri Rei Publicae Francicae}} {{DEFAULTSORT:Clemenceau, Georgius}} [[Categoria:Primi ministri Franciae]] [[Categoria:Diurnarii Franciae]] [[Categoria:Scriptores Franciae]] [[Categoria:Nati 1841]] [[Categoria:Mortui 1929]] [[Categoria:Georgius Clemenceau|!]] [[Categoria:Auctores Francogallici]] al8srb4tvzcyuj0vokv1emoo4hsu12x 3969357 3969356 2026-07-01T12:58:25Z Marcus Terentius Bibliophilus 2059 /* «Eversor ministeriorum» et coloniarum adversarius */ 3969357 wikitext text/x-wiki {{capsa hominis Vicidata}} [[Fasciculus:Clemenceau - Manet.jpg|thumb|[[Georgii Clemenceau effigies (Manet)|Georgius Clemenceau]] ab [[Eduardus Manet|Eduardo Manet]] pictus]] {{L1}} '''Georgius Beniaminus Clemenceau''' ([[Lingua Francogallica|Francogallice]]: ''Georges Benjamin Clemenceau''; natus die [[28 Septembris]] [[1841]] in vico Mouilleron-en-Pareds in [[Vendea (praefectura Franciae)|Vendea]], mortuus die [[24 Novembris]] [[1929]] [[Lutetia|Lutetiae]]) [[medicus]], [[diurnarius]] et [[vir publicus]] Francogallicus fuit. Inter maximos viros [[Tertia Res Publica (Francia)|Tertiae Rei Publicae]] numeratur. Rebus publicis [[Francia|Franciae]] interfuit a bello anni 1870 usque ad finem [[Primum bellum mundanum|Primi Belli Orbis Terrarum]]. Praeses consilii ministrorum fuit primum ab anno 1906 usque ad annum 1909, deinde a mense Novembri anni 1917 usque ad mensem Ianuarium anni 1920. Quia bellum anno 1918 ad victoriam perduxit et [[Foedus Versaliis ictum (1919)|foedus Versaliense]] sanxit, «Pater Victoriae» cognominatus est; iam antea propter indolem ferocem «Tigris» vocabatur. Vita eius publica longissima fuit. Fere omnia magna discrimina Tertiae Rei Publicae vidit eorumque particeps fuit. Praefectus [[Mons Martyrum|Montis Martyrum]] fuit cum obsidionis tempore tum primis Communis Lutetiani diebus; annis post 1880 dux factionis sinistrae, quae «radicalis» vocabatur, tot ministeria orationibus evertit ut «eversor ministeriorum» diceretur; in suspicionem fraudis Panamensis adductus et comitiis anni 1893 victus, scribendo se restituit et inter primos defensores [[Alfredus Dreyfus|Alfredi Dreyfusi]] exstitit; idem epistulae apertae [[Aemilius Zola|Aemilii Zolae]] titulum «[[J'accuse...!|J'accuse]]» indidit. Anno 1902 senator [[Varus (praefectura Franciae)|Varensis]] electus in curiam rediit; rem publicam primum ab anno 1906 usque ad annum 1909 gubernavit, quibus annis, civibus inter se acriter contendentibus, diuturnam famam «domitoris secessionum opificum» sibi peperit; deinde, sex et septuaginta annos natus, gubernio praefuit quod victoriam pararet. Deum esse negabat, sacerdotum potentiae adversabatur, libertatem singulorum acerrime defendebat, imperio in alias gentes proferendo ob aequalitatem populorum repugnabat, Dreyfusum tuebatur, sed idem, ordinis custos, civitatis auctoritatem summam esse volebat: quapropter non facile uni factioni adscribi potest. Diu et dextrae et sinistrae partibus suspectus fuit: dextra eius in clericos odium reprehendebat, sinistra ei motus opificum repressos non ignoscebat. Ab exeunte saeculo vicesimo iterum a doctis magni aestimatur et inter gratissimos rerum Francogallicarum viros manet. == Ortus et institutio (1841–1865) == === Familia medicorum rei publicae faventium === Georgius Beniaminus Clemenceau natus est die 28 Septembris 1841 in vico Mouilleron-en-Pareds, in domo avorum maternorum, gentis Gautreau, ubi mater Emma parere maluerat. Familia Clemenceau ex agrorum dominis et medicis regionis quae Bocage vocatur erat: medici in ea gente inde a saeculo septimo decimo fuerunt, et proavus, Petrus Paulus Clemenceau, exercituum occidentalium medicus tempore rerum novarum, postea in concilio legibus ferendis sedit. Duo praedia familia possidebat: Aubraie, villam in vico La Réorthe, et Le Colombier, villam rusticam apud Mouchamps, ubi Georgius sepultus est. Cum illa Vendea regi et Ecclesiae fidelissima esset, familia tamen Clemenceau partes contrarias sequebatur, eorum scilicet qui ''Bleus'' vocabantur: hi erant cives litteris culti, [[Voltarius|Voltarii]] studiosi, rei publicae dediti.<ref>De familia et pueritia Vendeana: Jean-Baptiste Duroselle, ''Clemenceau'', Lutetiae, Fayard, 1988, cap. 1; Michel Winock, ''Clemenceau'', Lutetiae, Perrin, 2007.</ref> Pater, Beniaminus Clemenceau (1810–1897), medicus Lutetiae institutus, ubi rebus novis anni 1830 interfuerat, aliquamdiu [[Portus Namnetum|Namnetibus]] medicinam exercuit, deinde ea relicta praedium Aubraie colendum suscepit. Rei publicae propugnator acerrimus, [[Iulius Michelet|Micheleti]] admirator, Deum esse tam constanter negans ut neminem liberorum baptizari sineret, anno 1848 concilio populari Namnetensi interfuit et inter duces fuit earum societatum occultarum quae in occidentali Gallia rem publicam fovebant. Primum post rem publicam die 2 Decembris 1851 vi oppressam comprehensus, iterum anno 1858, post insidias ab Orsinio factas, captus et in [[Algeria|Algeriam]] deportari iussus, tandem dimissus est. Hae calamitates puerum Georgium graviter moverunt, qui a patre et medicinae amorem et rei publicae studium et acrem religionis contemptum accepit. Mater, Emma Gautreau, filia agricolae locupletis vici Mouilleron, e familia [[Protestantes|protestantium]] orta, domui lenitatem attulit, quam filius memoria semper tenuit.<ref>De Benjamin Clemenceau, de studiis eius annorum 1830 et 1848 deque comprehensionibus annorum 1851 et 1858: Duroselle, ''Clemenceau'', op. cit., cap. 1; Jean-François Chanet, ''Clemenceau. Dans le chaudron des passions républicaines'', Lutetiae, Gallimard, 2021, cap. 1.</ref> === Studia Namnetensia et medicina Lutetiana === E schola privata Monfort egressus, Georgius lyceum Namnetense frequentavit, quod hodie eius nomine appellatur. Discipulus ingeniosus sed inconstans, amorem Graeciae antiquae ibi concepit, cuius litteras per totam vitam lectitavit; Romam contra aversabatur. Primis studiis anno 1858 absolutis, die 1 Novembris eiusdem anni scholae medicinae Namnetensi nomen dedit, ubi tres annos studuit et probationem eorum quos externos (''externes'') vocant superavit; anno 1861 Lutetiam petivit ut studia perficeret.<ref>De studiis Namnetensibus et de schola medicinae praeparatoria: Duroselle, ''Clemenceau'', op. cit., cap. 1–2, ex studiis Jean-Pierre Kernéis.</ref> Lutetiae inter iuvenes studentes imperio [[Napoleo III (imperator Franciae)|Napoleonis III]] adversari coepit. Cum sodalibus quibusdam, inter quos Ludovicus Andrieux, postea praefectus vigilum, libellum hebdomadarium ''Le Travail'' condidit, in quo etiam Aemilius Zola scribebat. Mense Februario 1862, quod libellis propositis cives ad memoriam rerum anni 1848 celebrandam convocaverat, comprehensus tres et septuaginta dies in carcere Mazas detentus est. Tum [[Ludovicus Augustus Blanqui|Augustum Blanqui]] frequentabat, cuius auctoritate aliquamdiu tenebatur, et societati se adiunxit cui nomen erat ''Agis comme tu penses''; cuius socii, qui se libere cogitare profitebantur, inter alia pollicebantur se nuptias ritu sacro numquam celebraturos. Mense Maio 1865, dissertatione de generatione elementorum [[Anatomia|anatomicorum]] publice defensa, doctoris gradum adeptus est.<ref>De ''Le Travail'', de carcere Mazas et de societate «Agis comme tu penses»: Winock, ''Clemenceau'', op. cit.; Duroselle, ''Clemenceau'', op. cit., cap. 2.</ref> === Commoratio Americana (1865–1869) === De rebus Francicis desperans, etiam infelici amore Hortensiae Kestner afflictus, quae uxoris amici eius Augusti Scheurer-Kestner soror erat, Clemenceau in [[Civitates Foederatae Americae|Civitates Foederatas Americae]] navigavit et die 28 Septembris 1865, quo die quartum et vicesimum aetatis annum complevit, paucis mensibus post bellum civile finitum, [[Novum Eboracum]] advenit. Fere quattuor annos ibi mansit, instituta popularia Americanorum iis temporibus quae ''Reconstruction'' vocantur magna cum admiratione observans: disputationes de praeside Andrea Johnson in iudicium vocando audiit et inde didicit potestati unius hominis et iis qui ''conservateurs'' vocantur diffidere. Actis diurnis quae ''Le Temps'' inscribuntur epistulas Americanas mittebat, et tenues reditus augebat linguam Francogallicam et artem equitandi docens in schola puellarum quam domina Aiken regebat, in oppido Stamford [[Connecticuta|Connecticutae]].<ref>De commoratione Americana et de epistulis « Lettres d'Amérique »: Duroselle, ''Clemenceau'', op. cit., cap. 3 (de re Kestner, p. 69–72); Winock, ''Clemenceau'', op. cit.; s.v. « États-Unis », in ''Dictionnaire Clemenceau'', op. cit.</ref> Ibi puellam Mariam Plummer adamavit, patre orbam, in Wisconsinia educatam, avunculo Horatio Taylor, argentario Novi Eboraci, commissam. Post primam repulsam, duo itinera trans oceanum longamque de ritu sacro adhibendo contentionem, quem Clemenceau omnino respuebat, nuptiae apud magistratum Novi Eboraci die 20 Iunii 1869 factae sunt; coniuges statim in Franciam profecti sunt. Tres liberi nati sunt: Magdalena (1870), Theresia (1872), Michael (1873). Matrimonium parum concors paulatim solutum est: anno 1892 Clemenceau, adulterii crimine usus, divortium celerrime obtinuit, liberis sibi adiudicatis, et Maria in Americam remissa est. Quae postea in Franciam reversa, Lutetiae mense Septembri 1922, ab omnibus deserta, mortua est.<ref>De Mary Plummer, de nuptiis diei 20 Iunii 1869 et de divortio anni 1892: Duroselle, ''Clemenceau'', op. cit., p. 83–85 et 337–338; Chanet, ''Clemenceau'', op. cit.; Sylvie Brodziak, s.v. « Plummer, Mary », in Sylvie Brodziak et Samuël Tomei (ed.), ''Dictionnaire Clemenceau'', Lutetiae, Robert Laffont, in serie « Bouquins », 2017.</ref> == Initium vitae publicae: Mons Martyrum, bellum, Commune Lutetianum (1870–1871) == === Praefectus regionis duodevicesimae === In Franciam reversus, Clemenceau in [[Mons Martyrum|Monte Martyrum]] medicinam exercuit, ubi plebem curans «medicus pauperum» vocabatur. Imperio die 4 Septembris 1870 everso, statim ad rem publicam tractus est: postridie Stephanus Arago, praefectus Lutetiae, eum regioni duodevicesimae urbis praefecit. Dum urbs obsidetur, annonam, auxilia, scholas curavit et omnibus indutiis repugnavit; die 31 Octobris, cum in curia urbana seditio orta esset, comitia municipalia statim habenda censuit et, Stephano Arago amoto, cum gubernium auctoritatem suam recuperavisset, magistratu se abdicavit; die tamen 5 Novembris ingenti consensu praefectus electus est. Die 8 Februarii 1871 delegatus Sequanae in conventum nationalem electus, in extrema sinistra sedit et contra pacis condiciones suffragium tulit, [[Alsatia|Alsatiae]] partisque [[Lotharingia|Lotharingiae]] cessionem recusans.<ref>De praefectura Montis Martyrum, de die 31 Octobris 1870 et de comitiis mensis Februarii 1871: Winock, ''Clemenceau'', op. cit.; s.v. « Guerre de 1870 », in ''Dictionnaire Clemenceau'', op. cit.</ref> === Dies 18 Martii 1871 et conciliatio frustra temptata === In eius regione tragoedia diei 18 Martii 1871 acta est. Cum [[Adolphus Thiers]] [[canno|tormenta]] custodiae nationalis in colle collecta auferri iussisset, res mane male cessit: milites cum multitudine consenserunt, et dux Lecomte, qui tela conici iusserat, a suis militibus comprehensus est. Clemenceau, qui prima luce cum Lecomte collocutus erat et suaserat ut tormenta celerius amoverentur, sero de periculo certior factus est: cum in viam des Rosiers, fascia praefecti cinctus, pervenit, duces Lecomte et Clément-Thomas paulo ante a multitudine interfecti erant. Ipse quoque petitus, cum seditiosi, qui eum [[Versaliae|Versaliensibus]] conscium putabant, mortem ei minarentur, vix manus furentium effugit. De ea re testimonium notissimum reliquit, in quo «sanguinis furorem» multitudinis effrenatae describit; eius diei onus per totam vitam tulit, cum quaestio parlamentaria aliquamdiu culpam in eum conferre conata esset.<ref>Narrationem Clemenceau de die 18 Martii, in qua verba de « sanguinis furore » leguntur, edidit Jean Martet, ''Le Silence de M. Clemenceau'', Lutetiae, Albin Michel, 1929; vide Chanet, ''Clemenceau'', op. cit., et Duroselle, ''Clemenceau'', op. cit., p. 107–111.</ref> Proximis diebus Clemenceau Lutetiam et [[Versaliae|Versalias]] conciliare frustra conatus est. In conventu, die 22 Martii, cum aliis delegatis rei publicae faventibus rogationem tulit de consilio municipali Lutetiano statim eligendo, ut seditioni causa eriperetur; a maiore parte regum studiosa exsibilatus est. Eodem die summum custodiae nationalis concilium eum praefectura privavit. Inter «rusticos», qui Lutetiam domare volebant, et seditiosos, qui Commune suum declarare parabant, positus, cum aliis praefectis de comitiis differendis egit, sed die 26 Martii in sua regione septingenta quinquaginta duo tantum suffragia rettulit. Postridie etiam delegati munere se abdicavit; per septem illos dies cruentos Lutetia aberat: in provinciis enim cum societate quae «Ligue d'union républicaine des droits de Paris» vocabatur extrema conciliandi consilia persequebatur. Haec duo simul expertus, bellum civile et conciliatorum imbecillitatem, primam, ut [[Michael Winock]] iudicat, rerum civilium disciplinam accepit.<ref>De conciliandi conatibus, de praefectura die 22 Martii adempta et de abdicatione diei 27 Martii 1871: Winock, ''Clemenceau'', op. cit., cap. 1.</ref> == Dux sinistrae radicalis (1871–1893) == [[Fasciculus:CLEMENCEAU, Georges, Nadar, GALLICA.jpg|thumb|Georgius Clemenceau, imago photographica ex officina Nadar orta.]] === A consilio municipali ad Cameram === Mense Iulio 1871 in consilium municipale Lutetiae pro vico Clignancourt electus, anno 1875 eius praeses factus est. Comitiis mensis Februarii 1876 sedem delegati regionis duodevicesimae recuperavit, quam usque ad annum 1885 tenuit; deinde pro [[Varus (praefectura Franciae)|Varo]] ab anno 1885 ad annum 1893 in Camera sedit. In Camera celeriter orator extremae sinistrae, quae mox radicalis appellata est, omnium maxime timendus evasit: verbis brevibus, acri irrisione, argumentis pressis a florida illius aetatis eloquentia discessit. Primum magnum certamen pro Communis fautoribus suscepit, quibus veniam inde ab anno 1876 cum [[Victor Hugo|Victore Hugo]] postulavit et anno 1880 plenam atque integram obtinuit.<ref>De consilio municipali Lutetiae et de certamine pro venia communalistis danda: Duroselle, ''Clemenceau'', op. cit., p. 116–117; ''Dictionnaire Clemenceau'', op. cit., s.v. « Pelletan »; Winock, ''Clemenceau'', op. cit.</ref> Mense Ianuario 1880 prima sua [[Diarium|acta diurna]] condidit, ''La Justice'', quibus Camillus Pelletan scriptis praefectus est quaeque tredecim annos radicalium vox fuerunt. Programma eius, oratione in Monte Martyrum anno 1880 habita praesertim expositum, haec complectebatur: leges constitutionales anni 1875, quas nimis veterum institutorum tenaces iudicabat, retractandas; ecclesias a civitate seiungendas; tributum ex reditibus instituendum; libertates scribendi, conveniendi, sociandi; reformationes sociales ([[tempus laboris]], dominorum obligationem in laboris casibus, pensiones senectutis), quibus opifices in rem publicam reciperentur. Bonorum communioni adversus, Clemenceau operarios [[socialismus|socialismo]] nascenti eripere volebat: oratio diei 8 Maii 1891, octavo die post caedem [[Fourmies (Septentrio)|Fourmiensem]] habita, in qua «Quartum Statum» surgentem descripsit, totam eius sententiam complectitur, reformationibus quidem opificum causa faciendis intentam, [[Pugna classium|ordinum autem certamini]] adversam.<ref>De ''La Justice'' et de programmate radicalium: ''Dictionnaire Clemenceau'', op. cit., s.v. « Justice (La) »; oratio diei 8 Maii 1891 de « Quarto Statu » ex ''Journal officiel'' citatur apud Duroselle, ''Clemenceau'', op. cit., p. 254–255, in ''Dictionnaire Clemenceau'' et apud Chanet, ''Clemenceau'', op. cit.</ref> === «Eversor ministeriorum» et coloniarum adversarius === Annis post 1880 Clemenceau rostris ut telo utebatur: eius interpellatione «magnum ministerium» [[Leo Gambetta|Gambettae]] mense Ianuario [[1882]] cecidit, et plura gubernia eorum qui «opportunistes» (Latine: rerum opportunarum speculatores) vocabantur orationibus eius eversa sunt; inde fama «eversoris ministeriorum» nata est. Diutissime cum [[Iulius Ferry|Iulio Ferry]] contendit, cuius consilia de imperio in exteras terras proferendo tribus de causis oppugnabat: vires patriae contra Germaniam reservandas dispergi; sumptus immensos esse; falsam esse illam speciem humanitatis barbaris afferendae. Die 30 Martii [[1885]], post rem apud Lang Son gestam, quae clades maior quam erat nuntiata est, ultimum ictum intulit: se in subselliis gubernii non iam ministros sed reos videre dixit; Ferry eodem die eversus est.<ref>De casu Ferry et de fama « eversoris ministeriorum »: Chanet, ''Clemenceau'', op. cit.; Duroselle, ''Clemenceau'', op. cit.</ref> Die 30 Iulii 1885, orationi respondens qua Ferry colonias officio «superiorum gentium» erga «inferiores» defenderat, Clemenceau unam ex clarissimis contra colonias orationibus parlamentariis habuit: superiores gentes, inferiores gentes: facile dictu! Indorum Sinarumque excultas civitates commemorans, et admonens doctos quosdam Germanos «demonstravisse» gentem Francicam inferiorem esse, ut clades anni 1870 explicaretur, in expugnatione nihil nisi vim sine iure esse denuntiavit. Haec oratio, postridie tota in ''La Justice'' edita, non impedivit quominus recentiores historici imaginem Clemenceau coloniarum osoris temperarent: rerum enim potitus imperium iam partum retinendum administravit.<ref>Oratio diei 30 Iulii 1885 in ''La Justice'' diei 31 Iulii 1885 edita est; vide Winock, ''Clemenceau'', op. cit., et Julie d'Andurain, s.v. « Colonisation », in ''Dictionnaire Clemenceau'', op. cit., quae monet ne Clemenceau simpliciter coloniarum osor habeatur.</ref> Haec perpetua adversandi ratio ei etiam damno fuit. Clemenceau rationem rerum gradatim efficiendarum, quam Gambetta et Ferry defendebant, respuebat: programma republicanum statim perfici postulabat, imprimis leges anni 1875 retractari, ita ut una tantum Camera maneret et senatus conservator tolleretur. Quem «opportunistae» criminabantur republicanos dividere et veterum rerum fautoribus servire; ille eos optima quaeque lucri causa prodidisse arguebat. Comitiis mensis Octobris 1885 et in Sequana et in Varo electus, Varum elegit, cuius vetus republicana traditio ingenio eius respondebat; anno 1889 sedem apud Draguignan retinuit. Tamen, quamvis Camerae auctoritate praestaret, his annis numquam imperium petivit: dum res publica programmati suo non respondet, gubernii particeps fieri noluit, atque ita censoris tantum partes egit, quae tandem suis quoque taedio fuerunt. === A Boulanger ad Panamam: per scandala === Quod generalis [[Georgius Boulanger|Boulanger]] tantum crevit, partim Clemenceau imputandum est, qui eum ministerio belli in gubernio Freycinet, mense Ianuario 1886, praefici curavit, ducem rei publicae amicum se promovere ratus. Cum autem motus Boulangisticus in motum populari imperio faventem reique publicae periculosum mutatus esset, inter acerrimos eius adversarios fuit et anno 1888 Societati iurium hominis et civis condendae interfuit, qua republicanorum defensio ordinaretur. Ex eo discrimine etiam didicit novis Caesaribus perpetuo diffidere; vicissim is factus est quem dextra nationalis et Iudaeorum osores libentissime petebant.<ref>De Clemenceau et motu Boulangistico: Winock, ''Clemenceau'', op. cit.; Duroselle, ''Clemenceau'', op. cit.</ref> Fraus Panamensis ictum paene mortiferum ei intulit. Clemenceau numquam inter eos fuit qui pecunias acceperant: nulla quaestio probavit eum quidquam a Societate accepisse. Sed amicus erat Cornelii Herz, negotiatoris audacis, qui ab anno 1883 ad annum 1885 partem actorum ''La Justice'' possederat quique unus e duobus maximis rerum publicarum corruptoribus, cum barone Iacobo de Reinach, fuisse patuit. Mors suspecta Reinach, nocte inter dies 19 et 20 Novembris 1892, paucis horis post desperatum colloquium cui Clemenceau adfuerat, deinde fuga Herz [[Londinium]], delegatum Varensem calumniis inauditae acerbitatis obiecerunt, in quibus odium parlamenti Boulangisticum cum Iudaeorum odio actorum ''La Libre Parole'' coniungebatur. Die 20 Decembris 1892 Paulus Déroulède eum in Camera nominatim accusavit, quod Herz in vitam publicam Francicam introduxisset; certamen singulare sclopetis exeunte Decembri commissum neminem vulneravit. Mense Iunio 1893 delegatus Millevoye in rostris «chartas Norton» recitavit, quibus probari videbatur Clemenceau ab Anglia mercede conductum esse; sed falsa tam crassa erant ut sessio accusatori ludibrio verteretur, et iudices falsarios damnaverunt. Iure purgatus, Clemenceau tamen apud populum laesus mansit.<ref>De Panama, de Cornélius Herz, de interpellatione Déroulède et de falsis « chartis Norton »: Winock, ''Clemenceau'', op. cit., qui de partibus Andrieux disputat; Duroselle, ''Clemenceau'', op. cit., qui demonstrat Clemenceau numquam pecunias accepisse; Adrien Dansette, ''Les Affaires de Panama'', Lutetiae, Perrin, 1934.</ref> Comitiis mensis Septembris 1893 in Varo, post contentionem asperrimam in qua clamoribus «Aoh yes!» vexabatur, secundo suffragio a coalitione varia victus est, quamquam die 7 Augusti, magna oratione apud Salernes habita, honorem suum et opera defenderat. Duos et quinquaginta annos natus, post quindecim annos auctoritatis in sinistram parlamentariam, sine mandato, aere alieno obrutus relictus est, et ''La Justice'' cladi haud diu superstes fuit.<ref>De petitione Varensi et de clade diei 3 Septembris 1893: Winock, ''Clemenceau'', op. cit.; ''Dictionnaire Clemenceau'', op. cit., s.v. « Justice (La) ».</ref> == Diurnarius et Dreyfusi defensor (1893–1902) == === Scribendo restitutus === Annis 1893–1897 necessario ad diurna et litteras se convertit. Cotidie scribebat, primum in ''La Justice'', deinde in aliis foliis, et commentarios in libros collegit: ''La Mêlée sociale'' (1895), ''Le Grand Pan'' (1896), testimonia hominis de moribus civitatis cogitantis, [[Carolus Darwin|Darwini]] et philosophiae positivae studiosi. Anno 1898 unicam fabulam longam edidit, ''Les Plus Forts'', et annis 1901–1902 hebdomadarium solus scripsit, ''Le Bloc''. Haec opera abundantia, diu neglecta, a criticis nuper pluris aestimata sunt: scriptorem verum produnt, [[Claudius Monet|Claudii Monet]], Gustavi Geffroy, [[Augustus Rodin|Augusti Rodin]] amicum, artis Iaponicae studiosissimum interpretem.<ref>De operibus litterariis annorum 1893–1902: Sylvie Brodziak, s.v. « Plus Forts (Les) », in ''Dictionnaire Clemenceau'', op. cit.; Winock, ''Clemenceau'', op. cit.</ref> === Causa Dreyfusiana: a dubitatione iuridica ad certam sententiam === [[Fasciculus:J'accuse - Gallica - page 1.jpg|thumb|Prima pagina diurnorum ''L'Aurore'' diei 13 Ianuarii 1898, cum epistula Aemilii Zolae «J'accuse...!».]] Causa Dreyfusiana Clemenceau campum renascendi praebuit. Exeunte anno 1897 in acta ''L'Aurore'' Ernesti Vaughan receptus, mense Novembri ab Augusto Scheurer-Kestner persuasus est damnationem anni 1894 quaestione vitiosa niti; primus eius commentarius retractationi favens statim prodiit. Initio sententia eius mere iuridica erat: innocentiam, cuius probationem se non habere dicebat, non affirmans, legem omnibus aequam postulabat, quod iustitiae praesidia uni negari non possent quin tota civitas periclitaretur. Post absolutionem flagitiosam Esterhazy, die 11 Ianuarii 1898, ipse epistulam apertam Aemilii Zolae ad praesidem rei publicae in ''L'Aurore'' recepit eique titulum, ex ipso textu sumptum, invenit: «J'accuse...!», die 13 Ianuarii trecentis milibus exemplarium editum. Idem, commentario diei 23 Ianuarii, vocabulum «intellectuels» ad libellorum subscriptores significandos firmavit.<ref>De conversione ad retractationem, de titulo « J'accuse » et de vocabulo « intellectuels »: Winock, ''Clemenceau'', op. cit., cap. 15–16; Duroselle, ''Clemenceau'', op. cit.</ref> In iudicio Zolae (mense Februario 1898) cum fratre Alberto, advocato procuratoris actorum, verba fecit, oratione rem latius proponens: non unius hominis fortunam, sed quaestionem agi utrum potestas militaris iuri subiceretur, et periculum imminere imperii sub gladio constituti. Disputationes iudicii, in primis confessio cuiusdam ducis dicentis concilium militare damnationem Dreyfusi, sontis aut insontis, retractare noluisse, eum de innocentia damnati plane persuaserunt. Per totam causam plura centena commentariorum in ''L'Aurore'' edidit, postea septem voluminibus collecta, et cum Eduardo Drumont sclopetis certavit. Post alterum iudicium Redonense et veniam Dreyfuso mense Septembri 1899 datam, quam invitus accepit, quod iustitiam plenam deseri putabat, inter eos mansit qui restitutionem postulabant, anno 1906 perfectam. Causa Dreyfusiana certamina eius transformavit: exinde rei publicae defensio et contra nationis cultum immodicum clericorumque potentiam pugna actionem eius rexerunt.<ref>De iudicio Zolae et de sententia Clemenceau de innocentia mutata: ''Dictionnaire Clemenceau'', op. cit.; Winock, ''Clemenceau'', op. cit. Verba de « imperio sub gladio » in ''L'Aurore'' postridie iudicii leguntur.</ref> Alterum concilium militare, [[Condate Redonum|Redonibus]] aestate anni [[1899]] post rescissum anno 1894 iudicium coactum, Dreyfusum iterum, causis levantibus additis, damnavit: sententia absurda quae Europam consternavit. Cum gubernium Waldeck-Rousseau veniam a praeside rei publicae dandam proponeret, Clemenceau primo vehementer obstitit: veniam accipere idem esse ac innocentiam non proclamare, et ius deserere ut ad misericordiam confugeretur. Tandem damnati viribus exhaustis cessit, sed retractationem plenam persequi non destitit, quae die 12 Iulii 1906 perfecta est: summum tribunal iudicium Redonense sine remissione rescidit, Dreyfus in exercitum restitutus et honore militari ornatus est. Forte tum Clemenceau in gubernio erat; paucis post mensibus, praeses consilii factus, Picquart, tribunum ob veritatem detectam vexatum, ministrum belli fecit, simul reparandi simul lacessendi causa. Haec fides frigora non exclusit: cum ipso Alfredo Dreyfus, quem nimis patientem iudicabat, rarus ei usus fuit, et necessitudines cum parte Dreyfusianorum, cum [[Ioannes Jaurès|Jaurès]] et Péguy, post communem victoriam cito refrixerunt.<ref>De iudicio Redonensi, de venia et de restitutione anni 1906: Winock, ''Clemenceau'', op. cit.; Duroselle, ''Clemenceau'', op. cit.</ref> == Reditus ad imperium (1902–1909) == [[Fasciculus:Georges Clemenceau par Nadar, Paul.jpg|thumb|Clemenceau a Paulo Nadar photographice expressus.]] === Senator Varensis et «primus Franciae vigil» === Mense Aprili 1902 is, qui olim senatum tollendum postulaverat, senator Varensis electus est; quam inconstantiam aequo animo tulit. Coniunctioni sinistrarum («Bloc des gauches») eiusque laicis consiliis favit et legi anni 1905 de ecclesiis a civitate seiungendis suffragatus est, a factione tamen radicali ordinata, anno 1901 condita, semper afuit neque ei umquam nomen dedit. Die 14 Martii 1906, quattuor et sexaginta annos natus, primum in gubernium intravit, minister rerum interiorum in consilio Sarrien, quattuor diebus post cladem fodinarum apud Courrières, qua plus mille homines in praefectura Freti Calesiani perierant.<ref>De comitiis senatoriis anni 1902 et de necessitudine cum factione radicali: ''Dictionnaire Clemenceau'', op. cit., s.v. « Parti radical ».</ref> Operum cessatio, quae regionem fodinarum statim incendit, ei occasionem dedit rationem suam definiendi. Die 17 Martii, apud Lens, invito praeside consilii, sodaliciorum ducibus declaravit cessationem operum ius esse absolutum neque se milites missurum, dum operis libertas hominesque incolumes essent: res a ministro rerum interiorum antea inaudita. Sed violentia latius serpente milites arcessere coactus est, et appropinquante die 1 Maii 1906, quem confoederatio CGT seditiosum fore nuntiabat, duces eius ante diem comprehendi iussit. In Camera custodis ordinis partes audacter professus est, se ipsum «primum Franciae vigilem» appellans. Comitia mensis Maii 1906, quibus sinistrae late vicerunt, auctoritatem eius firmaverunt: die 25 Octobris 1906 Sarrien in praesidio consilii successit, ministerio rerum interiorum retento.<ref>De Courrières, de oratione apud Lens diei 17 Martii 1906 et de die 1 Maii 1906: ''Dictionnaire Clemenceau'', op. cit.; Jacques Julliard, ''Clemenceau briseur de grèves'', Lutetiae, Julliard, in serie « Archives », 1965.</ref> === Primum gubernium Clemenceau (Octobri 1906 – Iulio 1909) === Ministerium quod composuit, ex radicalibus et socialistis nulli factioni adscriptis constitutum, magnum reformationum programma proposuit: tributum ex reditibus, pensiones opificum, vias ferratas redimendas, concilia militaria reformanda. Ministerium Laboris et Providentiae socialis creavit, Renato Viviani socialistae commissum: institutum quod mansit. Leges tamen promissis minores fuerunt: redemptio viarum ferratarum occidentalium (1908) et lex de requiete hebdomadaria utcumque servata inter pauca bene gesta numerantur, cum tributum ex reditibus, a Iosepho Caillaux paratum, in senatu haereret. In re autem vigilum gravissima perfecit: Caelestinus Hennion summae custodiae publicae praepositus est, et decreto diei 30 Decembris 1907 cohortes regionales vigilum mobiles institutae sunt, quae in memoria populi «cohortes Tigris» manserunt.<ref>De programmate anni 1906, de ministerio Laboris et de cohortibus mobilibus: Winock, ''Clemenceau'', op. cit.; Christophe Cornevin, s.v. « Hennion », in ''Dictionnaire Clemenceau'', op. cit.</ref> Totum illud tempus certamine cum motu opificum occupatum est. Contra CGT, quae inde a conventu Ambianensi (1906) cessationi operum generali et seditiosae studebat, Clemenceau identidem vires expertus est: cessantibus opificibus electricis Parisiensibus, baiulis portuum, nautis, tabellariis. Gravissimum discrimen fuit vinitorum meridianorum seditio vere anni 1907: contra motum ingentem ob vini vilitatem ortum, qui centena milia hominum post cauponem Marcellinum Albert congregabat, gubernium duces comprehendi iussit et milites misit; Narbone mense Iunio nonnulli glandibus perierunt, et milites legionis septimae decimae Biterris imperia detrectaverunt. Exitus rei saepe narratus est: Marcellinus Albert, Lutetiam profectus ut vinitorum causam ageret, e colloquio cum ministro infamis discessit, cum Clemenceau ei centum francos ad reditum dedisset. Anno 1908 cessatio eorum qui in harenariis vallis Sequanae laborabant in tragoediam versa est: duo cessantes a custodibus publicis apud Draveil-Vigneux die 2 Iunii occisi sunt, quattuor alii apud Villeneuve-Saint-Georges die 30 Iulii ceciderunt; gubernium principes CGT comprehendi iussit, confoederationem tamen non dissolvit, quod multi e maiore parte flagitabant. Socialistae «gubernium sicariorum» clamabant; orationum certamina inter Clemenceau et Jaurès, in primis mense Iunio 1906 de proprietate, civitate, socialismi futuro, inter summa eloquentiae parlamentariae illius aetatis numerantur: consiliis de futuro a tribuno socialista expositis Clemenceau scientiam hominis qualis est et rationem reformationum singillatim parandarum opposuit.<ref>De certaminibus opificum annorum 1906–1909, de vinitoribus meridianis et de re Draveil-Villeneuve-Saint-Georges: Julliard, ''Clemenceau briseur de grèves'', op. cit.; Chanet, ''Clemenceau'', op. cit.; s.v. « Draveil-Vigneux et Villeneuve-Saint-Georges, affaire », in ''Dictionnaire Clemenceau'', op. cit.</ref> Historici imaginem «fractoris cessationum» his annis natam postea temperaverunt. Iacobus Julliard demonstravit Clemenceau non ius cessandi frangere voluisse, quod tota vita et adhuc apud Carmaux anno 1892 defenderat, sed violentiam et legum contemptum eorum sodaliciorum quae, actionem directam professa, ex omni contentione quasi meditationem rerum novarum faciebant; praefectis enim constanter mandabat ut et operis libertatem et cessandi libertatem aeque tuerentur neve milites ante tempus mitterent. Manet tamen quod caedes annorum 1906–1909, quales post caedem Fourmiensem non acciderant, inter eum et opifices ordinatos discidium numquam sanatum fecerunt; ex quo natum est odium quod CGT et socialistae per bellum ei habuerunt.<ref>Jacques Julliard, ''Clemenceau briseur de grèves'', op. cit.; de cessatione apud Carmaux et de arbitrio anni 1892, ''Dictionnaire Clemenceau'', op. cit.</ref> In rebus externis Clemenceau, certamen cum Germania vitari non posse persuasus, consensionem cum Britannia («Entente cordiale») et necessitudinem cum Russia firmavit, et controversiam Francogermanicam de perfugis Casablancae (1908) arbitrio composuit. Gubernium eius, inter longissima Tertiae Rei Publicae, die 20 Iulii 1909 cecidit, post disputationem de classe in qua verbis inauditae asperitatis cum Delcassé conflixit: suffragatione de ordine agendi victus, statim se abdicavit. [[Aristides Briand]], eius minister, successit.<ref>De casu gubernii diei 20 Iulii 1909: Duroselle, ''Clemenceau'', op. cit.; Watson, ''Georges Clemenceau. A Political Biography'', Londinii, Eyre Methuen, 1974.</ref> == Censor et vigil rei publicae (1909–1917) == Insequentes anni Clemenceau ad duo sua munera reduxerunt, senatum et diurna. Post orationes in America Meridiana habitas (1910), pugnam contra Briand, deinde contra Caillaux resumpsit, cuius consilia Germaniae concedendi in discrimine Agadirensi et in pacto Francogermanico anni 1911 de Congo denuntiavit. Mense Maio 1913 nova acta diurna condidit, ''L'Homme libre'', et eodem anno legi de militia ad tres annos producenda suffragatus est, certamen appropinquare persuasus; annis 1912–1913 etiam [[Raimundus Poincaré|Poincaré]] viam ad praesidium rei publicae in conventu praeparatorio republicano obstruere conatus est, electionem tamen non impedivit.<ref>De ''L'Homme libre'', de lege militiae trium annorum et de comitiis praesidis creandi anni 1913: Winock, ''Clemenceau'', op. cit.; Duroselle, ''Clemenceau'', op. cit.</ref> Per Magnum Bellum in gubernia «Unionis sacrae» intrare noluit et censoris partes elegit. Die 26 Augusti 1914, cum consilium Viviani novaretur, ministerium a Briand oblatum recusavit, indignum ratus tali tempore sub alio quam se ipso servire; quod propositum per totum bellum tenuit. Acta eius, exeunte Septembri 1914 suppressa, quod vitia curationis vulneratorum vehendorum detexerant, titulo provocanti ''L'Homme enchaîné'' redierunt et cotidie contra apparatus bellici defectus, vanam magistratuum fiduciam, inanes legatorum spes pugnabant, intra fines censurae cum qua perpetuum bellum minutum gerebat. Praeses commissionis exercitus et commissionis rerum externarum senator gravissimus, frontem identidem visitabat et testes audiebat, scientiam rei bellicae colligens quam pauci parlamentarii cum eo communicabant; milites adventibus eius, usque in fossas primae aciei, assueverunt.<ref>De ''L'Homme enchaîné'' et de opera Clemenceau in commissionibus senatoriis: Duroselle, ''Clemenceau'', op. cit.; Winock, ''Clemenceau'', op. cit.</ref> Crescente civium lassitudine, post cruentum impetum a Nivelle factum, militum seditiones et operum cessationes veris anni 1917, pugnam contra eos qui de victoria desperabant suam fecit: die 22 Iulii 1917 in senatu contra Ludovicum Malvy, ministrum rerum interiorum ab anno 1914, indulgentiae erga pacis fautores accusatum, orationem accusatoriam habuit quae gubernium Ribot concussit et viam reditus sui aperuit. Eversis consiliis Ribot et Painlevé, Poincaré, qui eum minime amabat quemque Clemenceau semper oppugnaverat, eum arcessere statuit: inter Caillaux, id est pacem compositam quaerendam, et Clemenceau, id est bellum usque ad victoriam, praeses rei publicae decrevit, intellegens, ut in commentariis suis notavit, vim veteris pugnatoris fabulis iam celebratam plus valituram esse quam cuiusvis alterius consilii infirmitatem. Colloquia diebus 14 et 15 Novembris 1917 habita sunt; gubernium die 16 constitutum est.<ref>De oratione diei 22 Iulii 1917 et de gubernio constituendo: Chanet, ''Clemenceau'', op. cit.; Duroselle, ''Clemenceau'', op. cit., p. 583–588, qui commentarios Poincaré de colloquiis dierum 14 et 15 Novembris 1917 citat.</ref> == Gubernium victoriae (1917–1918) == === «Bellum gero» === Die 20 Novembris 1917 novus praeses consilii, idem minister belli, Camerae declarationem ad unam rem redactam proposuit, bellum, et fidem 418 suffragiis contra 65 (quae socialistarum erant) obtinuit. Gubernium eius, ex viris secundi ordinis et fidelibus compositum, circa manum arte coniunctam versabatur: Georgium Mandel, principem officii civilis, ducem Henricum Mordacq, principem officii militaris, Iulium Jeanneney, subsecretarium praesidio consilii additum, Georgium Wormser, a consiliis politicis. Haec potestatis contractio, quae Poincaré a summis deliberationibus arcebat, plane tamen parlamentaria mansit: Clemenceau commissionibus parebat, inspectionem parlamentariam apud exercitus accipiebat et fidem Camerae identidem petebat. Die 8 Martii 1918, socialistis respondens, programma suum paucis verbis expressit, quae posteri memoria tenuerunt: «Domi: bellum gero; foris: bellum gero. Semper bellum gero.»<ref>De declaratione diei 20 Novembris 1917 et de ratione regendi: Duroselle, ''Clemenceau'', op. cit., p. 591–592; Chanet, ''Clemenceau'', op. cit.; ''Dictionnaire Clemenceau'', op. cit. Verba diei 8 Martii 1918 in ''Journal officiel'' leguntur.</ref> Severitas primum domi exercita est. Iam die 28 Novembris 1917 Camera Malvy ad senatum in summum iudicium constitutum remisit, ipso petente, qui se purgare volebat; proditionis absolutus, mense Augusto 1918 ob officium violatum quinquennii exsilio damnatus est. Mense Decembri 1917 Camera Iosephum Caillaux immunitate privavit, suspectum commerciorum cum hoste ob colloquia de pace componenda habita; die 14 Ianuarii 1918 comprehensus, demum vere anni 1920 a summo illo iudicio condemnatus est poena quam longa custodia ante iudicium iam absumpserat, iuribus civitatis ademptis. Iustitia bellica praeterea complures hostis ministros punivit, in quibus Bolo Pacha, qui capite damnatus interfectus est. Historici consentiunt haec iudicia tam instrumenta animorum confirmandorum quam opera iustitiae fuisse: Malvy in primis piaculi vicem sustinuit. Eodem tempore, quod minus notum est, Clemenceau ab omni graviore opificum coercitione abstinuit: cessationes veris anni 1918 colloquiis et mercede tuenda potius quam vi compositae sunt.<ref>De causis Malvy et Caillaux: Duroselle, ''Clemenceau'', op. cit.; Winock, ''Clemenceau'', op. cit.; Gaston Monnerville, ''Clemenceau'', Lutetiae, Fayard, 1968. De rebus opificum per bellum: Chanet, ''Clemenceau'', op. cit.</ref> Neque bellum gerere idem erat ac desperantes tantum opprimere. Gubernium oeconomiam severe rexit, annonam et arma Ludovico Loucheur curante administravit, animos civium sustinuit censura in res politicas mitigata, in res militares inflexibili, mercedesque tuebatur ne plebs erumperet; magnae cessationes fabrorum metallicorum Parisiensium, vere anni 1918, colloquiis solutae sunt, gubernio ab omni vi se abstinente. Cum Poincaré rationes frigidae et parum familiares manserunt: praeses rei publicae, accurate certior factus sed raro consultus, in commentariis amaritudinem suam notabat, paene omni vera potestate privatus; nihilo minus usque ad victoriam praesidem consilii, quem oderat, fideliter texit. Necessitudines autem cum imperatoribus doctrinam totius vitae Clemenceau inverterunt: vetus potestatis militaris castigator ducum contra parlamentum patronus factus est, iisdem tamen civilis potestatis principatum sine ulla verecundia inculcans.<ref>De ratione regendi per bellum et de necessitudine cum Poincaré: Chanet, ''Clemenceau'', op. cit.; ''Dictionnaire Clemenceau'', op. cit.; Raymond Poincaré, ''Au service de la France'', vol. IX–X.</ref> === Discrimen veris 1918 et imperium unum === Die 21 Martii 1918 impetus Germanicus «Michael» frontem Britannicam in [[Picardia (provincia)|Picardia]] perrupit et exercitus sociorum dividere minatus est. In eo discrimine, gravissimo post pugnam ad Matronam, Clemenceau primas partes egit: Lutetiam deserendam ne cogitari quidem passus est, perstandi voluntatem imposuit, imperio inter socios uni constituendo operam dedit. In conventu apud Doullens, die 26 Martii, [[Ferdinandus Foch|Foch]] mandatum accepit actiones exercituum sociorum in fronte occidentali ordinandi; potestates eius apud Bellovacos die 3 Aprilis auctae sunt, deinde vere titulus imperatoris summi exercituum sociorum ei tributus est. Clemenceau Foch praetulerat, cuius animi ardor apud eum tristitiae [[Philippus Pétain|Pétain]] praevaluit, hoc tamen exercitibus Francicis praefecto retento: hoc par ducum contra impetus parlamentarios protexit, in primis post cladem apud «Chemin des Dames», cum die 4 Iunii 1918 duces militares interpellatoribus dedere coram Camera recusavit fidemque 377 suffragiis contra 110 obtinuit.<ref>De discrimine mensis Martii 1918, de conventu apud Doullens et de imperio uno: Duroselle, ''Clemenceau'', op. cit.; Winock, ''Clemenceau'', op. cit.; s.v. « Foch », in ''Dictionnaire Clemenceau'', op. cit.</ref> Praeses consilii, quem milites in fossis primae aciei, interdum intra teli iactum hostium, identidem videbant, «Pater Victoriae» factus est. Inde a die 18 Iulii 1918 impetus contrarius ad Matronam belli fortunam vertit; successus usque ad autumnum continuati sunt. Cum Germania exhausta indutias secundum «quattuordecim capita» praesidis [[Woodrow Wilson|Wilson]] peteret, Clemenceau inter socios consensum de condicionibus paravit quibus bellum renovari non posset. Indutiae die 11 Novembris 1918 apud Rethondes signatae sunt; eodem die coram Camera Clemenceau condiciones recitavit, Alsatiam Lotharingiamque redeuntes salutavit et Franciam, heri Dei militem, hodie humanitatis militem, semper optimae cuiusque causae militem futuram esse proclamavit. Paucis post diebus [[Academia Francica]] eum simul cum Foch cooptavit; numquam tamen in ea sedit.<ref>De itineribus ad frontem, de indutiis et de sessione diei 11 Novembris 1918: Duroselle, ''Clemenceau'', op. cit.; Winock, ''Clemenceau'', op. cit.</ref> == Pax difficilis (1919) == [[Fasciculus:Big four.jpg|thumb|Consilium Quattuor Lutetiae anno 1919: Lloyd George, Orlando, Clemenceau, Wilson.]] === Conventus Parisiensis et Consilium Quattuorvirorum === [[Deliberatio de pace componenda Lutetiae facta (1919)|Conventus pacis]] Lutetiae die 18 Ianuarii 1919 apertus est, Clemenceau praesidente. Summae res primum in Consilio Decemvirorum, deinde, ab exeunte Martio, in Consilio Quattuorvirorum agebantur, ubi Wilson, [[David Lloyd George|Lloyd George]], Orlando, Clemenceau conveniebant, qui solus ex quattuor utraque lingua utebatur. Francorum postulata eadem semper erant: Alsatia Lotharingiaque restituendae, damna reparanda, securitatis pignora in finibus [[Rhenus|Rheni]] petenda. Die 19 Februarii 1919 insidiae in eum factae sunt: Aemilius Cottin, [[Anarchismus|anarchiae]] fautor, plures [[Glans (telum)|glandes]] in raedam eius in via Franklin emisit; glande prope scapulam haerente vulneratus, praeses consilii, septem et septuaginta annorum, paucis diebus ad opus rediit et postea poenam mortis percussori suo commutari obtinuit.<ref>De conventu ordinando et de insidiis diei 19 Februarii 1919: Winock, ''Clemenceau'', op. cit.; Duroselle, ''Clemenceau'', op. cit. De venia Cottin data: Chanet, ''Clemenceau'', op. cit.</ref> Clemenceau ad colloquia parum credulus accessit. «Quattuordecim capita» ut disputationis fundamentum acceperat, quia Alsatiae Lotharingiaeque restitutionem continebant, sed neque spes paene religiosas Wilson neque fiduciam [[Confoederatio Nationum|Societati Nationum]] habitam participabat: eius institutionem accepit, non credens societatem sine armis cuiusquam securitatem praestare posse; dictum eius de «nobili candore» praesidis Americani diffidentiam exprimit quam disputationes confirmaverunt. Cum Lloyd George, qui pacem Franciae nimis utilem vitare cupiebat et ad vetera aequilibria iam respiciebat, necessitudines inter societatem et certamen fluctuabant. Discessus iratus Orlando, mense Aprili, de urbe Fiume, quam Wilson Italiae negabat, tres tantum rerum arbitros reliquit; quod autem Clemenceau postulata Italica neglexerat, Lutetiam Romamque diu alienavit. Foederis exemplar legatis Germanis die 7 Maii 1919 in Trianon-Palace propositum est, brevi caerimonia in qua superbia comitis Brockdorff-Rantzau animos accendit; post extremas concessiones a Lloyd George expressas, in primis de finibus Polonicis, Germania, renovati belli metu, subscripsit.<ref>De Consilio Quattuor, de postulatis Italicis et de foedere legatis Germanis proposito: Winock, ''Clemenceau'', op. cit.; Watson, ''Georges Clemenceau'', op. cit.</ref> Caput colloquiorum ripa sinistra Rheni erat. Contra Foch et Poincaré, qui Rhenaniam diu separandam censebant, Clemenceau die 24 Martii 1919 omni separatione politica cessit, ea condicione ut foederibus cautionis Civitates Foederatae et Britannia se obligarent Franciae oppugnatae auxilium ferre, ripa sinistra quindecim annos occupanda et perpetuo armis vacua futura. Saraviam item sibi adiungere noluit: regio Societati Nationum administranda tradita est, fodinae Franciae attributae, plebiscitum post quindecim annos promissum. Articulus 231 foederis fundamentum iuris statuit quo damna repararentur; summa pecuniae commissioni relicta est. Cum querelae Germanorum Lloyd George exeunte Maio labefactarent, Wilson adiuvante Clemenceau summam rerum servavit. Foedus die 28 Iunii 1919 in porticu Speculorum Versaliis signatum est, ubi imperium Germanicum anno 1871 proclamatum erat. Die 14 Iulii pompa Victoriae per Campos Elysios ante cenotaphium mortuorum descendit; deinde Clemenceau foedera cum ceteris victis paranda curavit: Sangermanense cum Austria et Nulliacense cum Bulgaria ante eius discessum signata sunt.<ref>De colloquiis Rhenanis et de consilio diei 24 Martii 1919 mutato: Watson, ''Georges Clemenceau'', op. cit.; Chanet, ''Clemenceau'', op. cit.; Jean-Jacques Becker, s.v. « Versailles (traité de) », in ''Dictionnaire Clemenceau'', op. cit.</ref> === Compositio statim impugnata === [[Fasciculus:Orpen, William (Sir) (RA) - The Signing of Peace in the Hall of Mirrors, Versailles, 28th June 1919 - Google Art Project.jpg|thumb|Foedus in porticu Speculorum signatur: tabula a Gulielmo Orpen picta (1919).]] Compositio Versaliensis auctori suo duplicem accusationem peperit, quae eum numquam reliquit. Foch, Poincaré dextraque nationalis, cuius censuram Iacobus Bainville complexus est pacem nimis mollem pro sua duritia appellans, Clemenceau securitatem Francicam prodidisse putabant, qui Rhenum chartarum promissis vendidisset; recusatio senatus Americani, quae cautionem Americanam Britannicamque irritam fecit, iam anno 1920 illis suffragari visa est. Contra apud Anglos et Americanos, quos liber [[Iohannes Meginhardus Keynes|Keynes]] commoverat, foedus pax Carthaginiensis erat odio Francico dictata. Recentiores historici, aequiores, angustias ostendunt quibus Clemenceau premebatur: societate obligatus, sine qua Francia nec bellum vincere nec pacem tueri poterat, id obtinuit quod civitas paene quindecies centenis milibus mortuorum exhausta a sociis iam discedere meditantibus obtinere poterat. Foedus a Cameris Francicis mense Octobri 1919 comprobatum est, sed in disputatione omnium partium querelae sonuerunt.<ref>De foederis castigatoribus: Jacques Bainville, ''Les Conséquences politiques de la paix'', Lutetiae, 1920; John Maynard Keynes, ''The Economic Consequences of the Peace'', Londinii, 1919; de nova aestimatione, Watson, ''Georges Clemenceau'', op. cit., et ''Dictionnaire Clemenceau'', op. cit.</ref> == Repulsa Ianuarii 1920 et discessus == Comitiis Novembris 1919, quibus coniunctio nationalis («Bloc national»), quae eius nomen prae se ferebat, vicit et Cameram caerulei coloris creavit, Clemenceau suffragia non petivit. Amici, Mandel praecipue, eum ad praesidium rei publicae, quod Poincaré mense Februario 1920 relicturus erat, impellebant. Ipse tacebat, nihil rogare dignatus. Aristides Briand candidaturam praesidis Camerae, [[Paulus Deschanel|Pauli Deschanel]], instruxit et contra «Tigrem» collecta odia excitavit: catholicorum, quos imagine praesidis sine ritu sacro efferendi terrebat, amicorum Caillaux et Malvy, eorum denique quos foedus deceperat. In conventu praeparatorio factionum republicanarum, die 16 Ianuarii 1920, Deschanel Clemenceau 408 suffragiis contra 389 antecessit. Quamquam comitia sollemnia nondum acta erant, Clemenceau candidaturam statim retraxit, scribens se mandatum recusaturum etiam si maior pars deferret, neque se invita maiore parte regendo dignitatem minuere velle. Die 17 Ianuarii congressus Deschanel 734 suffragiis elegit; postridie Clemenceau cum ministris se magistratu abdicavit neque victorem, salutatum venientem, admisit. Diurna sociorum hanc ingratitudinem indignata sunt; dictum Lloyd George attributum communem stuporem expressit: hoc tempore ipsos Francos Iohannam Arcensem cremavisse.<ref>De comitiis praesidis creandi mensis Ianuarii 1920: Winock, ''Clemenceau'', op. cit.; Duroselle, ''Clemenceau'', op. cit.; Samuël Tomei, s.v. « Deschanel », in ''Dictionnaire Clemenceau'', op. cit.</ref> == Ultimi anni (1920–1929) == === Itinera, amicitiae, extrema certamina === [[Fasciculus:Georges Clemenceau et Claude Monet.jpg|thumb|Clemenceau apud Claudium Monet in horto Givernensi.]] Omni munere liberatus, duodeoctoginta annos natus, Clemenceau vitam inter domicilium suum viae Franklin, quod ab anno 1895 incolebat, et «Bélébat» dividebat, humilem domum in harenis maritimis apud Saint-Vincent-sur-Jard exeunte anno 1919 in perpetuum conductam, mari obversam, ubi hortum colebat et scribebat; a fratre Paulo alienatus, in praediis familiae morari non iam poterat. Itinera fecit: in [[Aegyptus|Aegyptum]] et Sudaniam vere anni 1920, deinde, a Septembri 1920 ad Martium 1921, longum iter per Asiam meridianam et orientalem, quod ab [[India]] per [[Srilanca|Taprobanen]], [[Singapura|Singapuram]], [[Birmania|Birmaniam]] eum duxit, venatione tigridis interposita quam in epistulis cum irrisione narrat. Anno 1922, Americanorum discessu sollicitus, unum et octoginta annos natus in Civitates Foederatas navigavit ut orationibus populum officiorum Europae debitorum admoneret; multitudines eum laetissime exceperunt, effectus politicus exiguus fuit. Magna cum Claudio Monet amicitia ultimos annos implevit: ipse pictorem senescentem sustinuit, ei persuasit ut oculos secari pateretur, et perfectionem donationemque Nymphaearum curavit, quae paulo post mortem Monet, exeunte anno 1926, in Orangerie collocatae sunt.<ref>De itineribus otii et de amicitia cum Monet: Duroselle, ''Clemenceau'', op. cit., p. 823–825 (de itinere Americano anni 1922) et 832–833 (de domo Bélébat); Chanet, ''Clemenceau'', op. cit.; ''Dictionnaire Clemenceau'', op. cit.</ref> Otium tamen non prorsus abdicatio fuit. Clemenceau foederum custodem victoriaeque vigilem se praestabat: fidelium suorum, Mandel et Tardieu, cursus fovebat, pignora anni 1919 paulatim dissolvi anxius spectabat, et mense Octobri 1921 monumentum militum Vendeae apud Sainte-Hermine dedicandum suscepit, ubi sculptor Sicard eum, ipso ita volente, inter milites finxit. Cetera omnia recusavit: honores, insignia (etiam [[Legio Honoris|Legionis honoris]], quam numquam acceperat), sellam Academiae quam vacuam reliquit, revocationes quae per discrimina annorum post 1920 multiplicabantur. Nihil iam exspectare volebat nisi a labore suo et a mari, quod ex Bélébat, «tuguriolo» suo harenarum, contemplabatur, ubi hortum minutum, multis paulatim sementibus, disciplinae Givernianae multum debentem creaverat.<ref>De monumento apud Sainte-Hermine et de honoribus recusatis: Chanet, ''Clemenceau'', op. cit.; ''Dictionnaire Clemenceau'', op. cit.</ref> === Scriptor vespertinus === Otium studiosum fuit. Praeter libellum de [[Demosthenes|Demosthene]] (1926), rogatu Margaritae Baldensperger scriptum, editricis anno 1923 cognitae, ad quam centenas extremi amoris epistulas misit, anno 1927 edidit ''Au soir de la pensée'', magnam summam philosophicam duobus voluminibus, in qua senex, philosophiae positivae et Darwini alumnus, de cognitione, religionibus, hominis in universo loco meditatur; deinde libellum de Claudio Monet (1928). Editio postuma libri ''Mémorial'' Foch, anno 1929 a Raymundo Recouly curata, colloquiorum collectio in qua Foch eum pacem perdidisse accusabat, silentium quod sibi imposuerat rumpere coegit: paucis mensibus dictavit ''Grandeurs et misères d'une victoire'', responsum vehemens et testamentum politicum, quod post mortem, anno 1930, editum est. In eo adhuc nocte inter dies 21 et 22 Novembris 1929 laborabat.<ref>De operibus annorum post 1920 et de origine libri ''Grandeurs et misères d'une victoire'': Samuël Tomei, s.v. « Grandeurs et misères d'une victoire », in ''Dictionnaire Clemenceau'', op. cit.; Duroselle, ''Clemenceau'', op. cit.</ref> === Mors et funus === [[Fasciculus:25-11-29, inhumation de Clemenceau, au Colombier, à Mouchamps, la tombe - btv1b53223226p.jpg|thumb|Sepulcrum Clemenceau in praedio Le Colombier, die 25 Novembris 1929.]] Georgius Clemenceau domi suae Parisiensi die 24 Novembris 1929 mortuus est, undenonagesimum annum agens. Ex eius voluntate, quae omnem caerimoniam, omnem pompam, omnes flores excludebat, cum gubernium funus publicum offerret, corpus noctu in Vendeam translatum et die 25 Novembris in praedio Le Colombier prope Mouchamps, iuxta patrem, in fossa simplici pridie effossa, coram familia et paucis fidelibus humatum est. Nulla inscriptio sepulcrum signat, quod sola stela indicat, Minerva a Sicard sculpta superposita. Pauci agricolae vicini et incolae vicorum quos funus transibat, in liminibus taciti stantes, soli huius in natalem terram reditus testes fuerunt.<ref>De morte et de sepultura in praedio Le Colombier: Duroselle, ''Clemenceau'', op. cit., ex testimonio ducis Mordacq; s.v. « Musée Clemenceau », in ''Dictionnaire Clemenceau'', op. cit.</ref> == Doctrina politica == Clemenceau nullum umquam doctrinae librum composuit, sed milia commentariorum, orationes, libri cogitationem cohaerentem effingunt, cuius caput praebet sententia in Camera die 29 Ianuarii 1891, cum de fabula ''Thermidor'' Sardou disputaretur, prolata: res novas Francicas unum corpus esse, quod dividi non possit. Res publica ei non una e multis imperii formis erat, sed perfectio anni 1789 semper inchoata: inde repudiatio legum constitutionalium anni 1875, quas pactum cum regum fautoribus iudicabat; inde diuturnum adversus senatum et praesidium rei publicae odium; inde studium inspectionis parlamentariae; inde denique (quod ex anno 1870 et causa Dreyfusiana didicerat) certa sententia potestatem militarem civili subiciendam esse, quam regulam etiam in bello gerendo servavit.<ref>De doctrina republicana, de sententia unius corporis (sessio diei 29 Ianuarii 1891) et de principatu potestatis civilis: Chanet, ''Clemenceau'', op. cit.; Winock, ''Clemenceau'', op. cit.; ''Dictionnaire Clemenceau'', op. cit.</ref> Laicitas eius e libera cogitatione a patre accepta et e philosophia positiva institutionis medicae fluebat. Deum constanter negans, librorum [[Ioannes Stuart Mill|Stuart Mill]] interpres, Darwini et [[Augustus Comte|Comte]] alumnus, religiones explicationes mundi obsoletas habebat, sed pugnam contra ecclesiam institutam a libertate conscientiae credentium semper distinxit, quam iam praefectus Montis Martyrum edixerat et lege separationis anni 1905 servavit: nullam religionem civitatis esse debere, nullam cultuum vexationem. Haec philosophia materiae, sub vitae vesperum in ''Au soir de la pensée'' exposita, etiam singularia consectaria habuit, ut illam misericordiam ad animalia extensam, «Quintum Statum» dolentium sine voce, qua eorum defensionis praecursor fuit.<ref>De libera cogitatione, de philosophia positiva et de libro ''Au soir de la pensée'': Winock, ''Clemenceau'', op. cit.; Duroselle, ''Clemenceau'', op. cit.; de « Quinto Statu » animalium (commentarius in ''La Justice'' diei 10 Aprilis 1895, in ''Le Grand Pan'' receptus), ''Dictionnaire Clemenceau'', op. cit.</ref> In quaestione sociali Clemenceau locum proprium et incommodum tenebat, quem ipse ita definiebat: singulorum ius cum mutua omnium cura coniungendum. Persuasus miseriam opificum, quam medicus Montis Martyrum prope viderat, rei publicae non minus nocere quam apertos eius hostes, «Quartum Statum» reformationibus inserere volebat: iure sodaliciorum, tempore operis finito, pensionibus, tributo ex reditibus. Sed bonorum communionem respuebat, quae singulos fictae cuidam civitati immolaret, et ordinum certamen, quod unitatem nationis republicanae frangeret: huc spectat eius cum Jaurès controversia anni 1906, in qua consiliis socialistarum naturae humanae cognitionem et rationem rerum gradatim acquirendarum opposuit. Eadem ratio imperium eius rexit: cessationem ut ius defendere, seditionem ut crimen frangere.<ref>De singulorum iure cum omnium cura coniuncto et de controversia cum Jaurès mensis Iunii 1906: Duroselle, ''Clemenceau'', op. cit.; Winock, ''Clemenceau'', op. cit.; ''Dictionnaire Clemenceau'', op. cit.</ref> Denique de gentibus ita sentiebat ut patriae amorem Iacobinum cum iurium omnium gentium communione coniungeret. Natio Francica, rerum novarum filia, exempli munus habebat, non dominationis: inde coloniarum expugnationis censura ob aequalitatem populorum, etiamsi imperii iam parti administrationem postea suscepit. Ex itinere Americano et discrimine Boulangistico didicerat Caesaribus et servatoribus omnibus perpetuo diffidere; ex anno 1870 certam opinionem Germaniam, Bismarcki deinde Guilelmi, praecipuum periculum manere: quo nitebatur eius studium consensionis cum Anglia et Civitatibus Foederatis, quas usque ad extremum illud iter Americanum necessarium pacis pignus habuit.<ref>De coloniarum censura, de patriae amore republicano et de Caesarum diffidentia: Chanet, ''Clemenceau'', op. cit.; Watson, ''Georges Clemenceau'', op. cit.; Winock, ''Clemenceau'', op. cit.</ref> == Homo privatus == Prius orator et scriptor pugnax quam vir publicus innotuit. In rostris Clemenceau genus dicendi novum imposuit: sententias breves, irrisionem mortiferam, omnem affectuum ostentationem repudiatam, artem verbi quod ferit; imaginum ridicularum pictores mature illam faciem malis altis demissisque mystacibus arripuerunt, formas eius varias per aetates fingentes, ab «eversore ministeriorum» ad «primum vigilem» et «Patrem Victoriae». Cognomen «Tigris», a diurnis ineunte saeculo, etiam ante primum ministerium, vulgatum, indolem pugnacem, amicis aeque ac inimicis formidolosam, apud aequales posterosque complexum est. Idem certator singularis erat: Clemenceau gladio et sclopeto cum pluribus adversariis pugnavit, cum Déroulède anno 1892, cum Paulo Deschanel anno 1894, cum Drumont anno 1898, nullo tamen ex his certaminibus graviter laeso, et haec hominis periculosi fama pars auctoritatis eius erat.<ref>De imaginibus ridiculis et de certaminibus singularibus: ''Dictionnaire Clemenceau'', op. cit., s.v. « caricature » et « duel » (haec altera a Jean-Noël Jeanneney scripta); Duroselle, ''Clemenceau'', op. cit., p. 399–401.</ref> Persona publica saepe hominem texit. Brevis, quadratus, eques peritissimus qui cotidie mane in nemore Bononiensi equitabat, ab adulescentia gladio exercitatus, Clemenceau familiares electos colebat: paucos amicos politicos, sed artificum et litteratorum amicitias artissimas, Claudii Monet imprimis, Gustavi Geffroy, Augusti Rodin, Iaponis viri publici [[Saionji Kinmochi]]. Artis Iaponicae collector, picturae quae impressionistica vocatur iam annis post 1880 defensor, Graecarum litterarum studiosus qui [[Aeschylus|Aeschylum]] et [[Plato|Platonem]] ipsis verbis legebat, idem tota vita indefesse laborabat, ante lucem surgens, parum dormiens. Surditas crescens et diabetes, insulino ab anno 1923 curatus (inter prima eius medicaminis exempla in Francia), vim eius iam fabulis celebratam vix minuerunt. Deum constanter negans omne religionis solacium recusavit, numquam tamen credentes vexavit; ultima eius voluntas, summae simplicitatis, illam constantiam sine spe alterius vitae continuat qua liber ''Au soir de la pensée'' imbutus est. Post divortium anni 1892 caelebs mansit, sed non solitarius: filia Theresia ab anno 1908 apud eum vixit, et amores eius, a comitissa d'Aunay ad Margaritam Baldensperger, epistularum copiam aluerunt quae inter pulcherrimas illius aetatis numerantur.<ref>De vita privata, de amicitiis cum artificibus et de epistulis: Duroselle, ''Clemenceau'', op. cit., p. 875–877 de valetudine; ''Dictionnaire Clemenceau'', op. cit., imprimis de diabete et de insulino inde ab anno 1923 in valetudinario Americano apud Neuilly accepto; Georges Clemenceau, ''Lettres à une amie, 1923-1929'', Lutetiae, Gallimard, 1970.</ref> == Memoria et historici == === Memoria disputata === [[Fasciculus:Georges Clemenceau Statue Paris.jpg|thumb|Statua a Francisco Cogné sculpta, Lutetiae prope Campos Elysios (anno 1932 erecta).]] Gloria «Patris Victoriae», anno 1918 ingens et post mortem narrationibus familiarium (Ioannis Martet, ducis Mordacq, Georgii Wormser) alita, non impedivit tamen quominus memoria eius diu incommoda esset. Dextra catholica et [[Carolus Maurras|Maurrassiana]] ei nec odium clericorum nec Versalias ignovit; sinistra socialistarum et communistarum memoriam «fractoris cessationum» et «bestiae rufae» fovit, adeo ut nomen eius e fastis sinistrae Francicae diu abesset. Statua tamen a Francisco Cogné anno 1932 in circo Camporum Elysiorum erecta, museum in domicilio eius viae Franklin institutum, Bélébat conservata, domus natalis in museum nationale conversa loca memoriae popularis numquam deficientis fixerunt; et exemplum Clemenceau, inde ab anno 1940 ([[Carolus de Gaulle|de Gaulle]] exemplum anni 1917 invocabat) usque ad discrimina nostrae aetatis, invocatur quotiens de auctoritate civitatis et virtute in rebus adversis agitur.<ref>De memoria Clemenceau: ''Dictionnaire Clemenceau'', op. cit., imprimis s.v. « caricature » et « Action française »; Winock, ''Clemenceau'', op. cit.</ref> Memoria etiam sua loca habet. Praeter statuam Parisiensem et museum viae Franklin, iam anno 1931 opera Iulii Jeanneney fideliumque apertum, Vendea summam memoriae continet: domus natalis apud Mouilleron-en-Pareds (quo in vico etiam Ioannes de Lattre de Tassigny natus est) museum nationale utrique viro dicatum continet; Bélébat, apud Saint-Vincent-sur-Jard, eo statu servata quo Clemenceau eam reliquit, inter loca regionis frequentissima manet; sepulcrum denique in Le Colombier, sine nomine, sine titulo, peregrinationis tacitae meta factum est. Classis Francica navi aeroplanis vehendis nomen Clemenceau dedit, quae ab anno 1961 ad annum 1997 in classe meruit; centena oppida viis, plateis, scholis idem nomen dederunt; et centesimus a victoria annus anno 2018 celebratus singularem locum confirmavit quem in memoria nationali tenet vir qui vivus honores fere omnes recusaverat.<ref>De museo viae Franklin et de locis memoriae Vendeanis: s.v. « Musée Clemenceau », in ''Dictionnaire Clemenceau'', op. cit.</ref> === Historicorum iudicium === Historici diu inter laudatores fideles et accusatores adversarios fluctuaverunt. Studium Iacobi Julliard de Clemenceau «fractore cessationum» (1965) examen criticum primi ministerii aperuit; biographia Davidis Robin Watson (1974) primam totius vitae tractationem doctam praebuit, quam secuta sunt magnum opus Ioannis Baptistae Duroselle (1988), tabulis musei Clemenceau nisum, deinde biographia Michaelis Winock (2007), scriptori et morum iudici non minus quam viro publico intenta. Dictionarium Clemenceau, a Sylvia Brodziak et Samuële Tomei curatum, et libellus Ioannis Francisci Chanet, qui hominem in ipsum aestum passionum republicanarum reponit, hanc novam aestimationem produxerunt, repugnantiis viri attentam: conciliator anni 1871 belli integri auctor factus est, senatus contemptor senator, coloniarum adversarius imperii administrator, defensor cessantium apud Carmaux eorundem in imperio adversarius. Haec ipsa inter optima proposita et imperii usum discordia, aperte suscepta nec dissimulata, efficit ut Clemenceau hodie inter aptissima studiorum argumenta habeatur ad mores civiles republicanorum cognoscendos.<ref>Jacques Julliard, ''Clemenceau briseur de grèves'', op. cit.; David Robin Watson, ''Georges Clemenceau. A Political Biography'', op. cit.; Jean-Baptiste Duroselle, ''Clemenceau'', op. cit.; Michel Winock, ''Clemenceau'', op. cit.; Sylvie Brodziak et Samuël Tomei (ed.), ''Dictionnaire Clemenceau'', op. cit.; Jean-François Chanet, ''Clemenceau'', op. cit.</ref> == Notae == <references /> == Opera praecipua Georgii Clemenceau == * ''De la génération des éléments anatomiques'', thèse de médecine, 1865. * ''La Mêlée sociale'', Lutetiae, Fasquelle, 1895. * ''Le Grand Pan'', Lutetiae, Fasquelle, 1896. * ''Les Plus Forts'', roman, Lutetiae, Fasquelle, 1898. * ''L'Iniquité'' (1899) et ''Vers la réparation'' (1899), premiers recueils des articles de l'affaire Dreyfus, suivis de cinq autres volumes jusqu'en 1903. * ''Le Voile du bonheur'', pièce en un acte, 1901. * ''Démosthène'', Lutetiae, Plon, 1926. * ''Au soir de la pensée'', Lutetiae, Plon, 2 vol., 1927. * ''Claude Monet. Les Nymphéas'', Lutetiae, Plon, 1928. * ''Grandeurs et misères d'une victoire'', Lutetiae, Plon, 1930 (opus postumum). == Bibliographia == === Biographiae et studia === * Jean-Baptiste Duroselle, ''Clemenceau'', Lutetiae, Fayard, 1988. * Michel Winock, ''Clemenceau'', Lutetiae, Perrin, 2007. * David Robin Watson, ''Georges Clemenceau. A Political Biography'', Londinii, Eyre Methuen, 1974. * Jean-François Chanet, ''Clemenceau. Dans le chaudron des passions républicaines'', Lutetiae, Gallimard, 2021 (praemio Lucien-Febvre anno 2023 ornatus). * Sylvie Brodziak et Samuël Tomei (ed.), ''Dictionnaire Clemenceau'', Lutetiae, Robert Laffont, in serie « Bouquins », 2017. * Jacques Julliard, ''Clemenceau briseur de grèves. L'affaire de Draveil-Villeneuve-Saint-Georges'', Lutetiae, Julliard, in serie « Archives », 1965. * Gaston Monnerville, ''Clemenceau'', Lutetiae, Fayard, 1968. === Testimonia et fontes === * Jean Martet, ''Le Silence de M. Clemenceau'', Lutetiae, Albin Michel, 1929 ; ''M. Clemenceau peint par lui-même'', Lutetiae, Albin Michel, 1929 ; ''Le Tigre'', Lutetiae, Albin Michel, 1930. * Henri Mordacq, ''Le Ministère Clemenceau. Journal d'un témoin'', Lutetiae, Plon, 4 vol., 1930-1931 ; ''Clemenceau au soir de sa vie, 1920-1929'', Lutetiae, Plon, 2 vol., 1933. * Georges Wormser, ''La République de Clemenceau'', Lutetiae, PUF, 1961 ; ''Clemenceau vu de près'', Lutetiae, Hachette, 1979. * Georges Clemenceau, ''Grandeurs et misères d'une victoire'', Lutetiae, Plon, 1930 ; ''Au soir de la pensée'', Lutetiae, Plon, 2 vol., 1927 ; ''Lettres à une amie, 1923-1929'', Lutetiae, Gallimard, 1970. == Nexus externi == {{CommuniaCat|Georges Clemenceau|Georgium Clemenceau}} {{Fontes biographici}} * [http://musee-clemenceau.fr/ De museo Clemenceau] {{Formula:Praesidentes consilii et Primi ministri Rei Publicae Francicae}} {{DEFAULTSORT:Clemenceau, Georgius}} [[Categoria:Primi ministri Franciae]] [[Categoria:Diurnarii Franciae]] [[Categoria:Scriptores Franciae]] [[Categoria:Nati 1841]] [[Categoria:Mortui 1929]] [[Categoria:Georgius Clemenceau|!]] [[Categoria:Auctores Francogallici]] owcx6wn0vzgoyvuo9hd5n42j8wypdxl 3969358 3969357 2026-07-01T12:59:31Z Marcus Terentius Bibliophilus 2059 /* A Boulanger ad Panamam: per scandala */ 3969358 wikitext text/x-wiki {{capsa hominis Vicidata}} [[Fasciculus:Clemenceau - Manet.jpg|thumb|[[Georgii Clemenceau effigies (Manet)|Georgius Clemenceau]] ab [[Eduardus Manet|Eduardo Manet]] pictus]] {{L1}} '''Georgius Beniaminus Clemenceau''' ([[Lingua Francogallica|Francogallice]]: ''Georges Benjamin Clemenceau''; natus die [[28 Septembris]] [[1841]] in vico Mouilleron-en-Pareds in [[Vendea (praefectura Franciae)|Vendea]], mortuus die [[24 Novembris]] [[1929]] [[Lutetia|Lutetiae]]) [[medicus]], [[diurnarius]] et [[vir publicus]] Francogallicus fuit. Inter maximos viros [[Tertia Res Publica (Francia)|Tertiae Rei Publicae]] numeratur. Rebus publicis [[Francia|Franciae]] interfuit a bello anni 1870 usque ad finem [[Primum bellum mundanum|Primi Belli Orbis Terrarum]]. Praeses consilii ministrorum fuit primum ab anno 1906 usque ad annum 1909, deinde a mense Novembri anni 1917 usque ad mensem Ianuarium anni 1920. Quia bellum anno 1918 ad victoriam perduxit et [[Foedus Versaliis ictum (1919)|foedus Versaliense]] sanxit, «Pater Victoriae» cognominatus est; iam antea propter indolem ferocem «Tigris» vocabatur. Vita eius publica longissima fuit. Fere omnia magna discrimina Tertiae Rei Publicae vidit eorumque particeps fuit. Praefectus [[Mons Martyrum|Montis Martyrum]] fuit cum obsidionis tempore tum primis Communis Lutetiani diebus; annis post 1880 dux factionis sinistrae, quae «radicalis» vocabatur, tot ministeria orationibus evertit ut «eversor ministeriorum» diceretur; in suspicionem fraudis Panamensis adductus et comitiis anni 1893 victus, scribendo se restituit et inter primos defensores [[Alfredus Dreyfus|Alfredi Dreyfusi]] exstitit; idem epistulae apertae [[Aemilius Zola|Aemilii Zolae]] titulum «[[J'accuse...!|J'accuse]]» indidit. Anno 1902 senator [[Varus (praefectura Franciae)|Varensis]] electus in curiam rediit; rem publicam primum ab anno 1906 usque ad annum 1909 gubernavit, quibus annis, civibus inter se acriter contendentibus, diuturnam famam «domitoris secessionum opificum» sibi peperit; deinde, sex et septuaginta annos natus, gubernio praefuit quod victoriam pararet. Deum esse negabat, sacerdotum potentiae adversabatur, libertatem singulorum acerrime defendebat, imperio in alias gentes proferendo ob aequalitatem populorum repugnabat, Dreyfusum tuebatur, sed idem, ordinis custos, civitatis auctoritatem summam esse volebat: quapropter non facile uni factioni adscribi potest. Diu et dextrae et sinistrae partibus suspectus fuit: dextra eius in clericos odium reprehendebat, sinistra ei motus opificum repressos non ignoscebat. Ab exeunte saeculo vicesimo iterum a doctis magni aestimatur et inter gratissimos rerum Francogallicarum viros manet. == Ortus et institutio (1841–1865) == === Familia medicorum rei publicae faventium === Georgius Beniaminus Clemenceau natus est die 28 Septembris 1841 in vico Mouilleron-en-Pareds, in domo avorum maternorum, gentis Gautreau, ubi mater Emma parere maluerat. Familia Clemenceau ex agrorum dominis et medicis regionis quae Bocage vocatur erat: medici in ea gente inde a saeculo septimo decimo fuerunt, et proavus, Petrus Paulus Clemenceau, exercituum occidentalium medicus tempore rerum novarum, postea in concilio legibus ferendis sedit. Duo praedia familia possidebat: Aubraie, villam in vico La Réorthe, et Le Colombier, villam rusticam apud Mouchamps, ubi Georgius sepultus est. Cum illa Vendea regi et Ecclesiae fidelissima esset, familia tamen Clemenceau partes contrarias sequebatur, eorum scilicet qui ''Bleus'' vocabantur: hi erant cives litteris culti, [[Voltarius|Voltarii]] studiosi, rei publicae dediti.<ref>De familia et pueritia Vendeana: Jean-Baptiste Duroselle, ''Clemenceau'', Lutetiae, Fayard, 1988, cap. 1; Michel Winock, ''Clemenceau'', Lutetiae, Perrin, 2007.</ref> Pater, Beniaminus Clemenceau (1810–1897), medicus Lutetiae institutus, ubi rebus novis anni 1830 interfuerat, aliquamdiu [[Portus Namnetum|Namnetibus]] medicinam exercuit, deinde ea relicta praedium Aubraie colendum suscepit. Rei publicae propugnator acerrimus, [[Iulius Michelet|Micheleti]] admirator, Deum esse tam constanter negans ut neminem liberorum baptizari sineret, anno 1848 concilio populari Namnetensi interfuit et inter duces fuit earum societatum occultarum quae in occidentali Gallia rem publicam fovebant. Primum post rem publicam die 2 Decembris 1851 vi oppressam comprehensus, iterum anno 1858, post insidias ab Orsinio factas, captus et in [[Algeria|Algeriam]] deportari iussus, tandem dimissus est. Hae calamitates puerum Georgium graviter moverunt, qui a patre et medicinae amorem et rei publicae studium et acrem religionis contemptum accepit. Mater, Emma Gautreau, filia agricolae locupletis vici Mouilleron, e familia [[Protestantes|protestantium]] orta, domui lenitatem attulit, quam filius memoria semper tenuit.<ref>De Benjamin Clemenceau, de studiis eius annorum 1830 et 1848 deque comprehensionibus annorum 1851 et 1858: Duroselle, ''Clemenceau'', op. cit., cap. 1; Jean-François Chanet, ''Clemenceau. Dans le chaudron des passions républicaines'', Lutetiae, Gallimard, 2021, cap. 1.</ref> === Studia Namnetensia et medicina Lutetiana === E schola privata Monfort egressus, Georgius lyceum Namnetense frequentavit, quod hodie eius nomine appellatur. Discipulus ingeniosus sed inconstans, amorem Graeciae antiquae ibi concepit, cuius litteras per totam vitam lectitavit; Romam contra aversabatur. Primis studiis anno 1858 absolutis, die 1 Novembris eiusdem anni scholae medicinae Namnetensi nomen dedit, ubi tres annos studuit et probationem eorum quos externos (''externes'') vocant superavit; anno 1861 Lutetiam petivit ut studia perficeret.<ref>De studiis Namnetensibus et de schola medicinae praeparatoria: Duroselle, ''Clemenceau'', op. cit., cap. 1–2, ex studiis Jean-Pierre Kernéis.</ref> Lutetiae inter iuvenes studentes imperio [[Napoleo III (imperator Franciae)|Napoleonis III]] adversari coepit. Cum sodalibus quibusdam, inter quos Ludovicus Andrieux, postea praefectus vigilum, libellum hebdomadarium ''Le Travail'' condidit, in quo etiam Aemilius Zola scribebat. Mense Februario 1862, quod libellis propositis cives ad memoriam rerum anni 1848 celebrandam convocaverat, comprehensus tres et septuaginta dies in carcere Mazas detentus est. Tum [[Ludovicus Augustus Blanqui|Augustum Blanqui]] frequentabat, cuius auctoritate aliquamdiu tenebatur, et societati se adiunxit cui nomen erat ''Agis comme tu penses''; cuius socii, qui se libere cogitare profitebantur, inter alia pollicebantur se nuptias ritu sacro numquam celebraturos. Mense Maio 1865, dissertatione de generatione elementorum [[Anatomia|anatomicorum]] publice defensa, doctoris gradum adeptus est.<ref>De ''Le Travail'', de carcere Mazas et de societate «Agis comme tu penses»: Winock, ''Clemenceau'', op. cit.; Duroselle, ''Clemenceau'', op. cit., cap. 2.</ref> === Commoratio Americana (1865–1869) === De rebus Francicis desperans, etiam infelici amore Hortensiae Kestner afflictus, quae uxoris amici eius Augusti Scheurer-Kestner soror erat, Clemenceau in [[Civitates Foederatae Americae|Civitates Foederatas Americae]] navigavit et die 28 Septembris 1865, quo die quartum et vicesimum aetatis annum complevit, paucis mensibus post bellum civile finitum, [[Novum Eboracum]] advenit. Fere quattuor annos ibi mansit, instituta popularia Americanorum iis temporibus quae ''Reconstruction'' vocantur magna cum admiratione observans: disputationes de praeside Andrea Johnson in iudicium vocando audiit et inde didicit potestati unius hominis et iis qui ''conservateurs'' vocantur diffidere. Actis diurnis quae ''Le Temps'' inscribuntur epistulas Americanas mittebat, et tenues reditus augebat linguam Francogallicam et artem equitandi docens in schola puellarum quam domina Aiken regebat, in oppido Stamford [[Connecticuta|Connecticutae]].<ref>De commoratione Americana et de epistulis « Lettres d'Amérique »: Duroselle, ''Clemenceau'', op. cit., cap. 3 (de re Kestner, p. 69–72); Winock, ''Clemenceau'', op. cit.; s.v. « États-Unis », in ''Dictionnaire Clemenceau'', op. cit.</ref> Ibi puellam Mariam Plummer adamavit, patre orbam, in Wisconsinia educatam, avunculo Horatio Taylor, argentario Novi Eboraci, commissam. Post primam repulsam, duo itinera trans oceanum longamque de ritu sacro adhibendo contentionem, quem Clemenceau omnino respuebat, nuptiae apud magistratum Novi Eboraci die 20 Iunii 1869 factae sunt; coniuges statim in Franciam profecti sunt. Tres liberi nati sunt: Magdalena (1870), Theresia (1872), Michael (1873). Matrimonium parum concors paulatim solutum est: anno 1892 Clemenceau, adulterii crimine usus, divortium celerrime obtinuit, liberis sibi adiudicatis, et Maria in Americam remissa est. Quae postea in Franciam reversa, Lutetiae mense Septembri 1922, ab omnibus deserta, mortua est.<ref>De Mary Plummer, de nuptiis diei 20 Iunii 1869 et de divortio anni 1892: Duroselle, ''Clemenceau'', op. cit., p. 83–85 et 337–338; Chanet, ''Clemenceau'', op. cit.; Sylvie Brodziak, s.v. « Plummer, Mary », in Sylvie Brodziak et Samuël Tomei (ed.), ''Dictionnaire Clemenceau'', Lutetiae, Robert Laffont, in serie « Bouquins », 2017.</ref> == Initium vitae publicae: Mons Martyrum, bellum, Commune Lutetianum (1870–1871) == === Praefectus regionis duodevicesimae === In Franciam reversus, Clemenceau in [[Mons Martyrum|Monte Martyrum]] medicinam exercuit, ubi plebem curans «medicus pauperum» vocabatur. Imperio die 4 Septembris 1870 everso, statim ad rem publicam tractus est: postridie Stephanus Arago, praefectus Lutetiae, eum regioni duodevicesimae urbis praefecit. Dum urbs obsidetur, annonam, auxilia, scholas curavit et omnibus indutiis repugnavit; die 31 Octobris, cum in curia urbana seditio orta esset, comitia municipalia statim habenda censuit et, Stephano Arago amoto, cum gubernium auctoritatem suam recuperavisset, magistratu se abdicavit; die tamen 5 Novembris ingenti consensu praefectus electus est. Die 8 Februarii 1871 delegatus Sequanae in conventum nationalem electus, in extrema sinistra sedit et contra pacis condiciones suffragium tulit, [[Alsatia|Alsatiae]] partisque [[Lotharingia|Lotharingiae]] cessionem recusans.<ref>De praefectura Montis Martyrum, de die 31 Octobris 1870 et de comitiis mensis Februarii 1871: Winock, ''Clemenceau'', op. cit.; s.v. « Guerre de 1870 », in ''Dictionnaire Clemenceau'', op. cit.</ref> === Dies 18 Martii 1871 et conciliatio frustra temptata === In eius regione tragoedia diei 18 Martii 1871 acta est. Cum [[Adolphus Thiers]] [[canno|tormenta]] custodiae nationalis in colle collecta auferri iussisset, res mane male cessit: milites cum multitudine consenserunt, et dux Lecomte, qui tela conici iusserat, a suis militibus comprehensus est. Clemenceau, qui prima luce cum Lecomte collocutus erat et suaserat ut tormenta celerius amoverentur, sero de periculo certior factus est: cum in viam des Rosiers, fascia praefecti cinctus, pervenit, duces Lecomte et Clément-Thomas paulo ante a multitudine interfecti erant. Ipse quoque petitus, cum seditiosi, qui eum [[Versaliae|Versaliensibus]] conscium putabant, mortem ei minarentur, vix manus furentium effugit. De ea re testimonium notissimum reliquit, in quo «sanguinis furorem» multitudinis effrenatae describit; eius diei onus per totam vitam tulit, cum quaestio parlamentaria aliquamdiu culpam in eum conferre conata esset.<ref>Narrationem Clemenceau de die 18 Martii, in qua verba de « sanguinis furore » leguntur, edidit Jean Martet, ''Le Silence de M. Clemenceau'', Lutetiae, Albin Michel, 1929; vide Chanet, ''Clemenceau'', op. cit., et Duroselle, ''Clemenceau'', op. cit., p. 107–111.</ref> Proximis diebus Clemenceau Lutetiam et [[Versaliae|Versalias]] conciliare frustra conatus est. In conventu, die 22 Martii, cum aliis delegatis rei publicae faventibus rogationem tulit de consilio municipali Lutetiano statim eligendo, ut seditioni causa eriperetur; a maiore parte regum studiosa exsibilatus est. Eodem die summum custodiae nationalis concilium eum praefectura privavit. Inter «rusticos», qui Lutetiam domare volebant, et seditiosos, qui Commune suum declarare parabant, positus, cum aliis praefectis de comitiis differendis egit, sed die 26 Martii in sua regione septingenta quinquaginta duo tantum suffragia rettulit. Postridie etiam delegati munere se abdicavit; per septem illos dies cruentos Lutetia aberat: in provinciis enim cum societate quae «Ligue d'union républicaine des droits de Paris» vocabatur extrema conciliandi consilia persequebatur. Haec duo simul expertus, bellum civile et conciliatorum imbecillitatem, primam, ut [[Michael Winock]] iudicat, rerum civilium disciplinam accepit.<ref>De conciliandi conatibus, de praefectura die 22 Martii adempta et de abdicatione diei 27 Martii 1871: Winock, ''Clemenceau'', op. cit., cap. 1.</ref> == Dux sinistrae radicalis (1871–1893) == [[Fasciculus:CLEMENCEAU, Georges, Nadar, GALLICA.jpg|thumb|Georgius Clemenceau, imago photographica ex officina Nadar orta.]] === A consilio municipali ad Cameram === Mense Iulio 1871 in consilium municipale Lutetiae pro vico Clignancourt electus, anno 1875 eius praeses factus est. Comitiis mensis Februarii 1876 sedem delegati regionis duodevicesimae recuperavit, quam usque ad annum 1885 tenuit; deinde pro [[Varus (praefectura Franciae)|Varo]] ab anno 1885 ad annum 1893 in Camera sedit. In Camera celeriter orator extremae sinistrae, quae mox radicalis appellata est, omnium maxime timendus evasit: verbis brevibus, acri irrisione, argumentis pressis a florida illius aetatis eloquentia discessit. Primum magnum certamen pro Communis fautoribus suscepit, quibus veniam inde ab anno 1876 cum [[Victor Hugo|Victore Hugo]] postulavit et anno 1880 plenam atque integram obtinuit.<ref>De consilio municipali Lutetiae et de certamine pro venia communalistis danda: Duroselle, ''Clemenceau'', op. cit., p. 116–117; ''Dictionnaire Clemenceau'', op. cit., s.v. « Pelletan »; Winock, ''Clemenceau'', op. cit.</ref> Mense Ianuario 1880 prima sua [[Diarium|acta diurna]] condidit, ''La Justice'', quibus Camillus Pelletan scriptis praefectus est quaeque tredecim annos radicalium vox fuerunt. Programma eius, oratione in Monte Martyrum anno 1880 habita praesertim expositum, haec complectebatur: leges constitutionales anni 1875, quas nimis veterum institutorum tenaces iudicabat, retractandas; ecclesias a civitate seiungendas; tributum ex reditibus instituendum; libertates scribendi, conveniendi, sociandi; reformationes sociales ([[tempus laboris]], dominorum obligationem in laboris casibus, pensiones senectutis), quibus opifices in rem publicam reciperentur. Bonorum communioni adversus, Clemenceau operarios [[socialismus|socialismo]] nascenti eripere volebat: oratio diei 8 Maii 1891, octavo die post caedem [[Fourmies (Septentrio)|Fourmiensem]] habita, in qua «Quartum Statum» surgentem descripsit, totam eius sententiam complectitur, reformationibus quidem opificum causa faciendis intentam, [[Pugna classium|ordinum autem certamini]] adversam.<ref>De ''La Justice'' et de programmate radicalium: ''Dictionnaire Clemenceau'', op. cit., s.v. « Justice (La) »; oratio diei 8 Maii 1891 de « Quarto Statu » ex ''Journal officiel'' citatur apud Duroselle, ''Clemenceau'', op. cit., p. 254–255, in ''Dictionnaire Clemenceau'' et apud Chanet, ''Clemenceau'', op. cit.</ref> === «Eversor ministeriorum» et coloniarum adversarius === Annis post 1880 Clemenceau rostris ut telo utebatur: eius interpellatione «magnum ministerium» [[Leo Gambetta|Gambettae]] mense Ianuario [[1882]] cecidit, et plura gubernia eorum qui «opportunistes» (Latine: rerum opportunarum speculatores) vocabantur orationibus eius eversa sunt; inde fama «eversoris ministeriorum» nata est. Diutissime cum [[Iulius Ferry|Iulio Ferry]] contendit, cuius consilia de imperio in exteras terras proferendo tribus de causis oppugnabat: vires patriae contra Germaniam reservandas dispergi; sumptus immensos esse; falsam esse illam speciem humanitatis barbaris afferendae. Die 30 Martii [[1885]], post rem apud Lang Son gestam, quae clades maior quam erat nuntiata est, ultimum ictum intulit: se in subselliis gubernii non iam ministros sed reos videre dixit; Ferry eodem die eversus est.<ref>De casu Ferry et de fama « eversoris ministeriorum »: Chanet, ''Clemenceau'', op. cit.; Duroselle, ''Clemenceau'', op. cit.</ref> Die 30 Iulii 1885, orationi respondens qua Ferry colonias officio «superiorum gentium» erga «inferiores» defenderat, Clemenceau unam ex clarissimis contra colonias orationibus parlamentariis habuit: superiores gentes, inferiores gentes: facile dictu! Indorum Sinarumque excultas civitates commemorans, et admonens doctos quosdam Germanos «demonstravisse» gentem Francicam inferiorem esse, ut clades anni 1870 explicaretur, in expugnatione nihil nisi vim sine iure esse denuntiavit. Haec oratio, postridie tota in ''La Justice'' edita, non impedivit quominus recentiores historici imaginem Clemenceau coloniarum osoris temperarent: rerum enim potitus imperium iam partum retinendum administravit.<ref>Oratio diei 30 Iulii 1885 in ''La Justice'' diei 31 Iulii 1885 edita est; vide Winock, ''Clemenceau'', op. cit., et Julie d'Andurain, s.v. « Colonisation », in ''Dictionnaire Clemenceau'', op. cit., quae monet ne Clemenceau simpliciter coloniarum osor habeatur.</ref> Haec perpetua adversandi ratio ei etiam damno fuit. Clemenceau rationem rerum gradatim efficiendarum, quam Gambetta et Ferry defendebant, respuebat: programma republicanum statim perfici postulabat, imprimis leges anni 1875 retractari, ita ut una tantum Camera maneret et senatus conservator tolleretur. Quem «opportunistae» criminabantur republicanos dividere et veterum rerum fautoribus servire; ille eos optima quaeque lucri causa prodidisse arguebat. Comitiis mensis Octobris 1885 et in Sequana et in Varo electus, Varum elegit, cuius vetus republicana traditio ingenio eius respondebat; anno 1889 sedem apud Draguignan retinuit. Tamen, quamvis Camerae auctoritate praestaret, his annis numquam imperium petivit: dum res publica programmati suo non respondet, gubernii particeps fieri noluit, atque ita censoris tantum partes egit, quae tandem suis quoque taedio fuerunt. === A Boulanger ad Panamam: per scandala === Quod generalis [[Georgius Boulanger|Boulanger]] fama tantum crevit, partim Clemenceau imputandum est, qui eum ministerio belli in gubernio Freycinet, mense Ianuario 1886, praefici curavit, ducem rei publicae amicum se promovere ratus. Cum autem motus Boulangisticus in motum populari imperio faventem reique publicae periculosum mutatus esset, inter acerrimos eius adversarios fuit et anno 1888 Societati iurium hominis et civis condendae interfuit, qua republicanorum defensio ordinaretur. Ex eo discrimine etiam didicit novis Caesaribus perpetuo diffidere; vicissim is factus est quem dextra nationalis et Iudaeorum osores libentissime petebant.<ref>De Clemenceau et motu Boulangistico: Winock, ''Clemenceau'', op. cit.; Duroselle, ''Clemenceau'', op. cit.</ref> Fraus Panamensis ictum paene mortiferum ei intulit. Clemenceau numquam inter eos fuit qui pecunias acceperant: nulla quaestio probavit eum quidquam a Societate accepisse. Sed amicus erat Cornelii Herz, negotiatoris audacis, qui ab anno 1883 ad annum 1885 partem actorum ''La Justice'' possederat quique unus e duobus maximis rerum publicarum corruptoribus, cum barone Iacobo de Reinach, fuisse patuit. Mors suspecta Reinach, nocte inter dies 19 et 20 Novembris 1892, paucis horis post desperatum colloquium cui Clemenceau adfuerat, deinde fuga Herz [[Londinium]], delegatum Varensem calumniis inauditae acerbitatis obiecerunt, in quibus odium parlamenti Boulangisticum cum Iudaeorum odio actorum ''La Libre Parole'' coniungebatur. Die 20 Decembris 1892 Paulus Déroulède eum in Camera nominatim accusavit, quod Herz in vitam publicam Francicam introduxisset; certamen singulare sclopetis exeunte Decembri commissum neminem vulneravit. Mense Iunio 1893 delegatus Millevoye in rostris «chartas Norton» recitavit, quibus probari videbatur Clemenceau ab Anglia mercede conductum esse; sed falsa tam crassa erant ut sessio accusatori ludibrio verteretur, et iudices falsarios damnaverunt. Iure purgatus, Clemenceau tamen apud populum laesus mansit.<ref>De Panama, de Cornélius Herz, de interpellatione Déroulède et de falsis « chartis Norton »: Winock, ''Clemenceau'', op. cit., qui de partibus Andrieux disputat; Duroselle, ''Clemenceau'', op. cit., qui demonstrat Clemenceau numquam pecunias accepisse; Adrien Dansette, ''Les Affaires de Panama'', Lutetiae, Perrin, 1934.</ref> Comitiis mensis Septembris 1893 in Varo, post contentionem asperrimam in qua clamoribus «Aoh yes!» vexabatur, secundo suffragio a coalitione varia victus est, quamquam die 7 Augusti, magna oratione apud Salernes habita, honorem suum et opera defenderat. Duos et quinquaginta annos natus, post quindecim annos auctoritatis in sinistram parlamentariam, sine mandato, aere alieno obrutus relictus est, et ''La Justice'' cladi haud diu superstes fuit.<ref>De petitione Varensi et de clade diei 3 Septembris 1893: Winock, ''Clemenceau'', op. cit.; ''Dictionnaire Clemenceau'', op. cit., s.v. « Justice (La) ».</ref> == Diurnarius et Dreyfusi defensor (1893–1902) == === Scribendo restitutus === Annis 1893–1897 necessario ad diurna et litteras se convertit. Cotidie scribebat, primum in ''La Justice'', deinde in aliis foliis, et commentarios in libros collegit: ''La Mêlée sociale'' (1895), ''Le Grand Pan'' (1896), testimonia hominis de moribus civitatis cogitantis, [[Carolus Darwin|Darwini]] et philosophiae positivae studiosi. Anno 1898 unicam fabulam longam edidit, ''Les Plus Forts'', et annis 1901–1902 hebdomadarium solus scripsit, ''Le Bloc''. Haec opera abundantia, diu neglecta, a criticis nuper pluris aestimata sunt: scriptorem verum produnt, [[Claudius Monet|Claudii Monet]], Gustavi Geffroy, [[Augustus Rodin|Augusti Rodin]] amicum, artis Iaponicae studiosissimum interpretem.<ref>De operibus litterariis annorum 1893–1902: Sylvie Brodziak, s.v. « Plus Forts (Les) », in ''Dictionnaire Clemenceau'', op. cit.; Winock, ''Clemenceau'', op. cit.</ref> === Causa Dreyfusiana: a dubitatione iuridica ad certam sententiam === [[Fasciculus:J'accuse - Gallica - page 1.jpg|thumb|Prima pagina diurnorum ''L'Aurore'' diei 13 Ianuarii 1898, cum epistula Aemilii Zolae «J'accuse...!».]] Causa Dreyfusiana Clemenceau campum renascendi praebuit. Exeunte anno 1897 in acta ''L'Aurore'' Ernesti Vaughan receptus, mense Novembri ab Augusto Scheurer-Kestner persuasus est damnationem anni 1894 quaestione vitiosa niti; primus eius commentarius retractationi favens statim prodiit. Initio sententia eius mere iuridica erat: innocentiam, cuius probationem se non habere dicebat, non affirmans, legem omnibus aequam postulabat, quod iustitiae praesidia uni negari non possent quin tota civitas periclitaretur. Post absolutionem flagitiosam Esterhazy, die 11 Ianuarii 1898, ipse epistulam apertam Aemilii Zolae ad praesidem rei publicae in ''L'Aurore'' recepit eique titulum, ex ipso textu sumptum, invenit: «J'accuse...!», die 13 Ianuarii trecentis milibus exemplarium editum. Idem, commentario diei 23 Ianuarii, vocabulum «intellectuels» ad libellorum subscriptores significandos firmavit.<ref>De conversione ad retractationem, de titulo « J'accuse » et de vocabulo « intellectuels »: Winock, ''Clemenceau'', op. cit., cap. 15–16; Duroselle, ''Clemenceau'', op. cit.</ref> In iudicio Zolae (mense Februario 1898) cum fratre Alberto, advocato procuratoris actorum, verba fecit, oratione rem latius proponens: non unius hominis fortunam, sed quaestionem agi utrum potestas militaris iuri subiceretur, et periculum imminere imperii sub gladio constituti. Disputationes iudicii, in primis confessio cuiusdam ducis dicentis concilium militare damnationem Dreyfusi, sontis aut insontis, retractare noluisse, eum de innocentia damnati plane persuaserunt. Per totam causam plura centena commentariorum in ''L'Aurore'' edidit, postea septem voluminibus collecta, et cum Eduardo Drumont sclopetis certavit. Post alterum iudicium Redonense et veniam Dreyfuso mense Septembri 1899 datam, quam invitus accepit, quod iustitiam plenam deseri putabat, inter eos mansit qui restitutionem postulabant, anno 1906 perfectam. Causa Dreyfusiana certamina eius transformavit: exinde rei publicae defensio et contra nationis cultum immodicum clericorumque potentiam pugna actionem eius rexerunt.<ref>De iudicio Zolae et de sententia Clemenceau de innocentia mutata: ''Dictionnaire Clemenceau'', op. cit.; Winock, ''Clemenceau'', op. cit. Verba de « imperio sub gladio » in ''L'Aurore'' postridie iudicii leguntur.</ref> Alterum concilium militare, [[Condate Redonum|Redonibus]] aestate anni [[1899]] post rescissum anno 1894 iudicium coactum, Dreyfusum iterum, causis levantibus additis, damnavit: sententia absurda quae Europam consternavit. Cum gubernium Waldeck-Rousseau veniam a praeside rei publicae dandam proponeret, Clemenceau primo vehementer obstitit: veniam accipere idem esse ac innocentiam non proclamare, et ius deserere ut ad misericordiam confugeretur. Tandem damnati viribus exhaustis cessit, sed retractationem plenam persequi non destitit, quae die 12 Iulii 1906 perfecta est: summum tribunal iudicium Redonense sine remissione rescidit, Dreyfus in exercitum restitutus et honore militari ornatus est. Forte tum Clemenceau in gubernio erat; paucis post mensibus, praeses consilii factus, Picquart, tribunum ob veritatem detectam vexatum, ministrum belli fecit, simul reparandi simul lacessendi causa. Haec fides frigora non exclusit: cum ipso Alfredo Dreyfus, quem nimis patientem iudicabat, rarus ei usus fuit, et necessitudines cum parte Dreyfusianorum, cum [[Ioannes Jaurès|Jaurès]] et Péguy, post communem victoriam cito refrixerunt.<ref>De iudicio Redonensi, de venia et de restitutione anni 1906: Winock, ''Clemenceau'', op. cit.; Duroselle, ''Clemenceau'', op. cit.</ref> == Reditus ad imperium (1902–1909) == [[Fasciculus:Georges Clemenceau par Nadar, Paul.jpg|thumb|Clemenceau a Paulo Nadar photographice expressus.]] === Senator Varensis et «primus Franciae vigil» === Mense Aprili 1902 is, qui olim senatum tollendum postulaverat, senator Varensis electus est; quam inconstantiam aequo animo tulit. Coniunctioni sinistrarum («Bloc des gauches») eiusque laicis consiliis favit et legi anni 1905 de ecclesiis a civitate seiungendis suffragatus est, a factione tamen radicali ordinata, anno 1901 condita, semper afuit neque ei umquam nomen dedit. Die 14 Martii 1906, quattuor et sexaginta annos natus, primum in gubernium intravit, minister rerum interiorum in consilio Sarrien, quattuor diebus post cladem fodinarum apud Courrières, qua plus mille homines in praefectura Freti Calesiani perierant.<ref>De comitiis senatoriis anni 1902 et de necessitudine cum factione radicali: ''Dictionnaire Clemenceau'', op. cit., s.v. « Parti radical ».</ref> Operum cessatio, quae regionem fodinarum statim incendit, ei occasionem dedit rationem suam definiendi. Die 17 Martii, apud Lens, invito praeside consilii, sodaliciorum ducibus declaravit cessationem operum ius esse absolutum neque se milites missurum, dum operis libertas hominesque incolumes essent: res a ministro rerum interiorum antea inaudita. Sed violentia latius serpente milites arcessere coactus est, et appropinquante die 1 Maii 1906, quem confoederatio CGT seditiosum fore nuntiabat, duces eius ante diem comprehendi iussit. In Camera custodis ordinis partes audacter professus est, se ipsum «primum Franciae vigilem» appellans. Comitia mensis Maii 1906, quibus sinistrae late vicerunt, auctoritatem eius firmaverunt: die 25 Octobris 1906 Sarrien in praesidio consilii successit, ministerio rerum interiorum retento.<ref>De Courrières, de oratione apud Lens diei 17 Martii 1906 et de die 1 Maii 1906: ''Dictionnaire Clemenceau'', op. cit.; Jacques Julliard, ''Clemenceau briseur de grèves'', Lutetiae, Julliard, in serie « Archives », 1965.</ref> === Primum gubernium Clemenceau (Octobri 1906 – Iulio 1909) === Ministerium quod composuit, ex radicalibus et socialistis nulli factioni adscriptis constitutum, magnum reformationum programma proposuit: tributum ex reditibus, pensiones opificum, vias ferratas redimendas, concilia militaria reformanda. Ministerium Laboris et Providentiae socialis creavit, Renato Viviani socialistae commissum: institutum quod mansit. Leges tamen promissis minores fuerunt: redemptio viarum ferratarum occidentalium (1908) et lex de requiete hebdomadaria utcumque servata inter pauca bene gesta numerantur, cum tributum ex reditibus, a Iosepho Caillaux paratum, in senatu haereret. In re autem vigilum gravissima perfecit: Caelestinus Hennion summae custodiae publicae praepositus est, et decreto diei 30 Decembris 1907 cohortes regionales vigilum mobiles institutae sunt, quae in memoria populi «cohortes Tigris» manserunt.<ref>De programmate anni 1906, de ministerio Laboris et de cohortibus mobilibus: Winock, ''Clemenceau'', op. cit.; Christophe Cornevin, s.v. « Hennion », in ''Dictionnaire Clemenceau'', op. cit.</ref> Totum illud tempus certamine cum motu opificum occupatum est. Contra CGT, quae inde a conventu Ambianensi (1906) cessationi operum generali et seditiosae studebat, Clemenceau identidem vires expertus est: cessantibus opificibus electricis Parisiensibus, baiulis portuum, nautis, tabellariis. Gravissimum discrimen fuit vinitorum meridianorum seditio vere anni 1907: contra motum ingentem ob vini vilitatem ortum, qui centena milia hominum post cauponem Marcellinum Albert congregabat, gubernium duces comprehendi iussit et milites misit; Narbone mense Iunio nonnulli glandibus perierunt, et milites legionis septimae decimae Biterris imperia detrectaverunt. Exitus rei saepe narratus est: Marcellinus Albert, Lutetiam profectus ut vinitorum causam ageret, e colloquio cum ministro infamis discessit, cum Clemenceau ei centum francos ad reditum dedisset. Anno 1908 cessatio eorum qui in harenariis vallis Sequanae laborabant in tragoediam versa est: duo cessantes a custodibus publicis apud Draveil-Vigneux die 2 Iunii occisi sunt, quattuor alii apud Villeneuve-Saint-Georges die 30 Iulii ceciderunt; gubernium principes CGT comprehendi iussit, confoederationem tamen non dissolvit, quod multi e maiore parte flagitabant. Socialistae «gubernium sicariorum» clamabant; orationum certamina inter Clemenceau et Jaurès, in primis mense Iunio 1906 de proprietate, civitate, socialismi futuro, inter summa eloquentiae parlamentariae illius aetatis numerantur: consiliis de futuro a tribuno socialista expositis Clemenceau scientiam hominis qualis est et rationem reformationum singillatim parandarum opposuit.<ref>De certaminibus opificum annorum 1906–1909, de vinitoribus meridianis et de re Draveil-Villeneuve-Saint-Georges: Julliard, ''Clemenceau briseur de grèves'', op. cit.; Chanet, ''Clemenceau'', op. cit.; s.v. « Draveil-Vigneux et Villeneuve-Saint-Georges, affaire », in ''Dictionnaire Clemenceau'', op. cit.</ref> Historici imaginem «fractoris cessationum» his annis natam postea temperaverunt. Iacobus Julliard demonstravit Clemenceau non ius cessandi frangere voluisse, quod tota vita et adhuc apud Carmaux anno 1892 defenderat, sed violentiam et legum contemptum eorum sodaliciorum quae, actionem directam professa, ex omni contentione quasi meditationem rerum novarum faciebant; praefectis enim constanter mandabat ut et operis libertatem et cessandi libertatem aeque tuerentur neve milites ante tempus mitterent. Manet tamen quod caedes annorum 1906–1909, quales post caedem Fourmiensem non acciderant, inter eum et opifices ordinatos discidium numquam sanatum fecerunt; ex quo natum est odium quod CGT et socialistae per bellum ei habuerunt.<ref>Jacques Julliard, ''Clemenceau briseur de grèves'', op. cit.; de cessatione apud Carmaux et de arbitrio anni 1892, ''Dictionnaire Clemenceau'', op. cit.</ref> In rebus externis Clemenceau, certamen cum Germania vitari non posse persuasus, consensionem cum Britannia («Entente cordiale») et necessitudinem cum Russia firmavit, et controversiam Francogermanicam de perfugis Casablancae (1908) arbitrio composuit. Gubernium eius, inter longissima Tertiae Rei Publicae, die 20 Iulii 1909 cecidit, post disputationem de classe in qua verbis inauditae asperitatis cum Delcassé conflixit: suffragatione de ordine agendi victus, statim se abdicavit. [[Aristides Briand]], eius minister, successit.<ref>De casu gubernii diei 20 Iulii 1909: Duroselle, ''Clemenceau'', op. cit.; Watson, ''Georges Clemenceau. A Political Biography'', Londinii, Eyre Methuen, 1974.</ref> == Censor et vigil rei publicae (1909–1917) == Insequentes anni Clemenceau ad duo sua munera reduxerunt, senatum et diurna. Post orationes in America Meridiana habitas (1910), pugnam contra Briand, deinde contra Caillaux resumpsit, cuius consilia Germaniae concedendi in discrimine Agadirensi et in pacto Francogermanico anni 1911 de Congo denuntiavit. Mense Maio 1913 nova acta diurna condidit, ''L'Homme libre'', et eodem anno legi de militia ad tres annos producenda suffragatus est, certamen appropinquare persuasus; annis 1912–1913 etiam [[Raimundus Poincaré|Poincaré]] viam ad praesidium rei publicae in conventu praeparatorio republicano obstruere conatus est, electionem tamen non impedivit.<ref>De ''L'Homme libre'', de lege militiae trium annorum et de comitiis praesidis creandi anni 1913: Winock, ''Clemenceau'', op. cit.; Duroselle, ''Clemenceau'', op. cit.</ref> Per Magnum Bellum in gubernia «Unionis sacrae» intrare noluit et censoris partes elegit. Die 26 Augusti 1914, cum consilium Viviani novaretur, ministerium a Briand oblatum recusavit, indignum ratus tali tempore sub alio quam se ipso servire; quod propositum per totum bellum tenuit. Acta eius, exeunte Septembri 1914 suppressa, quod vitia curationis vulneratorum vehendorum detexerant, titulo provocanti ''L'Homme enchaîné'' redierunt et cotidie contra apparatus bellici defectus, vanam magistratuum fiduciam, inanes legatorum spes pugnabant, intra fines censurae cum qua perpetuum bellum minutum gerebat. Praeses commissionis exercitus et commissionis rerum externarum senator gravissimus, frontem identidem visitabat et testes audiebat, scientiam rei bellicae colligens quam pauci parlamentarii cum eo communicabant; milites adventibus eius, usque in fossas primae aciei, assueverunt.<ref>De ''L'Homme enchaîné'' et de opera Clemenceau in commissionibus senatoriis: Duroselle, ''Clemenceau'', op. cit.; Winock, ''Clemenceau'', op. cit.</ref> Crescente civium lassitudine, post cruentum impetum a Nivelle factum, militum seditiones et operum cessationes veris anni 1917, pugnam contra eos qui de victoria desperabant suam fecit: die 22 Iulii 1917 in senatu contra Ludovicum Malvy, ministrum rerum interiorum ab anno 1914, indulgentiae erga pacis fautores accusatum, orationem accusatoriam habuit quae gubernium Ribot concussit et viam reditus sui aperuit. Eversis consiliis Ribot et Painlevé, Poincaré, qui eum minime amabat quemque Clemenceau semper oppugnaverat, eum arcessere statuit: inter Caillaux, id est pacem compositam quaerendam, et Clemenceau, id est bellum usque ad victoriam, praeses rei publicae decrevit, intellegens, ut in commentariis suis notavit, vim veteris pugnatoris fabulis iam celebratam plus valituram esse quam cuiusvis alterius consilii infirmitatem. Colloquia diebus 14 et 15 Novembris 1917 habita sunt; gubernium die 16 constitutum est.<ref>De oratione diei 22 Iulii 1917 et de gubernio constituendo: Chanet, ''Clemenceau'', op. cit.; Duroselle, ''Clemenceau'', op. cit., p. 583–588, qui commentarios Poincaré de colloquiis dierum 14 et 15 Novembris 1917 citat.</ref> == Gubernium victoriae (1917–1918) == === «Bellum gero» === Die 20 Novembris 1917 novus praeses consilii, idem minister belli, Camerae declarationem ad unam rem redactam proposuit, bellum, et fidem 418 suffragiis contra 65 (quae socialistarum erant) obtinuit. Gubernium eius, ex viris secundi ordinis et fidelibus compositum, circa manum arte coniunctam versabatur: Georgium Mandel, principem officii civilis, ducem Henricum Mordacq, principem officii militaris, Iulium Jeanneney, subsecretarium praesidio consilii additum, Georgium Wormser, a consiliis politicis. Haec potestatis contractio, quae Poincaré a summis deliberationibus arcebat, plane tamen parlamentaria mansit: Clemenceau commissionibus parebat, inspectionem parlamentariam apud exercitus accipiebat et fidem Camerae identidem petebat. Die 8 Martii 1918, socialistis respondens, programma suum paucis verbis expressit, quae posteri memoria tenuerunt: «Domi: bellum gero; foris: bellum gero. Semper bellum gero.»<ref>De declaratione diei 20 Novembris 1917 et de ratione regendi: Duroselle, ''Clemenceau'', op. cit., p. 591–592; Chanet, ''Clemenceau'', op. cit.; ''Dictionnaire Clemenceau'', op. cit. Verba diei 8 Martii 1918 in ''Journal officiel'' leguntur.</ref> Severitas primum domi exercita est. Iam die 28 Novembris 1917 Camera Malvy ad senatum in summum iudicium constitutum remisit, ipso petente, qui se purgare volebat; proditionis absolutus, mense Augusto 1918 ob officium violatum quinquennii exsilio damnatus est. Mense Decembri 1917 Camera Iosephum Caillaux immunitate privavit, suspectum commerciorum cum hoste ob colloquia de pace componenda habita; die 14 Ianuarii 1918 comprehensus, demum vere anni 1920 a summo illo iudicio condemnatus est poena quam longa custodia ante iudicium iam absumpserat, iuribus civitatis ademptis. Iustitia bellica praeterea complures hostis ministros punivit, in quibus Bolo Pacha, qui capite damnatus interfectus est. Historici consentiunt haec iudicia tam instrumenta animorum confirmandorum quam opera iustitiae fuisse: Malvy in primis piaculi vicem sustinuit. Eodem tempore, quod minus notum est, Clemenceau ab omni graviore opificum coercitione abstinuit: cessationes veris anni 1918 colloquiis et mercede tuenda potius quam vi compositae sunt.<ref>De causis Malvy et Caillaux: Duroselle, ''Clemenceau'', op. cit.; Winock, ''Clemenceau'', op. cit.; Gaston Monnerville, ''Clemenceau'', Lutetiae, Fayard, 1968. De rebus opificum per bellum: Chanet, ''Clemenceau'', op. cit.</ref> Neque bellum gerere idem erat ac desperantes tantum opprimere. Gubernium oeconomiam severe rexit, annonam et arma Ludovico Loucheur curante administravit, animos civium sustinuit censura in res politicas mitigata, in res militares inflexibili, mercedesque tuebatur ne plebs erumperet; magnae cessationes fabrorum metallicorum Parisiensium, vere anni 1918, colloquiis solutae sunt, gubernio ab omni vi se abstinente. Cum Poincaré rationes frigidae et parum familiares manserunt: praeses rei publicae, accurate certior factus sed raro consultus, in commentariis amaritudinem suam notabat, paene omni vera potestate privatus; nihilo minus usque ad victoriam praesidem consilii, quem oderat, fideliter texit. Necessitudines autem cum imperatoribus doctrinam totius vitae Clemenceau inverterunt: vetus potestatis militaris castigator ducum contra parlamentum patronus factus est, iisdem tamen civilis potestatis principatum sine ulla verecundia inculcans.<ref>De ratione regendi per bellum et de necessitudine cum Poincaré: Chanet, ''Clemenceau'', op. cit.; ''Dictionnaire Clemenceau'', op. cit.; Raymond Poincaré, ''Au service de la France'', vol. IX–X.</ref> === Discrimen veris 1918 et imperium unum === Die 21 Martii 1918 impetus Germanicus «Michael» frontem Britannicam in [[Picardia (provincia)|Picardia]] perrupit et exercitus sociorum dividere minatus est. In eo discrimine, gravissimo post pugnam ad Matronam, Clemenceau primas partes egit: Lutetiam deserendam ne cogitari quidem passus est, perstandi voluntatem imposuit, imperio inter socios uni constituendo operam dedit. In conventu apud Doullens, die 26 Martii, [[Ferdinandus Foch|Foch]] mandatum accepit actiones exercituum sociorum in fronte occidentali ordinandi; potestates eius apud Bellovacos die 3 Aprilis auctae sunt, deinde vere titulus imperatoris summi exercituum sociorum ei tributus est. Clemenceau Foch praetulerat, cuius animi ardor apud eum tristitiae [[Philippus Pétain|Pétain]] praevaluit, hoc tamen exercitibus Francicis praefecto retento: hoc par ducum contra impetus parlamentarios protexit, in primis post cladem apud «Chemin des Dames», cum die 4 Iunii 1918 duces militares interpellatoribus dedere coram Camera recusavit fidemque 377 suffragiis contra 110 obtinuit.<ref>De discrimine mensis Martii 1918, de conventu apud Doullens et de imperio uno: Duroselle, ''Clemenceau'', op. cit.; Winock, ''Clemenceau'', op. cit.; s.v. « Foch », in ''Dictionnaire Clemenceau'', op. cit.</ref> Praeses consilii, quem milites in fossis primae aciei, interdum intra teli iactum hostium, identidem videbant, «Pater Victoriae» factus est. Inde a die 18 Iulii 1918 impetus contrarius ad Matronam belli fortunam vertit; successus usque ad autumnum continuati sunt. Cum Germania exhausta indutias secundum «quattuordecim capita» praesidis [[Woodrow Wilson|Wilson]] peteret, Clemenceau inter socios consensum de condicionibus paravit quibus bellum renovari non posset. Indutiae die 11 Novembris 1918 apud Rethondes signatae sunt; eodem die coram Camera Clemenceau condiciones recitavit, Alsatiam Lotharingiamque redeuntes salutavit et Franciam, heri Dei militem, hodie humanitatis militem, semper optimae cuiusque causae militem futuram esse proclamavit. Paucis post diebus [[Academia Francica]] eum simul cum Foch cooptavit; numquam tamen in ea sedit.<ref>De itineribus ad frontem, de indutiis et de sessione diei 11 Novembris 1918: Duroselle, ''Clemenceau'', op. cit.; Winock, ''Clemenceau'', op. cit.</ref> == Pax difficilis (1919) == [[Fasciculus:Big four.jpg|thumb|Consilium Quattuor Lutetiae anno 1919: Lloyd George, Orlando, Clemenceau, Wilson.]] === Conventus Parisiensis et Consilium Quattuorvirorum === [[Deliberatio de pace componenda Lutetiae facta (1919)|Conventus pacis]] Lutetiae die 18 Ianuarii 1919 apertus est, Clemenceau praesidente. Summae res primum in Consilio Decemvirorum, deinde, ab exeunte Martio, in Consilio Quattuorvirorum agebantur, ubi Wilson, [[David Lloyd George|Lloyd George]], Orlando, Clemenceau conveniebant, qui solus ex quattuor utraque lingua utebatur. Francorum postulata eadem semper erant: Alsatia Lotharingiaque restituendae, damna reparanda, securitatis pignora in finibus [[Rhenus|Rheni]] petenda. Die 19 Februarii 1919 insidiae in eum factae sunt: Aemilius Cottin, [[Anarchismus|anarchiae]] fautor, plures [[Glans (telum)|glandes]] in raedam eius in via Franklin emisit; glande prope scapulam haerente vulneratus, praeses consilii, septem et septuaginta annorum, paucis diebus ad opus rediit et postea poenam mortis percussori suo commutari obtinuit.<ref>De conventu ordinando et de insidiis diei 19 Februarii 1919: Winock, ''Clemenceau'', op. cit.; Duroselle, ''Clemenceau'', op. cit. De venia Cottin data: Chanet, ''Clemenceau'', op. cit.</ref> Clemenceau ad colloquia parum credulus accessit. «Quattuordecim capita» ut disputationis fundamentum acceperat, quia Alsatiae Lotharingiaeque restitutionem continebant, sed neque spes paene religiosas Wilson neque fiduciam [[Confoederatio Nationum|Societati Nationum]] habitam participabat: eius institutionem accepit, non credens societatem sine armis cuiusquam securitatem praestare posse; dictum eius de «nobili candore» praesidis Americani diffidentiam exprimit quam disputationes confirmaverunt. Cum Lloyd George, qui pacem Franciae nimis utilem vitare cupiebat et ad vetera aequilibria iam respiciebat, necessitudines inter societatem et certamen fluctuabant. Discessus iratus Orlando, mense Aprili, de urbe Fiume, quam Wilson Italiae negabat, tres tantum rerum arbitros reliquit; quod autem Clemenceau postulata Italica neglexerat, Lutetiam Romamque diu alienavit. Foederis exemplar legatis Germanis die 7 Maii 1919 in Trianon-Palace propositum est, brevi caerimonia in qua superbia comitis Brockdorff-Rantzau animos accendit; post extremas concessiones a Lloyd George expressas, in primis de finibus Polonicis, Germania, renovati belli metu, subscripsit.<ref>De Consilio Quattuor, de postulatis Italicis et de foedere legatis Germanis proposito: Winock, ''Clemenceau'', op. cit.; Watson, ''Georges Clemenceau'', op. cit.</ref> Caput colloquiorum ripa sinistra Rheni erat. Contra Foch et Poincaré, qui Rhenaniam diu separandam censebant, Clemenceau die 24 Martii 1919 omni separatione politica cessit, ea condicione ut foederibus cautionis Civitates Foederatae et Britannia se obligarent Franciae oppugnatae auxilium ferre, ripa sinistra quindecim annos occupanda et perpetuo armis vacua futura. Saraviam item sibi adiungere noluit: regio Societati Nationum administranda tradita est, fodinae Franciae attributae, plebiscitum post quindecim annos promissum. Articulus 231 foederis fundamentum iuris statuit quo damna repararentur; summa pecuniae commissioni relicta est. Cum querelae Germanorum Lloyd George exeunte Maio labefactarent, Wilson adiuvante Clemenceau summam rerum servavit. Foedus die 28 Iunii 1919 in porticu Speculorum Versaliis signatum est, ubi imperium Germanicum anno 1871 proclamatum erat. Die 14 Iulii pompa Victoriae per Campos Elysios ante cenotaphium mortuorum descendit; deinde Clemenceau foedera cum ceteris victis paranda curavit: Sangermanense cum Austria et Nulliacense cum Bulgaria ante eius discessum signata sunt.<ref>De colloquiis Rhenanis et de consilio diei 24 Martii 1919 mutato: Watson, ''Georges Clemenceau'', op. cit.; Chanet, ''Clemenceau'', op. cit.; Jean-Jacques Becker, s.v. « Versailles (traité de) », in ''Dictionnaire Clemenceau'', op. cit.</ref> === Compositio statim impugnata === [[Fasciculus:Orpen, William (Sir) (RA) - The Signing of Peace in the Hall of Mirrors, Versailles, 28th June 1919 - Google Art Project.jpg|thumb|Foedus in porticu Speculorum signatur: tabula a Gulielmo Orpen picta (1919).]] Compositio Versaliensis auctori suo duplicem accusationem peperit, quae eum numquam reliquit. Foch, Poincaré dextraque nationalis, cuius censuram Iacobus Bainville complexus est pacem nimis mollem pro sua duritia appellans, Clemenceau securitatem Francicam prodidisse putabant, qui Rhenum chartarum promissis vendidisset; recusatio senatus Americani, quae cautionem Americanam Britannicamque irritam fecit, iam anno 1920 illis suffragari visa est. Contra apud Anglos et Americanos, quos liber [[Iohannes Meginhardus Keynes|Keynes]] commoverat, foedus pax Carthaginiensis erat odio Francico dictata. Recentiores historici, aequiores, angustias ostendunt quibus Clemenceau premebatur: societate obligatus, sine qua Francia nec bellum vincere nec pacem tueri poterat, id obtinuit quod civitas paene quindecies centenis milibus mortuorum exhausta a sociis iam discedere meditantibus obtinere poterat. Foedus a Cameris Francicis mense Octobri 1919 comprobatum est, sed in disputatione omnium partium querelae sonuerunt.<ref>De foederis castigatoribus: Jacques Bainville, ''Les Conséquences politiques de la paix'', Lutetiae, 1920; John Maynard Keynes, ''The Economic Consequences of the Peace'', Londinii, 1919; de nova aestimatione, Watson, ''Georges Clemenceau'', op. cit., et ''Dictionnaire Clemenceau'', op. cit.</ref> == Repulsa Ianuarii 1920 et discessus == Comitiis Novembris 1919, quibus coniunctio nationalis («Bloc national»), quae eius nomen prae se ferebat, vicit et Cameram caerulei coloris creavit, Clemenceau suffragia non petivit. Amici, Mandel praecipue, eum ad praesidium rei publicae, quod Poincaré mense Februario 1920 relicturus erat, impellebant. Ipse tacebat, nihil rogare dignatus. Aristides Briand candidaturam praesidis Camerae, [[Paulus Deschanel|Pauli Deschanel]], instruxit et contra «Tigrem» collecta odia excitavit: catholicorum, quos imagine praesidis sine ritu sacro efferendi terrebat, amicorum Caillaux et Malvy, eorum denique quos foedus deceperat. In conventu praeparatorio factionum republicanarum, die 16 Ianuarii 1920, Deschanel Clemenceau 408 suffragiis contra 389 antecessit. Quamquam comitia sollemnia nondum acta erant, Clemenceau candidaturam statim retraxit, scribens se mandatum recusaturum etiam si maior pars deferret, neque se invita maiore parte regendo dignitatem minuere velle. Die 17 Ianuarii congressus Deschanel 734 suffragiis elegit; postridie Clemenceau cum ministris se magistratu abdicavit neque victorem, salutatum venientem, admisit. Diurna sociorum hanc ingratitudinem indignata sunt; dictum Lloyd George attributum communem stuporem expressit: hoc tempore ipsos Francos Iohannam Arcensem cremavisse.<ref>De comitiis praesidis creandi mensis Ianuarii 1920: Winock, ''Clemenceau'', op. cit.; Duroselle, ''Clemenceau'', op. cit.; Samuël Tomei, s.v. « Deschanel », in ''Dictionnaire Clemenceau'', op. cit.</ref> == Ultimi anni (1920–1929) == === Itinera, amicitiae, extrema certamina === [[Fasciculus:Georges Clemenceau et Claude Monet.jpg|thumb|Clemenceau apud Claudium Monet in horto Givernensi.]] Omni munere liberatus, duodeoctoginta annos natus, Clemenceau vitam inter domicilium suum viae Franklin, quod ab anno 1895 incolebat, et «Bélébat» dividebat, humilem domum in harenis maritimis apud Saint-Vincent-sur-Jard exeunte anno 1919 in perpetuum conductam, mari obversam, ubi hortum colebat et scribebat; a fratre Paulo alienatus, in praediis familiae morari non iam poterat. Itinera fecit: in [[Aegyptus|Aegyptum]] et Sudaniam vere anni 1920, deinde, a Septembri 1920 ad Martium 1921, longum iter per Asiam meridianam et orientalem, quod ab [[India]] per [[Srilanca|Taprobanen]], [[Singapura|Singapuram]], [[Birmania|Birmaniam]] eum duxit, venatione tigridis interposita quam in epistulis cum irrisione narrat. Anno 1922, Americanorum discessu sollicitus, unum et octoginta annos natus in Civitates Foederatas navigavit ut orationibus populum officiorum Europae debitorum admoneret; multitudines eum laetissime exceperunt, effectus politicus exiguus fuit. Magna cum Claudio Monet amicitia ultimos annos implevit: ipse pictorem senescentem sustinuit, ei persuasit ut oculos secari pateretur, et perfectionem donationemque Nymphaearum curavit, quae paulo post mortem Monet, exeunte anno 1926, in Orangerie collocatae sunt.<ref>De itineribus otii et de amicitia cum Monet: Duroselle, ''Clemenceau'', op. cit., p. 823–825 (de itinere Americano anni 1922) et 832–833 (de domo Bélébat); Chanet, ''Clemenceau'', op. cit.; ''Dictionnaire Clemenceau'', op. cit.</ref> Otium tamen non prorsus abdicatio fuit. Clemenceau foederum custodem victoriaeque vigilem se praestabat: fidelium suorum, Mandel et Tardieu, cursus fovebat, pignora anni 1919 paulatim dissolvi anxius spectabat, et mense Octobri 1921 monumentum militum Vendeae apud Sainte-Hermine dedicandum suscepit, ubi sculptor Sicard eum, ipso ita volente, inter milites finxit. Cetera omnia recusavit: honores, insignia (etiam [[Legio Honoris|Legionis honoris]], quam numquam acceperat), sellam Academiae quam vacuam reliquit, revocationes quae per discrimina annorum post 1920 multiplicabantur. Nihil iam exspectare volebat nisi a labore suo et a mari, quod ex Bélébat, «tuguriolo» suo harenarum, contemplabatur, ubi hortum minutum, multis paulatim sementibus, disciplinae Givernianae multum debentem creaverat.<ref>De monumento apud Sainte-Hermine et de honoribus recusatis: Chanet, ''Clemenceau'', op. cit.; ''Dictionnaire Clemenceau'', op. cit.</ref> === Scriptor vespertinus === Otium studiosum fuit. Praeter libellum de [[Demosthenes|Demosthene]] (1926), rogatu Margaritae Baldensperger scriptum, editricis anno 1923 cognitae, ad quam centenas extremi amoris epistulas misit, anno 1927 edidit ''Au soir de la pensée'', magnam summam philosophicam duobus voluminibus, in qua senex, philosophiae positivae et Darwini alumnus, de cognitione, religionibus, hominis in universo loco meditatur; deinde libellum de Claudio Monet (1928). Editio postuma libri ''Mémorial'' Foch, anno 1929 a Raymundo Recouly curata, colloquiorum collectio in qua Foch eum pacem perdidisse accusabat, silentium quod sibi imposuerat rumpere coegit: paucis mensibus dictavit ''Grandeurs et misères d'une victoire'', responsum vehemens et testamentum politicum, quod post mortem, anno 1930, editum est. In eo adhuc nocte inter dies 21 et 22 Novembris 1929 laborabat.<ref>De operibus annorum post 1920 et de origine libri ''Grandeurs et misères d'une victoire'': Samuël Tomei, s.v. « Grandeurs et misères d'une victoire », in ''Dictionnaire Clemenceau'', op. cit.; Duroselle, ''Clemenceau'', op. cit.</ref> === Mors et funus === [[Fasciculus:25-11-29, inhumation de Clemenceau, au Colombier, à Mouchamps, la tombe - btv1b53223226p.jpg|thumb|Sepulcrum Clemenceau in praedio Le Colombier, die 25 Novembris 1929.]] Georgius Clemenceau domi suae Parisiensi die 24 Novembris 1929 mortuus est, undenonagesimum annum agens. Ex eius voluntate, quae omnem caerimoniam, omnem pompam, omnes flores excludebat, cum gubernium funus publicum offerret, corpus noctu in Vendeam translatum et die 25 Novembris in praedio Le Colombier prope Mouchamps, iuxta patrem, in fossa simplici pridie effossa, coram familia et paucis fidelibus humatum est. Nulla inscriptio sepulcrum signat, quod sola stela indicat, Minerva a Sicard sculpta superposita. Pauci agricolae vicini et incolae vicorum quos funus transibat, in liminibus taciti stantes, soli huius in natalem terram reditus testes fuerunt.<ref>De morte et de sepultura in praedio Le Colombier: Duroselle, ''Clemenceau'', op. cit., ex testimonio ducis Mordacq; s.v. « Musée Clemenceau », in ''Dictionnaire Clemenceau'', op. cit.</ref> == Doctrina politica == Clemenceau nullum umquam doctrinae librum composuit, sed milia commentariorum, orationes, libri cogitationem cohaerentem effingunt, cuius caput praebet sententia in Camera die 29 Ianuarii 1891, cum de fabula ''Thermidor'' Sardou disputaretur, prolata: res novas Francicas unum corpus esse, quod dividi non possit. Res publica ei non una e multis imperii formis erat, sed perfectio anni 1789 semper inchoata: inde repudiatio legum constitutionalium anni 1875, quas pactum cum regum fautoribus iudicabat; inde diuturnum adversus senatum et praesidium rei publicae odium; inde studium inspectionis parlamentariae; inde denique (quod ex anno 1870 et causa Dreyfusiana didicerat) certa sententia potestatem militarem civili subiciendam esse, quam regulam etiam in bello gerendo servavit.<ref>De doctrina republicana, de sententia unius corporis (sessio diei 29 Ianuarii 1891) et de principatu potestatis civilis: Chanet, ''Clemenceau'', op. cit.; Winock, ''Clemenceau'', op. cit.; ''Dictionnaire Clemenceau'', op. cit.</ref> Laicitas eius e libera cogitatione a patre accepta et e philosophia positiva institutionis medicae fluebat. Deum constanter negans, librorum [[Ioannes Stuart Mill|Stuart Mill]] interpres, Darwini et [[Augustus Comte|Comte]] alumnus, religiones explicationes mundi obsoletas habebat, sed pugnam contra ecclesiam institutam a libertate conscientiae credentium semper distinxit, quam iam praefectus Montis Martyrum edixerat et lege separationis anni 1905 servavit: nullam religionem civitatis esse debere, nullam cultuum vexationem. Haec philosophia materiae, sub vitae vesperum in ''Au soir de la pensée'' exposita, etiam singularia consectaria habuit, ut illam misericordiam ad animalia extensam, «Quintum Statum» dolentium sine voce, qua eorum defensionis praecursor fuit.<ref>De libera cogitatione, de philosophia positiva et de libro ''Au soir de la pensée'': Winock, ''Clemenceau'', op. cit.; Duroselle, ''Clemenceau'', op. cit.; de « Quinto Statu » animalium (commentarius in ''La Justice'' diei 10 Aprilis 1895, in ''Le Grand Pan'' receptus), ''Dictionnaire Clemenceau'', op. cit.</ref> In quaestione sociali Clemenceau locum proprium et incommodum tenebat, quem ipse ita definiebat: singulorum ius cum mutua omnium cura coniungendum. Persuasus miseriam opificum, quam medicus Montis Martyrum prope viderat, rei publicae non minus nocere quam apertos eius hostes, «Quartum Statum» reformationibus inserere volebat: iure sodaliciorum, tempore operis finito, pensionibus, tributo ex reditibus. Sed bonorum communionem respuebat, quae singulos fictae cuidam civitati immolaret, et ordinum certamen, quod unitatem nationis republicanae frangeret: huc spectat eius cum Jaurès controversia anni 1906, in qua consiliis socialistarum naturae humanae cognitionem et rationem rerum gradatim acquirendarum opposuit. Eadem ratio imperium eius rexit: cessationem ut ius defendere, seditionem ut crimen frangere.<ref>De singulorum iure cum omnium cura coniuncto et de controversia cum Jaurès mensis Iunii 1906: Duroselle, ''Clemenceau'', op. cit.; Winock, ''Clemenceau'', op. cit.; ''Dictionnaire Clemenceau'', op. cit.</ref> Denique de gentibus ita sentiebat ut patriae amorem Iacobinum cum iurium omnium gentium communione coniungeret. Natio Francica, rerum novarum filia, exempli munus habebat, non dominationis: inde coloniarum expugnationis censura ob aequalitatem populorum, etiamsi imperii iam parti administrationem postea suscepit. Ex itinere Americano et discrimine Boulangistico didicerat Caesaribus et servatoribus omnibus perpetuo diffidere; ex anno 1870 certam opinionem Germaniam, Bismarcki deinde Guilelmi, praecipuum periculum manere: quo nitebatur eius studium consensionis cum Anglia et Civitatibus Foederatis, quas usque ad extremum illud iter Americanum necessarium pacis pignus habuit.<ref>De coloniarum censura, de patriae amore republicano et de Caesarum diffidentia: Chanet, ''Clemenceau'', op. cit.; Watson, ''Georges Clemenceau'', op. cit.; Winock, ''Clemenceau'', op. cit.</ref> == Homo privatus == Prius orator et scriptor pugnax quam vir publicus innotuit. In rostris Clemenceau genus dicendi novum imposuit: sententias breves, irrisionem mortiferam, omnem affectuum ostentationem repudiatam, artem verbi quod ferit; imaginum ridicularum pictores mature illam faciem malis altis demissisque mystacibus arripuerunt, formas eius varias per aetates fingentes, ab «eversore ministeriorum» ad «primum vigilem» et «Patrem Victoriae». Cognomen «Tigris», a diurnis ineunte saeculo, etiam ante primum ministerium, vulgatum, indolem pugnacem, amicis aeque ac inimicis formidolosam, apud aequales posterosque complexum est. Idem certator singularis erat: Clemenceau gladio et sclopeto cum pluribus adversariis pugnavit, cum Déroulède anno 1892, cum Paulo Deschanel anno 1894, cum Drumont anno 1898, nullo tamen ex his certaminibus graviter laeso, et haec hominis periculosi fama pars auctoritatis eius erat.<ref>De imaginibus ridiculis et de certaminibus singularibus: ''Dictionnaire Clemenceau'', op. cit., s.v. « caricature » et « duel » (haec altera a Jean-Noël Jeanneney scripta); Duroselle, ''Clemenceau'', op. cit., p. 399–401.</ref> Persona publica saepe hominem texit. Brevis, quadratus, eques peritissimus qui cotidie mane in nemore Bononiensi equitabat, ab adulescentia gladio exercitatus, Clemenceau familiares electos colebat: paucos amicos politicos, sed artificum et litteratorum amicitias artissimas, Claudii Monet imprimis, Gustavi Geffroy, Augusti Rodin, Iaponis viri publici [[Saionji Kinmochi]]. Artis Iaponicae collector, picturae quae impressionistica vocatur iam annis post 1880 defensor, Graecarum litterarum studiosus qui [[Aeschylus|Aeschylum]] et [[Plato|Platonem]] ipsis verbis legebat, idem tota vita indefesse laborabat, ante lucem surgens, parum dormiens. Surditas crescens et diabetes, insulino ab anno 1923 curatus (inter prima eius medicaminis exempla in Francia), vim eius iam fabulis celebratam vix minuerunt. Deum constanter negans omne religionis solacium recusavit, numquam tamen credentes vexavit; ultima eius voluntas, summae simplicitatis, illam constantiam sine spe alterius vitae continuat qua liber ''Au soir de la pensée'' imbutus est. Post divortium anni 1892 caelebs mansit, sed non solitarius: filia Theresia ab anno 1908 apud eum vixit, et amores eius, a comitissa d'Aunay ad Margaritam Baldensperger, epistularum copiam aluerunt quae inter pulcherrimas illius aetatis numerantur.<ref>De vita privata, de amicitiis cum artificibus et de epistulis: Duroselle, ''Clemenceau'', op. cit., p. 875–877 de valetudine; ''Dictionnaire Clemenceau'', op. cit., imprimis de diabete et de insulino inde ab anno 1923 in valetudinario Americano apud Neuilly accepto; Georges Clemenceau, ''Lettres à une amie, 1923-1929'', Lutetiae, Gallimard, 1970.</ref> == Memoria et historici == === Memoria disputata === [[Fasciculus:Georges Clemenceau Statue Paris.jpg|thumb|Statua a Francisco Cogné sculpta, Lutetiae prope Campos Elysios (anno 1932 erecta).]] Gloria «Patris Victoriae», anno 1918 ingens et post mortem narrationibus familiarium (Ioannis Martet, ducis Mordacq, Georgii Wormser) alita, non impedivit tamen quominus memoria eius diu incommoda esset. Dextra catholica et [[Carolus Maurras|Maurrassiana]] ei nec odium clericorum nec Versalias ignovit; sinistra socialistarum et communistarum memoriam «fractoris cessationum» et «bestiae rufae» fovit, adeo ut nomen eius e fastis sinistrae Francicae diu abesset. Statua tamen a Francisco Cogné anno 1932 in circo Camporum Elysiorum erecta, museum in domicilio eius viae Franklin institutum, Bélébat conservata, domus natalis in museum nationale conversa loca memoriae popularis numquam deficientis fixerunt; et exemplum Clemenceau, inde ab anno 1940 ([[Carolus de Gaulle|de Gaulle]] exemplum anni 1917 invocabat) usque ad discrimina nostrae aetatis, invocatur quotiens de auctoritate civitatis et virtute in rebus adversis agitur.<ref>De memoria Clemenceau: ''Dictionnaire Clemenceau'', op. cit., imprimis s.v. « caricature » et « Action française »; Winock, ''Clemenceau'', op. cit.</ref> Memoria etiam sua loca habet. Praeter statuam Parisiensem et museum viae Franklin, iam anno 1931 opera Iulii Jeanneney fideliumque apertum, Vendea summam memoriae continet: domus natalis apud Mouilleron-en-Pareds (quo in vico etiam Ioannes de Lattre de Tassigny natus est) museum nationale utrique viro dicatum continet; Bélébat, apud Saint-Vincent-sur-Jard, eo statu servata quo Clemenceau eam reliquit, inter loca regionis frequentissima manet; sepulcrum denique in Le Colombier, sine nomine, sine titulo, peregrinationis tacitae meta factum est. Classis Francica navi aeroplanis vehendis nomen Clemenceau dedit, quae ab anno 1961 ad annum 1997 in classe meruit; centena oppida viis, plateis, scholis idem nomen dederunt; et centesimus a victoria annus anno 2018 celebratus singularem locum confirmavit quem in memoria nationali tenet vir qui vivus honores fere omnes recusaverat.<ref>De museo viae Franklin et de locis memoriae Vendeanis: s.v. « Musée Clemenceau », in ''Dictionnaire Clemenceau'', op. cit.</ref> === Historicorum iudicium === Historici diu inter laudatores fideles et accusatores adversarios fluctuaverunt. Studium Iacobi Julliard de Clemenceau «fractore cessationum» (1965) examen criticum primi ministerii aperuit; biographia Davidis Robin Watson (1974) primam totius vitae tractationem doctam praebuit, quam secuta sunt magnum opus Ioannis Baptistae Duroselle (1988), tabulis musei Clemenceau nisum, deinde biographia Michaelis Winock (2007), scriptori et morum iudici non minus quam viro publico intenta. Dictionarium Clemenceau, a Sylvia Brodziak et Samuële Tomei curatum, et libellus Ioannis Francisci Chanet, qui hominem in ipsum aestum passionum republicanarum reponit, hanc novam aestimationem produxerunt, repugnantiis viri attentam: conciliator anni 1871 belli integri auctor factus est, senatus contemptor senator, coloniarum adversarius imperii administrator, defensor cessantium apud Carmaux eorundem in imperio adversarius. Haec ipsa inter optima proposita et imperii usum discordia, aperte suscepta nec dissimulata, efficit ut Clemenceau hodie inter aptissima studiorum argumenta habeatur ad mores civiles republicanorum cognoscendos.<ref>Jacques Julliard, ''Clemenceau briseur de grèves'', op. cit.; David Robin Watson, ''Georges Clemenceau. A Political Biography'', op. cit.; Jean-Baptiste Duroselle, ''Clemenceau'', op. cit.; Michel Winock, ''Clemenceau'', op. cit.; Sylvie Brodziak et Samuël Tomei (ed.), ''Dictionnaire Clemenceau'', op. cit.; Jean-François Chanet, ''Clemenceau'', op. cit.</ref> == Notae == <references /> == Opera praecipua Georgii Clemenceau == * ''De la génération des éléments anatomiques'', thèse de médecine, 1865. * ''La Mêlée sociale'', Lutetiae, Fasquelle, 1895. * ''Le Grand Pan'', Lutetiae, Fasquelle, 1896. * ''Les Plus Forts'', roman, Lutetiae, Fasquelle, 1898. * ''L'Iniquité'' (1899) et ''Vers la réparation'' (1899), premiers recueils des articles de l'affaire Dreyfus, suivis de cinq autres volumes jusqu'en 1903. * ''Le Voile du bonheur'', pièce en un acte, 1901. * ''Démosthène'', Lutetiae, Plon, 1926. * ''Au soir de la pensée'', Lutetiae, Plon, 2 vol., 1927. * ''Claude Monet. Les Nymphéas'', Lutetiae, Plon, 1928. * ''Grandeurs et misères d'une victoire'', Lutetiae, Plon, 1930 (opus postumum). == Bibliographia == === Biographiae et studia === * Jean-Baptiste Duroselle, ''Clemenceau'', Lutetiae, Fayard, 1988. * Michel Winock, ''Clemenceau'', Lutetiae, Perrin, 2007. * David Robin Watson, ''Georges Clemenceau. A Political Biography'', Londinii, Eyre Methuen, 1974. * Jean-François Chanet, ''Clemenceau. Dans le chaudron des passions républicaines'', Lutetiae, Gallimard, 2021 (praemio Lucien-Febvre anno 2023 ornatus). * Sylvie Brodziak et Samuël Tomei (ed.), ''Dictionnaire Clemenceau'', Lutetiae, Robert Laffont, in serie « Bouquins », 2017. * Jacques Julliard, ''Clemenceau briseur de grèves. L'affaire de Draveil-Villeneuve-Saint-Georges'', Lutetiae, Julliard, in serie « Archives », 1965. * Gaston Monnerville, ''Clemenceau'', Lutetiae, Fayard, 1968. === Testimonia et fontes === * Jean Martet, ''Le Silence de M. Clemenceau'', Lutetiae, Albin Michel, 1929 ; ''M. Clemenceau peint par lui-même'', Lutetiae, Albin Michel, 1929 ; ''Le Tigre'', Lutetiae, Albin Michel, 1930. * Henri Mordacq, ''Le Ministère Clemenceau. Journal d'un témoin'', Lutetiae, Plon, 4 vol., 1930-1931 ; ''Clemenceau au soir de sa vie, 1920-1929'', Lutetiae, Plon, 2 vol., 1933. * Georges Wormser, ''La République de Clemenceau'', Lutetiae, PUF, 1961 ; ''Clemenceau vu de près'', Lutetiae, Hachette, 1979. * Georges Clemenceau, ''Grandeurs et misères d'une victoire'', Lutetiae, Plon, 1930 ; ''Au soir de la pensée'', Lutetiae, Plon, 2 vol., 1927 ; ''Lettres à une amie, 1923-1929'', Lutetiae, Gallimard, 1970. == Nexus externi == {{CommuniaCat|Georges Clemenceau|Georgium Clemenceau}} {{Fontes biographici}} * [http://musee-clemenceau.fr/ De museo Clemenceau] {{Formula:Praesidentes consilii et Primi ministri Rei Publicae Francicae}} {{DEFAULTSORT:Clemenceau, Georgius}} [[Categoria:Primi ministri Franciae]] [[Categoria:Diurnarii Franciae]] [[Categoria:Scriptores Franciae]] [[Categoria:Nati 1841]] [[Categoria:Mortui 1929]] [[Categoria:Georgius Clemenceau|!]] [[Categoria:Auctores Francogallici]] iohtimeu8hn9o1py6l1yqkmn80u9e9v 3969359 3969358 2026-07-01T13:04:38Z Marcus Terentius Bibliophilus 2059 /* A Boulanger ad Panamam: per scandala */ 3969359 wikitext text/x-wiki {{capsa hominis Vicidata}} [[Fasciculus:Clemenceau - Manet.jpg|thumb|[[Georgii Clemenceau effigies (Manet)|Georgius Clemenceau]] ab [[Eduardus Manet|Eduardo Manet]] pictus]] {{L1}} '''Georgius Beniaminus Clemenceau''' ([[Lingua Francogallica|Francogallice]]: ''Georges Benjamin Clemenceau''; natus die [[28 Septembris]] [[1841]] in vico Mouilleron-en-Pareds in [[Vendea (praefectura Franciae)|Vendea]], mortuus die [[24 Novembris]] [[1929]] [[Lutetia|Lutetiae]]) [[medicus]], [[diurnarius]] et [[vir publicus]] Francogallicus fuit. Inter maximos viros [[Tertia Res Publica (Francia)|Tertiae Rei Publicae]] numeratur. Rebus publicis [[Francia|Franciae]] interfuit a bello anni 1870 usque ad finem [[Primum bellum mundanum|Primi Belli Orbis Terrarum]]. Praeses consilii ministrorum fuit primum ab anno 1906 usque ad annum 1909, deinde a mense Novembri anni 1917 usque ad mensem Ianuarium anni 1920. Quia bellum anno 1918 ad victoriam perduxit et [[Foedus Versaliis ictum (1919)|foedus Versaliense]] sanxit, «Pater Victoriae» cognominatus est; iam antea propter indolem ferocem «Tigris» vocabatur. Vita eius publica longissima fuit. Fere omnia magna discrimina Tertiae Rei Publicae vidit eorumque particeps fuit. Praefectus [[Mons Martyrum|Montis Martyrum]] fuit cum obsidionis tempore tum primis Communis Lutetiani diebus; annis post 1880 dux factionis sinistrae, quae «radicalis» vocabatur, tot ministeria orationibus evertit ut «eversor ministeriorum» diceretur; in suspicionem fraudis Panamensis adductus et comitiis anni 1893 victus, scribendo se restituit et inter primos defensores [[Alfredus Dreyfus|Alfredi Dreyfusi]] exstitit; idem epistulae apertae [[Aemilius Zola|Aemilii Zolae]] titulum «[[J'accuse...!|J'accuse]]» indidit. Anno 1902 senator [[Varus (praefectura Franciae)|Varensis]] electus in curiam rediit; rem publicam primum ab anno 1906 usque ad annum 1909 gubernavit, quibus annis, civibus inter se acriter contendentibus, diuturnam famam «domitoris secessionum opificum» sibi peperit; deinde, sex et septuaginta annos natus, gubernio praefuit quod victoriam pararet. Deum esse negabat, sacerdotum potentiae adversabatur, libertatem singulorum acerrime defendebat, imperio in alias gentes proferendo ob aequalitatem populorum repugnabat, Dreyfusum tuebatur, sed idem, ordinis custos, civitatis auctoritatem summam esse volebat: quapropter non facile uni factioni adscribi potest. Diu et dextrae et sinistrae partibus suspectus fuit: dextra eius in clericos odium reprehendebat, sinistra ei motus opificum repressos non ignoscebat. Ab exeunte saeculo vicesimo iterum a doctis magni aestimatur et inter gratissimos rerum Francogallicarum viros manet. == Ortus et institutio (1841–1865) == === Familia medicorum rei publicae faventium === Georgius Beniaminus Clemenceau natus est die 28 Septembris 1841 in vico Mouilleron-en-Pareds, in domo avorum maternorum, gentis Gautreau, ubi mater Emma parere maluerat. Familia Clemenceau ex agrorum dominis et medicis regionis quae Bocage vocatur erat: medici in ea gente inde a saeculo septimo decimo fuerunt, et proavus, Petrus Paulus Clemenceau, exercituum occidentalium medicus tempore rerum novarum, postea in concilio legibus ferendis sedit. Duo praedia familia possidebat: Aubraie, villam in vico La Réorthe, et Le Colombier, villam rusticam apud Mouchamps, ubi Georgius sepultus est. Cum illa Vendea regi et Ecclesiae fidelissima esset, familia tamen Clemenceau partes contrarias sequebatur, eorum scilicet qui ''Bleus'' vocabantur: hi erant cives litteris culti, [[Voltarius|Voltarii]] studiosi, rei publicae dediti.<ref>De familia et pueritia Vendeana: Jean-Baptiste Duroselle, ''Clemenceau'', Lutetiae, Fayard, 1988, cap. 1; Michel Winock, ''Clemenceau'', Lutetiae, Perrin, 2007.</ref> Pater, Beniaminus Clemenceau (1810–1897), medicus Lutetiae institutus, ubi rebus novis anni 1830 interfuerat, aliquamdiu [[Portus Namnetum|Namnetibus]] medicinam exercuit, deinde ea relicta praedium Aubraie colendum suscepit. Rei publicae propugnator acerrimus, [[Iulius Michelet|Micheleti]] admirator, Deum esse tam constanter negans ut neminem liberorum baptizari sineret, anno 1848 concilio populari Namnetensi interfuit et inter duces fuit earum societatum occultarum quae in occidentali Gallia rem publicam fovebant. Primum post rem publicam die 2 Decembris 1851 vi oppressam comprehensus, iterum anno 1858, post insidias ab Orsinio factas, captus et in [[Algeria|Algeriam]] deportari iussus, tandem dimissus est. Hae calamitates puerum Georgium graviter moverunt, qui a patre et medicinae amorem et rei publicae studium et acrem religionis contemptum accepit. Mater, Emma Gautreau, filia agricolae locupletis vici Mouilleron, e familia [[Protestantes|protestantium]] orta, domui lenitatem attulit, quam filius memoria semper tenuit.<ref>De Benjamin Clemenceau, de studiis eius annorum 1830 et 1848 deque comprehensionibus annorum 1851 et 1858: Duroselle, ''Clemenceau'', op. cit., cap. 1; Jean-François Chanet, ''Clemenceau. Dans le chaudron des passions républicaines'', Lutetiae, Gallimard, 2021, cap. 1.</ref> === Studia Namnetensia et medicina Lutetiana === E schola privata Monfort egressus, Georgius lyceum Namnetense frequentavit, quod hodie eius nomine appellatur. Discipulus ingeniosus sed inconstans, amorem Graeciae antiquae ibi concepit, cuius litteras per totam vitam lectitavit; Romam contra aversabatur. Primis studiis anno 1858 absolutis, die 1 Novembris eiusdem anni scholae medicinae Namnetensi nomen dedit, ubi tres annos studuit et probationem eorum quos externos (''externes'') vocant superavit; anno 1861 Lutetiam petivit ut studia perficeret.<ref>De studiis Namnetensibus et de schola medicinae praeparatoria: Duroselle, ''Clemenceau'', op. cit., cap. 1–2, ex studiis Jean-Pierre Kernéis.</ref> Lutetiae inter iuvenes studentes imperio [[Napoleo III (imperator Franciae)|Napoleonis III]] adversari coepit. Cum sodalibus quibusdam, inter quos Ludovicus Andrieux, postea praefectus vigilum, libellum hebdomadarium ''Le Travail'' condidit, in quo etiam Aemilius Zola scribebat. Mense Februario 1862, quod libellis propositis cives ad memoriam rerum anni 1848 celebrandam convocaverat, comprehensus tres et septuaginta dies in carcere Mazas detentus est. Tum [[Ludovicus Augustus Blanqui|Augustum Blanqui]] frequentabat, cuius auctoritate aliquamdiu tenebatur, et societati se adiunxit cui nomen erat ''Agis comme tu penses''; cuius socii, qui se libere cogitare profitebantur, inter alia pollicebantur se nuptias ritu sacro numquam celebraturos. Mense Maio 1865, dissertatione de generatione elementorum [[Anatomia|anatomicorum]] publice defensa, doctoris gradum adeptus est.<ref>De ''Le Travail'', de carcere Mazas et de societate «Agis comme tu penses»: Winock, ''Clemenceau'', op. cit.; Duroselle, ''Clemenceau'', op. cit., cap. 2.</ref> === Commoratio Americana (1865–1869) === De rebus Francicis desperans, etiam infelici amore Hortensiae Kestner afflictus, quae uxoris amici eius Augusti Scheurer-Kestner soror erat, Clemenceau in [[Civitates Foederatae Americae|Civitates Foederatas Americae]] navigavit et die 28 Septembris 1865, quo die quartum et vicesimum aetatis annum complevit, paucis mensibus post bellum civile finitum, [[Novum Eboracum]] advenit. Fere quattuor annos ibi mansit, instituta popularia Americanorum iis temporibus quae ''Reconstruction'' vocantur magna cum admiratione observans: disputationes de praeside Andrea Johnson in iudicium vocando audiit et inde didicit potestati unius hominis et iis qui ''conservateurs'' vocantur diffidere. Actis diurnis quae ''Le Temps'' inscribuntur epistulas Americanas mittebat, et tenues reditus augebat linguam Francogallicam et artem equitandi docens in schola puellarum quam domina Aiken regebat, in oppido Stamford [[Connecticuta|Connecticutae]].<ref>De commoratione Americana et de epistulis « Lettres d'Amérique »: Duroselle, ''Clemenceau'', op. cit., cap. 3 (de re Kestner, p. 69–72); Winock, ''Clemenceau'', op. cit.; s.v. « États-Unis », in ''Dictionnaire Clemenceau'', op. cit.</ref> Ibi puellam Mariam Plummer adamavit, patre orbam, in Wisconsinia educatam, avunculo Horatio Taylor, argentario Novi Eboraci, commissam. Post primam repulsam, duo itinera trans oceanum longamque de ritu sacro adhibendo contentionem, quem Clemenceau omnino respuebat, nuptiae apud magistratum Novi Eboraci die 20 Iunii 1869 factae sunt; coniuges statim in Franciam profecti sunt. Tres liberi nati sunt: Magdalena (1870), Theresia (1872), Michael (1873). Matrimonium parum concors paulatim solutum est: anno 1892 Clemenceau, adulterii crimine usus, divortium celerrime obtinuit, liberis sibi adiudicatis, et Maria in Americam remissa est. Quae postea in Franciam reversa, Lutetiae mense Septembri 1922, ab omnibus deserta, mortua est.<ref>De Mary Plummer, de nuptiis diei 20 Iunii 1869 et de divortio anni 1892: Duroselle, ''Clemenceau'', op. cit., p. 83–85 et 337–338; Chanet, ''Clemenceau'', op. cit.; Sylvie Brodziak, s.v. « Plummer, Mary », in Sylvie Brodziak et Samuël Tomei (ed.), ''Dictionnaire Clemenceau'', Lutetiae, Robert Laffont, in serie « Bouquins », 2017.</ref> == Initium vitae publicae: Mons Martyrum, bellum, Commune Lutetianum (1870–1871) == === Praefectus regionis duodevicesimae === In Franciam reversus, Clemenceau in [[Mons Martyrum|Monte Martyrum]] medicinam exercuit, ubi plebem curans «medicus pauperum» vocabatur. Imperio die 4 Septembris 1870 everso, statim ad rem publicam tractus est: postridie Stephanus Arago, praefectus Lutetiae, eum regioni duodevicesimae urbis praefecit. Dum urbs obsidetur, annonam, auxilia, scholas curavit et omnibus indutiis repugnavit; die 31 Octobris, cum in curia urbana seditio orta esset, comitia municipalia statim habenda censuit et, Stephano Arago amoto, cum gubernium auctoritatem suam recuperavisset, magistratu se abdicavit; die tamen 5 Novembris ingenti consensu praefectus electus est. Die 8 Februarii 1871 delegatus Sequanae in conventum nationalem electus, in extrema sinistra sedit et contra pacis condiciones suffragium tulit, [[Alsatia|Alsatiae]] partisque [[Lotharingia|Lotharingiae]] cessionem recusans.<ref>De praefectura Montis Martyrum, de die 31 Octobris 1870 et de comitiis mensis Februarii 1871: Winock, ''Clemenceau'', op. cit.; s.v. « Guerre de 1870 », in ''Dictionnaire Clemenceau'', op. cit.</ref> === Dies 18 Martii 1871 et conciliatio frustra temptata === In eius regione tragoedia diei 18 Martii 1871 acta est. Cum [[Adolphus Thiers]] [[canno|tormenta]] custodiae nationalis in colle collecta auferri iussisset, res mane male cessit: milites cum multitudine consenserunt, et dux Lecomte, qui tela conici iusserat, a suis militibus comprehensus est. Clemenceau, qui prima luce cum Lecomte collocutus erat et suaserat ut tormenta celerius amoverentur, sero de periculo certior factus est: cum in viam des Rosiers, fascia praefecti cinctus, pervenit, duces Lecomte et Clément-Thomas paulo ante a multitudine interfecti erant. Ipse quoque petitus, cum seditiosi, qui eum [[Versaliae|Versaliensibus]] conscium putabant, mortem ei minarentur, vix manus furentium effugit. De ea re testimonium notissimum reliquit, in quo «sanguinis furorem» multitudinis effrenatae describit; eius diei onus per totam vitam tulit, cum quaestio parlamentaria aliquamdiu culpam in eum conferre conata esset.<ref>Narrationem Clemenceau de die 18 Martii, in qua verba de « sanguinis furore » leguntur, edidit Jean Martet, ''Le Silence de M. Clemenceau'', Lutetiae, Albin Michel, 1929; vide Chanet, ''Clemenceau'', op. cit., et Duroselle, ''Clemenceau'', op. cit., p. 107–111.</ref> Proximis diebus Clemenceau Lutetiam et [[Versaliae|Versalias]] conciliare frustra conatus est. In conventu, die 22 Martii, cum aliis delegatis rei publicae faventibus rogationem tulit de consilio municipali Lutetiano statim eligendo, ut seditioni causa eriperetur; a maiore parte regum studiosa exsibilatus est. Eodem die summum custodiae nationalis concilium eum praefectura privavit. Inter «rusticos», qui Lutetiam domare volebant, et seditiosos, qui Commune suum declarare parabant, positus, cum aliis praefectis de comitiis differendis egit, sed die 26 Martii in sua regione septingenta quinquaginta duo tantum suffragia rettulit. Postridie etiam delegati munere se abdicavit; per septem illos dies cruentos Lutetia aberat: in provinciis enim cum societate quae «Ligue d'union républicaine des droits de Paris» vocabatur extrema conciliandi consilia persequebatur. Haec duo simul expertus, bellum civile et conciliatorum imbecillitatem, primam, ut [[Michael Winock]] iudicat, rerum civilium disciplinam accepit.<ref>De conciliandi conatibus, de praefectura die 22 Martii adempta et de abdicatione diei 27 Martii 1871: Winock, ''Clemenceau'', op. cit., cap. 1.</ref> == Dux sinistrae radicalis (1871–1893) == [[Fasciculus:CLEMENCEAU, Georges, Nadar, GALLICA.jpg|thumb|Georgius Clemenceau, imago photographica ex officina Nadar orta.]] === A consilio municipali ad Cameram === Mense Iulio 1871 in consilium municipale Lutetiae pro vico Clignancourt electus, anno 1875 eius praeses factus est. Comitiis mensis Februarii 1876 sedem delegati regionis duodevicesimae recuperavit, quam usque ad annum 1885 tenuit; deinde pro [[Varus (praefectura Franciae)|Varo]] ab anno 1885 ad annum 1893 in Camera sedit. In Camera celeriter orator extremae sinistrae, quae mox radicalis appellata est, omnium maxime timendus evasit: verbis brevibus, acri irrisione, argumentis pressis a florida illius aetatis eloquentia discessit. Primum magnum certamen pro Communis fautoribus suscepit, quibus veniam inde ab anno 1876 cum [[Victor Hugo|Victore Hugo]] postulavit et anno 1880 plenam atque integram obtinuit.<ref>De consilio municipali Lutetiae et de certamine pro venia communalistis danda: Duroselle, ''Clemenceau'', op. cit., p. 116–117; ''Dictionnaire Clemenceau'', op. cit., s.v. « Pelletan »; Winock, ''Clemenceau'', op. cit.</ref> Mense Ianuario 1880 prima sua [[Diarium|acta diurna]] condidit, ''La Justice'', quibus Camillus Pelletan scriptis praefectus est quaeque tredecim annos radicalium vox fuerunt. Programma eius, oratione in Monte Martyrum anno 1880 habita praesertim expositum, haec complectebatur: leges constitutionales anni 1875, quas nimis veterum institutorum tenaces iudicabat, retractandas; ecclesias a civitate seiungendas; tributum ex reditibus instituendum; libertates scribendi, conveniendi, sociandi; reformationes sociales ([[tempus laboris]], dominorum obligationem in laboris casibus, pensiones senectutis), quibus opifices in rem publicam reciperentur. Bonorum communioni adversus, Clemenceau operarios [[socialismus|socialismo]] nascenti eripere volebat: oratio diei 8 Maii 1891, octavo die post caedem [[Fourmies (Septentrio)|Fourmiensem]] habita, in qua «Quartum Statum» surgentem descripsit, totam eius sententiam complectitur, reformationibus quidem opificum causa faciendis intentam, [[Pugna classium|ordinum autem certamini]] adversam.<ref>De ''La Justice'' et de programmate radicalium: ''Dictionnaire Clemenceau'', op. cit., s.v. « Justice (La) »; oratio diei 8 Maii 1891 de « Quarto Statu » ex ''Journal officiel'' citatur apud Duroselle, ''Clemenceau'', op. cit., p. 254–255, in ''Dictionnaire Clemenceau'' et apud Chanet, ''Clemenceau'', op. cit.</ref> === «Eversor ministeriorum» et coloniarum adversarius === Annis post 1880 Clemenceau rostris ut telo utebatur: eius interpellatione «magnum ministerium» [[Leo Gambetta|Gambettae]] mense Ianuario [[1882]] cecidit, et plura gubernia eorum qui «opportunistes» (Latine: rerum opportunarum speculatores) vocabantur orationibus eius eversa sunt; inde fama «eversoris ministeriorum» nata est. Diutissime cum [[Iulius Ferry|Iulio Ferry]] contendit, cuius consilia de imperio in exteras terras proferendo tribus de causis oppugnabat: vires patriae contra Germaniam reservandas dispergi; sumptus immensos esse; falsam esse illam speciem humanitatis barbaris afferendae. Die 30 Martii [[1885]], post rem apud Lang Son gestam, quae clades maior quam erat nuntiata est, ultimum ictum intulit: se in subselliis gubernii non iam ministros sed reos videre dixit; Ferry eodem die eversus est.<ref>De casu Ferry et de fama « eversoris ministeriorum »: Chanet, ''Clemenceau'', op. cit.; Duroselle, ''Clemenceau'', op. cit.</ref> Die 30 Iulii 1885, orationi respondens qua Ferry colonias officio «superiorum gentium» erga «inferiores» defenderat, Clemenceau unam ex clarissimis contra colonias orationibus parlamentariis habuit: superiores gentes, inferiores gentes: facile dictu! Indorum Sinarumque excultas civitates commemorans, et admonens doctos quosdam Germanos «demonstravisse» gentem Francicam inferiorem esse, ut clades anni 1870 explicaretur, in expugnatione nihil nisi vim sine iure esse denuntiavit. Haec oratio, postridie tota in ''La Justice'' edita, non impedivit quominus recentiores historici imaginem Clemenceau coloniarum osoris temperarent: rerum enim potitus imperium iam partum retinendum administravit.<ref>Oratio diei 30 Iulii 1885 in ''La Justice'' diei 31 Iulii 1885 edita est; vide Winock, ''Clemenceau'', op. cit., et Julie d'Andurain, s.v. « Colonisation », in ''Dictionnaire Clemenceau'', op. cit., quae monet ne Clemenceau simpliciter coloniarum osor habeatur.</ref> Haec perpetua adversandi ratio ei etiam damno fuit. Clemenceau rationem rerum gradatim efficiendarum, quam Gambetta et Ferry defendebant, respuebat: programma republicanum statim perfici postulabat, imprimis leges anni 1875 retractari, ita ut una tantum Camera maneret et senatus conservator tolleretur. Quem «opportunistae» criminabantur republicanos dividere et veterum rerum fautoribus servire; ille eos optima quaeque lucri causa prodidisse arguebat. Comitiis mensis Octobris 1885 et in Sequana et in Varo electus, Varum elegit, cuius vetus republicana traditio ingenio eius respondebat; anno 1889 sedem apud Draguignan retinuit. Tamen, quamvis Camerae auctoritate praestaret, his annis numquam imperium petivit: dum res publica programmati suo non respondet, gubernii particeps fieri noluit, atque ita censoris tantum partes egit, quae tandem suis quoque taedio fuerunt. === A Boulanger ad Panamam: per scandala === Quod generalis [[Georgius Boulanger|Boulanger]] fama tantum crevit, partim Clemenceau imputandum est, qui eum ministerio belli in gubernio [[Carolus de Freycinet|Freycinet]], mense Ianuario 1886, praefici curavit, ducem rei publicae amicum se promovere ratus. Cum autem motus Boulangisticus in motum populari imperio faventem reique publicae periculosum mutatus esset, inter acerrimos eius adversarios fuit et anno 1888 Societati iurium hominis et civis condendae interfuit, qua republicanorum defensio ordinaretur. Ex eo discrimine etiam didicit novis Caesaribus perpetuo diffidere; vicissim is factus est quem dextra nationalis et [[Iudaei|Iudaeorum]] osores libentissime petebant.<ref>De Clemenceau et motu Boulangistico: Winock, ''Clemenceau'', op. cit.; Duroselle, ''Clemenceau'', op. cit.</ref> Fraus Panamensis ictum paene mortiferum ei intulit. Clemenceau numquam inter eos fuit qui pecunias acceperant: nulla quaestio probavit eum quidquam a Societate accepisse. Sed amicus erat Cornelii Herz, negotiatoris audacis, qui ab anno 1883 ad annum 1885 partem diarii ''La Justice'' possederat quique unus e duobus maximis rerum publicarum corruptoribus, cum barone Iacobo de Reinach, fuisse patuit. Mors suspecta Reinach, nocte inter dies 19 et 20 Novembris 1892, paucis horis post desperatum colloquium cui Clemenceau adfuerat, deinde fuga Herz [[Londinium]], delegatum Varensem calumniis inauditae acerbitatis obiecerunt, in quibus odium parlamenti Boulangisticum cum Iudaeorum odio actorum ''La Libre Parole'' coniungebatur. Die 20 Decembris 1892 Paulus Déroulède eum in Camera nominatim accusavit, quod Herz in vitam publicam Francicam introduxisset; certamen singulare sclopetis exeunte Decembri commissum neminem vulneravit. Mense Iunio 1893 delegatus Millevoye in rostris «chartas Norton» recitavit, quibus probari videbatur Clemenceau ab Anglia mercede conductum esse; sed falsa tam crassa erant ut sessio accusatori ludibrio verteretur, et iudices falsarios damnaverunt. Iure purgatus, Clemenceau tamen apud populum laesus mansit.<ref>De Panama, de Cornélius Herz, de interpellatione Déroulède et de falsis « chartis Norton »: Winock, ''Clemenceau'', op. cit., qui de partibus Andrieux disputat; Duroselle, ''Clemenceau'', op. cit., qui demonstrat Clemenceau numquam pecunias accepisse; Adrien Dansette, ''Les Affaires de Panama'', Lutetiae, Perrin, 1934.</ref> Comitiis mensis Septembris 1893 in Varo, post contentionem asperrimam in qua clamoribus «Aoh yes!» vexabatur, secundo suffragio a coalitione varia victus est, quamquam die 7 Augusti, magna oratione apud Salernes habita, honorem suum et opera defenderat. Duos et quinquaginta annos natus, post quindecim annos auctoritatis in sinistram parlamentariam, sine mandato, aere alieno obrutus relictus est, et ''La Justice'' cladi haud diu superstes fuit.<ref>De petitione Varensi et de clade diei 3 Septembris 1893: Winock, ''Clemenceau'', op. cit.; ''Dictionnaire Clemenceau'', op. cit., s.v. « Justice (La) ».</ref> == Diurnarius et Dreyfusi defensor (1893–1902) == === Scribendo restitutus === Annis 1893–1897 necessario ad diurna et litteras se convertit. Cotidie scribebat, primum in ''La Justice'', deinde in aliis foliis, et commentarios in libros collegit: ''La Mêlée sociale'' (1895), ''Le Grand Pan'' (1896), testimonia hominis de moribus civitatis cogitantis, [[Carolus Darwin|Darwini]] et philosophiae positivae studiosi. Anno 1898 unicam fabulam longam edidit, ''Les Plus Forts'', et annis 1901–1902 hebdomadarium solus scripsit, ''Le Bloc''. Haec opera abundantia, diu neglecta, a criticis nuper pluris aestimata sunt: scriptorem verum produnt, [[Claudius Monet|Claudii Monet]], Gustavi Geffroy, [[Augustus Rodin|Augusti Rodin]] amicum, artis Iaponicae studiosissimum interpretem.<ref>De operibus litterariis annorum 1893–1902: Sylvie Brodziak, s.v. « Plus Forts (Les) », in ''Dictionnaire Clemenceau'', op. cit.; Winock, ''Clemenceau'', op. cit.</ref> === Causa Dreyfusiana: a dubitatione iuridica ad certam sententiam === [[Fasciculus:J'accuse - Gallica - page 1.jpg|thumb|Prima pagina diurnorum ''L'Aurore'' diei 13 Ianuarii 1898, cum epistula Aemilii Zolae «J'accuse...!».]] Causa Dreyfusiana Clemenceau campum renascendi praebuit. Exeunte anno 1897 in acta ''L'Aurore'' Ernesti Vaughan receptus, mense Novembri ab Augusto Scheurer-Kestner persuasus est damnationem anni 1894 quaestione vitiosa niti; primus eius commentarius retractationi favens statim prodiit. Initio sententia eius mere iuridica erat: innocentiam, cuius probationem se non habere dicebat, non affirmans, legem omnibus aequam postulabat, quod iustitiae praesidia uni negari non possent quin tota civitas periclitaretur. Post absolutionem flagitiosam Esterhazy, die 11 Ianuarii 1898, ipse epistulam apertam Aemilii Zolae ad praesidem rei publicae in ''L'Aurore'' recepit eique titulum, ex ipso textu sumptum, invenit: «J'accuse...!», die 13 Ianuarii trecentis milibus exemplarium editum. Idem, commentario diei 23 Ianuarii, vocabulum «intellectuels» ad libellorum subscriptores significandos firmavit.<ref>De conversione ad retractationem, de titulo « J'accuse » et de vocabulo « intellectuels »: Winock, ''Clemenceau'', op. cit., cap. 15–16; Duroselle, ''Clemenceau'', op. cit.</ref> In iudicio Zolae (mense Februario 1898) cum fratre Alberto, advocato procuratoris actorum, verba fecit, oratione rem latius proponens: non unius hominis fortunam, sed quaestionem agi utrum potestas militaris iuri subiceretur, et periculum imminere imperii sub gladio constituti. Disputationes iudicii, in primis confessio cuiusdam ducis dicentis concilium militare damnationem Dreyfusi, sontis aut insontis, retractare noluisse, eum de innocentia damnati plane persuaserunt. Per totam causam plura centena commentariorum in ''L'Aurore'' edidit, postea septem voluminibus collecta, et cum Eduardo Drumont sclopetis certavit. Post alterum iudicium Redonense et veniam Dreyfuso mense Septembri 1899 datam, quam invitus accepit, quod iustitiam plenam deseri putabat, inter eos mansit qui restitutionem postulabant, anno 1906 perfectam. Causa Dreyfusiana certamina eius transformavit: exinde rei publicae defensio et contra nationis cultum immodicum clericorumque potentiam pugna actionem eius rexerunt.<ref>De iudicio Zolae et de sententia Clemenceau de innocentia mutata: ''Dictionnaire Clemenceau'', op. cit.; Winock, ''Clemenceau'', op. cit. Verba de « imperio sub gladio » in ''L'Aurore'' postridie iudicii leguntur.</ref> Alterum concilium militare, [[Condate Redonum|Redonibus]] aestate anni [[1899]] post rescissum anno 1894 iudicium coactum, Dreyfusum iterum, causis levantibus additis, damnavit: sententia absurda quae Europam consternavit. Cum gubernium Waldeck-Rousseau veniam a praeside rei publicae dandam proponeret, Clemenceau primo vehementer obstitit: veniam accipere idem esse ac innocentiam non proclamare, et ius deserere ut ad misericordiam confugeretur. Tandem damnati viribus exhaustis cessit, sed retractationem plenam persequi non destitit, quae die 12 Iulii 1906 perfecta est: summum tribunal iudicium Redonense sine remissione rescidit, Dreyfus in exercitum restitutus et honore militari ornatus est. Forte tum Clemenceau in gubernio erat; paucis post mensibus, praeses consilii factus, Picquart, tribunum ob veritatem detectam vexatum, ministrum belli fecit, simul reparandi simul lacessendi causa. Haec fides frigora non exclusit: cum ipso Alfredo Dreyfus, quem nimis patientem iudicabat, rarus ei usus fuit, et necessitudines cum parte Dreyfusianorum, cum [[Ioannes Jaurès|Jaurès]] et Péguy, post communem victoriam cito refrixerunt.<ref>De iudicio Redonensi, de venia et de restitutione anni 1906: Winock, ''Clemenceau'', op. cit.; Duroselle, ''Clemenceau'', op. cit.</ref> == Reditus ad imperium (1902–1909) == [[Fasciculus:Georges Clemenceau par Nadar, Paul.jpg|thumb|Clemenceau a Paulo Nadar photographice expressus.]] === Senator Varensis et «primus Franciae vigil» === Mense Aprili 1902 is, qui olim senatum tollendum postulaverat, senator Varensis electus est; quam inconstantiam aequo animo tulit. Coniunctioni sinistrarum («Bloc des gauches») eiusque laicis consiliis favit et legi anni 1905 de ecclesiis a civitate seiungendis suffragatus est, a factione tamen radicali ordinata, anno 1901 condita, semper afuit neque ei umquam nomen dedit. Die 14 Martii 1906, quattuor et sexaginta annos natus, primum in gubernium intravit, minister rerum interiorum in consilio Sarrien, quattuor diebus post cladem fodinarum apud Courrières, qua plus mille homines in praefectura Freti Calesiani perierant.<ref>De comitiis senatoriis anni 1902 et de necessitudine cum factione radicali: ''Dictionnaire Clemenceau'', op. cit., s.v. « Parti radical ».</ref> Operum cessatio, quae regionem fodinarum statim incendit, ei occasionem dedit rationem suam definiendi. Die 17 Martii, apud Lens, invito praeside consilii, sodaliciorum ducibus declaravit cessationem operum ius esse absolutum neque se milites missurum, dum operis libertas hominesque incolumes essent: res a ministro rerum interiorum antea inaudita. Sed violentia latius serpente milites arcessere coactus est, et appropinquante die 1 Maii 1906, quem confoederatio CGT seditiosum fore nuntiabat, duces eius ante diem comprehendi iussit. In Camera custodis ordinis partes audacter professus est, se ipsum «primum Franciae vigilem» appellans. Comitia mensis Maii 1906, quibus sinistrae late vicerunt, auctoritatem eius firmaverunt: die 25 Octobris 1906 Sarrien in praesidio consilii successit, ministerio rerum interiorum retento.<ref>De Courrières, de oratione apud Lens diei 17 Martii 1906 et de die 1 Maii 1906: ''Dictionnaire Clemenceau'', op. cit.; Jacques Julliard, ''Clemenceau briseur de grèves'', Lutetiae, Julliard, in serie « Archives », 1965.</ref> === Primum gubernium Clemenceau (Octobri 1906 – Iulio 1909) === Ministerium quod composuit, ex radicalibus et socialistis nulli factioni adscriptis constitutum, magnum reformationum programma proposuit: tributum ex reditibus, pensiones opificum, vias ferratas redimendas, concilia militaria reformanda. Ministerium Laboris et Providentiae socialis creavit, Renato Viviani socialistae commissum: institutum quod mansit. Leges tamen promissis minores fuerunt: redemptio viarum ferratarum occidentalium (1908) et lex de requiete hebdomadaria utcumque servata inter pauca bene gesta numerantur, cum tributum ex reditibus, a Iosepho Caillaux paratum, in senatu haereret. In re autem vigilum gravissima perfecit: Caelestinus Hennion summae custodiae publicae praepositus est, et decreto diei 30 Decembris 1907 cohortes regionales vigilum mobiles institutae sunt, quae in memoria populi «cohortes Tigris» manserunt.<ref>De programmate anni 1906, de ministerio Laboris et de cohortibus mobilibus: Winock, ''Clemenceau'', op. cit.; Christophe Cornevin, s.v. « Hennion », in ''Dictionnaire Clemenceau'', op. cit.</ref> Totum illud tempus certamine cum motu opificum occupatum est. Contra CGT, quae inde a conventu Ambianensi (1906) cessationi operum generali et seditiosae studebat, Clemenceau identidem vires expertus est: cessantibus opificibus electricis Parisiensibus, baiulis portuum, nautis, tabellariis. Gravissimum discrimen fuit vinitorum meridianorum seditio vere anni 1907: contra motum ingentem ob vini vilitatem ortum, qui centena milia hominum post cauponem Marcellinum Albert congregabat, gubernium duces comprehendi iussit et milites misit; Narbone mense Iunio nonnulli glandibus perierunt, et milites legionis septimae decimae Biterris imperia detrectaverunt. Exitus rei saepe narratus est: Marcellinus Albert, Lutetiam profectus ut vinitorum causam ageret, e colloquio cum ministro infamis discessit, cum Clemenceau ei centum francos ad reditum dedisset. Anno 1908 cessatio eorum qui in harenariis vallis Sequanae laborabant in tragoediam versa est: duo cessantes a custodibus publicis apud Draveil-Vigneux die 2 Iunii occisi sunt, quattuor alii apud Villeneuve-Saint-Georges die 30 Iulii ceciderunt; gubernium principes CGT comprehendi iussit, confoederationem tamen non dissolvit, quod multi e maiore parte flagitabant. Socialistae «gubernium sicariorum» clamabant; orationum certamina inter Clemenceau et Jaurès, in primis mense Iunio 1906 de proprietate, civitate, socialismi futuro, inter summa eloquentiae parlamentariae illius aetatis numerantur: consiliis de futuro a tribuno socialista expositis Clemenceau scientiam hominis qualis est et rationem reformationum singillatim parandarum opposuit.<ref>De certaminibus opificum annorum 1906–1909, de vinitoribus meridianis et de re Draveil-Villeneuve-Saint-Georges: Julliard, ''Clemenceau briseur de grèves'', op. cit.; Chanet, ''Clemenceau'', op. cit.; s.v. « Draveil-Vigneux et Villeneuve-Saint-Georges, affaire », in ''Dictionnaire Clemenceau'', op. cit.</ref> Historici imaginem «fractoris cessationum» his annis natam postea temperaverunt. Iacobus Julliard demonstravit Clemenceau non ius cessandi frangere voluisse, quod tota vita et adhuc apud Carmaux anno 1892 defenderat, sed violentiam et legum contemptum eorum sodaliciorum quae, actionem directam professa, ex omni contentione quasi meditationem rerum novarum faciebant; praefectis enim constanter mandabat ut et operis libertatem et cessandi libertatem aeque tuerentur neve milites ante tempus mitterent. Manet tamen quod caedes annorum 1906–1909, quales post caedem Fourmiensem non acciderant, inter eum et opifices ordinatos discidium numquam sanatum fecerunt; ex quo natum est odium quod CGT et socialistae per bellum ei habuerunt.<ref>Jacques Julliard, ''Clemenceau briseur de grèves'', op. cit.; de cessatione apud Carmaux et de arbitrio anni 1892, ''Dictionnaire Clemenceau'', op. cit.</ref> In rebus externis Clemenceau, certamen cum Germania vitari non posse persuasus, consensionem cum Britannia («Entente cordiale») et necessitudinem cum Russia firmavit, et controversiam Francogermanicam de perfugis Casablancae (1908) arbitrio composuit. Gubernium eius, inter longissima Tertiae Rei Publicae, die 20 Iulii 1909 cecidit, post disputationem de classe in qua verbis inauditae asperitatis cum Delcassé conflixit: suffragatione de ordine agendi victus, statim se abdicavit. [[Aristides Briand]], eius minister, successit.<ref>De casu gubernii diei 20 Iulii 1909: Duroselle, ''Clemenceau'', op. cit.; Watson, ''Georges Clemenceau. A Political Biography'', Londinii, Eyre Methuen, 1974.</ref> == Censor et vigil rei publicae (1909–1917) == Insequentes anni Clemenceau ad duo sua munera reduxerunt, senatum et diurna. Post orationes in America Meridiana habitas (1910), pugnam contra Briand, deinde contra Caillaux resumpsit, cuius consilia Germaniae concedendi in discrimine Agadirensi et in pacto Francogermanico anni 1911 de Congo denuntiavit. Mense Maio 1913 nova acta diurna condidit, ''L'Homme libre'', et eodem anno legi de militia ad tres annos producenda suffragatus est, certamen appropinquare persuasus; annis 1912–1913 etiam [[Raimundus Poincaré|Poincaré]] viam ad praesidium rei publicae in conventu praeparatorio republicano obstruere conatus est, electionem tamen non impedivit.<ref>De ''L'Homme libre'', de lege militiae trium annorum et de comitiis praesidis creandi anni 1913: Winock, ''Clemenceau'', op. cit.; Duroselle, ''Clemenceau'', op. cit.</ref> Per Magnum Bellum in gubernia «Unionis sacrae» intrare noluit et censoris partes elegit. Die 26 Augusti 1914, cum consilium Viviani novaretur, ministerium a Briand oblatum recusavit, indignum ratus tali tempore sub alio quam se ipso servire; quod propositum per totum bellum tenuit. Acta eius, exeunte Septembri 1914 suppressa, quod vitia curationis vulneratorum vehendorum detexerant, titulo provocanti ''L'Homme enchaîné'' redierunt et cotidie contra apparatus bellici defectus, vanam magistratuum fiduciam, inanes legatorum spes pugnabant, intra fines censurae cum qua perpetuum bellum minutum gerebat. Praeses commissionis exercitus et commissionis rerum externarum senator gravissimus, frontem identidem visitabat et testes audiebat, scientiam rei bellicae colligens quam pauci parlamentarii cum eo communicabant; milites adventibus eius, usque in fossas primae aciei, assueverunt.<ref>De ''L'Homme enchaîné'' et de opera Clemenceau in commissionibus senatoriis: Duroselle, ''Clemenceau'', op. cit.; Winock, ''Clemenceau'', op. cit.</ref> Crescente civium lassitudine, post cruentum impetum a Nivelle factum, militum seditiones et operum cessationes veris anni 1917, pugnam contra eos qui de victoria desperabant suam fecit: die 22 Iulii 1917 in senatu contra Ludovicum Malvy, ministrum rerum interiorum ab anno 1914, indulgentiae erga pacis fautores accusatum, orationem accusatoriam habuit quae gubernium Ribot concussit et viam reditus sui aperuit. Eversis consiliis Ribot et Painlevé, Poincaré, qui eum minime amabat quemque Clemenceau semper oppugnaverat, eum arcessere statuit: inter Caillaux, id est pacem compositam quaerendam, et Clemenceau, id est bellum usque ad victoriam, praeses rei publicae decrevit, intellegens, ut in commentariis suis notavit, vim veteris pugnatoris fabulis iam celebratam plus valituram esse quam cuiusvis alterius consilii infirmitatem. Colloquia diebus 14 et 15 Novembris 1917 habita sunt; gubernium die 16 constitutum est.<ref>De oratione diei 22 Iulii 1917 et de gubernio constituendo: Chanet, ''Clemenceau'', op. cit.; Duroselle, ''Clemenceau'', op. cit., p. 583–588, qui commentarios Poincaré de colloquiis dierum 14 et 15 Novembris 1917 citat.</ref> == Gubernium victoriae (1917–1918) == === «Bellum gero» === Die 20 Novembris 1917 novus praeses consilii, idem minister belli, Camerae declarationem ad unam rem redactam proposuit, bellum, et fidem 418 suffragiis contra 65 (quae socialistarum erant) obtinuit. Gubernium eius, ex viris secundi ordinis et fidelibus compositum, circa manum arte coniunctam versabatur: Georgium Mandel, principem officii civilis, ducem Henricum Mordacq, principem officii militaris, Iulium Jeanneney, subsecretarium praesidio consilii additum, Georgium Wormser, a consiliis politicis. Haec potestatis contractio, quae Poincaré a summis deliberationibus arcebat, plane tamen parlamentaria mansit: Clemenceau commissionibus parebat, inspectionem parlamentariam apud exercitus accipiebat et fidem Camerae identidem petebat. Die 8 Martii 1918, socialistis respondens, programma suum paucis verbis expressit, quae posteri memoria tenuerunt: «Domi: bellum gero; foris: bellum gero. Semper bellum gero.»<ref>De declaratione diei 20 Novembris 1917 et de ratione regendi: Duroselle, ''Clemenceau'', op. cit., p. 591–592; Chanet, ''Clemenceau'', op. cit.; ''Dictionnaire Clemenceau'', op. cit. Verba diei 8 Martii 1918 in ''Journal officiel'' leguntur.</ref> Severitas primum domi exercita est. Iam die 28 Novembris 1917 Camera Malvy ad senatum in summum iudicium constitutum remisit, ipso petente, qui se purgare volebat; proditionis absolutus, mense Augusto 1918 ob officium violatum quinquennii exsilio damnatus est. Mense Decembri 1917 Camera Iosephum Caillaux immunitate privavit, suspectum commerciorum cum hoste ob colloquia de pace componenda habita; die 14 Ianuarii 1918 comprehensus, demum vere anni 1920 a summo illo iudicio condemnatus est poena quam longa custodia ante iudicium iam absumpserat, iuribus civitatis ademptis. Iustitia bellica praeterea complures hostis ministros punivit, in quibus Bolo Pacha, qui capite damnatus interfectus est. Historici consentiunt haec iudicia tam instrumenta animorum confirmandorum quam opera iustitiae fuisse: Malvy in primis piaculi vicem sustinuit. Eodem tempore, quod minus notum est, Clemenceau ab omni graviore opificum coercitione abstinuit: cessationes veris anni 1918 colloquiis et mercede tuenda potius quam vi compositae sunt.<ref>De causis Malvy et Caillaux: Duroselle, ''Clemenceau'', op. cit.; Winock, ''Clemenceau'', op. cit.; Gaston Monnerville, ''Clemenceau'', Lutetiae, Fayard, 1968. De rebus opificum per bellum: Chanet, ''Clemenceau'', op. cit.</ref> Neque bellum gerere idem erat ac desperantes tantum opprimere. Gubernium oeconomiam severe rexit, annonam et arma Ludovico Loucheur curante administravit, animos civium sustinuit censura in res politicas mitigata, in res militares inflexibili, mercedesque tuebatur ne plebs erumperet; magnae cessationes fabrorum metallicorum Parisiensium, vere anni 1918, colloquiis solutae sunt, gubernio ab omni vi se abstinente. Cum Poincaré rationes frigidae et parum familiares manserunt: praeses rei publicae, accurate certior factus sed raro consultus, in commentariis amaritudinem suam notabat, paene omni vera potestate privatus; nihilo minus usque ad victoriam praesidem consilii, quem oderat, fideliter texit. Necessitudines autem cum imperatoribus doctrinam totius vitae Clemenceau inverterunt: vetus potestatis militaris castigator ducum contra parlamentum patronus factus est, iisdem tamen civilis potestatis principatum sine ulla verecundia inculcans.<ref>De ratione regendi per bellum et de necessitudine cum Poincaré: Chanet, ''Clemenceau'', op. cit.; ''Dictionnaire Clemenceau'', op. cit.; Raymond Poincaré, ''Au service de la France'', vol. IX–X.</ref> === Discrimen veris 1918 et imperium unum === Die 21 Martii 1918 impetus Germanicus «Michael» frontem Britannicam in [[Picardia (provincia)|Picardia]] perrupit et exercitus sociorum dividere minatus est. In eo discrimine, gravissimo post pugnam ad Matronam, Clemenceau primas partes egit: Lutetiam deserendam ne cogitari quidem passus est, perstandi voluntatem imposuit, imperio inter socios uni constituendo operam dedit. In conventu apud Doullens, die 26 Martii, [[Ferdinandus Foch|Foch]] mandatum accepit actiones exercituum sociorum in fronte occidentali ordinandi; potestates eius apud Bellovacos die 3 Aprilis auctae sunt, deinde vere titulus imperatoris summi exercituum sociorum ei tributus est. Clemenceau Foch praetulerat, cuius animi ardor apud eum tristitiae [[Philippus Pétain|Pétain]] praevaluit, hoc tamen exercitibus Francicis praefecto retento: hoc par ducum contra impetus parlamentarios protexit, in primis post cladem apud «Chemin des Dames», cum die 4 Iunii 1918 duces militares interpellatoribus dedere coram Camera recusavit fidemque 377 suffragiis contra 110 obtinuit.<ref>De discrimine mensis Martii 1918, de conventu apud Doullens et de imperio uno: Duroselle, ''Clemenceau'', op. cit.; Winock, ''Clemenceau'', op. cit.; s.v. « Foch », in ''Dictionnaire Clemenceau'', op. cit.</ref> Praeses consilii, quem milites in fossis primae aciei, interdum intra teli iactum hostium, identidem videbant, «Pater Victoriae» factus est. Inde a die 18 Iulii 1918 impetus contrarius ad Matronam belli fortunam vertit; successus usque ad autumnum continuati sunt. Cum Germania exhausta indutias secundum «quattuordecim capita» praesidis [[Woodrow Wilson|Wilson]] peteret, Clemenceau inter socios consensum de condicionibus paravit quibus bellum renovari non posset. Indutiae die 11 Novembris 1918 apud Rethondes signatae sunt; eodem die coram Camera Clemenceau condiciones recitavit, Alsatiam Lotharingiamque redeuntes salutavit et Franciam, heri Dei militem, hodie humanitatis militem, semper optimae cuiusque causae militem futuram esse proclamavit. Paucis post diebus [[Academia Francica]] eum simul cum Foch cooptavit; numquam tamen in ea sedit.<ref>De itineribus ad frontem, de indutiis et de sessione diei 11 Novembris 1918: Duroselle, ''Clemenceau'', op. cit.; Winock, ''Clemenceau'', op. cit.</ref> == Pax difficilis (1919) == [[Fasciculus:Big four.jpg|thumb|Consilium Quattuor Lutetiae anno 1919: Lloyd George, Orlando, Clemenceau, Wilson.]] === Conventus Parisiensis et Consilium Quattuorvirorum === [[Deliberatio de pace componenda Lutetiae facta (1919)|Conventus pacis]] Lutetiae die 18 Ianuarii 1919 apertus est, Clemenceau praesidente. Summae res primum in Consilio Decemvirorum, deinde, ab exeunte Martio, in Consilio Quattuorvirorum agebantur, ubi Wilson, [[David Lloyd George|Lloyd George]], Orlando, Clemenceau conveniebant, qui solus ex quattuor utraque lingua utebatur. Francorum postulata eadem semper erant: Alsatia Lotharingiaque restituendae, damna reparanda, securitatis pignora in finibus [[Rhenus|Rheni]] petenda. Die 19 Februarii 1919 insidiae in eum factae sunt: Aemilius Cottin, [[Anarchismus|anarchiae]] fautor, plures [[Glans (telum)|glandes]] in raedam eius in via Franklin emisit; glande prope scapulam haerente vulneratus, praeses consilii, septem et septuaginta annorum, paucis diebus ad opus rediit et postea poenam mortis percussori suo commutari obtinuit.<ref>De conventu ordinando et de insidiis diei 19 Februarii 1919: Winock, ''Clemenceau'', op. cit.; Duroselle, ''Clemenceau'', op. cit. De venia Cottin data: Chanet, ''Clemenceau'', op. cit.</ref> Clemenceau ad colloquia parum credulus accessit. «Quattuordecim capita» ut disputationis fundamentum acceperat, quia Alsatiae Lotharingiaeque restitutionem continebant, sed neque spes paene religiosas Wilson neque fiduciam [[Confoederatio Nationum|Societati Nationum]] habitam participabat: eius institutionem accepit, non credens societatem sine armis cuiusquam securitatem praestare posse; dictum eius de «nobili candore» praesidis Americani diffidentiam exprimit quam disputationes confirmaverunt. Cum Lloyd George, qui pacem Franciae nimis utilem vitare cupiebat et ad vetera aequilibria iam respiciebat, necessitudines inter societatem et certamen fluctuabant. Discessus iratus Orlando, mense Aprili, de urbe Fiume, quam Wilson Italiae negabat, tres tantum rerum arbitros reliquit; quod autem Clemenceau postulata Italica neglexerat, Lutetiam Romamque diu alienavit. Foederis exemplar legatis Germanis die 7 Maii 1919 in Trianon-Palace propositum est, brevi caerimonia in qua superbia comitis Brockdorff-Rantzau animos accendit; post extremas concessiones a Lloyd George expressas, in primis de finibus Polonicis, Germania, renovati belli metu, subscripsit.<ref>De Consilio Quattuor, de postulatis Italicis et de foedere legatis Germanis proposito: Winock, ''Clemenceau'', op. cit.; Watson, ''Georges Clemenceau'', op. cit.</ref> Caput colloquiorum ripa sinistra Rheni erat. Contra Foch et Poincaré, qui Rhenaniam diu separandam censebant, Clemenceau die 24 Martii 1919 omni separatione politica cessit, ea condicione ut foederibus cautionis Civitates Foederatae et Britannia se obligarent Franciae oppugnatae auxilium ferre, ripa sinistra quindecim annos occupanda et perpetuo armis vacua futura. Saraviam item sibi adiungere noluit: regio Societati Nationum administranda tradita est, fodinae Franciae attributae, plebiscitum post quindecim annos promissum. Articulus 231 foederis fundamentum iuris statuit quo damna repararentur; summa pecuniae commissioni relicta est. Cum querelae Germanorum Lloyd George exeunte Maio labefactarent, Wilson adiuvante Clemenceau summam rerum servavit. Foedus die 28 Iunii 1919 in porticu Speculorum Versaliis signatum est, ubi imperium Germanicum anno 1871 proclamatum erat. Die 14 Iulii pompa Victoriae per Campos Elysios ante cenotaphium mortuorum descendit; deinde Clemenceau foedera cum ceteris victis paranda curavit: Sangermanense cum Austria et Nulliacense cum Bulgaria ante eius discessum signata sunt.<ref>De colloquiis Rhenanis et de consilio diei 24 Martii 1919 mutato: Watson, ''Georges Clemenceau'', op. cit.; Chanet, ''Clemenceau'', op. cit.; Jean-Jacques Becker, s.v. « Versailles (traité de) », in ''Dictionnaire Clemenceau'', op. cit.</ref> === Compositio statim impugnata === [[Fasciculus:Orpen, William (Sir) (RA) - The Signing of Peace in the Hall of Mirrors, Versailles, 28th June 1919 - Google Art Project.jpg|thumb|Foedus in porticu Speculorum signatur: tabula a Gulielmo Orpen picta (1919).]] Compositio Versaliensis auctori suo duplicem accusationem peperit, quae eum numquam reliquit. Foch, Poincaré dextraque nationalis, cuius censuram Iacobus Bainville complexus est pacem nimis mollem pro sua duritia appellans, Clemenceau securitatem Francicam prodidisse putabant, qui Rhenum chartarum promissis vendidisset; recusatio senatus Americani, quae cautionem Americanam Britannicamque irritam fecit, iam anno 1920 illis suffragari visa est. Contra apud Anglos et Americanos, quos liber [[Iohannes Meginhardus Keynes|Keynes]] commoverat, foedus pax Carthaginiensis erat odio Francico dictata. Recentiores historici, aequiores, angustias ostendunt quibus Clemenceau premebatur: societate obligatus, sine qua Francia nec bellum vincere nec pacem tueri poterat, id obtinuit quod civitas paene quindecies centenis milibus mortuorum exhausta a sociis iam discedere meditantibus obtinere poterat. Foedus a Cameris Francicis mense Octobri 1919 comprobatum est, sed in disputatione omnium partium querelae sonuerunt.<ref>De foederis castigatoribus: Jacques Bainville, ''Les Conséquences politiques de la paix'', Lutetiae, 1920; John Maynard Keynes, ''The Economic Consequences of the Peace'', Londinii, 1919; de nova aestimatione, Watson, ''Georges Clemenceau'', op. cit., et ''Dictionnaire Clemenceau'', op. cit.</ref> == Repulsa Ianuarii 1920 et discessus == Comitiis Novembris 1919, quibus coniunctio nationalis («Bloc national»), quae eius nomen prae se ferebat, vicit et Cameram caerulei coloris creavit, Clemenceau suffragia non petivit. Amici, Mandel praecipue, eum ad praesidium rei publicae, quod Poincaré mense Februario 1920 relicturus erat, impellebant. Ipse tacebat, nihil rogare dignatus. Aristides Briand candidaturam praesidis Camerae, [[Paulus Deschanel|Pauli Deschanel]], instruxit et contra «Tigrem» collecta odia excitavit: catholicorum, quos imagine praesidis sine ritu sacro efferendi terrebat, amicorum Caillaux et Malvy, eorum denique quos foedus deceperat. In conventu praeparatorio factionum republicanarum, die 16 Ianuarii 1920, Deschanel Clemenceau 408 suffragiis contra 389 antecessit. Quamquam comitia sollemnia nondum acta erant, Clemenceau candidaturam statim retraxit, scribens se mandatum recusaturum etiam si maior pars deferret, neque se invita maiore parte regendo dignitatem minuere velle. Die 17 Ianuarii congressus Deschanel 734 suffragiis elegit; postridie Clemenceau cum ministris se magistratu abdicavit neque victorem, salutatum venientem, admisit. Diurna sociorum hanc ingratitudinem indignata sunt; dictum Lloyd George attributum communem stuporem expressit: hoc tempore ipsos Francos Iohannam Arcensem cremavisse.<ref>De comitiis praesidis creandi mensis Ianuarii 1920: Winock, ''Clemenceau'', op. cit.; Duroselle, ''Clemenceau'', op. cit.; Samuël Tomei, s.v. « Deschanel », in ''Dictionnaire Clemenceau'', op. cit.</ref> == Ultimi anni (1920–1929) == === Itinera, amicitiae, extrema certamina === [[Fasciculus:Georges Clemenceau et Claude Monet.jpg|thumb|Clemenceau apud Claudium Monet in horto Givernensi.]] Omni munere liberatus, duodeoctoginta annos natus, Clemenceau vitam inter domicilium suum viae Franklin, quod ab anno 1895 incolebat, et «Bélébat» dividebat, humilem domum in harenis maritimis apud Saint-Vincent-sur-Jard exeunte anno 1919 in perpetuum conductam, mari obversam, ubi hortum colebat et scribebat; a fratre Paulo alienatus, in praediis familiae morari non iam poterat. Itinera fecit: in [[Aegyptus|Aegyptum]] et Sudaniam vere anni 1920, deinde, a Septembri 1920 ad Martium 1921, longum iter per Asiam meridianam et orientalem, quod ab [[India]] per [[Srilanca|Taprobanen]], [[Singapura|Singapuram]], [[Birmania|Birmaniam]] eum duxit, venatione tigridis interposita quam in epistulis cum irrisione narrat. Anno 1922, Americanorum discessu sollicitus, unum et octoginta annos natus in Civitates Foederatas navigavit ut orationibus populum officiorum Europae debitorum admoneret; multitudines eum laetissime exceperunt, effectus politicus exiguus fuit. Magna cum Claudio Monet amicitia ultimos annos implevit: ipse pictorem senescentem sustinuit, ei persuasit ut oculos secari pateretur, et perfectionem donationemque Nymphaearum curavit, quae paulo post mortem Monet, exeunte anno 1926, in Orangerie collocatae sunt.<ref>De itineribus otii et de amicitia cum Monet: Duroselle, ''Clemenceau'', op. cit., p. 823–825 (de itinere Americano anni 1922) et 832–833 (de domo Bélébat); Chanet, ''Clemenceau'', op. cit.; ''Dictionnaire Clemenceau'', op. cit.</ref> Otium tamen non prorsus abdicatio fuit. Clemenceau foederum custodem victoriaeque vigilem se praestabat: fidelium suorum, Mandel et Tardieu, cursus fovebat, pignora anni 1919 paulatim dissolvi anxius spectabat, et mense Octobri 1921 monumentum militum Vendeae apud Sainte-Hermine dedicandum suscepit, ubi sculptor Sicard eum, ipso ita volente, inter milites finxit. Cetera omnia recusavit: honores, insignia (etiam [[Legio Honoris|Legionis honoris]], quam numquam acceperat), sellam Academiae quam vacuam reliquit, revocationes quae per discrimina annorum post 1920 multiplicabantur. Nihil iam exspectare volebat nisi a labore suo et a mari, quod ex Bélébat, «tuguriolo» suo harenarum, contemplabatur, ubi hortum minutum, multis paulatim sementibus, disciplinae Givernianae multum debentem creaverat.<ref>De monumento apud Sainte-Hermine et de honoribus recusatis: Chanet, ''Clemenceau'', op. cit.; ''Dictionnaire Clemenceau'', op. cit.</ref> === Scriptor vespertinus === Otium studiosum fuit. Praeter libellum de [[Demosthenes|Demosthene]] (1926), rogatu Margaritae Baldensperger scriptum, editricis anno 1923 cognitae, ad quam centenas extremi amoris epistulas misit, anno 1927 edidit ''Au soir de la pensée'', magnam summam philosophicam duobus voluminibus, in qua senex, philosophiae positivae et Darwini alumnus, de cognitione, religionibus, hominis in universo loco meditatur; deinde libellum de Claudio Monet (1928). Editio postuma libri ''Mémorial'' Foch, anno 1929 a Raymundo Recouly curata, colloquiorum collectio in qua Foch eum pacem perdidisse accusabat, silentium quod sibi imposuerat rumpere coegit: paucis mensibus dictavit ''Grandeurs et misères d'une victoire'', responsum vehemens et testamentum politicum, quod post mortem, anno 1930, editum est. In eo adhuc nocte inter dies 21 et 22 Novembris 1929 laborabat.<ref>De operibus annorum post 1920 et de origine libri ''Grandeurs et misères d'une victoire'': Samuël Tomei, s.v. « Grandeurs et misères d'une victoire », in ''Dictionnaire Clemenceau'', op. cit.; Duroselle, ''Clemenceau'', op. cit.</ref> === Mors et funus === [[Fasciculus:25-11-29, inhumation de Clemenceau, au Colombier, à Mouchamps, la tombe - btv1b53223226p.jpg|thumb|Sepulcrum Clemenceau in praedio Le Colombier, die 25 Novembris 1929.]] Georgius Clemenceau domi suae Parisiensi die 24 Novembris 1929 mortuus est, undenonagesimum annum agens. Ex eius voluntate, quae omnem caerimoniam, omnem pompam, omnes flores excludebat, cum gubernium funus publicum offerret, corpus noctu in Vendeam translatum et die 25 Novembris in praedio Le Colombier prope Mouchamps, iuxta patrem, in fossa simplici pridie effossa, coram familia et paucis fidelibus humatum est. Nulla inscriptio sepulcrum signat, quod sola stela indicat, Minerva a Sicard sculpta superposita. Pauci agricolae vicini et incolae vicorum quos funus transibat, in liminibus taciti stantes, soli huius in natalem terram reditus testes fuerunt.<ref>De morte et de sepultura in praedio Le Colombier: Duroselle, ''Clemenceau'', op. cit., ex testimonio ducis Mordacq; s.v. « Musée Clemenceau », in ''Dictionnaire Clemenceau'', op. cit.</ref> == Doctrina politica == Clemenceau nullum umquam doctrinae librum composuit, sed milia commentariorum, orationes, libri cogitationem cohaerentem effingunt, cuius caput praebet sententia in Camera die 29 Ianuarii 1891, cum de fabula ''Thermidor'' Sardou disputaretur, prolata: res novas Francicas unum corpus esse, quod dividi non possit. Res publica ei non una e multis imperii formis erat, sed perfectio anni 1789 semper inchoata: inde repudiatio legum constitutionalium anni 1875, quas pactum cum regum fautoribus iudicabat; inde diuturnum adversus senatum et praesidium rei publicae odium; inde studium inspectionis parlamentariae; inde denique (quod ex anno 1870 et causa Dreyfusiana didicerat) certa sententia potestatem militarem civili subiciendam esse, quam regulam etiam in bello gerendo servavit.<ref>De doctrina republicana, de sententia unius corporis (sessio diei 29 Ianuarii 1891) et de principatu potestatis civilis: Chanet, ''Clemenceau'', op. cit.; Winock, ''Clemenceau'', op. cit.; ''Dictionnaire Clemenceau'', op. cit.</ref> Laicitas eius e libera cogitatione a patre accepta et e philosophia positiva institutionis medicae fluebat. Deum constanter negans, librorum [[Ioannes Stuart Mill|Stuart Mill]] interpres, Darwini et [[Augustus Comte|Comte]] alumnus, religiones explicationes mundi obsoletas habebat, sed pugnam contra ecclesiam institutam a libertate conscientiae credentium semper distinxit, quam iam praefectus Montis Martyrum edixerat et lege separationis anni 1905 servavit: nullam religionem civitatis esse debere, nullam cultuum vexationem. Haec philosophia materiae, sub vitae vesperum in ''Au soir de la pensée'' exposita, etiam singularia consectaria habuit, ut illam misericordiam ad animalia extensam, «Quintum Statum» dolentium sine voce, qua eorum defensionis praecursor fuit.<ref>De libera cogitatione, de philosophia positiva et de libro ''Au soir de la pensée'': Winock, ''Clemenceau'', op. cit.; Duroselle, ''Clemenceau'', op. cit.; de « Quinto Statu » animalium (commentarius in ''La Justice'' diei 10 Aprilis 1895, in ''Le Grand Pan'' receptus), ''Dictionnaire Clemenceau'', op. cit.</ref> In quaestione sociali Clemenceau locum proprium et incommodum tenebat, quem ipse ita definiebat: singulorum ius cum mutua omnium cura coniungendum. Persuasus miseriam opificum, quam medicus Montis Martyrum prope viderat, rei publicae non minus nocere quam apertos eius hostes, «Quartum Statum» reformationibus inserere volebat: iure sodaliciorum, tempore operis finito, pensionibus, tributo ex reditibus. Sed bonorum communionem respuebat, quae singulos fictae cuidam civitati immolaret, et ordinum certamen, quod unitatem nationis republicanae frangeret: huc spectat eius cum Jaurès controversia anni 1906, in qua consiliis socialistarum naturae humanae cognitionem et rationem rerum gradatim acquirendarum opposuit. Eadem ratio imperium eius rexit: cessationem ut ius defendere, seditionem ut crimen frangere.<ref>De singulorum iure cum omnium cura coniuncto et de controversia cum Jaurès mensis Iunii 1906: Duroselle, ''Clemenceau'', op. cit.; Winock, ''Clemenceau'', op. cit.; ''Dictionnaire Clemenceau'', op. cit.</ref> Denique de gentibus ita sentiebat ut patriae amorem Iacobinum cum iurium omnium gentium communione coniungeret. Natio Francica, rerum novarum filia, exempli munus habebat, non dominationis: inde coloniarum expugnationis censura ob aequalitatem populorum, etiamsi imperii iam parti administrationem postea suscepit. Ex itinere Americano et discrimine Boulangistico didicerat Caesaribus et servatoribus omnibus perpetuo diffidere; ex anno 1870 certam opinionem Germaniam, Bismarcki deinde Guilelmi, praecipuum periculum manere: quo nitebatur eius studium consensionis cum Anglia et Civitatibus Foederatis, quas usque ad extremum illud iter Americanum necessarium pacis pignus habuit.<ref>De coloniarum censura, de patriae amore republicano et de Caesarum diffidentia: Chanet, ''Clemenceau'', op. cit.; Watson, ''Georges Clemenceau'', op. cit.; Winock, ''Clemenceau'', op. cit.</ref> == Homo privatus == Prius orator et scriptor pugnax quam vir publicus innotuit. In rostris Clemenceau genus dicendi novum imposuit: sententias breves, irrisionem mortiferam, omnem affectuum ostentationem repudiatam, artem verbi quod ferit; imaginum ridicularum pictores mature illam faciem malis altis demissisque mystacibus arripuerunt, formas eius varias per aetates fingentes, ab «eversore ministeriorum» ad «primum vigilem» et «Patrem Victoriae». Cognomen «Tigris», a diurnis ineunte saeculo, etiam ante primum ministerium, vulgatum, indolem pugnacem, amicis aeque ac inimicis formidolosam, apud aequales posterosque complexum est. Idem certator singularis erat: Clemenceau gladio et sclopeto cum pluribus adversariis pugnavit, cum Déroulède anno 1892, cum Paulo Deschanel anno 1894, cum Drumont anno 1898, nullo tamen ex his certaminibus graviter laeso, et haec hominis periculosi fama pars auctoritatis eius erat.<ref>De imaginibus ridiculis et de certaminibus singularibus: ''Dictionnaire Clemenceau'', op. cit., s.v. « caricature » et « duel » (haec altera a Jean-Noël Jeanneney scripta); Duroselle, ''Clemenceau'', op. cit., p. 399–401.</ref> Persona publica saepe hominem texit. Brevis, quadratus, eques peritissimus qui cotidie mane in nemore Bononiensi equitabat, ab adulescentia gladio exercitatus, Clemenceau familiares electos colebat: paucos amicos politicos, sed artificum et litteratorum amicitias artissimas, Claudii Monet imprimis, Gustavi Geffroy, Augusti Rodin, Iaponis viri publici [[Saionji Kinmochi]]. Artis Iaponicae collector, picturae quae impressionistica vocatur iam annis post 1880 defensor, Graecarum litterarum studiosus qui [[Aeschylus|Aeschylum]] et [[Plato|Platonem]] ipsis verbis legebat, idem tota vita indefesse laborabat, ante lucem surgens, parum dormiens. Surditas crescens et diabetes, insulino ab anno 1923 curatus (inter prima eius medicaminis exempla in Francia), vim eius iam fabulis celebratam vix minuerunt. Deum constanter negans omne religionis solacium recusavit, numquam tamen credentes vexavit; ultima eius voluntas, summae simplicitatis, illam constantiam sine spe alterius vitae continuat qua liber ''Au soir de la pensée'' imbutus est. Post divortium anni 1892 caelebs mansit, sed non solitarius: filia Theresia ab anno 1908 apud eum vixit, et amores eius, a comitissa d'Aunay ad Margaritam Baldensperger, epistularum copiam aluerunt quae inter pulcherrimas illius aetatis numerantur.<ref>De vita privata, de amicitiis cum artificibus et de epistulis: Duroselle, ''Clemenceau'', op. cit., p. 875–877 de valetudine; ''Dictionnaire Clemenceau'', op. cit., imprimis de diabete et de insulino inde ab anno 1923 in valetudinario Americano apud Neuilly accepto; Georges Clemenceau, ''Lettres à une amie, 1923-1929'', Lutetiae, Gallimard, 1970.</ref> == Memoria et historici == === Memoria disputata === [[Fasciculus:Georges Clemenceau Statue Paris.jpg|thumb|Statua a Francisco Cogné sculpta, Lutetiae prope Campos Elysios (anno 1932 erecta).]] Gloria «Patris Victoriae», anno 1918 ingens et post mortem narrationibus familiarium (Ioannis Martet, ducis Mordacq, Georgii Wormser) alita, non impedivit tamen quominus memoria eius diu incommoda esset. Dextra catholica et [[Carolus Maurras|Maurrassiana]] ei nec odium clericorum nec Versalias ignovit; sinistra socialistarum et communistarum memoriam «fractoris cessationum» et «bestiae rufae» fovit, adeo ut nomen eius e fastis sinistrae Francicae diu abesset. Statua tamen a Francisco Cogné anno 1932 in circo Camporum Elysiorum erecta, museum in domicilio eius viae Franklin institutum, Bélébat conservata, domus natalis in museum nationale conversa loca memoriae popularis numquam deficientis fixerunt; et exemplum Clemenceau, inde ab anno 1940 ([[Carolus de Gaulle|de Gaulle]] exemplum anni 1917 invocabat) usque ad discrimina nostrae aetatis, invocatur quotiens de auctoritate civitatis et virtute in rebus adversis agitur.<ref>De memoria Clemenceau: ''Dictionnaire Clemenceau'', op. cit., imprimis s.v. « caricature » et « Action française »; Winock, ''Clemenceau'', op. cit.</ref> Memoria etiam sua loca habet. Praeter statuam Parisiensem et museum viae Franklin, iam anno 1931 opera Iulii Jeanneney fideliumque apertum, Vendea summam memoriae continet: domus natalis apud Mouilleron-en-Pareds (quo in vico etiam Ioannes de Lattre de Tassigny natus est) museum nationale utrique viro dicatum continet; Bélébat, apud Saint-Vincent-sur-Jard, eo statu servata quo Clemenceau eam reliquit, inter loca regionis frequentissima manet; sepulcrum denique in Le Colombier, sine nomine, sine titulo, peregrinationis tacitae meta factum est. Classis Francica navi aeroplanis vehendis nomen Clemenceau dedit, quae ab anno 1961 ad annum 1997 in classe meruit; centena oppida viis, plateis, scholis idem nomen dederunt; et centesimus a victoria annus anno 2018 celebratus singularem locum confirmavit quem in memoria nationali tenet vir qui vivus honores fere omnes recusaverat.<ref>De museo viae Franklin et de locis memoriae Vendeanis: s.v. « Musée Clemenceau », in ''Dictionnaire Clemenceau'', op. cit.</ref> === Historicorum iudicium === Historici diu inter laudatores fideles et accusatores adversarios fluctuaverunt. Studium Iacobi Julliard de Clemenceau «fractore cessationum» (1965) examen criticum primi ministerii aperuit; biographia Davidis Robin Watson (1974) primam totius vitae tractationem doctam praebuit, quam secuta sunt magnum opus Ioannis Baptistae Duroselle (1988), tabulis musei Clemenceau nisum, deinde biographia Michaelis Winock (2007), scriptori et morum iudici non minus quam viro publico intenta. Dictionarium Clemenceau, a Sylvia Brodziak et Samuële Tomei curatum, et libellus Ioannis Francisci Chanet, qui hominem in ipsum aestum passionum republicanarum reponit, hanc novam aestimationem produxerunt, repugnantiis viri attentam: conciliator anni 1871 belli integri auctor factus est, senatus contemptor senator, coloniarum adversarius imperii administrator, defensor cessantium apud Carmaux eorundem in imperio adversarius. Haec ipsa inter optima proposita et imperii usum discordia, aperte suscepta nec dissimulata, efficit ut Clemenceau hodie inter aptissima studiorum argumenta habeatur ad mores civiles republicanorum cognoscendos.<ref>Jacques Julliard, ''Clemenceau briseur de grèves'', op. cit.; David Robin Watson, ''Georges Clemenceau. A Political Biography'', op. cit.; Jean-Baptiste Duroselle, ''Clemenceau'', op. cit.; Michel Winock, ''Clemenceau'', op. cit.; Sylvie Brodziak et Samuël Tomei (ed.), ''Dictionnaire Clemenceau'', op. cit.; Jean-François Chanet, ''Clemenceau'', op. cit.</ref> == Notae == <references /> == Opera praecipua Georgii Clemenceau == * ''De la génération des éléments anatomiques'', thèse de médecine, 1865. * ''La Mêlée sociale'', Lutetiae, Fasquelle, 1895. * ''Le Grand Pan'', Lutetiae, Fasquelle, 1896. * ''Les Plus Forts'', roman, Lutetiae, Fasquelle, 1898. * ''L'Iniquité'' (1899) et ''Vers la réparation'' (1899), premiers recueils des articles de l'affaire Dreyfus, suivis de cinq autres volumes jusqu'en 1903. * ''Le Voile du bonheur'', pièce en un acte, 1901. * ''Démosthène'', Lutetiae, Plon, 1926. * ''Au soir de la pensée'', Lutetiae, Plon, 2 vol., 1927. * ''Claude Monet. Les Nymphéas'', Lutetiae, Plon, 1928. * ''Grandeurs et misères d'une victoire'', Lutetiae, Plon, 1930 (opus postumum). == Bibliographia == === Biographiae et studia === * Jean-Baptiste Duroselle, ''Clemenceau'', Lutetiae, Fayard, 1988. * Michel Winock, ''Clemenceau'', Lutetiae, Perrin, 2007. * David Robin Watson, ''Georges Clemenceau. A Political Biography'', Londinii, Eyre Methuen, 1974. * Jean-François Chanet, ''Clemenceau. Dans le chaudron des passions républicaines'', Lutetiae, Gallimard, 2021 (praemio Lucien-Febvre anno 2023 ornatus). * Sylvie Brodziak et Samuël Tomei (ed.), ''Dictionnaire Clemenceau'', Lutetiae, Robert Laffont, in serie « Bouquins », 2017. * Jacques Julliard, ''Clemenceau briseur de grèves. L'affaire de Draveil-Villeneuve-Saint-Georges'', Lutetiae, Julliard, in serie « Archives », 1965. * Gaston Monnerville, ''Clemenceau'', Lutetiae, Fayard, 1968. === Testimonia et fontes === * Jean Martet, ''Le Silence de M. Clemenceau'', Lutetiae, Albin Michel, 1929 ; ''M. Clemenceau peint par lui-même'', Lutetiae, Albin Michel, 1929 ; ''Le Tigre'', Lutetiae, Albin Michel, 1930. * Henri Mordacq, ''Le Ministère Clemenceau. Journal d'un témoin'', Lutetiae, Plon, 4 vol., 1930-1931 ; ''Clemenceau au soir de sa vie, 1920-1929'', Lutetiae, Plon, 2 vol., 1933. * Georges Wormser, ''La République de Clemenceau'', Lutetiae, PUF, 1961 ; ''Clemenceau vu de près'', Lutetiae, Hachette, 1979. * Georges Clemenceau, ''Grandeurs et misères d'une victoire'', Lutetiae, Plon, 1930 ; ''Au soir de la pensée'', Lutetiae, Plon, 2 vol., 1927 ; ''Lettres à une amie, 1923-1929'', Lutetiae, Gallimard, 1970. == Nexus externi == {{CommuniaCat|Georges Clemenceau|Georgium Clemenceau}} {{Fontes biographici}} * [http://musee-clemenceau.fr/ De museo Clemenceau] {{Formula:Praesidentes consilii et Primi ministri Rei Publicae Francicae}} {{DEFAULTSORT:Clemenceau, Georgius}} [[Categoria:Primi ministri Franciae]] [[Categoria:Diurnarii Franciae]] [[Categoria:Scriptores Franciae]] [[Categoria:Nati 1841]] [[Categoria:Mortui 1929]] [[Categoria:Georgius Clemenceau|!]] [[Categoria:Auctores Francogallici]] qm4c78b1vf7wpegcyukiau1ahaqi0vm 3969360 3969359 2026-07-01T13:08:02Z Marcus Terentius Bibliophilus 2059 /* A Boulanger ad Panamam: per scandala */ 3969360 wikitext text/x-wiki {{capsa hominis Vicidata}} [[Fasciculus:Clemenceau - Manet.jpg|thumb|[[Georgii Clemenceau effigies (Manet)|Georgius Clemenceau]] ab [[Eduardus Manet|Eduardo Manet]] pictus]] {{L1}} '''Georgius Beniaminus Clemenceau''' ([[Lingua Francogallica|Francogallice]]: ''Georges Benjamin Clemenceau''; natus die [[28 Septembris]] [[1841]] in vico Mouilleron-en-Pareds in [[Vendea (praefectura Franciae)|Vendea]], mortuus die [[24 Novembris]] [[1929]] [[Lutetia|Lutetiae]]) [[medicus]], [[diurnarius]] et [[vir publicus]] Francogallicus fuit. Inter maximos viros [[Tertia Res Publica (Francia)|Tertiae Rei Publicae]] numeratur. Rebus publicis [[Francia|Franciae]] interfuit a bello anni 1870 usque ad finem [[Primum bellum mundanum|Primi Belli Orbis Terrarum]]. Praeses consilii ministrorum fuit primum ab anno 1906 usque ad annum 1909, deinde a mense Novembri anni 1917 usque ad mensem Ianuarium anni 1920. Quia bellum anno 1918 ad victoriam perduxit et [[Foedus Versaliis ictum (1919)|foedus Versaliense]] sanxit, «Pater Victoriae» cognominatus est; iam antea propter indolem ferocem «Tigris» vocabatur. Vita eius publica longissima fuit. Fere omnia magna discrimina Tertiae Rei Publicae vidit eorumque particeps fuit. Praefectus [[Mons Martyrum|Montis Martyrum]] fuit cum obsidionis tempore tum primis Communis Lutetiani diebus; annis post 1880 dux factionis sinistrae, quae «radicalis» vocabatur, tot ministeria orationibus evertit ut «eversor ministeriorum» diceretur; in suspicionem fraudis Panamensis adductus et comitiis anni 1893 victus, scribendo se restituit et inter primos defensores [[Alfredus Dreyfus|Alfredi Dreyfusi]] exstitit; idem epistulae apertae [[Aemilius Zola|Aemilii Zolae]] titulum «[[J'accuse...!|J'accuse]]» indidit. Anno 1902 senator [[Varus (praefectura Franciae)|Varensis]] electus in curiam rediit; rem publicam primum ab anno 1906 usque ad annum 1909 gubernavit, quibus annis, civibus inter se acriter contendentibus, diuturnam famam «domitoris secessionum opificum» sibi peperit; deinde, sex et septuaginta annos natus, gubernio praefuit quod victoriam pararet. Deum esse negabat, sacerdotum potentiae adversabatur, libertatem singulorum acerrime defendebat, imperio in alias gentes proferendo ob aequalitatem populorum repugnabat, Dreyfusum tuebatur, sed idem, ordinis custos, civitatis auctoritatem summam esse volebat: quapropter non facile uni factioni adscribi potest. Diu et dextrae et sinistrae partibus suspectus fuit: dextra eius in clericos odium reprehendebat, sinistra ei motus opificum repressos non ignoscebat. Ab exeunte saeculo vicesimo iterum a doctis magni aestimatur et inter gratissimos rerum Francogallicarum viros manet. == Ortus et institutio (1841–1865) == === Familia medicorum rei publicae faventium === Georgius Beniaminus Clemenceau natus est die 28 Septembris 1841 in vico Mouilleron-en-Pareds, in domo avorum maternorum, gentis Gautreau, ubi mater Emma parere maluerat. Familia Clemenceau ex agrorum dominis et medicis regionis quae Bocage vocatur erat: medici in ea gente inde a saeculo septimo decimo fuerunt, et proavus, Petrus Paulus Clemenceau, exercituum occidentalium medicus tempore rerum novarum, postea in concilio legibus ferendis sedit. Duo praedia familia possidebat: Aubraie, villam in vico La Réorthe, et Le Colombier, villam rusticam apud Mouchamps, ubi Georgius sepultus est. Cum illa Vendea regi et Ecclesiae fidelissima esset, familia tamen Clemenceau partes contrarias sequebatur, eorum scilicet qui ''Bleus'' vocabantur: hi erant cives litteris culti, [[Voltarius|Voltarii]] studiosi, rei publicae dediti.<ref>De familia et pueritia Vendeana: Jean-Baptiste Duroselle, ''Clemenceau'', Lutetiae, Fayard, 1988, cap. 1; Michel Winock, ''Clemenceau'', Lutetiae, Perrin, 2007.</ref> Pater, Beniaminus Clemenceau (1810–1897), medicus Lutetiae institutus, ubi rebus novis anni 1830 interfuerat, aliquamdiu [[Portus Namnetum|Namnetibus]] medicinam exercuit, deinde ea relicta praedium Aubraie colendum suscepit. Rei publicae propugnator acerrimus, [[Iulius Michelet|Micheleti]] admirator, Deum esse tam constanter negans ut neminem liberorum baptizari sineret, anno 1848 concilio populari Namnetensi interfuit et inter duces fuit earum societatum occultarum quae in occidentali Gallia rem publicam fovebant. Primum post rem publicam die 2 Decembris 1851 vi oppressam comprehensus, iterum anno 1858, post insidias ab Orsinio factas, captus et in [[Algeria|Algeriam]] deportari iussus, tandem dimissus est. Hae calamitates puerum Georgium graviter moverunt, qui a patre et medicinae amorem et rei publicae studium et acrem religionis contemptum accepit. Mater, Emma Gautreau, filia agricolae locupletis vici Mouilleron, e familia [[Protestantes|protestantium]] orta, domui lenitatem attulit, quam filius memoria semper tenuit.<ref>De Benjamin Clemenceau, de studiis eius annorum 1830 et 1848 deque comprehensionibus annorum 1851 et 1858: Duroselle, ''Clemenceau'', op. cit., cap. 1; Jean-François Chanet, ''Clemenceau. Dans le chaudron des passions républicaines'', Lutetiae, Gallimard, 2021, cap. 1.</ref> === Studia Namnetensia et medicina Lutetiana === E schola privata Monfort egressus, Georgius lyceum Namnetense frequentavit, quod hodie eius nomine appellatur. Discipulus ingeniosus sed inconstans, amorem Graeciae antiquae ibi concepit, cuius litteras per totam vitam lectitavit; Romam contra aversabatur. Primis studiis anno 1858 absolutis, die 1 Novembris eiusdem anni scholae medicinae Namnetensi nomen dedit, ubi tres annos studuit et probationem eorum quos externos (''externes'') vocant superavit; anno 1861 Lutetiam petivit ut studia perficeret.<ref>De studiis Namnetensibus et de schola medicinae praeparatoria: Duroselle, ''Clemenceau'', op. cit., cap. 1–2, ex studiis Jean-Pierre Kernéis.</ref> Lutetiae inter iuvenes studentes imperio [[Napoleo III (imperator Franciae)|Napoleonis III]] adversari coepit. Cum sodalibus quibusdam, inter quos Ludovicus Andrieux, postea praefectus vigilum, libellum hebdomadarium ''Le Travail'' condidit, in quo etiam Aemilius Zola scribebat. Mense Februario 1862, quod libellis propositis cives ad memoriam rerum anni 1848 celebrandam convocaverat, comprehensus tres et septuaginta dies in carcere Mazas detentus est. Tum [[Ludovicus Augustus Blanqui|Augustum Blanqui]] frequentabat, cuius auctoritate aliquamdiu tenebatur, et societati se adiunxit cui nomen erat ''Agis comme tu penses''; cuius socii, qui se libere cogitare profitebantur, inter alia pollicebantur se nuptias ritu sacro numquam celebraturos. Mense Maio 1865, dissertatione de generatione elementorum [[Anatomia|anatomicorum]] publice defensa, doctoris gradum adeptus est.<ref>De ''Le Travail'', de carcere Mazas et de societate «Agis comme tu penses»: Winock, ''Clemenceau'', op. cit.; Duroselle, ''Clemenceau'', op. cit., cap. 2.</ref> === Commoratio Americana (1865–1869) === De rebus Francicis desperans, etiam infelici amore Hortensiae Kestner afflictus, quae uxoris amici eius Augusti Scheurer-Kestner soror erat, Clemenceau in [[Civitates Foederatae Americae|Civitates Foederatas Americae]] navigavit et die 28 Septembris 1865, quo die quartum et vicesimum aetatis annum complevit, paucis mensibus post bellum civile finitum, [[Novum Eboracum]] advenit. Fere quattuor annos ibi mansit, instituta popularia Americanorum iis temporibus quae ''Reconstruction'' vocantur magna cum admiratione observans: disputationes de praeside Andrea Johnson in iudicium vocando audiit et inde didicit potestati unius hominis et iis qui ''conservateurs'' vocantur diffidere. Actis diurnis quae ''Le Temps'' inscribuntur epistulas Americanas mittebat, et tenues reditus augebat linguam Francogallicam et artem equitandi docens in schola puellarum quam domina Aiken regebat, in oppido Stamford [[Connecticuta|Connecticutae]].<ref>De commoratione Americana et de epistulis « Lettres d'Amérique »: Duroselle, ''Clemenceau'', op. cit., cap. 3 (de re Kestner, p. 69–72); Winock, ''Clemenceau'', op. cit.; s.v. « États-Unis », in ''Dictionnaire Clemenceau'', op. cit.</ref> Ibi puellam Mariam Plummer adamavit, patre orbam, in Wisconsinia educatam, avunculo Horatio Taylor, argentario Novi Eboraci, commissam. Post primam repulsam, duo itinera trans oceanum longamque de ritu sacro adhibendo contentionem, quem Clemenceau omnino respuebat, nuptiae apud magistratum Novi Eboraci die 20 Iunii 1869 factae sunt; coniuges statim in Franciam profecti sunt. Tres liberi nati sunt: Magdalena (1870), Theresia (1872), Michael (1873). Matrimonium parum concors paulatim solutum est: anno 1892 Clemenceau, adulterii crimine usus, divortium celerrime obtinuit, liberis sibi adiudicatis, et Maria in Americam remissa est. Quae postea in Franciam reversa, Lutetiae mense Septembri 1922, ab omnibus deserta, mortua est.<ref>De Mary Plummer, de nuptiis diei 20 Iunii 1869 et de divortio anni 1892: Duroselle, ''Clemenceau'', op. cit., p. 83–85 et 337–338; Chanet, ''Clemenceau'', op. cit.; Sylvie Brodziak, s.v. « Plummer, Mary », in Sylvie Brodziak et Samuël Tomei (ed.), ''Dictionnaire Clemenceau'', Lutetiae, Robert Laffont, in serie « Bouquins », 2017.</ref> == Initium vitae publicae: Mons Martyrum, bellum, Commune Lutetianum (1870–1871) == === Praefectus regionis duodevicesimae === In Franciam reversus, Clemenceau in [[Mons Martyrum|Monte Martyrum]] medicinam exercuit, ubi plebem curans «medicus pauperum» vocabatur. Imperio die 4 Septembris 1870 everso, statim ad rem publicam tractus est: postridie Stephanus Arago, praefectus Lutetiae, eum regioni duodevicesimae urbis praefecit. Dum urbs obsidetur, annonam, auxilia, scholas curavit et omnibus indutiis repugnavit; die 31 Octobris, cum in curia urbana seditio orta esset, comitia municipalia statim habenda censuit et, Stephano Arago amoto, cum gubernium auctoritatem suam recuperavisset, magistratu se abdicavit; die tamen 5 Novembris ingenti consensu praefectus electus est. Die 8 Februarii 1871 delegatus Sequanae in conventum nationalem electus, in extrema sinistra sedit et contra pacis condiciones suffragium tulit, [[Alsatia|Alsatiae]] partisque [[Lotharingia|Lotharingiae]] cessionem recusans.<ref>De praefectura Montis Martyrum, de die 31 Octobris 1870 et de comitiis mensis Februarii 1871: Winock, ''Clemenceau'', op. cit.; s.v. « Guerre de 1870 », in ''Dictionnaire Clemenceau'', op. cit.</ref> === Dies 18 Martii 1871 et conciliatio frustra temptata === In eius regione tragoedia diei 18 Martii 1871 acta est. Cum [[Adolphus Thiers]] [[canno|tormenta]] custodiae nationalis in colle collecta auferri iussisset, res mane male cessit: milites cum multitudine consenserunt, et dux Lecomte, qui tela conici iusserat, a suis militibus comprehensus est. Clemenceau, qui prima luce cum Lecomte collocutus erat et suaserat ut tormenta celerius amoverentur, sero de periculo certior factus est: cum in viam des Rosiers, fascia praefecti cinctus, pervenit, duces Lecomte et Clément-Thomas paulo ante a multitudine interfecti erant. Ipse quoque petitus, cum seditiosi, qui eum [[Versaliae|Versaliensibus]] conscium putabant, mortem ei minarentur, vix manus furentium effugit. De ea re testimonium notissimum reliquit, in quo «sanguinis furorem» multitudinis effrenatae describit; eius diei onus per totam vitam tulit, cum quaestio parlamentaria aliquamdiu culpam in eum conferre conata esset.<ref>Narrationem Clemenceau de die 18 Martii, in qua verba de « sanguinis furore » leguntur, edidit Jean Martet, ''Le Silence de M. Clemenceau'', Lutetiae, Albin Michel, 1929; vide Chanet, ''Clemenceau'', op. cit., et Duroselle, ''Clemenceau'', op. cit., p. 107–111.</ref> Proximis diebus Clemenceau Lutetiam et [[Versaliae|Versalias]] conciliare frustra conatus est. In conventu, die 22 Martii, cum aliis delegatis rei publicae faventibus rogationem tulit de consilio municipali Lutetiano statim eligendo, ut seditioni causa eriperetur; a maiore parte regum studiosa exsibilatus est. Eodem die summum custodiae nationalis concilium eum praefectura privavit. Inter «rusticos», qui Lutetiam domare volebant, et seditiosos, qui Commune suum declarare parabant, positus, cum aliis praefectis de comitiis differendis egit, sed die 26 Martii in sua regione septingenta quinquaginta duo tantum suffragia rettulit. Postridie etiam delegati munere se abdicavit; per septem illos dies cruentos Lutetia aberat: in provinciis enim cum societate quae «Ligue d'union républicaine des droits de Paris» vocabatur extrema conciliandi consilia persequebatur. Haec duo simul expertus, bellum civile et conciliatorum imbecillitatem, primam, ut [[Michael Winock]] iudicat, rerum civilium disciplinam accepit.<ref>De conciliandi conatibus, de praefectura die 22 Martii adempta et de abdicatione diei 27 Martii 1871: Winock, ''Clemenceau'', op. cit., cap. 1.</ref> == Dux sinistrae radicalis (1871–1893) == [[Fasciculus:CLEMENCEAU, Georges, Nadar, GALLICA.jpg|thumb|Georgius Clemenceau, imago photographica ex officina Nadar orta.]] === A consilio municipali ad Cameram === Mense Iulio 1871 in consilium municipale Lutetiae pro vico Clignancourt electus, anno 1875 eius praeses factus est. Comitiis mensis Februarii 1876 sedem delegati regionis duodevicesimae recuperavit, quam usque ad annum 1885 tenuit; deinde pro [[Varus (praefectura Franciae)|Varo]] ab anno 1885 ad annum 1893 in Camera sedit. In Camera celeriter orator extremae sinistrae, quae mox radicalis appellata est, omnium maxime timendus evasit: verbis brevibus, acri irrisione, argumentis pressis a florida illius aetatis eloquentia discessit. Primum magnum certamen pro Communis fautoribus suscepit, quibus veniam inde ab anno 1876 cum [[Victor Hugo|Victore Hugo]] postulavit et anno 1880 plenam atque integram obtinuit.<ref>De consilio municipali Lutetiae et de certamine pro venia communalistis danda: Duroselle, ''Clemenceau'', op. cit., p. 116–117; ''Dictionnaire Clemenceau'', op. cit., s.v. « Pelletan »; Winock, ''Clemenceau'', op. cit.</ref> Mense Ianuario 1880 prima sua [[Diarium|acta diurna]] condidit, ''La Justice'', quibus Camillus Pelletan scriptis praefectus est quaeque tredecim annos radicalium vox fuerunt. Programma eius, oratione in Monte Martyrum anno 1880 habita praesertim expositum, haec complectebatur: leges constitutionales anni 1875, quas nimis veterum institutorum tenaces iudicabat, retractandas; ecclesias a civitate seiungendas; tributum ex reditibus instituendum; libertates scribendi, conveniendi, sociandi; reformationes sociales ([[tempus laboris]], dominorum obligationem in laboris casibus, pensiones senectutis), quibus opifices in rem publicam reciperentur. Bonorum communioni adversus, Clemenceau operarios [[socialismus|socialismo]] nascenti eripere volebat: oratio diei 8 Maii 1891, octavo die post caedem [[Fourmies (Septentrio)|Fourmiensem]] habita, in qua «Quartum Statum» surgentem descripsit, totam eius sententiam complectitur, reformationibus quidem opificum causa faciendis intentam, [[Pugna classium|ordinum autem certamini]] adversam.<ref>De ''La Justice'' et de programmate radicalium: ''Dictionnaire Clemenceau'', op. cit., s.v. « Justice (La) »; oratio diei 8 Maii 1891 de « Quarto Statu » ex ''Journal officiel'' citatur apud Duroselle, ''Clemenceau'', op. cit., p. 254–255, in ''Dictionnaire Clemenceau'' et apud Chanet, ''Clemenceau'', op. cit.</ref> === «Eversor ministeriorum» et coloniarum adversarius === Annis post 1880 Clemenceau rostris ut telo utebatur: eius interpellatione «magnum ministerium» [[Leo Gambetta|Gambettae]] mense Ianuario [[1882]] cecidit, et plura gubernia eorum qui «opportunistes» (Latine: rerum opportunarum speculatores) vocabantur orationibus eius eversa sunt; inde fama «eversoris ministeriorum» nata est. Diutissime cum [[Iulius Ferry|Iulio Ferry]] contendit, cuius consilia de imperio in exteras terras proferendo tribus de causis oppugnabat: vires patriae contra Germaniam reservandas dispergi; sumptus immensos esse; falsam esse illam speciem humanitatis barbaris afferendae. Die 30 Martii [[1885]], post rem apud Lang Son gestam, quae clades maior quam erat nuntiata est, ultimum ictum intulit: se in subselliis gubernii non iam ministros sed reos videre dixit; Ferry eodem die eversus est.<ref>De casu Ferry et de fama « eversoris ministeriorum »: Chanet, ''Clemenceau'', op. cit.; Duroselle, ''Clemenceau'', op. cit.</ref> Die 30 Iulii 1885, orationi respondens qua Ferry colonias officio «superiorum gentium» erga «inferiores» defenderat, Clemenceau unam ex clarissimis contra colonias orationibus parlamentariis habuit: superiores gentes, inferiores gentes: facile dictu! Indorum Sinarumque excultas civitates commemorans, et admonens doctos quosdam Germanos «demonstravisse» gentem Francicam inferiorem esse, ut clades anni 1870 explicaretur, in expugnatione nihil nisi vim sine iure esse denuntiavit. Haec oratio, postridie tota in ''La Justice'' edita, non impedivit quominus recentiores historici imaginem Clemenceau coloniarum osoris temperarent: rerum enim potitus imperium iam partum retinendum administravit.<ref>Oratio diei 30 Iulii 1885 in ''La Justice'' diei 31 Iulii 1885 edita est; vide Winock, ''Clemenceau'', op. cit., et Julie d'Andurain, s.v. « Colonisation », in ''Dictionnaire Clemenceau'', op. cit., quae monet ne Clemenceau simpliciter coloniarum osor habeatur.</ref> Haec perpetua adversandi ratio ei etiam damno fuit. Clemenceau rationem rerum gradatim efficiendarum, quam Gambetta et Ferry defendebant, respuebat: programma republicanum statim perfici postulabat, imprimis leges anni 1875 retractari, ita ut una tantum Camera maneret et senatus conservator tolleretur. Quem «opportunistae» criminabantur republicanos dividere et veterum rerum fautoribus servire; ille eos optima quaeque lucri causa prodidisse arguebat. Comitiis mensis Octobris 1885 et in Sequana et in Varo electus, Varum elegit, cuius vetus republicana traditio ingenio eius respondebat; anno 1889 sedem apud Draguignan retinuit. Tamen, quamvis Camerae auctoritate praestaret, his annis numquam imperium petivit: dum res publica programmati suo non respondet, gubernii particeps fieri noluit, atque ita censoris tantum partes egit, quae tandem suis quoque taedio fuerunt. === A Boulanger ad Panamam: per scandala === Quod generalis [[Georgius Boulanger|Boulanger]] fama tantum crevit, partim Clemenceau imputandum est, qui eum ministerio belli in gubernio [[Carolus de Freycinet|Freycinet]], mense Ianuario 1886, praefici curavit, ducem rei publicae amicum se promovere ratus. Cum autem motus Boulangisticus in motum populari imperio faventem reique publicae periculosum mutatus esset, inter acerrimos eius adversarios fuit et anno 1888 Societati iurium hominis et civis condendae interfuit, qua republicanorum defensio ordinaretur. Ex eo discrimine etiam didicit novis Caesaribus perpetuo diffidere; vicissim is factus est quem dextra nationalis et [[Iudaei|Iudaeorum]] osores libentissime petebant.<ref>De Clemenceau et motu Boulangistico: Winock, ''Clemenceau'', op. cit.; Duroselle, ''Clemenceau'', op. cit.</ref> Fraus Panamensis ictum paene mortiferum ei intulit. Clemenceau numquam inter eos fuit qui pecunias acceperant: nulla quaestio probavit eum quidquam a Societate accepisse. Sed amicus erat Cornelii Herz, negotiatoris audacis, qui ab anno 1883 ad annum 1885 partem diarii ''La Justice'' possederat quique unus e duobus maximis rerum publicarum corruptoribus, cum [[Baro (gradus nobilitatis)|barone]] Iacobo de Reinach, fuisse patuit. Mors suspecta Reinach, nocte inter dies 19 et 20 Novembris 1892, paucis horis post desperatum colloquium cui Clemenceau adfuerat, deinde fuga Herz [[Londinium]], delegatum Varensem calumniis inauditae acerbitatis obiecerunt, in quibus odium parlamenti Boulangisticum cum Iudaeorum odio diarii ''La Libre Parole'' coniungebatur. Die 20 Decembris 1892 [[Paulus Déroulede|Paulus Déroulède]] eum in Camera nominatim accusavit, quod Herz in vitam publicam Francicam introduxisset; certamen singulare sclopetis exeunte Decembri commissum neminem vulneravit. Mense Iunio 1893 delegatus Millevoye in rostris «chartas Norton» recitavit, quibus probari videbatur Clemenceau ab Anglia mercede conductum esse; sed falsa tam crassa erant ut sessio accusatori ludibrio verteretur, et iudices falsarios damnaverunt. Iure purgatus, Clemenceau tamen apud populum laesus mansit.<ref>De Panama, de Cornélius Herz, de interpellatione Déroulède et de falsis « chartis Norton »: Winock, ''Clemenceau'', op. cit., qui de partibus Andrieux disputat; Duroselle, ''Clemenceau'', op. cit., qui demonstrat Clemenceau numquam pecunias accepisse; Adrien Dansette, ''Les Affaires de Panama'', Lutetiae, Perrin, 1934.</ref> Comitiis mensis Septembris 1893 in Varo, post contentionem asperrimam in qua clamoribus «Aoh yes!» vexabatur, secundo suffragio a coalitione varia victus est, quamquam die 7 Augusti, magna oratione apud Salernes habita, honorem suum et opera defenderat. Duos et quinquaginta annos natus, post quindecim annos auctoritatis in sinistram parlamentariam, sine mandato, aere alieno obrutus relictus est, et ''La Justice'' cladi haud diu superstes fuit.<ref>De petitione Varensi et de clade diei 3 Septembris 1893: Winock, ''Clemenceau'', op. cit.; ''Dictionnaire Clemenceau'', op. cit., s.v. « Justice (La) ».</ref> == Diurnarius et Dreyfusi defensor (1893–1902) == === Scribendo restitutus === Annis 1893–1897 necessario ad diurna et litteras se convertit. Cotidie scribebat, primum in ''La Justice'', deinde in aliis foliis, et commentarios in libros collegit: ''La Mêlée sociale'' (1895), ''Le Grand Pan'' (1896), testimonia hominis de moribus civitatis cogitantis, [[Carolus Darwin|Darwini]] et philosophiae positivae studiosi. Anno 1898 unicam fabulam longam edidit, ''Les Plus Forts'', et annis 1901–1902 hebdomadarium solus scripsit, ''Le Bloc''. Haec opera abundantia, diu neglecta, a criticis nuper pluris aestimata sunt: scriptorem verum produnt, [[Claudius Monet|Claudii Monet]], Gustavi Geffroy, [[Augustus Rodin|Augusti Rodin]] amicum, artis Iaponicae studiosissimum interpretem.<ref>De operibus litterariis annorum 1893–1902: Sylvie Brodziak, s.v. « Plus Forts (Les) », in ''Dictionnaire Clemenceau'', op. cit.; Winock, ''Clemenceau'', op. cit.</ref> === Causa Dreyfusiana: a dubitatione iuridica ad certam sententiam === [[Fasciculus:J'accuse - Gallica - page 1.jpg|thumb|Prima pagina diurnorum ''L'Aurore'' diei 13 Ianuarii 1898, cum epistula Aemilii Zolae «J'accuse...!».]] Causa Dreyfusiana Clemenceau campum renascendi praebuit. Exeunte anno 1897 in acta ''L'Aurore'' Ernesti Vaughan receptus, mense Novembri ab Augusto Scheurer-Kestner persuasus est damnationem anni 1894 quaestione vitiosa niti; primus eius commentarius retractationi favens statim prodiit. Initio sententia eius mere iuridica erat: innocentiam, cuius probationem se non habere dicebat, non affirmans, legem omnibus aequam postulabat, quod iustitiae praesidia uni negari non possent quin tota civitas periclitaretur. Post absolutionem flagitiosam Esterhazy, die 11 Ianuarii 1898, ipse epistulam apertam Aemilii Zolae ad praesidem rei publicae in ''L'Aurore'' recepit eique titulum, ex ipso textu sumptum, invenit: «J'accuse...!», die 13 Ianuarii trecentis milibus exemplarium editum. Idem, commentario diei 23 Ianuarii, vocabulum «intellectuels» ad libellorum subscriptores significandos firmavit.<ref>De conversione ad retractationem, de titulo « J'accuse » et de vocabulo « intellectuels »: Winock, ''Clemenceau'', op. cit., cap. 15–16; Duroselle, ''Clemenceau'', op. cit.</ref> In iudicio Zolae (mense Februario 1898) cum fratre Alberto, advocato procuratoris actorum, verba fecit, oratione rem latius proponens: non unius hominis fortunam, sed quaestionem agi utrum potestas militaris iuri subiceretur, et periculum imminere imperii sub gladio constituti. Disputationes iudicii, in primis confessio cuiusdam ducis dicentis concilium militare damnationem Dreyfusi, sontis aut insontis, retractare noluisse, eum de innocentia damnati plane persuaserunt. Per totam causam plura centena commentariorum in ''L'Aurore'' edidit, postea septem voluminibus collecta, et cum Eduardo Drumont sclopetis certavit. Post alterum iudicium Redonense et veniam Dreyfuso mense Septembri 1899 datam, quam invitus accepit, quod iustitiam plenam deseri putabat, inter eos mansit qui restitutionem postulabant, anno 1906 perfectam. Causa Dreyfusiana certamina eius transformavit: exinde rei publicae defensio et contra nationis cultum immodicum clericorumque potentiam pugna actionem eius rexerunt.<ref>De iudicio Zolae et de sententia Clemenceau de innocentia mutata: ''Dictionnaire Clemenceau'', op. cit.; Winock, ''Clemenceau'', op. cit. Verba de « imperio sub gladio » in ''L'Aurore'' postridie iudicii leguntur.</ref> Alterum concilium militare, [[Condate Redonum|Redonibus]] aestate anni [[1899]] post rescissum anno 1894 iudicium coactum, Dreyfusum iterum, causis levantibus additis, damnavit: sententia absurda quae Europam consternavit. Cum gubernium Waldeck-Rousseau veniam a praeside rei publicae dandam proponeret, Clemenceau primo vehementer obstitit: veniam accipere idem esse ac innocentiam non proclamare, et ius deserere ut ad misericordiam confugeretur. Tandem damnati viribus exhaustis cessit, sed retractationem plenam persequi non destitit, quae die 12 Iulii 1906 perfecta est: summum tribunal iudicium Redonense sine remissione rescidit, Dreyfus in exercitum restitutus et honore militari ornatus est. Forte tum Clemenceau in gubernio erat; paucis post mensibus, praeses consilii factus, Picquart, tribunum ob veritatem detectam vexatum, ministrum belli fecit, simul reparandi simul lacessendi causa. Haec fides frigora non exclusit: cum ipso Alfredo Dreyfus, quem nimis patientem iudicabat, rarus ei usus fuit, et necessitudines cum parte Dreyfusianorum, cum [[Ioannes Jaurès|Jaurès]] et Péguy, post communem victoriam cito refrixerunt.<ref>De iudicio Redonensi, de venia et de restitutione anni 1906: Winock, ''Clemenceau'', op. cit.; Duroselle, ''Clemenceau'', op. cit.</ref> == Reditus ad imperium (1902–1909) == [[Fasciculus:Georges Clemenceau par Nadar, Paul.jpg|thumb|Clemenceau a Paulo Nadar photographice expressus.]] === Senator Varensis et «primus Franciae vigil» === Mense Aprili 1902 is, qui olim senatum tollendum postulaverat, senator Varensis electus est; quam inconstantiam aequo animo tulit. Coniunctioni sinistrarum («Bloc des gauches») eiusque laicis consiliis favit et legi anni 1905 de ecclesiis a civitate seiungendis suffragatus est, a factione tamen radicali ordinata, anno 1901 condita, semper afuit neque ei umquam nomen dedit. Die 14 Martii 1906, quattuor et sexaginta annos natus, primum in gubernium intravit, minister rerum interiorum in consilio Sarrien, quattuor diebus post cladem fodinarum apud Courrières, qua plus mille homines in praefectura Freti Calesiani perierant.<ref>De comitiis senatoriis anni 1902 et de necessitudine cum factione radicali: ''Dictionnaire Clemenceau'', op. cit., s.v. « Parti radical ».</ref> Operum cessatio, quae regionem fodinarum statim incendit, ei occasionem dedit rationem suam definiendi. Die 17 Martii, apud Lens, invito praeside consilii, sodaliciorum ducibus declaravit cessationem operum ius esse absolutum neque se milites missurum, dum operis libertas hominesque incolumes essent: res a ministro rerum interiorum antea inaudita. Sed violentia latius serpente milites arcessere coactus est, et appropinquante die 1 Maii 1906, quem confoederatio CGT seditiosum fore nuntiabat, duces eius ante diem comprehendi iussit. In Camera custodis ordinis partes audacter professus est, se ipsum «primum Franciae vigilem» appellans. Comitia mensis Maii 1906, quibus sinistrae late vicerunt, auctoritatem eius firmaverunt: die 25 Octobris 1906 Sarrien in praesidio consilii successit, ministerio rerum interiorum retento.<ref>De Courrières, de oratione apud Lens diei 17 Martii 1906 et de die 1 Maii 1906: ''Dictionnaire Clemenceau'', op. cit.; Jacques Julliard, ''Clemenceau briseur de grèves'', Lutetiae, Julliard, in serie « Archives », 1965.</ref> === Primum gubernium Clemenceau (Octobri 1906 – Iulio 1909) === Ministerium quod composuit, ex radicalibus et socialistis nulli factioni adscriptis constitutum, magnum reformationum programma proposuit: tributum ex reditibus, pensiones opificum, vias ferratas redimendas, concilia militaria reformanda. Ministerium Laboris et Providentiae socialis creavit, Renato Viviani socialistae commissum: institutum quod mansit. Leges tamen promissis minores fuerunt: redemptio viarum ferratarum occidentalium (1908) et lex de requiete hebdomadaria utcumque servata inter pauca bene gesta numerantur, cum tributum ex reditibus, a Iosepho Caillaux paratum, in senatu haereret. In re autem vigilum gravissima perfecit: Caelestinus Hennion summae custodiae publicae praepositus est, et decreto diei 30 Decembris 1907 cohortes regionales vigilum mobiles institutae sunt, quae in memoria populi «cohortes Tigris» manserunt.<ref>De programmate anni 1906, de ministerio Laboris et de cohortibus mobilibus: Winock, ''Clemenceau'', op. cit.; Christophe Cornevin, s.v. « Hennion », in ''Dictionnaire Clemenceau'', op. cit.</ref> Totum illud tempus certamine cum motu opificum occupatum est. Contra CGT, quae inde a conventu Ambianensi (1906) cessationi operum generali et seditiosae studebat, Clemenceau identidem vires expertus est: cessantibus opificibus electricis Parisiensibus, baiulis portuum, nautis, tabellariis. Gravissimum discrimen fuit vinitorum meridianorum seditio vere anni 1907: contra motum ingentem ob vini vilitatem ortum, qui centena milia hominum post cauponem Marcellinum Albert congregabat, gubernium duces comprehendi iussit et milites misit; Narbone mense Iunio nonnulli glandibus perierunt, et milites legionis septimae decimae Biterris imperia detrectaverunt. Exitus rei saepe narratus est: Marcellinus Albert, Lutetiam profectus ut vinitorum causam ageret, e colloquio cum ministro infamis discessit, cum Clemenceau ei centum francos ad reditum dedisset. Anno 1908 cessatio eorum qui in harenariis vallis Sequanae laborabant in tragoediam versa est: duo cessantes a custodibus publicis apud Draveil-Vigneux die 2 Iunii occisi sunt, quattuor alii apud Villeneuve-Saint-Georges die 30 Iulii ceciderunt; gubernium principes CGT comprehendi iussit, confoederationem tamen non dissolvit, quod multi e maiore parte flagitabant. Socialistae «gubernium sicariorum» clamabant; orationum certamina inter Clemenceau et Jaurès, in primis mense Iunio 1906 de proprietate, civitate, socialismi futuro, inter summa eloquentiae parlamentariae illius aetatis numerantur: consiliis de futuro a tribuno socialista expositis Clemenceau scientiam hominis qualis est et rationem reformationum singillatim parandarum opposuit.<ref>De certaminibus opificum annorum 1906–1909, de vinitoribus meridianis et de re Draveil-Villeneuve-Saint-Georges: Julliard, ''Clemenceau briseur de grèves'', op. cit.; Chanet, ''Clemenceau'', op. cit.; s.v. « Draveil-Vigneux et Villeneuve-Saint-Georges, affaire », in ''Dictionnaire Clemenceau'', op. cit.</ref> Historici imaginem «fractoris cessationum» his annis natam postea temperaverunt. Iacobus Julliard demonstravit Clemenceau non ius cessandi frangere voluisse, quod tota vita et adhuc apud Carmaux anno 1892 defenderat, sed violentiam et legum contemptum eorum sodaliciorum quae, actionem directam professa, ex omni contentione quasi meditationem rerum novarum faciebant; praefectis enim constanter mandabat ut et operis libertatem et cessandi libertatem aeque tuerentur neve milites ante tempus mitterent. Manet tamen quod caedes annorum 1906–1909, quales post caedem Fourmiensem non acciderant, inter eum et opifices ordinatos discidium numquam sanatum fecerunt; ex quo natum est odium quod CGT et socialistae per bellum ei habuerunt.<ref>Jacques Julliard, ''Clemenceau briseur de grèves'', op. cit.; de cessatione apud Carmaux et de arbitrio anni 1892, ''Dictionnaire Clemenceau'', op. cit.</ref> In rebus externis Clemenceau, certamen cum Germania vitari non posse persuasus, consensionem cum Britannia («Entente cordiale») et necessitudinem cum Russia firmavit, et controversiam Francogermanicam de perfugis Casablancae (1908) arbitrio composuit. Gubernium eius, inter longissima Tertiae Rei Publicae, die 20 Iulii 1909 cecidit, post disputationem de classe in qua verbis inauditae asperitatis cum Delcassé conflixit: suffragatione de ordine agendi victus, statim se abdicavit. [[Aristides Briand]], eius minister, successit.<ref>De casu gubernii diei 20 Iulii 1909: Duroselle, ''Clemenceau'', op. cit.; Watson, ''Georges Clemenceau. A Political Biography'', Londinii, Eyre Methuen, 1974.</ref> == Censor et vigil rei publicae (1909–1917) == Insequentes anni Clemenceau ad duo sua munera reduxerunt, senatum et diurna. Post orationes in America Meridiana habitas (1910), pugnam contra Briand, deinde contra Caillaux resumpsit, cuius consilia Germaniae concedendi in discrimine Agadirensi et in pacto Francogermanico anni 1911 de Congo denuntiavit. Mense Maio 1913 nova acta diurna condidit, ''L'Homme libre'', et eodem anno legi de militia ad tres annos producenda suffragatus est, certamen appropinquare persuasus; annis 1912–1913 etiam [[Raimundus Poincaré|Poincaré]] viam ad praesidium rei publicae in conventu praeparatorio republicano obstruere conatus est, electionem tamen non impedivit.<ref>De ''L'Homme libre'', de lege militiae trium annorum et de comitiis praesidis creandi anni 1913: Winock, ''Clemenceau'', op. cit.; Duroselle, ''Clemenceau'', op. cit.</ref> Per Magnum Bellum in gubernia «Unionis sacrae» intrare noluit et censoris partes elegit. Die 26 Augusti 1914, cum consilium Viviani novaretur, ministerium a Briand oblatum recusavit, indignum ratus tali tempore sub alio quam se ipso servire; quod propositum per totum bellum tenuit. Acta eius, exeunte Septembri 1914 suppressa, quod vitia curationis vulneratorum vehendorum detexerant, titulo provocanti ''L'Homme enchaîné'' redierunt et cotidie contra apparatus bellici defectus, vanam magistratuum fiduciam, inanes legatorum spes pugnabant, intra fines censurae cum qua perpetuum bellum minutum gerebat. Praeses commissionis exercitus et commissionis rerum externarum senator gravissimus, frontem identidem visitabat et testes audiebat, scientiam rei bellicae colligens quam pauci parlamentarii cum eo communicabant; milites adventibus eius, usque in fossas primae aciei, assueverunt.<ref>De ''L'Homme enchaîné'' et de opera Clemenceau in commissionibus senatoriis: Duroselle, ''Clemenceau'', op. cit.; Winock, ''Clemenceau'', op. cit.</ref> Crescente civium lassitudine, post cruentum impetum a Nivelle factum, militum seditiones et operum cessationes veris anni 1917, pugnam contra eos qui de victoria desperabant suam fecit: die 22 Iulii 1917 in senatu contra Ludovicum Malvy, ministrum rerum interiorum ab anno 1914, indulgentiae erga pacis fautores accusatum, orationem accusatoriam habuit quae gubernium Ribot concussit et viam reditus sui aperuit. Eversis consiliis Ribot et Painlevé, Poincaré, qui eum minime amabat quemque Clemenceau semper oppugnaverat, eum arcessere statuit: inter Caillaux, id est pacem compositam quaerendam, et Clemenceau, id est bellum usque ad victoriam, praeses rei publicae decrevit, intellegens, ut in commentariis suis notavit, vim veteris pugnatoris fabulis iam celebratam plus valituram esse quam cuiusvis alterius consilii infirmitatem. Colloquia diebus 14 et 15 Novembris 1917 habita sunt; gubernium die 16 constitutum est.<ref>De oratione diei 22 Iulii 1917 et de gubernio constituendo: Chanet, ''Clemenceau'', op. cit.; Duroselle, ''Clemenceau'', op. cit., p. 583–588, qui commentarios Poincaré de colloquiis dierum 14 et 15 Novembris 1917 citat.</ref> == Gubernium victoriae (1917–1918) == === «Bellum gero» === Die 20 Novembris 1917 novus praeses consilii, idem minister belli, Camerae declarationem ad unam rem redactam proposuit, bellum, et fidem 418 suffragiis contra 65 (quae socialistarum erant) obtinuit. Gubernium eius, ex viris secundi ordinis et fidelibus compositum, circa manum arte coniunctam versabatur: Georgium Mandel, principem officii civilis, ducem Henricum Mordacq, principem officii militaris, Iulium Jeanneney, subsecretarium praesidio consilii additum, Georgium Wormser, a consiliis politicis. Haec potestatis contractio, quae Poincaré a summis deliberationibus arcebat, plane tamen parlamentaria mansit: Clemenceau commissionibus parebat, inspectionem parlamentariam apud exercitus accipiebat et fidem Camerae identidem petebat. Die 8 Martii 1918, socialistis respondens, programma suum paucis verbis expressit, quae posteri memoria tenuerunt: «Domi: bellum gero; foris: bellum gero. Semper bellum gero.»<ref>De declaratione diei 20 Novembris 1917 et de ratione regendi: Duroselle, ''Clemenceau'', op. cit., p. 591–592; Chanet, ''Clemenceau'', op. cit.; ''Dictionnaire Clemenceau'', op. cit. Verba diei 8 Martii 1918 in ''Journal officiel'' leguntur.</ref> Severitas primum domi exercita est. Iam die 28 Novembris 1917 Camera Malvy ad senatum in summum iudicium constitutum remisit, ipso petente, qui se purgare volebat; proditionis absolutus, mense Augusto 1918 ob officium violatum quinquennii exsilio damnatus est. Mense Decembri 1917 Camera Iosephum Caillaux immunitate privavit, suspectum commerciorum cum hoste ob colloquia de pace componenda habita; die 14 Ianuarii 1918 comprehensus, demum vere anni 1920 a summo illo iudicio condemnatus est poena quam longa custodia ante iudicium iam absumpserat, iuribus civitatis ademptis. Iustitia bellica praeterea complures hostis ministros punivit, in quibus Bolo Pacha, qui capite damnatus interfectus est. Historici consentiunt haec iudicia tam instrumenta animorum confirmandorum quam opera iustitiae fuisse: Malvy in primis piaculi vicem sustinuit. Eodem tempore, quod minus notum est, Clemenceau ab omni graviore opificum coercitione abstinuit: cessationes veris anni 1918 colloquiis et mercede tuenda potius quam vi compositae sunt.<ref>De causis Malvy et Caillaux: Duroselle, ''Clemenceau'', op. cit.; Winock, ''Clemenceau'', op. cit.; Gaston Monnerville, ''Clemenceau'', Lutetiae, Fayard, 1968. De rebus opificum per bellum: Chanet, ''Clemenceau'', op. cit.</ref> Neque bellum gerere idem erat ac desperantes tantum opprimere. Gubernium oeconomiam severe rexit, annonam et arma Ludovico Loucheur curante administravit, animos civium sustinuit censura in res politicas mitigata, in res militares inflexibili, mercedesque tuebatur ne plebs erumperet; magnae cessationes fabrorum metallicorum Parisiensium, vere anni 1918, colloquiis solutae sunt, gubernio ab omni vi se abstinente. Cum Poincaré rationes frigidae et parum familiares manserunt: praeses rei publicae, accurate certior factus sed raro consultus, in commentariis amaritudinem suam notabat, paene omni vera potestate privatus; nihilo minus usque ad victoriam praesidem consilii, quem oderat, fideliter texit. Necessitudines autem cum imperatoribus doctrinam totius vitae Clemenceau inverterunt: vetus potestatis militaris castigator ducum contra parlamentum patronus factus est, iisdem tamen civilis potestatis principatum sine ulla verecundia inculcans.<ref>De ratione regendi per bellum et de necessitudine cum Poincaré: Chanet, ''Clemenceau'', op. cit.; ''Dictionnaire Clemenceau'', op. cit.; Raymond Poincaré, ''Au service de la France'', vol. IX–X.</ref> === Discrimen veris 1918 et imperium unum === Die 21 Martii 1918 impetus Germanicus «Michael» frontem Britannicam in [[Picardia (provincia)|Picardia]] perrupit et exercitus sociorum dividere minatus est. In eo discrimine, gravissimo post pugnam ad Matronam, Clemenceau primas partes egit: Lutetiam deserendam ne cogitari quidem passus est, perstandi voluntatem imposuit, imperio inter socios uni constituendo operam dedit. In conventu apud Doullens, die 26 Martii, [[Ferdinandus Foch|Foch]] mandatum accepit actiones exercituum sociorum in fronte occidentali ordinandi; potestates eius apud Bellovacos die 3 Aprilis auctae sunt, deinde vere titulus imperatoris summi exercituum sociorum ei tributus est. Clemenceau Foch praetulerat, cuius animi ardor apud eum tristitiae [[Philippus Pétain|Pétain]] praevaluit, hoc tamen exercitibus Francicis praefecto retento: hoc par ducum contra impetus parlamentarios protexit, in primis post cladem apud «Chemin des Dames», cum die 4 Iunii 1918 duces militares interpellatoribus dedere coram Camera recusavit fidemque 377 suffragiis contra 110 obtinuit.<ref>De discrimine mensis Martii 1918, de conventu apud Doullens et de imperio uno: Duroselle, ''Clemenceau'', op. cit.; Winock, ''Clemenceau'', op. cit.; s.v. « Foch », in ''Dictionnaire Clemenceau'', op. cit.</ref> Praeses consilii, quem milites in fossis primae aciei, interdum intra teli iactum hostium, identidem videbant, «Pater Victoriae» factus est. Inde a die 18 Iulii 1918 impetus contrarius ad Matronam belli fortunam vertit; successus usque ad autumnum continuati sunt. Cum Germania exhausta indutias secundum «quattuordecim capita» praesidis [[Woodrow Wilson|Wilson]] peteret, Clemenceau inter socios consensum de condicionibus paravit quibus bellum renovari non posset. Indutiae die 11 Novembris 1918 apud Rethondes signatae sunt; eodem die coram Camera Clemenceau condiciones recitavit, Alsatiam Lotharingiamque redeuntes salutavit et Franciam, heri Dei militem, hodie humanitatis militem, semper optimae cuiusque causae militem futuram esse proclamavit. Paucis post diebus [[Academia Francica]] eum simul cum Foch cooptavit; numquam tamen in ea sedit.<ref>De itineribus ad frontem, de indutiis et de sessione diei 11 Novembris 1918: Duroselle, ''Clemenceau'', op. cit.; Winock, ''Clemenceau'', op. cit.</ref> == Pax difficilis (1919) == [[Fasciculus:Big four.jpg|thumb|Consilium Quattuor Lutetiae anno 1919: Lloyd George, Orlando, Clemenceau, Wilson.]] === Conventus Parisiensis et Consilium Quattuorvirorum === [[Deliberatio de pace componenda Lutetiae facta (1919)|Conventus pacis]] Lutetiae die 18 Ianuarii 1919 apertus est, Clemenceau praesidente. Summae res primum in Consilio Decemvirorum, deinde, ab exeunte Martio, in Consilio Quattuorvirorum agebantur, ubi Wilson, [[David Lloyd George|Lloyd George]], Orlando, Clemenceau conveniebant, qui solus ex quattuor utraque lingua utebatur. Francorum postulata eadem semper erant: Alsatia Lotharingiaque restituendae, damna reparanda, securitatis pignora in finibus [[Rhenus|Rheni]] petenda. Die 19 Februarii 1919 insidiae in eum factae sunt: Aemilius Cottin, [[Anarchismus|anarchiae]] fautor, plures [[Glans (telum)|glandes]] in raedam eius in via Franklin emisit; glande prope scapulam haerente vulneratus, praeses consilii, septem et septuaginta annorum, paucis diebus ad opus rediit et postea poenam mortis percussori suo commutari obtinuit.<ref>De conventu ordinando et de insidiis diei 19 Februarii 1919: Winock, ''Clemenceau'', op. cit.; Duroselle, ''Clemenceau'', op. cit. De venia Cottin data: Chanet, ''Clemenceau'', op. cit.</ref> Clemenceau ad colloquia parum credulus accessit. «Quattuordecim capita» ut disputationis fundamentum acceperat, quia Alsatiae Lotharingiaeque restitutionem continebant, sed neque spes paene religiosas Wilson neque fiduciam [[Confoederatio Nationum|Societati Nationum]] habitam participabat: eius institutionem accepit, non credens societatem sine armis cuiusquam securitatem praestare posse; dictum eius de «nobili candore» praesidis Americani diffidentiam exprimit quam disputationes confirmaverunt. Cum Lloyd George, qui pacem Franciae nimis utilem vitare cupiebat et ad vetera aequilibria iam respiciebat, necessitudines inter societatem et certamen fluctuabant. Discessus iratus Orlando, mense Aprili, de urbe Fiume, quam Wilson Italiae negabat, tres tantum rerum arbitros reliquit; quod autem Clemenceau postulata Italica neglexerat, Lutetiam Romamque diu alienavit. Foederis exemplar legatis Germanis die 7 Maii 1919 in Trianon-Palace propositum est, brevi caerimonia in qua superbia comitis Brockdorff-Rantzau animos accendit; post extremas concessiones a Lloyd George expressas, in primis de finibus Polonicis, Germania, renovati belli metu, subscripsit.<ref>De Consilio Quattuor, de postulatis Italicis et de foedere legatis Germanis proposito: Winock, ''Clemenceau'', op. cit.; Watson, ''Georges Clemenceau'', op. cit.</ref> Caput colloquiorum ripa sinistra Rheni erat. Contra Foch et Poincaré, qui Rhenaniam diu separandam censebant, Clemenceau die 24 Martii 1919 omni separatione politica cessit, ea condicione ut foederibus cautionis Civitates Foederatae et Britannia se obligarent Franciae oppugnatae auxilium ferre, ripa sinistra quindecim annos occupanda et perpetuo armis vacua futura. Saraviam item sibi adiungere noluit: regio Societati Nationum administranda tradita est, fodinae Franciae attributae, plebiscitum post quindecim annos promissum. Articulus 231 foederis fundamentum iuris statuit quo damna repararentur; summa pecuniae commissioni relicta est. Cum querelae Germanorum Lloyd George exeunte Maio labefactarent, Wilson adiuvante Clemenceau summam rerum servavit. Foedus die 28 Iunii 1919 in porticu Speculorum Versaliis signatum est, ubi imperium Germanicum anno 1871 proclamatum erat. Die 14 Iulii pompa Victoriae per Campos Elysios ante cenotaphium mortuorum descendit; deinde Clemenceau foedera cum ceteris victis paranda curavit: Sangermanense cum Austria et Nulliacense cum Bulgaria ante eius discessum signata sunt.<ref>De colloquiis Rhenanis et de consilio diei 24 Martii 1919 mutato: Watson, ''Georges Clemenceau'', op. cit.; Chanet, ''Clemenceau'', op. cit.; Jean-Jacques Becker, s.v. « Versailles (traité de) », in ''Dictionnaire Clemenceau'', op. cit.</ref> === Compositio statim impugnata === [[Fasciculus:Orpen, William (Sir) (RA) - The Signing of Peace in the Hall of Mirrors, Versailles, 28th June 1919 - Google Art Project.jpg|thumb|Foedus in porticu Speculorum signatur: tabula a Gulielmo Orpen picta (1919).]] Compositio Versaliensis auctori suo duplicem accusationem peperit, quae eum numquam reliquit. Foch, Poincaré dextraque nationalis, cuius censuram Iacobus Bainville complexus est pacem nimis mollem pro sua duritia appellans, Clemenceau securitatem Francicam prodidisse putabant, qui Rhenum chartarum promissis vendidisset; recusatio senatus Americani, quae cautionem Americanam Britannicamque irritam fecit, iam anno 1920 illis suffragari visa est. Contra apud Anglos et Americanos, quos liber [[Iohannes Meginhardus Keynes|Keynes]] commoverat, foedus pax Carthaginiensis erat odio Francico dictata. Recentiores historici, aequiores, angustias ostendunt quibus Clemenceau premebatur: societate obligatus, sine qua Francia nec bellum vincere nec pacem tueri poterat, id obtinuit quod civitas paene quindecies centenis milibus mortuorum exhausta a sociis iam discedere meditantibus obtinere poterat. Foedus a Cameris Francicis mense Octobri 1919 comprobatum est, sed in disputatione omnium partium querelae sonuerunt.<ref>De foederis castigatoribus: Jacques Bainville, ''Les Conséquences politiques de la paix'', Lutetiae, 1920; John Maynard Keynes, ''The Economic Consequences of the Peace'', Londinii, 1919; de nova aestimatione, Watson, ''Georges Clemenceau'', op. cit., et ''Dictionnaire Clemenceau'', op. cit.</ref> == Repulsa Ianuarii 1920 et discessus == Comitiis Novembris 1919, quibus coniunctio nationalis («Bloc national»), quae eius nomen prae se ferebat, vicit et Cameram caerulei coloris creavit, Clemenceau suffragia non petivit. Amici, Mandel praecipue, eum ad praesidium rei publicae, quod Poincaré mense Februario 1920 relicturus erat, impellebant. Ipse tacebat, nihil rogare dignatus. Aristides Briand candidaturam praesidis Camerae, [[Paulus Deschanel|Pauli Deschanel]], instruxit et contra «Tigrem» collecta odia excitavit: catholicorum, quos imagine praesidis sine ritu sacro efferendi terrebat, amicorum Caillaux et Malvy, eorum denique quos foedus deceperat. In conventu praeparatorio factionum republicanarum, die 16 Ianuarii 1920, Deschanel Clemenceau 408 suffragiis contra 389 antecessit. Quamquam comitia sollemnia nondum acta erant, Clemenceau candidaturam statim retraxit, scribens se mandatum recusaturum etiam si maior pars deferret, neque se invita maiore parte regendo dignitatem minuere velle. Die 17 Ianuarii congressus Deschanel 734 suffragiis elegit; postridie Clemenceau cum ministris se magistratu abdicavit neque victorem, salutatum venientem, admisit. Diurna sociorum hanc ingratitudinem indignata sunt; dictum Lloyd George attributum communem stuporem expressit: hoc tempore ipsos Francos Iohannam Arcensem cremavisse.<ref>De comitiis praesidis creandi mensis Ianuarii 1920: Winock, ''Clemenceau'', op. cit.; Duroselle, ''Clemenceau'', op. cit.; Samuël Tomei, s.v. « Deschanel », in ''Dictionnaire Clemenceau'', op. cit.</ref> == Ultimi anni (1920–1929) == === Itinera, amicitiae, extrema certamina === [[Fasciculus:Georges Clemenceau et Claude Monet.jpg|thumb|Clemenceau apud Claudium Monet in horto Givernensi.]] Omni munere liberatus, duodeoctoginta annos natus, Clemenceau vitam inter domicilium suum viae Franklin, quod ab anno 1895 incolebat, et «Bélébat» dividebat, humilem domum in harenis maritimis apud Saint-Vincent-sur-Jard exeunte anno 1919 in perpetuum conductam, mari obversam, ubi hortum colebat et scribebat; a fratre Paulo alienatus, in praediis familiae morari non iam poterat. Itinera fecit: in [[Aegyptus|Aegyptum]] et Sudaniam vere anni 1920, deinde, a Septembri 1920 ad Martium 1921, longum iter per Asiam meridianam et orientalem, quod ab [[India]] per [[Srilanca|Taprobanen]], [[Singapura|Singapuram]], [[Birmania|Birmaniam]] eum duxit, venatione tigridis interposita quam in epistulis cum irrisione narrat. Anno 1922, Americanorum discessu sollicitus, unum et octoginta annos natus in Civitates Foederatas navigavit ut orationibus populum officiorum Europae debitorum admoneret; multitudines eum laetissime exceperunt, effectus politicus exiguus fuit. Magna cum Claudio Monet amicitia ultimos annos implevit: ipse pictorem senescentem sustinuit, ei persuasit ut oculos secari pateretur, et perfectionem donationemque Nymphaearum curavit, quae paulo post mortem Monet, exeunte anno 1926, in Orangerie collocatae sunt.<ref>De itineribus otii et de amicitia cum Monet: Duroselle, ''Clemenceau'', op. cit., p. 823–825 (de itinere Americano anni 1922) et 832–833 (de domo Bélébat); Chanet, ''Clemenceau'', op. cit.; ''Dictionnaire Clemenceau'', op. cit.</ref> Otium tamen non prorsus abdicatio fuit. Clemenceau foederum custodem victoriaeque vigilem se praestabat: fidelium suorum, Mandel et Tardieu, cursus fovebat, pignora anni 1919 paulatim dissolvi anxius spectabat, et mense Octobri 1921 monumentum militum Vendeae apud Sainte-Hermine dedicandum suscepit, ubi sculptor Sicard eum, ipso ita volente, inter milites finxit. Cetera omnia recusavit: honores, insignia (etiam [[Legio Honoris|Legionis honoris]], quam numquam acceperat), sellam Academiae quam vacuam reliquit, revocationes quae per discrimina annorum post 1920 multiplicabantur. Nihil iam exspectare volebat nisi a labore suo et a mari, quod ex Bélébat, «tuguriolo» suo harenarum, contemplabatur, ubi hortum minutum, multis paulatim sementibus, disciplinae Givernianae multum debentem creaverat.<ref>De monumento apud Sainte-Hermine et de honoribus recusatis: Chanet, ''Clemenceau'', op. cit.; ''Dictionnaire Clemenceau'', op. cit.</ref> === Scriptor vespertinus === Otium studiosum fuit. Praeter libellum de [[Demosthenes|Demosthene]] (1926), rogatu Margaritae Baldensperger scriptum, editricis anno 1923 cognitae, ad quam centenas extremi amoris epistulas misit, anno 1927 edidit ''Au soir de la pensée'', magnam summam philosophicam duobus voluminibus, in qua senex, philosophiae positivae et Darwini alumnus, de cognitione, religionibus, hominis in universo loco meditatur; deinde libellum de Claudio Monet (1928). Editio postuma libri ''Mémorial'' Foch, anno 1929 a Raymundo Recouly curata, colloquiorum collectio in qua Foch eum pacem perdidisse accusabat, silentium quod sibi imposuerat rumpere coegit: paucis mensibus dictavit ''Grandeurs et misères d'une victoire'', responsum vehemens et testamentum politicum, quod post mortem, anno 1930, editum est. In eo adhuc nocte inter dies 21 et 22 Novembris 1929 laborabat.<ref>De operibus annorum post 1920 et de origine libri ''Grandeurs et misères d'une victoire'': Samuël Tomei, s.v. « Grandeurs et misères d'une victoire », in ''Dictionnaire Clemenceau'', op. cit.; Duroselle, ''Clemenceau'', op. cit.</ref> === Mors et funus === [[Fasciculus:25-11-29, inhumation de Clemenceau, au Colombier, à Mouchamps, la tombe - btv1b53223226p.jpg|thumb|Sepulcrum Clemenceau in praedio Le Colombier, die 25 Novembris 1929.]] Georgius Clemenceau domi suae Parisiensi die 24 Novembris 1929 mortuus est, undenonagesimum annum agens. Ex eius voluntate, quae omnem caerimoniam, omnem pompam, omnes flores excludebat, cum gubernium funus publicum offerret, corpus noctu in Vendeam translatum et die 25 Novembris in praedio Le Colombier prope Mouchamps, iuxta patrem, in fossa simplici pridie effossa, coram familia et paucis fidelibus humatum est. Nulla inscriptio sepulcrum signat, quod sola stela indicat, Minerva a Sicard sculpta superposita. Pauci agricolae vicini et incolae vicorum quos funus transibat, in liminibus taciti stantes, soli huius in natalem terram reditus testes fuerunt.<ref>De morte et de sepultura in praedio Le Colombier: Duroselle, ''Clemenceau'', op. cit., ex testimonio ducis Mordacq; s.v. « Musée Clemenceau », in ''Dictionnaire Clemenceau'', op. cit.</ref> == Doctrina politica == Clemenceau nullum umquam doctrinae librum composuit, sed milia commentariorum, orationes, libri cogitationem cohaerentem effingunt, cuius caput praebet sententia in Camera die 29 Ianuarii 1891, cum de fabula ''Thermidor'' Sardou disputaretur, prolata: res novas Francicas unum corpus esse, quod dividi non possit. Res publica ei non una e multis imperii formis erat, sed perfectio anni 1789 semper inchoata: inde repudiatio legum constitutionalium anni 1875, quas pactum cum regum fautoribus iudicabat; inde diuturnum adversus senatum et praesidium rei publicae odium; inde studium inspectionis parlamentariae; inde denique (quod ex anno 1870 et causa Dreyfusiana didicerat) certa sententia potestatem militarem civili subiciendam esse, quam regulam etiam in bello gerendo servavit.<ref>De doctrina republicana, de sententia unius corporis (sessio diei 29 Ianuarii 1891) et de principatu potestatis civilis: Chanet, ''Clemenceau'', op. cit.; Winock, ''Clemenceau'', op. cit.; ''Dictionnaire Clemenceau'', op. cit.</ref> Laicitas eius e libera cogitatione a patre accepta et e philosophia positiva institutionis medicae fluebat. Deum constanter negans, librorum [[Ioannes Stuart Mill|Stuart Mill]] interpres, Darwini et [[Augustus Comte|Comte]] alumnus, religiones explicationes mundi obsoletas habebat, sed pugnam contra ecclesiam institutam a libertate conscientiae credentium semper distinxit, quam iam praefectus Montis Martyrum edixerat et lege separationis anni 1905 servavit: nullam religionem civitatis esse debere, nullam cultuum vexationem. Haec philosophia materiae, sub vitae vesperum in ''Au soir de la pensée'' exposita, etiam singularia consectaria habuit, ut illam misericordiam ad animalia extensam, «Quintum Statum» dolentium sine voce, qua eorum defensionis praecursor fuit.<ref>De libera cogitatione, de philosophia positiva et de libro ''Au soir de la pensée'': Winock, ''Clemenceau'', op. cit.; Duroselle, ''Clemenceau'', op. cit.; de « Quinto Statu » animalium (commentarius in ''La Justice'' diei 10 Aprilis 1895, in ''Le Grand Pan'' receptus), ''Dictionnaire Clemenceau'', op. cit.</ref> In quaestione sociali Clemenceau locum proprium et incommodum tenebat, quem ipse ita definiebat: singulorum ius cum mutua omnium cura coniungendum. Persuasus miseriam opificum, quam medicus Montis Martyrum prope viderat, rei publicae non minus nocere quam apertos eius hostes, «Quartum Statum» reformationibus inserere volebat: iure sodaliciorum, tempore operis finito, pensionibus, tributo ex reditibus. Sed bonorum communionem respuebat, quae singulos fictae cuidam civitati immolaret, et ordinum certamen, quod unitatem nationis republicanae frangeret: huc spectat eius cum Jaurès controversia anni 1906, in qua consiliis socialistarum naturae humanae cognitionem et rationem rerum gradatim acquirendarum opposuit. Eadem ratio imperium eius rexit: cessationem ut ius defendere, seditionem ut crimen frangere.<ref>De singulorum iure cum omnium cura coniuncto et de controversia cum Jaurès mensis Iunii 1906: Duroselle, ''Clemenceau'', op. cit.; Winock, ''Clemenceau'', op. cit.; ''Dictionnaire Clemenceau'', op. cit.</ref> Denique de gentibus ita sentiebat ut patriae amorem Iacobinum cum iurium omnium gentium communione coniungeret. Natio Francica, rerum novarum filia, exempli munus habebat, non dominationis: inde coloniarum expugnationis censura ob aequalitatem populorum, etiamsi imperii iam parti administrationem postea suscepit. Ex itinere Americano et discrimine Boulangistico didicerat Caesaribus et servatoribus omnibus perpetuo diffidere; ex anno 1870 certam opinionem Germaniam, Bismarcki deinde Guilelmi, praecipuum periculum manere: quo nitebatur eius studium consensionis cum Anglia et Civitatibus Foederatis, quas usque ad extremum illud iter Americanum necessarium pacis pignus habuit.<ref>De coloniarum censura, de patriae amore republicano et de Caesarum diffidentia: Chanet, ''Clemenceau'', op. cit.; Watson, ''Georges Clemenceau'', op. cit.; Winock, ''Clemenceau'', op. cit.</ref> == Homo privatus == Prius orator et scriptor pugnax quam vir publicus innotuit. In rostris Clemenceau genus dicendi novum imposuit: sententias breves, irrisionem mortiferam, omnem affectuum ostentationem repudiatam, artem verbi quod ferit; imaginum ridicularum pictores mature illam faciem malis altis demissisque mystacibus arripuerunt, formas eius varias per aetates fingentes, ab «eversore ministeriorum» ad «primum vigilem» et «Patrem Victoriae». Cognomen «Tigris», a diurnis ineunte saeculo, etiam ante primum ministerium, vulgatum, indolem pugnacem, amicis aeque ac inimicis formidolosam, apud aequales posterosque complexum est. Idem certator singularis erat: Clemenceau gladio et sclopeto cum pluribus adversariis pugnavit, cum Déroulède anno 1892, cum Paulo Deschanel anno 1894, cum Drumont anno 1898, nullo tamen ex his certaminibus graviter laeso, et haec hominis periculosi fama pars auctoritatis eius erat.<ref>De imaginibus ridiculis et de certaminibus singularibus: ''Dictionnaire Clemenceau'', op. cit., s.v. « caricature » et « duel » (haec altera a Jean-Noël Jeanneney scripta); Duroselle, ''Clemenceau'', op. cit., p. 399–401.</ref> Persona publica saepe hominem texit. Brevis, quadratus, eques peritissimus qui cotidie mane in nemore Bononiensi equitabat, ab adulescentia gladio exercitatus, Clemenceau familiares electos colebat: paucos amicos politicos, sed artificum et litteratorum amicitias artissimas, Claudii Monet imprimis, Gustavi Geffroy, Augusti Rodin, Iaponis viri publici [[Saionji Kinmochi]]. Artis Iaponicae collector, picturae quae impressionistica vocatur iam annis post 1880 defensor, Graecarum litterarum studiosus qui [[Aeschylus|Aeschylum]] et [[Plato|Platonem]] ipsis verbis legebat, idem tota vita indefesse laborabat, ante lucem surgens, parum dormiens. Surditas crescens et diabetes, insulino ab anno 1923 curatus (inter prima eius medicaminis exempla in Francia), vim eius iam fabulis celebratam vix minuerunt. Deum constanter negans omne religionis solacium recusavit, numquam tamen credentes vexavit; ultima eius voluntas, summae simplicitatis, illam constantiam sine spe alterius vitae continuat qua liber ''Au soir de la pensée'' imbutus est. Post divortium anni 1892 caelebs mansit, sed non solitarius: filia Theresia ab anno 1908 apud eum vixit, et amores eius, a comitissa d'Aunay ad Margaritam Baldensperger, epistularum copiam aluerunt quae inter pulcherrimas illius aetatis numerantur.<ref>De vita privata, de amicitiis cum artificibus et de epistulis: Duroselle, ''Clemenceau'', op. cit., p. 875–877 de valetudine; ''Dictionnaire Clemenceau'', op. cit., imprimis de diabete et de insulino inde ab anno 1923 in valetudinario Americano apud Neuilly accepto; Georges Clemenceau, ''Lettres à une amie, 1923-1929'', Lutetiae, Gallimard, 1970.</ref> == Memoria et historici == === Memoria disputata === [[Fasciculus:Georges Clemenceau Statue Paris.jpg|thumb|Statua a Francisco Cogné sculpta, Lutetiae prope Campos Elysios (anno 1932 erecta).]] Gloria «Patris Victoriae», anno 1918 ingens et post mortem narrationibus familiarium (Ioannis Martet, ducis Mordacq, Georgii Wormser) alita, non impedivit tamen quominus memoria eius diu incommoda esset. Dextra catholica et [[Carolus Maurras|Maurrassiana]] ei nec odium clericorum nec Versalias ignovit; sinistra socialistarum et communistarum memoriam «fractoris cessationum» et «bestiae rufae» fovit, adeo ut nomen eius e fastis sinistrae Francicae diu abesset. Statua tamen a Francisco Cogné anno 1932 in circo Camporum Elysiorum erecta, museum in domicilio eius viae Franklin institutum, Bélébat conservata, domus natalis in museum nationale conversa loca memoriae popularis numquam deficientis fixerunt; et exemplum Clemenceau, inde ab anno 1940 ([[Carolus de Gaulle|de Gaulle]] exemplum anni 1917 invocabat) usque ad discrimina nostrae aetatis, invocatur quotiens de auctoritate civitatis et virtute in rebus adversis agitur.<ref>De memoria Clemenceau: ''Dictionnaire Clemenceau'', op. cit., imprimis s.v. « caricature » et « Action française »; Winock, ''Clemenceau'', op. cit.</ref> Memoria etiam sua loca habet. Praeter statuam Parisiensem et museum viae Franklin, iam anno 1931 opera Iulii Jeanneney fideliumque apertum, Vendea summam memoriae continet: domus natalis apud Mouilleron-en-Pareds (quo in vico etiam Ioannes de Lattre de Tassigny natus est) museum nationale utrique viro dicatum continet; Bélébat, apud Saint-Vincent-sur-Jard, eo statu servata quo Clemenceau eam reliquit, inter loca regionis frequentissima manet; sepulcrum denique in Le Colombier, sine nomine, sine titulo, peregrinationis tacitae meta factum est. Classis Francica navi aeroplanis vehendis nomen Clemenceau dedit, quae ab anno 1961 ad annum 1997 in classe meruit; centena oppida viis, plateis, scholis idem nomen dederunt; et centesimus a victoria annus anno 2018 celebratus singularem locum confirmavit quem in memoria nationali tenet vir qui vivus honores fere omnes recusaverat.<ref>De museo viae Franklin et de locis memoriae Vendeanis: s.v. « Musée Clemenceau », in ''Dictionnaire Clemenceau'', op. cit.</ref> === Historicorum iudicium === Historici diu inter laudatores fideles et accusatores adversarios fluctuaverunt. Studium Iacobi Julliard de Clemenceau «fractore cessationum» (1965) examen criticum primi ministerii aperuit; biographia Davidis Robin Watson (1974) primam totius vitae tractationem doctam praebuit, quam secuta sunt magnum opus Ioannis Baptistae Duroselle (1988), tabulis musei Clemenceau nisum, deinde biographia Michaelis Winock (2007), scriptori et morum iudici non minus quam viro publico intenta. Dictionarium Clemenceau, a Sylvia Brodziak et Samuële Tomei curatum, et libellus Ioannis Francisci Chanet, qui hominem in ipsum aestum passionum republicanarum reponit, hanc novam aestimationem produxerunt, repugnantiis viri attentam: conciliator anni 1871 belli integri auctor factus est, senatus contemptor senator, coloniarum adversarius imperii administrator, defensor cessantium apud Carmaux eorundem in imperio adversarius. Haec ipsa inter optima proposita et imperii usum discordia, aperte suscepta nec dissimulata, efficit ut Clemenceau hodie inter aptissima studiorum argumenta habeatur ad mores civiles republicanorum cognoscendos.<ref>Jacques Julliard, ''Clemenceau briseur de grèves'', op. cit.; David Robin Watson, ''Georges Clemenceau. A Political Biography'', op. cit.; Jean-Baptiste Duroselle, ''Clemenceau'', op. cit.; Michel Winock, ''Clemenceau'', op. cit.; Sylvie Brodziak et Samuël Tomei (ed.), ''Dictionnaire Clemenceau'', op. cit.; Jean-François Chanet, ''Clemenceau'', op. cit.</ref> == Notae == <references /> == Opera praecipua Georgii Clemenceau == * ''De la génération des éléments anatomiques'', thèse de médecine, 1865. * ''La Mêlée sociale'', Lutetiae, Fasquelle, 1895. * ''Le Grand Pan'', Lutetiae, Fasquelle, 1896. * ''Les Plus Forts'', roman, Lutetiae, Fasquelle, 1898. * ''L'Iniquité'' (1899) et ''Vers la réparation'' (1899), premiers recueils des articles de l'affaire Dreyfus, suivis de cinq autres volumes jusqu'en 1903. * ''Le Voile du bonheur'', pièce en un acte, 1901. * ''Démosthène'', Lutetiae, Plon, 1926. * ''Au soir de la pensée'', Lutetiae, Plon, 2 vol., 1927. * ''Claude Monet. Les Nymphéas'', Lutetiae, Plon, 1928. * ''Grandeurs et misères d'une victoire'', Lutetiae, Plon, 1930 (opus postumum). == Bibliographia == === Biographiae et studia === * Jean-Baptiste Duroselle, ''Clemenceau'', Lutetiae, Fayard, 1988. * Michel Winock, ''Clemenceau'', Lutetiae, Perrin, 2007. * David Robin Watson, ''Georges Clemenceau. A Political Biography'', Londinii, Eyre Methuen, 1974. * Jean-François Chanet, ''Clemenceau. Dans le chaudron des passions républicaines'', Lutetiae, Gallimard, 2021 (praemio Lucien-Febvre anno 2023 ornatus). * Sylvie Brodziak et Samuël Tomei (ed.), ''Dictionnaire Clemenceau'', Lutetiae, Robert Laffont, in serie « Bouquins », 2017. * Jacques Julliard, ''Clemenceau briseur de grèves. L'affaire de Draveil-Villeneuve-Saint-Georges'', Lutetiae, Julliard, in serie « Archives », 1965. * Gaston Monnerville, ''Clemenceau'', Lutetiae, Fayard, 1968. === Testimonia et fontes === * Jean Martet, ''Le Silence de M. Clemenceau'', Lutetiae, Albin Michel, 1929 ; ''M. Clemenceau peint par lui-même'', Lutetiae, Albin Michel, 1929 ; ''Le Tigre'', Lutetiae, Albin Michel, 1930. * Henri Mordacq, ''Le Ministère Clemenceau. Journal d'un témoin'', Lutetiae, Plon, 4 vol., 1930-1931 ; ''Clemenceau au soir de sa vie, 1920-1929'', Lutetiae, Plon, 2 vol., 1933. * Georges Wormser, ''La République de Clemenceau'', Lutetiae, PUF, 1961 ; ''Clemenceau vu de près'', Lutetiae, Hachette, 1979. * Georges Clemenceau, ''Grandeurs et misères d'une victoire'', Lutetiae, Plon, 1930 ; ''Au soir de la pensée'', Lutetiae, Plon, 2 vol., 1927 ; ''Lettres à une amie, 1923-1929'', Lutetiae, Gallimard, 1970. == Nexus externi == {{CommuniaCat|Georges Clemenceau|Georgium Clemenceau}} {{Fontes biographici}} * [http://musee-clemenceau.fr/ De museo Clemenceau] {{Formula:Praesidentes consilii et Primi ministri Rei Publicae Francicae}} {{DEFAULTSORT:Clemenceau, Georgius}} [[Categoria:Primi ministri Franciae]] [[Categoria:Diurnarii Franciae]] [[Categoria:Scriptores Franciae]] [[Categoria:Nati 1841]] [[Categoria:Mortui 1929]] [[Categoria:Georgius Clemenceau|!]] [[Categoria:Auctores Francogallici]] oowkhxspol957at6souv8ahzcvyqhu1 3969361 3969360 2026-07-01T13:10:16Z Marcus Terentius Bibliophilus 2059 /* A Boulanger ad Panamam: per scandala */ 3969361 wikitext text/x-wiki {{capsa hominis Vicidata}} [[Fasciculus:Clemenceau - Manet.jpg|thumb|[[Georgii Clemenceau effigies (Manet)|Georgius Clemenceau]] ab [[Eduardus Manet|Eduardo Manet]] pictus]] {{L1}} '''Georgius Beniaminus Clemenceau''' ([[Lingua Francogallica|Francogallice]]: ''Georges Benjamin Clemenceau''; natus die [[28 Septembris]] [[1841]] in vico Mouilleron-en-Pareds in [[Vendea (praefectura Franciae)|Vendea]], mortuus die [[24 Novembris]] [[1929]] [[Lutetia|Lutetiae]]) [[medicus]], [[diurnarius]] et [[vir publicus]] Francogallicus fuit. Inter maximos viros [[Tertia Res Publica (Francia)|Tertiae Rei Publicae]] numeratur. Rebus publicis [[Francia|Franciae]] interfuit a bello anni 1870 usque ad finem [[Primum bellum mundanum|Primi Belli Orbis Terrarum]]. Praeses consilii ministrorum fuit primum ab anno 1906 usque ad annum 1909, deinde a mense Novembri anni 1917 usque ad mensem Ianuarium anni 1920. Quia bellum anno 1918 ad victoriam perduxit et [[Foedus Versaliis ictum (1919)|foedus Versaliense]] sanxit, «Pater Victoriae» cognominatus est; iam antea propter indolem ferocem «Tigris» vocabatur. Vita eius publica longissima fuit. Fere omnia magna discrimina Tertiae Rei Publicae vidit eorumque particeps fuit. Praefectus [[Mons Martyrum|Montis Martyrum]] fuit cum obsidionis tempore tum primis Communis Lutetiani diebus; annis post 1880 dux factionis sinistrae, quae «radicalis» vocabatur, tot ministeria orationibus evertit ut «eversor ministeriorum» diceretur; in suspicionem fraudis Panamensis adductus et comitiis anni 1893 victus, scribendo se restituit et inter primos defensores [[Alfredus Dreyfus|Alfredi Dreyfusi]] exstitit; idem epistulae apertae [[Aemilius Zola|Aemilii Zolae]] titulum «[[J'accuse...!|J'accuse]]» indidit. Anno 1902 senator [[Varus (praefectura Franciae)|Varensis]] electus in curiam rediit; rem publicam primum ab anno 1906 usque ad annum 1909 gubernavit, quibus annis, civibus inter se acriter contendentibus, diuturnam famam «domitoris secessionum opificum» sibi peperit; deinde, sex et septuaginta annos natus, gubernio praefuit quod victoriam pararet. Deum esse negabat, sacerdotum potentiae adversabatur, libertatem singulorum acerrime defendebat, imperio in alias gentes proferendo ob aequalitatem populorum repugnabat, Dreyfusum tuebatur, sed idem, ordinis custos, civitatis auctoritatem summam esse volebat: quapropter non facile uni factioni adscribi potest. Diu et dextrae et sinistrae partibus suspectus fuit: dextra eius in clericos odium reprehendebat, sinistra ei motus opificum repressos non ignoscebat. Ab exeunte saeculo vicesimo iterum a doctis magni aestimatur et inter gratissimos rerum Francogallicarum viros manet. == Ortus et institutio (1841–1865) == === Familia medicorum rei publicae faventium === Georgius Beniaminus Clemenceau natus est die 28 Septembris 1841 in vico Mouilleron-en-Pareds, in domo avorum maternorum, gentis Gautreau, ubi mater Emma parere maluerat. Familia Clemenceau ex agrorum dominis et medicis regionis quae Bocage vocatur erat: medici in ea gente inde a saeculo septimo decimo fuerunt, et proavus, Petrus Paulus Clemenceau, exercituum occidentalium medicus tempore rerum novarum, postea in concilio legibus ferendis sedit. Duo praedia familia possidebat: Aubraie, villam in vico La Réorthe, et Le Colombier, villam rusticam apud Mouchamps, ubi Georgius sepultus est. Cum illa Vendea regi et Ecclesiae fidelissima esset, familia tamen Clemenceau partes contrarias sequebatur, eorum scilicet qui ''Bleus'' vocabantur: hi erant cives litteris culti, [[Voltarius|Voltarii]] studiosi, rei publicae dediti.<ref>De familia et pueritia Vendeana: Jean-Baptiste Duroselle, ''Clemenceau'', Lutetiae, Fayard, 1988, cap. 1; Michel Winock, ''Clemenceau'', Lutetiae, Perrin, 2007.</ref> Pater, Beniaminus Clemenceau (1810–1897), medicus Lutetiae institutus, ubi rebus novis anni 1830 interfuerat, aliquamdiu [[Portus Namnetum|Namnetibus]] medicinam exercuit, deinde ea relicta praedium Aubraie colendum suscepit. Rei publicae propugnator acerrimus, [[Iulius Michelet|Micheleti]] admirator, Deum esse tam constanter negans ut neminem liberorum baptizari sineret, anno 1848 concilio populari Namnetensi interfuit et inter duces fuit earum societatum occultarum quae in occidentali Gallia rem publicam fovebant. Primum post rem publicam die 2 Decembris 1851 vi oppressam comprehensus, iterum anno 1858, post insidias ab Orsinio factas, captus et in [[Algeria|Algeriam]] deportari iussus, tandem dimissus est. Hae calamitates puerum Georgium graviter moverunt, qui a patre et medicinae amorem et rei publicae studium et acrem religionis contemptum accepit. Mater, Emma Gautreau, filia agricolae locupletis vici Mouilleron, e familia [[Protestantes|protestantium]] orta, domui lenitatem attulit, quam filius memoria semper tenuit.<ref>De Benjamin Clemenceau, de studiis eius annorum 1830 et 1848 deque comprehensionibus annorum 1851 et 1858: Duroselle, ''Clemenceau'', op. cit., cap. 1; Jean-François Chanet, ''Clemenceau. Dans le chaudron des passions républicaines'', Lutetiae, Gallimard, 2021, cap. 1.</ref> === Studia Namnetensia et medicina Lutetiana === E schola privata Monfort egressus, Georgius lyceum Namnetense frequentavit, quod hodie eius nomine appellatur. Discipulus ingeniosus sed inconstans, amorem Graeciae antiquae ibi concepit, cuius litteras per totam vitam lectitavit; Romam contra aversabatur. Primis studiis anno 1858 absolutis, die 1 Novembris eiusdem anni scholae medicinae Namnetensi nomen dedit, ubi tres annos studuit et probationem eorum quos externos (''externes'') vocant superavit; anno 1861 Lutetiam petivit ut studia perficeret.<ref>De studiis Namnetensibus et de schola medicinae praeparatoria: Duroselle, ''Clemenceau'', op. cit., cap. 1–2, ex studiis Jean-Pierre Kernéis.</ref> Lutetiae inter iuvenes studentes imperio [[Napoleo III (imperator Franciae)|Napoleonis III]] adversari coepit. Cum sodalibus quibusdam, inter quos Ludovicus Andrieux, postea praefectus vigilum, libellum hebdomadarium ''Le Travail'' condidit, in quo etiam Aemilius Zola scribebat. Mense Februario 1862, quod libellis propositis cives ad memoriam rerum anni 1848 celebrandam convocaverat, comprehensus tres et septuaginta dies in carcere Mazas detentus est. Tum [[Ludovicus Augustus Blanqui|Augustum Blanqui]] frequentabat, cuius auctoritate aliquamdiu tenebatur, et societati se adiunxit cui nomen erat ''Agis comme tu penses''; cuius socii, qui se libere cogitare profitebantur, inter alia pollicebantur se nuptias ritu sacro numquam celebraturos. Mense Maio 1865, dissertatione de generatione elementorum [[Anatomia|anatomicorum]] publice defensa, doctoris gradum adeptus est.<ref>De ''Le Travail'', de carcere Mazas et de societate «Agis comme tu penses»: Winock, ''Clemenceau'', op. cit.; Duroselle, ''Clemenceau'', op. cit., cap. 2.</ref> === Commoratio Americana (1865–1869) === De rebus Francicis desperans, etiam infelici amore Hortensiae Kestner afflictus, quae uxoris amici eius Augusti Scheurer-Kestner soror erat, Clemenceau in [[Civitates Foederatae Americae|Civitates Foederatas Americae]] navigavit et die 28 Septembris 1865, quo die quartum et vicesimum aetatis annum complevit, paucis mensibus post bellum civile finitum, [[Novum Eboracum]] advenit. Fere quattuor annos ibi mansit, instituta popularia Americanorum iis temporibus quae ''Reconstruction'' vocantur magna cum admiratione observans: disputationes de praeside Andrea Johnson in iudicium vocando audiit et inde didicit potestati unius hominis et iis qui ''conservateurs'' vocantur diffidere. Actis diurnis quae ''Le Temps'' inscribuntur epistulas Americanas mittebat, et tenues reditus augebat linguam Francogallicam et artem equitandi docens in schola puellarum quam domina Aiken regebat, in oppido Stamford [[Connecticuta|Connecticutae]].<ref>De commoratione Americana et de epistulis « Lettres d'Amérique »: Duroselle, ''Clemenceau'', op. cit., cap. 3 (de re Kestner, p. 69–72); Winock, ''Clemenceau'', op. cit.; s.v. « États-Unis », in ''Dictionnaire Clemenceau'', op. cit.</ref> Ibi puellam Mariam Plummer adamavit, patre orbam, in Wisconsinia educatam, avunculo Horatio Taylor, argentario Novi Eboraci, commissam. Post primam repulsam, duo itinera trans oceanum longamque de ritu sacro adhibendo contentionem, quem Clemenceau omnino respuebat, nuptiae apud magistratum Novi Eboraci die 20 Iunii 1869 factae sunt; coniuges statim in Franciam profecti sunt. Tres liberi nati sunt: Magdalena (1870), Theresia (1872), Michael (1873). Matrimonium parum concors paulatim solutum est: anno 1892 Clemenceau, adulterii crimine usus, divortium celerrime obtinuit, liberis sibi adiudicatis, et Maria in Americam remissa est. Quae postea in Franciam reversa, Lutetiae mense Septembri 1922, ab omnibus deserta, mortua est.<ref>De Mary Plummer, de nuptiis diei 20 Iunii 1869 et de divortio anni 1892: Duroselle, ''Clemenceau'', op. cit., p. 83–85 et 337–338; Chanet, ''Clemenceau'', op. cit.; Sylvie Brodziak, s.v. « Plummer, Mary », in Sylvie Brodziak et Samuël Tomei (ed.), ''Dictionnaire Clemenceau'', Lutetiae, Robert Laffont, in serie « Bouquins », 2017.</ref> == Initium vitae publicae: Mons Martyrum, bellum, Commune Lutetianum (1870–1871) == === Praefectus regionis duodevicesimae === In Franciam reversus, Clemenceau in [[Mons Martyrum|Monte Martyrum]] medicinam exercuit, ubi plebem curans «medicus pauperum» vocabatur. Imperio die 4 Septembris 1870 everso, statim ad rem publicam tractus est: postridie Stephanus Arago, praefectus Lutetiae, eum regioni duodevicesimae urbis praefecit. Dum urbs obsidetur, annonam, auxilia, scholas curavit et omnibus indutiis repugnavit; die 31 Octobris, cum in curia urbana seditio orta esset, comitia municipalia statim habenda censuit et, Stephano Arago amoto, cum gubernium auctoritatem suam recuperavisset, magistratu se abdicavit; die tamen 5 Novembris ingenti consensu praefectus electus est. Die 8 Februarii 1871 delegatus Sequanae in conventum nationalem electus, in extrema sinistra sedit et contra pacis condiciones suffragium tulit, [[Alsatia|Alsatiae]] partisque [[Lotharingia|Lotharingiae]] cessionem recusans.<ref>De praefectura Montis Martyrum, de die 31 Octobris 1870 et de comitiis mensis Februarii 1871: Winock, ''Clemenceau'', op. cit.; s.v. « Guerre de 1870 », in ''Dictionnaire Clemenceau'', op. cit.</ref> === Dies 18 Martii 1871 et conciliatio frustra temptata === In eius regione tragoedia diei 18 Martii 1871 acta est. Cum [[Adolphus Thiers]] [[canno|tormenta]] custodiae nationalis in colle collecta auferri iussisset, res mane male cessit: milites cum multitudine consenserunt, et dux Lecomte, qui tela conici iusserat, a suis militibus comprehensus est. Clemenceau, qui prima luce cum Lecomte collocutus erat et suaserat ut tormenta celerius amoverentur, sero de periculo certior factus est: cum in viam des Rosiers, fascia praefecti cinctus, pervenit, duces Lecomte et Clément-Thomas paulo ante a multitudine interfecti erant. Ipse quoque petitus, cum seditiosi, qui eum [[Versaliae|Versaliensibus]] conscium putabant, mortem ei minarentur, vix manus furentium effugit. De ea re testimonium notissimum reliquit, in quo «sanguinis furorem» multitudinis effrenatae describit; eius diei onus per totam vitam tulit, cum quaestio parlamentaria aliquamdiu culpam in eum conferre conata esset.<ref>Narrationem Clemenceau de die 18 Martii, in qua verba de « sanguinis furore » leguntur, edidit Jean Martet, ''Le Silence de M. Clemenceau'', Lutetiae, Albin Michel, 1929; vide Chanet, ''Clemenceau'', op. cit., et Duroselle, ''Clemenceau'', op. cit., p. 107–111.</ref> Proximis diebus Clemenceau Lutetiam et [[Versaliae|Versalias]] conciliare frustra conatus est. In conventu, die 22 Martii, cum aliis delegatis rei publicae faventibus rogationem tulit de consilio municipali Lutetiano statim eligendo, ut seditioni causa eriperetur; a maiore parte regum studiosa exsibilatus est. Eodem die summum custodiae nationalis concilium eum praefectura privavit. Inter «rusticos», qui Lutetiam domare volebant, et seditiosos, qui Commune suum declarare parabant, positus, cum aliis praefectis de comitiis differendis egit, sed die 26 Martii in sua regione septingenta quinquaginta duo tantum suffragia rettulit. Postridie etiam delegati munere se abdicavit; per septem illos dies cruentos Lutetia aberat: in provinciis enim cum societate quae «Ligue d'union républicaine des droits de Paris» vocabatur extrema conciliandi consilia persequebatur. Haec duo simul expertus, bellum civile et conciliatorum imbecillitatem, primam, ut [[Michael Winock]] iudicat, rerum civilium disciplinam accepit.<ref>De conciliandi conatibus, de praefectura die 22 Martii adempta et de abdicatione diei 27 Martii 1871: Winock, ''Clemenceau'', op. cit., cap. 1.</ref> == Dux sinistrae radicalis (1871–1893) == [[Fasciculus:CLEMENCEAU, Georges, Nadar, GALLICA.jpg|thumb|Georgius Clemenceau, imago photographica ex officina Nadar orta.]] === A consilio municipali ad Cameram === Mense Iulio 1871 in consilium municipale Lutetiae pro vico Clignancourt electus, anno 1875 eius praeses factus est. Comitiis mensis Februarii 1876 sedem delegati regionis duodevicesimae recuperavit, quam usque ad annum 1885 tenuit; deinde pro [[Varus (praefectura Franciae)|Varo]] ab anno 1885 ad annum 1893 in Camera sedit. In Camera celeriter orator extremae sinistrae, quae mox radicalis appellata est, omnium maxime timendus evasit: verbis brevibus, acri irrisione, argumentis pressis a florida illius aetatis eloquentia discessit. Primum magnum certamen pro Communis fautoribus suscepit, quibus veniam inde ab anno 1876 cum [[Victor Hugo|Victore Hugo]] postulavit et anno 1880 plenam atque integram obtinuit.<ref>De consilio municipali Lutetiae et de certamine pro venia communalistis danda: Duroselle, ''Clemenceau'', op. cit., p. 116–117; ''Dictionnaire Clemenceau'', op. cit., s.v. « Pelletan »; Winock, ''Clemenceau'', op. cit.</ref> Mense Ianuario 1880 prima sua [[Diarium|acta diurna]] condidit, ''La Justice'', quibus Camillus Pelletan scriptis praefectus est quaeque tredecim annos radicalium vox fuerunt. Programma eius, oratione in Monte Martyrum anno 1880 habita praesertim expositum, haec complectebatur: leges constitutionales anni 1875, quas nimis veterum institutorum tenaces iudicabat, retractandas; ecclesias a civitate seiungendas; tributum ex reditibus instituendum; libertates scribendi, conveniendi, sociandi; reformationes sociales ([[tempus laboris]], dominorum obligationem in laboris casibus, pensiones senectutis), quibus opifices in rem publicam reciperentur. Bonorum communioni adversus, Clemenceau operarios [[socialismus|socialismo]] nascenti eripere volebat: oratio diei 8 Maii 1891, octavo die post caedem [[Fourmies (Septentrio)|Fourmiensem]] habita, in qua «Quartum Statum» surgentem descripsit, totam eius sententiam complectitur, reformationibus quidem opificum causa faciendis intentam, [[Pugna classium|ordinum autem certamini]] adversam.<ref>De ''La Justice'' et de programmate radicalium: ''Dictionnaire Clemenceau'', op. cit., s.v. « Justice (La) »; oratio diei 8 Maii 1891 de « Quarto Statu » ex ''Journal officiel'' citatur apud Duroselle, ''Clemenceau'', op. cit., p. 254–255, in ''Dictionnaire Clemenceau'' et apud Chanet, ''Clemenceau'', op. cit.</ref> === «Eversor ministeriorum» et coloniarum adversarius === Annis post 1880 Clemenceau rostris ut telo utebatur: eius interpellatione «magnum ministerium» [[Leo Gambetta|Gambettae]] mense Ianuario [[1882]] cecidit, et plura gubernia eorum qui «opportunistes» (Latine: rerum opportunarum speculatores) vocabantur orationibus eius eversa sunt; inde fama «eversoris ministeriorum» nata est. Diutissime cum [[Iulius Ferry|Iulio Ferry]] contendit, cuius consilia de imperio in exteras terras proferendo tribus de causis oppugnabat: vires patriae contra Germaniam reservandas dispergi; sumptus immensos esse; falsam esse illam speciem humanitatis barbaris afferendae. Die 30 Martii [[1885]], post rem apud Lang Son gestam, quae clades maior quam erat nuntiata est, ultimum ictum intulit: se in subselliis gubernii non iam ministros sed reos videre dixit; Ferry eodem die eversus est.<ref>De casu Ferry et de fama « eversoris ministeriorum »: Chanet, ''Clemenceau'', op. cit.; Duroselle, ''Clemenceau'', op. cit.</ref> Die 30 Iulii 1885, orationi respondens qua Ferry colonias officio «superiorum gentium» erga «inferiores» defenderat, Clemenceau unam ex clarissimis contra colonias orationibus parlamentariis habuit: superiores gentes, inferiores gentes: facile dictu! Indorum Sinarumque excultas civitates commemorans, et admonens doctos quosdam Germanos «demonstravisse» gentem Francicam inferiorem esse, ut clades anni 1870 explicaretur, in expugnatione nihil nisi vim sine iure esse denuntiavit. Haec oratio, postridie tota in ''La Justice'' edita, non impedivit quominus recentiores historici imaginem Clemenceau coloniarum osoris temperarent: rerum enim potitus imperium iam partum retinendum administravit.<ref>Oratio diei 30 Iulii 1885 in ''La Justice'' diei 31 Iulii 1885 edita est; vide Winock, ''Clemenceau'', op. cit., et Julie d'Andurain, s.v. « Colonisation », in ''Dictionnaire Clemenceau'', op. cit., quae monet ne Clemenceau simpliciter coloniarum osor habeatur.</ref> Haec perpetua adversandi ratio ei etiam damno fuit. Clemenceau rationem rerum gradatim efficiendarum, quam Gambetta et Ferry defendebant, respuebat: programma republicanum statim perfici postulabat, imprimis leges anni 1875 retractari, ita ut una tantum Camera maneret et senatus conservator tolleretur. Quem «opportunistae» criminabantur republicanos dividere et veterum rerum fautoribus servire; ille eos optima quaeque lucri causa prodidisse arguebat. Comitiis mensis Octobris 1885 et in Sequana et in Varo electus, Varum elegit, cuius vetus republicana traditio ingenio eius respondebat; anno 1889 sedem apud Draguignan retinuit. Tamen, quamvis Camerae auctoritate praestaret, his annis numquam imperium petivit: dum res publica programmati suo non respondet, gubernii particeps fieri noluit, atque ita censoris tantum partes egit, quae tandem suis quoque taedio fuerunt. === A Boulanger ad Panamam: per scandala === Quod generalis [[Georgius Boulanger|Boulanger]] fama tantum crevit, partim Clemenceau imputandum est, qui eum ministerio belli in gubernio [[Carolus de Freycinet|Freycinet]], mense Ianuario 1886, praefici curavit, ducem rei publicae amicum se promovere ratus. Cum autem motus Boulangisticus in motum populari imperio faventem reique publicae periculosum mutatus esset, inter acerrimos eius adversarios fuit et anno 1888 Societati iurium hominis et civis condendae interfuit, qua republicanorum defensio ordinaretur. Ex eo discrimine etiam didicit novis Caesaribus perpetuo diffidere; vicissim is factus est quem dextra nationalis et [[Iudaei|Iudaeorum]] osores libentissime petebant.<ref>De Clemenceau et motu Boulangistico: Winock, ''Clemenceau'', op. cit.; Duroselle, ''Clemenceau'', op. cit.</ref> Fraus Panamensis ictum paene mortiferum ei intulit. Clemenceau numquam inter eos fuit qui pecunias acceperant: nulla quaestio probavit eum quidquam a Societate accepisse. Sed amicus erat Cornelii Herz, negotiatoris audacis, qui ab anno 1883 ad annum 1885 partem diarii ''La Justice'' possederat quique unus e duobus maximis rerum publicarum corruptoribus, cum [[Baro (gradus nobilitatis)|barone]] Iacobo de Reinach, fuisse patuit. Mors suspecta Reinach, nocte inter dies 19 et 20 Novembris 1892, paucis horis post desperatum colloquium cui Clemenceau adfuerat, deinde fuga Herz [[Londinium]], delegatum Varensem calumniis inauditae acerbitatis obiecerunt, in quibus odium parlamenti Boulangisticum cum Iudaeorum odio diarii ''La Libre Parole'' coniungebatur. Die 20 Decembris 1892 [[Paulus Déroulede|Paulus Déroulède]] eum in Camera nominatim accusavit, quod Herz in vitam publicam Francicam introduxisset; certamen singulare sclopetis exeunte Decembri commissum neminem vulneravit. Mense Iunio 1893 delegatus Millevoye in rostris «chartas Norton» recitavit, quibus probari videbatur Clemenceau ab Anglia mercede conductum esse; sed falsa tam crassa erant ut sessio accusatori ludibrio verteretur, et iudices falsarios damnaverunt. Iure purgatus, Clemenceau tamen apud populum laesus mansit.<ref>De Panama, de Cornélius Herz, de interpellatione Déroulède et de falsis « chartis Norton »: Winock, ''Clemenceau'', op. cit., qui de partibus Andrieux disputat; Duroselle, ''Clemenceau'', op. cit., qui demonstrat Clemenceau numquam pecunias accepisse; Adrien Dansette, ''Les Affaires de Panama'', Lutetiae, Perrin, 1934.</ref> Comitiis mensis Septembris 1893 in Varo, post contentionem asperrimam in qua clamoribus «Aoh yes!» vexabatur, secundo suffragio a coalitione inter homines diversos facta victus est, quamquam die 7 Augusti, magna oratione apud Salernes habita, honorem suum et opera defenderat. Duos et quinquaginta annos natus, post quindecim annos auctoritatis in sinistram parlamentariam, sine mandato, aere alieno obrutus relictus est, et ''La Justice'' cladi haud diu superstes fuit.<ref>De petitione Varensi et de clade diei 3 Septembris 1893: Winock, ''Clemenceau'', op. cit.; ''Dictionnaire Clemenceau'', op. cit., s.v. « Justice (La) ».</ref> == Diurnarius et Dreyfusi defensor (1893–1902) == === Scribendo restitutus === Annis 1893–1897 necessario ad diurna et litteras se convertit. Cotidie scribebat, primum in ''La Justice'', deinde in aliis foliis, et commentarios in libros collegit: ''La Mêlée sociale'' (1895), ''Le Grand Pan'' (1896), testimonia hominis de moribus civitatis cogitantis, [[Carolus Darwin|Darwini]] et philosophiae positivae studiosi. Anno 1898 unicam fabulam longam edidit, ''Les Plus Forts'', et annis 1901–1902 hebdomadarium solus scripsit, ''Le Bloc''. Haec opera abundantia, diu neglecta, a criticis nuper pluris aestimata sunt: scriptorem verum produnt, [[Claudius Monet|Claudii Monet]], Gustavi Geffroy, [[Augustus Rodin|Augusti Rodin]] amicum, artis Iaponicae studiosissimum interpretem.<ref>De operibus litterariis annorum 1893–1902: Sylvie Brodziak, s.v. « Plus Forts (Les) », in ''Dictionnaire Clemenceau'', op. cit.; Winock, ''Clemenceau'', op. cit.</ref> === Causa Dreyfusiana: a dubitatione iuridica ad certam sententiam === [[Fasciculus:J'accuse - Gallica - page 1.jpg|thumb|Prima pagina diurnorum ''L'Aurore'' diei 13 Ianuarii 1898, cum epistula Aemilii Zolae «J'accuse...!».]] Causa Dreyfusiana Clemenceau campum renascendi praebuit. Exeunte anno 1897 in acta ''L'Aurore'' Ernesti Vaughan receptus, mense Novembri ab Augusto Scheurer-Kestner persuasus est damnationem anni 1894 quaestione vitiosa niti; primus eius commentarius retractationi favens statim prodiit. Initio sententia eius mere iuridica erat: innocentiam, cuius probationem se non habere dicebat, non affirmans, legem omnibus aequam postulabat, quod iustitiae praesidia uni negari non possent quin tota civitas periclitaretur. Post absolutionem flagitiosam Esterhazy, die 11 Ianuarii 1898, ipse epistulam apertam Aemilii Zolae ad praesidem rei publicae in ''L'Aurore'' recepit eique titulum, ex ipso textu sumptum, invenit: «J'accuse...!», die 13 Ianuarii trecentis milibus exemplarium editum. Idem, commentario diei 23 Ianuarii, vocabulum «intellectuels» ad libellorum subscriptores significandos firmavit.<ref>De conversione ad retractationem, de titulo « J'accuse » et de vocabulo « intellectuels »: Winock, ''Clemenceau'', op. cit., cap. 15–16; Duroselle, ''Clemenceau'', op. cit.</ref> In iudicio Zolae (mense Februario 1898) cum fratre Alberto, advocato procuratoris actorum, verba fecit, oratione rem latius proponens: non unius hominis fortunam, sed quaestionem agi utrum potestas militaris iuri subiceretur, et periculum imminere imperii sub gladio constituti. Disputationes iudicii, in primis confessio cuiusdam ducis dicentis concilium militare damnationem Dreyfusi, sontis aut insontis, retractare noluisse, eum de innocentia damnati plane persuaserunt. Per totam causam plura centena commentariorum in ''L'Aurore'' edidit, postea septem voluminibus collecta, et cum Eduardo Drumont sclopetis certavit. Post alterum iudicium Redonense et veniam Dreyfuso mense Septembri 1899 datam, quam invitus accepit, quod iustitiam plenam deseri putabat, inter eos mansit qui restitutionem postulabant, anno 1906 perfectam. Causa Dreyfusiana certamina eius transformavit: exinde rei publicae defensio et contra nationis cultum immodicum clericorumque potentiam pugna actionem eius rexerunt.<ref>De iudicio Zolae et de sententia Clemenceau de innocentia mutata: ''Dictionnaire Clemenceau'', op. cit.; Winock, ''Clemenceau'', op. cit. Verba de « imperio sub gladio » in ''L'Aurore'' postridie iudicii leguntur.</ref> Alterum concilium militare, [[Condate Redonum|Redonibus]] aestate anni [[1899]] post rescissum anno 1894 iudicium coactum, Dreyfusum iterum, causis levantibus additis, damnavit: sententia absurda quae Europam consternavit. Cum gubernium Waldeck-Rousseau veniam a praeside rei publicae dandam proponeret, Clemenceau primo vehementer obstitit: veniam accipere idem esse ac innocentiam non proclamare, et ius deserere ut ad misericordiam confugeretur. Tandem damnati viribus exhaustis cessit, sed retractationem plenam persequi non destitit, quae die 12 Iulii 1906 perfecta est: summum tribunal iudicium Redonense sine remissione rescidit, Dreyfus in exercitum restitutus et honore militari ornatus est. Forte tum Clemenceau in gubernio erat; paucis post mensibus, praeses consilii factus, Picquart, tribunum ob veritatem detectam vexatum, ministrum belli fecit, simul reparandi simul lacessendi causa. Haec fides frigora non exclusit: cum ipso Alfredo Dreyfus, quem nimis patientem iudicabat, rarus ei usus fuit, et necessitudines cum parte Dreyfusianorum, cum [[Ioannes Jaurès|Jaurès]] et Péguy, post communem victoriam cito refrixerunt.<ref>De iudicio Redonensi, de venia et de restitutione anni 1906: Winock, ''Clemenceau'', op. cit.; Duroselle, ''Clemenceau'', op. cit.</ref> == Reditus ad imperium (1902–1909) == [[Fasciculus:Georges Clemenceau par Nadar, Paul.jpg|thumb|Clemenceau a Paulo Nadar photographice expressus.]] === Senator Varensis et «primus Franciae vigil» === Mense Aprili 1902 is, qui olim senatum tollendum postulaverat, senator Varensis electus est; quam inconstantiam aequo animo tulit. Coniunctioni sinistrarum («Bloc des gauches») eiusque laicis consiliis favit et legi anni 1905 de ecclesiis a civitate seiungendis suffragatus est, a factione tamen radicali ordinata, anno 1901 condita, semper afuit neque ei umquam nomen dedit. Die 14 Martii 1906, quattuor et sexaginta annos natus, primum in gubernium intravit, minister rerum interiorum in consilio Sarrien, quattuor diebus post cladem fodinarum apud Courrières, qua plus mille homines in praefectura Freti Calesiani perierant.<ref>De comitiis senatoriis anni 1902 et de necessitudine cum factione radicali: ''Dictionnaire Clemenceau'', op. cit., s.v. « Parti radical ».</ref> Operum cessatio, quae regionem fodinarum statim incendit, ei occasionem dedit rationem suam definiendi. Die 17 Martii, apud Lens, invito praeside consilii, sodaliciorum ducibus declaravit cessationem operum ius esse absolutum neque se milites missurum, dum operis libertas hominesque incolumes essent: res a ministro rerum interiorum antea inaudita. Sed violentia latius serpente milites arcessere coactus est, et appropinquante die 1 Maii 1906, quem confoederatio CGT seditiosum fore nuntiabat, duces eius ante diem comprehendi iussit. In Camera custodis ordinis partes audacter professus est, se ipsum «primum Franciae vigilem» appellans. Comitia mensis Maii 1906, quibus sinistrae late vicerunt, auctoritatem eius firmaverunt: die 25 Octobris 1906 Sarrien in praesidio consilii successit, ministerio rerum interiorum retento.<ref>De Courrières, de oratione apud Lens diei 17 Martii 1906 et de die 1 Maii 1906: ''Dictionnaire Clemenceau'', op. cit.; Jacques Julliard, ''Clemenceau briseur de grèves'', Lutetiae, Julliard, in serie « Archives », 1965.</ref> === Primum gubernium Clemenceau (Octobri 1906 – Iulio 1909) === Ministerium quod composuit, ex radicalibus et socialistis nulli factioni adscriptis constitutum, magnum reformationum programma proposuit: tributum ex reditibus, pensiones opificum, vias ferratas redimendas, concilia militaria reformanda. Ministerium Laboris et Providentiae socialis creavit, Renato Viviani socialistae commissum: institutum quod mansit. Leges tamen promissis minores fuerunt: redemptio viarum ferratarum occidentalium (1908) et lex de requiete hebdomadaria utcumque servata inter pauca bene gesta numerantur, cum tributum ex reditibus, a Iosepho Caillaux paratum, in senatu haereret. In re autem vigilum gravissima perfecit: Caelestinus Hennion summae custodiae publicae praepositus est, et decreto diei 30 Decembris 1907 cohortes regionales vigilum mobiles institutae sunt, quae in memoria populi «cohortes Tigris» manserunt.<ref>De programmate anni 1906, de ministerio Laboris et de cohortibus mobilibus: Winock, ''Clemenceau'', op. cit.; Christophe Cornevin, s.v. « Hennion », in ''Dictionnaire Clemenceau'', op. cit.</ref> Totum illud tempus certamine cum motu opificum occupatum est. Contra CGT, quae inde a conventu Ambianensi (1906) cessationi operum generali et seditiosae studebat, Clemenceau identidem vires expertus est: cessantibus opificibus electricis Parisiensibus, baiulis portuum, nautis, tabellariis. Gravissimum discrimen fuit vinitorum meridianorum seditio vere anni 1907: contra motum ingentem ob vini vilitatem ortum, qui centena milia hominum post cauponem Marcellinum Albert congregabat, gubernium duces comprehendi iussit et milites misit; Narbone mense Iunio nonnulli glandibus perierunt, et milites legionis septimae decimae Biterris imperia detrectaverunt. Exitus rei saepe narratus est: Marcellinus Albert, Lutetiam profectus ut vinitorum causam ageret, e colloquio cum ministro infamis discessit, cum Clemenceau ei centum francos ad reditum dedisset. Anno 1908 cessatio eorum qui in harenariis vallis Sequanae laborabant in tragoediam versa est: duo cessantes a custodibus publicis apud Draveil-Vigneux die 2 Iunii occisi sunt, quattuor alii apud Villeneuve-Saint-Georges die 30 Iulii ceciderunt; gubernium principes CGT comprehendi iussit, confoederationem tamen non dissolvit, quod multi e maiore parte flagitabant. Socialistae «gubernium sicariorum» clamabant; orationum certamina inter Clemenceau et Jaurès, in primis mense Iunio 1906 de proprietate, civitate, socialismi futuro, inter summa eloquentiae parlamentariae illius aetatis numerantur: consiliis de futuro a tribuno socialista expositis Clemenceau scientiam hominis qualis est et rationem reformationum singillatim parandarum opposuit.<ref>De certaminibus opificum annorum 1906–1909, de vinitoribus meridianis et de re Draveil-Villeneuve-Saint-Georges: Julliard, ''Clemenceau briseur de grèves'', op. cit.; Chanet, ''Clemenceau'', op. cit.; s.v. « Draveil-Vigneux et Villeneuve-Saint-Georges, affaire », in ''Dictionnaire Clemenceau'', op. cit.</ref> Historici imaginem «fractoris cessationum» his annis natam postea temperaverunt. Iacobus Julliard demonstravit Clemenceau non ius cessandi frangere voluisse, quod tota vita et adhuc apud Carmaux anno 1892 defenderat, sed violentiam et legum contemptum eorum sodaliciorum quae, actionem directam professa, ex omni contentione quasi meditationem rerum novarum faciebant; praefectis enim constanter mandabat ut et operis libertatem et cessandi libertatem aeque tuerentur neve milites ante tempus mitterent. Manet tamen quod caedes annorum 1906–1909, quales post caedem Fourmiensem non acciderant, inter eum et opifices ordinatos discidium numquam sanatum fecerunt; ex quo natum est odium quod CGT et socialistae per bellum ei habuerunt.<ref>Jacques Julliard, ''Clemenceau briseur de grèves'', op. cit.; de cessatione apud Carmaux et de arbitrio anni 1892, ''Dictionnaire Clemenceau'', op. cit.</ref> In rebus externis Clemenceau, certamen cum Germania vitari non posse persuasus, consensionem cum Britannia («Entente cordiale») et necessitudinem cum Russia firmavit, et controversiam Francogermanicam de perfugis Casablancae (1908) arbitrio composuit. Gubernium eius, inter longissima Tertiae Rei Publicae, die 20 Iulii 1909 cecidit, post disputationem de classe in qua verbis inauditae asperitatis cum Delcassé conflixit: suffragatione de ordine agendi victus, statim se abdicavit. [[Aristides Briand]], eius minister, successit.<ref>De casu gubernii diei 20 Iulii 1909: Duroselle, ''Clemenceau'', op. cit.; Watson, ''Georges Clemenceau. A Political Biography'', Londinii, Eyre Methuen, 1974.</ref> == Censor et vigil rei publicae (1909–1917) == Insequentes anni Clemenceau ad duo sua munera reduxerunt, senatum et diurna. Post orationes in America Meridiana habitas (1910), pugnam contra Briand, deinde contra Caillaux resumpsit, cuius consilia Germaniae concedendi in discrimine Agadirensi et in pacto Francogermanico anni 1911 de Congo denuntiavit. Mense Maio 1913 nova acta diurna condidit, ''L'Homme libre'', et eodem anno legi de militia ad tres annos producenda suffragatus est, certamen appropinquare persuasus; annis 1912–1913 etiam [[Raimundus Poincaré|Poincaré]] viam ad praesidium rei publicae in conventu praeparatorio republicano obstruere conatus est, electionem tamen non impedivit.<ref>De ''L'Homme libre'', de lege militiae trium annorum et de comitiis praesidis creandi anni 1913: Winock, ''Clemenceau'', op. cit.; Duroselle, ''Clemenceau'', op. cit.</ref> Per Magnum Bellum in gubernia «Unionis sacrae» intrare noluit et censoris partes elegit. Die 26 Augusti 1914, cum consilium Viviani novaretur, ministerium a Briand oblatum recusavit, indignum ratus tali tempore sub alio quam se ipso servire; quod propositum per totum bellum tenuit. Acta eius, exeunte Septembri 1914 suppressa, quod vitia curationis vulneratorum vehendorum detexerant, titulo provocanti ''L'Homme enchaîné'' redierunt et cotidie contra apparatus bellici defectus, vanam magistratuum fiduciam, inanes legatorum spes pugnabant, intra fines censurae cum qua perpetuum bellum minutum gerebat. Praeses commissionis exercitus et commissionis rerum externarum senator gravissimus, frontem identidem visitabat et testes audiebat, scientiam rei bellicae colligens quam pauci parlamentarii cum eo communicabant; milites adventibus eius, usque in fossas primae aciei, assueverunt.<ref>De ''L'Homme enchaîné'' et de opera Clemenceau in commissionibus senatoriis: Duroselle, ''Clemenceau'', op. cit.; Winock, ''Clemenceau'', op. cit.</ref> Crescente civium lassitudine, post cruentum impetum a Nivelle factum, militum seditiones et operum cessationes veris anni 1917, pugnam contra eos qui de victoria desperabant suam fecit: die 22 Iulii 1917 in senatu contra Ludovicum Malvy, ministrum rerum interiorum ab anno 1914, indulgentiae erga pacis fautores accusatum, orationem accusatoriam habuit quae gubernium Ribot concussit et viam reditus sui aperuit. Eversis consiliis Ribot et Painlevé, Poincaré, qui eum minime amabat quemque Clemenceau semper oppugnaverat, eum arcessere statuit: inter Caillaux, id est pacem compositam quaerendam, et Clemenceau, id est bellum usque ad victoriam, praeses rei publicae decrevit, intellegens, ut in commentariis suis notavit, vim veteris pugnatoris fabulis iam celebratam plus valituram esse quam cuiusvis alterius consilii infirmitatem. Colloquia diebus 14 et 15 Novembris 1917 habita sunt; gubernium die 16 constitutum est.<ref>De oratione diei 22 Iulii 1917 et de gubernio constituendo: Chanet, ''Clemenceau'', op. cit.; Duroselle, ''Clemenceau'', op. cit., p. 583–588, qui commentarios Poincaré de colloquiis dierum 14 et 15 Novembris 1917 citat.</ref> == Gubernium victoriae (1917–1918) == === «Bellum gero» === Die 20 Novembris 1917 novus praeses consilii, idem minister belli, Camerae declarationem ad unam rem redactam proposuit, bellum, et fidem 418 suffragiis contra 65 (quae socialistarum erant) obtinuit. Gubernium eius, ex viris secundi ordinis et fidelibus compositum, circa manum arte coniunctam versabatur: Georgium Mandel, principem officii civilis, ducem Henricum Mordacq, principem officii militaris, Iulium Jeanneney, subsecretarium praesidio consilii additum, Georgium Wormser, a consiliis politicis. Haec potestatis contractio, quae Poincaré a summis deliberationibus arcebat, plane tamen parlamentaria mansit: Clemenceau commissionibus parebat, inspectionem parlamentariam apud exercitus accipiebat et fidem Camerae identidem petebat. Die 8 Martii 1918, socialistis respondens, programma suum paucis verbis expressit, quae posteri memoria tenuerunt: «Domi: bellum gero; foris: bellum gero. Semper bellum gero.»<ref>De declaratione diei 20 Novembris 1917 et de ratione regendi: Duroselle, ''Clemenceau'', op. cit., p. 591–592; Chanet, ''Clemenceau'', op. cit.; ''Dictionnaire Clemenceau'', op. cit. Verba diei 8 Martii 1918 in ''Journal officiel'' leguntur.</ref> Severitas primum domi exercita est. Iam die 28 Novembris 1917 Camera Malvy ad senatum in summum iudicium constitutum remisit, ipso petente, qui se purgare volebat; proditionis absolutus, mense Augusto 1918 ob officium violatum quinquennii exsilio damnatus est. Mense Decembri 1917 Camera Iosephum Caillaux immunitate privavit, suspectum commerciorum cum hoste ob colloquia de pace componenda habita; die 14 Ianuarii 1918 comprehensus, demum vere anni 1920 a summo illo iudicio condemnatus est poena quam longa custodia ante iudicium iam absumpserat, iuribus civitatis ademptis. Iustitia bellica praeterea complures hostis ministros punivit, in quibus Bolo Pacha, qui capite damnatus interfectus est. Historici consentiunt haec iudicia tam instrumenta animorum confirmandorum quam opera iustitiae fuisse: Malvy in primis piaculi vicem sustinuit. Eodem tempore, quod minus notum est, Clemenceau ab omni graviore opificum coercitione abstinuit: cessationes veris anni 1918 colloquiis et mercede tuenda potius quam vi compositae sunt.<ref>De causis Malvy et Caillaux: Duroselle, ''Clemenceau'', op. cit.; Winock, ''Clemenceau'', op. cit.; Gaston Monnerville, ''Clemenceau'', Lutetiae, Fayard, 1968. De rebus opificum per bellum: Chanet, ''Clemenceau'', op. cit.</ref> Neque bellum gerere idem erat ac desperantes tantum opprimere. Gubernium oeconomiam severe rexit, annonam et arma Ludovico Loucheur curante administravit, animos civium sustinuit censura in res politicas mitigata, in res militares inflexibili, mercedesque tuebatur ne plebs erumperet; magnae cessationes fabrorum metallicorum Parisiensium, vere anni 1918, colloquiis solutae sunt, gubernio ab omni vi se abstinente. Cum Poincaré rationes frigidae et parum familiares manserunt: praeses rei publicae, accurate certior factus sed raro consultus, in commentariis amaritudinem suam notabat, paene omni vera potestate privatus; nihilo minus usque ad victoriam praesidem consilii, quem oderat, fideliter texit. Necessitudines autem cum imperatoribus doctrinam totius vitae Clemenceau inverterunt: vetus potestatis militaris castigator ducum contra parlamentum patronus factus est, iisdem tamen civilis potestatis principatum sine ulla verecundia inculcans.<ref>De ratione regendi per bellum et de necessitudine cum Poincaré: Chanet, ''Clemenceau'', op. cit.; ''Dictionnaire Clemenceau'', op. cit.; Raymond Poincaré, ''Au service de la France'', vol. IX–X.</ref> === Discrimen veris 1918 et imperium unum === Die 21 Martii 1918 impetus Germanicus «Michael» frontem Britannicam in [[Picardia (provincia)|Picardia]] perrupit et exercitus sociorum dividere minatus est. In eo discrimine, gravissimo post pugnam ad Matronam, Clemenceau primas partes egit: Lutetiam deserendam ne cogitari quidem passus est, perstandi voluntatem imposuit, imperio inter socios uni constituendo operam dedit. In conventu apud Doullens, die 26 Martii, [[Ferdinandus Foch|Foch]] mandatum accepit actiones exercituum sociorum in fronte occidentali ordinandi; potestates eius apud Bellovacos die 3 Aprilis auctae sunt, deinde vere titulus imperatoris summi exercituum sociorum ei tributus est. Clemenceau Foch praetulerat, cuius animi ardor apud eum tristitiae [[Philippus Pétain|Pétain]] praevaluit, hoc tamen exercitibus Francicis praefecto retento: hoc par ducum contra impetus parlamentarios protexit, in primis post cladem apud «Chemin des Dames», cum die 4 Iunii 1918 duces militares interpellatoribus dedere coram Camera recusavit fidemque 377 suffragiis contra 110 obtinuit.<ref>De discrimine mensis Martii 1918, de conventu apud Doullens et de imperio uno: Duroselle, ''Clemenceau'', op. cit.; Winock, ''Clemenceau'', op. cit.; s.v. « Foch », in ''Dictionnaire Clemenceau'', op. cit.</ref> Praeses consilii, quem milites in fossis primae aciei, interdum intra teli iactum hostium, identidem videbant, «Pater Victoriae» factus est. Inde a die 18 Iulii 1918 impetus contrarius ad Matronam belli fortunam vertit; successus usque ad autumnum continuati sunt. Cum Germania exhausta indutias secundum «quattuordecim capita» praesidis [[Woodrow Wilson|Wilson]] peteret, Clemenceau inter socios consensum de condicionibus paravit quibus bellum renovari non posset. Indutiae die 11 Novembris 1918 apud Rethondes signatae sunt; eodem die coram Camera Clemenceau condiciones recitavit, Alsatiam Lotharingiamque redeuntes salutavit et Franciam, heri Dei militem, hodie humanitatis militem, semper optimae cuiusque causae militem futuram esse proclamavit. Paucis post diebus [[Academia Francica]] eum simul cum Foch cooptavit; numquam tamen in ea sedit.<ref>De itineribus ad frontem, de indutiis et de sessione diei 11 Novembris 1918: Duroselle, ''Clemenceau'', op. cit.; Winock, ''Clemenceau'', op. cit.</ref> == Pax difficilis (1919) == [[Fasciculus:Big four.jpg|thumb|Consilium Quattuor Lutetiae anno 1919: Lloyd George, Orlando, Clemenceau, Wilson.]] === Conventus Parisiensis et Consilium Quattuorvirorum === [[Deliberatio de pace componenda Lutetiae facta (1919)|Conventus pacis]] Lutetiae die 18 Ianuarii 1919 apertus est, Clemenceau praesidente. Summae res primum in Consilio Decemvirorum, deinde, ab exeunte Martio, in Consilio Quattuorvirorum agebantur, ubi Wilson, [[David Lloyd George|Lloyd George]], Orlando, Clemenceau conveniebant, qui solus ex quattuor utraque lingua utebatur. Francorum postulata eadem semper erant: Alsatia Lotharingiaque restituendae, damna reparanda, securitatis pignora in finibus [[Rhenus|Rheni]] petenda. Die 19 Februarii 1919 insidiae in eum factae sunt: Aemilius Cottin, [[Anarchismus|anarchiae]] fautor, plures [[Glans (telum)|glandes]] in raedam eius in via Franklin emisit; glande prope scapulam haerente vulneratus, praeses consilii, septem et septuaginta annorum, paucis diebus ad opus rediit et postea poenam mortis percussori suo commutari obtinuit.<ref>De conventu ordinando et de insidiis diei 19 Februarii 1919: Winock, ''Clemenceau'', op. cit.; Duroselle, ''Clemenceau'', op. cit. De venia Cottin data: Chanet, ''Clemenceau'', op. cit.</ref> Clemenceau ad colloquia parum credulus accessit. «Quattuordecim capita» ut disputationis fundamentum acceperat, quia Alsatiae Lotharingiaeque restitutionem continebant, sed neque spes paene religiosas Wilson neque fiduciam [[Confoederatio Nationum|Societati Nationum]] habitam participabat: eius institutionem accepit, non credens societatem sine armis cuiusquam securitatem praestare posse; dictum eius de «nobili candore» praesidis Americani diffidentiam exprimit quam disputationes confirmaverunt. Cum Lloyd George, qui pacem Franciae nimis utilem vitare cupiebat et ad vetera aequilibria iam respiciebat, necessitudines inter societatem et certamen fluctuabant. Discessus iratus Orlando, mense Aprili, de urbe Fiume, quam Wilson Italiae negabat, tres tantum rerum arbitros reliquit; quod autem Clemenceau postulata Italica neglexerat, Lutetiam Romamque diu alienavit. Foederis exemplar legatis Germanis die 7 Maii 1919 in Trianon-Palace propositum est, brevi caerimonia in qua superbia comitis Brockdorff-Rantzau animos accendit; post extremas concessiones a Lloyd George expressas, in primis de finibus Polonicis, Germania, renovati belli metu, subscripsit.<ref>De Consilio Quattuor, de postulatis Italicis et de foedere legatis Germanis proposito: Winock, ''Clemenceau'', op. cit.; Watson, ''Georges Clemenceau'', op. cit.</ref> Caput colloquiorum ripa sinistra Rheni erat. Contra Foch et Poincaré, qui Rhenaniam diu separandam censebant, Clemenceau die 24 Martii 1919 omni separatione politica cessit, ea condicione ut foederibus cautionis Civitates Foederatae et Britannia se obligarent Franciae oppugnatae auxilium ferre, ripa sinistra quindecim annos occupanda et perpetuo armis vacua futura. Saraviam item sibi adiungere noluit: regio Societati Nationum administranda tradita est, fodinae Franciae attributae, plebiscitum post quindecim annos promissum. Articulus 231 foederis fundamentum iuris statuit quo damna repararentur; summa pecuniae commissioni relicta est. Cum querelae Germanorum Lloyd George exeunte Maio labefactarent, Wilson adiuvante Clemenceau summam rerum servavit. Foedus die 28 Iunii 1919 in porticu Speculorum Versaliis signatum est, ubi imperium Germanicum anno 1871 proclamatum erat. Die 14 Iulii pompa Victoriae per Campos Elysios ante cenotaphium mortuorum descendit; deinde Clemenceau foedera cum ceteris victis paranda curavit: Sangermanense cum Austria et Nulliacense cum Bulgaria ante eius discessum signata sunt.<ref>De colloquiis Rhenanis et de consilio diei 24 Martii 1919 mutato: Watson, ''Georges Clemenceau'', op. cit.; Chanet, ''Clemenceau'', op. cit.; Jean-Jacques Becker, s.v. « Versailles (traité de) », in ''Dictionnaire Clemenceau'', op. cit.</ref> === Compositio statim impugnata === [[Fasciculus:Orpen, William (Sir) (RA) - The Signing of Peace in the Hall of Mirrors, Versailles, 28th June 1919 - Google Art Project.jpg|thumb|Foedus in porticu Speculorum signatur: tabula a Gulielmo Orpen picta (1919).]] Compositio Versaliensis auctori suo duplicem accusationem peperit, quae eum numquam reliquit. Foch, Poincaré dextraque nationalis, cuius censuram Iacobus Bainville complexus est pacem nimis mollem pro sua duritia appellans, Clemenceau securitatem Francicam prodidisse putabant, qui Rhenum chartarum promissis vendidisset; recusatio senatus Americani, quae cautionem Americanam Britannicamque irritam fecit, iam anno 1920 illis suffragari visa est. Contra apud Anglos et Americanos, quos liber [[Iohannes Meginhardus Keynes|Keynes]] commoverat, foedus pax Carthaginiensis erat odio Francico dictata. Recentiores historici, aequiores, angustias ostendunt quibus Clemenceau premebatur: societate obligatus, sine qua Francia nec bellum vincere nec pacem tueri poterat, id obtinuit quod civitas paene quindecies centenis milibus mortuorum exhausta a sociis iam discedere meditantibus obtinere poterat. Foedus a Cameris Francicis mense Octobri 1919 comprobatum est, sed in disputatione omnium partium querelae sonuerunt.<ref>De foederis castigatoribus: Jacques Bainville, ''Les Conséquences politiques de la paix'', Lutetiae, 1920; John Maynard Keynes, ''The Economic Consequences of the Peace'', Londinii, 1919; de nova aestimatione, Watson, ''Georges Clemenceau'', op. cit., et ''Dictionnaire Clemenceau'', op. cit.</ref> == Repulsa Ianuarii 1920 et discessus == Comitiis Novembris 1919, quibus coniunctio nationalis («Bloc national»), quae eius nomen prae se ferebat, vicit et Cameram caerulei coloris creavit, Clemenceau suffragia non petivit. Amici, Mandel praecipue, eum ad praesidium rei publicae, quod Poincaré mense Februario 1920 relicturus erat, impellebant. Ipse tacebat, nihil rogare dignatus. Aristides Briand candidaturam praesidis Camerae, [[Paulus Deschanel|Pauli Deschanel]], instruxit et contra «Tigrem» collecta odia excitavit: catholicorum, quos imagine praesidis sine ritu sacro efferendi terrebat, amicorum Caillaux et Malvy, eorum denique quos foedus deceperat. In conventu praeparatorio factionum republicanarum, die 16 Ianuarii 1920, Deschanel Clemenceau 408 suffragiis contra 389 antecessit. Quamquam comitia sollemnia nondum acta erant, Clemenceau candidaturam statim retraxit, scribens se mandatum recusaturum etiam si maior pars deferret, neque se invita maiore parte regendo dignitatem minuere velle. Die 17 Ianuarii congressus Deschanel 734 suffragiis elegit; postridie Clemenceau cum ministris se magistratu abdicavit neque victorem, salutatum venientem, admisit. Diurna sociorum hanc ingratitudinem indignata sunt; dictum Lloyd George attributum communem stuporem expressit: hoc tempore ipsos Francos Iohannam Arcensem cremavisse.<ref>De comitiis praesidis creandi mensis Ianuarii 1920: Winock, ''Clemenceau'', op. cit.; Duroselle, ''Clemenceau'', op. cit.; Samuël Tomei, s.v. « Deschanel », in ''Dictionnaire Clemenceau'', op. cit.</ref> == Ultimi anni (1920–1929) == === Itinera, amicitiae, extrema certamina === [[Fasciculus:Georges Clemenceau et Claude Monet.jpg|thumb|Clemenceau apud Claudium Monet in horto Givernensi.]] Omni munere liberatus, duodeoctoginta annos natus, Clemenceau vitam inter domicilium suum viae Franklin, quod ab anno 1895 incolebat, et «Bélébat» dividebat, humilem domum in harenis maritimis apud Saint-Vincent-sur-Jard exeunte anno 1919 in perpetuum conductam, mari obversam, ubi hortum colebat et scribebat; a fratre Paulo alienatus, in praediis familiae morari non iam poterat. Itinera fecit: in [[Aegyptus|Aegyptum]] et Sudaniam vere anni 1920, deinde, a Septembri 1920 ad Martium 1921, longum iter per Asiam meridianam et orientalem, quod ab [[India]] per [[Srilanca|Taprobanen]], [[Singapura|Singapuram]], [[Birmania|Birmaniam]] eum duxit, venatione tigridis interposita quam in epistulis cum irrisione narrat. Anno 1922, Americanorum discessu sollicitus, unum et octoginta annos natus in Civitates Foederatas navigavit ut orationibus populum officiorum Europae debitorum admoneret; multitudines eum laetissime exceperunt, effectus politicus exiguus fuit. Magna cum Claudio Monet amicitia ultimos annos implevit: ipse pictorem senescentem sustinuit, ei persuasit ut oculos secari pateretur, et perfectionem donationemque Nymphaearum curavit, quae paulo post mortem Monet, exeunte anno 1926, in Orangerie collocatae sunt.<ref>De itineribus otii et de amicitia cum Monet: Duroselle, ''Clemenceau'', op. cit., p. 823–825 (de itinere Americano anni 1922) et 832–833 (de domo Bélébat); Chanet, ''Clemenceau'', op. cit.; ''Dictionnaire Clemenceau'', op. cit.</ref> Otium tamen non prorsus abdicatio fuit. Clemenceau foederum custodem victoriaeque vigilem se praestabat: fidelium suorum, Mandel et Tardieu, cursus fovebat, pignora anni 1919 paulatim dissolvi anxius spectabat, et mense Octobri 1921 monumentum militum Vendeae apud Sainte-Hermine dedicandum suscepit, ubi sculptor Sicard eum, ipso ita volente, inter milites finxit. Cetera omnia recusavit: honores, insignia (etiam [[Legio Honoris|Legionis honoris]], quam numquam acceperat), sellam Academiae quam vacuam reliquit, revocationes quae per discrimina annorum post 1920 multiplicabantur. Nihil iam exspectare volebat nisi a labore suo et a mari, quod ex Bélébat, «tuguriolo» suo harenarum, contemplabatur, ubi hortum minutum, multis paulatim sementibus, disciplinae Givernianae multum debentem creaverat.<ref>De monumento apud Sainte-Hermine et de honoribus recusatis: Chanet, ''Clemenceau'', op. cit.; ''Dictionnaire Clemenceau'', op. cit.</ref> === Scriptor vespertinus === Otium studiosum fuit. Praeter libellum de [[Demosthenes|Demosthene]] (1926), rogatu Margaritae Baldensperger scriptum, editricis anno 1923 cognitae, ad quam centenas extremi amoris epistulas misit, anno 1927 edidit ''Au soir de la pensée'', magnam summam philosophicam duobus voluminibus, in qua senex, philosophiae positivae et Darwini alumnus, de cognitione, religionibus, hominis in universo loco meditatur; deinde libellum de Claudio Monet (1928). Editio postuma libri ''Mémorial'' Foch, anno 1929 a Raymundo Recouly curata, colloquiorum collectio in qua Foch eum pacem perdidisse accusabat, silentium quod sibi imposuerat rumpere coegit: paucis mensibus dictavit ''Grandeurs et misères d'une victoire'', responsum vehemens et testamentum politicum, quod post mortem, anno 1930, editum est. In eo adhuc nocte inter dies 21 et 22 Novembris 1929 laborabat.<ref>De operibus annorum post 1920 et de origine libri ''Grandeurs et misères d'une victoire'': Samuël Tomei, s.v. « Grandeurs et misères d'une victoire », in ''Dictionnaire Clemenceau'', op. cit.; Duroselle, ''Clemenceau'', op. cit.</ref> === Mors et funus === [[Fasciculus:25-11-29, inhumation de Clemenceau, au Colombier, à Mouchamps, la tombe - btv1b53223226p.jpg|thumb|Sepulcrum Clemenceau in praedio Le Colombier, die 25 Novembris 1929.]] Georgius Clemenceau domi suae Parisiensi die 24 Novembris 1929 mortuus est, undenonagesimum annum agens. Ex eius voluntate, quae omnem caerimoniam, omnem pompam, omnes flores excludebat, cum gubernium funus publicum offerret, corpus noctu in Vendeam translatum et die 25 Novembris in praedio Le Colombier prope Mouchamps, iuxta patrem, in fossa simplici pridie effossa, coram familia et paucis fidelibus humatum est. Nulla inscriptio sepulcrum signat, quod sola stela indicat, Minerva a Sicard sculpta superposita. Pauci agricolae vicini et incolae vicorum quos funus transibat, in liminibus taciti stantes, soli huius in natalem terram reditus testes fuerunt.<ref>De morte et de sepultura in praedio Le Colombier: Duroselle, ''Clemenceau'', op. cit., ex testimonio ducis Mordacq; s.v. « Musée Clemenceau », in ''Dictionnaire Clemenceau'', op. cit.</ref> == Doctrina politica == Clemenceau nullum umquam doctrinae librum composuit, sed milia commentariorum, orationes, libri cogitationem cohaerentem effingunt, cuius caput praebet sententia in Camera die 29 Ianuarii 1891, cum de fabula ''Thermidor'' Sardou disputaretur, prolata: res novas Francicas unum corpus esse, quod dividi non possit. Res publica ei non una e multis imperii formis erat, sed perfectio anni 1789 semper inchoata: inde repudiatio legum constitutionalium anni 1875, quas pactum cum regum fautoribus iudicabat; inde diuturnum adversus senatum et praesidium rei publicae odium; inde studium inspectionis parlamentariae; inde denique (quod ex anno 1870 et causa Dreyfusiana didicerat) certa sententia potestatem militarem civili subiciendam esse, quam regulam etiam in bello gerendo servavit.<ref>De doctrina republicana, de sententia unius corporis (sessio diei 29 Ianuarii 1891) et de principatu potestatis civilis: Chanet, ''Clemenceau'', op. cit.; Winock, ''Clemenceau'', op. cit.; ''Dictionnaire Clemenceau'', op. cit.</ref> Laicitas eius e libera cogitatione a patre accepta et e philosophia positiva institutionis medicae fluebat. Deum constanter negans, librorum [[Ioannes Stuart Mill|Stuart Mill]] interpres, Darwini et [[Augustus Comte|Comte]] alumnus, religiones explicationes mundi obsoletas habebat, sed pugnam contra ecclesiam institutam a libertate conscientiae credentium semper distinxit, quam iam praefectus Montis Martyrum edixerat et lege separationis anni 1905 servavit: nullam religionem civitatis esse debere, nullam cultuum vexationem. Haec philosophia materiae, sub vitae vesperum in ''Au soir de la pensée'' exposita, etiam singularia consectaria habuit, ut illam misericordiam ad animalia extensam, «Quintum Statum» dolentium sine voce, qua eorum defensionis praecursor fuit.<ref>De libera cogitatione, de philosophia positiva et de libro ''Au soir de la pensée'': Winock, ''Clemenceau'', op. cit.; Duroselle, ''Clemenceau'', op. cit.; de « Quinto Statu » animalium (commentarius in ''La Justice'' diei 10 Aprilis 1895, in ''Le Grand Pan'' receptus), ''Dictionnaire Clemenceau'', op. cit.</ref> In quaestione sociali Clemenceau locum proprium et incommodum tenebat, quem ipse ita definiebat: singulorum ius cum mutua omnium cura coniungendum. Persuasus miseriam opificum, quam medicus Montis Martyrum prope viderat, rei publicae non minus nocere quam apertos eius hostes, «Quartum Statum» reformationibus inserere volebat: iure sodaliciorum, tempore operis finito, pensionibus, tributo ex reditibus. Sed bonorum communionem respuebat, quae singulos fictae cuidam civitati immolaret, et ordinum certamen, quod unitatem nationis republicanae frangeret: huc spectat eius cum Jaurès controversia anni 1906, in qua consiliis socialistarum naturae humanae cognitionem et rationem rerum gradatim acquirendarum opposuit. Eadem ratio imperium eius rexit: cessationem ut ius defendere, seditionem ut crimen frangere.<ref>De singulorum iure cum omnium cura coniuncto et de controversia cum Jaurès mensis Iunii 1906: Duroselle, ''Clemenceau'', op. cit.; Winock, ''Clemenceau'', op. cit.; ''Dictionnaire Clemenceau'', op. cit.</ref> Denique de gentibus ita sentiebat ut patriae amorem Iacobinum cum iurium omnium gentium communione coniungeret. Natio Francica, rerum novarum filia, exempli munus habebat, non dominationis: inde coloniarum expugnationis censura ob aequalitatem populorum, etiamsi imperii iam parti administrationem postea suscepit. Ex itinere Americano et discrimine Boulangistico didicerat Caesaribus et servatoribus omnibus perpetuo diffidere; ex anno 1870 certam opinionem Germaniam, Bismarcki deinde Guilelmi, praecipuum periculum manere: quo nitebatur eius studium consensionis cum Anglia et Civitatibus Foederatis, quas usque ad extremum illud iter Americanum necessarium pacis pignus habuit.<ref>De coloniarum censura, de patriae amore republicano et de Caesarum diffidentia: Chanet, ''Clemenceau'', op. cit.; Watson, ''Georges Clemenceau'', op. cit.; Winock, ''Clemenceau'', op. cit.</ref> == Homo privatus == Prius orator et scriptor pugnax quam vir publicus innotuit. In rostris Clemenceau genus dicendi novum imposuit: sententias breves, irrisionem mortiferam, omnem affectuum ostentationem repudiatam, artem verbi quod ferit; imaginum ridicularum pictores mature illam faciem malis altis demissisque mystacibus arripuerunt, formas eius varias per aetates fingentes, ab «eversore ministeriorum» ad «primum vigilem» et «Patrem Victoriae». Cognomen «Tigris», a diurnis ineunte saeculo, etiam ante primum ministerium, vulgatum, indolem pugnacem, amicis aeque ac inimicis formidolosam, apud aequales posterosque complexum est. Idem certator singularis erat: Clemenceau gladio et sclopeto cum pluribus adversariis pugnavit, cum Déroulède anno 1892, cum Paulo Deschanel anno 1894, cum Drumont anno 1898, nullo tamen ex his certaminibus graviter laeso, et haec hominis periculosi fama pars auctoritatis eius erat.<ref>De imaginibus ridiculis et de certaminibus singularibus: ''Dictionnaire Clemenceau'', op. cit., s.v. « caricature » et « duel » (haec altera a Jean-Noël Jeanneney scripta); Duroselle, ''Clemenceau'', op. cit., p. 399–401.</ref> Persona publica saepe hominem texit. Brevis, quadratus, eques peritissimus qui cotidie mane in nemore Bononiensi equitabat, ab adulescentia gladio exercitatus, Clemenceau familiares electos colebat: paucos amicos politicos, sed artificum et litteratorum amicitias artissimas, Claudii Monet imprimis, Gustavi Geffroy, Augusti Rodin, Iaponis viri publici [[Saionji Kinmochi]]. Artis Iaponicae collector, picturae quae impressionistica vocatur iam annis post 1880 defensor, Graecarum litterarum studiosus qui [[Aeschylus|Aeschylum]] et [[Plato|Platonem]] ipsis verbis legebat, idem tota vita indefesse laborabat, ante lucem surgens, parum dormiens. Surditas crescens et diabetes, insulino ab anno 1923 curatus (inter prima eius medicaminis exempla in Francia), vim eius iam fabulis celebratam vix minuerunt. Deum constanter negans omne religionis solacium recusavit, numquam tamen credentes vexavit; ultima eius voluntas, summae simplicitatis, illam constantiam sine spe alterius vitae continuat qua liber ''Au soir de la pensée'' imbutus est. Post divortium anni 1892 caelebs mansit, sed non solitarius: filia Theresia ab anno 1908 apud eum vixit, et amores eius, a comitissa d'Aunay ad Margaritam Baldensperger, epistularum copiam aluerunt quae inter pulcherrimas illius aetatis numerantur.<ref>De vita privata, de amicitiis cum artificibus et de epistulis: Duroselle, ''Clemenceau'', op. cit., p. 875–877 de valetudine; ''Dictionnaire Clemenceau'', op. cit., imprimis de diabete et de insulino inde ab anno 1923 in valetudinario Americano apud Neuilly accepto; Georges Clemenceau, ''Lettres à une amie, 1923-1929'', Lutetiae, Gallimard, 1970.</ref> == Memoria et historici == === Memoria disputata === [[Fasciculus:Georges Clemenceau Statue Paris.jpg|thumb|Statua a Francisco Cogné sculpta, Lutetiae prope Campos Elysios (anno 1932 erecta).]] Gloria «Patris Victoriae», anno 1918 ingens et post mortem narrationibus familiarium (Ioannis Martet, ducis Mordacq, Georgii Wormser) alita, non impedivit tamen quominus memoria eius diu incommoda esset. Dextra catholica et [[Carolus Maurras|Maurrassiana]] ei nec odium clericorum nec Versalias ignovit; sinistra socialistarum et communistarum memoriam «fractoris cessationum» et «bestiae rufae» fovit, adeo ut nomen eius e fastis sinistrae Francicae diu abesset. Statua tamen a Francisco Cogné anno 1932 in circo Camporum Elysiorum erecta, museum in domicilio eius viae Franklin institutum, Bélébat conservata, domus natalis in museum nationale conversa loca memoriae popularis numquam deficientis fixerunt; et exemplum Clemenceau, inde ab anno 1940 ([[Carolus de Gaulle|de Gaulle]] exemplum anni 1917 invocabat) usque ad discrimina nostrae aetatis, invocatur quotiens de auctoritate civitatis et virtute in rebus adversis agitur.<ref>De memoria Clemenceau: ''Dictionnaire Clemenceau'', op. cit., imprimis s.v. « caricature » et « Action française »; Winock, ''Clemenceau'', op. cit.</ref> Memoria etiam sua loca habet. Praeter statuam Parisiensem et museum viae Franklin, iam anno 1931 opera Iulii Jeanneney fideliumque apertum, Vendea summam memoriae continet: domus natalis apud Mouilleron-en-Pareds (quo in vico etiam Ioannes de Lattre de Tassigny natus est) museum nationale utrique viro dicatum continet; Bélébat, apud Saint-Vincent-sur-Jard, eo statu servata quo Clemenceau eam reliquit, inter loca regionis frequentissima manet; sepulcrum denique in Le Colombier, sine nomine, sine titulo, peregrinationis tacitae meta factum est. Classis Francica navi aeroplanis vehendis nomen Clemenceau dedit, quae ab anno 1961 ad annum 1997 in classe meruit; centena oppida viis, plateis, scholis idem nomen dederunt; et centesimus a victoria annus anno 2018 celebratus singularem locum confirmavit quem in memoria nationali tenet vir qui vivus honores fere omnes recusaverat.<ref>De museo viae Franklin et de locis memoriae Vendeanis: s.v. « Musée Clemenceau », in ''Dictionnaire Clemenceau'', op. cit.</ref> === Historicorum iudicium === Historici diu inter laudatores fideles et accusatores adversarios fluctuaverunt. Studium Iacobi Julliard de Clemenceau «fractore cessationum» (1965) examen criticum primi ministerii aperuit; biographia Davidis Robin Watson (1974) primam totius vitae tractationem doctam praebuit, quam secuta sunt magnum opus Ioannis Baptistae Duroselle (1988), tabulis musei Clemenceau nisum, deinde biographia Michaelis Winock (2007), scriptori et morum iudici non minus quam viro publico intenta. Dictionarium Clemenceau, a Sylvia Brodziak et Samuële Tomei curatum, et libellus Ioannis Francisci Chanet, qui hominem in ipsum aestum passionum republicanarum reponit, hanc novam aestimationem produxerunt, repugnantiis viri attentam: conciliator anni 1871 belli integri auctor factus est, senatus contemptor senator, coloniarum adversarius imperii administrator, defensor cessantium apud Carmaux eorundem in imperio adversarius. Haec ipsa inter optima proposita et imperii usum discordia, aperte suscepta nec dissimulata, efficit ut Clemenceau hodie inter aptissima studiorum argumenta habeatur ad mores civiles republicanorum cognoscendos.<ref>Jacques Julliard, ''Clemenceau briseur de grèves'', op. cit.; David Robin Watson, ''Georges Clemenceau. A Political Biography'', op. cit.; Jean-Baptiste Duroselle, ''Clemenceau'', op. cit.; Michel Winock, ''Clemenceau'', op. cit.; Sylvie Brodziak et Samuël Tomei (ed.), ''Dictionnaire Clemenceau'', op. cit.; Jean-François Chanet, ''Clemenceau'', op. cit.</ref> == Notae == <references /> == Opera praecipua Georgii Clemenceau == * ''De la génération des éléments anatomiques'', thèse de médecine, 1865. * ''La Mêlée sociale'', Lutetiae, Fasquelle, 1895. * ''Le Grand Pan'', Lutetiae, Fasquelle, 1896. * ''Les Plus Forts'', roman, Lutetiae, Fasquelle, 1898. * ''L'Iniquité'' (1899) et ''Vers la réparation'' (1899), premiers recueils des articles de l'affaire Dreyfus, suivis de cinq autres volumes jusqu'en 1903. * ''Le Voile du bonheur'', pièce en un acte, 1901. * ''Démosthène'', Lutetiae, Plon, 1926. * ''Au soir de la pensée'', Lutetiae, Plon, 2 vol., 1927. * ''Claude Monet. Les Nymphéas'', Lutetiae, Plon, 1928. * ''Grandeurs et misères d'une victoire'', Lutetiae, Plon, 1930 (opus postumum). == Bibliographia == === Biographiae et studia === * Jean-Baptiste Duroselle, ''Clemenceau'', Lutetiae, Fayard, 1988. * Michel Winock, ''Clemenceau'', Lutetiae, Perrin, 2007. * David Robin Watson, ''Georges Clemenceau. A Political Biography'', Londinii, Eyre Methuen, 1974. * Jean-François Chanet, ''Clemenceau. Dans le chaudron des passions républicaines'', Lutetiae, Gallimard, 2021 (praemio Lucien-Febvre anno 2023 ornatus). * Sylvie Brodziak et Samuël Tomei (ed.), ''Dictionnaire Clemenceau'', Lutetiae, Robert Laffont, in serie « Bouquins », 2017. * Jacques Julliard, ''Clemenceau briseur de grèves. L'affaire de Draveil-Villeneuve-Saint-Georges'', Lutetiae, Julliard, in serie « Archives », 1965. * Gaston Monnerville, ''Clemenceau'', Lutetiae, Fayard, 1968. === Testimonia et fontes === * Jean Martet, ''Le Silence de M. Clemenceau'', Lutetiae, Albin Michel, 1929 ; ''M. Clemenceau peint par lui-même'', Lutetiae, Albin Michel, 1929 ; ''Le Tigre'', Lutetiae, Albin Michel, 1930. * Henri Mordacq, ''Le Ministère Clemenceau. Journal d'un témoin'', Lutetiae, Plon, 4 vol., 1930-1931 ; ''Clemenceau au soir de sa vie, 1920-1929'', Lutetiae, Plon, 2 vol., 1933. * Georges Wormser, ''La République de Clemenceau'', Lutetiae, PUF, 1961 ; ''Clemenceau vu de près'', Lutetiae, Hachette, 1979. * Georges Clemenceau, ''Grandeurs et misères d'une victoire'', Lutetiae, Plon, 1930 ; ''Au soir de la pensée'', Lutetiae, Plon, 2 vol., 1927 ; ''Lettres à une amie, 1923-1929'', Lutetiae, Gallimard, 1970. == Nexus externi == {{CommuniaCat|Georges Clemenceau|Georgium Clemenceau}} {{Fontes biographici}} * [http://musee-clemenceau.fr/ De museo Clemenceau] {{Formula:Praesidentes consilii et Primi ministri Rei Publicae Francicae}} {{DEFAULTSORT:Clemenceau, Georgius}} [[Categoria:Primi ministri Franciae]] [[Categoria:Diurnarii Franciae]] [[Categoria:Scriptores Franciae]] [[Categoria:Nati 1841]] [[Categoria:Mortui 1929]] [[Categoria:Georgius Clemenceau|!]] [[Categoria:Auctores Francogallici]] 2ddvmcfs32wz986y1a9mgtwb2hn28oa 3969425 3969361 2026-07-02T00:00:51Z Grufo 64423 +{{[[Formula:Nuntium de pagina mensis|Nuntium de pagina mensis]]}} 3969425 wikitext text/x-wiki {{capsa hominis Vicidata}} [[Fasciculus:Clemenceau - Manet.jpg|thumb|[[Georgii Clemenceau effigies (Manet)|Georgius Clemenceau]] ab [[Eduardus Manet|Eduardo Manet]] pictus]] {{L1}} '''Georgius Beniaminus Clemenceau''' ([[Lingua Francogallica|Francogallice]]: ''Georges Benjamin Clemenceau''; natus die [[28 Septembris]] [[1841]] in vico Mouilleron-en-Pareds in [[Vendea (praefectura Franciae)|Vendea]], mortuus die [[24 Novembris]] [[1929]] [[Lutetia|Lutetiae]]) [[medicus]], [[diurnarius]] et [[vir publicus]] Francogallicus fuit. Inter maximos viros [[Tertia Res Publica (Francia)|Tertiae Rei Publicae]] numeratur. Rebus publicis [[Francia|Franciae]] interfuit a bello anni 1870 usque ad finem [[Primum bellum mundanum|Primi Belli Orbis Terrarum]]. Praeses consilii ministrorum fuit primum ab anno 1906 usque ad annum 1909, deinde a mense Novembri anni 1917 usque ad mensem Ianuarium anni 1920. Quia bellum anno 1918 ad victoriam perduxit et [[Foedus Versaliis ictum (1919)|foedus Versaliense]] sanxit, «Pater Victoriae» cognominatus est; iam antea propter indolem ferocem «Tigris» vocabatur. Vita eius publica longissima fuit. Fere omnia magna discrimina Tertiae Rei Publicae vidit eorumque particeps fuit. Praefectus [[Mons Martyrum|Montis Martyrum]] fuit cum obsidionis tempore tum primis Communis Lutetiani diebus; annis post 1880 dux factionis sinistrae, quae «radicalis» vocabatur, tot ministeria orationibus evertit ut «eversor ministeriorum» diceretur; in suspicionem fraudis Panamensis adductus et comitiis anni 1893 victus, scribendo se restituit et inter primos defensores [[Alfredus Dreyfus|Alfredi Dreyfusi]] exstitit; idem epistulae apertae [[Aemilius Zola|Aemilii Zolae]] titulum «[[J'accuse...!|J'accuse]]» indidit. Anno 1902 senator [[Varus (praefectura Franciae)|Varensis]] electus in curiam rediit; rem publicam primum ab anno 1906 usque ad annum 1909 gubernavit, quibus annis, civibus inter se acriter contendentibus, diuturnam famam «domitoris secessionum opificum» sibi peperit; deinde, sex et septuaginta annos natus, gubernio praefuit quod victoriam pararet. Deum esse negabat, sacerdotum potentiae adversabatur, libertatem singulorum acerrime defendebat, imperio in alias gentes proferendo ob aequalitatem populorum repugnabat, Dreyfusum tuebatur, sed idem, ordinis custos, civitatis auctoritatem summam esse volebat: quapropter non facile uni factioni adscribi potest. Diu et dextrae et sinistrae partibus suspectus fuit: dextra eius in clericos odium reprehendebat, sinistra ei motus opificum repressos non ignoscebat. Ab exeunte saeculo vicesimo iterum a doctis magni aestimatur et inter gratissimos rerum Francogallicarum viros manet. == Ortus et institutio (1841–1865) == === Familia medicorum rei publicae faventium === Georgius Beniaminus Clemenceau natus est die 28 Septembris 1841 in vico Mouilleron-en-Pareds, in domo avorum maternorum, gentis Gautreau, ubi mater Emma parere maluerat. Familia Clemenceau ex agrorum dominis et medicis regionis quae Bocage vocatur erat: medici in ea gente inde a saeculo septimo decimo fuerunt, et proavus, Petrus Paulus Clemenceau, exercituum occidentalium medicus tempore rerum novarum, postea in concilio legibus ferendis sedit. Duo praedia familia possidebat: Aubraie, villam in vico La Réorthe, et Le Colombier, villam rusticam apud Mouchamps, ubi Georgius sepultus est. Cum illa Vendea regi et Ecclesiae fidelissima esset, familia tamen Clemenceau partes contrarias sequebatur, eorum scilicet qui ''Bleus'' vocabantur: hi erant cives litteris culti, [[Voltarius|Voltarii]] studiosi, rei publicae dediti.<ref>De familia et pueritia Vendeana: Jean-Baptiste Duroselle, ''Clemenceau'', Lutetiae, Fayard, 1988, cap. 1; Michel Winock, ''Clemenceau'', Lutetiae, Perrin, 2007.</ref> Pater, Beniaminus Clemenceau (1810–1897), medicus Lutetiae institutus, ubi rebus novis anni 1830 interfuerat, aliquamdiu [[Portus Namnetum|Namnetibus]] medicinam exercuit, deinde ea relicta praedium Aubraie colendum suscepit. Rei publicae propugnator acerrimus, [[Iulius Michelet|Micheleti]] admirator, Deum esse tam constanter negans ut neminem liberorum baptizari sineret, anno 1848 concilio populari Namnetensi interfuit et inter duces fuit earum societatum occultarum quae in occidentali Gallia rem publicam fovebant. Primum post rem publicam die 2 Decembris 1851 vi oppressam comprehensus, iterum anno 1858, post insidias ab Orsinio factas, captus et in [[Algeria|Algeriam]] deportari iussus, tandem dimissus est. Hae calamitates puerum Georgium graviter moverunt, qui a patre et medicinae amorem et rei publicae studium et acrem religionis contemptum accepit. Mater, Emma Gautreau, filia agricolae locupletis vici Mouilleron, e familia [[Protestantes|protestantium]] orta, domui lenitatem attulit, quam filius memoria semper tenuit.<ref>De Benjamin Clemenceau, de studiis eius annorum 1830 et 1848 deque comprehensionibus annorum 1851 et 1858: Duroselle, ''Clemenceau'', op. cit., cap. 1; Jean-François Chanet, ''Clemenceau. Dans le chaudron des passions républicaines'', Lutetiae, Gallimard, 2021, cap. 1.</ref> === Studia Namnetensia et medicina Lutetiana === E schola privata Monfort egressus, Georgius lyceum Namnetense frequentavit, quod hodie eius nomine appellatur. Discipulus ingeniosus sed inconstans, amorem Graeciae antiquae ibi concepit, cuius litteras per totam vitam lectitavit; Romam contra aversabatur. Primis studiis anno 1858 absolutis, die 1 Novembris eiusdem anni scholae medicinae Namnetensi nomen dedit, ubi tres annos studuit et probationem eorum quos externos (''externes'') vocant superavit; anno 1861 Lutetiam petivit ut studia perficeret.<ref>De studiis Namnetensibus et de schola medicinae praeparatoria: Duroselle, ''Clemenceau'', op. cit., cap. 1–2, ex studiis Jean-Pierre Kernéis.</ref> Lutetiae inter iuvenes studentes imperio [[Napoleo III (imperator Franciae)|Napoleonis III]] adversari coepit. Cum sodalibus quibusdam, inter quos Ludovicus Andrieux, postea praefectus vigilum, libellum hebdomadarium ''Le Travail'' condidit, in quo etiam Aemilius Zola scribebat. Mense Februario 1862, quod libellis propositis cives ad memoriam rerum anni 1848 celebrandam convocaverat, comprehensus tres et septuaginta dies in carcere Mazas detentus est. Tum [[Ludovicus Augustus Blanqui|Augustum Blanqui]] frequentabat, cuius auctoritate aliquamdiu tenebatur, et societati se adiunxit cui nomen erat ''Agis comme tu penses''; cuius socii, qui se libere cogitare profitebantur, inter alia pollicebantur se nuptias ritu sacro numquam celebraturos. Mense Maio 1865, dissertatione de generatione elementorum [[Anatomia|anatomicorum]] publice defensa, doctoris gradum adeptus est.<ref>De ''Le Travail'', de carcere Mazas et de societate «Agis comme tu penses»: Winock, ''Clemenceau'', op. cit.; Duroselle, ''Clemenceau'', op. cit., cap. 2.</ref> === Commoratio Americana (1865–1869) === De rebus Francicis desperans, etiam infelici amore Hortensiae Kestner afflictus, quae uxoris amici eius Augusti Scheurer-Kestner soror erat, Clemenceau in [[Civitates Foederatae Americae|Civitates Foederatas Americae]] navigavit et die 28 Septembris 1865, quo die quartum et vicesimum aetatis annum complevit, paucis mensibus post bellum civile finitum, [[Novum Eboracum]] advenit. Fere quattuor annos ibi mansit, instituta popularia Americanorum iis temporibus quae ''Reconstruction'' vocantur magna cum admiratione observans: disputationes de praeside Andrea Johnson in iudicium vocando audiit et inde didicit potestati unius hominis et iis qui ''conservateurs'' vocantur diffidere. Actis diurnis quae ''Le Temps'' inscribuntur epistulas Americanas mittebat, et tenues reditus augebat linguam Francogallicam et artem equitandi docens in schola puellarum quam domina Aiken regebat, in oppido Stamford [[Connecticuta|Connecticutae]].<ref>De commoratione Americana et de epistulis « Lettres d'Amérique »: Duroselle, ''Clemenceau'', op. cit., cap. 3 (de re Kestner, p. 69–72); Winock, ''Clemenceau'', op. cit.; s.v. « États-Unis », in ''Dictionnaire Clemenceau'', op. cit.</ref> Ibi puellam Mariam Plummer adamavit, patre orbam, in Wisconsinia educatam, avunculo Horatio Taylor, argentario Novi Eboraci, commissam. Post primam repulsam, duo itinera trans oceanum longamque de ritu sacro adhibendo contentionem, quem Clemenceau omnino respuebat, nuptiae apud magistratum Novi Eboraci die 20 Iunii 1869 factae sunt; coniuges statim in Franciam profecti sunt. Tres liberi nati sunt: Magdalena (1870), Theresia (1872), Michael (1873). Matrimonium parum concors paulatim solutum est: anno 1892 Clemenceau, adulterii crimine usus, divortium celerrime obtinuit, liberis sibi adiudicatis, et Maria in Americam remissa est. Quae postea in Franciam reversa, Lutetiae mense Septembri 1922, ab omnibus deserta, mortua est.<ref>De Mary Plummer, de nuptiis diei 20 Iunii 1869 et de divortio anni 1892: Duroselle, ''Clemenceau'', op. cit., p. 83–85 et 337–338; Chanet, ''Clemenceau'', op. cit.; Sylvie Brodziak, s.v. « Plummer, Mary », in Sylvie Brodziak et Samuël Tomei (ed.), ''Dictionnaire Clemenceau'', Lutetiae, Robert Laffont, in serie « Bouquins », 2017.</ref> == Initium vitae publicae: Mons Martyrum, bellum, Commune Lutetianum (1870–1871) == === Praefectus regionis duodevicesimae === In Franciam reversus, Clemenceau in [[Mons Martyrum|Monte Martyrum]] medicinam exercuit, ubi plebem curans «medicus pauperum» vocabatur. Imperio die 4 Septembris 1870 everso, statim ad rem publicam tractus est: postridie Stephanus Arago, praefectus Lutetiae, eum regioni duodevicesimae urbis praefecit. Dum urbs obsidetur, annonam, auxilia, scholas curavit et omnibus indutiis repugnavit; die 31 Octobris, cum in curia urbana seditio orta esset, comitia municipalia statim habenda censuit et, Stephano Arago amoto, cum gubernium auctoritatem suam recuperavisset, magistratu se abdicavit; die tamen 5 Novembris ingenti consensu praefectus electus est. Die 8 Februarii 1871 delegatus Sequanae in conventum nationalem electus, in extrema sinistra sedit et contra pacis condiciones suffragium tulit, [[Alsatia|Alsatiae]] partisque [[Lotharingia|Lotharingiae]] cessionem recusans.<ref>De praefectura Montis Martyrum, de die 31 Octobris 1870 et de comitiis mensis Februarii 1871: Winock, ''Clemenceau'', op. cit.; s.v. « Guerre de 1870 », in ''Dictionnaire Clemenceau'', op. cit.</ref> === Dies 18 Martii 1871 et conciliatio frustra temptata === In eius regione tragoedia diei 18 Martii 1871 acta est. Cum [[Adolphus Thiers]] [[canno|tormenta]] custodiae nationalis in colle collecta auferri iussisset, res mane male cessit: milites cum multitudine consenserunt, et dux Lecomte, qui tela conici iusserat, a suis militibus comprehensus est. Clemenceau, qui prima luce cum Lecomte collocutus erat et suaserat ut tormenta celerius amoverentur, sero de periculo certior factus est: cum in viam des Rosiers, fascia praefecti cinctus, pervenit, duces Lecomte et Clément-Thomas paulo ante a multitudine interfecti erant. Ipse quoque petitus, cum seditiosi, qui eum [[Versaliae|Versaliensibus]] conscium putabant, mortem ei minarentur, vix manus furentium effugit. De ea re testimonium notissimum reliquit, in quo «sanguinis furorem» multitudinis effrenatae describit; eius diei onus per totam vitam tulit, cum quaestio parlamentaria aliquamdiu culpam in eum conferre conata esset.<ref>Narrationem Clemenceau de die 18 Martii, in qua verba de « sanguinis furore » leguntur, edidit Jean Martet, ''Le Silence de M. Clemenceau'', Lutetiae, Albin Michel, 1929; vide Chanet, ''Clemenceau'', op. cit., et Duroselle, ''Clemenceau'', op. cit., p. 107–111.</ref> Proximis diebus Clemenceau Lutetiam et [[Versaliae|Versalias]] conciliare frustra conatus est. In conventu, die 22 Martii, cum aliis delegatis rei publicae faventibus rogationem tulit de consilio municipali Lutetiano statim eligendo, ut seditioni causa eriperetur; a maiore parte regum studiosa exsibilatus est. Eodem die summum custodiae nationalis concilium eum praefectura privavit. Inter «rusticos», qui Lutetiam domare volebant, et seditiosos, qui Commune suum declarare parabant, positus, cum aliis praefectis de comitiis differendis egit, sed die 26 Martii in sua regione septingenta quinquaginta duo tantum suffragia rettulit. Postridie etiam delegati munere se abdicavit; per septem illos dies cruentos Lutetia aberat: in provinciis enim cum societate quae «Ligue d'union républicaine des droits de Paris» vocabatur extrema conciliandi consilia persequebatur. Haec duo simul expertus, bellum civile et conciliatorum imbecillitatem, primam, ut [[Michael Winock]] iudicat, rerum civilium disciplinam accepit.<ref>De conciliandi conatibus, de praefectura die 22 Martii adempta et de abdicatione diei 27 Martii 1871: Winock, ''Clemenceau'', op. cit., cap. 1.</ref> == Dux sinistrae radicalis (1871–1893) == [[Fasciculus:CLEMENCEAU, Georges, Nadar, GALLICA.jpg|thumb|Georgius Clemenceau, imago photographica ex officina Nadar orta.]] === A consilio municipali ad Cameram === Mense Iulio 1871 in consilium municipale Lutetiae pro vico Clignancourt electus, anno 1875 eius praeses factus est. Comitiis mensis Februarii 1876 sedem delegati regionis duodevicesimae recuperavit, quam usque ad annum 1885 tenuit; deinde pro [[Varus (praefectura Franciae)|Varo]] ab anno 1885 ad annum 1893 in Camera sedit. In Camera celeriter orator extremae sinistrae, quae mox radicalis appellata est, omnium maxime timendus evasit: verbis brevibus, acri irrisione, argumentis pressis a florida illius aetatis eloquentia discessit. Primum magnum certamen pro Communis fautoribus suscepit, quibus veniam inde ab anno 1876 cum [[Victor Hugo|Victore Hugo]] postulavit et anno 1880 plenam atque integram obtinuit.<ref>De consilio municipali Lutetiae et de certamine pro venia communalistis danda: Duroselle, ''Clemenceau'', op. cit., p. 116–117; ''Dictionnaire Clemenceau'', op. cit., s.v. « Pelletan »; Winock, ''Clemenceau'', op. cit.</ref> Mense Ianuario 1880 prima sua [[Diarium|acta diurna]] condidit, ''La Justice'', quibus Camillus Pelletan scriptis praefectus est quaeque tredecim annos radicalium vox fuerunt. Programma eius, oratione in Monte Martyrum anno 1880 habita praesertim expositum, haec complectebatur: leges constitutionales anni 1875, quas nimis veterum institutorum tenaces iudicabat, retractandas; ecclesias a civitate seiungendas; tributum ex reditibus instituendum; libertates scribendi, conveniendi, sociandi; reformationes sociales ([[tempus laboris]], dominorum obligationem in laboris casibus, pensiones senectutis), quibus opifices in rem publicam reciperentur. Bonorum communioni adversus, Clemenceau operarios [[socialismus|socialismo]] nascenti eripere volebat: oratio diei 8 Maii 1891, octavo die post caedem [[Fourmies (Septentrio)|Fourmiensem]] habita, in qua «Quartum Statum» surgentem descripsit, totam eius sententiam complectitur, reformationibus quidem opificum causa faciendis intentam, [[Pugna classium|ordinum autem certamini]] adversam.<ref>De ''La Justice'' et de programmate radicalium: ''Dictionnaire Clemenceau'', op. cit., s.v. « Justice (La) »; oratio diei 8 Maii 1891 de « Quarto Statu » ex ''Journal officiel'' citatur apud Duroselle, ''Clemenceau'', op. cit., p. 254–255, in ''Dictionnaire Clemenceau'' et apud Chanet, ''Clemenceau'', op. cit.</ref> === «Eversor ministeriorum» et coloniarum adversarius === Annis post 1880 Clemenceau rostris ut telo utebatur: eius interpellatione «magnum ministerium» [[Leo Gambetta|Gambettae]] mense Ianuario [[1882]] cecidit, et plura gubernia eorum qui «opportunistes» (Latine: rerum opportunarum speculatores) vocabantur orationibus eius eversa sunt; inde fama «eversoris ministeriorum» nata est. Diutissime cum [[Iulius Ferry|Iulio Ferry]] contendit, cuius consilia de imperio in exteras terras proferendo tribus de causis oppugnabat: vires patriae contra Germaniam reservandas dispergi; sumptus immensos esse; falsam esse illam speciem humanitatis barbaris afferendae. Die 30 Martii [[1885]], post rem apud Lang Son gestam, quae clades maior quam erat nuntiata est, ultimum ictum intulit: se in subselliis gubernii non iam ministros sed reos videre dixit; Ferry eodem die eversus est.<ref>De casu Ferry et de fama « eversoris ministeriorum »: Chanet, ''Clemenceau'', op. cit.; Duroselle, ''Clemenceau'', op. cit.</ref> Die 30 Iulii 1885, orationi respondens qua Ferry colonias officio «superiorum gentium» erga «inferiores» defenderat, Clemenceau unam ex clarissimis contra colonias orationibus parlamentariis habuit: superiores gentes, inferiores gentes: facile dictu! Indorum Sinarumque excultas civitates commemorans, et admonens doctos quosdam Germanos «demonstravisse» gentem Francicam inferiorem esse, ut clades anni 1870 explicaretur, in expugnatione nihil nisi vim sine iure esse denuntiavit. Haec oratio, postridie tota in ''La Justice'' edita, non impedivit quominus recentiores historici imaginem Clemenceau coloniarum osoris temperarent: rerum enim potitus imperium iam partum retinendum administravit.<ref>Oratio diei 30 Iulii 1885 in ''La Justice'' diei 31 Iulii 1885 edita est; vide Winock, ''Clemenceau'', op. cit., et Julie d'Andurain, s.v. « Colonisation », in ''Dictionnaire Clemenceau'', op. cit., quae monet ne Clemenceau simpliciter coloniarum osor habeatur.</ref> Haec perpetua adversandi ratio ei etiam damno fuit. Clemenceau rationem rerum gradatim efficiendarum, quam Gambetta et Ferry defendebant, respuebat: programma republicanum statim perfici postulabat, imprimis leges anni 1875 retractari, ita ut una tantum Camera maneret et senatus conservator tolleretur. Quem «opportunistae» criminabantur republicanos dividere et veterum rerum fautoribus servire; ille eos optima quaeque lucri causa prodidisse arguebat. Comitiis mensis Octobris 1885 et in Sequana et in Varo electus, Varum elegit, cuius vetus republicana traditio ingenio eius respondebat; anno 1889 sedem apud Draguignan retinuit. Tamen, quamvis Camerae auctoritate praestaret, his annis numquam imperium petivit: dum res publica programmati suo non respondet, gubernii particeps fieri noluit, atque ita censoris tantum partes egit, quae tandem suis quoque taedio fuerunt. === A Boulanger ad Panamam: per scandala === Quod generalis [[Georgius Boulanger|Boulanger]] fama tantum crevit, partim Clemenceau imputandum est, qui eum ministerio belli in gubernio [[Carolus de Freycinet|Freycinet]], mense Ianuario 1886, praefici curavit, ducem rei publicae amicum se promovere ratus. Cum autem motus Boulangisticus in motum populari imperio faventem reique publicae periculosum mutatus esset, inter acerrimos eius adversarios fuit et anno 1888 Societati iurium hominis et civis condendae interfuit, qua republicanorum defensio ordinaretur. Ex eo discrimine etiam didicit novis Caesaribus perpetuo diffidere; vicissim is factus est quem dextra nationalis et [[Iudaei|Iudaeorum]] osores libentissime petebant.<ref>De Clemenceau et motu Boulangistico: Winock, ''Clemenceau'', op. cit.; Duroselle, ''Clemenceau'', op. cit.</ref> Fraus Panamensis ictum paene mortiferum ei intulit. Clemenceau numquam inter eos fuit qui pecunias acceperant: nulla quaestio probavit eum quidquam a Societate accepisse. Sed amicus erat Cornelii Herz, negotiatoris audacis, qui ab anno 1883 ad annum 1885 partem diarii ''La Justice'' possederat quique unus e duobus maximis rerum publicarum corruptoribus, cum [[Baro (gradus nobilitatis)|barone]] Iacobo de Reinach, fuisse patuit. Mors suspecta Reinach, nocte inter dies 19 et 20 Novembris 1892, paucis horis post desperatum colloquium cui Clemenceau adfuerat, deinde fuga Herz [[Londinium]], delegatum Varensem calumniis inauditae acerbitatis obiecerunt, in quibus odium parlamenti Boulangisticum cum Iudaeorum odio diarii ''La Libre Parole'' coniungebatur. Die 20 Decembris 1892 [[Paulus Déroulede|Paulus Déroulède]] eum in Camera nominatim accusavit, quod Herz in vitam publicam Francicam introduxisset; certamen singulare sclopetis exeunte Decembri commissum neminem vulneravit. Mense Iunio 1893 delegatus Millevoye in rostris «chartas Norton» recitavit, quibus probari videbatur Clemenceau ab Anglia mercede conductum esse; sed falsa tam crassa erant ut sessio accusatori ludibrio verteretur, et iudices falsarios damnaverunt. Iure purgatus, Clemenceau tamen apud populum laesus mansit.<ref>De Panama, de Cornélius Herz, de interpellatione Déroulède et de falsis « chartis Norton »: Winock, ''Clemenceau'', op. cit., qui de partibus Andrieux disputat; Duroselle, ''Clemenceau'', op. cit., qui demonstrat Clemenceau numquam pecunias accepisse; Adrien Dansette, ''Les Affaires de Panama'', Lutetiae, Perrin, 1934.</ref> Comitiis mensis Septembris 1893 in Varo, post contentionem asperrimam in qua clamoribus «Aoh yes!» vexabatur, secundo suffragio a coalitione inter homines diversos facta victus est, quamquam die 7 Augusti, magna oratione apud Salernes habita, honorem suum et opera defenderat. Duos et quinquaginta annos natus, post quindecim annos auctoritatis in sinistram parlamentariam, sine mandato, aere alieno obrutus relictus est, et ''La Justice'' cladi haud diu superstes fuit.<ref>De petitione Varensi et de clade diei 3 Septembris 1893: Winock, ''Clemenceau'', op. cit.; ''Dictionnaire Clemenceau'', op. cit., s.v. « Justice (La) ».</ref> == Diurnarius et Dreyfusi defensor (1893–1902) == === Scribendo restitutus === Annis 1893–1897 necessario ad diurna et litteras se convertit. Cotidie scribebat, primum in ''La Justice'', deinde in aliis foliis, et commentarios in libros collegit: ''La Mêlée sociale'' (1895), ''Le Grand Pan'' (1896), testimonia hominis de moribus civitatis cogitantis, [[Carolus Darwin|Darwini]] et philosophiae positivae studiosi. Anno 1898 unicam fabulam longam edidit, ''Les Plus Forts'', et annis 1901–1902 hebdomadarium solus scripsit, ''Le Bloc''. Haec opera abundantia, diu neglecta, a criticis nuper pluris aestimata sunt: scriptorem verum produnt, [[Claudius Monet|Claudii Monet]], Gustavi Geffroy, [[Augustus Rodin|Augusti Rodin]] amicum, artis Iaponicae studiosissimum interpretem.<ref>De operibus litterariis annorum 1893–1902: Sylvie Brodziak, s.v. « Plus Forts (Les) », in ''Dictionnaire Clemenceau'', op. cit.; Winock, ''Clemenceau'', op. cit.</ref> === Causa Dreyfusiana: a dubitatione iuridica ad certam sententiam === [[Fasciculus:J'accuse - Gallica - page 1.jpg|thumb|Prima pagina diurnorum ''L'Aurore'' diei 13 Ianuarii 1898, cum epistula Aemilii Zolae «J'accuse...!».]] Causa Dreyfusiana Clemenceau campum renascendi praebuit. Exeunte anno 1897 in acta ''L'Aurore'' Ernesti Vaughan receptus, mense Novembri ab Augusto Scheurer-Kestner persuasus est damnationem anni 1894 quaestione vitiosa niti; primus eius commentarius retractationi favens statim prodiit. Initio sententia eius mere iuridica erat: innocentiam, cuius probationem se non habere dicebat, non affirmans, legem omnibus aequam postulabat, quod iustitiae praesidia uni negari non possent quin tota civitas periclitaretur. Post absolutionem flagitiosam Esterhazy, die 11 Ianuarii 1898, ipse epistulam apertam Aemilii Zolae ad praesidem rei publicae in ''L'Aurore'' recepit eique titulum, ex ipso textu sumptum, invenit: «J'accuse...!», die 13 Ianuarii trecentis milibus exemplarium editum. Idem, commentario diei 23 Ianuarii, vocabulum «intellectuels» ad libellorum subscriptores significandos firmavit.<ref>De conversione ad retractationem, de titulo « J'accuse » et de vocabulo « intellectuels »: Winock, ''Clemenceau'', op. cit., cap. 15–16; Duroselle, ''Clemenceau'', op. cit.</ref> In iudicio Zolae (mense Februario 1898) cum fratre Alberto, advocato procuratoris actorum, verba fecit, oratione rem latius proponens: non unius hominis fortunam, sed quaestionem agi utrum potestas militaris iuri subiceretur, et periculum imminere imperii sub gladio constituti. Disputationes iudicii, in primis confessio cuiusdam ducis dicentis concilium militare damnationem Dreyfusi, sontis aut insontis, retractare noluisse, eum de innocentia damnati plane persuaserunt. Per totam causam plura centena commentariorum in ''L'Aurore'' edidit, postea septem voluminibus collecta, et cum Eduardo Drumont sclopetis certavit. Post alterum iudicium Redonense et veniam Dreyfuso mense Septembri 1899 datam, quam invitus accepit, quod iustitiam plenam deseri putabat, inter eos mansit qui restitutionem postulabant, anno 1906 perfectam. Causa Dreyfusiana certamina eius transformavit: exinde rei publicae defensio et contra nationis cultum immodicum clericorumque potentiam pugna actionem eius rexerunt.<ref>De iudicio Zolae et de sententia Clemenceau de innocentia mutata: ''Dictionnaire Clemenceau'', op. cit.; Winock, ''Clemenceau'', op. cit. Verba de « imperio sub gladio » in ''L'Aurore'' postridie iudicii leguntur.</ref> Alterum concilium militare, [[Condate Redonum|Redonibus]] aestate anni [[1899]] post rescissum anno 1894 iudicium coactum, Dreyfusum iterum, causis levantibus additis, damnavit: sententia absurda quae Europam consternavit. Cum gubernium Waldeck-Rousseau veniam a praeside rei publicae dandam proponeret, Clemenceau primo vehementer obstitit: veniam accipere idem esse ac innocentiam non proclamare, et ius deserere ut ad misericordiam confugeretur. Tandem damnati viribus exhaustis cessit, sed retractationem plenam persequi non destitit, quae die 12 Iulii 1906 perfecta est: summum tribunal iudicium Redonense sine remissione rescidit, Dreyfus in exercitum restitutus et honore militari ornatus est. Forte tum Clemenceau in gubernio erat; paucis post mensibus, praeses consilii factus, Picquart, tribunum ob veritatem detectam vexatum, ministrum belli fecit, simul reparandi simul lacessendi causa. Haec fides frigora non exclusit: cum ipso Alfredo Dreyfus, quem nimis patientem iudicabat, rarus ei usus fuit, et necessitudines cum parte Dreyfusianorum, cum [[Ioannes Jaurès|Jaurès]] et Péguy, post communem victoriam cito refrixerunt.<ref>De iudicio Redonensi, de venia et de restitutione anni 1906: Winock, ''Clemenceau'', op. cit.; Duroselle, ''Clemenceau'', op. cit.</ref> == Reditus ad imperium (1902–1909) == [[Fasciculus:Georges Clemenceau par Nadar, Paul.jpg|thumb|Clemenceau a Paulo Nadar photographice expressus.]] === Senator Varensis et «primus Franciae vigil» === Mense Aprili 1902 is, qui olim senatum tollendum postulaverat, senator Varensis electus est; quam inconstantiam aequo animo tulit. Coniunctioni sinistrarum («Bloc des gauches») eiusque laicis consiliis favit et legi anni 1905 de ecclesiis a civitate seiungendis suffragatus est, a factione tamen radicali ordinata, anno 1901 condita, semper afuit neque ei umquam nomen dedit. Die 14 Martii 1906, quattuor et sexaginta annos natus, primum in gubernium intravit, minister rerum interiorum in consilio Sarrien, quattuor diebus post cladem fodinarum apud Courrières, qua plus mille homines in praefectura Freti Calesiani perierant.<ref>De comitiis senatoriis anni 1902 et de necessitudine cum factione radicali: ''Dictionnaire Clemenceau'', op. cit., s.v. « Parti radical ».</ref> Operum cessatio, quae regionem fodinarum statim incendit, ei occasionem dedit rationem suam definiendi. Die 17 Martii, apud Lens, invito praeside consilii, sodaliciorum ducibus declaravit cessationem operum ius esse absolutum neque se milites missurum, dum operis libertas hominesque incolumes essent: res a ministro rerum interiorum antea inaudita. Sed violentia latius serpente milites arcessere coactus est, et appropinquante die 1 Maii 1906, quem confoederatio CGT seditiosum fore nuntiabat, duces eius ante diem comprehendi iussit. In Camera custodis ordinis partes audacter professus est, se ipsum «primum Franciae vigilem» appellans. Comitia mensis Maii 1906, quibus sinistrae late vicerunt, auctoritatem eius firmaverunt: die 25 Octobris 1906 Sarrien in praesidio consilii successit, ministerio rerum interiorum retento.<ref>De Courrières, de oratione apud Lens diei 17 Martii 1906 et de die 1 Maii 1906: ''Dictionnaire Clemenceau'', op. cit.; Jacques Julliard, ''Clemenceau briseur de grèves'', Lutetiae, Julliard, in serie « Archives », 1965.</ref> === Primum gubernium Clemenceau (Octobri 1906 – Iulio 1909) === Ministerium quod composuit, ex radicalibus et socialistis nulli factioni adscriptis constitutum, magnum reformationum programma proposuit: tributum ex reditibus, pensiones opificum, vias ferratas redimendas, concilia militaria reformanda. Ministerium Laboris et Providentiae socialis creavit, Renato Viviani socialistae commissum: institutum quod mansit. Leges tamen promissis minores fuerunt: redemptio viarum ferratarum occidentalium (1908) et lex de requiete hebdomadaria utcumque servata inter pauca bene gesta numerantur, cum tributum ex reditibus, a Iosepho Caillaux paratum, in senatu haereret. In re autem vigilum gravissima perfecit: Caelestinus Hennion summae custodiae publicae praepositus est, et decreto diei 30 Decembris 1907 cohortes regionales vigilum mobiles institutae sunt, quae in memoria populi «cohortes Tigris» manserunt.<ref>De programmate anni 1906, de ministerio Laboris et de cohortibus mobilibus: Winock, ''Clemenceau'', op. cit.; Christophe Cornevin, s.v. « Hennion », in ''Dictionnaire Clemenceau'', op. cit.</ref> Totum illud tempus certamine cum motu opificum occupatum est. Contra CGT, quae inde a conventu Ambianensi (1906) cessationi operum generali et seditiosae studebat, Clemenceau identidem vires expertus est: cessantibus opificibus electricis Parisiensibus, baiulis portuum, nautis, tabellariis. Gravissimum discrimen fuit vinitorum meridianorum seditio vere anni 1907: contra motum ingentem ob vini vilitatem ortum, qui centena milia hominum post cauponem Marcellinum Albert congregabat, gubernium duces comprehendi iussit et milites misit; Narbone mense Iunio nonnulli glandibus perierunt, et milites legionis septimae decimae Biterris imperia detrectaverunt. Exitus rei saepe narratus est: Marcellinus Albert, Lutetiam profectus ut vinitorum causam ageret, e colloquio cum ministro infamis discessit, cum Clemenceau ei centum francos ad reditum dedisset. Anno 1908 cessatio eorum qui in harenariis vallis Sequanae laborabant in tragoediam versa est: duo cessantes a custodibus publicis apud Draveil-Vigneux die 2 Iunii occisi sunt, quattuor alii apud Villeneuve-Saint-Georges die 30 Iulii ceciderunt; gubernium principes CGT comprehendi iussit, confoederationem tamen non dissolvit, quod multi e maiore parte flagitabant. Socialistae «gubernium sicariorum» clamabant; orationum certamina inter Clemenceau et Jaurès, in primis mense Iunio 1906 de proprietate, civitate, socialismi futuro, inter summa eloquentiae parlamentariae illius aetatis numerantur: consiliis de futuro a tribuno socialista expositis Clemenceau scientiam hominis qualis est et rationem reformationum singillatim parandarum opposuit.<ref>De certaminibus opificum annorum 1906–1909, de vinitoribus meridianis et de re Draveil-Villeneuve-Saint-Georges: Julliard, ''Clemenceau briseur de grèves'', op. cit.; Chanet, ''Clemenceau'', op. cit.; s.v. « Draveil-Vigneux et Villeneuve-Saint-Georges, affaire », in ''Dictionnaire Clemenceau'', op. cit.</ref> Historici imaginem «fractoris cessationum» his annis natam postea temperaverunt. Iacobus Julliard demonstravit Clemenceau non ius cessandi frangere voluisse, quod tota vita et adhuc apud Carmaux anno 1892 defenderat, sed violentiam et legum contemptum eorum sodaliciorum quae, actionem directam professa, ex omni contentione quasi meditationem rerum novarum faciebant; praefectis enim constanter mandabat ut et operis libertatem et cessandi libertatem aeque tuerentur neve milites ante tempus mitterent. Manet tamen quod caedes annorum 1906–1909, quales post caedem Fourmiensem non acciderant, inter eum et opifices ordinatos discidium numquam sanatum fecerunt; ex quo natum est odium quod CGT et socialistae per bellum ei habuerunt.<ref>Jacques Julliard, ''Clemenceau briseur de grèves'', op. cit.; de cessatione apud Carmaux et de arbitrio anni 1892, ''Dictionnaire Clemenceau'', op. cit.</ref> In rebus externis Clemenceau, certamen cum Germania vitari non posse persuasus, consensionem cum Britannia («Entente cordiale») et necessitudinem cum Russia firmavit, et controversiam Francogermanicam de perfugis Casablancae (1908) arbitrio composuit. Gubernium eius, inter longissima Tertiae Rei Publicae, die 20 Iulii 1909 cecidit, post disputationem de classe in qua verbis inauditae asperitatis cum Delcassé conflixit: suffragatione de ordine agendi victus, statim se abdicavit. [[Aristides Briand]], eius minister, successit.<ref>De casu gubernii diei 20 Iulii 1909: Duroselle, ''Clemenceau'', op. cit.; Watson, ''Georges Clemenceau. A Political Biography'', Londinii, Eyre Methuen, 1974.</ref> == Censor et vigil rei publicae (1909–1917) == Insequentes anni Clemenceau ad duo sua munera reduxerunt, senatum et diurna. Post orationes in America Meridiana habitas (1910), pugnam contra Briand, deinde contra Caillaux resumpsit, cuius consilia Germaniae concedendi in discrimine Agadirensi et in pacto Francogermanico anni 1911 de Congo denuntiavit. Mense Maio 1913 nova acta diurna condidit, ''L'Homme libre'', et eodem anno legi de militia ad tres annos producenda suffragatus est, certamen appropinquare persuasus; annis 1912–1913 etiam [[Raimundus Poincaré|Poincaré]] viam ad praesidium rei publicae in conventu praeparatorio republicano obstruere conatus est, electionem tamen non impedivit.<ref>De ''L'Homme libre'', de lege militiae trium annorum et de comitiis praesidis creandi anni 1913: Winock, ''Clemenceau'', op. cit.; Duroselle, ''Clemenceau'', op. cit.</ref> Per Magnum Bellum in gubernia «Unionis sacrae» intrare noluit et censoris partes elegit. Die 26 Augusti 1914, cum consilium Viviani novaretur, ministerium a Briand oblatum recusavit, indignum ratus tali tempore sub alio quam se ipso servire; quod propositum per totum bellum tenuit. Acta eius, exeunte Septembri 1914 suppressa, quod vitia curationis vulneratorum vehendorum detexerant, titulo provocanti ''L'Homme enchaîné'' redierunt et cotidie contra apparatus bellici defectus, vanam magistratuum fiduciam, inanes legatorum spes pugnabant, intra fines censurae cum qua perpetuum bellum minutum gerebat. Praeses commissionis exercitus et commissionis rerum externarum senator gravissimus, frontem identidem visitabat et testes audiebat, scientiam rei bellicae colligens quam pauci parlamentarii cum eo communicabant; milites adventibus eius, usque in fossas primae aciei, assueverunt.<ref>De ''L'Homme enchaîné'' et de opera Clemenceau in commissionibus senatoriis: Duroselle, ''Clemenceau'', op. cit.; Winock, ''Clemenceau'', op. cit.</ref> Crescente civium lassitudine, post cruentum impetum a Nivelle factum, militum seditiones et operum cessationes veris anni 1917, pugnam contra eos qui de victoria desperabant suam fecit: die 22 Iulii 1917 in senatu contra Ludovicum Malvy, ministrum rerum interiorum ab anno 1914, indulgentiae erga pacis fautores accusatum, orationem accusatoriam habuit quae gubernium Ribot concussit et viam reditus sui aperuit. Eversis consiliis Ribot et Painlevé, Poincaré, qui eum minime amabat quemque Clemenceau semper oppugnaverat, eum arcessere statuit: inter Caillaux, id est pacem compositam quaerendam, et Clemenceau, id est bellum usque ad victoriam, praeses rei publicae decrevit, intellegens, ut in commentariis suis notavit, vim veteris pugnatoris fabulis iam celebratam plus valituram esse quam cuiusvis alterius consilii infirmitatem. Colloquia diebus 14 et 15 Novembris 1917 habita sunt; gubernium die 16 constitutum est.<ref>De oratione diei 22 Iulii 1917 et de gubernio constituendo: Chanet, ''Clemenceau'', op. cit.; Duroselle, ''Clemenceau'', op. cit., p. 583–588, qui commentarios Poincaré de colloquiis dierum 14 et 15 Novembris 1917 citat.</ref> == Gubernium victoriae (1917–1918) == === «Bellum gero» === Die 20 Novembris 1917 novus praeses consilii, idem minister belli, Camerae declarationem ad unam rem redactam proposuit, bellum, et fidem 418 suffragiis contra 65 (quae socialistarum erant) obtinuit. Gubernium eius, ex viris secundi ordinis et fidelibus compositum, circa manum arte coniunctam versabatur: Georgium Mandel, principem officii civilis, ducem Henricum Mordacq, principem officii militaris, Iulium Jeanneney, subsecretarium praesidio consilii additum, Georgium Wormser, a consiliis politicis. Haec potestatis contractio, quae Poincaré a summis deliberationibus arcebat, plane tamen parlamentaria mansit: Clemenceau commissionibus parebat, inspectionem parlamentariam apud exercitus accipiebat et fidem Camerae identidem petebat. Die 8 Martii 1918, socialistis respondens, programma suum paucis verbis expressit, quae posteri memoria tenuerunt: «Domi: bellum gero; foris: bellum gero. Semper bellum gero.»<ref>De declaratione diei 20 Novembris 1917 et de ratione regendi: Duroselle, ''Clemenceau'', op. cit., p. 591–592; Chanet, ''Clemenceau'', op. cit.; ''Dictionnaire Clemenceau'', op. cit. Verba diei 8 Martii 1918 in ''Journal officiel'' leguntur.</ref> Severitas primum domi exercita est. Iam die 28 Novembris 1917 Camera Malvy ad senatum in summum iudicium constitutum remisit, ipso petente, qui se purgare volebat; proditionis absolutus, mense Augusto 1918 ob officium violatum quinquennii exsilio damnatus est. Mense Decembri 1917 Camera Iosephum Caillaux immunitate privavit, suspectum commerciorum cum hoste ob colloquia de pace componenda habita; die 14 Ianuarii 1918 comprehensus, demum vere anni 1920 a summo illo iudicio condemnatus est poena quam longa custodia ante iudicium iam absumpserat, iuribus civitatis ademptis. Iustitia bellica praeterea complures hostis ministros punivit, in quibus Bolo Pacha, qui capite damnatus interfectus est. Historici consentiunt haec iudicia tam instrumenta animorum confirmandorum quam opera iustitiae fuisse: Malvy in primis piaculi vicem sustinuit. Eodem tempore, quod minus notum est, Clemenceau ab omni graviore opificum coercitione abstinuit: cessationes veris anni 1918 colloquiis et mercede tuenda potius quam vi compositae sunt.<ref>De causis Malvy et Caillaux: Duroselle, ''Clemenceau'', op. cit.; Winock, ''Clemenceau'', op. cit.; Gaston Monnerville, ''Clemenceau'', Lutetiae, Fayard, 1968. De rebus opificum per bellum: Chanet, ''Clemenceau'', op. cit.</ref> Neque bellum gerere idem erat ac desperantes tantum opprimere. Gubernium oeconomiam severe rexit, annonam et arma Ludovico Loucheur curante administravit, animos civium sustinuit censura in res politicas mitigata, in res militares inflexibili, mercedesque tuebatur ne plebs erumperet; magnae cessationes fabrorum metallicorum Parisiensium, vere anni 1918, colloquiis solutae sunt, gubernio ab omni vi se abstinente. Cum Poincaré rationes frigidae et parum familiares manserunt: praeses rei publicae, accurate certior factus sed raro consultus, in commentariis amaritudinem suam notabat, paene omni vera potestate privatus; nihilo minus usque ad victoriam praesidem consilii, quem oderat, fideliter texit. Necessitudines autem cum imperatoribus doctrinam totius vitae Clemenceau inverterunt: vetus potestatis militaris castigator ducum contra parlamentum patronus factus est, iisdem tamen civilis potestatis principatum sine ulla verecundia inculcans.<ref>De ratione regendi per bellum et de necessitudine cum Poincaré: Chanet, ''Clemenceau'', op. cit.; ''Dictionnaire Clemenceau'', op. cit.; Raymond Poincaré, ''Au service de la France'', vol. IX–X.</ref> === Discrimen veris 1918 et imperium unum === Die 21 Martii 1918 impetus Germanicus «Michael» frontem Britannicam in [[Picardia (provincia)|Picardia]] perrupit et exercitus sociorum dividere minatus est. In eo discrimine, gravissimo post pugnam ad Matronam, Clemenceau primas partes egit: Lutetiam deserendam ne cogitari quidem passus est, perstandi voluntatem imposuit, imperio inter socios uni constituendo operam dedit. In conventu apud Doullens, die 26 Martii, [[Ferdinandus Foch|Foch]] mandatum accepit actiones exercituum sociorum in fronte occidentali ordinandi; potestates eius apud Bellovacos die 3 Aprilis auctae sunt, deinde vere titulus imperatoris summi exercituum sociorum ei tributus est. Clemenceau Foch praetulerat, cuius animi ardor apud eum tristitiae [[Philippus Pétain|Pétain]] praevaluit, hoc tamen exercitibus Francicis praefecto retento: hoc par ducum contra impetus parlamentarios protexit, in primis post cladem apud «Chemin des Dames», cum die 4 Iunii 1918 duces militares interpellatoribus dedere coram Camera recusavit fidemque 377 suffragiis contra 110 obtinuit.<ref>De discrimine mensis Martii 1918, de conventu apud Doullens et de imperio uno: Duroselle, ''Clemenceau'', op. cit.; Winock, ''Clemenceau'', op. cit.; s.v. « Foch », in ''Dictionnaire Clemenceau'', op. cit.</ref> Praeses consilii, quem milites in fossis primae aciei, interdum intra teli iactum hostium, identidem videbant, «Pater Victoriae» factus est. Inde a die 18 Iulii 1918 impetus contrarius ad Matronam belli fortunam vertit; successus usque ad autumnum continuati sunt. Cum Germania exhausta indutias secundum «quattuordecim capita» praesidis [[Woodrow Wilson|Wilson]] peteret, Clemenceau inter socios consensum de condicionibus paravit quibus bellum renovari non posset. Indutiae die 11 Novembris 1918 apud Rethondes signatae sunt; eodem die coram Camera Clemenceau condiciones recitavit, Alsatiam Lotharingiamque redeuntes salutavit et Franciam, heri Dei militem, hodie humanitatis militem, semper optimae cuiusque causae militem futuram esse proclamavit. Paucis post diebus [[Academia Francica]] eum simul cum Foch cooptavit; numquam tamen in ea sedit.<ref>De itineribus ad frontem, de indutiis et de sessione diei 11 Novembris 1918: Duroselle, ''Clemenceau'', op. cit.; Winock, ''Clemenceau'', op. cit.</ref> == Pax difficilis (1919) == [[Fasciculus:Big four.jpg|thumb|Consilium Quattuor Lutetiae anno 1919: Lloyd George, Orlando, Clemenceau, Wilson.]] === Conventus Parisiensis et Consilium Quattuorvirorum === [[Deliberatio de pace componenda Lutetiae facta (1919)|Conventus pacis]] Lutetiae die 18 Ianuarii 1919 apertus est, Clemenceau praesidente. Summae res primum in Consilio Decemvirorum, deinde, ab exeunte Martio, in Consilio Quattuorvirorum agebantur, ubi Wilson, [[David Lloyd George|Lloyd George]], Orlando, Clemenceau conveniebant, qui solus ex quattuor utraque lingua utebatur. Francorum postulata eadem semper erant: Alsatia Lotharingiaque restituendae, damna reparanda, securitatis pignora in finibus [[Rhenus|Rheni]] petenda. Die 19 Februarii 1919 insidiae in eum factae sunt: Aemilius Cottin, [[Anarchismus|anarchiae]] fautor, plures [[Glans (telum)|glandes]] in raedam eius in via Franklin emisit; glande prope scapulam haerente vulneratus, praeses consilii, septem et septuaginta annorum, paucis diebus ad opus rediit et postea poenam mortis percussori suo commutari obtinuit.<ref>De conventu ordinando et de insidiis diei 19 Februarii 1919: Winock, ''Clemenceau'', op. cit.; Duroselle, ''Clemenceau'', op. cit. De venia Cottin data: Chanet, ''Clemenceau'', op. cit.</ref> Clemenceau ad colloquia parum credulus accessit. «Quattuordecim capita» ut disputationis fundamentum acceperat, quia Alsatiae Lotharingiaeque restitutionem continebant, sed neque spes paene religiosas Wilson neque fiduciam [[Confoederatio Nationum|Societati Nationum]] habitam participabat: eius institutionem accepit, non credens societatem sine armis cuiusquam securitatem praestare posse; dictum eius de «nobili candore» praesidis Americani diffidentiam exprimit quam disputationes confirmaverunt. Cum Lloyd George, qui pacem Franciae nimis utilem vitare cupiebat et ad vetera aequilibria iam respiciebat, necessitudines inter societatem et certamen fluctuabant. Discessus iratus Orlando, mense Aprili, de urbe Fiume, quam Wilson Italiae negabat, tres tantum rerum arbitros reliquit; quod autem Clemenceau postulata Italica neglexerat, Lutetiam Romamque diu alienavit. Foederis exemplar legatis Germanis die 7 Maii 1919 in Trianon-Palace propositum est, brevi caerimonia in qua superbia comitis Brockdorff-Rantzau animos accendit; post extremas concessiones a Lloyd George expressas, in primis de finibus Polonicis, Germania, renovati belli metu, subscripsit.<ref>De Consilio Quattuor, de postulatis Italicis et de foedere legatis Germanis proposito: Winock, ''Clemenceau'', op. cit.; Watson, ''Georges Clemenceau'', op. cit.</ref> Caput colloquiorum ripa sinistra Rheni erat. Contra Foch et Poincaré, qui Rhenaniam diu separandam censebant, Clemenceau die 24 Martii 1919 omni separatione politica cessit, ea condicione ut foederibus cautionis Civitates Foederatae et Britannia se obligarent Franciae oppugnatae auxilium ferre, ripa sinistra quindecim annos occupanda et perpetuo armis vacua futura. Saraviam item sibi adiungere noluit: regio Societati Nationum administranda tradita est, fodinae Franciae attributae, plebiscitum post quindecim annos promissum. Articulus 231 foederis fundamentum iuris statuit quo damna repararentur; summa pecuniae commissioni relicta est. Cum querelae Germanorum Lloyd George exeunte Maio labefactarent, Wilson adiuvante Clemenceau summam rerum servavit. Foedus die 28 Iunii 1919 in porticu Speculorum Versaliis signatum est, ubi imperium Germanicum anno 1871 proclamatum erat. Die 14 Iulii pompa Victoriae per Campos Elysios ante cenotaphium mortuorum descendit; deinde Clemenceau foedera cum ceteris victis paranda curavit: Sangermanense cum Austria et Nulliacense cum Bulgaria ante eius discessum signata sunt.<ref>De colloquiis Rhenanis et de consilio diei 24 Martii 1919 mutato: Watson, ''Georges Clemenceau'', op. cit.; Chanet, ''Clemenceau'', op. cit.; Jean-Jacques Becker, s.v. « Versailles (traité de) », in ''Dictionnaire Clemenceau'', op. cit.</ref> === Compositio statim impugnata === [[Fasciculus:Orpen, William (Sir) (RA) - The Signing of Peace in the Hall of Mirrors, Versailles, 28th June 1919 - Google Art Project.jpg|thumb|Foedus in porticu Speculorum signatur: tabula a Gulielmo Orpen picta (1919).]] Compositio Versaliensis auctori suo duplicem accusationem peperit, quae eum numquam reliquit. Foch, Poincaré dextraque nationalis, cuius censuram Iacobus Bainville complexus est pacem nimis mollem pro sua duritia appellans, Clemenceau securitatem Francicam prodidisse putabant, qui Rhenum chartarum promissis vendidisset; recusatio senatus Americani, quae cautionem Americanam Britannicamque irritam fecit, iam anno 1920 illis suffragari visa est. Contra apud Anglos et Americanos, quos liber [[Iohannes Meginhardus Keynes|Keynes]] commoverat, foedus pax Carthaginiensis erat odio Francico dictata. Recentiores historici, aequiores, angustias ostendunt quibus Clemenceau premebatur: societate obligatus, sine qua Francia nec bellum vincere nec pacem tueri poterat, id obtinuit quod civitas paene quindecies centenis milibus mortuorum exhausta a sociis iam discedere meditantibus obtinere poterat. Foedus a Cameris Francicis mense Octobri 1919 comprobatum est, sed in disputatione omnium partium querelae sonuerunt.<ref>De foederis castigatoribus: Jacques Bainville, ''Les Conséquences politiques de la paix'', Lutetiae, 1920; John Maynard Keynes, ''The Economic Consequences of the Peace'', Londinii, 1919; de nova aestimatione, Watson, ''Georges Clemenceau'', op. cit., et ''Dictionnaire Clemenceau'', op. cit.</ref> == Repulsa Ianuarii 1920 et discessus == Comitiis Novembris 1919, quibus coniunctio nationalis («Bloc national»), quae eius nomen prae se ferebat, vicit et Cameram caerulei coloris creavit, Clemenceau suffragia non petivit. Amici, Mandel praecipue, eum ad praesidium rei publicae, quod Poincaré mense Februario 1920 relicturus erat, impellebant. Ipse tacebat, nihil rogare dignatus. Aristides Briand candidaturam praesidis Camerae, [[Paulus Deschanel|Pauli Deschanel]], instruxit et contra «Tigrem» collecta odia excitavit: catholicorum, quos imagine praesidis sine ritu sacro efferendi terrebat, amicorum Caillaux et Malvy, eorum denique quos foedus deceperat. In conventu praeparatorio factionum republicanarum, die 16 Ianuarii 1920, Deschanel Clemenceau 408 suffragiis contra 389 antecessit. Quamquam comitia sollemnia nondum acta erant, Clemenceau candidaturam statim retraxit, scribens se mandatum recusaturum etiam si maior pars deferret, neque se invita maiore parte regendo dignitatem minuere velle. Die 17 Ianuarii congressus Deschanel 734 suffragiis elegit; postridie Clemenceau cum ministris se magistratu abdicavit neque victorem, salutatum venientem, admisit. Diurna sociorum hanc ingratitudinem indignata sunt; dictum Lloyd George attributum communem stuporem expressit: hoc tempore ipsos Francos Iohannam Arcensem cremavisse.<ref>De comitiis praesidis creandi mensis Ianuarii 1920: Winock, ''Clemenceau'', op. cit.; Duroselle, ''Clemenceau'', op. cit.; Samuël Tomei, s.v. « Deschanel », in ''Dictionnaire Clemenceau'', op. cit.</ref> == Ultimi anni (1920–1929) == === Itinera, amicitiae, extrema certamina === [[Fasciculus:Georges Clemenceau et Claude Monet.jpg|thumb|Clemenceau apud Claudium Monet in horto Givernensi.]] Omni munere liberatus, duodeoctoginta annos natus, Clemenceau vitam inter domicilium suum viae Franklin, quod ab anno 1895 incolebat, et «Bélébat» dividebat, humilem domum in harenis maritimis apud Saint-Vincent-sur-Jard exeunte anno 1919 in perpetuum conductam, mari obversam, ubi hortum colebat et scribebat; a fratre Paulo alienatus, in praediis familiae morari non iam poterat. Itinera fecit: in [[Aegyptus|Aegyptum]] et Sudaniam vere anni 1920, deinde, a Septembri 1920 ad Martium 1921, longum iter per Asiam meridianam et orientalem, quod ab [[India]] per [[Srilanca|Taprobanen]], [[Singapura|Singapuram]], [[Birmania|Birmaniam]] eum duxit, venatione tigridis interposita quam in epistulis cum irrisione narrat. Anno 1922, Americanorum discessu sollicitus, unum et octoginta annos natus in Civitates Foederatas navigavit ut orationibus populum officiorum Europae debitorum admoneret; multitudines eum laetissime exceperunt, effectus politicus exiguus fuit. Magna cum Claudio Monet amicitia ultimos annos implevit: ipse pictorem senescentem sustinuit, ei persuasit ut oculos secari pateretur, et perfectionem donationemque Nymphaearum curavit, quae paulo post mortem Monet, exeunte anno 1926, in Orangerie collocatae sunt.<ref>De itineribus otii et de amicitia cum Monet: Duroselle, ''Clemenceau'', op. cit., p. 823–825 (de itinere Americano anni 1922) et 832–833 (de domo Bélébat); Chanet, ''Clemenceau'', op. cit.; ''Dictionnaire Clemenceau'', op. cit.</ref> Otium tamen non prorsus abdicatio fuit. Clemenceau foederum custodem victoriaeque vigilem se praestabat: fidelium suorum, Mandel et Tardieu, cursus fovebat, pignora anni 1919 paulatim dissolvi anxius spectabat, et mense Octobri 1921 monumentum militum Vendeae apud Sainte-Hermine dedicandum suscepit, ubi sculptor Sicard eum, ipso ita volente, inter milites finxit. Cetera omnia recusavit: honores, insignia (etiam [[Legio Honoris|Legionis honoris]], quam numquam acceperat), sellam Academiae quam vacuam reliquit, revocationes quae per discrimina annorum post 1920 multiplicabantur. Nihil iam exspectare volebat nisi a labore suo et a mari, quod ex Bélébat, «tuguriolo» suo harenarum, contemplabatur, ubi hortum minutum, multis paulatim sementibus, disciplinae Givernianae multum debentem creaverat.<ref>De monumento apud Sainte-Hermine et de honoribus recusatis: Chanet, ''Clemenceau'', op. cit.; ''Dictionnaire Clemenceau'', op. cit.</ref> === Scriptor vespertinus === Otium studiosum fuit. Praeter libellum de [[Demosthenes|Demosthene]] (1926), rogatu Margaritae Baldensperger scriptum, editricis anno 1923 cognitae, ad quam centenas extremi amoris epistulas misit, anno 1927 edidit ''Au soir de la pensée'', magnam summam philosophicam duobus voluminibus, in qua senex, philosophiae positivae et Darwini alumnus, de cognitione, religionibus, hominis in universo loco meditatur; deinde libellum de Claudio Monet (1928). Editio postuma libri ''Mémorial'' Foch, anno 1929 a Raymundo Recouly curata, colloquiorum collectio in qua Foch eum pacem perdidisse accusabat, silentium quod sibi imposuerat rumpere coegit: paucis mensibus dictavit ''Grandeurs et misères d'une victoire'', responsum vehemens et testamentum politicum, quod post mortem, anno 1930, editum est. In eo adhuc nocte inter dies 21 et 22 Novembris 1929 laborabat.<ref>De operibus annorum post 1920 et de origine libri ''Grandeurs et misères d'une victoire'': Samuël Tomei, s.v. « Grandeurs et misères d'une victoire », in ''Dictionnaire Clemenceau'', op. cit.; Duroselle, ''Clemenceau'', op. cit.</ref> === Mors et funus === [[Fasciculus:25-11-29, inhumation de Clemenceau, au Colombier, à Mouchamps, la tombe - btv1b53223226p.jpg|thumb|Sepulcrum Clemenceau in praedio Le Colombier, die 25 Novembris 1929.]] Georgius Clemenceau domi suae Parisiensi die 24 Novembris 1929 mortuus est, undenonagesimum annum agens. Ex eius voluntate, quae omnem caerimoniam, omnem pompam, omnes flores excludebat, cum gubernium funus publicum offerret, corpus noctu in Vendeam translatum et die 25 Novembris in praedio Le Colombier prope Mouchamps, iuxta patrem, in fossa simplici pridie effossa, coram familia et paucis fidelibus humatum est. Nulla inscriptio sepulcrum signat, quod sola stela indicat, Minerva a Sicard sculpta superposita. Pauci agricolae vicini et incolae vicorum quos funus transibat, in liminibus taciti stantes, soli huius in natalem terram reditus testes fuerunt.<ref>De morte et de sepultura in praedio Le Colombier: Duroselle, ''Clemenceau'', op. cit., ex testimonio ducis Mordacq; s.v. « Musée Clemenceau », in ''Dictionnaire Clemenceau'', op. cit.</ref> == Doctrina politica == Clemenceau nullum umquam doctrinae librum composuit, sed milia commentariorum, orationes, libri cogitationem cohaerentem effingunt, cuius caput praebet sententia in Camera die 29 Ianuarii 1891, cum de fabula ''Thermidor'' Sardou disputaretur, prolata: res novas Francicas unum corpus esse, quod dividi non possit. Res publica ei non una e multis imperii formis erat, sed perfectio anni 1789 semper inchoata: inde repudiatio legum constitutionalium anni 1875, quas pactum cum regum fautoribus iudicabat; inde diuturnum adversus senatum et praesidium rei publicae odium; inde studium inspectionis parlamentariae; inde denique (quod ex anno 1870 et causa Dreyfusiana didicerat) certa sententia potestatem militarem civili subiciendam esse, quam regulam etiam in bello gerendo servavit.<ref>De doctrina republicana, de sententia unius corporis (sessio diei 29 Ianuarii 1891) et de principatu potestatis civilis: Chanet, ''Clemenceau'', op. cit.; Winock, ''Clemenceau'', op. cit.; ''Dictionnaire Clemenceau'', op. cit.</ref> Laicitas eius e libera cogitatione a patre accepta et e philosophia positiva institutionis medicae fluebat. Deum constanter negans, librorum [[Ioannes Stuart Mill|Stuart Mill]] interpres, Darwini et [[Augustus Comte|Comte]] alumnus, religiones explicationes mundi obsoletas habebat, sed pugnam contra ecclesiam institutam a libertate conscientiae credentium semper distinxit, quam iam praefectus Montis Martyrum edixerat et lege separationis anni 1905 servavit: nullam religionem civitatis esse debere, nullam cultuum vexationem. Haec philosophia materiae, sub vitae vesperum in ''Au soir de la pensée'' exposita, etiam singularia consectaria habuit, ut illam misericordiam ad animalia extensam, «Quintum Statum» dolentium sine voce, qua eorum defensionis praecursor fuit.<ref>De libera cogitatione, de philosophia positiva et de libro ''Au soir de la pensée'': Winock, ''Clemenceau'', op. cit.; Duroselle, ''Clemenceau'', op. cit.; de « Quinto Statu » animalium (commentarius in ''La Justice'' diei 10 Aprilis 1895, in ''Le Grand Pan'' receptus), ''Dictionnaire Clemenceau'', op. cit.</ref> In quaestione sociali Clemenceau locum proprium et incommodum tenebat, quem ipse ita definiebat: singulorum ius cum mutua omnium cura coniungendum. Persuasus miseriam opificum, quam medicus Montis Martyrum prope viderat, rei publicae non minus nocere quam apertos eius hostes, «Quartum Statum» reformationibus inserere volebat: iure sodaliciorum, tempore operis finito, pensionibus, tributo ex reditibus. Sed bonorum communionem respuebat, quae singulos fictae cuidam civitati immolaret, et ordinum certamen, quod unitatem nationis republicanae frangeret: huc spectat eius cum Jaurès controversia anni 1906, in qua consiliis socialistarum naturae humanae cognitionem et rationem rerum gradatim acquirendarum opposuit. Eadem ratio imperium eius rexit: cessationem ut ius defendere, seditionem ut crimen frangere.<ref>De singulorum iure cum omnium cura coniuncto et de controversia cum Jaurès mensis Iunii 1906: Duroselle, ''Clemenceau'', op. cit.; Winock, ''Clemenceau'', op. cit.; ''Dictionnaire Clemenceau'', op. cit.</ref> Denique de gentibus ita sentiebat ut patriae amorem Iacobinum cum iurium omnium gentium communione coniungeret. Natio Francica, rerum novarum filia, exempli munus habebat, non dominationis: inde coloniarum expugnationis censura ob aequalitatem populorum, etiamsi imperii iam parti administrationem postea suscepit. Ex itinere Americano et discrimine Boulangistico didicerat Caesaribus et servatoribus omnibus perpetuo diffidere; ex anno 1870 certam opinionem Germaniam, Bismarcki deinde Guilelmi, praecipuum periculum manere: quo nitebatur eius studium consensionis cum Anglia et Civitatibus Foederatis, quas usque ad extremum illud iter Americanum necessarium pacis pignus habuit.<ref>De coloniarum censura, de patriae amore republicano et de Caesarum diffidentia: Chanet, ''Clemenceau'', op. cit.; Watson, ''Georges Clemenceau'', op. cit.; Winock, ''Clemenceau'', op. cit.</ref> == Homo privatus == Prius orator et scriptor pugnax quam vir publicus innotuit. In rostris Clemenceau genus dicendi novum imposuit: sententias breves, irrisionem mortiferam, omnem affectuum ostentationem repudiatam, artem verbi quod ferit; imaginum ridicularum pictores mature illam faciem malis altis demissisque mystacibus arripuerunt, formas eius varias per aetates fingentes, ab «eversore ministeriorum» ad «primum vigilem» et «Patrem Victoriae». Cognomen «Tigris», a diurnis ineunte saeculo, etiam ante primum ministerium, vulgatum, indolem pugnacem, amicis aeque ac inimicis formidolosam, apud aequales posterosque complexum est. Idem certator singularis erat: Clemenceau gladio et sclopeto cum pluribus adversariis pugnavit, cum Déroulède anno 1892, cum Paulo Deschanel anno 1894, cum Drumont anno 1898, nullo tamen ex his certaminibus graviter laeso, et haec hominis periculosi fama pars auctoritatis eius erat.<ref>De imaginibus ridiculis et de certaminibus singularibus: ''Dictionnaire Clemenceau'', op. cit., s.v. « caricature » et « duel » (haec altera a Jean-Noël Jeanneney scripta); Duroselle, ''Clemenceau'', op. cit., p. 399–401.</ref> Persona publica saepe hominem texit. Brevis, quadratus, eques peritissimus qui cotidie mane in nemore Bononiensi equitabat, ab adulescentia gladio exercitatus, Clemenceau familiares electos colebat: paucos amicos politicos, sed artificum et litteratorum amicitias artissimas, Claudii Monet imprimis, Gustavi Geffroy, Augusti Rodin, Iaponis viri publici [[Saionji Kinmochi]]. Artis Iaponicae collector, picturae quae impressionistica vocatur iam annis post 1880 defensor, Graecarum litterarum studiosus qui [[Aeschylus|Aeschylum]] et [[Plato|Platonem]] ipsis verbis legebat, idem tota vita indefesse laborabat, ante lucem surgens, parum dormiens. Surditas crescens et diabetes, insulino ab anno 1923 curatus (inter prima eius medicaminis exempla in Francia), vim eius iam fabulis celebratam vix minuerunt. Deum constanter negans omne religionis solacium recusavit, numquam tamen credentes vexavit; ultima eius voluntas, summae simplicitatis, illam constantiam sine spe alterius vitae continuat qua liber ''Au soir de la pensée'' imbutus est. Post divortium anni 1892 caelebs mansit, sed non solitarius: filia Theresia ab anno 1908 apud eum vixit, et amores eius, a comitissa d'Aunay ad Margaritam Baldensperger, epistularum copiam aluerunt quae inter pulcherrimas illius aetatis numerantur.<ref>De vita privata, de amicitiis cum artificibus et de epistulis: Duroselle, ''Clemenceau'', op. cit., p. 875–877 de valetudine; ''Dictionnaire Clemenceau'', op. cit., imprimis de diabete et de insulino inde ab anno 1923 in valetudinario Americano apud Neuilly accepto; Georges Clemenceau, ''Lettres à une amie, 1923-1929'', Lutetiae, Gallimard, 1970.</ref> == Memoria et historici == === Memoria disputata === [[Fasciculus:Georges Clemenceau Statue Paris.jpg|thumb|Statua a Francisco Cogné sculpta, Lutetiae prope Campos Elysios (anno 1932 erecta).]] Gloria «Patris Victoriae», anno 1918 ingens et post mortem narrationibus familiarium (Ioannis Martet, ducis Mordacq, Georgii Wormser) alita, non impedivit tamen quominus memoria eius diu incommoda esset. Dextra catholica et [[Carolus Maurras|Maurrassiana]] ei nec odium clericorum nec Versalias ignovit; sinistra socialistarum et communistarum memoriam «fractoris cessationum» et «bestiae rufae» fovit, adeo ut nomen eius e fastis sinistrae Francicae diu abesset. Statua tamen a Francisco Cogné anno 1932 in circo Camporum Elysiorum erecta, museum in domicilio eius viae Franklin institutum, Bélébat conservata, domus natalis in museum nationale conversa loca memoriae popularis numquam deficientis fixerunt; et exemplum Clemenceau, inde ab anno 1940 ([[Carolus de Gaulle|de Gaulle]] exemplum anni 1917 invocabat) usque ad discrimina nostrae aetatis, invocatur quotiens de auctoritate civitatis et virtute in rebus adversis agitur.<ref>De memoria Clemenceau: ''Dictionnaire Clemenceau'', op. cit., imprimis s.v. « caricature » et « Action française »; Winock, ''Clemenceau'', op. cit.</ref> Memoria etiam sua loca habet. Praeter statuam Parisiensem et museum viae Franklin, iam anno 1931 opera Iulii Jeanneney fideliumque apertum, Vendea summam memoriae continet: domus natalis apud Mouilleron-en-Pareds (quo in vico etiam Ioannes de Lattre de Tassigny natus est) museum nationale utrique viro dicatum continet; Bélébat, apud Saint-Vincent-sur-Jard, eo statu servata quo Clemenceau eam reliquit, inter loca regionis frequentissima manet; sepulcrum denique in Le Colombier, sine nomine, sine titulo, peregrinationis tacitae meta factum est. Classis Francica navi aeroplanis vehendis nomen Clemenceau dedit, quae ab anno 1961 ad annum 1997 in classe meruit; centena oppida viis, plateis, scholis idem nomen dederunt; et centesimus a victoria annus anno 2018 celebratus singularem locum confirmavit quem in memoria nationali tenet vir qui vivus honores fere omnes recusaverat.<ref>De museo viae Franklin et de locis memoriae Vendeanis: s.v. « Musée Clemenceau », in ''Dictionnaire Clemenceau'', op. cit.</ref> === Historicorum iudicium === Historici diu inter laudatores fideles et accusatores adversarios fluctuaverunt. Studium Iacobi Julliard de Clemenceau «fractore cessationum» (1965) examen criticum primi ministerii aperuit; biographia Davidis Robin Watson (1974) primam totius vitae tractationem doctam praebuit, quam secuta sunt magnum opus Ioannis Baptistae Duroselle (1988), tabulis musei Clemenceau nisum, deinde biographia Michaelis Winock (2007), scriptori et morum iudici non minus quam viro publico intenta. Dictionarium Clemenceau, a Sylvia Brodziak et Samuële Tomei curatum, et libellus Ioannis Francisci Chanet, qui hominem in ipsum aestum passionum republicanarum reponit, hanc novam aestimationem produxerunt, repugnantiis viri attentam: conciliator anni 1871 belli integri auctor factus est, senatus contemptor senator, coloniarum adversarius imperii administrator, defensor cessantium apud Carmaux eorundem in imperio adversarius. Haec ipsa inter optima proposita et imperii usum discordia, aperte suscepta nec dissimulata, efficit ut Clemenceau hodie inter aptissima studiorum argumenta habeatur ad mores civiles republicanorum cognoscendos.<ref>Jacques Julliard, ''Clemenceau briseur de grèves'', op. cit.; David Robin Watson, ''Georges Clemenceau. A Political Biography'', op. cit.; Jean-Baptiste Duroselle, ''Clemenceau'', op. cit.; Michel Winock, ''Clemenceau'', op. cit.; Sylvie Brodziak et Samuël Tomei (ed.), ''Dictionnaire Clemenceau'', op. cit.; Jean-François Chanet, ''Clemenceau'', op. cit.</ref> == Notae == <references /> == Opera praecipua Georgii Clemenceau == * ''De la génération des éléments anatomiques'', thèse de médecine, 1865. * ''La Mêlée sociale'', Lutetiae, Fasquelle, 1895. * ''Le Grand Pan'', Lutetiae, Fasquelle, 1896. * ''Les Plus Forts'', roman, Lutetiae, Fasquelle, 1898. * ''L'Iniquité'' (1899) et ''Vers la réparation'' (1899), premiers recueils des articles de l'affaire Dreyfus, suivis de cinq autres volumes jusqu'en 1903. * ''Le Voile du bonheur'', pièce en un acte, 1901. * ''Démosthène'', Lutetiae, Plon, 1926. * ''Au soir de la pensée'', Lutetiae, Plon, 2 vol., 1927. * ''Claude Monet. Les Nymphéas'', Lutetiae, Plon, 1928. * ''Grandeurs et misères d'une victoire'', Lutetiae, Plon, 1930 (opus postumum). == Bibliographia == === Biographiae et studia === * Jean-Baptiste Duroselle, ''Clemenceau'', Lutetiae, Fayard, 1988. * Michel Winock, ''Clemenceau'', Lutetiae, Perrin, 2007. * David Robin Watson, ''Georges Clemenceau. A Political Biography'', Londinii, Eyre Methuen, 1974. * Jean-François Chanet, ''Clemenceau. Dans le chaudron des passions républicaines'', Lutetiae, Gallimard, 2021 (praemio Lucien-Febvre anno 2023 ornatus). * Sylvie Brodziak et Samuël Tomei (ed.), ''Dictionnaire Clemenceau'', Lutetiae, Robert Laffont, in serie « Bouquins », 2017. * Jacques Julliard, ''Clemenceau briseur de grèves. L'affaire de Draveil-Villeneuve-Saint-Georges'', Lutetiae, Julliard, in serie « Archives », 1965. * Gaston Monnerville, ''Clemenceau'', Lutetiae, Fayard, 1968. === Testimonia et fontes === * Jean Martet, ''Le Silence de M. Clemenceau'', Lutetiae, Albin Michel, 1929 ; ''M. Clemenceau peint par lui-même'', Lutetiae, Albin Michel, 1929 ; ''Le Tigre'', Lutetiae, Albin Michel, 1930. * Henri Mordacq, ''Le Ministère Clemenceau. Journal d'un témoin'', Lutetiae, Plon, 4 vol., 1930-1931 ; ''Clemenceau au soir de sa vie, 1920-1929'', Lutetiae, Plon, 2 vol., 1933. * Georges Wormser, ''La République de Clemenceau'', Lutetiae, PUF, 1961 ; ''Clemenceau vu de près'', Lutetiae, Hachette, 1979. * Georges Clemenceau, ''Grandeurs et misères d'une victoire'', Lutetiae, Plon, 1930 ; ''Au soir de la pensée'', Lutetiae, Plon, 2 vol., 1927 ; ''Lettres à une amie, 1923-1929'', Lutetiae, Gallimard, 1970. == Nexus externi == {{CommuniaCat|Georges Clemenceau|Georgium Clemenceau}} {{Fontes biographici}} * [http://musee-clemenceau.fr/ De museo Clemenceau] {{Formula:Praesidentes consilii et Primi ministri Rei Publicae Francicae}} {{Appendicula de hac pagina| {{Nuntium de pagina mensis|7|2026}} }} {{DEFAULTSORT:Clemenceau, Georgius}} [[Categoria:Primi ministri Franciae]] [[Categoria:Diurnarii Franciae]] [[Categoria:Scriptores Franciae]] [[Categoria:Nati 1841]] [[Categoria:Mortui 1929]] [[Categoria:Georgius Clemenceau|!]] [[Categoria:Auctores Francogallici]] l7b3zl33xoeqzet3r82uebhb093agzz 0 32100 3969419 3716990 2026-07-01T23:32:17Z InternetArchiveBot 139091 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 3969419 wikitext text/x-wiki {{Capsa hominis Vicidata}} [[Fasciculus:Nathaniel_Dance_Lord_North.jpg|thumb|Fridericus North]] ''' Fridericus North, secundus Comes Guilford''' ( [[Londinium|Londinii]] natus die [[13 Aprilis]] [[1732]] - ibidem obiit die [[5 Augusti]] [[1792]]) fuit vir publicus [[Anglia]]e factionis conservativae (''tory'') et primus minister [[Britanniarum Regnum|Britanniarum Regni]] a die [[28 Ianuarii]] [[1770]] usque ad diem [[22 Martii]] [[1782]]. == Bibliographia == * Peter Whiteley, ''Lord North: the prime minister who lost America''. Londinii: Hambledon. ISBN 1-85285-145-7 {{Google Books|pCZLeb-4lfYC|Paginae selectae}} == Nexus externus == *[http://webarchive.nationalarchives.gov.uk/20080908204515/http://www.number10.gov.uk/history-and-tour/prime-ministers-in-history/lord-north De Friderico North] in pagina officialis administrationis [[Regnum Unitum|Regni Uniti]]. {{bio-stipula}} {{Formula:Gubernatores Britanniarum Regni}} {{DEFAULTSORT:North, Fridericus}} [[Categoria:Alumni Collegii Etonensis]] [[Categoria:Gubernatores Regni Britanniarum]] [[Categoria:Nati 1732]] [[Categoria:Mortui 1792]] d1jz3ab5ijar6j67o9ykeghw6zxksum 0 37505 3969469 3915960 2026-07-02T04:09:49Z InternetArchiveBot 139091 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 3969469 wikitext text/x-wiki {{Capsa hominis Vicidata}} '''Georgius Bizet''' (natus ''Georgius Alexander Caesar Leopoldus Bizet''<!--Re vera? Latine natus?--> die [[25 Octobris]] [[1838]] [[Lutetia]]e; mortuus die [[3 Iunii]] [[1875]] [[Burgivallis|Burgivalle]] in vico apud [[Lutetia]]m) fuit [[compositor]] [[Francia|Francicus]] modo [[motus romanticus|romantico]] favens. Cuius [[magnum opus]] est ''[[Carmen (opera)|Carmen]]'', [[opéra comique]] more [[verismus|verismo]], [[libellus|libello]] e [[mythistoria]] [[Prosper Mérimée|Prosperi Mérimée]] posito, primum die [[3 Martii]] [[1875]] publice oblata. Ab anno [[1848]] musicae apud [[Conservatorium Parisiense]] studebat. == Nexus externi == {{Communia|Georges Bizet|Georgium Bizet}} * [https://web.archive.org/web/20150113024802/http://www.operone.de/komponist/bizet.html De Georgeo Bizet] – Biographia ac index operum * [https://web.archive.org/web/20100110132945/http://w3.rz-berlin.mpg.de/cmp/bizet.html De Georgeo Bizet] {{ling|Anglice}} {{bio-stipula}} {{Myrias|Homines}} {{DEFAULTSORT:Bizet, Georgius}} [[Categoria:Nati 1838]] [[Categoria:Mortui 1875]] [[Categoria:Alumni Conservatorii Parisiensis]] [[Categoria:Compositores Franciae]] fff9up036d1gmegf7a6weh1fyhpotll 0 37922 3969389 3733107 2026-07-01T17:47:33Z ~2026-37788-89 211624 Fixed grammar 3969389 wikitext text/x-wiki {{Capsa urbis Vicidata}} '''Brazzapolis''',<ref>Cf. "[https://www.catholic-hierarchy.org/diocese/dbraz.html Archidioecesis Brazzapolitana]"</ref> vulgo ''Brazzaville'' est [[urbs]] 1 373 382 incolarum<ref>[http://www.cnsee.org/index.php?option=com_content&view=article&id=135%3Apopdep&catid=43%3Aanalyse-rgph&Itemid=2 Incolae Praefecturarum Congensium] (francogallice)</ref> et caput [[Respublica Congensis|Reipublicae Congensis]]. In Brazzapoli est [[universitas]] [[Marien Ngouabi]] dicata, sola Reipublicae Congensis. == Historia == Urbs, die [[3 Octobris]] [[1880]] ab exploratore [[Francia|Francico]], [[Petrus Savorgnan de Brazza|Petro Savorgnan de Brazza]] condita, ab anno [[1910]] usque ad annum [[1958]] fuit coloniae [[Africa Aequatorensis Francica|Africae Aequatorensis Francicae]] caput. == Ecclesia catholica == Brazzaville est sedes [[archiepiscopus|archiepiscopalis]] [[Ecclesia catholica|Ecclesiae catholicae]] (Archidioecesis Brazzapolitanus). Praesens archiepiscopus est [[Anatolius Milandou]]. == Notae == <references /> == Nexus externi == {{communiaCat|Brazzaville|Brazzapolim}} {{Coord|4|16|0|S|15|17|0|E|display=title}} * [http://www.mairiedebrazzaville.com/ Pagina officialis] * [https://web.archive.org/web/20070928021601/http://www.izf.net/izf/documentation/cartes/centreVille/brazzaville.htm Tabula Brazzapolis] {{urbs-stipula}} {{Urbes Africae maximae}} {{Urbes Africae capitales}} {{Myrias|Geographia}} [[Categoria:Brazzapolis|!]] [[Categoria:Condita 1880]] [[Categoria:Capita]] [[Categoria:Urbes milies milium incolarum]] d25fie1v33hu7ws48powfz4adheqpgm 0 40197 3969523 3593801 2026-07-02T10:26:05Z InternetArchiveBot 139091 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 3969523 wikitext text/x-wiki {{pro pagina discretiva vide|Saponaria (discretiva)}} {{Capsa urbis Vicidata}} [[Fasciculus:Grumento Nova.jpg|thumb|Grumentum (Basilicata)]] '''Grumentum'''<ref name=":0">[https://books.google.it/books?id=UvsEaRJt0ZAC&dq=Il+mondo+antico,+moderno,+e+novissimo,+tomo+1&hl=it&source=gbs_navlinks_s ''Il mondo antico, moderno, e novissimo'', Tomo primo]</ref><ref name="CathHier">{{CathHierDiocese|2g62|Dioecesis Grumentina}}}</ref> (alia nomina: ''Grumentum Novum'',<ref name="Nomi d'Italia" /> ''Pumentum'',<ref name=":0" /> ''Saponaria'',<ref name="Sacco">{{Sacco}}}</ref><ref name="Nomi d'Italia">{{AA.VV. Nomi d'Italia}}</ref> ''Saponaria Grumentina''<ref name="Nomi d'Italia" />) ([[Lingua Italiana|Italiane]]: ''[[:it:Grumento Nova|Grumento Nova]]'') est [[oppidum]] [[Italia]]e et [[Commune Italiae|municipium]], circiter 1&thinsp;740 incolarum, in [[Regio Italiae|Regione]] [[Lucania]] et in [[Provincia Potentina]] situm. Incolae ''Grumentini''<ref name="CathHier" /> appellantur. === Sententia === Sententia municipalis est: ''Illa ego quae alatis nitebar turris olim''. == Historia == * [[Grumentum (urbs antiqua)]] == Clari cives == === Nati === * [[Ocellus Lucanus]] * [[Aurora Sanseverino]] * [[Bonifacius Petrone]] * [[Amatus Danio]] * [[Franciscus Pricolo]] === Mortui === * [[Laverius martyr]] == Aedificia egregia == * Ecclesia Mater S. Antonini Episcopi et Martyris. == Ecclesia Catholica Romana == Grumentum fuit [[sedes episcopalis]] [[Ecclesia Catholica Romana|Ecclesiae Catholicae Romanae]] et hodie [[Sedes Titularis Ecclesiae Catholicae Romanae|Sedes Titularis]] [[Ecclesia Catholica Romana|Ecclesiae Catholicae Romanae]]. Nomen sedis episcopalis [[Dioecesis Grumentina]]<ref name="CathHier" /> est. Hodie municipium ad [[Archidioecesis Potentina-Murana-Marsicensis|Archidioecesem Potentinam-Muranam-Marsicensem]] pertinet. == Fractiones, vici et loci in municipio == === Fractiones === ''Bacino Pertusillo''. == Municipia finitima == * [[Marsicum Vetus]] * [[Moliternum]] * [[Mons Murrus]] * [[Sarconium]] * [[Spinusium]] * [[Tramutula]] * [[Videianum]] {{NexInt}} * [[Lucania]]m (regio) * [[Provincia Potentina|Provinciam Potentinam]] * [[Potentia (Italia)|Potentiam]] (urbs) * [[Municipium Italiae]] == Nexus externi == * [http://www.grumento-nova.it/ Situs publicus]{{Nexus deficit|date=July 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} {{communiaCat|Grumento Nova|Grumentum}} == Pinacotheca == <gallery> Fasciculus:Map of comune of Grumento Nova (province of Potenza, region Basilicata, Italy).svg|Collocatio finium Municipii in Provincia Potentina. Imago:Valle di Grumento.jpg|Despectus in Vallem Grumentinam. </gallery> == Notae == <references/> [[Categoria:Saponaria (Lucania)|!]] db4mh6vqhjl5zxfxeghvc9ff79thl5x 0 43246 3969522 3813348 2026-07-02T09:21:13Z InternetArchiveBot 139091 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 3969522 wikitext text/x-wiki '''''Granma''''' ([[Hispanice]], ex [[Lingua Anglica|Anglico]] ''grandma'' 'avia') est ille [[celox]] quo anno [[1956]] [[Fidelis Castro]] suique a [[Mexicum|Mexico]] [[Cuba]]m navigaverunt ut [[Fulgentius Batista|Fulgentii Batistae]] imperium deicerent. Nomen huius celocis e nomine matris primi possessoris tractum est.<ref>Vanessa Arrington, Associated Press, "Roots of Cuban Revolution Lie in the East," [http://www.foxnews.com/printer_friendly_wires/2006Jul25/0,4675,CubaRootsoftheRevolutionLH1,00.html ] (Iulii 2006); inventum [[14 Januarii]] [[2007]]. [Nuntius], ''Time,'' [https://web.archive.org/web/20081202165523/http://jcgi.pathfinder.com/time/magazine/article/0,9171,899011,00.html ''Down with Imperialism* 12,000 Miles Away - TIME'' apud jcgi.pathfinder.com], inventum [[3 Decembris]] [[2006]].</ref> Haec navis longitudinis sexaginta{{dubsig}}<!-- Nescio an de pedibus anglicis an romanis agatur. --> pedum (i. e. duodeviginti metrorum} anno [[1943]] constructa erat. [[petroleum|Petroleo]]{{dubsig}} movenda duodecim hominum capabilis fuit.<!-- The 60-foot (18-meter) diesel-powered [[cabin cruiser]] … --> [[Fasciculus:Granma-route-mine-20.png|thumb|left|300px|''Granmae'' navigatio abs [[Tuxpanum|Tuxpano]] ad [[Litus Las Coloradas]]]] == Notae == <references/> == Nexus == * [http://www.tribuna.islagrande.cu/curiosas/yate3d.htm ¿Cómo se compró el Yate Granma?]{{Nexus deficitur|date=October 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [https://web.archive.org/web/20021021020433/http://www.granma.cu/INGLES/noviem4/48collado-i.html After receiving U.S. congressional recognition, he became the "Granma" helmsman] * [http://www.themilitant.com/1996/6013/6013_25.html Che Guevara's account of the ''Granma's'' voyage] * [http://www.cuba.cu/gobierno/discursos/2001/ing/f021201i.html Fidelis Castro memorat navigationem super ''Granma''] * [https://web.archive.org/web/20150405094434/http://www.historyofcuba.com/history/granma.htm Landing of the ''Granma'' on historyofcuba.com] * [https://web.archive.org/web/20070918082635/http://www.phogle.com/en/photos/2521.html Photo of the Granma Memorial] * [https://web.archive.org/web/20060901074401/http://www.psupress.psu.edu/Justataste/samplechapters/justatasteDosal.html Navigatio ''Granma''] [[Categoria:Musea Cubana]] [[Categoria:Musea militaria]] [[Categoria:Historia Cubae]] [[Categoria:Naves]] cqq2r3oh1dssd397x7cr9y1ybtfdkwa 0 44204 3969397 3290187 2026-07-01T19:07:09Z InternetArchiveBot 139091 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 3969397 wikitext text/x-wiki {{Capsa factionis | nomen_factio = Foedus Viridium | nomen_nativum = Federazione dei Verdi | signum_factionis = | ductor_senator = | ductor_repraesentans = | ductor = | praeses = | cathedra = | interpres = | ductor1_title = | nomen1_ductoris = | ductor2_title = | nomen2_ductoris = | ductor3_title = | nomen3_ductoris = | conditus_est = 1990 | solvitus_est = | praetorium = [[Roma]] | diarium = | ideologia = [[Ideologia viridis]] <br /> [[Pacifismus]] <br /> [[Socialismus]] [[oecologia|oecologicus]] | ars_fiscalis = | ars_socialis = | patria = [[Italia]] | res_internationalis = | color_factionis = #556B2F | nexus = [http://www.verdi.it/ www.verdi.it] | adnotationes = }} [[Fasciculus:Tutti in pacs pecoraro scanio by Stefano Bolognini.jpg|201px|thumb|[[Alphonsus Pecoraro Scanio]], Foederis Viridium dux]] '''Foedus Viridium''' ([[Lingua Italiana|Italiane]]: ''[[:it:Federazione dei Verdi|Federazione dei Verdi]]'') est [[factio politica]] [[Italia|Italica]]. Novis petitionibus mense Aprili 2008 haec factio coniuncta cum aliis factionibus in nova factione [[Sinistra - arcus caelestis|Sinistra - arco caelesti]] intererit. == Duces factionis == * [[Carolus Ripa di Meana]] , [[21 Martii]] [[1993]] - [[24 Novembris]] [[1996]] * [[Ludovicus Manconi]] , [[24 Novembris]] [[1996]] - [[25 Iulii]] [[1999]] * [[Gratia Francescato]], [[25 Iulii]] [[1999]] - [[1 Decembris]] [[2001]] * [[Alphonsus Pecoraro Scanio]], [[1 Decembris]] [[2001]] - '' '' == Nexus externus == [https://web.archive.org/web/20110211044555/http://verdi.it/ Pagina propria] [[Categoria:Constituta 1990]] [[Categoria:Factiones politicae Italicae]] [[Categoria:Factiones oecologistae]] 5iva8a060li3t3btvzkjkmxi6njhk3i 0 46924 3969420 3716998 2026-07-01T23:38:55Z InternetArchiveBot 139091 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 3969420 wikitext text/x-wiki [[Fasciculus:Smetana.jpg|thumb|200px|Fridericus Smetana]] '''Fridericus Smetana''' ([[Bohemice]]: ''Bedřich Smetana''; natus [[Litomislium|Litomislii]]<ref>https://web.archive.org/web/20251006070823/https://mmh.cz/lingua/lamj_la#cesko</ref> in [[Bohemia]] [[2 Martii]] [[1824]], mortuus [[Praga]]e [[12 Maii]] [[1884]]) fuit [[compositor]] Bohemicus. Eius opus celeberrimum est ''Moldava.'' == Opera == === Theatra lyrica === * ''Brandenburgi in Bohemia'' (''Braniboři v Čechách'', [[1866]]) * ''Sponsa venditur'' (''[[Prodaná nevěsta]]'', [[1866]]) * ''Dalibor'' ([[1868]]) * ''Libussa'' (''Libuše'', [[1881]]) * ''Duae viduae'' (''Dvě vdovy'', [[1874]]) * ''Osculum'' (''Hubička'', [[1876]]) * ''Secretum'' (''Tajemství'', [[1878]]) * ''Diaboli paries'' (''Čertova stěna'', [[1882]]) === Carmina symphonica === * ''Patria mea'' (''Má vlast'') ** ''Vyšehrad'' ** ''Moldava'' (''Vltava'') ** ''Šárka'' ** ''De pratis et nemores bohemicis'' (''Z českých luhů a hájů'') ** ''Tábor'' ** ''Blaník'' == Notae == <references/> {{NexInt}} *[[2047 Smetana]] == Nexus externus == {{communia|Bedřich Smetana|Fridericum Smetana}} {{bio-stipula}} {{DEFAULTSORT:Smetana, Fridericus}} {{Myrias|Homines}} [[Categoria:Nati 1824]] [[Categoria:Mortui 1884]] [[Categoria:Compositores Cechiae]] 50nu6i0q6tquz7smuq38jxp3bpx4gx0 0 49126 3969364 3811861 2026-07-01T14:04:46Z ~2026-36983-83 211443 3969364 wikitext text/x-wiki {{Disnomen}} {{Nomen|genus=Masculinum|origo=Germanica|significatio="qui protegit cum consilio"|imago=Münzbach Pfarrkirche23.jpg|capitulum=[[Sanctus Raimundus de Pennaforte]], monachus Hispanicus}} '''Raimundus''', sive '''Raymundus''', vel '''Raymondus''',<ref>"Post haec dictus Raymondus intravit castellum Bassignanac"; ''Monumenta Historiae Patriae. Tomus tertius'' (Augustae Taurinorum, 1848): 808 [https://www.google.it/books/edition/Scriptorum/8F7VibTXZDUC?hl=it&gbpv=1&dq=Raymondus&pg=PA807&printsec=frontcover].</ref> aut '''Raimondus''',<ref>"Dominus Raimondus Isoardus Senescallus"; ''Il Giornale dantesco. Volumi 12-13'' (Florentiae, 1904): 156 [https://www.google.it/books/edition/Il_Giornale_dantesco/u2cNAAAAIAAJ?hl=it&gbpv=1&dq=Raimondus&pg=RA1-PA156&printsec=frontcover].</ref> est nomen vel [[praenomen]] masculinum, Germanica origine. Antiquum nomen ''Raginmund'' e [[Vocabulum|vocabulis]] ''ragin'' ("consilium") et ''mund'' ("protectio") componitur.<ref name=":0">''Behind the Name'', s.v. "[https://www.behindthename.com/name/raymond Raymond]". {{Ling|Anglice}}</ref> '''[[Ramona]]''' est forma muliebris praenominis. == Variationes aliis linguis == * [[Francogallice]], [[Theodisce]], [[Anglice]] : ''Raymond'' * [[Hispanice]] : ''Raimundo'' vel ''Ramón'' * [[Italice]] : ''Raimondo'' * [[Occitanice]] : ''Ramond'' * [[Polonice]] : ''Rajmund'' * [[Theodisce]] : ''Raimund'' * [[Vasconice]] : ''Ramuntcho'' (confer : [[Ramuntcho (Mythistoria)|Ramuntcho]], [[mythistoria]] [[Petrus Loti|Petri Loti]]). ==Qui hoc nomen habuerint== * [[Raimundus de Pennaforte]] * [[Raimundus Toletanus]] === Comites Tolosae === * {{Creanda|fr|Raymond Ier de Toulouse|Raimundus I (comes Tolosae)}} * {{Creanda|fr|Raymond II de Toulouse|Raimundus II (comes Tolosae)}} * {{Creanda|fr|Raymond (IV) de Toulouse|Raimundus III (comes Tolosae)}} * {{Creanda|fr|Raymond de Saint-Gilles|Raimundus IV (comes Tolosae)}} * [[Raimundus V (comes Tolosae)]] * [[Raimundus VI (comes Tolosae)]] * [[Raimundus VII (comes Tolosae)]] == Qui hoc praenomen habuerint == * [[Raimundus Barre]] * [[Raimundus Bradbury]] * [[Raimundus Castilla]] * [[Raymundus Cunichius]] * [[Raimundus Karoblis]] * [[Raymundus Klibansky]] * [[Raimundus Lullus]] * [[Raimundus Montecuccoli]] * [[Raimundus Pereira]] * [[Raimundus Poincaré]] * [[Raimundus Rogerius Trencavelli]] * [[Raimundus de Miraval]] * [[Raimundus Herbertus Stetson]] * [[Raimundus Tomlinson]] == Notae == <references /> [[Categoria:Nomina]] [[Categoria:Praenomina masculina]] anyuuhhi960h02vrggvojahpehy9ky7 0 50897 3969421 3716999 2026-07-01T23:40:07Z InternetArchiveBot 139091 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 3969421 wikitext text/x-wiki [[Fasciculus:Frspee.jpg|thumb|Fridericus Spee de Langenfeld]] '''Fridericus Spee de Langenfeld ''' (natus die [[25 Februarii]] [[1591]] in [[Kaiserswerth]] apud [[Dusseldorpium]] – mortuus est die [[7 Augusti]] [[1635]] [[Augusta Treverorum|Augustae Treverorum]]) fuit [[Iesuitae|Iesuita]], [[theologus]], [[poeta]] et [[scriptor]] [[Germania|Germanicus]]. Factis litterisque etiam contra [[malefica]]rum [[inquisitio haereticae pravitatis|persecutionem]] [[tortura]]mque pugnavit. Poemata more [[motus romanticus|romantismo]] creavit, ex quo et [[Franciscus Schubert]] et [[Ioannes Brahms]] carmen musicae composiut. == Opera selecta == * ''Cautio criminalis sive Liber de processu contra sagas''. Rinteln 1631. * ''Güldenes Tugendbuch''. Coloniae Agrippinae 1647. * ''Trutz-Nachtigall'', Coloniae Agrippinae 1649 reimpressum a Theo G. M. van Oorschot. Bernae: Francke 1985. == Nexus externi == {{commonscat|Friedrich Spee|Fridericum Spee}} * {{BBKL|s/spee_f|auctor=Michael Embach|commentatio=SPEE, Friedrich|tomus=14|columnae=1497-1506}} * [https://web.archive.org/web/20160823121415/http://www.friedrich-spee.de/ Societas Friderico Spee dicata] * [https://web.archive.org/web/20040906234354/http://de.geocities.com/wunstorpium/spee.htm Comenius-Projekt: Iudicium, ratio, caritas] Pugna Friderici Spee contra persecutionem malleficarum et [[superstitio]]nem in Cautio criminalis (1631/32) {{Ling|Latine|Germanice}} [[Fasciculus:Spee Cautio 1631.JPG|thumb|220px|left|Fridericus Spee: Cautio Criminalis, Rinteln 1631]] {{bio-stipula}} {{DEFAULTSORT:Spee de Langenfeld, Fridericus}} [[Categoria:Nati 1591]] [[Categoria:Mortui 1635]] [[Categoria:Daemonologi]] [[Categoria:Eruditi Germaniae]] [[Categoria:Iesuitae]] [[Categoria:Theologi]] [[Categoria:Professores Universitatis Paderbornensis]] dfh9clb9le56ytibwaafwg4dqz8vkmq 0 53244 3969467 3717243 2026-07-02T03:25:21Z InternetArchiveBot 139091 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 3969467 wikitext text/x-wiki [[File:Gennadios II and Mehmed II.jpg|thumb|[[Maomethes II]] et Gennadius II]] ''' Gennadius II''' ([[Graece]] Γεννάδιος Β') seu '''Gennadius Scholarius''' (natus ''Georgius Curtesius Scholarius'', {{Polytonic|Γεώργιος Κουρτέσιος Σχολάριος}}, circa annum [[1400]]; mortuus anno [[1473]]) fuit [[patriarcha]] ab anno [[1454]] usque ad annum [[1464]], [[philosophus]] et [[theologus]]. == Nexus externus == *[https://web.archive.org/web/20151208133752/http://stephanus.tlg.uci.edu/canon/wsearch?wtitle=3195&nperpage=all&uid=0&GreekFont=Beta&mode=c_search Thesaurus Linguae Graecae: Bibliographia Gennadii Scholarii] {{bio-stipula}} [[Categoria:Nati saeculo 14 aut 15]] [[Categoria:Mortui 1473]] [[Categoria:Patriarchae Constantinopolitani]] [[Categoria:Theologi]] [[Categoria:Philosophi]] [[Categoria:Humanistae]] [[Categoria:Scriptores Constantinopoleos]] [[Categoria:Auctores Graeci temporis Turcocratiae]] rr5igzwh5cwcdr8p72082e4aeo4wdxs 0 57227 3969427 3328611 2026-07-02T00:07:40Z InternetArchiveBot 139091 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 3969427 wikitext text/x-wiki {{Capsa hominis Vicidata}} [[Fasciculus:Fulvio Pelli.jpg|thumb|Fulvius Pelli]] '''Fulvius Pelli''' (natus die [[26 Ianuarii]] [[1951]] [[Luganum|Lugani]]), antiqui praefecti urbis Lugani [[Ferrucius Pelli|Ferrucci Pelli]] filius, est [[ius|iuris consultus]], [[causidicus]], [[notarius]] et rerum politicarum peritus [[Helvetia|Helveticus]]. Ab anno [[2009]] usque ad annum [[2012]] [[Factio Liberalis Democratica (Helvetia)|Factioni Liberali Democraticae]] (FDP/PRD) praeses fuit. Pelli munere populi in [[Consilium Nationale|Consilio Nationali]] fungitur. == Opera selecta == * ''[http://www.ofv.ch/index.php?ID=bkDet&nr=3089 37 Gründe liberal zu sein]'', [[Orell Füssli]], Turici 2007, ISBN 3-280-06102-4 == Nexus externi == * [https://web.archive.org/web/20190506050713/http://d.fulviopelli.ch/ Fulvii Pelli pagina officialis] * [http://www.parlament.ch/D/Suche/Seiten/biografie.aspx?biografie_id=|345 De Fulvio Pelli] apud [[Consilium Nationale|Consilii Nationalis]] paginam {{bio-stipula}} {{DEFAULTSORT:Pelli, Fulvius}} [[Categoria:Nati 1951]] [[Categoria:Homines vivi]] [[Categoria:Iuris consulti]] [[Categoria:Notarii]] [[Categoria:Causidici]] [[Categoria:Legati Consilio Nationali Helvetiae]] 07lss2r2lhihsl6ctd9zjgfff5g5ixa 0 58879 3969412 3933126 2026-07-01T21:25:58Z InternetArchiveBot 139091 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 3969412 wikitext text/x-wiki {{L}} {{Capsa hominis Vicidata}} '''Franciscus Gulielmus Newman''' (''Francis William Newman''; natus [[Londinium|Londinii]] die [[27 Iunii]] [[1805]]; mortuus apud [[Weston super Mare]] die [[7 Octobris]] [[1897]]), fuit eruditus et [[scriptor]] [[Anglia|Anglicus]] et frater [[Ioannes Henricus Newman|Iohannis Henrici Cardinalis Newman]]. Alumnus fuit [[Universitas Oxoniensis|universitatis Oxoniensis]] et usque ad annum [[1830]] socius [[Collegium Balliol|Collegii Balliol]] eiusdem [[universitas|universitatis]]; postea [[missionarius]]; mox [[professor]] apud [[Collegium Universitatis Londiniensis]]. Versionem Anglicam confecit ''[[Ilias|Iliados]]'' Homericae, quem autem severe iudicavit [[Matthaeus Arnold]] in libro ''[[On Translating Homer]]''; etiam versionem Latinam in usu scholarum [[mythistoria]]e [[Daniel Defoe|Danielis Defoe]] ''[[Robinson Crusoeus|Rebilius Cruso]]''. == Opera in interrete reperta == * ''[https://web.archive.org/web/20040604222143/http://gutenberg.net/etext/12056 Phases of Faith, or Passages from the History of my Creed]'' (1850) * ''[http://books.google.co.uk/books?id=RsZeygjGGCUC Lectures on Political Economy]'' (1851) * [http://www.gutenberg.org/etext/10691 ''Select speeches of Kossuth'': apud Gutenberg] et [http://books.google.fr/books?id=8TAbGlL-RsYC&dq=%22Select+speeches+of+Kossuth%22+Newman&printsec=frontcover&source=bl&ots=n97968BCOl&sig=duEoyDJm4QAO669P4o1GvVXceRU&hl=fr&sa=X&oi=book_result&resnum=1&ct=result Google Books] (editor, 1854) * ''[https://web.archive.org/web/20131109213148/http://www.victorianprose.org/texts/NewmanFr/Works/homeric_translation_1861.pdf Homeric Translation in Theory and Practice: a reply to Matthew Arnold, Esq.]'' (1861) * ''[http://www.grexlat.com/biblio/rebilius/gl/index.html Rebilii Crusonis Annalium Danielis Defoe]'' (versio operis ''[[Robinson Crusoeus|Robinson Crusoe]]'', 1884) {{Ling|Latine}} {{NexInt}} * [[Libri Latine redditi]] == Nexus externi == {{Fontes biographici}} * [https://web.archive.org/web/20081121175933/http://www.fwnewman.org/ The Francis Newman Society] == Bibliographia == * T. G. Sieveking, ''Memoir and Letters of Francis W. Newman'' (1909) {{Lifetime|1805|1897|Newman, Franciscus Gulielmus}} [[Categoria:Alumni Universitatis Oxoniensis]] [[Categoria:Auctores Anglici]] [[Categoria:Auctores Latini recentiores]] [[Categoria:Interpretes Anglo-Latini]] [[Categoria:Interpretes Homerici]] [[Categoria:Missionarii]] [[Categoria:Philologi Britanniae]] [[Categoria:Professores Collegii Universitatis Londiniensis]] [[Categoria:Scriptores Angliae]] [[Categoria:Socii collegiorum Oxoniensium]] 00mg985ao2996x7h5s42cnnq6u1wbxy 0 60082 3969507 3966886 2026-07-02T07:50:35Z ~2026-36983-83 211443 3969507 wikitext text/x-wiki {{Index imperfectus}} {{A-Z}} == A == *{{ancora|Aaron Rascidus}}[[Aaron (calipha)|Aaron Rascidus]] (Hārūn ar-Rašīd) (763-809), calipha 786-809 *[[Abalphatus Asphahanensis]] (ʾAbū l-Fatḥ Maḥmud ibn Muḥammad ibn Qāsim ibn Fadl al-Isfahānī) (X saeculum) *[[Abbas Abdolmotalebi filius]] (al-ʿAbbās ibn ʿAbd al-Muṭṭalib) (566 circa-653) *[[Abdaddar]]<ref name=":5" /> (ʿAbd al-Dār ibn Quṣayy) (...-...) *[[Abdala (emir Cordubae)|Abdala]] (ʿAbd Allāh ibn Muḥammad) (844-912) *[[Abdalla Abdolmotalebi filius]] (ʿAbd Allāh ibn ʿAbd al-Muṭṭalib) (545 circa-570) *[[Abdalozza]]<ref name=":5" /> (ʿAbd al-ʿUzzā ibn Quṣayy) (...-...) *Abdelrahmanus Algiami, vide: [[Index nominum Latinorum Arabum Persarumque Medii Aevi#Djamius|Djamius]] *[[Abderrama I (emir Cordubae)|Abderrama I]] (ʿAbd al-Raḥmān ibn Muʿāwiya) (731-788) *[[Abderrama II (emir Cordubae)|Abderrama II]] (ʿAbd al-Raḥmān ibn al-Ḥakam) (788-852) *[[Abderrama III (emir Cordubae)|Abderrama III]] (ʿAbd al-Raḥmān ibn Muḥammad ibn ʿAbd Allāh) (889-961) *[[Abderrama IV (calipha Cordubae)|Abderrama IV]] (ʿAbd al-Rahmān ibn Muḥammad) (?-1018) *[[Abderrama V (calipha Cordubae)|Abderrama V]] (ʿAbd al-Raḥmān ibn Hishām) (1001-1024) *{{ancora|Abdilmelic}}[[Abdilmelic]] (ʿAbd al-Malik ibn Marwān) (646-705) *{{ancora|Abdolmotalebus}}[[Abdolmotalebus Hascemi filius]] (ʿAbd al-Muṭṭalib ibn Hāšim) (496 circa-578) *Abdolmotleb, vide: [[Index nominum Latinorum Arabum Persarumque Medii Aevi#Abdolmotalebus|Abdolmotalebus Hascemi filius]] *[[Abdomenaphus Kosae filius]] (ʿAbd Manāf ibn Quṣayy) (430 circa-...) *[[Abdosciams]] (ʿAbd Šams ibn ʿAbd Manāf) (...-...) *[[Abenguefit]] (Ali Ibn al-Husain Ibn al-Wafid al-Lakhmi) (circa 997-1074) *[[Abenmoat]] (Abū ʿAbd Allāh Muḥammad ibn Muʿādh al-Jayyānī) (9899-1079) *[[Abimelech]] (ʿAbd al-Malik ibn Marwān) (644 sive 647-705) *{{ancora|Abitalibus}}[[Abitalibus Abdolmotalebi filius]] (Abū Ṭālib bin ʿAbd al-Muṭṭalib) (578 circa-619) *[[Abraham Mahometi filius]] (Ibrāhīm ibn Muḥammad) (630-632) *[[Abrahim]]<ref name=":1">''Monumenta Germaniae historica inde ab anno Christi quingentesimo usque ad annum millesimum et quingentesimum: Chronica minora saec. IV. V. VI. VII (Vol. 2)'' (Berolini, 1961): 366 [https://www.google.it/books/edition/Monvmenta_Germaniae_historica_inde_ab_an/-100AQAAMAAJ?hl=it&gbpv=1&dq=abrahim+maroan&pg=PA366&printsec=frontcover].</ref> (Ibrāhīm ibn al-Walīd ibn ʿAbd al-Malik) (...-750) *{{ancora|Abubacer}}[[Abubacer]] (ʾAbū Bakr ʿAbdullah ibn ʿUṯmān) (573-634) *[[Abubacer Aben Tofail|Abubacer]] (ʾAbū Bakr Muḥammad ibn ʿAbd al-Malik ibn Muḥammad ibn Ṭufayl) (1105-1185) *[[Abulcasis]] (Abū al-Qāsim al-Zahrāwi) (936 - 1013) *[[Abulfeda]] (Abū al-Fidāʾ) (1273-1331) *[[Abulola Moarrensis]] (Abū al-ʿAlāʾ al-Maʿarrī) (973-1057) *Abutalib, vide: [[Index nominum Latinorum Arabum Persarumque Medii Aevi#Abitalibus|Abitalibus Abdolmotalebi filius]] *[[Acemus]]<ref>''Joh. Jacobi Hofmanni Lexicon universale, Vol. 1'' (Lugduni Batavorum, 1698): 148 [https://www.google.it/books/edition/Joh_Jacobi_Hofmanni_Lexicon_universale_E/YXILPR8SjhAC?hl=it&gbpv=1&dq=acemus+ali&pg=PA148&printsec=frontcover].</ref> (al-Ḥasan ibn ʿAlī) (625 circa-670) *[[Adhadeldaulatus]]<ref name=":8">''Prolégomènes des tables astronomiques d'Oloug-Beg'' (Lutetiae, 1853): 50 [https://www.google.it/books/edition/Prol%C3%A9gom%C3%A8nes_des_tables_astronomiques/4UYF6_72TOsC?hl=it&gbpv=1&dq=samsameldaulato&pg=RA1-PR50&printsec=frontcover].</ref> (ʿAḍud al-Dawla) (936-983) *Aemina, vide: [[Index nominum Latinorum Arabum Persarumque Medii Aevi#Amina Vahebi filia|Amina Vahebi filia]] *{{ancora|Aisa Abubecri filia}}[[Aisa Abubecri filia]] (ʿĀʾiša bint Abī Bakr) (614 circa-678) *Aischa,<ref name=":5">Ioseph Simonius Assemanus, ''Bibliotheca Orientalis Clementino-Vaticana, Tomi Tertii pars secunda'' (Romae, 1728): DLXXVIII [https://www.google.it/books/edition/Bibliotheca_Orientalis_Clementino_Vatica/cUMm2nOd06sC?hl=it&gbpv=1&dq=aischa+mahometi+uxor&pg=PR578&printsec=frontcover].</ref> vide [[Index nominum Latinorum Arabum Persarumque Medii Aevi#Aisa Abubecri filia|Aisa Abubecri filia]] *[[Aladhedus]] (al-ʿĀḍid li-Dīn Allāh) (1160-1171) *[[Alaminus]]<ref>''Joannis Philippi Vorburgici vulgo a Vorburg, praepositi monasterii Grandis Vallis, consiliarii Moguntini, et Herbipolensis Historiarum Volumen Decimum'' (Francofurti, 1659): 357 [https://www.google.it/books/edition/JOHANNIS_PHILIPPI_VORBURGICI_vulgo_A_VOR/3vgV7Q9fuTEC?hl=it&gbpv=1&dq=alaminus&pg=PA397&printsec=frontcover].</ref> (Abū Mūsā Muḥammad bin Hārūn al-Amīn) (787-813) *[[Albatenius]] (Muḥammad ibn Ǧābir al-Ḥarrānī al-Battānī) (ca. 858 – 929) *[[Albirunius]] (Abū Rayḥān Muḥammad ibn Aḥmad al-Bīrūnī) (973-1048) *[[Alboacen]] (Abū al-Hasan ʿAlī ibn Muḥammad ibn Ḥabīb al-Māwardī) (972-1058) *[[Albohali Alghihac]] (Abu 'Ali al-Khayyat) (circa 770-835) *{{ancora|Albohazenhalius}}[[Albohazenhalius Abenragelis filius]] (Abū l-Ḥasan 'Alī ibn Abī l-Rijāl al-Shaybani) (XI saeculum) *[[Albubather]] (Abū Bakr al-Ḥasan ibn al-Khaṣīb al-Kūfī) (saec. IX) *[[Albumasar]] (Jaʿfar ibn Muḥammad, Abū Maʿshar al-Balkhī) (787-886) *[[Albuzale]] (Abū al‐Ṣalt Umayya ibn ʿAbd al‐ʿAzīz ibn Abī al‐Ṣalt al‐Dānī al‐Andalusī) (1068 circa-1134) *[[Alcabitius]] (Abû al-Saqr al-Qabîsî 'Abd al-'Azîz ibn Uthmân) (?-967) *[[Alfraganus]] (Abū l-ʿAbbās Aḥmad ibn Muḥammad ibn Kaṯīr al-Farġānī) (saec. IX) *[[Algazelus]] (Abū Ḥāmid Muḥammad ibn Muḥammad al-Ghazālī) (1058-1111) *[[Algizar]] (Abū Ǧaʿfar Aḥmad ibn Ibrāhīm ibn Abī Khālid ibn al-Ǧazzār) (895-979) *[[Algorismus]] (Muḥammad bin Mūsā Abū Ǧaʿfar al-Ḫwārizmi) (ca. 780 – ca. 835) *Alhaca I, vide [[Index nominum Latinorum Arabum Persarumque Medii Aevi#Alhacen I|Alhacen I]] *Alhaca II, vide [[Index nominum Latinorum Arabum Persarumque Medii Aevi#Alhacen II|Alhacen II]] *[[Alhacen I (emir Cordubae)|Alhacen I]] (Al-Hakam ibn Hishām) (770-822) *[[Alhacen II (calipha Cordubae)|Alhacen II]] (Al-Ḥakam II ibn ʿAbd al-Raḥmān) (915-976) *[[Alhazenus]] (Abū ʿAlī al-Ḥasan ibn al-Ḥasan ibn al-Haytham) (965-1039) *{{ancora|Ali Abbae}}[[Ali Abbae filius al-Maǧūsī]] (ʿAlī Ibn al-ʻAbbās al-Maǧūsī) (? - ca. 990) *{{ancora|Abenrudianus}}[[Ali Abenrudianus]] (Abū l-Ḥasan ʿAlī ibn Riḍwān al-Miṣrī) (988 circa-1061 circa) *{{ancora|Ali Abitalibi filius}}[[Ali Abitalibi filius]] (ʿAlī ibn Abī Ṭālib) (599-661) *[[Alkindus]] (Abū Yūsuf Yaʻqūb ibn Isḥāq al-Kindī) (801-873), [[Philosophia|philosophus]] *[[Almamonus]] (al-Maʾmūn) (786-833) *[[Almansurus]] (Abū ʿĀmir Muḥammad ibn ʿAbd Allāh ibn Abī ʿĀmir) (938-1002) *[[Almundir (emir Cordubae)|Almundir]] (Al-Mundhir ibn Muhammad) (842-888) *[[Almuzahen]] (Sulaymān ibn al-Hakam al-Mustaʿīn) (?-1016) *[[Alnasserus]] (Muḥammad an-Nāṣir) (1182 circa-1213) *[[Alpetragius]] (Nur ed-Din al-Betrugi) (? - ca. 1204) *[[Alpharabius|Abunaser Alpharabius]] (Abū Naṣr Muḥammad ibn al-Farakh al-Fārābi) (ca. 872 – ca. 950) *Alphraganus, vide: [[Index nominum Latinorum Arabum Persarumque Medii Aevi#Alfraganus|Alfraganus]] *[[Alwarekus]] (Abū ʿĪsā Muḥammad ibn Hārūn al-Warrāq) (...-861) *Alyx: vide: [[Index nominum Latinorum Arabum Persarumque Medii Aevi#Ali Abitalibi filius|Ali Abitalibi filius]] *[[Amadoddinus Ispahanensis]] (ʿImād al-Dīn al-Isfahānī) (1125-1201) *{{ancora|Amer}}[[Amer (calipha)|Amer]]<ref name=":2">''España sagrada, theatro geographico-historico de la Iglesia de España, Tomo VI'' (Matriti, 1751): 431 [https://www.google.it/books/edition/Espa%C3%B1a_sagrada_theatro_geographico_hist/UTRTyqKNyFcC?hl=it&gbpv=1&dq=zoleiman+amer&pg=PA431&printsec=frontcover].</ref> (ʿUmar ibn ʿAbd al-ʿAzīz ibn Marwān) (680 circa-720) *[[Ametus filius Iosephi]] (Aḥmed ibn Yūsuf ibn Ibrāhim al-Misrī ibn ad-Dāya) (839-912) *{{ancora|Amina Vahebi filia}}[[Amina Vahebi filia]] (Āmina bint Wahb) (549 circa-577 circa) *[[Anaritius]] (Abū l-ʿAbbās al-Faḍl ibn Ḥātim al-Nayrīzī) (865-922) *[[Antara]] (ʿAntarah ibn Šaddād al-ʿAbsīwas) (circa 525- circa 608) *[[Arua Abdolmotalebi filia]] (Arwā bint ʿAbd al-Muṭṭalib) (...-636) *[[Arzachel]] (Abū Ishāq Ibrāhīm al-Zarqālī) (1029–1087) *Asadoddinus Shiracuh, vide: [[Index nominum Latinorum Arabum Persarumque Medii Aevi#Siraconus|Siraconus]] *[[Ateca Abdolmotalebi filia]] (ʿĀtikah bint ʿAbd al-Muṭṭalib) (VI saeculum-VII saeculum) *Atthomam, vide: [[Index nominum Latinorum Arabum Persarumque Medii Aevi#Othmanus|Othmanus]] *Attuman, vide: [[Index nominum Latinorum Arabum Persarumque Medii Aevi#Othmanus|Othmanus]] *[[Avempace]] (Abū Bakr Muḥammad ibn Yaḥya ibn aṣ-Ṣā’igh at-Tūjībī ibn Bājja) (1095-1138) *[[Avenzoar|Abumeron Avenzoar]] (Abū Marwān ʿAbd al-Malik Ibn Zuhr) (1073-1161) *[[Averroes]] (Abū l-Walīd Muḥammad ibn Rušd) (1126-1198) *[[Avicenna]] (Abū ‘Alī al-Ḥusayn ibn ‘Abd Allāh ibn Sīnā) (980-1037) *[[Azizus Billah]] (al-ʿAzīz biʾllāh) (955-996) *[[Azophi]] (ʿAbd al-Raḥmān al-Ṣūfī) (903-986) == B == * [[Badis]] (Bādīs ibn Ḥabūs al-Ṣanhāǧī) (...-1073) * [[Baibarsus]] (Baybars al-Bunduqdārī) (1223/1228-1277) * [[Ulug Beigus|Ulug Beius]] (Mīrzā Muhammad Tāriq bin Schāhruch Ulugh Beg) (1394-1449) * [[Bohadinus]] (Bahā' al-Dīn ibn Shaddād) (1145-1234) *[[Buhahylyha Bingezla]] (Abū ʿAlī Yahyā ibn ʿĪsā ibn Jazla al-Baghdādī) (XI saeculum) == C == *[[Caitbeius]] (Qāʾit Bāy) (1416/18-1496) *[[Calid filius Ysidri]] (Khālid ibn Yazīd) (? - 704) *[[Campson Gaurus]] (Qānṣūh al-Ghūrī) (1446-1516) *[[Chadidia Chowailidi filia]] (Khadījah bint Khuwaylid) (555?-619) *[[Ebn Chordadabah]]<ref name=":3">''Io. Friderici Weidleri Historia Astronomiae sive De Ortu et Progressu Astronomiae Liber Singularis'' (Vitembergae, 1741): 219 [https://www.google.it/books/edition/Io_Friderici_Weidleri_Historia_astronomi/clw_AAAAcAAJ?hl=it&gbpv=1&dq=Yakutus+quia&pg=PA219&printsec=frontcover].</ref> (Abū l-Qāsim ʿUbayd Allāh ibn Ḫordādhbeh) (820 circa-911) *[[Chowailidus Asadi filius]] (Khuwaylid ibn Asad) (...-585 circa) *[[Constabulus]] (Qusta ibn Luqa) (820-912) == D == *[[Diafarus Mahometi filius aṣ-Ṣādiq]] (Jaʿfar ibn Muḥammad aṣ-Ṣādiq) (700?-765) *{{ancora|Djamius}}[[Djamius]] (Nūr al-Dīn ʿAbd al-Raḥmān Jāmī) (1414-1492) *{{ancora|Dreses}}[[Dreses]] (Muḥammad al-Idrīsī) (1100-1165) == E == * [[Ebenbitar]] (Ibn al-Baiṭār) (1190-1248) * Edrisius, vide: [[Index nominum Latinorum Arabum Persarumque Medii Aevi#Dreses|Dreses]] * [[Edrisus Almamunus]]<ref name=":0">''Bibliotheca arabico-hispana escurialensis'' (Matriti, 1770): 223 [https://www.google.it/books/edition/Bibliotheca_arabico_hispana_escurialensi/jsDKc05YAsUC?hl=it&gbpv=1&dq=almamunus&pg=PA223&printsec=frontcover].</ref> (Idrīs al-Maʾmūn) (...-1232) * [[Elbochasim|Elbochasim Elimithar]] (Ibn Buṭlān) (1001-1066) *[[Georgius Elmacinus]] (Ǧirǧis ibn al-ʻAmīd Makīn) (1205-1273) *Emina,<ref name=":4">Johannes Henricus Hottingerus, ''Historia orientalis ex variis orientalium monumentis collecta'' (Tiguri, 1660): 18 [https://www.google.it/books/edition/Historia_orientalis/1a9CAAAAcAAJ?hl=it&gbpv=1&dq=phatimam+nuptam&pg=PA18&printsec=frontcover].</ref> vide: [[Index nominum Latinorum Arabum Persarumque Medii Aevi#Amina Vahebi filia|Amina Vahebi filia]] *[[Emmazmona Alharati filia]] (Maymūna bint al-Ḥārith) (594 circa-671) *Etheman, vide: [[Index nominum Latinorum Arabum Persarumque Medii Aevi#Othmanus|Othmanus]] == F == *{{ancora|Fatima}}[[Fatima (Mahometi filia)|Fatima]] (Fāṭima bint Muḥammad) (605/615-632) *Ferdusius, vide: [[Index nominum Latinorum Arabum Persarumque Medii Aevi#Firdusius|Firdusius]] *{{ancora|Firdusius}}[[Firdusius]] (Firdausī) (940-1920) *[[Armen Firman]] (Abū al-Qāsim ʿAbbās ibn Firnās) (810-887) == G == *Gaissus, vide: [[Index nominum Latinorum Arabum Persarumque Medii Aevi#Giahsius|Giahsius]] *[[Geber]] (Ǧābir ibn Hayyān) (721-815) *[[Geber (al-Ishbili)|Geber]] (Ǧābir ibn Aflaḥ al-Ishbīlī) (XI saeculum-1150) *[[Gelaleddinus]]<ref name=":6">Christophorus Peichich, ''Mahometanus dogmatice, et catechetice in lege Christi, Alcorano suffragante, instructus'' (Tyrnaviae, 1717): 170 [https://www.google.it/books/edition/Mahometanus_dogmatice_et_catechetice_in/s85jAAAAcAAJ?hl=it&gbpv=1&dq=Zainebam&pg=PA170&printsec=frontcover].</ref> (Ǧalāl al-Dīn al-Suyūṭī) (1445 circa-1505) *{{ancora|Giahsius}}[[Giahsius]]<ref name=":6" /> (Ǧaḥš ibn Riyāb) (VII saeculum) *[[Gregorius Abulpharagius]] (Grīghōr Abū'l-Faraǧ) (1226-1286) == H == * Habdelmele, vide: [[Index nominum Latinorum Arabum Persarumque Medii Aevi#Abdilmelic|Abdilmelic]] * Habubeccar, vide: [[Index nominum Latinorum Arabum Persarumque Medii Aevi#Abubacer|Abubacer]] * [[Hafcetu Omaris filia]]<ref name=":7">Michaela di Cesare, ''The Pseudo-historical Image of the Prophet Muhammad in Medieval Latin Literature: A Repertory'' (2011): 129 [https://www.google.it/books/edition/The_Pseudo_historical_Image_of_the_Proph/5Qs1vzdmmWYC?hl=it&gbpv=1&dq=zaineb+filia+gaissi&pg=PA129&printsec=frontcover].</ref> (Ḥafṣa bint ʿUmar) (605 circa-665) * [[Hafizus]] (Khwāja Šams al-Dīn Muḥammad Hāfiz-i Šīrāzī) (1325 circa-1389 circa) * Haly Abbas, vide: [[Index nominum Latinorum Arabum Persarumque Medii Aevi#Ali Abbae|Ali Abbae filius al-Maǧūsī]] *Haly Albohazen, vide: [[Index nominum Latinorum Arabum Persarumque Medii Aevi#Albohazenhalius|Albohazenhalius Abenragelis filius]] * Haly Rodoam, vide: [[Index nominum Latinorum Arabum Persarumque Medii Aevi#Abenrudianus|Ali Abenrudianus]] * Hamer, vide: [[Index nominum Latinorum Arabum Persarumque Medii Aevi#Amer|Amer]] * [[Hamdoulla Kazwinensis]]<ref name=":9">''Bibliotheca critica nova. Edentibus I. Bake, I. Geel, H. A. Hamaker, P. Hofman Peerl Kamp'' (Lugduni Batavorum, 1826): 210 [https://www.google.it/books/edition/Bibliotheca_critica_nova/NZFYAAAAMAAJ?hl=it&gbpv=1&dq=Raschideddinum&pg=PA210&printsec=frontcover].</ref> (Ḥamdallāh Mustawfī Qazvīnī) (1281-post 1339) * [[Hareth Abdolmotalebi filius]] (al-Ḥārith ibn ʿAbd al-Muṭṭalib) (saeculum VI) * [[Harun Aluathecus]] (Abū Ǧaʿfar Hārūn ibn Muḥammad, qui dicitur al-Wāthiq biʾllāh) (812-847) * Harunus Raschidaeus, vide: [[Index nominum Latinorum Arabum Persarumque Medii Aevi#Aaron Rascidus|Aaron Rascidus]] * {{ancora|Hascemus}}[[Hascemus]] (Hāšim ibn ʿAbd Manāf) (464 circa-497) * Haschim, vide: [[Index nominum Latinorum Arabum Persarumque Medii Aevi#Hascemus|Hascemus]] *{{ancora|Hesciam}}[[Hesciam]] (Hishām ibn ʿAbd al-Malik) (691-743) *{{ancora|Hind Abuimei filia}}[[Hind Abuimei filia]]<ref name=":7" /> (Hind bint ʾAbī ʾUmayya) (580 circa seu 596-680/683) *[[Hisam I (emir Cordubae)|Hisam I]] (Hishām ibn ʿAbd al-Rahmān) (757-796) *[[Hisam II (emir Cordubae)|Hisam II]] (Hishām ibn al-Hakam) (965-1013) *[[Hisam III (emir Cordubae)|Hisam III]] (Hishām ibn Muḥammad) (975-1036) *Homar, vide: [[Index nominum Latinorum Arabum Persarumque Medii Aevi#Omar|Omar]] *Humgebiba, vide: [[Index nominum Latinorum Arabum Persarumque Medii Aevi#Rambla|Rambla]] *[[Husainus filius Alis]] (Al-Ḥusayn ibn ʿAliyy ibn ʾAbī Ṭālib) (626-680) == I == *[[Iahia Alnasseri filius]]<ref name=":0" /> (Abū Zakarīyā' Al-Mu`taṣim Yaḥyā ibn An-Nāṣir) (...-1236) *[[Iohannitius]] (Ḥunayn ibn Isḥāq) (809-873) *[[Iohannes Damascenus]] (Yuḥannā ibn Sarjūn) (676-749) *[[Isaac Iudaeus]] (Isḥāq ibn Sulaymān al-Isrāʾīlī) *Izit Alulit,<ref name=":1" /> vide: [[Index nominum Latinorum Arabum Persarumque Medii Aevi#Y|Yzit III]] == K == * [[Ibn Khaldunus]] (''‘''Abd al-Raḥmān ibn Ḫaldūn al-Ḥaḍramī) (1332-1406) * [[Khondemirus]]<ref name=":9" /> (Ḫvānd Mīr) (1475-1534) * {{ancora|Kosa Chelabi filius}}[[Kosa Chelabi filius]]<ref name=":5" /> (Quṣayy ibn Kilāb) (400 circa-480) * Kudai,<ref name=":4" /> vide: [[Index nominum Latinorum Arabum Persarumque Medii Aevi#Kosa Chelabi filius|Kosa Chelabi filius]] == L == *[[Leo Africanus]] (Al-Hassan al-Wazzān al-Fāsī) (ante 1492 – post 1527) == M == * [[Machometus Bagdetinus|Machometus Bagdedinus]] (Muḥammad al-Baghdādī) (1050-1141) *[[Mahometus]] (Muḥammad) (ca. 570 – 632) *[[Mahometus Bucharius]] (Muḥammad ibn Ismāʿīl ibn Ibrāhīm b. al-Muġīra al-Buḫārī al-Ǧuʿfī) (810-870) *[[Maroan I]] (Marwān ibn Al-Hakam ibn Abi al-'As ibn Umayya ibn Abd Shams) (623-685) *[[Maroan II]] (Marwān ibn Muḥammad ibn Marwān) (688-750) *[[Mazalema]] (Maslama ibn ʿAbd al-Malik) (...-738) *[[Meledinus]] (Al-Kāmil Muḥammad) (1178-1238) *[[Messala]] (Mashā’allah Ibn Athārī al-Basrī) (VIII saeculum) *[[Methilem]] (Abu ’l-Qāsim Maslama ibn Aḥmad al-Faraḍī al-Ḥāsib al-Maj̲rīṭī al-Qurṭubī al-Andalusī) (circa 950-1007) *[[Mesue Maior]] (Yūḥannā ibn Māsawayh) (777-857) *[[Michael Syrus]] (Mīḫāʾīl al-Suryānī) (1126-1199) *[[Mirchondus]] (Mirḫond) (1433-1498) *Mirkhondus,<ref name=":9" /> vide: [[Index nominum Latinorum Arabum Persarumque Medii Aevi#Mirchondus|Mirchondus]] *[[Moabia I]] seu Mohabia (Muʿāwiyah ibn Abī Sufyān) (602-680) *[[Moabia II]] seu Mohabia (Mu‘āwiyah ibn Yazīd) (664-684) *[[Moses Maimonides]] (Moše ben-Maimōn) (1135-1204) *[[Mostanser]] (al-Mustanṣir) (1192-1242) *[[Motasimus]] (al-Muʿtaṣim) (796-842) *[[Musa Alhadis]] (Abū Muḥammad Mūsā ibn al-Mahdī al-Hādī) (764-786) *[[Muslim Nisaburensis]] (Muslim Nīšāpūrī) (...-875) == N == * [[Negemedinus]] (Naǧm al-Dīn Ayyūb ibn Šāḏī) (...-1173) * [[Nizamius]] (Niẓāmī Ganjavī) (1141 circa-1209) * [[Noradinus (Saladini filius)|Noradinus]] (Nūr al-Dīn al-Malik al-ʾAfḍal) (1170-1225) * {{ancora|Nuraldinus}}[[Nuraldinus (dux)|Nuraldinus]] (Nūr al-Dīn Zangī) (1118-1174) * Nureddinus, vide: [[Index nominum Latinorum Arabum Persarumque Medii Aevi#Nuraldinus|Nuraldinus]] == O == *{{ancora|Omar}}[[Omar]] vel Omar I vel Omar Magnus ('Umar ibn al-Ḫaṭṭāb) (ca. 582 - 644) *[[Omar Alfraganus Tiberiadis]] (Abû Hafs 'Umar ibn Farrukhân Tabarî) (...-circa 815) *[[Ommkelthuma Mahometi filia]] (Umm Kulthum bint Muḥammad) (603-630) *{{ancora|Othmanus}}[[Othmanus]] (ʿUthmān ibn ʿAffān) (...-656) == P == * Phatima,<ref name=":4" /> vide: [[Index nominum Latinorum Arabum Persarumque Medii Aevi#Fatima|Fatima]] * [[Pseudo-Mesue]] (Yahyā ibn Masawaih al-Mardini) (...-1015) == R == * [[Rakia Mahometi filia]] (Ruqayya bint Muḥammad) (601-624) * [[Rambla]]<ref name=":7" /> (Ramla bint Abī Sufyān ibn Ḥarb) (589 circa/594-665) * [[Raschideddinus]]<ref name=":9" /> (Rašīd al-Dīn Fażl-Allāh al-Hamadānī) (1247-1318) * [[Reihana]] (Rayḥāna bint Zayd) (...-631) *Rasis, vide; [[Index nominum Latinorum Arabum Persarumque Medii Aevi#Rhazes|Rhazes]] *{{ancora|Rhazes}}[[Rhazes]] (Abū Bakr Muḥammad ibn Zakariyyāʾ al-Rāzī) (865-925) *[[Romanus (poeta Persicus)|Romanus]] (Jalāl ad-Dīn Muḥammad Rūmī) (1207-1273) == S == *Saadi Schirasiensis, vide: [[Index nominum Latinorum Arabum Persarumque Medii Aevi#Saadius|Saadius]] *{{ancora|Saadius}}[[Saadius]] (Saʿdī Šīrāzī) (1210-1291) *[[Saladinus]] (Ṣalāḥ al-Dīn Yūsuf ibn Ayyūb) (1137-1193) *[[Samsemeldaulatus]]<ref name=":8" /> (Ṣamṣām al-Dawla) (963 circa-998) *[[Saphadinus]] (al-ʿĀdil Saif al-Dīn) (1143-1218) *[[Saphia Abdolmotalebi filia]] (Ṣafīyya bint ʿAbd al-Muṭṭalib) (567/569 circa-640) *[[Scharapheldaulatus]]<ref name=":8" /> (Šaraf al-Dawla) (960 circa-988/989) *[[Ioannes Serapio|Iohannes Serapion]] (Yahya ibn Sarāfyūn) (IX saeculum) *[[Serapion (iunior)|Serapion iunior]] (Ibn Sharabi) (...-...) *[[Shawerus]] (Šāwar ibn Mujīr al-Saʿdī) (...-1169) *{{ancora|Siraconus}}[[Siraconus]] (Asad al-Dīn Šīrkūh ibn Šāḏī) (...-1169) *[[Sorsanus]] (Abu 'Ubayd al-Juzjani) (...-1070) == T == * [[Taric Abenciet]] (Ṭāriq ibn Ziyād) (670 circa-720 circa) * [[Thalebiensis]] (Abū Isḥāq Aḥmad ibn Muḥammad ibn Ibrāhīm al-Nīsābūrī al-Thaʿlabī) (...-1035) * {{ancora|Thebit}}[[Thebit]] (Abū l-Ḥasan Thābit ibn Qurra) (826-901) * Thebitius,<ref>''Christophori Clavii Bambergensis Operum Mathematicorum Tomus Tertius'' (Moguntiae, 1611): 34 [https://www.google.it/books/edition/CHRISTOPHORI_CLAVII_BAMBERGENSIS_E_SOCIE/zMW1YvwoDE0C?hl=it&gbpv=1&dq=thebitius&pg=PA34&printsec=frontcover].</ref> vide: [[Index nominum Latinorum Arabum Persarumque Medii Aevi#Thebit|Thebit]] *[[Alhagiag Bin Thalmus]] (Abū Isḥāq Yūsuf ibn Muḥammad ibn Ṭumlūs) (1134-1223) *[[Tusi]] (Nasīr al-Dīn al-Tūsī) (1201-1274) == U == * [[Ulit I]] (al-Walīd ibn ʿAbd al-Malik ibn Marwān) (674-715) * [[Ulit II]] (al-Walīd ibn Yazīd ibn ʿAbd al-Malik) (706-744) * Umarus, vide; [[Index nominum Latinorum Arabum Persarumque Medii Aevi#Omar|Omar]] * Umecelme, vide: [[Index nominum Latinorum Arabum Persarumque Medii Aevi#Hind Abuimei filia|Hind Abuimei filia]] == V == * {{ancora|Vahebus}}[[Vahebus Abdomenaphi filius]] (Wahb ibn ʿAbd Manāf) (VI saeculum) * [[Vigianus Cuhensis]]<ref name=":8" /> (Abū Sahl Wayjan ibn Rustam al-Kūhī) (940-1000) == W == * Wahebus, vide: [[Index nominum Latinorum Arabum Persarumque Medii Aevi#Vahebus|Vahebus Abdomenaphi filius]] == Y == * [[Yakutus Alhamauaeus]]<ref name=":3" /> (Yāqūt al-Hamawī) (1179-1229) * Yscam, vide: [[Index nominum Latinorum Arabum Persarumque Medii Aevi#Hesciam|Hesciam]] * [[Yzit I]] (Yazīd I ibn Muʿāwiya) (645-683) * [[Yzit II]] (Yazid II ibn 'Abd al-Malik) (690-724) * {{ancora|Yzit III}}[[Yzit III]] (Yazīd ibn al-Walīd) (701-744) == Z == * [[Zahara Chelabi filius]] (Zuḥrah ibn Kilāb) (...-...) * [[Zaidus]] (Zayd ibn Ḥāritha al-Kalbī) (581 circa-629) * Zaineb Gaissi filia,<ref name=":7" /> vide: [[Index nominum Latinorum Arabum Persarumque Medii Aevi#Zeineba Giahsii filia|Zeineba Giahsii filia]] * {{ancora|Zamchascerius}}[[Zamchascerius]] (Abū l-Qāsim Maḥmūd ibn ʿUmar al-Zamaḫšarī) * Zamkhaschraeus, vide: [[Index nominum Latinorum Arabum Persarumque Medii Aevi#Zamchascerius|Zamchascerius]] * [[Zaphia Hai filia]] (Ṣafiyya bint Ḥuyayy) (610 circa/614-664/672) * [[Zebeida Giafaris filia]] (Zubayda bint Ǧaʿfar) (766-831) * {{ancora|Zeineba Giahsii filia}}[[Zeineba Giahsii filia]]<ref name=":6" /> (Zaynab bint Ǧaḥš) (590 circa-641) * [[Zobairus Avvami filius]] (al-Zubayr ibn al-ʿAwwām) (594 circa-656) * [[Zodatuh]]<ref name=":7" /> (Sawdah bint Zamʿah) (590 circa-641 circa) * [[Zohair]] (Zuhayr ibn Abī Sulmā) (520/530-607 vel 609 circa) * [[Zoleiman]]<ref name=":2" /> (Sulaymān ibn ʿAbd al-Malik) (674-717) == Notae == <references/> ==Nexus interni== *[[Index formarum Latinarum nominum Arabicorum Persicorumque]] *[[Index nominum Latinorum hominum praeclarorum]] *[[Nomina Latina e lingua Arabica mutuata]] [[Categoria:Indices hominum]] [[Categoria:Litterae Arabicae|+]] [[Categoria:Litterae Persicae|+]] {{Nexus absunt}} 4kqmowl8ndag2oxn31055aqpvl1xpg1 0 66902 3969392 3860802 2026-07-01T18:26:30Z LilyKitty 18316 de inclinatione cognitiva 3969392 wikitext text/x-wiki [[Fasciculus:Daniel KAHNEMAN.jpg|thumb|Daniel Kahneman]] '''Daniel Kahneman''' ([[Lingua Hebraica|Hebraice]] דניאל כהנמן natus [[Tel Aviv]] in urbe Israelitica die [[5 Martii]] [[1934]]; mortuus die [[27 Martii]] [[2024]]) fuit [[psychologia|psychologus]] et [[oeconomia|oeconomicus]] [[Israel]]o-[[Civitates Foederatae|Americanus]]. Anno [[2002]], [[Praemium Nobelianum Oeconomiae]] una cum [[Vernon Lomax Smith]] accepit. Creator theoriae [[psychologia cognitiva|psychologiae agendi]], [[inclinatio cognitiva|inclinationis cognitivae]] et [[theoria prospectuum|theoriae prospectuum]], contra theoriam [[homo oeconomicus|hominis oeconomiici]] est. Alumnus [[Universitas Hebraica Hierosolymitana|Universitatis Hebraicae Hierosolytanae]] deinde professor eius universitatis fuit. == Nexus externi == * [http://nobelprize.org/nobel_prizes/economics/laureates/2002/ De Daniele Kahneman] in pagina Nobeliano Oeconomiae Praemio dicata {{Ling|Anglice}} * [http://www.princeton.edu/~kahneman/ Pagina officialis apud ''Woodrow Wilson School of Public and International Affairs''] {{bio-stipula}} {{Lifetime|1934|2024|Kahneman, Daniel}} [[Categoria:Praemia Nobeliana]] [[Categoria:Psychologi Israelis]] [[Categoria:Alumni Universitatis Hebraicae Hierosolymitanae]] eny9zhsldt4b4aolup73lsow7cwyea8 0 68735 3969513 3923497 2026-07-02T08:32:17Z ~2026-36983-83 211443 De forma Latina cognominis 3969513 wikitext text/x-wiki {{Latinitas|-2}} {{Capsa hominis Vicidata}} '''Beniaminus Netanjahuus'''<ref>{{cite web|url=https://web.archive.org/web/20250419164948/https://ephemerisnuntii.eu/leonina/EL%20292.pdf|title=America permittit ut condatur ISRAELIA MAIOR - Donaldus quomodo Beniamino persuasit, ut assentiret indutiis cum Hamasiâ faciendis|last1=Latinus|first1=Leo|year=|website=Ephemeris|date=27 Ianuarii [[2025]]|page=357|first2=Anti-Speculum}}: "Netanjahuus somniat de ISRAELIA MAIORE, quae complectitur regiones Gazae et Cisiordaniae, quae adhuc sunt Palaestinensium."</ref> sive '''Netaniahuus''',<ref>Cfr. ''[https://ephemerisnuntii.eu/leolat/DE%20TERRA%20SANCTA.pdf DE TERRA SANCTA]'' apud ''Epistula Leonina'', p. 60: "Netaniahuus non dixit se paratum esse ad colloquia habenda, neque proxima gubernatio hoc dixit.".</ref> vel '''Netanjahu'''<ref>{{cite web|url=http://ephemeris.alcuinus.net/archi2011/nuntius.php?id=740|title=Netanjahu nova colloquia profitetur|last1=Austriacus|first1=Volfgangus|year=[[2011]]|website=Ephemeris|date=}}: "Beniaminus Netanjahu, primus minister Israelianus, veluti in extremo discrimine proposuit, ut cum Mahumeto Abbas, praeside Palaestinensium, de pace ageret."</ref> ([[Hebraice]] בנימין נתניהו, ''Binyamin Netanyahu''), vulgo '''Bibi''' dictus ([[Telavivum|Telavivi]] natus die [[21 Octobris]] [[1949]]), est [[civilitas|rerum politicarum peritus]] [[Israel (civitas)|Israëliticus]] et factionis [[Likud]] praeses. A mense Maio [[1996]] usque ad Maium [[1999]] et iterum ex die [[31 Martii]] [[2009]] [[primus minister]] meret. Die [[22 Ianuarii]] [[2013]], comitiis [[civitas|civitatis]] peractis, dux maximae factionis manet, sed vocibus paucioribus; [[Iairus Lapid]] [[diurnarius]], novae factionis dux, prospere processit.<ref>[http://www.guardian.co.uk/world/2013/jan/23/israel-election-results-yair-lapid De comitiis in Israele,] ''The Guardian.''</ref> Die [[17 Martii]] [[2015]], Netanjahu iterum comitia vicit. Die [[29 Decembris]] [[2022]] rursus per coniunctionibus factionum primus minister creatus est. == Vita == [[Fasciculus:Flickr - Government Press Office (GPO) - Rabbi Eliyahu Shapira.jpg|thumb|upright=0.8|Beniaminus Netanjahu et [[Abrahamus Shapira]] [[rabbinus]] anno [[1997]] colloquuntur.]] Primus inter primos ministros Israëlis Netanjahu post civitatem conditam natus est. Paulo post [[Bellum sex dierum]] in [[exercitus|exercitum]] Israëliticum intravit, ubi in pluribus proeliis pugnavit et capitanus{{dubsig}} factus est. Deinde in [[Institutum Technologiae Massachusettense|Instituto Technologiae Massachusettensi]] gradus [[A.B.|baccalaureati]] et [[A.M.|magistri]] scientiarum adeptus est. Mense [[Maius|Maii]] anno [[2024]], [[Tribunal criminale internationale]] crimen de{{dubsig}} Netanjahu, [[Ioab Gallant]], cum [[Ismail Haniyeh]] et [[Ioannes Sinwar|Ioanne Sinwar]] ducibus [[Hamasia|Hamasiae]] publicavit, ratione [[scelus bellicum|sceleris bellici]] sub [[Bellum Israëlianum-Hamasianum anni 2023|Bello Israelo-Hamasianum]].<ref>[https://www.bbc.com/news/articles/c3ggpe3qj6wo "Israel Gaza war: ICC prosecutor seeks arrest of Israeli and Hamas leaders."]</ref> ==Notae== <references/> ==Nexus externi== {{CommuniaCat|Benjamin Netanyahu|Beniaminum Netanjahu}} {{Fontes biographici}} * [http://www.mfa.gov.il/mfa/aboutisrael/state/pages/benjamin%20netanyahu.aspx De Beniamino Netaniahu] in situ Ministerii Rerum Etrenarum Israëlis * "[https://www.jns.org/updated-list-of-ministers-in-netanyahu-government/ "Who’s who in Netanyahu’s government,"] 29 Decembris 2022, apud ''JNS'' {{Primi Ministri Israelis}} {{Ministri rerum externarum Israelis}} {{Lifetime|1949||Netanjahu, Beniaminus}} [[Categoria:Alumni Instituti Technologiae Massachusettensis]] [[Categoria:Iudaei]] [[Categoria:Politici Israelis]] [[Categoria:Primi ministri Israelis]] k3vld7f86mcuzom4bxdxf7p07l21yu1 3969530 3969513 2026-07-02T11:56:55Z IacobusAmor 1163 IacobusAmor movit paginam [[Beniaminus Netanjahu]] ad [[Beniaminus Netanjahuus]] praeter redirectionem: Lemma 3969513 wikitext text/x-wiki {{Latinitas|-2}} {{Capsa hominis Vicidata}} '''Beniaminus Netanjahuus'''<ref>{{cite web|url=https://web.archive.org/web/20250419164948/https://ephemerisnuntii.eu/leonina/EL%20292.pdf|title=America permittit ut condatur ISRAELIA MAIOR - Donaldus quomodo Beniamino persuasit, ut assentiret indutiis cum Hamasiâ faciendis|last1=Latinus|first1=Leo|year=|website=Ephemeris|date=27 Ianuarii [[2025]]|page=357|first2=Anti-Speculum}}: "Netanjahuus somniat de ISRAELIA MAIORE, quae complectitur regiones Gazae et Cisiordaniae, quae adhuc sunt Palaestinensium."</ref> sive '''Netaniahuus''',<ref>Cfr. ''[https://ephemerisnuntii.eu/leolat/DE%20TERRA%20SANCTA.pdf DE TERRA SANCTA]'' apud ''Epistula Leonina'', p. 60: "Netaniahuus non dixit se paratum esse ad colloquia habenda, neque proxima gubernatio hoc dixit.".</ref> vel '''Netanjahu'''<ref>{{cite web|url=http://ephemeris.alcuinus.net/archi2011/nuntius.php?id=740|title=Netanjahu nova colloquia profitetur|last1=Austriacus|first1=Volfgangus|year=[[2011]]|website=Ephemeris|date=}}: "Beniaminus Netanjahu, primus minister Israelianus, veluti in extremo discrimine proposuit, ut cum Mahumeto Abbas, praeside Palaestinensium, de pace ageret."</ref> ([[Hebraice]] בנימין נתניהו, ''Binyamin Netanyahu''), vulgo '''Bibi''' dictus ([[Telavivum|Telavivi]] natus die [[21 Octobris]] [[1949]]), est [[civilitas|rerum politicarum peritus]] [[Israel (civitas)|Israëliticus]] et factionis [[Likud]] praeses. A mense Maio [[1996]] usque ad Maium [[1999]] et iterum ex die [[31 Martii]] [[2009]] [[primus minister]] meret. Die [[22 Ianuarii]] [[2013]], comitiis [[civitas|civitatis]] peractis, dux maximae factionis manet, sed vocibus paucioribus; [[Iairus Lapid]] [[diurnarius]], novae factionis dux, prospere processit.<ref>[http://www.guardian.co.uk/world/2013/jan/23/israel-election-results-yair-lapid De comitiis in Israele,] ''The Guardian.''</ref> Die [[17 Martii]] [[2015]], Netanjahu iterum comitia vicit. Die [[29 Decembris]] [[2022]] rursus per coniunctionibus factionum primus minister creatus est. == Vita == [[Fasciculus:Flickr - Government Press Office (GPO) - Rabbi Eliyahu Shapira.jpg|thumb|upright=0.8|Beniaminus Netanjahu et [[Abrahamus Shapira]] [[rabbinus]] anno [[1997]] colloquuntur.]] Primus inter primos ministros Israëlis Netanjahu post civitatem conditam natus est. Paulo post [[Bellum sex dierum]] in [[exercitus|exercitum]] Israëliticum intravit, ubi in pluribus proeliis pugnavit et capitanus{{dubsig}} factus est. Deinde in [[Institutum Technologiae Massachusettense|Instituto Technologiae Massachusettensi]] gradus [[A.B.|baccalaureati]] et [[A.M.|magistri]] scientiarum adeptus est. Mense [[Maius|Maii]] anno [[2024]], [[Tribunal criminale internationale]] crimen de{{dubsig}} Netanjahu, [[Ioab Gallant]], cum [[Ismail Haniyeh]] et [[Ioannes Sinwar|Ioanne Sinwar]] ducibus [[Hamasia|Hamasiae]] publicavit, ratione [[scelus bellicum|sceleris bellici]] sub [[Bellum Israëlianum-Hamasianum anni 2023|Bello Israelo-Hamasianum]].<ref>[https://www.bbc.com/news/articles/c3ggpe3qj6wo "Israel Gaza war: ICC prosecutor seeks arrest of Israeli and Hamas leaders."]</ref> ==Notae== <references/> ==Nexus externi== {{CommuniaCat|Benjamin Netanyahu|Beniaminum Netanjahu}} {{Fontes biographici}} * [http://www.mfa.gov.il/mfa/aboutisrael/state/pages/benjamin%20netanyahu.aspx De Beniamino Netaniahu] in situ Ministerii Rerum Etrenarum Israëlis * "[https://www.jns.org/updated-list-of-ministers-in-netanyahu-government/ "Who’s who in Netanyahu’s government,"] 29 Decembris 2022, apud ''JNS'' {{Primi Ministri Israelis}} {{Ministri rerum externarum Israelis}} {{Lifetime|1949||Netanjahu, Beniaminus}} [[Categoria:Alumni Instituti Technologiae Massachusettensis]] [[Categoria:Iudaei]] [[Categoria:Politici Israelis]] [[Categoria:Primi ministri Israelis]] k3vld7f86mcuzom4bxdxf7p07l21yu1 3969534 3969530 2026-07-02T11:57:57Z IacobusAmor 1163 Nomen 3969534 wikitext text/x-wiki {{Latinitas|-2}} {{Capsa hominis Vicidata}} '''Beniaminus Netanjahuus'''<ref>{{cite web|url=https://web.archive.org/web/20250419164948/https://ephemerisnuntii.eu/leonina/EL%20292.pdf|title=America permittit ut condatur ISRAELIA MAIOR - Donaldus quomodo Beniamino persuasit, ut assentiret indutiis cum Hamasiâ faciendis|last1=Latinus|first1=Leo|year=|website=Ephemeris|date=27 Ianuarii [[2025]]|page=357|first2=Anti-Speculum}}: "Netanjahuus somniat de ISRAELIA MAIORE, quae complectitur regiones Gazae et Cisiordaniae, quae adhuc sunt Palaestinensium."</ref> sive '''Netaniahuus''',<ref>Cfr. ''[https://ephemerisnuntii.eu/leolat/DE%20TERRA%20SANCTA.pdf DE TERRA SANCTA]'' apud ''Epistula Leonina'', p. 60: "Netaniahuus non dixit se paratum esse ad colloquia habenda, neque proxima gubernatio hoc dixit.".</ref> vel '''Netanjahu'''<ref>{{cite web|url=http://ephemeris.alcuinus.net/archi2011/nuntius.php?id=740|title=Netanjahu nova colloquia profitetur|last1=Austriacus|first1=Volfgangus|year=[[2011]]|website=Ephemeris|date=}}: "Beniaminus Netanjahu, primus minister Israelianus, veluti in extremo discrimine proposuit, ut cum Mahumeto Abbas, praeside Palaestinensium, de pace ageret."</ref> ([[Hebraice]] בנימין נתניהו, ''Binyamin Netanyahu''), vulgo '''Bibi''' dictus ([[Telavivum|Telavivi]] natus die [[21 Octobris]] [[1949]]), est [[civilitas|rerum politicarum peritus]] [[Israel (civitas)|Israëliticus]] et factionis [[Likud]] praeses. A mense Maio [[1996]] usque ad Maium [[1999]] et iterum ex die [[31 Martii]] [[2009]] [[primus minister]] meret. Die [[22 Ianuarii]] [[2013]], comitiis [[civitas|civitatis]] peractis, dux maximae factionis manet, sed vocibus paucioribus; [[Iairus Lapid]] [[diurnarius]], novae factionis dux, prospere processit.<ref>[http://www.guardian.co.uk/world/2013/jan/23/israel-election-results-yair-lapid De comitiis in Israele,] ''The Guardian.''</ref> Die [[17 Martii]] [[2015]], Netanjahu iterum comitia vicit. Die [[29 Decembris]] [[2022]] rursus per coniunctionibus factionum primus minister creatus est. == Vita == [[Fasciculus:Flickr - Government Press Office (GPO) - Rabbi Eliyahu Shapira.jpg|thumb|upright=0.8|Beniaminus Netanjahuus et [[Abrahamus Shapira]] [[rabbinus]] anno [[1997]] colloquuntur.]] Primus inter primos ministros Israëlis Netanjahu post civitatem conditam natus est. Paulo post [[Bellum sex dierum]] in [[exercitus|exercitum]] Israëliticum intravit, ubi in pluribus proeliis pugnavit et capitanus{{dubsig}} factus est. Deinde in [[Institutum Technologiae Massachusettense|Instituto Technologiae Massachusettensi]] gradus [[A.B.|baccalaureati]] et [[A.M.|magistri]] scientiarum adeptus est. Mense [[Maius|Maii]] anno [[2024]], [[Tribunal criminale internationale]] crimen de{{dubsig}} Netanjahu, [[Ioab Gallant]], cum [[Ismail Haniyeh]] et [[Ioannes Sinwar|Ioanne Sinwar]] ducibus [[Hamasia|Hamasiae]] publicavit, ratione [[scelus bellicum|sceleris bellici]] sub [[Bellum Israëlianum-Hamasianum anni 2023|Bello Israelo-Hamasianum]].<ref>[https://www.bbc.com/news/articles/c3ggpe3qj6wo "Israel Gaza war: ICC prosecutor seeks arrest of Israeli and Hamas leaders."]</ref> ==Notae== <references/> ==Nexus externi== {{CommuniaCat|Benjamin Netanyahu|Beniaminum Netanjahuum}} {{Fontes biographici}} * [http://www.mfa.gov.il/mfa/aboutisrael/state/pages/benjamin%20netanyahu.aspx De Beniamino Netaniahu] in situ Ministerii Rerum Etrenarum Israëlis * "[https://www.jns.org/updated-list-of-ministers-in-netanyahu-government/ "Who’s who in Netanyahu’s government,"] 29 Decembris 2022, apud ''JNS'' {{Primi Ministri Israelis}} {{Ministri rerum externarum Israelis}} {{Lifetime|1949||Netanjahuus, Beniaminus}} [[Categoria:Alumni Instituti Technologiae Massachusettensis]] [[Categoria:Iudaei]] [[Categoria:Politici Israelis]] [[Categoria:Primi ministri Israelis]] l8zpq11ge24glbzbhwmswo4sfojn5a1 1 77080 3969426 930505 2026-07-02T00:02:28Z Grufo 64423 +{{[[Formula:Capsa disputationis de pagina mensis|Capsa disputationis de pagina mensis]]}} 3969426 wikitext text/x-wiki {{Capsa disputationis de pagina mensis|2026|07}} == “cooptatus” + gen. == {{Castiglioni}} coptatus + acc, exempli gratia cooptatus in collegium augurum, quia nunc + gen?--[[Specialis:Conlationes/62.202.107.38|62.202.107.38]] 15:31, 20 Septembris 2009 (UTC) kkrboaf4z4wkxda4towxiviamm11ad9 0 77767 3969472 3964938 2026-07-02T04:58:40Z InternetArchiveBot 139091 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 3969472 wikitext text/x-wiki [[Fasciculus:Gmetching.gif|thumb|Georgius Mason IV]] '''Georgius Mason,''' recte in sua stirpe '''Georgius Mason IV''' ([[11 Decembris]] [[1725]]–[[7 Octobris]] [[1792]]), fuit [[CFA|Americanus]] reipublicae amicus, vir reipublicae peritissimus,<!--statesman--> [[iuris consultus]], [[revolutionarius]], legatus ex [[Virginia]] ad [[Conventus Constitutionalis|Conventum Constitutionalem]], et cum [[Iacobus Madison|Iacobo Madison]] Pater [[Rogatio Iurum|Rogationis Iurum]],<ref>The Library of Congress, [https://web.archive.org/web/20071129043142/http://www.americaslibrary.gov/cgi-bin/page.cgi/jb/nation/bofright_1 The New United States of America Adopted the Bill of Rights: December 15, 1791.]</ref><ref>Carla R. Heymsfeld et Joan W. Lewis, [http://catalog.loc.gov/cgi-bin/Pwebrecon.cgi?v3=1&DB=local&CMD=010a+91067692+&CNT=10+records+per+page ''George Mason, father of the Bill of Rights''] (Alexandriae Virginiae, Patriotic Education, 1991, ISBN 0-912530-16-2).</ref><ref>Tammy Spratt, [https://web.archive.org/web/20071215041731/http://www.historynow.org/09_2007/lp4.html "Father" of Our Country vs. "Father" of the Bill of Rights] (The Gilder Lehrman Institute of American History).</ref><ref>[https://archive.is/20120802074811/http://www.bordc.org/resources/borhistory.php "Dies Rogationis Iurum, 15 Decembris"] (Bill of Rights Defense Committee).</ref> quibus pro causis habetur unus ex gravissimis [[Conditores Civitatum Foederatarum|Conditoribus Civitatum Foederatarum]].<ref>Jonathan Yardley, [http://www.washingtonpost.com/wp-dyn/content/article/2006/11/02/AR2006110201182_pf.html A founding father insisted that the Constitution wasn't worth ratifying without a bill of rights] (''The Washington Post,'' 5 Novembris 2006).</ref><ref>Denise Henderson et Frederic W. Henderson, [https://web.archive.org/web/20201209171135/http://american_almanac.tripod.com/ffslave.htm "How The Founding Fathers Fought For An End To Slavery"] (The American Almanac, 15 Martii 1993).</ref> Sicut [[Patricius Henry]] at alii [[Factio Contra Foederalismum|Antifoederalistae]], Mason apertam iurum [[Iura civilia et politica|civitatum]] et [[Iura humana|hominum]] declarationem ad [[Constitutio CFA|Constitutionem]] addi poposcit ut auctae gubernationis foederalis potentiae compensentur; quam ob rem Constitutionem non signavit, partim quia eius verba tali declaratione caruerunt. Sua contentio tandem Foederalistis persuasit ut ei duodecim emendationes Constitutionis proponerent; primi decem ascitae, [[Rogatio Iurum|Rogationem Iurum]] communiter appellatae, a [[Declaratio Iurum Virginiae|Virginiana Iurum Declaratione]] deductae sunt, quae Mason anno [[1776]] composuerat. Etiam [[servitus|servitutem]] opponebat.<!-- De quaestione [[Servitus in CFA|servitutis]], Mason walked a fine line. A slaveholder himself, he found slavery repugnant, for a variety of reasons. He wanted to ban further importation of slaves from Africa and prevent slavery from spreading to more states; however, he did not want the new federal government to be able to ban slavery where it already existed, because he anticipated that such an act would be difficult and controversial. --> == Mors et memoria == Placide mortuus est Mason domi, [[Gunston Hall]], die [[7 Octobris]] [[1792]]. Hae aedes, in [[Mason Neck (Virginia)|Mason Neck]] Virginiae sitae, nunc est [[museum]] et "tourist attraction." [[Monumentum Georgii Mason]] in [[East Potomac Park]] [[Vasiongtonia]]e, prope [[Monumentum Thomae Jefferson]], die [[9 Aprilis]] [[2002]] dicatum est. [[Georgii Mason Pons]]<!--revera = "memorial" bridge--> [[Vasingtonia]]m ad [[Virginia]]m conectit. [[George Mason High School]] in [[Falls Church (Virginia)|Falls Church]] Virginiae et [[Universitas Georgii Mason]] in [[Fairfax (Virginia)|Fairfax]] Virginiae eius honoris causa nominantur; simile, [[Mason Comitatus (Kentuckia)|Mason Comitatus]] [[Kentuckia]]e, [[Mason Comitatus (Virginia Occidentalis)|Mason Comitatus]] [[Virginia Occidentalis|Virginiae Occidentalis]], et [[Mason Comotatus (Illinoesia)|Mason Comitatus]] [[Illinoesia]]e. == Notae == <references/> == Bibliographia == * Bailyn, Bernardus, ed. [[1993]]. ''The Debate on the Constitution: Federalist and Anti federalist Speeches, Articles, and Letters During the Struggle over Ratification.'' 2 vols. Library of America. * Broadwater, Jeff. [[2006]]. ''George Mason: Forgotten Founder.'' Chapel Hill Carolinae Septentrionalis: Fred W. Morrison Fund for Southern Studies of the University of North Carolina Press. ISBN 978-0-8078-3053-6. * Curtis, Barbara Jocelyn. [[1938]]. ''George Mason, Statesman, Rebel, Public Servant.'' * Hawkes, Robertus T., Jr. [[1996]]. "An Uncommon American Hero: George Mason And The Bill Of Rights". ''Northern Neck of Virginia Historical Magazine'' 1(46):5328–5338. * Henriques, Petrus R. [[1989]]. "An Uneven Friendship: The Relationship Between George Washington And George Mason." ''Virginia Magazine of History and Biography'' 2(97):185–204. * Jensen, Merrill et al., eds. [[1976]]-. ''The Documentary History of the Ratification of the Constitution of the United States.'' 20 vols. Madison: State Historical Society of Wisconsin. * Ketcham, Radulphus, ed. [[1986]]. ''The Anti-Federalist Papers and the Constitutional Convention Debates.'' Penguin. * Lee, Emery G. [[1997]]. "Representation, Virtue, and Political Jealousy in the Brutus-Publius Dialogue." ''The Journal of Politics'' 59(4):1073–1095. doi:10.2307/2998593. * Leffler, Ricardus. [[1987]]. "The Case Of George Mason's Objections to the Constitution." ''Manuscripts'' 4(39):285–292. * Meltzer, Milton. [[1990]]. ''The Bill Of Rights: How We Got It And What It Means.'' Novi Eboraci: Thomas Crowell. * Miller, Helena Hill. [[2001]]. ''George Mason, Constitutionalist.'' Safety Harbor Floridae: Simon Publications. ISBN 1-931313-45-8. * Miller, Helena Hill. [[1966]]. ''George Mason, Constitutionalist.'' Gloucester: P. Smith. * Pole, J. R., ed. [[1987]]. ''The American Constitution--For And Against: The Federalist And Anti-Federalist Papers.'' Novi Eboraci: Hill and Wang. * Rowland, Catharina Mason. [[1892]]. ''The Life Of George Mason, 1725-1792.'' Novi Eboraci: G.P. Putnam's Sons. [http://books.google.com/books?id=F0F6TuWe_LwC&dq=dogue's+neck&source=gbs_summary_s&cad=0. liber apud Google Books] * Rutland, Robertus A. [[1980]]. ''George Mason : Reluctant Statesman.'' * Rutland, Robertus A., et al., eds. [[1970]]. ''The papers of George Mason.'' 3 vols. Chapel Hill: University of North Carolina Press. * Storing, Herbertus, ed. [[1985]]. ''The Anti-Federalist.'' Sicagi: University of Chicago Press. * Storing, Herbertus, et Murray Dry, eds. [[1981]]. ''The Complete Anti-Federalist 7 vol.'' Sicagi: University of Chicago Press. == Nexus externi == {{wikiquote}} * [http://odur.let.rug.nl/~usa/B/gmason/mason.htm Biographia Georgii Mason] * [http://www.gunstonhall.org Situs publicus Gunston Hall] * [https://web.archive.org/web/20090926071153/http://www.nationalreview.com/miller/miller040902.asp Mason Mirabilis], a John J. Miller scriptus * [http://www.gmu.edu Situs Universitatis Georgii Mason] * [http://globaled.gmu.edu/ George Mason University Study Abroad- Center for Global Education] * [https://web.archive.org/web/20170526062055/http://masonstudents.com/ MasonStudents, GMU's Student-Run Discussion Forum] {{Lifetime|1725|1792|Mason, Georgius 04}} <!--Why aren't these being sorted, as in en: [[Categoria:Iuris consulti Virginiae]]? What did your last servant die of? :)--> [[Categoria:Conditores Civitatum Foederatarum]] [[Categoria:Episcopaliani Americani]] [[Categoria:Iuris consulti]] [[Categoria:Incolae Virginiae]] [[Categoria:Politici Civitatum Foederatarum]] ejdimldzc44es3jnsi7g0a63k0k1kdl 0 77821 3969511 3267981 2026-07-02T08:10:22Z ~2026-36983-83 211443 De forma Latina praenominis 3969511 wikitext text/x-wiki {{Movenda|Yukius Hatoyama}} {{Capsa hominis Vicidata}} [[Fasciculus:Yukio Hatoyama cropped Yukio Hatoyama 20090904 1.jpg|thumb|Hatoyama mense Septembri [[2009]]]] '''Yukius Hatoyama''', vulgo ''Hatoyama Yukio'', sive litteris Iaponicis 鳩山 由紀夫 (natus [[Tokium|Tokii]] die [[11 Februarii]] [[1947]]), alumnus universitatum [[Universitas Tokiensis|Tokiensis]] et [[Universitas Stanfordiensis|Stanfordiensis]], est politicorum peritus et a die [[16 Septembris]] [[2009]] [[Iaponia]]e primus minister. [[Avus]] eius [[Ichirō Hatoyama]] etiam Iaponiae prius minister fuerat. == Nexus externus == {{CommuniaCat|Yukio Hatoyama|Yukium Hatoyama}} {{Fontes biographici}} * [http://www.hatoyama.gr.jp/ Yukio Hatoyama pagina interetialis] {{Ling |Iaponice}} {{bio-stipula}} {{Primi Ministri Iaponiae}} {{DEFAULTSORT:Hatoyama, Yukio}} [[Categoria:Nati 1947]] [[Categoria:Homines vivi]] [[Categoria:Primi ministri Iaponiae]] [[Categoria:Alumni Universitatis Tokiensis]] [[Categoria:Alumni Universitatis Stanfordiensis]] r1cwsag9wcz7559t6lnqfdhbtj7hc7n 0 82048 3969422 3947718 2026-07-01T23:42:52Z InternetArchiveBot 139091 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 3969422 wikitext text/x-wiki [[Fasciculus:Bundesarchiv B 145 Bild-F085285-0011a, Bonn Friedrich Zimmermann.jpg|thumb|Fridericus Zimmermann anno 1990]] '''Fridericus''' (vulgo: ''Friedrich'') '''Zimmermann''' (natus [[18 Iulii]] [[1925]] [[Monachium|Monachii]], mortuus die [[16 Septembris]] [[2012]] in oppido [[Filzmoos]]/[[Austria]]<ref>[https://web.archive.org/web/20121227060406/http://www.tagesschau.de/inland/zimmermann114.html Tagesschau.de 16 Septembris 2012]</ref>) vir publicus [[Bavaria]]e et sodalis [[Christiana Socialis Unio in Bavaria|Christianae Socialis Unionis in Bavaria]] erat. == Iuventus et munus == Annis [[1943]] - [[1945]] Zimmermann [[Bellum Orbis Terrarum II|Bello Orbis Terrarum II]] miles, postremo succenturio interfuit. Anno [[1946]] maturitatem adeptus est et Monachii iurisprudentiae et oeconomiae studebat. Anno [[1950]] doctor promotus [[1951]] secundam probationem accepit. Tum minister publicus rei publicae Bavariae laboravit. Anno [[1961]] Zimmermann, qui testis in iudicio de causa famosa aerariorum aleatoriorum false edixerat, periurii damnatus, sed deinde absolutus est, quod, cum indicavisset, propter inopiam sacchari mente impeditus esset. == Familia == Zimmermann ter maritus duos liberos habuit. == Cursus honorum == Zimmermann anno [[1948]] sodalis CSU factus est. Annis [[1955]] - [[1963]] [[Secretarius generalis CSU]] erat. Anno [[1957]] primo legatus [[Dieta Foederalis Germaniae|Dietae Foederalis Germaniae]] electus est. Annis [[1963]] - [[1967]] aerarius factionis suae erat. Annis [[1979]] - [[1989]] vicarius praeses CSU fuit. Anno [[1982]], cum [[CDU]]/CSU et [[FDP]] factiones [[Helimutus Kohl|Helimuto Kohl]] duce iterum de consilio ministrorum Germaniae convenerunt, Zimmermann [[Administer Foederalis Rerum Internarum]] nominatus est. Hoc in officio mansit ad [[21 Aprilis]] [[1989]], cum [[Administer Foederalis Commeatus et Aedificiorum|Administer Foederalis Commeatus]] factus est. Anno [[1990]] non iam candidatus Dietae Foederalis erat et [[18 Ianuarii]] [[1991]] consilium ministrorum reliquit. == Notae == <div class="references-small"><references /></div> {{Administri Foederales Rerum Internarum (Germania)}} {{Administri Foederales Commeatus (Germania)}} {{Consilium Ministrorum Kohl I}} {{Consilium Ministrorum Kohl II}} {{Consilium Ministrorum Kohl III}} {{Secretarii generales CSU}} {{Lifetime|1925|2012|Zimmermann, Fridericus}} [[Categoria:Participes secundi belli mundani]] [[Categoria:Alumni Universitatis Monacensis]] [[Categoria:Secretarii generales CSU]] [[Categoria:Legati Diaetae foederalis Germaniae]] [[Categoria:Administri Foederales Commeatus et Aedificiorum]] dyx6zfd72rcyfirotma17nyk5p729p7 0 90458 3969402 3838842 2026-07-01T19:37:31Z Ailamnos 165281 Additiones minores, cum illustratione 3969402 wikitext text/x-wiki {{L}} [[Fasciculus:Tabliczka oltarz.JPG|thumb|Tabella secretarum sinistra]] '''Tabellae secretarum''' sunt tres [[carta]]e, quae in [[altare|altari]] ponuntur, dum [[missa]] in [[Ritus Romanus|ritu Romano]] vetere vel aliquot aliis ritibus celebratur, et quasdam [[oratio]]nes a [[presbyter]]o intra missam dicendas continent. Saepe ornatissimae sunt, quamquam nulli fini serviunt nisi [[memoria]]e [[presbyter]]i adiuvandae. ==Historia== Tabellae non adhibebantur ante [[saeculum 16|saeculum sextum decimum]], et adhuc reapse non adhibentur celebrante [[epscopus|episcopo]], quippe qui totam missam in canone missae (libro pontificali) vel in Missali legere solet. Cum [[Pius V|Pius Papa V]] [[Missale Romanum]] renovavit, una tabella in medio altari iniuncta est, cui postea tabella sinistra adiecta est, tum, [[symmetria]]e causa, dextra. ==Contenta tabellarum== In ritu Romano tabella sinistra continet verba evangelii ultimi (Ioannes 1,1–14), quod, ante [[1970]], in fine missae dicebatur. Tabella dextra continet orationem ad vinum et aquam commiscendam ("Deus qui humanae substantiae") et psalmum "Lavabo", quem dicit presbyter dum manus lavat. [[Fasciculus:Catholic Picture Dictionary (Pfeiffer) - Altar cards.jpg|thumb|Schema dispositionis tabellarum in altari]] Tabella media continet ex ordine missae: canticum "Gloria in excelsis", orationem "Munda cor", "Credo", orationes offertorias ("Suscipe sancte Pater", "Offerimus tibi", "In spiritu humilitatis", "Veni Sanctificator", "Suscipe sancta Trinitas" et "Orate fratres"), verba institutionis Eucharistiae ("Qui pridie" et "Simili modo") preces privatas a presbytero dicendas ad communionem ("Haec commixtio", "Domine Iesu Christe qui dixisti", "Domine Iesu Christe fili Dei vivi", "Perceptio Corporis tui" et "Placeat tibi"). Saepe ostendit etiam imaginem crucifixi. In [[Ritus Lugdunensis|ritu Lugdunensi]], dispositio tabellarum similis est, sed textus [[oratio]]num partim differentes, exempli gratia ad vinum cum aqua miscendum non dicitur "Deus qui humanae substantiae", sed "De latere Domini nostri". Tres tabellae ad missam lectam in altari ponuntur, ad solemnem vero una tantum, media nempe. In missa pontifcali vero, ubi celebrans libro ''[[Canon Missae pontificalis|Canonis]]'' utitur, tabellae non adhibentur.<ref>Schulte,&nbsp;A.J. (1907) ''[https://www.newadvent.org/cathen/01351b.htm Altar Cards.]'' [In:] ''The Catholic Encyclopedia. Vol. 1.'' Neo Eboraci: Robert Appleton Company.</ref> ==Usus tabellarum== Tabellae in altari nisi intra missam poni debent. Tabella media in [[crux|crucem]] aut tabernaculum et sinistra dextraque in candelabra adhibetur. Missa finita tabellae statim removendae sunt aut deiciendae in faciem sub cooperculum altaris.<ref>Missale Romanum, editio 25, iuxta typicam Vaticanam (Ratisbonae: sumptibus Friderici Pustet, 1943).</ref> ==Notae== <references/> [[Categoria:Liturgia]] [[Categoria:Religio Christiana]] [[Categoria:Sacra supellex]] 6lvqs8i0npe7pgy0gf9xx1dqmt8ymwf 3969403 3969402 2026-07-01T19:44:34Z Marcus Terentius Bibliophilus 2059 /* Historia */ 3969403 wikitext text/x-wiki {{L}} [[Fasciculus:Tabliczka oltarz.JPG|thumb|Tabella secretarum sinistra]] '''Tabellae secretarum''' sunt tres [[carta]]e, quae in [[altare|altari]] ponuntur, dum [[missa]] in [[Ritus Romanus|ritu Romano]] vetere vel aliquot aliis ritibus celebratur, et quasdam [[oratio]]nes a [[presbyter]]o intra missam dicendas continent. Saepe ornatissimae sunt, quamquam nulli fini serviunt nisi [[memoria]]e [[presbyter]]i adiuvandae. ==Historia== Tabellae non adhibebantur ante [[saeculum 16|saeculum sextum decimum]], et adhuc reapse non adhibentur celebrante [[episcopus|episcopo]], quippe qui totam missam in canone missae (libro pontificali) vel in Missali legere solet. Cum [[Pius V|Pius Papa V]] [[Missale Romanum]] renovavit, una tabella in medio altari iniuncta est, cui postea tabella sinistra adiecta est, tum, [[symmetria]]e causa, dextra. ==Contenta tabellarum== In ritu Romano tabella sinistra continet verba evangelii ultimi (Ioannes 1,1–14), quod, ante [[1970]], in fine missae dicebatur. Tabella dextra continet orationem ad vinum et aquam commiscendam ("Deus qui humanae substantiae") et psalmum "Lavabo", quem dicit presbyter dum manus lavat. [[Fasciculus:Catholic Picture Dictionary (Pfeiffer) - Altar cards.jpg|thumb|Schema dispositionis tabellarum in altari]] Tabella media continet ex ordine missae: canticum "Gloria in excelsis", orationem "Munda cor", "Credo", orationes offertorias ("Suscipe sancte Pater", "Offerimus tibi", "In spiritu humilitatis", "Veni Sanctificator", "Suscipe sancta Trinitas" et "Orate fratres"), verba institutionis Eucharistiae ("Qui pridie" et "Simili modo") preces privatas a presbytero dicendas ad communionem ("Haec commixtio", "Domine Iesu Christe qui dixisti", "Domine Iesu Christe fili Dei vivi", "Perceptio Corporis tui" et "Placeat tibi"). Saepe ostendit etiam imaginem crucifixi. In [[Ritus Lugdunensis|ritu Lugdunensi]], dispositio tabellarum similis est, sed textus [[oratio]]num partim differentes, exempli gratia ad vinum cum aqua miscendum non dicitur "Deus qui humanae substantiae", sed "De latere Domini nostri". Tres tabellae ad missam lectam in altari ponuntur, ad solemnem vero una tantum, media nempe. In missa pontifcali vero, ubi celebrans libro ''[[Canon Missae pontificalis|Canonis]]'' utitur, tabellae non adhibentur.<ref>Schulte,&nbsp;A.J. (1907) ''[https://www.newadvent.org/cathen/01351b.htm Altar Cards.]'' [In:] ''The Catholic Encyclopedia. Vol. 1.'' Neo Eboraci: Robert Appleton Company.</ref> ==Usus tabellarum== Tabellae in altari nisi intra missam poni debent. Tabella media in [[crux|crucem]] aut tabernaculum et sinistra dextraque in candelabra adhibetur. Missa finita tabellae statim removendae sunt aut deiciendae in faciem sub cooperculum altaris.<ref>Missale Romanum, editio 25, iuxta typicam Vaticanam (Ratisbonae: sumptibus Friderici Pustet, 1943).</ref> ==Notae== <references/> [[Categoria:Liturgia]] [[Categoria:Religio Christiana]] [[Categoria:Sacra supellex]] gf3ic47vy1ffd1ld6sqt67icy8ngr8r 0 92818 3969482 3929102 2026-07-02T06:34:34Z InternetArchiveBot 139091 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 3969482 wikitext text/x-wiki {{Capsa hominis Vicidata}} [[Fasciculus:Genova-Foce-DSCF7581.JPG|thumb|right|[[Genua]]e: horti Gilberto Govi dicati]] '''Gilbertus Govi''' ([[Genua]]e natus die [[22 Octobris]] [[1885]]; ibidem mortuus die [[28 Aprilis]] [[1966]]) fuit clarus [[histrio]] praecipue [[theatrum |theatralis]] et comoedus [[Italia |Italicus]] sermonis [[Lingua Ligustica |Ligustici]]. == Nexus externi== * [https://web.archive.org/web/20100127150542/http://www.gilbertogovi.it/ Societas Gilberto et Rina Govi dicata] * [https://web.archive.org/web/20091225075243/http://digilander.libero.it/paolore2/cult_tradiz/govi.html De Gilberti Govi vita] * [https://web.archive.org/web/20091123145138/http://digilander.libero.it/paolore2/cult_tradiz/govi2.html De Gilberti cursu honorum] * [https://web.archive.org/web/20070928122011/http://www.bandieredeipopoli.com/images/liguria/maseghepenso_govi.mp3 Gilbertus Govi] recitat [[Ma se ghe penso]] * [https://web.archive.org/web/20110708160658/http://video.google.com/videoplay?docid=-3489022655795079203 Video I manezzi pe majâ na figgia] ([[1953]]) apud [[Google Video]] {{bio-stipula}} {{Lifetime|1885|1966|Govi, Gilbertus}} [[Categoria:Actores Italiae]] ru8fshhv5u7bkrg6p2zdnzbz9twjqw5 0 102575 3969461 3969322 2026-07-02T02:47:15Z IacobusAmor 1163 Vicificans 3969461 wikitext text/x-wiki [[Fasciculus:Miguel_bose.jpg|thumb|upright=0.6|left|Michael Bosé anno [[2006]].]] {{Capsa hominis Vicidata}} '''Michael Bosé''' (natus ''Miguel Luchino González Borloni'' [[Aries]] in oppido [[Panama|Panamenis]] die [[3 Aprilis]] [[1956]]), [[Ludovicus Michael Dominguín| Ludovici Michaelis Dominguín]] [[taurarius|taurarii]] et [[Lucia Bosé|Luciae Bosé]] [[actrix|actricis\]] [[Italia]]nae [[filius]], est ipse [[histrio]] et [[cantor]] [[Hispania|Hispanicus]]. == Nexus externus== * {{Imdb name|0098395|Michaele Bosé|Michaelem Bosé}} {{bio-stipula}} {{Lifetime|1956||Bosé, Michael}} [[Categoria:Actores Hispaniae]] [[Categoria:Cantores Hispaniae]] a9htjtgxwxg7ckdtxy279r603tci3k5 3969462 3969461 2026-07-02T02:49:33Z IacobusAmor 1163 Locus natalis 3969462 wikitext text/x-wiki [[Fasciculus:Miguel_bose.jpg|thumb|upright=0.6|left|Michael Bosé anno [[2006]].]] {{Capsa hominis Vicidata}} '''Michael Bosé''' (natus ''Miguel Luchino González Borloni'' in [[Urbs Panamensis|Urbe Panamenis]] die [[3 Aprilis]] [[1956]]), [[Ludovicus Michael Dominguín| Ludovici Michaelis Dominguín]] [[taurarius|taurarii]] et [[Lucia Bosé|Luciae Bosé]] [[actrix|actricis\]] [[Italia]]nae [[filius]], est ipse [[histrio]] et [[cantor]] [[Hispania|Hispanicus]]. == Nexus externus== * {{Imdb name|0098395|Michaele Bosé|Michaelem Bosé}} {{bio-stipula}} {{Lifetime|1956||Bosé, Michael}} [[Categoria:Actores Hispaniae]] [[Categoria:Cantores Hispaniae]] kg71c2zbpze5hfuppjadqfvyk7rjhet 3969464 3969462 2026-07-02T03:07:29Z IacobusAmor 1163 Ex en: 3969464 wikitext text/x-wiki [[Fasciculus:Miguel_bose.jpg|thumb|upright=0.5|left|Michael Bosé anno [[2006]].]] {{Capsa hominis Vicidata}} '''Michael Bosé''' (natus ''Miguel Luchino González Borloni'' in [[Urbs Panamensis|Urbe Panamensis]] die [[3 Aprilis]] [[1956]]) est [[histrio]], [[cantor]],et [[compositor]] [[Hispania|Hispanicus]] et [[Italia]]nus. ==De vita== Bosé natus est in Valetudinario Sancti Fernandi in Urbe Panamensi in [[Panama]], [[filius]] [[Lucia Bosé|Luciae Bosé]] [[actrix|actricis]] [[Italia]]nae (1931–2020)<ref>{{cite news|last=Slotnik|first=Daniel E.|url=https://www.nytimes.com/2020/03/27/movies/lucia-bose-dies.html|title=Lucia Bosé, Whose Acting Was Interrupted by Marriage, Dies at 89|work=[[The New York Times]]|date=27 Martii 2020 |access-date=14 Iulii 2020}}.</ref> et [[Ludovicus Michael Dominguín| Ludovici Michaelis Dominguín]] [[taurarius|taurarii]] [[Hispania|Hispanici]]. Eruditus est in domo [[ars|arte]] [[cultura]]que plena: [[Paulus Picasso]] et [[Ernestus Hemingway]] familiares parentium erant.<ref>{{Cite web|url=http://www.christies.com/features/Miguel-Bose-on-his-memories-of-Picasso-6975-1.aspx|title='To me he will always be Pablo. This is how I rememberhim'|website=www.christies.com|access-date=2016-05-31}}/</ref> [[Luchinus Visconti (moderator cinematographicus)|Lucinus Visconti]] [[moderator cinematographicus]] fuit eius [[compater]], dum Paulus Picasso compater Paulae Dominguín [[soror]]is fuit.<ref>{{cite web|url=http://www.hola.com/biografias/miguel-bose/|title=Noticias, fotos y biografía de Miguel Bosé|work=[[¡Hola!|Hola.com]]|year=2012|access-date=6 Maii 2012}}.</ref> ==Notae== <references/> == Nexus externus== * {{Imdb name|0098395|Michaele Bosé|Michaelem Bosé}} {{bio-stipula}} {{Lifetime|1956||Bosé, Michael}} [[Categoria:Actores Hispaniae]] [[Categoria:Cantores Hispaniae]] [[Categoria:Compositores Hispaniae]] [[Categoria:Compositores Italiae]] lcze54kk17nsoqaoomxlb85dk3oou7u 3969465 3969464 2026-07-02T03:08:15Z IacobusAmor 1163 Typo 3969465 wikitext text/x-wiki [[Fasciculus:Miguel_bose.jpg|thumb|upright=0.5|left|Michael Bosé anno [[2006]].]] {{Capsa hominis Vicidata}} '''Michael Bosé''' (natus ''Miguel Luchino González Borloni'' in [[Urbs Panamensis|Urbe Panamensi]] die [[3 Aprilis]] [[1956]]) est [[histrio]], [[cantor]],et [[compositor]] [[Hispania|Hispanicus]] et [[Italia]]nus. ==De vita== Bosé natus est in Valetudinario Sancti Fernandi in Urbe Panamensi in [[Panama]], [[filius]] [[Lucia Bosé|Luciae Bosé]] [[actrix|actricis]] [[Italia]]nae (1931–2020)<ref>{{cite news|last=Slotnik|first=Daniel E.|url=https://www.nytimes.com/2020/03/27/movies/lucia-bose-dies.html|title=Lucia Bosé, Whose Acting Was Interrupted by Marriage, Dies at 89|work=[[The New York Times]]|date=27 Martii 2020 |access-date=14 Iulii 2020}}.</ref> et [[Ludovicus Michael Dominguín| Ludovici Michaelis Dominguín]] [[taurarius|taurarii]] [[Hispania|Hispanici]]. Eruditus est in domo [[ars|arte]] [[cultura]]que plena: [[Paulus Picasso]] et [[Ernestus Hemingway]] familiares parentium erant.<ref>{{Cite web|url=http://www.christies.com/features/Miguel-Bose-on-his-memories-of-Picasso-6975-1.aspx|title='To me he will always be Pablo. This is how I rememberhim'|website=www.christies.com|access-date=2016-05-31}}/</ref> [[Luchinus Visconti (moderator cinematographicus)|Lucinus Visconti]] [[moderator cinematographicus]] fuit eius [[compater]], dum Paulus Picasso compater Paulae Dominguín [[soror]]is fuit.<ref>{{cite web|url=http://www.hola.com/biografias/miguel-bose/|title=Noticias, fotos y biografía de Miguel Bosé|work=[[¡Hola!|Hola.com]]|year=2012|access-date=6 Maii 2012}}.</ref> ==Notae== <references/> == Nexus externus== * {{Imdb name|0098395|Michaele Bosé|Michaelem Bosé}} {{bio-stipula}} {{Lifetime|1956||Bosé, Michael}} [[Categoria:Actores Hispaniae]] [[Categoria:Cantores Hispaniae]] [[Categoria:Compositores Hispaniae]] [[Categoria:Compositores Italiae]] 03rtgotoj3mxgjgvz3kz1237cbj7x6c 0 107541 3969458 3502103 2026-07-02T01:37:30Z InternetArchiveBot 139091 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 3969458 wikitext text/x-wiki <!-- Incipit data !--> {{Capsa subdivisionis Vicidata}} [[Fasciculus:Provinz Galati Romania CIA2006.png|thumb|200 px|left|Circuli tabula]] ''' Galaţi ''' ([[Dacoromanice]] (''Județ Galaţi'') est unus quadraginta duorum (cum urbe [[Bucarestum|Bucaresto]]) [[Romania]]e [[circulus (iurisdictio)|circulorum]]. Urbs ''[[Galaţi]]'' est caput huius circuli, cui 536.167 incolarum anno [[2009]] sunt. == Urbes, oppida communiaque minora == Galaţi circulus 2 urbes, 2 oppida et 61 communia minora habet: === Urbes === * [[Galatzium]] – caput circuli (249.432 incolae) * [[Tecuci]] === Oppida === * [[Berești]] * [[Târgu Bujor]] === Communia minora === {{div col|colwidth=10em}} * [[Bălăbănești]] * [[Bălășești]] * [[Băleni]] * [[Băneasa (Galaţi)|Băneasa]] * [[Barcea]] * [[Berești-Meria]] * [[Brăhășești]] * [[Braniștea]] * [[Buciumeni]] * [[Cavadinești]] * [[Cerțești]] * [[Corni]] * [[Corod]] * [[Cosmești]] * [[Costache Negri]] * [[Cuca]] * [[Cudalbi]] * [[Cuza Vodă]] * [[Drăgănești]] * [[Drăgușeni]] * [[Fârțănești]] * [[Foltești]] * [[Frumușița]] * [[Fundeni]] * [[Ghidigeni]] * [[Gohor]] * [[Grivița]] * [[Independența]] * [[Ivești]] * [[Jorăști]] * [[Liești]] * [[Măstăcani]] * [[Matca]] * [[Movileni]] * [[Munteni]] * [[Nămoloasa]] * [[Negrilești]] * [[Nicorești]] * [[Oancea]] * [[Pechea]] * [[Piscu]] * [[Poiana]] * [[Priponești]] * [[Rădești]] * [[Rediu]] * [[Scânteiești]] * [[Schela]] * [[Șendreni]] * [[Slobozia Conachi]] * [[Smârdan]] * [[Smulți]] * [[Suceveni]] * [[Suhurlui]] * [[Tudor Vladimirescu (Galaţi)|Tudor Vladimirescu]] * [[Tulucești]] * [[Umbrărești]] * [[Valea Mărului]] * [[Vânători]] * [[Vârlezi]] * [[Vlădești]] {{div col end}} == Nexus externi == * [https://web.archive.org/web/20110515004449/http://www.cjgalati.ro/ Pagina officialis] {{CommuniaCat|Galați County|Galaţi (circulum)}} {{geo-stipula}} {{circuli Romaniae}} [[Categoria:Circuli Romaniae]] l3lbs45whc4zq3g28ktfl8jkpez7pph 0 121698 3969384 3628035 2026-07-01T15:02:53Z Marcus Terentius Bibliophilus 2059 3969384 wikitext text/x-wiki [[Fasciculus:Riquewihr.jpg|thumb|250 px|Riquewihr: despectus in medium vicum]] [[Fasciculus: Map commune FR insee code 68277.png|250 px|left|thumb|Riquewihr: communis tabula]] ''' Riquewihr''' ([[Germanice]] '''Reichenweier''') est [[commune]] [[Francia|Francicum]] 1'164 incolarum (anno [[2012]]) [[Tabula administrativa Franciae|praefecturae]] [[Rhenus Superior|Rheni Superioris]] et ab anno 2021 [[Communitas Europaea Alsatiae|Communitatis Europaeae Alsatiae]] in regione orientali olim [[Alsatia]] et a die [[1 Ianuarii]] [[2016]] [[Alsatia Campania Arduenna et Lotharingia]] et nunc ex plebiscito ''Grand Est'' vocata. {{NexInt}} * [[Index communium praefecturae Rheni Superioris]] == Nexus externi == {{CommuniaCat|Riquewihr|Riquewihr}} * [http://riquewihr.reseaudescommunes.fr/ Riquewihr pagina interretialis] * {{INSEE commune|68277|de=Riquewihr}} * [http://cassini.ehess.fr/cassini/fr/html/fiche.php?select_resultat=29229 De hoc communi apud Cassini] {{geo-stipula}} [[Categoria:Communia Praefecturae Rheni Superioris]] [[Categoria:Loci habitati praefecturae Rheni superioris]] fwza23njajaz2poh32g44fevm3ois7b 0 123776 3969407 3967330 2026-07-01T20:39:19Z Pippobuono 54500 nomen latine 3969407 wikitext text/x-wiki Hic est index [[commune|communium]] [[Vosegus (praefectura Franciae)|Vosegi]] praefecturae [[Francia|Francicae]], cui subsunt communia 515 numero. [[Fasciculus:Vosges-Position.png|thumb|Situs praefecturae]] [[Fasciculus: Senones vu du Petit Paris.jpg|thumb|Despectus in ''[[ Senones ]]'']] {| class="wikitable sortable" ! [[INSEE|Numerus INSEE]] ! [[Numerus cursualis]] ! [[Commune]] |- | 88001 | 88270 | [[Les Ableuvenettes]] |- | 88002 | 88500 | [[Ahéville]] |- | 88003 | 88140 | [[Aingeville]] |- | 88004 | 88320 | [[Ainvelle (Vosegus)|Ainvelle]] |- | 88005 | 88110 | [[Allarmont]] |- | 88006 | 88500 | [[Ambacuria]] |- | 88007 | 88410 | [[Ameuvelle]] |- | 88008 | 88700 | [[Anglemont]] |- | 88009 | 88650 | [[Anould]] |- | 88010 | 88170 | [[Aouze]] |- | 88011 | 88380 | [[Arches (Vosegus)|Arches]] |- | 88012 | 88380 | [[Archettes]] |- | 88013 | 88170 | [[Aroffe]] |- | 88014 | 88430 | [[Arrentès-de-Corcieux]] |- | 88015 | 88300 | [[Attignéville]] |- | 88016 | 88260 | [[Attigny (Vosegus)|Attigny]] |- | 88017 | 88300 | [[Aulnois]] |- | 88018 | 88640 | [[Aumontzey]] |- | 88019 | 88300 | [[Autigny-la-Tour]] |- | 88020 | 88300 | [[Autreville (Vosegus)|Autreville]] |- | 88021 | 88700 | [[Autrey (Vosegus)|Autrey]] |- | 88022 | 88140 | [[Auzainvilliers]] |- | 88023 | 88500 | [[Avillers (Vosegus)|Avillers]] |- | 88024 | 88130 | [[Avrainville (Vosegus)|Avrainville]] |- | 88025 | 88630 | [[Avranville]] |- | 88026 | 88600 | [[Aydoilles]] |- | 88027 | 88330 | [[Badménil-aux-Bois]] |- | 88028 | 88460 | [[La Baffe]] |- | 88029 | 88240 | [[Bains-les-Bains]] |- | 88030 | 88270 | [[Bainville-aux-Saules]] |- | 88031 | 88170 | [[Balléville]] |- | 88032 | 88520 | [[Ban-de-Laveline]] |- | 88033 | 88210 | [[Ban-de-Sapt]] |- | 88106 | 88230 | [[Ban-sur-Meurthe-Clefcy]] |- | 88035 | 88640 | [[Barbey-Seroux]] |- | 88036 | 88300 | [[Barville (Vosegus)|Barville]] |- | 88037 | 88120 | [[Basse-sur-le-Rupt]] |- | 88038 | 88130 | [[Battexey]] |- | 88039 | 88500 | [[Baudricourt]] |- | 88040 | 88150 | [[Bayecourt]] |- | 88041 | 88270 | [[Bazegney]] |- | 88042 | 88700 | [[Bazien]] |- | 88043 | 88500 | [[Bazoilles-et-Ménil]] |- | 88044 | 88300 | [[Bazoilles-sur-Meuse]] |- | 88045 | 88300 | [[Beaufremont]] |- | 88046 | 88600 | [[Beauménil]] |- | 88047 | 88270 | [[Begnécourt]] |- | 88048 | 88370 | [[Bellefontaine (Vosegus)|Bellefontaine]] |- | 88049 | 88260 | [[Belmont-lès-Darney]] |- | 88050 | 88600 | [[Belmont-sur-Buttant]] |- | 88051 | 88800 | [[Belmont-sur-Vair]] |- | 88052 | 88260 | [[Belrupt]] |- | 88053 | 88210 | [[Belval (Vosegus)|Belval]] |- | 88054 | 88520 | [[Bertrimoutier]] |- | 88055 | 88450 | [[Bettegney-Saint-Brice]] |- | 88056 | 88500 | [[Bettoncourt]] |- | 88057 | 88490 | [[Le Beulay]] |- | 88058 | 88170 | [[Biécourt]] |- | 88059 | 88430 | [[Biffontaine]] |- | 88060 | 88500 | [[Blémerey (Vosegus)|Blémerey]] |- | 88061 | 88410 | [[Bleurville]] |- | 88062 | 88320 | [[Blevaincourt]] |- | 88063 | 88270 | [[Bocquegney]] |- | 88064 | 88600 | [[Bois-de-Champ]] |- | 88065 | 88260 | [[Bonvillet]] |- | 88066 | 88500 | [[Boulaincourt]] |- | 88068 | 88470 | [[La Bourgonce]] |- | 88069 | 88270 | [[Bouxières-aux-Bois]] |- | 88070 | 88130 | [[Bouxurulles]] |- | 88071 | 88270 | [[Bouzemont]] |- | 88073 | 88130 | [[Brantigny]] |- | 88074 | 88350 | [[Brechainville]] |- | 88075 | 88250 | [[La Bresse]] |- | 88076 | 88600 | [[Brouvelieures]] |- | 88077 | 88700 | [[Brû]] |- | 88078 | 88600 | [[Bruyères]] |- | 88079 | 88140 | [[Boloniacivilla]] |- | 88080 | 88700 | [[Bult]] |- | 88081 | 88540 | [[Bussang]] |- | 88082 | 88110 | [[Celles-sur-Plaine]] |- | 88083 | 88300 | [[Certilleux]] |- | 88084 | 88130 | [[Chamagne]] |- | 88085 | 88640 | [[Champdray]] |- | 88086 | 88600 | [[Ducis Campus|Champ-le-Duc]] |- | 88087 | 88000 | [[Chantraine (commune)|Chantraine]] |- | 88088 | 88240 | [[La Chapelle-aux-Bois]] |- | 88089 | 88600 | [[La Chapelle-devant-Bruyères]] |- | 88090 | 88130 | [[Carpinia]] |- | 88091 | 88460 | [[Charmois-devant-Bruyères]] |- | 88092 | 88270 | [[Charmois-l'Orgueilleux]] |- | 88093 | 88210 | [[Châtas]] |- | 88094 | 88330 | [[Châtel-sur-Moselle]] |- | 88095 | 88170 | [[Châtenois (Vosegus)|Châtenois]] |- | 88096 | 88410 | [[Châtillon-sur-Saône]] |- | 88097 | 88500 | [[Chauffecourt]] |- | 88098 | 88390 | [[Chaumousey]] |- | 88099 | 88150 | [[Chavelot]] |- | 88100 | 88500 | [[Chef-Haut]] |- | 88101 | 88460 | [[Cheniménil]] |- | 88102 | 88630 | [[Chermisey]] |- | 88103 | 88270 | [[Circourt]] |- | 88104 | 88300 | [[Circourt-sur-Mouzon]] |- | 88105 | 88410 | [[Claudon]] |- | 88107 | 88630 | [[Clérey-la-Côte]] |- | 88108 | 88240 | [[Le Clerjus]] |- | 88109 | 88120 | [[Cleurie]] |- | 88110 | 88700 | [[Clézentaine]] |- | 88111 | 88100 | [[Coinches]] |- | 88112 | 88490 | [[Colroy-la-Grande]] |- | 88113 | 88490 | [[Combrimont]] |- | 88114 | 88140 | [[Gundrecivilla]] |- | 88115 | 88430 | [[Corcieux]] |- | 88116 | 88310 | [[Cornimont]] |- | 88117 | 88170 | [[Courcelles-sous-Châtenois]] |- | 88118 | 88630 | [[Coussey]] |- | 88119 | 88140 | [[Crainvilliers]] |- | 88120 | 88520 | [[La Croix-aux-Mines]] |- | 88121 | 88330 | [[Damas-aux-Bois]] |- | 88122 | 88270 | [[Damas-et-Bettegney]] |- | 88123 | 88320 | [[Damblain]] |- | 88124 | 88260 | [[Darney]] |- | 88125 | 88170 | [[Darney-aux-Chênes]] |- | 88126 | 88390 | [[Darnieulles]] |- | 88127 | 88700 | [[Deinvillers]] |- | 88128 | 88210 | [[Denipaire]] |- | 88129 | 88270 | [[Derbamont]] |- | 88130 | 88600 | [[Destord]] |- | 88131 | 88600 | [[Deycimont]] |- | 88132 | 88000 | [[Deyvillers]] |- | 88133 | 88000 | [[Dignonville]] |- | 88134 | 88000 | [[Dinozé]] |- | 88135 | 88460 | [[Docelles]] |- | 88136 | 88000 | [[Dogneville]] |- | 88137 | 88170 | [[Dolaincourt]] |- | 88138 | 88260 | [[Dombasle-devant-Darney]] |- | 88139 | 88500 | [[Dombasle-en-Xaintois]] |- | 88140 | 88140 | [[Dombrot-le-Sec]] |- | 88141 | 88170 | [[Dombrot-sur-Vair]] |- | 88144 | 88500 | [[Domèvre-sous-Montfort]] |- | 88142 | 88390 | [[Domèvre-sur-Avière]] |- | 88143 | 88330 | [[Domèvre-sur-Durbion]] |- | 88145 | 88600 | [[Domfaing]] |- | 88146 | 88800 | [[Domjulien]] |- | 88147 | 88390 | [[Dommartin-aux-Bois]] |- | 88148 | 88200 | [[Domnus Martinus (Romaricus Mons)]] |- | 88149 | 88260 | [[Dommartin-lès-Vallois]] |- | 88150 | 88170 | [[Dommartin-sur-Vraine]] |- | 88151 | 88270 | [[Donoparium]] |- | 88152 | 88600 | [[Dompierre (Vosegus)|Dompierre]] |- | 88153 | 88700 | [[Domptail]] |- | 88154 | 88630 | [[Domnum Remigium]] |- | 88155 | 88500 | [[Domvallier]] |- | 88156 | 88700 | [[Doncières]] |- | 88157 | 88220 | [[Dounoux]] |- | 88158 | 88510 | [[Éloyes]] |- | 88159 | 88650 | [[Entre-deux-Eaux]] |- | 88160 | 88000 | [[Spinalium]] |- | 88161 | 88260 | [[Escles]] |- | 88162 | 88260 | [[Esley]] |- | 88163 | 88130 | [[Essegney]] |- | 88164 | 88500 | [[Estrennes]] |- | 88165 | 88480 | [[Étival-Clairefontaine]] |- | 88166 | 88450 | [[Évaux-et-Ménil]] |- | 88167 | 88460 | [[Faucompierre]] |- | 88168 | 88700 | [[Fauconcourt]] |- | 88169 | 88600 | [[Fays (Vosegus)|Fays]] |- | 88170 | 88360 | [[Ferdrupt]] |- | 88171 | 88410 | [[Fignévelle]] |- | 88172 | 88600 | [[Fiménil]] |- | 88173 | 88130 | [[Florémont]] |- | 88174 | 88390 | [[Fomerey]] |- | 88175 | 88600 | [[Fontenay (Vosegus)|Fontenay]] |- | 88176 | 88240 | [[Fontenoy-le-Château]] |- | 88177 | 88530 | [[La Forge (Vosegus)|La Forge]] |- | 88178 | 88390 | [[Les Forges (Vosegus)|Les Forges]] |- | 88179 | 88320 | [[Fouchécourt (Vosegus)|Fouchécourt]] |- | 88180 | 88320 | [[Frain]] |- | 88181 | 88230 | [[Fraize]] |- | 88182 | 88490 | [[Frapelle]] |- | 88183 | 88630 | [[Frebécourt]] |- | 88184 | 88600 | [[Fremifontaine]] |- | 88185 | 88500 | [[Frenelle-la-Grande]] |- | 88186 | 88500 | [[Frenelle-la-Petite]] |- | 88187 | 88270 | [[Frénois (Vosegus)|Frénois]] |- | 88188 | 88160 | [[Fresse-sur-Moselle]] |- | 88189 | 88350 | [[Fréville (Vosegus)|Fréville]] |- | 88190 | 88440 | [[Frizon]] |- | 88192 | 88270 | [[Gelvécourt-et-Adompt]] |- | 88193 | 88520 | [[Gemaingoutte]] |- | 88194 | 88170 | [[Gemmelaincourt]] |- | 88195 | 88140 | [[Gendreville]] |- | 88196 | 88400 | [[Gérardmer]] |- | 88197 | 88120 | [[Gerbamont]] |- | 88198 | 88430 | [[Gerbépal]] |- | 88199 | 88320 | [[Gignéville]] |- | 88200 | 88390 | [[Gigney]] |- | 88201 | 88390 | [[Girancourt]] |- | 88202 | 88500 | [[Gircourt-lès-Viéville]] |- | 88203 | 88600 | [[Girecourt-sur-Durbion]] |- | 88205 | 88340 | [[Girmont-Val-d'Ajol]] |- | 88206 | 88170 | [[Gironcourt-sur-Vraine]] |- | 88208 | 88410 | [[Godoncourt]] |- | 88209 | 88190 | [[Golbey]] |- | 88210 | 88270 | [[Gorhey]] |- | 88212 | 88350 | [[Grand (Vosegus)|Grand]] |- | 88213 | 88490 | [[La Grande-Fosse]] |- | 88215 | 88210 | [[Grandrupt]] |- | 88214 | 88240 | [[Grandrupt-de-Bains]] |- | 88216 | 88600 | [[Grandvillers]] |- | 88218 | 88640 | [[Granges-sur-Vologne]] |- | 88219 | 88630 | [[Greux]] |- | 88220 | 88410 | [[Grignoncourt]] |- | 88221 | 88240 | [[Gruey-lès-Surance]] |- | 88222 | 88600 | [[Gugnécourt]] |- | 88223 | 88450 | [[Gugney-aux-Aulx]] |- | 88224 | 88330 | [[Hadigny-les-Verrières]] |- | 88225 | 88220 | [[Hadol]] |- | 88226 | 88270 | [[Hagécourt]] |- | 88227 | 88300 | [[Hagnéville-et-Roncourt]] |- | 88228 | 88330 | [[Haillainville]] |- | 88229 | 88300 | [[Harchéchamp]] |- | 88230 | 88700 | [[Hardancourt]] |- | 88231 | 88800 | [[Haréville]] |- | 88232 | 88300 | [[Harmonville]] |- | 88233 | 88270 | [[Harol]] |- | 88234 | 88240 | [[Harsault]] |- | 88235 | 88240 | [[Hautmougey]] |- | 88236 | 88240 | [[La Haye (Vosegus)|La Haye]] |- | 88237 | 88270 | [[Hennecourt]] |- | 88238 | 88260 | [[Hennezel]] |- | 88239 | 88130 | [[Hergugney]] |- | 88240 | 88600 | [[Herpelmont]] |- | 88241 | 88170 | [[Houécourt]] |- | 88242 | 88300 | [[Houéville]] |- | 88243 | 88700 | [[Housseras]] |- | 88244 | 88430 | [[La Houssière]] |- | 88245 | 88210 | [[Hurbache]] |- | 88246 | 88500 | [[Hymont]] |- | 88247 | 88150 | [[Igney (Vosegus)|Igney]] |- | 88248 | 88320 | [[Isches]] |- | 88249 | 88300 | [[Jainvillotte]] |- | 88250 | 88550 | [[Jarménil]] |- | 88251 | 88700 | [[Jeanménil]] |- | 88252 | 88260 | [[Jésonville]] |- | 88253 | 88000 | [[Jeuxey]] |- | 88254 | 88500 | [[Jorxey]] |- | 88255 | 88630 | [[Jubainville]] |- | 88256 | 88640 | [[Jussarupt]] |- | 88257 | 88500 | [[Juvaincourt]] |- | 88258 | 88320 | [[Lamarche]] |- | 88259 | 88300 | [[Landaville]] |- | 88260 | 88130 | [[Langley (Vosegus)|Langley]] |- | 88261 | 88600 | [[Laval-sur-Vologne]] |- | 88262 | 88600 | [[Laveline-devant-Bruyères]] |- | 88263 | 88640 | [[Laveline-du-Houx]] |- | 88264 | 88270 | [[Légéville-et-Bonfays]] |- | 88265 | 88300 | [[Lemmecourt]] |- |} {| class="wikitable sortable" ! [[INSEE|Numerus INSEE]] ! [[Numerus cursualis]] ! [[Commune]] |- | 88266 | 88600 | [[Lépanges-sur-Vologne]] |- | 88267 | 88260 | [[Lerrain]] |- | 88268 | 88490 | [[Lesseux]] |- | 88269 | 88400 | [[Liézey]] |- | 88270 | 88350 | [[Liffol-le-Grand]] |- | 88271 | 88800 | [[Lignéville]] |- | 88272 | 88410 | [[Lironcourt]] |- | 88273 | 88000 | [[Longchamp (Vosegus)|Longchamp]] |- | 88274 | 88170 | [[Longchamp-sous-Châtenois]] |- | 88275 | 88490 | [[Lubine]] |- | 88276 | 88490 | [[Lusse]] |- | 88277 | 88110 | [[Luvigny]] |- | 88278 | 88170 | [[Maconcourt]] |- | 88279 | 88270 | [[Madecourt]] |- | 88280 | 88450 | [[Madegney]] |- | 88281 | 88270 | [[Madonne-et-Lamerey]] |- | 88282 | 88240 | [[Le Magny (Vosegus)|Le Magny]] |- | 88283 | 88140 | [[Malaincourt]] |- | 88284 | 88650 | [[Mandray]] |- | 88285 | 88800 | [[Mandres-sur-Vair]] |- | 88286 | 88130 | [[Marainville-sur-Madon]] |- | 88287 | 88320 | [[Marey (Vosegus)|Marey]] |- | 88288 | 88270 | [[Maroncourt]] |- | 88289 | 88320 | [[Martigny-les-Bains]] |- | 88290 | 88300 | [[Martigny-les-Gerbonvaux]] |- | 88291 | 88410 | [[Martinvelle]] |- | 88292 | 88500 | [[Mattaincourt]] |- | 88293 | 88630 | [[Maxey-sur-Meuse]] |- | 88294 | 88150 | [[Mazeley]] |- | 88295 | 88500 | [[Mazirot]] |- | 88296 | 88140 | [[Médonville]] |- | 88297 | 88600 | [[Méménil]] |- | 88298 | 88700 | [[Ménarmont]] |- | 88302 | 88160 | [[Le Ménil]] |- | 88300 | 88210 | [[Ménil-de-Senones]] |- | 88299 | 88500 | [[Mansile in Sanctesio]] |- | 88301 | 88700 | [[Ménil-sur-Belvitte]] |- | 88303 | 88630 | [[Midrevaux]] |- | 88304 | 88500 | [[Mirecurtium]] |- | 88305 | 88630 | [[Moncel-sur-Vair]] |- | 88306 | 88210 | [[Le Mont]] |- | 88309 | 88800 | [[Monthureux-le-Sec]] |- | 88310 | 88410 | [[Monthureux-sur-Saône]] |- | 88307 | 88320 | [[Mont-lès-Lamarche]] |- | 88308 | 88300 | [[Mont-lès-Neufchâteau]] |- | 88311 | 88240 | [[Montmotier]] |- | 88312 | 88170 | [[Morelmaison]] |- | 88313 | 88330 | [[Moriville]] |- | 88314 | 88320 | [[Morizécourt]] |- | 88315 | 88600 | [[Mortagne (Vosegus)|Mortagne]] |- | 88316 | 88140 | [[Morville (Vosegus)|Morville]] |- | 88317 | 88210 | [[Moussey (Vosegus)|Moussey]] |- | 88318 | 88700 | [[Moyemont]] |- | 88319 | 88420 | [[Moyenmoutier]] |- | 88320 | 88100 | [[Nayemont-les-Fosses]] |- | 88321 | 88300 | [[Neocastrum]] |- | 88322 | 88600 | [[La Neuveville-devant-Lépanges]] |- | 88324 | 88170 | [[La Neuveville-sous-Châtenois]] |- | 88325 | 88800 | [[La Neuveville-sous-Montfort]] |- | 88326 | 88100 | [[Neuvillers-sur-Fave]] |- | 88327 | 88440 | [[Nomexy]] |- | 88328 | 88470 | [[Nompatelize]] |- | 88330 | 88260 | [[Nonville (Vosegus)|Nonville]] |- | 88331 | 88600 | [[Nonzeville]] |- | 88332 | 88800 | [[Norroy]] |- | 88333 | 88700 | [[Nossoncourt]] |- | 88334 | 88500 | [[Oëlleville]] |- | 88335 | 88500 | [[Offroicourt]] |- | 88336 | 88170 | [[Ollainville (Vosegus)|Ollainville]] |- | 88338 | 88700 | [[Ortoncourt]] |- | 88340 | 88700 | [[Padoux]] |- | 88341 | 88100 | [[Pair-et-Grandrupt]] |- | 88342 | 88330 | [[Pallegney]] |- | 88343 | 88800 | [[Parey-sous-Montfort]] |- | 88344 | 88350 | [[Pargny-sous-Mureau]] |- | 88345 | 88490 | [[La Petite-Fosse]] |- | 88346 | 88210 | [[La Petite-Raon]] |- | 88347 | 88270 | [[Pierrefitte (Vosegus)|Pierrefitte]] |- | 88348 | 88600 | [[Pierrepont-sur-l'Arentèle]] |- | 88349 | 88230 | [[Plainfaing]] |- | 88350 | 88170 | [[Pleuvezain]] |- | 88351 | 88370 | [[Plumberae]] |- | 88352 | 88300 | [[Pompierre]] |- | 88353 | 88260 | [[Pont-lès-Bonfays]] |- | 88354 | 88500 | [[Pont-sur-Madon]] |- | 88355 | 88330 | [[Portieux]] |- | 88356 | 88600 | [[Les Poulières]] |- | 88357 | 88500 | [[Poussay]] |- | 88358 | 88550 | [[Pouxeux]] |- | 88359 | 88600 | [[Prey (Vosegus)|Prey]] |- | 88360 | 88260 | [[Provenchères-lès-Darney]] |- | 88361 | 88490 | [[Provenchères-sur-Fave]] |- | 88362 | 88210 | [[Le Puid]] |- | 88363 | 88630 | [[Punerot]] |- | 88364 | 88500 | [[Puzieux (Vosegus)|Puzieux]] |- | 88365 | 88270 | [[Racécourt]] |- | 88366 | 88170 | [[Radalli villa]] |- | 88367 | 88700 | [[Rambervilleriae]] |- | 88368 | 88500 | [[Rancuria]] |- | 88369 | 88160 | [[Romarici campus]] |- | 88370 | 88270 | [[Radonis curtis]] |- | 88371 | 88220 | [[Rapo ad Silvas]] |- | 88372 | 88110 | [[Rapo ad Stationem]] |- | 88373 | 88110 | [[Raon-sur-Plaine]] |- | 88374 | 88130 | [[Rapey]] |- | 88375 | 88520 | [[Raves (Vosegus)|Raves]] |- | 88376 | 88300 | [[Ribovilla]] |- | 88377 | 88410 | [[Rainharii villa]] |- | 88378 | 88450 | [[Regney]] |- | 88379 | 88330 | [[Ranconis curtis]] |- | 88380 | 88640 | [[Rehaupal]] |- | 88381 | 88260 | [[Relangia]] |- | 88382 | 88500 | [[Rimacuria]] |- | 88383 | 88200 | [[Romarici Mons]] |- | 88386 | 88100 | [[Remomeix]] |- | 88385 | 88800 | [[Romulficuria]] |- | 88387 | 88170 | [[Ramaldi villa]] |- | 88388 | 88390 | [[Renauvoid]] |- | 88389 | 88500 | [[Reparium]] |- | 88390 | 88320 | [[Roberticuria]] |- | 88391 | 88120 | [[Rochesson]] |- | 88394 | 88320 | [[Romania ad Silvas]] |- | 88395 | 88700 | [[Rotmundum]] |- | 88398 | 88600 | [[Les Rouges-Eaux]] |- | 88399 | 88460 | [[Le Roulier]] |- | 88400 | 88500 | [[Ruvera in Sanctesio]] |- | 88401 | 88170 | [[Roverium (Vosegus)|Roverium]] |- | 88402 | 88700 | [[Rovilla ad Quercus]] |- | 88403 | 88500 | [[Roserota]] |- | 88404 | 88320 | [[Roseriae supra Mosunam]] |- | 88406 | 88130 | [[Rugney]] |- | 88407 | 88630 | [[Ruppes]] |- | 88408 | 88360 | [[Rupt-sur-Moselle]] |- | 88409 | 88120 | [[Saint-Amé]] |- | 88411 | 88260 | [[Sanctus Basolimons]] |- | 88412 | 88700 | [[Sanctus Benedictus (Vosegus)|Sanctus Benedictus]] |- | 88413 | 88100 | [[Sanctus Deodatus (urbs)|Sanctus Deodatus]] |- | 88410 | 88700 | [[Sancta Barbara (Vosegus)|Sancta Barbara]] |- | 88418 | 88700 | [[Sancta Helena (Vosegus)|Sancta Helena]] |- | 88424 | 88100 | [[Sancta Margareta (Vosegus)|Sancta Margareta]] |- | 88415 | 88200 | [[Sanctus Stephanus ultra Mosellam]] |- | 88416 | 88700 | [[Sanctus Genesius (Vosegus)|Sanctus Genesius]] |- | 88417 | 88700 | [[Sanctus Gorgonius (Vosegus)|Sanctus Gorgonius]] |- | 88419 | 88210 | [[Saint-Jean-d'Ormont]] |- | 88421 | 88410 | [[Sanctus Iulianus (Vosegus)|Sanctus Iulianus]] |- | 88423 | 88650 | [[Sanctus Leonardus (Vosegus)|Sanctus Leonardus]] |- | 88425 | 88700 | [[Sanctus Mauricius (Vosegus)|Sanctus Mauricius]] |- | 88426 | 88560 | [[Saint-Maurice-sur-Moselle]] |- | 88427 | 88170 | [[Sanctus Memmius (Vosegus)|Sanctus Memmius]] |- | 88428 | 88470 | [[Saint-Michel-sur-Meurthe]] |- | 88429 | 88200 | [[Sanctus Nabor (Vosegus)|Sanctus Nabor]] |- | 88430 | 88140 | [[Sanctus Audoenus (Vosegus)|Sanctus Audoenus]] |- | 88431 | 88170 | [[Sanctus Paulus (Vosegus)|Sanctus Paulus]] |- | 88432 | 88700 | [[Sanctus Petrimons]] |- | 88433 | 88500 | [[Sanctus Pancratius (Vosegus)|Sanctus Pancratius]] |- | 88434 | 88800 | [[Sancti Remigii Mons (Vosegus)|Sancti Remigii Mons]] |- | 88435 | 88480 | [[Sanctus Remigius (Vosegus)|Sanctus Remigius]] |- | 88436 | 88210 | [[Sanctus Stephanus (Vosegus)|Sanctus Stephanus]] |- | 88437 | 88270 | [[Sanctus Valerius (Vosegus)|Sanctus Valerius]] |- | 88438 | 88470 | [[La Salle (Vosegus)|La Salle]] |- | 88439 | 88390 | [[Sanchey]] |- | 88440 | 88170 | [[Sandaucuria]] |- | 88441 | 88260 | [[Sans-Vallois]] |- | 88442 | 88120 | [[Sapois (Vosegus)|Sapois]] |- | 88443 | 88300 | [[Sartes]] |- | 88444 | 88210 | [[Le Saulcy]] |- | 88445 | 88580 | [[Salicetum (Vosegus)|Salicetum]] |- | 88446 | 88140 | [[Salsurae (Vosegus)|Salsurae]] |- | 88447 | 88290 | [[Salsuriae]] |- | 88448 | 88140 | [[Seivilla]] |- | 88449 | 88130 | [[Saviniacum (Vosegus)|Saviniacum]] |- | 88450 | 88320 | [[Senagda]] |- | 88451 | 88210 | [[Senonia (Vosegus)|Senonia]] |- | 88452 | 88260 | [[Senonges]] |- | 88453 | 88630 | [[Seromons]] |- | 88454 | 88600 | [[Sarcus (Vosegus)|Sarcus]] |- | 88455 | 88320 | [[Sirecuria]] |- | 88456 | 88320 | [[Serocourt]] |- | 88457 | 88630 | [[Seona (Vosegus)|Seona]] |- | 88458 | 88130 | [[Solicuria]] |- | 88459 | 88170 | [[Soncuria]] |- | 88460 | 88630 | [[Solicia]] |- | 88461 | 88140 | [[Serewavilla]] |- | 88462 | 88120 | [[Le Syndicat]] |- | 88463 | 88100 | [[Tinctorivus]] |- | 88464 | 88460 | [[Tendon (Vosegus)|Tendon]] |- | 88465 | 88150 | [[Tado]] |- | 88466 | 88800 | [[Tillia]] |- | 88467 | 88290 | [[Thiéfosse]] |- | 88468 | 88160 | [[Le Thillot]] |- | 88469 | 88500 | [[Tirocuria]] |- | 88470 | 88530 | [[Le Tholy]] |- | 88471 | 88410 | [[Les Thons]] |- | 88472 | 88260 | [[Thuillières]] |- | 88473 | 88320 | [[Tignécourt]] |- | 88474 | 88300 | [[Tellum (Vosegus)|Tellum]] |- | 88475 | 88320 | [[Toteleni curtis]] |- | 88476 | 88500 | [[Totoni villa]] |- | 88477 | 88350 | [[Trampodium]] |- | 88478 | 88300 | [[Tranculfi villa]] |- | 88479 | 88240 | [[Trémonzey]] |- | 88480 | 88130 | [[Ubexy]] |- | 88481 | 88220 | [[Uriménil]] |- | 88482 | 88140 | [[Eurivilla]] |- | 88483 | 88390 | [[Ursiniacum]] |- | 88484 | 88220 | [[Usminga]] |- | 88485 | 88140 | [[La Vacheresse-et-la-Rouillie]] |- | 88486 | 88120 | [[Vainiacum]] |- | 88487 | 88340 | [[Le Val-d'Ajol]] |- | 88488 | 88270 | [[Valefridicurtis]] |- | 88489 | 88270 | [[Vallis Regia (Vosegus)|Vallis Regia]] |- | 88490 | 88800 | [[Vallis Regia Sicca]] |- | 88491 | 88260 | [[Tres Valesii]] |- | 88492 | 88230 | [[Le Valtin]] |- | 88493 | 88450 | [[Varmonzey]] |- | 88494 | 88500 | [[Vaubexy]] |- | 88495 | 88000 | [[Waldinivilla]] |- | 88496 | 88140 | [[Valdonis curtis (Vosegus)|Valdonis curtis]] |- | 88497 | 88330 | [[Wauxoncuria]] |- | 88498 | 88200 | [[Vecoux]] |- | 88499 | 88270 | [[Velotte-et-Tatignécourt]] |- | 88500 | 88310 | [[Ventron]] |- | 88501 | 88210 | [[Le Vermont]] |- | 88502 | 88600 | [[Vervezelle]] |- | 88503 | 88110 | [[Vexaincourt]] |- | 88504 | 88170 | [[Vicherey]] |- | 88505 | 88430 | [[Vienville]] |- | 88506 | 88210 | [[Vieux-Moulin (Vosegus)|Vieux-Moulin]] |- | 88507 | 88500 | [[Villers (Vosegus)|Villers]] |- | 88508 | 88270 | [[Ville-sur-Illon]] |- | 88509 | 88150 | [[Villoncourt]] |- | 88510 | 88320 | [[Villotte]] |- | 88511 | 88350 | [[Villouxel]] |- | 88512 | 88600 | [[Viménil]] |- | 88513 | 88450 | [[Vincey]] |- | 88514 | 88170 | [[Viocourt]] |- | 88515 | 88260 | [[Vioménil]] |- | 88516 | 88800 | [[Vittel]] |- | 88517 | 88260 | [[Viviers-le-Gras]] |- | 88518 | 88500 | [[Viviers-lès-Offroicourt]] |- | 88519 | 88470 | [[La Voivre (Vosegus)|La Voivre]] |- | 88520 | 88240 | [[Les Voivres]] |- | 88521 | 88700 | [[Vomécourt]] |- | 88522 | 88500 | [[Vomécourt-sur-Madon]] |- | 88523 | 88170 | [[Vouxey]] |- | 88524 | 88140 | [[Vrécourt]] |- | 88525 | 88500 | [[Vroville]] |- | 88526 | 88520 | [[Wisembach]] |- | 88527 | 88700 | [[Xaffévillers]] |- | 88528 | 88460 | [[Xamontarupt]] |- | 88529 | 88130 | [[Xaronval]] |- | 88530 | 88220 | [[Scatiniacum]] |- | 88531 | 88400 | [[Xonrupt-Longemer]] |- | 88532 | 88330 | [[Zincourt]] |} {{Indices communium praefecturarum Franciae}} [[Categoria:Communia praefecturae Vosegi|!]] 9ecn3b7zfuq6tbl0s0bcthcra042flh 0 124890 3969525 3868663 2026-07-02T11:24:31Z InternetArchiveBot 139091 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 3969525 wikitext text/x-wiki {{Capsa urbis Vicidata}} [[Fasciculus:Chapelle Saint-Jacques à Guiclan.JPG |thumb|200 px|Guiclan: aedicula sancto Iacobo dicata]] ''' Guiclan ''' ([[Lingua Britonica|Britonice]] ''' Gwiglann''') est commune 2143 incolarum (anno [[2008]]) [[Tabula administrativa Franciae|praefecturae]] [[Finis Terrae (praefectura Franciae)|Finis Terrae]] in [[Francia]]e occidentalis regione [[Britannia Minor]]e. {{NexInt}} * [[Index communium praefecturae Finis Terrae]] == Nexus externi == {{CommuniaCat|Guiclan|Guiclan }} * [https://web.archive.org/web/20110720232148/http://www.guiclan.fr/ Guiclan pagina interretialis] {{geo-stipula}} [[Categoria:Communia Praefecturae Finis Terrae]] [[Categoria:Loci habitati praefecturae Finis terrae]] dxggwr36pgg6wxl7olkca9v26zx1sp0 0 138635 3969371 3840066 2026-07-01T14:15:26Z Marcus Terentius Bibliophilus 2059 3969371 wikitext text/x-wiki {| class="wikitable floatright" |- ! style="background-color:#d0d0d0;" | Structura '''synapsis''' typicae |- style="text-align: center" | <div style="position: relative;">[[Fasciculus:Synapse Illustration unlabeled.svg|400px|Structura '''synapsis''' typicae]] {{Image label|x=-2.0|y=-193.0|scale=-1|text=[[Densitas postsynaptica|Densitas<br> postsynaptica]]}} {{Image label|x=-2.0|y=-93.0|scale=-1|text=[[Alveus calcio tensione electrica nitens|Alveus calcio<br>tensione electrica<br>nitens]]}} {{Image label|x=-48.0|y=-35.0|scale=-1|text=[[Vesicula synaptica|Vesicula<br> synaptica]]}} {{Image label|x=-240.0|y=-80.0|scale=-1|text=[[Transportator neurotransmissoris|Transportator]]}} {{Image label|x=-259.0|y=-180.0|scale=-1|text=[[Receptorium neurotransmissoris|Receptorium]]}} {{Image label|x=-214.0|y=-24.0|scale=-1|text=[[Neurotransmissor]]}} {{Image label|x=-352.0|y=-80.0|scale=-1|text=[[Bulbulus terminalis]]}} {{Image label|x=-348.0|y=-185.0|scale=-1|text=[[Fissura synaptica]]}} {{Image label|x=-348.0|y=-234.0|scale=-1|text=[[Dendrita]]}}</div> |} '''Synapsis''' (-is, f.) '''chemica'''<ref name="NH">Federative International Committee on Anatomical Terminology (FICAT) (2005). ''Terminologia Histologica. International terms for human cytology and histology.'' Philadelphia/Baltimore/New York/London/Buenos Aires/Hong Kong/Sydney/Tokyo: Wolter Kluwers-Lippincott Williams & Wilkins.</ref> est coniunctio praecipua a qua [[neuron|neura]] inter se et aliis cellulis ut [[Myocytus|myocytis]] vel [[glandula|glandulis]] signa dant. A synapsibus chemicis neura circuitus in [[systema nervosum centrale|systemate nervoso centrali]] formant. Sunt necessaria ad computandum [[biologia|biologicum]], quod sensu et [[cogitatio]]ni subsunt. [[Systema nervosum]] alia systemata [[corpus|corporis]] conectere et gubernare sinent. Pleraeque synapsium chemicarum haud parum [[energia]]e consumunt. Pariter mutationes intra synapses electrolytorum graviter sunt. Imprimis multitudo [[ion]]tum [[calcium|calcii]] actionibus [[Canalis ionticus calcii|canalium tensione pendentes calcii]] (abbreviatura internationali ''VGCC'') inconstantissime videtur. == Potentia synaptica == Potentia synaptica ''synaptic strength'' (''vis synaptica'') de [[Bernardus Katz|Sir Bernardo Katz]] [[multiplicatio|productum]] ex [[neurotransmissor]]is praesynaptica liberationis probabilitate ''pr'' et quanto singulari ''q'' et numero sitorum liberationis ''n''. Valor potentiae synaptica discendo mutat ([[plasticitas synaptica]]). {{NexInt}} * [[Canalis ionticus calcii]] * [[Mitochondrium]] * [[Iacobus Ramon y Cajal]] * [[Carolus Scott Sherrington]] == Nota == <references/> [[Categoria:Systema nervosum]] ewzsm9ba81dq0azezigjtu3nmoblcn8 3969372 3969371 2026-07-01T14:18:19Z Marcus Terentius Bibliophilus 2059 3969372 wikitext text/x-wiki {| class="wikitable floatright" |- ! style="background-color:#d0d0d0;" | Structura '''synapsis''' typicae |- style="text-align: center" | <div style="position: relative;">[[Fasciculus:Synapse Illustration unlabeled.svg|400px|Structura '''synapsis''' typicae]] {{Image label|x=-2.0|y=-193.0|scale=-1|text=[[Densitas postsynaptica|Densitas<br> postsynaptica]]}} {{Image label|x=-2.0|y=-93.0|scale=-1|text=[[Alveus calcio tensione electrica nitens|Alveus calcio<br>tensione electrica<br>nitens]]}} {{Image label|x=-48.0|y=-35.0|scale=-1|text=[[Vesicula synaptica|Vesicula<br> synaptica]]}} {{Image label|x=-240.0|y=-80.0|scale=-1|text=[[Transportator neurotransmissoris|Transportator]]}} {{Image label|x=-259.0|y=-180.0|scale=-1|text=[[Receptorium neurotransmissoris|Receptorium]]}} {{Image label|x=-214.0|y=-24.0|scale=-1|text=[[Neurotransmissor]]}} {{Image label|x=-352.0|y=-80.0|scale=-1|text=[[Bulbulus terminalis]]}} {{Image label|x=-348.0|y=-185.0|scale=-1|text=[[Fissura synaptica]]}} {{Image label|x=-348.0|y=-234.0|scale=-1|text=[[Dendrita]]}}</div> |} '''Synapsis''' (-is, f.) '''chemica'''<ref name="NH">Federative International Committee on Anatomical Terminology (FICAT) (2005). ''Terminologia Histologica. International terms for human cytology and histology.'' Philadelphia/Baltimore/New York/London/Buenos Aires/Hong Kong/Sydney/Tokyo: Wolter Kluwers-Lippincott Williams & Wilkins.</ref> est coniunctio praecipua a qua [[neuron|neura]] inter se et aliis cellulis ut [[Myocytus|myocytis]] vel [[glandula|glandulis]] signa dant. A synapsibus chemicis neura circuitus in [[systema nervosum centrale|systemate nervoso centrali]] formant. Sunt necessaria ad computandum [[biologia|biologicum]], quod sensu et [[cogitatio]]ni subsunt. [[Systema nervosum]] alia systemata [[corpus|corporis]] conectere et gubernare sinent. Pleraeque synapsium chemicarum haud parum [[energia]]e consumunt. Pariter mutationes intra synapses electrolytorum magnae sunt. Imprimis multitudo [[ion]]tum [[calcium|calcii]] actionibus [[Canalis ionticus calcii|canalium tensione pendentes calcii]] (abbreviatura internationali ''VGCC'') inconstantissime videtur. == Potentia synaptica == Potentia synaptica ''synaptic strength'' (''vis synaptica'') de [[Bernardus Katz|Sir Bernardo Katz]] [[multiplicatio|productum]] ex [[neurotransmissor]]is praesynaptica liberationis probabilitate ''pr'' et quanto singulari ''q'' et numero sitorum liberationis ''n''. Valor potentiae synaptica discendo mutat ([[plasticitas synaptica]]). {{NexInt}} * [[Canalis ionticus calcii]] * [[Mitochondrium]] * [[Iacobus Ramon y Cajal]] * [[Carolus Scott Sherrington]] == Nota == <references/> [[Categoria:Systema nervosum]] 0qhsrc5m98h76hdxl4h6kk5ngdvudcm 3969373 3969372 2026-07-01T14:20:23Z Marcus Terentius Bibliophilus 2059 3969373 wikitext text/x-wiki {| class="wikitable floatright" |- ! style="background-color:#d0d0d0;" | Structura '''synapsis''' typicae |- style="text-align: center" | <div style="position: relative;">[[Fasciculus:Synapse Illustration unlabeled.svg|400px|Structura '''synapsis''' typicae]] {{Image label|x=-2.0|y=-193.0|scale=-1|text=[[Densitas postsynaptica|Densitas<br> postsynaptica]]}} {{Image label|x=-2.0|y=-93.0|scale=-1|text=[[Alveus calcio tensione electrica nitens|Alveus calcio<br>tensione electrica<br>nitens]]}} {{Image label|x=-48.0|y=-35.0|scale=-1|text=[[Vesicula synaptica|Vesicula<br> synaptica]]}} {{Image label|x=-240.0|y=-80.0|scale=-1|text=[[Transportator neurotransmissoris|Transportator]]}} {{Image label|x=-259.0|y=-180.0|scale=-1|text=[[Receptorium neurotransmissoris|Receptorium]]}} {{Image label|x=-214.0|y=-24.0|scale=-1|text=[[Neurotransmissor]]}} {{Image label|x=-352.0|y=-80.0|scale=-1|text=[[Bulbulus terminalis]]}} {{Image label|x=-348.0|y=-185.0|scale=-1|text=[[Fissura synaptica]]}} {{Image label|x=-348.0|y=-234.0|scale=-1|text=[[Dendrita]]}}</div> |} '''Synapsis''' (-is, f.) '''chemica'''<ref name="NH">Federative International Committee on Anatomical Terminology (FICAT) (2005). ''Terminologia Histologica. International terms for human cytology and histology.'' Philadelphia/Baltimore/New York/London/Buenos Aires/Hong Kong/Sydney/Tokyo: Wolter Kluwers-Lippincott Williams & Wilkins.</ref> est coniunctio praecipua a qua [[neuron|neura]] inter se et aliis cellulis ut [[Myocytus|myocytis]] vel [[glandula|glandulis]] signa dant. A synapsibus chemicis neura circuitus in [[systema nervosum centrale|systemate nervoso centrali]] formant. Sunt necessaria ad computandum [[biologia|biologicum]], quod sensu et [[cogitatio]]ni subsunt. [[Systema nervosum]] alia systemata [[corpus|corporis]] conectere et gubernare sinent. Pleraeque synapsium chemicarum haud parum [[energia]]e consumunt. Pariter mutationes intra synapses electrolytorum magnae sunt. Imprimis multitudo [[ion]]tum [[calcium|calcii]] actionibus [[Canalis ionticus calcii|canalium tensione pendentes calcii]] (abbreviatura internationali ''VGCC'') {{Latinitas dolet|inconstantissime videtur}}. == Potentia synaptica == Potentia synaptica ''synaptic strength'' (''vis synaptica'') de [[Bernardus Katz|Sir Bernardo Katz]] [[multiplicatio|productum]] ex [[neurotransmissor]]is praesynaptica liberationis probabilitate ''pr'' et quanto singulari ''q'' et numero sitorum liberationis ''n''. Valor potentiae synaptica discendo mutat ([[plasticitas synaptica]]). {{NexInt}} * [[Canalis ionticus calcii]] * [[Mitochondrium]] * [[Iacobus Ramon y Cajal]] * [[Carolus Scott Sherrington]] == Nota == <references/> [[Categoria:Systema nervosum]] 99t47t7u1j66392j250hkz5k09y8rc0 3969374 3969373 2026-07-01T14:21:51Z Marcus Terentius Bibliophilus 2059 3969374 wikitext text/x-wiki {| class="wikitable floatright" |- ! style="background-color:#d0d0d0;" | Structura '''synapsis''' typicae |- style="text-align: center" | <div style="position: relative;">[[Fasciculus:Synapse Illustration unlabeled.svg|400px|Structura '''synapsis''' typicae]] {{Image label|x=-2.0|y=-193.0|scale=-1|text=[[Densitas postsynaptica|Densitas<br> postsynaptica]]}} {{Image label|x=-2.0|y=-93.0|scale=-1|text=[[Alveus calcio tensione electrica nitens|Alveus calcio<br>tensione electrica<br>nitens]]}} {{Image label|x=-48.0|y=-35.0|scale=-1|text=[[Vesicula synaptica|Vesicula<br> synaptica]]}} {{Image label|x=-240.0|y=-80.0|scale=-1|text=[[Transportator neurotransmissoris|Transportator]]}} {{Image label|x=-259.0|y=-180.0|scale=-1|text=[[Receptorium neurotransmissoris|Receptorium]]}} {{Image label|x=-214.0|y=-24.0|scale=-1|text=[[Neurotransmissor]]}} {{Image label|x=-352.0|y=-80.0|scale=-1|text=[[Bulbulus terminalis]]}} {{Image label|x=-348.0|y=-185.0|scale=-1|text=[[Fissura synaptica]]}} {{Image label|x=-348.0|y=-234.0|scale=-1|text=[[Dendrita]]}}</div> |} '''Synapsis''' (-is, f.) '''chemica'''<ref name="NH">Federative International Committee on Anatomical Terminology (FICAT) (2005). ''Terminologia Histologica. International terms for human cytology and histology.'' Philadelphia/Baltimore/New York/London/Buenos Aires/Hong Kong/Sydney/Tokyo: Wolter Kluwers-Lippincott Williams & Wilkins.</ref> est coniunctio praecipua a qua [[neuron|neura]] inter se et aliis cellulis ut [[Myocytus|myocytis]] vel [[glandula|glandulis]] signa dant. A synapsibus chemicis neura circuitus in [[systema nervosum centrale|systemate nervoso centrali]] formant. Sunt necessaria ad computandum{{dubsig}} [[biologia|biologicum]], quod sensu et [[cogitatio]]ni subsunt. [[Systema nervosum]] alia systemata [[corpus|corporis]] conectere et gubernare sinent. Pleraeque synapsium chemicarum haud parum [[energia]]e consumunt. Pariter mutationes intra synapses electrolytorum magnae sunt. Imprimis multitudo [[ion]]tum [[calcium|calcii]] actionibus [[Canalis ionticus calcii|canalium tensione pendentes calcii]] (abbreviatura internationali ''VGCC'') {{Latinitas dolet|inconstantissime videtur}}. == Potentia synaptica == Potentia synaptica ''synaptic strength'' (''vis synaptica'') de [[Bernardus Katz|Sir Bernardo Katz]] [[multiplicatio|productum]] ex [[neurotransmissor]]is praesynaptica liberationis probabilitate ''pr'' et quanto singulari ''q'' et numero sitorum liberationis ''n''. Valor potentiae synaptica discendo mutat ([[plasticitas synaptica]]). {{NexInt}} * [[Canalis ionticus calcii]] * [[Mitochondrium]] * [[Iacobus Ramon y Cajal]] * [[Carolus Scott Sherrington]] == Nota == <references/> [[Categoria:Systema nervosum]] e3ynh06dvny35j39wtpsyu51xh9mbkg 3969375 3969374 2026-07-01T14:23:00Z Marcus Terentius Bibliophilus 2059 3969375 wikitext text/x-wiki {| class="wikitable floatright" |- ! style="background-color:#d0d0d0;" | Structura '''synapsis''' typicae |- style="text-align: center" | <div style="position: relative;">[[Fasciculus:Synapse Illustration unlabeled.svg|400px|Structura '''synapsis''' typicae]] {{Image label|x=-2.0|y=-193.0|scale=-1|text=[[Densitas postsynaptica|Densitas<br> postsynaptica]]}} {{Image label|x=-2.0|y=-93.0|scale=-1|text=[[Alveus calcio tensione electrica nitens|Alveus calcio<br>tensione electrica<br>nitens]]}} {{Image label|x=-48.0|y=-35.0|scale=-1|text=[[Vesicula synaptica|Vesicula<br> synaptica]]}} {{Image label|x=-240.0|y=-80.0|scale=-1|text=[[Transportator neurotransmissoris|Transportator]]}} {{Image label|x=-259.0|y=-180.0|scale=-1|text=[[Receptorium neurotransmissoris|Receptorium]]}} {{Image label|x=-214.0|y=-24.0|scale=-1|text=[[Neurotransmissor]]}} {{Image label|x=-352.0|y=-80.0|scale=-1|text=[[Bulbulus terminalis]]}} {{Image label|x=-348.0|y=-185.0|scale=-1|text=[[Fissura synaptica]]}} {{Image label|x=-348.0|y=-234.0|scale=-1|text=[[Dendrita]]}}</div> |} '''Synapsis''' (-is, f.) '''chemica'''<ref name="NH">Federative International Committee on Anatomical Terminology (FICAT) (2005). ''Terminologia Histologica. International terms for human cytology and histology.'' Philadelphia/Baltimore/New York/London/Buenos Aires/Hong Kong/Sydney/Tokyo: Wolter Kluwers-Lippincott Williams & Wilkins.</ref> est coniunctio praecipua a qua [[neuron|neura]] inter se et aliis cellulis ut [[Myocytus|myocytis]] vel [[glandula|glandulis]] signa dant. A synapsibus chemicis neura circuitus in [[systema nervosum centrale|systemate nervoso centrali]] formant. Sunt necessaria ad computandum{{dubsig}} [[biologia|biologicum]], quod sensu et [[cogitatio]]ni subsunt. [[Systema nervosum]] alia systemata [[corpus|corporis]] conectere et gubernare sinent. Pleraeque synapsium chemicarum haud parum [[energia]]e consumunt. Pariter mutationes intra synapses electrolytorum magnae sunt. Imprimis multitudo [[ion]]tum [[calcium|calcii]] actionibus [[Canalis ionticus calcii|canalium tensione pendentes calcii]] (abbreviatura internationali ''VGCC'') maxime variatur. == Potentia synaptica == Potentia synaptica ''synaptic strength'' (''vis synaptica'') de [[Bernardus Katz|Sir Bernardo Katz]] [[multiplicatio|productum]] ex [[neurotransmissor]]is praesynaptica liberationis probabilitate ''pr'' et quanto singulari ''q'' et numero sitorum liberationis ''n''. Valor potentiae synaptica discendo mutat ([[plasticitas synaptica]]). {{NexInt}} * [[Canalis ionticus calcii]] * [[Mitochondrium]] * [[Iacobus Ramon y Cajal]] * [[Carolus Scott Sherrington]] == Nota == <references/> [[Categoria:Systema nervosum]] btdoct4xwzrps49tzxp9kcab85wz6nt 3969381 3969375 2026-07-01T14:28:22Z Marcus Terentius Bibliophilus 2059 3969381 wikitext text/x-wiki {| class="wikitable floatright" |- ! style="background-color:#d0d0d0;" | Structura '''synapsis''' typicae |- style="text-align: center" | <div style="position: relative;">[[Fasciculus:Synapse Illustration unlabeled.svg|400px|Structura '''synapsis''' typicae]] {{Image label|x=-2.0|y=-193.0|scale=-1|text=[[Densitas postsynaptica|Densitas<br> postsynaptica]]}} {{Image label|x=-2.0|y=-93.0|scale=-1|text=[[Alveus calcio tensione electrica nitens|Alveus calcio<br>tensione electrica<br>nitens]]}} {{Image label|x=-48.0|y=-35.0|scale=-1|text=[[Vesicula synaptica|Vesicula<br> synaptica]]}} {{Image label|x=-240.0|y=-80.0|scale=-1|text=[[Transportator neurotransmissoris|Transportator]]}} {{Image label|x=-259.0|y=-180.0|scale=-1|text=[[Receptorium neurotransmissoris|Receptorium]]}} {{Image label|x=-214.0|y=-24.0|scale=-1|text=[[Neurotransmissor]]}} {{Image label|x=-352.0|y=-80.0|scale=-1|text=[[Bulbulus terminalis]]}} {{Image label|x=-348.0|y=-185.0|scale=-1|text=[[Fissura synaptica]]}} {{Image label|x=-348.0|y=-234.0|scale=-1|text=[[Dendrita]]}}</div> |} '''Synapsis''' (-is, f.) '''chemica'''<ref name="NH">Federative International Committee on Anatomical Terminology (FICAT) (2005). ''Terminologia Histologica. International terms for human cytology and histology.'' Philadelphia/Baltimore/New York/London/Buenos Aires/Hong Kong/Sydney/Tokyo: Wolter Kluwers-Lippincott Williams & Wilkins.</ref> est coniunctio praecipua a qua [[neuron|neura]] inter se et aliis cellulis ut [[Myocytus|myocytis]] vel [[glandula|glandulis]] signa dant. A synapsibus chemicis neura circuitus in [[systema nervosum centrale|systemate nervoso centrali]] formant. Sunt necessaria ad computandum{{dubsig}} [[biologia|biologicum]], quod sensu et [[cogitatio]]ni subsunt. [[Systema nervosum]] alia systemata [[corpus|corporis]] conectere et gubernare sinent. Pleraeque synapsium chemicarum haud parum [[energia]]e consumunt. Pariter mutationes intra synapses electrolytorum magnae sunt. Imprimis multitudo [[ion]]tum [[calcium|calcii]] actionibus [[Canalis ionticus calcii|canalium tensione pendentes calcii]] (abbreviatura internationali ''VGCC'') maxime variatur. Synapsis chemica a [[Synapsis electrica|synapsi electrica]] distinguenda quae ut canalis permanens communicationem inter [[Cytoplasma|cytoplasmata]] adiacentium cellularum permittit. Transitus signorum electricorum (et aliorum) in synapsibus electricis celerius fit et [[Synchronismus|synchronismus]] cellularum augetur. == Potentia synaptica == Potentia synaptica ''synaptic strength'' (''vis synaptica'') de [[Bernardus Katz|Sir Bernardo Katz]] [[multiplicatio|productum]] ex [[neurotransmissor]]is praesynaptica liberationis probabilitate ''pr'' et quanto singulari ''q'' et numero sitorum liberationis ''n''. Valor potentiae synaptica discendo mutat ([[plasticitas synaptica]]). {{NexInt}} * [[Canalis ionticus calcii]] * [[Mitochondrium]] * [[Iacobus Ramon y Cajal]] * [[Carolus Scott Sherrington]] == Nota == <references/> [[Categoria:Systema nervosum]] 5ypbt11ugmo30xxodyplyjxaoyjhytz 3969382 3969381 2026-07-01T14:30:58Z Marcus Terentius Bibliophilus 2059 3969382 wikitext text/x-wiki {| class="wikitable floatright" |- ! style="background-color:#d0d0d0;" | Structura '''synapsis''' typicae |- style="text-align: center" | <div style="position: relative;">[[Fasciculus:Synapse Illustration unlabeled.svg|400px|Structura '''synapsis''' typicae]] {{Image label|x=-2.0|y=-193.0|scale=-1|text=[[Densitas postsynaptica|Densitas<br> postsynaptica]]}} {{Image label|x=-2.0|y=-93.0|scale=-1|text=[[Alveus calcio tensione electrica nitens|Alveus calcio<br>tensione electrica<br>nitens]]}} {{Image label|x=-48.0|y=-35.0|scale=-1|text=[[Vesicula synaptica|Vesicula<br> synaptica]]}} {{Image label|x=-240.0|y=-80.0|scale=-1|text=[[Transportator neurotransmissoris|Transportator]]}} {{Image label|x=-259.0|y=-180.0|scale=-1|text=[[Receptorium neurotransmissoris|Receptorium]]}} {{Image label|x=-214.0|y=-24.0|scale=-1|text=[[Neurotransmissor]]}} {{Image label|x=-352.0|y=-80.0|scale=-1|text=[[Bulbulus terminalis]]}} {{Image label|x=-348.0|y=-185.0|scale=-1|text=[[Fissura synaptica]]}} {{Image label|x=-348.0|y=-234.0|scale=-1|text=[[Dendrita]]}}</div> |} '''Synapsis''' (-is, f.) '''chemica'''<ref name="NH">Federative International Committee on Anatomical Terminology (FICAT) (2005). ''Terminologia Histologica. International terms for human cytology and histology.'' Philadelphia/Baltimore/New York/London/Buenos Aires/Hong Kong/Sydney/Tokyo: Wolter Kluwers-Lippincott Williams & Wilkins.</ref> est coniunctio praecipua per quam [[neuron|neura]] inter se et aliis cellulis ut [[Myocytus|myocytis]] vel [[glandula|glandulis]] signa dant. A synapsibus chemicis neura circuitus in [[systema nervosum centrale|systemate nervoso centrali]] formant. Sunt necessaria ad computandum{{dubsig}} [[biologia|biologicum]], quod sensu et [[cogitatio]]ni subsunt. [[Systema nervosum]] alia systemata [[corpus|corporis]] conectere et gubernare sinent. Pleraeque synapsium chemicarum haud parum [[energia]]e consumunt. Pariter mutationes intra synapses electrolytorum magnae sunt. Imprimis multitudo [[ion]]tum [[calcium|calcii]] actionibus [[Canalis ionticus calcii|canalium tensione pendentes calcii]] (abbreviatura internationali ''VGCC'') maxime variatur. Synapsis chemica a [[Synapsis electrica|synapsi electrica]] distinguenda quae ut canalis permanens communicationem inter [[Cytoplasma|cytoplasmata]] adiacentium cellularum permittit. Transitus signorum electricorum (et aliorum) in synapsibus electricis celerius fit et [[Synchronismus|synchronismus]] cellularum augetur. == Potentia synaptica == Potentia synaptica ''synaptic strength'' (''vis synaptica'') de [[Bernardus Katz|Sir Bernardo Katz]] [[multiplicatio|productum]] ex [[neurotransmissor]]is praesynaptica liberationis probabilitate ''pr'' et quanto singulari ''q'' et numero sitorum liberationis ''n''. Valor potentiae synaptica discendo mutat ([[plasticitas synaptica]]). {{NexInt}} * [[Canalis ionticus calcii]] * [[Mitochondrium]] * [[Iacobus Ramon y Cajal]] * [[Carolus Scott Sherrington]] == Nota == <references/> [[Categoria:Systema nervosum]] 2wc0s9yz2pujhoxtx71idk3pemcpes6 0 152963 3969417 3732240 2026-07-01T22:53:15Z InternetArchiveBot 139091 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 3969417 wikitext text/x-wiki {{Coord|4|N|100|E|scale:10000000|display=title|format=dms|name=Strait of Malacca}} [[Fasciculus:Selat Malaka.png|thumb|Fretum Malaccense [[Oceanus Pacificus|Oceanum Pacificum]] ad oriente cum [[Oceanus Indicus|Oceanum Indicum]] ad occidentem versus conectit.]] [[Fasciculus:melaka-strait.jpg|thumb|upright=1|Despectus in Fretum Malaccense ex [[urbs|urbe]] [[Melaka]]; [[terra]] [[Indonesia]]na apud orbem finientem videtur.]] '''Fretum Malaccense'''<ref>Burcardus Gotthelf Struvius, Christianus Gottlieb Buderus, Ioanne Georgius Meuselius, ''Bibliotheca Historica,'' vol. 2, pars 1 (Lipsiae: Apud Heredes Weidmanni et Reichium, 1785), p. 380.</ref> ([[lingua Malaica|Malaice]] ''Selat Melaka''; [[Indonesice]] ''Selat Malaka''; [[Thaiice]] ช่องแคบมะละกา; [[Tamil]] மலாக்கா நீரிணை ''Malākkā nīriṇai''; [[Mandarinice]] 馬六甲海峽 / 马六甲海峡)<ref>Etiam vulgo ''Freta Malaccensia.''</ref> est angustum [[corpus aquae]] 930 chiliometra longum, quod inter [[Paeninsula Malaesiana|Paeninsulam Malaesianam]] ([[Malaesia Paeninsularis|Malaesiam Paeninsularem]]) et [[Sumatra]]m [[Indonesia]]e patet. Ex [[Sultanatus Malaccensis|Sultanatu Malaccensi]] appellatur, qui [[archipelagus|archipelagum]] inter [[1414]] et [[1511]] regebat. {{NexInt}} *[[Mare Andamanense]] * [[Sultanatus Kedah]] * [[Urbs Malacca]] ==Notae== <references/> ==Bibliographia== *Borschberg, Peter, ed. [[2004]]. ''Iberians in the Singapore-Melaka Area and Adjacent Regions (16th to 18th Century).'' Wiesbaden et Lisboae: Harrassowitz et Fundação Oriente. [https://www.academia.edu/4302708 Academia.edu.] *Borschberg, Peter. [[2010]]. ''The Singapore and Melaka Straits: Violence, Security and Diplomacy in the 17th Century.'' Singapurae et Lugduni Batavorum: NUS Press et KITLV Press. [https://www.academia.edu/4302722 Academia.edu.] *Borschberg, Peter, ed. [[2013]]. ''The Memoirs and Memorials of Jacques de Coutre: Security, Trade and Society in 17th Century Southeast Asia.'' Singapurae: NUS Press. [https://www.academia.edu/4302722 Academia.edu.] *Borschberg, Peter, ed. [[2015]]. ''Journal, Memorials and Letters of Cornelis Matelieff de Jonge: Security, Diplomacy and Commerce in 17th Century Southeast Asia.'' Singapurae: NUS Press. [https://www.academia.edu/4302783 Academia.edu.] *Borschberg, Peter. [[2017]]. "The value of Admiral Matelieff's writings for studying the history of Southeast Asia, c. 1600–1620." ''Journal of Southeast Asian Studies'' 48, no. 3 (6 Septembris): 414–35. {{doi|10.1017/S002246341700056X}}. *Borschberg, Peter, et M. Krieger, eds. [[2008]]. ''Water and State in Asia and Europe.'' Dellii: Manohar. [https://www.academia.edu/4311610 Academia.edu.] ==Nexus externi== *[http://www.washingtontimes.com/national/20050117-115550-1929r.htm "China builds up strategic sea lanes,"] apud www.washingtontimes.com. *Leiter, Michael. [[1978]]. [http://books.google.com/books?id=hM-9joPZMj8C&pg=PA51 "Malacca, Singapore, and Indonesia."] *[http://english.aljazeera.net/NR/exeres/7E69A41A-E46F-41D9-AD34-26BA06933A87.htm "Malacca Strait nations plan air patrol."] Al-Jazeera. *Malacca Straits Research and Development Centre. [https://web.archive.org/web/20050317141338/http://www.fsas.upm.edu.my/~masdec/web/straits.html "Introduction to the Straits of Malacca."] Situs interretialis instituti proprius. *[http://www.nbr.org/publications/element.aspx?id=467 "Maritime Security in Southeast Asia: U.S., Japanese, Regional, and Industry Strategies,"] apud www.nbr.org. *[http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/asia-pacific/3925277.stm De securitate aucta in freto.] BBC News. *[https://web.archive.org/web/20110220042058/http://www.eia.doe.gov/emeu/cabs/choke.html "World oil transit chokepoints,"] apud www.eie.doe.gov. {{DEFAULTSORT:Malaccense Fretum}} [[Categoria:Freta Malaesiae]] [[Categoria:Freta Indonesiae]] [[Categoria:Freta internationalia]] [[Categoria:Mare Andamanense]] [[Categoria:Paeninsula Malaiana]] {{Myrias|Geographia}} 3w3mtwbcvj5emyitbkv7hbt3k70z93f 0 154650 3969394 3841176 2026-07-01T18:35:12Z InternetArchiveBot 139091 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 3969394 wikitext text/x-wiki [[Fasciculus:Antarctic Circumpolar Current.jpg|300px|thumb|Flumen Circumpolare Antarcticum est vehementissimum [[flumen oceanicum|fluminum oceanicorum]] systema in [[Oceanus Mundi|Oceano Mundi]], pelves [[Oceanus Atlanticus|Atlanticam]], [[Oceanus Indicus|Indicam]], [[Oceanus Pacificus|Pacificam]] conectens.]] '''Flumen Circumpolare Antarcticum,''' vel raro '''Fluitatio Venti Occidentalis,'''<!--=West Wind Drift--><ref>{{Fontes desiderati}}</ref> est [[flumen oceanicum]] quod [[modus horologicus|modo horologico]] ab [[occidens|occidentem]] ad [[oriens|orientem]] circum [[Antarctica]]m movetur, regnans circulationis proprietas [[Oceanus Australis|Oceani Australis]] atque, circa 125 [[sverdrup]] ferens, maximum orbis terrarum flumen oceanicum.<ref>[https://web.archive.org/web/20100614102611/http://oceancurrents.rsmas.miami.edu/southern/antarctic-cp.html "Surface Currents in the Southern Ocean,"] apud oceancurrents.rsmas.miami.edu.</ref> [[Calor|Calidas]] [[aqua]]s [[oceanus|oceanicas]] procul ab [[Antarctica]] arcet, sinens ut ille [[continens]] suam [[lodix glaciei|lodicem glaciei]]<!--ice sheet--> conservet. <!--PLUS IN EN:--> {{NexInt}} * [[Confluens Brasilia-Malvinae]] == Notae == <div class="references-small"><references/></div> == Bibliographia == *Orsi, A. H., T. Whitworth, et W. D. Nowling. [[1995]]. On the meridional extent and fronts of the Antarctic Circumpolar Current. ''Deep Sea Research,'' series I:42, 641-673. *Talley, Lynne D., et al. [[2011]]. ''Descriptive Physical Oceanography.'' Elsevier. ISBN 978-0-7506-4552-2. == Nexus externi == * [https://web.archive.org/web/20101212104219/http://oceanworld.tamu.edu/resources/ocng_textbook/chapter13/chapter13_04.htm Alta Circulatio in Oceano,] apud oceanworld.tamu.edu * [https://web.archive.org/web/20100614102611/http://oceancurrents.rsmas.miami.edu/southern/antarctic-cp.html "The Antarctic CP Current,"] apud oceancurrents.rsmas.miami.edu * [http://earth.usc.edu/~stott/Catalina/Oceans.html Flumina Oceanica et Clima,] apud earth.usc.edu * [http://stommel.tamu.edu/~baum/paleo/ocean/node2.html#AntarcticCC Glossarium Oceanographiae Physicae et Disciplinarum Cognatarum: Antarctic Circumpolar Current,] apud stommel.tamu.edu * [https://archive.today/20130127235537/http://www.literaturecollection.com/a/london/149 "Make Westing" (fabula Ioannis London),] apud https://web.archive.org/web/20120504130956/http://www.literaturecollection.com/ * [http://www.enn.com/climate/article/38712 ''Southern Ocean changing but still major CO2 sink'', Environmental News Network, November 24, 2008] {{geo-stipula}} [[Categoria:Geographia Antarcticae]] [[Categoria:Geographia Chiliae]] [[Categoria:Flumina oceanica]] [[Categoria:Oceanus Australis]] mn5899bc4o3lsokp8l43bpbrg41s7pg 0 178652 3969468 3964934 2026-07-02T03:44:11Z InternetArchiveBot 139091 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 3969468 wikitext text/x-wiki [[Fasciculus:Claudii Ptolemaei Geographia 1490 colophon.JPEG|thumb|upright=1.25|''Opus Ptholomei'' (Romae, 1490): colophon]] [[Fasciculus:Servet Ptolomei geographicae enarrationis.jpg|thumb|upright=1.25|Titulus editionis 1535]] '''''Geographia''''' sive '''''Geographica enarratio''''' est principale [[Claudius Ptolemaeus|Claudii Ptolemaei]] opus, [[Graece]] [[saeculum 2|saeculo secundo]] confectum. Liber de [[cartographia]] est qui [[Latitudo geographica|latitudinem]] et [[Longitudo geographica|logitudinem geographicam]] mundi scripsit et [[oecumene]] explacavit. {{NexInt}} * [[Alexander (explorator)]] (vide e.g. [https://web.archive.org/web/20171023153306/http://amshistorica.unibo.it/187 Geographia 1.14, 7.3, 8.tab.27]) * [[Titianus Maës]] ==Bibliographia== ; Editiones et versiones * ''Opus Ptholomei''. Romae: arte ac impensis Petri de Turre, 1490 [http://gallica.bnf.fr/ark:/12148/btv1b55005956k Textus] apud ''Gallica'' {{Ling|Latine}} * ''[http://acumen.lib.ua.edu/u0002_0000003_0000002 Claudii Ptholemaei Alexandrini liber geographiae cum tabulis et universali figura et cum additione locorum quae a recentioribus reperta sunt diligenti cura emendatus et impressus]''. Venetiis, 1511 {{Ling|Latine}} * [https://web.archive.org/web/20210218063845/https://amshistorica.unibo.it/187 ''Geographia Universalis''], Basileae: apud Henricum Petrum, mense Martio, Venezia, 1540 {{Ling|Latine}} * [http://amshistorica.cib.unibo.it/diglib.php?inv=182 ''Geografia cioè descrittione vniuersale della terra partita in due volumi...'']{{Nexus deficit|date=June 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, In Venetia: appresso Gio. Battista et Giorgio Galignani fratelli, 1558 {{Ling|Italiane}} * [https://web.archive.org/web/20210218063928/https://amshistorica.unibo.it/184 ''Geographia Cl. Ptolemaei Alexandrini''], Venetiis : apud Vincentium Valgrisium, Venezia, 1562 {{Ling|Latine}} * [http://amshistorica.cib.unibo.it/diglib.php?inv=186 ''Geografia di Claudio Tolomeo alessandrino'']{{Nexus deficit|date=June 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, In Venetia: appresso gli heredi di Melchior Sessa, 1599 {{Ling|Italiane}} * Karl Friedrich August Nobbe, ''Claudii Ptolemaei Geographia''. 3 voll. Lipsiae: typis Caroli Tauchnitii, 1843-1845 [http://archive.org/details/claudiiptolemaei01ptol 1] [http://archive.org/details/claudiiptolemaei02ptol 2] [http://archive.org/details/claudiiptolemaei03ptol 3] {{Ling|Graece}} * Edward Luther Stevenson, interpr., ''Claudius Ptolemy: The Geography''. Novi Eboraci: New York Public Library, 1932 * J. Lennart Berggren, Alexander Jones, interprr., ''Ptolemy's Geography: an annotated translation of the theoretical chapters''. Princetoniae: Princeton Princeton University Press, 2001. ISBN 0-691-09259-1 {{Ling|Anglice}} * Alfred Stückelberger, Gerd Graßhoff et al., edd., ''Ptolemaios' Handbuch der Geographie, Griechisch-Deutsch''. 2006. ISBN 3-7965-2148-7 {{Ling|Graece|Theodisce}} * Christian Marx, Andreas Kleineberg, ''Die Geographie des Ptolemaios. Geographike Hyphegesis Buch 3: Europa zwischen Newa, Don und Mittelmeer''. Berolini: Epubli, 2012. ISBN 978-3-8442-2809-0 ; Philologica et critica * Aubrey Diller, "[http://penelope.uchicago.edu/Thayer/E/Roman/Texts/secondary/journals/ISIS/22/2/reviews/Stevensons_Ptolemy*.html Stevenson's Ptolemy]" (recensio versionis E. L. Stevenson) in ''Isis'' vol. 22 (1932) pp. 533-539. * Albert Herrmann, “Der Magnus Sinus und Cattigara nach Ptolemaeus” in ''Comptes Rendus du 15me Congrès International de Géographie, Amsterdam, 1938'' vol. 2 sect. 4 (Lugduni Batavorum: Brill, 1938) pp.123-8 [http://books.google.com.au/books?id=WNEUAAAAIAAJ&pg=PA123&dq=%E2%80%9CDer+Magnus+Sinus+und+Cattigara+nach+Ptolemaeus%E2%80%9D,&hl=en&sa=X&ei=07xjT7iFIdGciAfPk73MBQ&redir_esc=y#v=onepage&q=%E2%80%9CDer%20Magnus%20Sinus%20und%20Cattigara%20nach%20Ptolemaeus%E2%80%9D%2C&f=false ] Cf. Albert Herrmann, “South-Eastern Asia on Ptolemy’s Map” in ''Research and Progress: Quarterly Review of German Science'' vol. 5 no. 2 (1939) pp. 121-127. * Andreas Kleineberg, Christian Marx, Eberhard Knobloch, Dieter Lelgemann, ''Germania und die Insel Thule. Die Entschlüsselung von Ptolemaios´ „Atlas der Oikumene“''. Wissenschaftliche Buchgesellschaft, Darmstadt, 2010, ISBN 978-3-534-23757-9. * Andreas Kleineberg, Christian Marx, Dieter Lelgemann, ''Europa in der Geographie des Ptolemaios. Die Entschlüsselung des „Atlas Oikumene“: Zwischen Orkney, Gibraltar und den Dinariden''. Wissenschaftliche Buchgesellschaft, Darmstadt, 2010, ISBN 978-3-534-24835-3. * J. W. McCrindle, ''Ancient India as described by Ptolemy.'' Londinii: Trubner, 1885. * Paul Schnabel, „Die Entstehungsgeschichte des kartographischen Erdbildes des Klaudios Ptolemaios“ in ''Sitzungsberichte der Preussischen Akademie der Wissenschaften: Philosophisch-Historische Klasse'' vol. 14 (1930) pp. 214-250. * Henry N. Stevens, ''Ptolemy's Geography: a brief account of the printed editions down to 1730''. 1908 [http://archive.org/details/cu31924029642414 Textus apud archive.org]. ==Nexus externi== {{communiaCat|Ptolemy maps|Geographiam}} * {{cite web|title=Geographia (trans. Jacobus Angeli), et al.|url=http://bodley30.bodley.ox.ac.uk:8180/luna/servlet/detail/ODLodl~14~14~83355~136823:Ptolemy--fl--146-c--170--composed-h|publisher=Bodleian Library|accessdate=23 September 2012}} * Aubrey Diller, "[http://www.dioi.org/diller8/diller8.htm Edition of Ptolemy’s Geography, Book 8]" {{Ling|Graece|Anglice}} * [http://penelope.uchicago.edu/Thayer/E/Gazetteer/Periods/Roman/_Texts/Ptolemy/home.html Versio incompleta apud LacusCurtius] {{Ling|Anglice}} * [https://archive.org/stream/cathaywaythither01yule#page/186/mode/2up De Serica regione] (textus Ptolemaei Anglice versus) * [https://web.archive.org/web/20060712084525/http://www.abila.org/html/ptolemy.html Ptolemy the Geographer] * [https://web.archive.org/web/20080918003658/http://wwwuser.gwdg.de/~fhasele/ptolemaeus/index.html Problemata geographiae Asiaticae] * [http://warburg.sas.ac.uk/index.php?id=620 Ptolemy's ''Geography'' in the Renaissance] * Dennis Rawlins, "[http://www.dioi.org/gad.htm#nlgd Investigations of the Geographical Directory 1979-2007]" {{cartographia-stipula}} [[Categoria:Aegypti scripta]] [[Categoria:Atlantes]] [[Categoria:Libri geographici]] [[Categoria:Litterae Graecae antiquae]] [[Categoria:Scripta saeculo 2]] lt941420qrpvjhlihskq1bw217jaj6l 0 182522 3969516 3959636 2026-07-02T08:34:35Z ~2026-36983-83 211443 De forma Latina cognominis 3969516 wikitext text/x-wiki {{Capsa hominis Vicidata}} {{Latinitas|-2}} [[Fasciculus:Nicolas Maduro - ABr 26072010FRP8172.jpg|thumb|upright=0.8|Nicolaus Maduro, eo tempore [[minister rerum externarum]] (media imagine) cum [[Antonius Patriota|Antonio Patriota]] cancellario Brasiliensi anno 2010 pictus.]] {{res|Nicolaus Maduro Moros}}, sive '''Madurus'''<ref>{{Opus|cognomen 1=Austriacus|nomen 1=Volfgangus|titulus=Venetiolani Hugonem Chavesium lugent|annus=2013|domus editoria=Ephemeris|url=http://ephemeris.alcuinus.net/archi2013/nuntius.php?id=847}}: “Nicolaus Madurus, qui Chavesium in munere succedet”.</ref> (vulgo ''Nicolás Maduro Moros'', natus [[Caracae|Caracis]] in urbe [[Venetiae|Venetiolana]] die [[23 Novembris]] [[1962]]), est [[politicus]] [[Venetiola|Venetiolensis]] et quondam {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Syndicalismus|dux syndicalisticus|en|qid=Q2353993}} qui [[praeses]] [[Venetiola]]e ab anno [[2013]] ad diem [[3 Ianuarii]] [[2026]] merebat, donec [[Exercitus Civitatum Foederatarum|milites]] [[Civitates Foederatae|Civitatum Foderatarum]] eum ceperunt, ipso [[Donaldus Trumpius|Donaldo Trumpio]] iubente. Antea fuerat [[minister rerum externarum]] a die [[9 Augusti]] [[2006]] ad [[15 Ianuarii]] [[2013]], praeside [[Hugo Chávez|Hugone Chávez]], et a die [[13 Octobris]] [[2012]] praeses vicarius. Die [[3 Ianuarii]] [[2026]], Nicolaus Maduro a militibus [[CFA|Civitatum Foederatarum]] cum [[Impetus Civitatum Foederatarum in Venetiolam anni 2026|impetu bombarum]] raptus est, et [[Delicia Rodríguez]], [[praeses vicarius]] praeses Venetiolae facta est. Societas internationalis hanc rem nefastam et contra [[Charta Nationum Unitarum|Cartam Consociationis Nationum]] et [[ius internationale]] iudicat.<ref>[https://www.bbc.com/news/articles/czx1rpxzyx9o 'Deeply shocked': World leaders react to US attack on Venezuela.]</ref> == Notae == <references/> == Bibliographia == * Nikhil Kumar, "[http://time.com/70847/nicolas-maduro-2014-time-100/ Nicolás Maduro: the man who holds Venezuela's future]" in ''[[Time]]'' (23 Aprilis 2014) == Nexus externi == {{CommuniaCat|Nicolás Maduro|Nicolaum Maduro}} {{Fontes biographici}} * {{CIDOB|http://www.cidob.org/biografias_lideres_politicos/america_del_sur/venezuela/nicolas_maduro_moros|Nicolás Maduro Moros}} {{bio-stipula}} {{Praesides Venetiolae}} {{Ministri rerum externarum Venetiolani}} {{Lifetime|1962||Maduro, Nicolaus}} [[Categoria:Duces civitatum]] [[Categoria:Politici Venetiolae]] ik4o1kkl3usnahmkoeodrvzm33bkswc 0 194693 3969512 3709837 2026-07-02T08:15:05Z ~2026-36983-83 211443 3969512 wikitext text/x-wiki {{Capsa hominis Vicidatorum}} <!--{{Infobox musical artist | name = Yoko Ono | image = Yokoono2.jpg | caption = Yoko Ono at the [[Museum of Contemporary Art, University of São Paulo|Museum of Contemporary Art of the University of São Paulo]], Brazil in 2007 | background = solo_singer | birth_date = {{birth date and age|1933|02|18}} | birth_place = [[Tokyo]] [[Iaponia]]e | occupation = Artifex, [[peace activist]], experimental musician | years_active = 1961–praesens | instrument = Vocals, piano | label = [[Apple Records|Apple]], [[Geffen Records|Geffen]], [[Polydor Records|Polydor]], [[Rykodisc]], [[Astralwerks]], Chimera Music | associated_acts = [[Ioannes Lennon]]<br />[[Plastic Ono Band]] | website = }}--> [[Fasciculus:Yokoono2.jpg|thumb|Yoko Ono in [[Museum Artis Aequalis Universitatis Sancti Pauli|Museo Artis Aequalis]] [[Universitas Sancti Pauli|Universitatis Sancti Pauli]] [[Brasilia]]e anno 2007.]] '''Yoko Ono''' ([[Iaponice]] オノ・ヨーコ, ''Ono Yōko'', etiam 小野 洋子) (nata [[18 Februarii]] [[1933]]) est [[artifex]] et [[motus pacis|pacis]] [[activismus|activista]] [[Iaponia|Iaponica]],<ref>[http://www.nytimes.com/1989/02/05/arts/art-yoko-ono-s-new-bronze-age-at-the-whitney.html?pagewanted=all&src=pm Paul Taylor, "Yoko Ono's New Bronze Age At the Whitney," ''New York Times'' (5 Fabruarii 1989)].</ref> ob eius [[opus artis|opera]] [[avant-garde]] in [[ars|arte]], [[musica]], [[fabrica pellicularum|fabricaque pellicularum]], et ob eius [[coniugium]] a [[1969]] ad [[1980]] cum [[Ioannes Lennon|Ioanne Lennon]] notissima. Ea [[feminismus|feminismum]] ad [[superficies|superficiem]] suae musicae promovit. Nota est pro [[pecunia]] artibus, [[pax|paci]], et investigationi [[SIDA]]<!-- + outreach programs--> [[philanthropia|philanthropice]] contributis. Lennon eam appellavit "celeberrimam [[tellus|orbis terrarum]] artificem ignotam."<ref>[[Anglice]]: "the most famous unknown artist in the world."</ref><ref name="my.entertainment.yahoo.com">http://my.entertainment.yahoo.com/news/yoko-ono-retrospective-opens-frankfurt-164740038.html</ref><!--MULTO PLUS IN EN:--> == Notae == <div class="references-small"><references/></div> {{NexInt}} * ''[[Wish Tree for Washington, DC]]'' * [[5236 Yoko]], asteroides == Bibliographia == * [[Antonius Fawcvett|Fawcett, Anthony]]. [[1976]]. ''John Lennon: One Day at a Time: A Personal Biography of the Seventies.'' Novi Eboraci: Grove Press. ISBN 0-394-17754-1. * George, Adrian. [[2009]]. ''Yoko Ono.'' Modern artists series. Novi Eboraci: Tate Publishing. ISBN 978-1-85437-734-0. * Kemp, Mark. [[1992]]. "She Who Laughs Last: Yoko Ono Reconsidered," ''Option,'' Iulio/Augusto, pp. 74–81. * Spitz, Bob. [[2005]]. ''The Beatles.'' Novi Eboraci: Little, Brown, and Company. * Cott, Jonathan, and Christine Doudna, eds. [[1982]]. ''The Ballad of John and Yoko.'' Garden City: Doubleday. ISBNM 0385177348. * [[Ionatan Wiener|Wiener, Jon]]. [[1984]]. ''Come Together: John Lennon in His Time.'' Novi Eboraci: Random House. * "Ono apologises for comment." [[2005]]. ''New Sunday Times,'' 6 Novembris, p. 29. * ''The Rare Films of Yoko Ono:'' [https://web.archive.org/web/20050222163456/http://www.ica.org.uk/index.cfm?articleid=13115 Novi Eboraci 65–66 Fluxus Films + Londinii 66–67], [https://web.archive.org/web/20050222172658/http://www.ica.org.uk/index.cfm?articleid=13116 Anglia 68–69], [https://web.archive.org/web/20050222172730/http://www.ica.org.uk/index.cfm?articleid=13117 Londinii 69–71], [https://web.archive.org/web/20050222172629/http://www.ica.org.uk/index.cfm?articleid=13118 Circa tellurem 69–71], [https://web.archive.org/web/20050222172546/http://www.ica.org.uk/index.cfm?articleid=13119 Novi Eboraci 70–71], et [https://web.archive.org/web/20050222172520/http://www.ica.org.uk/index.cfm?articleid=13120 Ann Arbor / Novi Eboraci 71–72 + 2000] in ICA, Londinii, Martio 2004. == Bibliographia addita == * {{Cite book |last= Ayres |first= Ian |title= Van Gogh's Ear: Best World Poetry & Prose (Vol. 3 habet eius poemata et opera artis) |year= 2004 |publisher= French Connection |location= Lutetiae |isbn= 978-2-914853-02-6 }}. * {{Cite book |last= Ayres |first= Ian |title= Van Gogh's Ear: Best World Poetry & Prose (Vol. 4 habet eius poemata et opera artis) |year= 2005 |publisher= French Connection |location= Lutetiae |isbn= 978-2-914853-03-3}} * Clayson, Alan et al. ''Woman: The Incredible Life of Yoko Ono.'' * [[Albert Goldman|Goldman, Albert]]. ''The Lives of John Lennon.'' * Green, John. ''Dakota Days.'' * Haskell, Barbara. [[1991]]. ''Yoko Ono: Arias and Objects.'' Catalogus exhibitionis. Novi Eboraci: Whitney Museum of American Art. * Hendricks, Geoffrey. ''Fluxus Codex.'' * Hendricks, Geoffrey. ''Yoko Ono: Arias and Objects.'' * Hopkins, Jerry. [[1986]]. ''Yoko Ono.'' Novi Eboraci: Macmillan. ISBN 0-02-553950-7. * Klin, Richard, et Lily Prince, photos. [[2011]]. I Remembered Carrying a Glass Key to Open the Sky. In ''Something to Say: Thoughts on Art and Politics in America.'' Leapfrog Press. * Millett, Kate. ''Flying.'' * {{cite book | author=Pang, May | title=Loving John | publisher=[[Warner Books]] (Paperback)| year=1983 | isbn=978-0-446-37916-8|ref={{SfnRef|Pang|1983}}}}. * [[Philip Norman|Norman, Philip]]. [[2008]]. [http://books.google.com/books?id=vNA4j2L0hqAC&printsec=frontcover ''John Lennon : the life''], 1st ed., Novi Eboraci: Ecco. ISBN 978-0-06-075401-3. * Norman, Philip. [[1990]]. ''Days in the life : John Lennon remembered'', Londinii: Century. ISBN 0-7126-3922-5. * Norman, Philip. [[1981]]. [http://books.google.com/?id=9uUCAAAAMBAJ&pg=PA38 A Talk with Yoko.] ''New York Magazine,'' 25 Maii. * Obrist, Hans Ulrich. [[2010]]. ''The Conversation Series: Yoko Ono.'' Coloniae: Walther König. * Robecchi, Michele. [[2006]]. [https://web.archive.org/web/20110813230921/http://contemporary-magazines.com/music84.htm A Conversation with Yoko Ono.] ''Contemporary Magazine,'' Iulio. * Rumaker, Michael. ''The Butterfly.'' * Seaman, Frederic. ''The Last Days of John Lennon.'' * Sheff, David. ''John Lennon and Yoko Ono: The Playboy Interviews.'' * Yoon, Jean. ''The Yoko Ono Project.'' == Nexus externus == {{CommuniaCat|Yoko Ono|Yoko Ono}} {{Fontes biographici}} {{bio-stipula}} {{DEFAULTSORT:Ono, Yoko}} <!--Contemporary artists--> <!--Japanese performance artists--> <!--Multimedia artists--> <!--Conceptual artists--> <!--Sound artists--> <!--expatriates--> <!--E. musicians--> <!--vel pacificatores?--> <!--C. targets--> <!--D.M. members--> [[Categoria:Nati 1933]] [[Categoria:Homines vivi]] [[Categoria:Alumni Collegii Sarah Lawrence]] [[Categoria:Alumni Universitatis Gakushuin]] [[Categoria:Fluxus]] [[Categoria:Incolae Novi Eboraci]] [[Categoria:Musici Iaponiae]] [[Categoria:Pacifistae]] 8cyykebz55zkizeqoclhmd8b1oiplxq 0 197387 3969396 3403375 2026-07-01T19:06:28Z InternetArchiveBot 139091 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 3969396 wikitext text/x-wiki {{Capsa factionis | nomen_factio = Foedus Populare - Aurora Aurea | nomen_nativum = Λαϊκός Σύνδεσμος - Χρυσή Αυγή | signum_factionis = [[Fasciculus:Meandros flag.svg|199px]] | ductor_senator = | ductor_repraesentans = | ductor = [[Nicolaus Michaloliacus]] | praeses = | cathedra = | interpres = | ductor1_title = | nomen1_ductoris = | ductor2_title = | nomen2_ductoris = | ductor3_title = | nomen3_ductoris = | conditus_est = [[1993]] | solvitus_est = | praetorium = [[Athenae]] | diarium = | ideologia = [[Fascismus]] (a ducibus negatus), [[Homophobia]], [[Nationalismus]], [[Nazismus]] (a ducibus negatus), [[Rassismus]], [[Xenophobia]] | ars_fiscalis = | ars_socialis = ad dextrum extremum | patria = [[Graecia]] | res_internationalis = | color_factionis = #000000 | nexus = [http://www.xryshaygh.com/?COLLCC=1056251378& www.xryshaygh.com] | adnotationes = }} '''Foedus Populare - Aurora Aurea''' ([[Lingua Graeca|Graece]] Λαϊκός Σύνδεσμος - Χρυσή Αυγή) est factio [[politica]] [[Graecia|Graeca]] [[nationalismus|nationalistica]] dextrae, [[annus|anno]] [[1993]] constituta. Sodales a multis [[fascismus|fascismi]] et [[nazismus|nazismi]] periti putantur, quod duces factionis negant; nonnulli maximi duces ob [[homicidium]] [[cantor]]is [[Paulus Physsas|Pauli Physsae]] a [[vigil]]ibus detenti sunt. ==Nexus externi== * [http://www.xryshaygh.com/?COLLCC=3883307362& Situs proprius,] www.xryshaygh.com {{ling|Graece}} * [https://web.archive.org/web/20130927175817/http://www.articolotre.com/2012/06/grecia-lavanzata-dei-neonazisti-non-si-ferma/93895 De factione,] arcive.is {{ling|Italice}} {{Ductores factionum Graeci}} [[Categoria:Constituta 1993]] [[Categoria:Factiones Fascisticae]] [[Categoria:Factiones Politicae Graecae]] 88nv9fe15pd19bz3o3zqfc9um4mq6yh 0 201566 3969470 3943965 2026-07-02T04:29:28Z InternetArchiveBot 139091 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 3969470 wikitext text/x-wiki {{Capsa hominis Vicidata}} '''Georgius Everardus Rumphius''' <ref>Orthographiae variae: etiam reperiuntur "Everhardus" (vide imaginem nostram) et "Eberhardus". Nomine nativo ''Georg Eberhard Rumpf'' appellatus est</ref> (natus mense Octobri [[1627]]; mortuus die [[15 Iunii]] [[1702]]), ab oppido [[Luporidomus|Luporidomu]] (Theodisce ''Wölfersheim'') [[Germania]]e oriundus, fuit naturalista et praecipue botanista insularum [[Moluccae|Moluccarum]], eo aevo [[Nederlandia]]e tributarum. "Plinius Indicus" appellatus est etiamque nunc celeber est propter opera ''[[Herbarium Amboinense]]'' et ''[[D'Amboinsche rariteitkamer]]''. In [[Amboina]] insula, ubi multos annos habitabat, mortuus est. == Opera == * 1705 : ''[[D'Amboinsche rariteitkamer]]'' * 1741-1750 (editore [[Ioannes Burmannus|Ioanne Burmanno]]) : ''[[Herbarium Amboinense]]'' [https://web.archive.org/web/20200217160822/http://www.botanicus.org/item/31753000819455 Textus] * 1910 : ''De Amboinsche historie'' * ''Amboinsch Dierboek'' (opus deperditum) == Notae == <div class="references-small"><references /></div> == Bibliographia == [[Fasciculus:Georg Eberhard Rumpf.jpg|thumb|upright=1.5|Rumphius ad frontispicium ''Herbarii Amboinensis'' pictus]] * Georgius Everhardus Rumphius; Eric Montague Beekman, ed. ''The Ambonese Curiosity Cabinet''. New Haven: Yale University Press, 1999. ISBN 0-300-07534-0 * W. Buijze, ''Leven en werk van Georg Everhard Rumphius (1627-1702): een natuurhistoricus in dienst van de VOC''. Hagae Comitum, 2006 * H. C. De Wit, ed., ''Rumphius Memorial Volume''. Baarn: Hollandia, 1959 * Aug. Guil. Ed. Th. Henschel, ''Clavis Rumphiana botanica et zoologica: accedunt vita G. E. Rumphii, Plinii Indici, specimenque materiae mediae Amboinensis''. Vratislaviae: Schulz, 1833 {{Botanistae|Rumph.|Rumphius, Georg Eberhard|border=0}} {{DEFAULTSORT:Rumphius, Georgius E}} [[Categoria:Nati 1627]] [[Categoria:Mortui 1702]] [[Categoria:Incolae Germaniae]] [[Categoria:Botanistae Indonesiae]] [[Categoria:Zoologi Indonesiae]] [[Categoria:Auctores Latini recentiores]] [[Categoria:Auctores Nederlandici]] [[Categoria:Incolae Amboinae]] ngkz8cojm00skid7q8k0ion97w8kj9s 0 206461 3969415 3525398 2026-07-01T22:38:58Z InternetArchiveBot 139091 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 3969415 wikitext text/x-wiki {{pro pagina discretiva vide|Fraxinetum (discretiva)}} {{Capsa urbis Vicidata}} '''Fraxinetum Salutiorum'''<ref>''DIZIONARIO GEOGRAFICO'' - Di GOFFREDO CASALIS, Voll. V.V., Torino 1833-1854</ref><ref>Nomi d'Italia - AAVV, De Agostini</ref> ([[Lingua Italiana|Italiane]]: ''[[:it:Frassino (Italia)|Frassino]]'') est [[oppidum]] [[Italia]]e et [[Commune Italiae|municipium]], in [[Regio Italiae|Regione]] [[Pedemontium|Pedemontio]] et in [[Provincia Cuneensis|Provincia Cuneensi]] situm. Incolae ''Fraxinetenses'' appellantur. == Insigne == <gallery> Fasciculus:Corona di comune.svg|''[[Municipium Italiae]]'' </gallery> == Fractiones, vici et loci in municipio == == Municipia finitima == {{NexInt}} * [[Pedemontium]] (''regio''), * [[Provincia Cuneensis]], * [[Cuneum]] (''urbs''), * [[Municipium Italiae]]. == Nexus externi == * [http://www.comune.Frassino.cn.it/ Pagina officialis]{{Nexus deficit|date=July 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} {{CommuniaCat|Frassino (Italy)|Fraxinetum Salutiorum}} == Pinacotheca == <gallery> Imago:Maps of the province of Cuneo.gif|Collocatio finium municipii in Provincia Cuneensi. </gallery> == Notae == <references /> {{urbs-stipula}} [[Categoria:Municipia in provincia Cunei]] [[Categoria:Municipia Italica Linguae Occitanae]] gjlati3ng2ygjybaotdwuqddwgvxq50 0 208362 3969414 3716896 2026-07-01T22:23:13Z InternetArchiveBot 139091 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 3969414 wikitext text/x-wiki {{Capsa hominis Vicidata}} '''Francus Trappoli''' (natus die [[5 Novembris]] [[1947]] [[Volsinii Veteres|Volsiniis Veteribus]]) est politicus [[Italia|Italicus]] Factionis Socialistae<ref>[https://web.archive.org/web/20160314212819/http://www.viverepesaro.it/index.php?articolo_id=216432&page=articolo ''Partito Socialista, Trappoli si dimette''] {{Ling|Italiane}}</ref>. == Biographia == Natus [[Volsinii Veteres|Volsiniis Veteribus]] anno [[1947]], laureatus ''Scientiae Oeconomicae et Commerciales'' fuit. Ab anno [[1980]] ad [[1983]] [[demarchus]] [[Fanum Fortunae|Fano Fortunae]] fuit<ref>[https://web.archive.org/web/20140222194537/http://oldsite.comune.fano.ps.it/pagina.aspx?pag=1445&Ex=notizia ''Tutti i sindaci che hanno fatto la storia del Comune di Fano''] {{Ling|Italiane}}</ref>. Postea, ab anno [[1983]] ad [[1987]] et etiam ab [[1992]] ad [[1994]] legatus fuit ad [[Camera Deputatorum Reipublicae Italicae|Cameram Deputatorum]]. Primus politicorum [[Buddhismus|buddhistarum]] ad hanc Cameram accedit<ref>[http://www.adnkronos.com/Archivio/AdnAgenzia/1993/03/11/Politica/REFERENDUM-TRAPPOLI-ORGANIZZA-I-SOCIALISTI-PER-IL-NO_180600.php ''Referendum : Trappoli organizza i "Socialisti per il no"''] {{Ling|Italiane}}</ref>. == Notae == <div class="references-small"><references/></div> == Nexus externi == * [http://storia.camera.it/deputato/franco-trappoli-19471105 De Franco Trappoli in pagina Camerae Deputatorum Reipublicae Italicae] {{Ling|Italiane}} * [http://www.radioradicale.it/soggetti/franco-trappoli Radio Radicale: Accidentes cui Francus Trappoli adfuit] {{Ling|Italiane}} {{bio-stipula}} {{Lifetime|1947||Trappoli, Francus}} [[Categoria:Buddhistae Italiae]] [[Categoria:Politici Italiae]] [[Categoria:Socialistae Italiae]] id2csnfd5uo4s9ewy3rah5y5st8hcn4 0 216962 3969518 3947934 2026-07-02T08:48:19Z ~2026-36983-83 211443 3969518 wikitext text/x-wiki {{Capsa hominis Vicidata}} '''Dove Olivia Cameron''' (nata ''Chloe Celeste Hosterman'' [[Seattlum|Seattli]] in [[Vasingtonia]] die [[15 Ianuarii]] [[1996]]) est [[actrix]] et [[cantrix]] [[Civitates Foederatae Americae|Americana]]. [[Damianus David|Damiano David]] desponsus est. == Series televisiva == * [[2013]] - ''[[Liv and Maddie]]'' == Pelliculae == * [[2014]] - ''[[Cloud 9 (pellicula 2014)|Cloud 9]]'' * [[2015]] - ''[[Descendants (pellicula 2015)|Descendants]]'' * [[2017]] - ''[[Descendants 2]]'' * [[2019]] - ''[[Descendants 3]]'' == Nexus externi == {{CommuniaCat|Dove Cameron}} {{Fontes biographici}} * {{IMDb name|4874651|Dove Cameron}} {{bio-stipula}} {{Lifetime|1996||Cameron, Dove}} [[Categoria:Actores Civitatum Foederatarum]] [[Categoria:Incolae Vasingtoniae civitatis]] [[Categoria:Mulieres]] ptz4vh7p9uz1fku1ym8uyosysrqxmin 0 222407 3969369 2898602 2026-07-01T14:09:51Z ~2026-36983-83 211443 Forma Latina nominis 3969369 wikitext text/x-wiki {{Movenda|Zoë Deschanel}} {{Capsa hominis Vicidatorum}} [[Imago:Zooey Deschanel 2009.jpg|thumb|Deschanel anno [[2009]].]] '''Zoë Clara Deschanel''', vulgo ''Zooey Claire Deschane''l (nata [[17 Ianuarii]] [[1980]] [[Angelopolis|Angelopoli]] in [[California]] [[Civitates Foederatae Americae|Civitatum Foederatarum]]), est [[actrix]] et [[cantrix]] Americana, quae primum apparuit in ''[[Mumford]]'' pelliculá anno [[1999]], sed vere innotuit ''[[Almost Famous]]'' [[comoedia|comoediá]] anno [[2000]]. Etiam in ''[[New Girl]]'' serie televisifica comica videri potest. [[Aemilia Deschanel]] [[soror]] eius quoque est actrix. == Pelliculae selectae == * ''[[Almost Famous]]'', 2000 * ''[[The Good Girl]]'', 2002 * ''[[Elf]]'', 2003 * ''[[The Hitchhiker's Guide to the Galaxy (pellicula)|The Hitchhiker's Guide to the Galaxy]]'', 2005 * ''[[Yes Man]]'', 2008 * ''[[The Happening]]'', 2008 * ''[[500 Days of Summer]]'', 2009 {{bio-stipula}} == Nexus externi == {{CommuniaCat|Zooey Deschanel|Zoen Deschanel}} * {{Imdb name|0221046|Zooey Deschanel}} {{Lifetime|1980||Deschanel, Zooey}} [[Categoria:Actores Civitatum Foederatarum]] [[Categoria:Cantores Civitatum Foederatarum]] iv2asqqfdraoo0a8bpti77iw0kc2gg0 0 231032 3969473 3717419 2026-07-02T05:48:40Z InternetArchiveBot 139091 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 3969473 wikitext text/x-wiki [[Fasciculus:Gerberoy_22.JPG |thumb|Gerberoy: via in medio vico]] [[Fasciculus: Map commune FR insee code 60271.png|thumb|left|Gerberoy: communis tabula]] '''Gerberoy''' est [[commune]] [[Francia|Francicum]] 89 incolarum (anno [[2012]]) praefecturae [[Esia (praefectura Franciae)|Esiae]] in regione [[Picardia]]. {{NexInt}} * [[Index communium praefecturae Esiae|Indicem communium praefecturae Esiae]] == Nexus externi == {{CommuniaCat|Gerberoy|Gerberoy}} * [https://web.archive.org/web/20121221093626/http://www.gerberoy.fr/ Gerberoy pagina interretialis] * {{INSEE commune|60271|de=Gerberoy}} {{geo-stipula}} [[Categoria:Communia praefecturae Esiae]] [[Categoria:Loci habitati praefecturae Oesiae]] s41f48so8j27u7kf0n4yjoxkwnv4tej 0 232287 3969460 3442535 2026-07-02T02:32:38Z InternetArchiveBot 139091 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 3969460 wikitext text/x-wiki [[Fasciculus: Gargenville_Mairie001.jpg |thumb|250 px|Gargenville: [[vici conciliabulum]]]] [[Fasciculus: Map commune FR insee code 78267.png|thumb|left|250px|Gargenville: communis tabula]] '''Gargenville''' est commune [[Francia|Francicum]] 6'824 incolarum (anno [[2012]]) [[Tabula administrativa Franciae|praefecturae]] [[Evelinae (praefectura Franciae)|Evelinarum]] in regione [[Insula Franciae (regio Franciae)|Insula Franciae]]. {{NexInt}} * [[Index communium praefecturae Evelinarum|Indicem communium praefecturae Evelinarum]] == Nexus externi == {{CommuniaCat|Gargenville|Gargenville}} * [https://web.archive.org/web/20200520071347/https://www.gargenville.fr/ Huius communis pagina interretialis] * {{INSEE commune|78267|de=Gargenville}} * [http://cassini.ehess.fr/cassini/fr/html/fiche.php?select_resultat=15088 De hoc commune apud cassini.ehess.fr] {{geo-stipula}} [[Categoria:Communia praefecturae Evelinarum]] [[Categoria:Loci habitati praefecturae Evelinarum]] 19gj26brp8t17rlep627v08q8qgzyr1 0 242302 3969391 3882621 2026-07-01T18:07:28Z LilyKitty 18316 de inclinatione cognitiva 3969391 wikitext text/x-wiki [[Fasciculus:Generalization process using trees.svg|thumb|[[Mens]], cum generalizationem sicut [[notio (psychologia)|notionem]] [[arbor]]is faciat, similitudines ex multis exemplis extrahat; simplificatio facultatem cogitationi superiorum graduum dat.]] [[Fasciculus:Cognitive Science Hexagon.svg|thumb|upright=1.2|Notio cognitionis est fundamentum ramorum sex [[scientia cognitiva|scientiae cognitivae]], inter quas sunt [[linguistica]], [[neuroscientia]], [[intellegentia artificialis]], [[philosophia]], [[anthropologia]], [[psychologia cognitiva]]. Tabula [[Anglice]] signata.]] '''Cognitio''' (a ''co(n)-'' + ''gnōscō'', [[verbum cognatum|cognato]] [[verbum (temporale)|verbi]] [[Graece|Graeci]] γιγνώσκω 'scio, percipio'; cf. γνῶσις 'cognitio, scientia') est copia omnium ingeniorum et [[ratio]]num ad [[scientia (declarativa)|scientiam]] pertinentium, inter quas sunt [[attentio]], [[memoria]], et [[memoria fungens]]<!--working memory-->, [[iudicium pretiorum|iudicium]] et [[aestimatio]], [[ratiocinatio]] et [[computatio]], [[solutio quaestionum]]<!--?problem solving--> et [[decernere]], [[comprehensio]] et [[lingua]] producta. Cognitio humana est [[conscientia|conscia]] aut non conscia, concreta aut abstracta, atque [[intuitus|intuitiva]] (sicut scientia linguae) et notionalis (sicut exemplar linguae). Rationes cognitivae scientia exstante ad novam scientiam generandam utuntur. Rationes enodantur ex variis conspectibus animi intra varios contextus, insigniter in disciplinis [[linguistica]], [[anaesthesia]], [[neuroscientia]], [[psychiatria]], [[psychologia]], [[educatio]]ne, [[philosophia]], [[anthropologia]], [[biologia]], [[systemica]], et [[scientia computatralis|scientia computatrali]].<ref>Von Eckardt 1996.</ref> Hi et alii accessus ad cognitionem enodandam in [[scientia cognitiva]] componuntur, crescente [[disciplina academica]] gradatim liberata. Intra psychologiam et philosophiam, [[notio (philosophia)|notio]] cognitionis ad notiones [[abstractio|abstractas]] sicut [[mens]] et [[intelligentia]] arte pertinet. Quae [[functiones mentis]], [[cogitatio|rationes mentis]] ([[cogitatio]]nes), et status [[entitas|entitatum]] [[intellegentia|intelligentium]] ([[homo sapiens|homines]], greges collaborativos, [[societas humana|societates humanas]], [[machina]]s valde autonomas, et [[intellegentia artificialis|intellegentias artificiosas]]) amplectitur.<ref>Blomberg 2011.</ref> Ergo, usus huius vocabuli secundum disciplinam variat; exempli gratia, in [[psychologia]] et [[scientia cognitiva]], [[vocabulum]] ''cognitio'' conspectum de [[ratio datorum|ratione datorum]]<!--information processing--> [[psychologia|psychologicarum]] singuli [[functionalismus (philosophia mentis)|functionum]] usitate attingit. Adhibetur etiam in ramo [[psychologia socialis|psychologiae socialis]] qui [[cognitio socialis]] appellatur ad [[habitus (psychologia)|habitus]], [[attributio (psychologia)|attributiones]], et dynamicas gregum enodandas.<ref>Sternberg et Sternberg 2009.</ref> Cognitio in psychologia cognitiva et [[ars ingeniaria|ingeniaria]] cognitiva, plerumque habetur ratio datorym in [[mens|mente]] vel [[cerebrum|cerebro]] participis vel opificis.<ref>Blomberg 2011.</ref> Praeterea, cognitio quodam sensu certo et abstracto [[intellegentia artificialis|artificialis]] etiam haberi potest.<ref>[http://cognitive-ai.com/ Cognitive Artificial Intelligence: The MicroPsi Project,] cognitive-ai.com.</ref><!--??? <ref>{{cite book|title=Anatomy and Physiology|publisher=Boundless, 2013|page=975|author=Boundless}}</ref>--> Cognitio effectibus quoque et [[biochemia|biochemicis]] et neurophysiologicis pendet: [[hormon]]ta, ut [[erythropoietinum]] (EPO)<ref>{{cite journal |authors=Newton S. S., Sathyanesan M. |title=Erythropoietin and Non-Erythropoietic Derivatives in Cognition |journal=Frontiers in pharmacology |year=[[2021]] |month=Sep |url=https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/34552490/}}{{doi|10.3389/fphar.2021.728725}}.</ref>, et actiones nervales, ut [[systema excitans reticulare ascendens|systematis excitantis reticularis ascendentis]]<ref>{{cite journal |authors=Munn B. R., Müller E. J., Wainstein G., Shine J. M. |title=The ascending arousal system shapes neural dynamics to mediate awareness of cognitive states |journal=Nature communications |year=[[2021]] |month=October |volume=12 |issue=i |pages=6016 |url=https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/34650039/}}{{doi|10.1038/s41467-021-26268-x}}.</ref>, profunde momentum graduum cognitionis habent. Pariter [[droga]]e et [[medicamentum|medicamenta]] status cognitionis commutare queant. {{NexInt}} {{div col|2}} * [[Cogitatio]] * [[Cognitio comparativa]] * [[Cognitio per experientiam]] * [[Computatio cognitiva]] * [[Cosmotheoria]] * [[Incitamentum]] * [[Inclinatio cognitiva]] * [[Gulielmus James]] * [[Memoria]] * [[Neurolinguistica]] * [[Philosophia linguae]] * [[Psychologia cognitiva]] * [[Scientia cognitiva]] * ''[[Women, Fire, and Dangerous Things]]''<!-- * [[Information processing technology and aging]]--> {{div col end}} == Notae == <references/> == Bibliographia == *Blomberg, O. [[2011]]. Concepts of Cognition for Cognitive Engineering. ''International Journal of Aviation Psychology'' 21 (1): 85–104. {{doi|10.1080/10508414.2011.537561}}. *Coren, Stanley, Lawrence M. Ward, et James T. Enns. [[1999]]. ''Sensation and Perception.'' Harcourt Brace. ISBN 0470002263. *Franchi, Stefano, et Francesco Bianchini. [[2011]]. ''The Search for a Theory of Cognition: Early Mechanisms and New Ideas.'' Rodopi. *Lycan, W. G., ed. [[1999]]. ''Mind and Cognition: An Anthology.'' Ed. secunda. Malden Massachusettae: Blackwell Publishers. *Madigan, S., et R. O'Hara. [[1992]]. Short-Term Memory at the Turn of the Century: Mary Whiton Calkin's Memory Research. ''American Psychologist'' 47 (2): 170–74. {{doi|10.1037/0003-066X.47.2.170}}. *Matlin, Margaret. [[2009]]. ''Cognition.'' Hoboken Novae Caesareae: John Wiley & Sons. *Stanovich, Keith. [[2009]]. ''What Intelligence Tests Miss: The Psychology of Rational Thought.'' Portu Novo Connecticutae: Yale University Press. ISBN 9780300123852. [http://web.mac.com/kstanovich/iWeb/Site/YUP_Reviews_files/TICS_review.pdf Summarium (PDF).]{{Nexus deficitur|date=October 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} *Sternberg, R. J., & K. Sternberg. [[2009]]. ''Cognitive Psychology.'' Ed. sexa. Belmont Californiae: Wadsworth, Cengage Learning. *Von Eckardt, Barbara. [[1996]]. ''What is cognitive science?'' Cantabrigiae Massachusettae: MIT Press. ISBN 9780262720236. [http://books.google.com/?id=E8l48-DZln0C&pg=PA13&dq=what+is+cognition#v=onepage&q=what%20is%20cognition&f=false Google Books.] *Wolfe, J., K. Cave, et S. Franzel. [[1989]]. Guided search: An alternative to the feature integration model for visual search. ''Journal of Experimental Psychology: Human Perception and Performance'' 15 (3): 419–33. {{doi|10.1037/0096-1523.15.3.419}}. == Nexus externi ==<!-- {{wikiversity}} {{wikibooks|Cognitive psychology}}--> {{victionarium}} * Fox, Douglas. [[2011]]. [http://www.scientificamerican.com/article.cfm?id=the-limits-of-intelligence "The limits of intelligence."] ''Scientific American.'' 14 Iunii 2011 *[http://www.elsevier.com/wps/find/journaldescription.cws_home/505626/description#description ''Cognition,''] periodicum internationale de usu comparato et rationalis mentis studio *[http://arquivo.pt/wayback/20160522150143/http%3A//cf.hum.uva.nl/mmm/ Data de cognitione musica,] www.hum.uva.nl (Universitas Amstelodami) * [http://www.cognitie.nl/ Cognitie.NL.] De inveatigationibus cognitivis, Netherlands Organisation for Scientific Research et [[Universitas Amstelodamiensis]] * [https://web.archive.org/web/20050405203028/http://computing.hss.cmu.edu/lernerlab/home.php Emotional and Decision Making Lab.] Universitas Carnegie Mellon. * [https://web.archive.org/web/20090201093227/http://news.softpedia.com/news/The-Limits-of-Human-Cognition-37388.shtml "The Limits of Human Cognition."] Commentarius de [[evolutio]]ne cognitativarum [[mammalia|mammalium]] facultatum * [http://www.physorg.com/news194023346.html "Half-heard phone conversations reduce cognitive performance."] [[Categoria:Cogitatio]] [[Categoria:Cognitio| ]] [[Categoria:Mens]] [[Categoria:Psychologia cognitiva]] [[Categoria:Rationes mentis]] [[Categoria:Scientia cognitiva]] {{Myrias|Anthropologia}} m90m03tbbzet9ucuz08s84niq2joxsy 0 254107 3969471 3829524 2026-07-02T04:53:33Z InternetArchiveBot 139091 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 3969471 wikitext text/x-wiki {{Capsa hominis Vicidata}} '''Georgius Ligeti''' (natus in urbe Târnăveni, die [[28 Maii]] [[1923]], mortuus die [[12 Iunii]] [[2006]]) fuit compositor more [[modernismus (musica)|modernismo]] et [[ethnomusicologia]]e peritus. Apud Academiam Franciscus Liszt, magister sui erat Zoltan Kodaly. Natus in [[Transylvania]], immigravit ad [[Hungaria]]m deinde ad [[Austria]]m. Is fuit professor in instituto Hamburg Hochschule für Musik und Theater usque 1989. Operae suarum in pelliculis [[Stanley Kubrick]], ut enim in [[2001: A Space Odyssey]] et in [[The Shining]] adhibitae sunt. Anno 1944 in [[Castra carceralia|vincula Iudaeorum]] coniectus est.<ref>Griffiths 2001.</ref> Etiam parentes et frater in [[Soa|holocausto]] simul mortui sunt.<ref>Steinitz 2003, 20.</ref> Et anno 1962 opus ''Poème symphonique'' pro centum [[metronomus|metronomis]] creavit. Mortuus est in [[Vienna]] anno 2006. Anno [[1991]], [[Praemium Imperiale]] accepit. == Notae == <references/> == Bibliographia == {{Pars vicificanda}} * Agel, Jerome. 1970. ''The Making of Kubrick's 2001''. New York: New American Library. ISBN 0451071395. * Anon. 2011. {{cite web | url=http://www.allegro-c.de/formate/cmm.htm | title=Classical Music in Movies: A Listing by Composers | publisher=Braunschweig University Library | accessdate=21 November 2015}}. *Anon. n.d.(b). {{cite web | url=https://www.mphil.de/personen/gyoergy-ligeti.html |title=György Ligeti|publisher=Münchner Philharmoniker | accessdate=22 November 2015}} * Arnowitt, Michael. 2009. "[https://web.archive.org/web/20091213154727/http://homepages.sover.net/~foodsong/ligeti.htm Ligeti and His Influences: Music to Wow both the Mind and the Body]". Michael Arnowitt homepage (accessed 4 February 2010). * Bauer, Amy. 2011. ''Ligeti's Laments: Nostalgia, Exoticism, and the Absolute.'' Aldershot: Ashagte. ISBN 978-1-4094-0041-7. * Benjamin, George. 2007. "[http://arts.guardian.co.uk/filmandmusic/story/0,,2018705,00.html "In the Realm of the Senses]". ''The Guardian'' (23 February). * Chen, Yung-jen. 2007. "Analysis and Performance Aspects of György Ligeti's ''Études pour piano'': 'Fanfares' and 'Arch-en ciel'". DMA diss. Columbus: The Ohio State University. * Crilly, Ciarán. 2011. "The Bigger Picture: Ligeti’s Music and the Films of Stanley Kubrick". In ;;György Ligeti: Of Foreign Lands and Strange Sounds'', edited by Louise Duchesneau and Wolfgang Marx, 245–54. Woodbridge (Suffolk) and Rochester (New York): Boydell & Brewer Ltd. ISBN 978-1-84383-550-9. * Cummings, Robert. n.d. "[http://www.allmusic.com/artist/györgy-ligeti-mn0001319058/biography György Ligeti: Artist Biography]". Allmusic website (Accessed 22 October 2013). * Duchesneau, Louise, and Wolfgang Marx (eds.). 2011. ''György Ligeti: Of Foreign Lands and Strange Sounds''. Woodbridge, Suffolk: Boydell Press. ISBN 978-1-84383-550-9. * Griffiths, Paul. 1997. ''György Ligeti''. London: Robson Books. ISBN 1-86105-058-5 * Griffiths, Paul. 2001. "Ligeti, György (Sándor)". ''The New Grove Dictionary of Music and Musicians'', second edition, edited by [[Stanley Sadie]] and [[John Tyrrell (professor of music)|John Tyrrell]]. London: Macmillan Publishers. * Griffiths, Paul. 2006. "[http://www.nytimes.com/2006/06/13/arts/music/13ligeti.html Gyorgy Ligeti, Central-European Composer of Bleakness and Humor, Dies at 83]". ''New York Times'' (13 June). * Iverson, Jennifer Joy. 2009. "[http://repositories.lib.utexas.edu/handle/2152/6905 Historical Memory and György Ligeti's Sound-Mass Music 1958–1968]", Ph.D. thesis. Austin: University of Texas, Butler School of Music. * Jones, Elliott. n.d. {{cite web | url=https://courses.candelalearning.com/musicx15xmaster/chapter/micropolyphony/ | title=Micropolyphony | publisher=candelalearning.com | accessdate=22 November 2015}} *[[Allan Kozinn|Kozinn, Allan]]. 2005. "[http://www.nytimes.com/2005/11/14/arts/music/14lige.html The Prankster as Omnivore]". ''New York Times'' (14 November). * Ligeti, György. 1988. "On My Piano Concerto", translated by Robert Cogan. ''Sonus: A Journal of Investigations into Global Musical Possibilities'' 9, no. 1 (Fall): 8–13. * Lobanova. Marina. 2002. ''György Ligeti: Style, Ideas, Poetics''. Studia Slavica Musicologica 29. Berlin: Verlag Ernst Kuhn. ISBN 3-928864-90-4. * Plaistow, Stephen. n.d. Liner notes to ''Ligeti: Chamber Concerto, Ramifications, String Quartet No. 2, Aventures, Lux aeterna''. Deutsche Grammophon CD 423 244-2. Hamburg: Deutsche Grammophon. * Powrie, Phil, and Robynn Jeananne Stilwell. 2006. ''Changing Tunes: The Use of Pre-Existing Music in Film''. {{Full|date=October 2013}}<!--Place needed.-->: Ashgate Publishing, Ltd. ISBN 0754651371. * Schott Music. n.d.(a). "[https://web.archive.org/web/20140112205118/http://www.schott-music.com/shop/persons/featured/11540/ György Ligeti: Profile]". Schott Music website (Accessed 14 January 2011). * Schott Music. n.d.(b). "". Schott Music website (Accessed 21 October 2009). * Searby, Michael, 2010. ''Ligeti's Stylistic Crisis: Transformation in His Musical Style 1974-1985''. Lanham, MD: Scarecrow Press. ISBN 978-0-8108-7250-9 *Service, Tom. 2015. "[http://www.theguardian.com/music/tomserviceblog/2015/jul/20/pierre-laurent-aimard-ligeti-piano-music-etudes Pierre-Laurent Aimard Opens a World of Imagination in Ligeti's Piano Music]". ''The Guardian'' (20 July; accessed 11 December 2015. * Sire, Adeline. 2012. "[https://web.archive.org/web/20130521162552/http://www.theworld.org/2012/01/mohammed-fairouz-tahrir/ Composer Mohammed Fairouz’s Orchestral Take on the Tahrir Square Uprising]". "BBC/PRI The World" (25 January) (Retrieved 24 August 2012). * Steinitz, Richard. 2003. ''György Ligeti: Music of the Imagination''. London: Faber and Faber. ISBN 0-571-17631-3; Boston: Northeastern University Press. ISBN 1-55553-551-8. * Taylor, Stephen Andrew. 2003. "[http://www.stephenandrewtaylor.net/taylor-ligeti,africa.pdf For György Ligeti on His 80th Birthday: Ligeti, Africa and Polyrhythm]". ''The World of Music'' 45, no. 2 ("Traditional Music and Composition"): 83–94. * Toop, Richard. 1999. ''György Ligeti''. London: Phaidon Press. ISBN 0-7148-3795-4. * Tusa, John. [2001]. "[http://www.bbc.co.uk/programmes/p00nc1k8 The John Tusa Interviews: Transcript of the John Tusa Interview with Gyorgy Ligeti]". BBC Radio 3. www.bbc.co.uk (Accessed 23 January 2012). * Wihuri Foundation. n.d. "[https://web.archive.org/web/20110423032658/http://www.wihurinrahasto.fi/prizes.html Wihuri Foundation for International Prizes]". ( Accessed 5 March 2010). * Wilson, Peter Niklas. 1992. "Interkulturelle Fantasien: György Ligetis Klavieretüden Nr 7 und 8". ''Melos: Jahrbuch für zeitgenössische Musik'' 51 ("Klaviermusik des 20. Jahrhunderts"): 63–84. *Drott, Eric. 2011. "Lines, Masses, Micropolyphony: Ligeti's Kyrie and the 'Crisis of the Figure'". ''Perspectives of New Music'' 49, no. 1 (Winter):4–46. * Floros, Constantin. 2014. ''György Ligeti: Beyond Avant-Garde and Postmodernism'', translated by Ernest Bernhardt-Kabisch. Frankfurt-am-Main: Peter Lang GmbH, Internationaler Verlag der Wissenschaften. ISBN 978-3631654996 {{Lifetime|1923|2006|Ligeti, Georgius}} [[Categoria:Compositores Hungariae]] [[Categoria:Incolae Transsilvaniae]] ey92itbqv7jgkegsotfacp64di8mask 0 260001 3969385 3339432 2026-07-01T15:46:54Z LilyKitty 18316 de studio eius 3969385 wikitext text/x-wiki {{L}} {{Capsa hominis Vicidata}} '''Iosephus Samuelis filius Šklovskij''' ([[Russice]] Иосиф Самуилович Шкловский, [[translitteratio|tr.]] ''Iosif Samuilovič Šklovskij''; natus familia [[Iudaei|Iudaica]] die [[1 Iulii]] [[1916]] [[Gluchovia]]e tunc [[Imperium Russicum|Imperii Russici]], nunc [[Ucraina]]e, mortuus die [[3 Martii]] [[1985]] [[Moscua]]e) fuit [[astronomus]] et [[astrophysica|astrophysicus]] [[URSS|Sovieticus]] qui studii [[supernova]]e et coronae solaris peritus, alumnus facultatis physicae [[Universitas Moscuensis|Universitatis Moscuensis]], ab anno [[1966]] socius correspondens [[Academia Scientiarum URSS|Academiae Scientiarum URSS]]. Plus quam 300 opera scientifica publicavit. Anno [[1960]] Praemio Leniniano pro conceptione sua [[cometa]]e artificialis ornatus est. Asteroides [[2849 Shklovskij]] in eius honorem vocatur. ==Nexus externi== {{Fontes biographici}} * [http://bse.sci-lib.com/article124075.html Pagina de Iosepho Šklovskij ''Encyclopaediae Sovieticae Magnae'' editionis tertiae] {{ling|Russice}} {{Lifetime|1916|1985|Sklovskij, Iosephus}} [[Categoria:Alumni Universitatis Moscuensis]] [[Categoria:Astronomi Russiae]] [[Categoria:Astronomi Unionis Sovieticae]] [[Categoria:Incolae Moscuae]] [[Categoria:Iudaei]] [[Categoria:Socii Academiae Scientiarum Russicae]] 4y29co7f1h40jlbfvmuho823ugvamw2 0 266091 3969363 3969298 2026-07-01T14:02:57Z Marcus Terentius Bibliophilus 2059 /* Classificatio secundum stimulum transitum commoventemD. Purves et alii, Neuroscience, Oxonii, 2018: capitulum 4. */ 3969363 wikitext text/x-wiki [[Fasciculus:Ion channel.png|thumb|300px|'''Canalis ionticus''' (descriptio simplex): '''1''' - canalis genera (imprimis quaterni), '''2''' - vestibulum externum, '''3''' - colum recensionis, '''4''' - ambitus coli recensionis, '''5''' - situs phosphorylationis, '''6''' - membrana cellularis]] '''Canalis ionticus''' est [[proteina]] [[membrana cellulae|membranae cellulae]] [[ionophora|ionophorica]] et porta [[ion]]tum ad aequilibria [[Membrana cellulae|membranae cellularis]] electrica conservanda seu mutanda apta<ref> Hille, Bertil (2001). Ion Channels of Excitable Membranes (3rd ed.). Sunderland, Mass: Sinauer Associates, Inc. p. 5. ISBN 0-87893-321-2</ref> dum certis temporibus meatum transmembraneum iontum selectorum sinit. Plerumque unum genus iontis tantum admittit. Canales non sunt transportatores: ionta secundum [[Gradiens electrochemicus|gradiens electrochemicum]] admittunt quae sua energia in cellulam intrant. == Classificationes == Ad hoc tempus eruti sunt intra [[Cellula|cellulas]] plus quam trecenti canales iontici, qui sive secundum stimulum aperturam moventem sive secundum ''[[ion]]'' transiens sive secundum positionem in cellula in plures categorias dividuntur. === Classificatio secundum stimulum transitum commoventem<ref>D. Purves et alii, ''Neuroscience'', Oxonii, 2018: capitulum 4.</ref> === Canales iontici secundum stimulum transitum iontium commoventem (''gating'') describi possunt, id est quomodo canalis ionticus omnis aperitur clauditurve. * [[Canalis ionticus tensione reclusa|Tensione (electrica) transitus]]. Nam cellulae potentiam vel [[Tensio electrica|tensionem electricam]] circa membranam suam densitate iontium moderandam creant quae potentia vel tensio quiescens dicitur. Ita [[cytoplasma]] prope membranam si cum spatio extracellulari compares negativum est. Quodsi illam potentiam ultra modum quendam minuas tum canales [[Natrium|Na]]<sup>+</sup> aperiuntur et potentiam breviter invertunt dum canales [[Kalium|K]]<sup>+</sup> quoque aperiuntur sed tardius et diutius ita ut potentiam quiescentem restituant. Illa duo canalium genera potentiam actionis in [[neuron|neuronibus]] gignunt. Simili modo cum potentia actionis ad extremum [[Axon|axonem]] pervenit tensio electrica mutata canales [[Calcium|Ca]]<sup>2+</sup> aperit: ionta calcium in cellulam intrant et neurotransmissor liberatur. * [[Canalis ionticus ligando reclusa|Ligando transitus]]. Illi canales aperiuntur (aut clauduntur) cum substantia chemica quae [[Ligandus (biochemia)|ligandum]] appellatur a receptoriis transmembraneis idoneis captatur et "ligatur" sive extrinsecus veniens ut [[Neurotransmissor|neurotransmissores]] in [[Synapsis chemica|synapsibus]] sive intrinsecus ut [[Nuntius secundarius|secundi nuntii]]. Nam illa ligatio formam proteinae mutat. * Alii canales [[calor|calore]] commoventur cum lipida transmembranea prout temperatura variatur translocantur et sunt etiam qui eidem et calore et ligando chemico commoveri possunt ut TRPV1 qui [[capsaicinum]] [[Capsicum (fructus)|capsicorum]] ligat et signa caloris [[Cerebrum|cerebro]] transmittit tamquam lingua inflammaretur. * Alii canales tensione mechanica commoventur ita [[tactus|sensum tactilem]] necnon etiam [[Auditus|auditum]] in [[Cellula ciliata|cellulis ciliatis]] permittentes. Magni momenti sunt ad positionem [[Musculus|musculorum]] et [[Articulus|articulorum]] percipiendam et cerebro significandam. * Alii modi transitus Ita illi canales diversi generis stimulos in signa electrica commutant. === Classificatio secundum ionta === [[Chlorum|Chloro]], [[Kalium|potassio]], [[Natrium|natrio]], [[Calcium|calcio]] canales iontici sunt. * [[Canalis ionticus chlori|Canales chlori]] * [[Canalis ionticus kalii|Canales kalii]] * [[Canalis ionticus natrii|Canales natrii]] * [[Canalis ionticus calcii|Canales calcii]] === Classificatio secundum locos intracellulares === Canales iontici in [[membrana cellulae|membrana cellulari]] et structuris diversis internis cellularum (imprimis organellis) inveniuntur. == Notae == <references /> == Plura legere si cupis == *David J. Aidley et Peter R. Stanfield, ''Ion Channels: Molecules in Action'', Cambridge, 1996 [https://books.google.fr/books?id=lRTeOY9ulREC&printsec=frontcover&hl=fr&source=gbs_ge_summary_r&cad=0#v=onepage&q&f=false Nonnullae paginae apud Guglum librorum] [https://www.cell.com/cell/fulltext/S0092-8674(00)80267-6 Recensio critica] [https://assets.cambridge.org/97805214/98821/excerpt/9780521498821_excerpt.pdf Decem primae paginae] * Valentin K. Gribkoff et Leonard K. Kaczmarek, ''Structure, Function, and Modulation of Neuronal Voltagegated Ion Channels'', Wiley, 2008 [https://onlinelibrary.wiley.com/doi/book/10.1002/9780470429907?msockid=3c52cef0d54c6e1f074dd9ebd48f6f54] [https://books.google.fr/books?id=0MKlV3tuoEMC&printsec=frontcover&hl=fr&source=gbs_ge_summary_r&cad=0#v=onepage&q&f=false Nonnullae paginae apud Guglum librorum] *Eric Gouaux et Roderick MacKinnon, "[https://www.jstor.org/stable/3843155 Principles of Selective Ion Transport in Channels and Pumps]", ''Science'', 2005: 1461-1465 *Anthony G Lee, "Ion channels: a paddle in oil", Nature, 2006:697 [https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/17136097/] *Jie Zheng, Matthew C. Trudeau. ''Handbook of Ion Channels'', Taylor and Francis, 2015 [https://books.google.fr/books?id=moGbBgAAQBAJ&printsec=frontcover&hl=fr&source=gbs_ge_summary_r&cad=0#v=onepage&q&f=false Nonnullae paginae apud Guglum librorum] *Bei Wu, Yifan Yan, Yuting Zhu, Changxing Ji, Yangyang Lin, Chao Lang. "[https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S2666542525000013 Ions in motion: From biological channels to engineered transport systems]", ''Giant'', 2025: 100352 {{NexInt}} *[[Nodus Ranvier]] *[[Optogenetica]] {{Biologia-stipula}} [[Categoria:Systema nervosum]] [[Categoria:Neuroscientia]] [[Categoria:Canales iontici| ]] 9p8vt2tq9cb2lrpx199qe49txgu90uq 3969365 3969363 2026-07-01T14:05:03Z Marcus Terentius Bibliophilus 2059 /* Classificatio secundum stimulum transitum commoventemD. Purves et alii, Neuroscience, Oxonii, 2018: capitulum 4. */ 3969365 wikitext text/x-wiki [[Fasciculus:Ion channel.png|thumb|300px|'''Canalis ionticus''' (descriptio simplex): '''1''' - canalis genera (imprimis quaterni), '''2''' - vestibulum externum, '''3''' - colum recensionis, '''4''' - ambitus coli recensionis, '''5''' - situs phosphorylationis, '''6''' - membrana cellularis]] '''Canalis ionticus''' est [[proteina]] [[membrana cellulae|membranae cellulae]] [[ionophora|ionophorica]] et porta [[ion]]tum ad aequilibria [[Membrana cellulae|membranae cellularis]] electrica conservanda seu mutanda apta<ref> Hille, Bertil (2001). Ion Channels of Excitable Membranes (3rd ed.). Sunderland, Mass: Sinauer Associates, Inc. p. 5. ISBN 0-87893-321-2</ref> dum certis temporibus meatum transmembraneum iontum selectorum sinit. Plerumque unum genus iontis tantum admittit. Canales non sunt transportatores: ionta secundum [[Gradiens electrochemicus|gradiens electrochemicum]] admittunt quae sua energia in cellulam intrant. == Classificationes == Ad hoc tempus eruti sunt intra [[Cellula|cellulas]] plus quam trecenti canales iontici, qui sive secundum stimulum aperturam moventem sive secundum ''[[ion]]'' transiens sive secundum positionem in cellula in plures categorias dividuntur. === Classificatio secundum stimulum transitum commoventem<ref>D. Purves et alii, ''Neuroscience'', Oxonii, 2018: capitulum 4.</ref> === Canales iontici secundum stimulum transitum iontium commoventem (''gating'') describi possunt, id est quomodo canalis ionticus omnis aperitur clauditurve. * [[Canalis ionticus tensione reclusa|Tensione (electrica) transitus]]. Nam cellulae potentiam vel [[Tensio electrica|tensionem electricam]] circa membranam suam densitate iontium moderandam creant quae potentia vel tensio quiescens dicitur. Ita [[cytoplasma]] prope membranam si cum spatio extracellulari compares negativum est. Quodsi illam potentiam ultra modum quendam minuas tum canales [[Natrium|Na]]<sup>+</sup> aperiuntur et potentiam breviter invertunt dum canales [[Kalium|K]]<sup>+</sup> quoque aperiuntur sed tardius et diutius ita ut potentiam quiescentem restituant. Illa duo canalium genera potentiam actionis in [[neuron|neuronibus]] gignunt. Simili modo cum potentia actionis ad extremum [[Axon|axonem]] pervenit tensio electrica mutata canales [[Calcium|Ca]]<sup>2+</sup> aperit: ionta calcium in cellulam intrant et neurotransmissor liberatur. * [[Canalis ionticus ligando reclusa|Ligando transitus]]. Alii canales aperiuntur (aut clauduntur) cum substantia chemica quae [[Ligandus (biochemia)|ligandum]] appellatur a receptoriis transmembraneis idoneis captatur et "ligatur" sive extrinsecus veniens ut [[Neurotransmissor|neurotransmissores]] in [[Synapsis chemica|synapsibus]] sive intrinsecus ut [[Nuntius secundarius|secundi nuntii]]. Nam illa ligatio formam proteinae mutat. * Alii canales [[calor|calore]] commoventur cum lipida transmembranea prout temperatura variatur translocantur et sunt etiam qui eidem et calore et ligando chemico commoveri possunt ut TRPV1 qui [[capsaicinum]] [[Capsicum (fructus)|capsicorum]] ligat et signa caloris [[Cerebrum|cerebro]] transmittit tamquam lingua inflammaretur. * Alii canales tensione mechanica commoventur ita [[tactus|sensum tactilem]] necnon etiam [[Auditus|auditum]] in [[Cellula ciliata|cellulis ciliatis]] permittentes. Magni momenti sunt ad positionem [[Musculus|musculorum]] et [[Articulus|articulorum]] percipiendam et cerebro significandam. * Alii modi transitus Ita illi canales diversi generis stimulos in signa electrica commutant. === Classificatio secundum ionta === [[Chlorum|Chloro]], [[Kalium|potassio]], [[Natrium|natrio]], [[Calcium|calcio]] canales iontici sunt. * [[Canalis ionticus chlori|Canales chlori]] * [[Canalis ionticus kalii|Canales kalii]] * [[Canalis ionticus natrii|Canales natrii]] * [[Canalis ionticus calcii|Canales calcii]] === Classificatio secundum locos intracellulares === Canales iontici in [[membrana cellulae|membrana cellulari]] et structuris diversis internis cellularum (imprimis organellis) inveniuntur. == Notae == <references /> == Plura legere si cupis == *David J. Aidley et Peter R. Stanfield, ''Ion Channels: Molecules in Action'', Cambridge, 1996 [https://books.google.fr/books?id=lRTeOY9ulREC&printsec=frontcover&hl=fr&source=gbs_ge_summary_r&cad=0#v=onepage&q&f=false Nonnullae paginae apud Guglum librorum] [https://www.cell.com/cell/fulltext/S0092-8674(00)80267-6 Recensio critica] [https://assets.cambridge.org/97805214/98821/excerpt/9780521498821_excerpt.pdf Decem primae paginae] * Valentin K. Gribkoff et Leonard K. Kaczmarek, ''Structure, Function, and Modulation of Neuronal Voltagegated Ion Channels'', Wiley, 2008 [https://onlinelibrary.wiley.com/doi/book/10.1002/9780470429907?msockid=3c52cef0d54c6e1f074dd9ebd48f6f54] [https://books.google.fr/books?id=0MKlV3tuoEMC&printsec=frontcover&hl=fr&source=gbs_ge_summary_r&cad=0#v=onepage&q&f=false Nonnullae paginae apud Guglum librorum] *Eric Gouaux et Roderick MacKinnon, "[https://www.jstor.org/stable/3843155 Principles of Selective Ion Transport in Channels and Pumps]", ''Science'', 2005: 1461-1465 *Anthony G Lee, "Ion channels: a paddle in oil", Nature, 2006:697 [https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/17136097/] *Jie Zheng, Matthew C. Trudeau. ''Handbook of Ion Channels'', Taylor and Francis, 2015 [https://books.google.fr/books?id=moGbBgAAQBAJ&printsec=frontcover&hl=fr&source=gbs_ge_summary_r&cad=0#v=onepage&q&f=false Nonnullae paginae apud Guglum librorum] *Bei Wu, Yifan Yan, Yuting Zhu, Changxing Ji, Yangyang Lin, Chao Lang. "[https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S2666542525000013 Ions in motion: From biological channels to engineered transport systems]", ''Giant'', 2025: 100352 {{NexInt}} *[[Nodus Ranvier]] *[[Optogenetica]] {{Biologia-stipula}} [[Categoria:Systema nervosum]] [[Categoria:Neuroscientia]] [[Categoria:Canales iontici| ]] r8lnxnww4woym6sqeqb3hae1xj3tejc 3969367 3969365 2026-07-01T14:06:18Z Marcus Terentius Bibliophilus 2059 3969367 wikitext text/x-wiki [[Fasciculus:Ion channel.png|thumb|300px|'''Canalis ionticus''' (descriptio simplex): '''1''' - canalis genera (imprimis quaterni), '''2''' - vestibulum externum, '''3''' - colum recensionis, '''4''' - ambitus coli recensionis, '''5''' - situs phosphorylationis, '''6''' - membrana cellularis]] '''Canalis ionticus''' est [[proteina]] [[membrana cellulae|membranae cellulae]] [[ionophora|ionophorica]] et porta [[ion]]tum ad aequilibria [[Membrana cellulae|membranae cellularis]] electrica conservanda seu mutanda apta<ref> Hille, Bertil (2001). Ion Channels of Excitable Membranes (3rd ed.). Sunderland, Mass: Sinauer Associates, Inc. p. 5. ISBN 0-87893-321-2</ref> dum certis temporibus meatum transmembraneum iontum selectorum sinit. Plerumque unum genus iontis tantum admittit. Canales non sunt transportatores: ionta secundum [[Gradiens electrochemicus|gradiens electrochemicum]] admittunt quae sua energia in cellulam intrant aut exeunt. == Classificationes == Ad hoc tempus eruti sunt intra [[Cellula|cellulas]] plus quam trecenti canales iontici, qui sive secundum stimulum aperturam moventem sive secundum ''[[ion]]'' transiens sive secundum positionem in cellula in plures categorias dividuntur. === Classificatio secundum stimulum transitum commoventem<ref>D. Purves et alii, ''Neuroscience'', Oxonii, 2018: capitulum 4.</ref> === Canales iontici secundum stimulum transitum iontium commoventem (''gating'') describi possunt, id est quomodo canalis ionticus omnis aperitur clauditurve. * [[Canalis ionticus tensione reclusa|Tensione (electrica) transitus]]. Nam cellulae potentiam vel [[Tensio electrica|tensionem electricam]] circa membranam suam densitate iontium moderandam creant quae potentia vel tensio quiescens dicitur. Ita [[cytoplasma]] prope membranam si cum spatio extracellulari compares negativum est. Quodsi illam potentiam ultra modum quendam minuas tum canales [[Natrium|Na]]<sup>+</sup> aperiuntur et potentiam breviter invertunt dum canales [[Kalium|K]]<sup>+</sup> quoque aperiuntur sed tardius et diutius ita ut potentiam quiescentem restituant. Illa duo canalium genera potentiam actionis in [[neuron|neuronibus]] gignunt. Simili modo cum potentia actionis ad extremum [[Axon|axonem]] pervenit tensio electrica mutata canales [[Calcium|Ca]]<sup>2+</sup> aperit: ionta calcium in cellulam intrant et neurotransmissor liberatur. * [[Canalis ionticus ligando reclusa|Ligando transitus]]. Alii canales aperiuntur (aut clauduntur) cum substantia chemica quae [[Ligandus (biochemia)|ligandum]] appellatur a receptoriis transmembraneis idoneis captatur et "ligatur" sive extrinsecus veniens ut [[Neurotransmissor|neurotransmissores]] in [[Synapsis chemica|synapsibus]] sive intrinsecus ut [[Nuntius secundarius|secundi nuntii]]. Nam illa ligatio formam proteinae mutat. * Alii canales [[calor|calore]] commoventur cum lipida transmembranea prout temperatura variatur translocantur et sunt etiam qui eidem et calore et ligando chemico commoveri possunt ut TRPV1 qui [[capsaicinum]] [[Capsicum (fructus)|capsicorum]] ligat et signa caloris [[Cerebrum|cerebro]] transmittit tamquam lingua inflammaretur. * Alii canales tensione mechanica commoventur ita [[tactus|sensum tactilem]] necnon etiam [[Auditus|auditum]] in [[Cellula ciliata|cellulis ciliatis]] permittentes. Magni momenti sunt ad positionem [[Musculus|musculorum]] et [[Articulus|articulorum]] percipiendam et cerebro significandam. * Alii modi transitus Ita illi canales diversi generis stimulos in signa electrica commutant. === Classificatio secundum ionta === [[Chlorum|Chloro]], [[Kalium|potassio]], [[Natrium|natrio]], [[Calcium|calcio]] canales iontici sunt. * [[Canalis ionticus chlori|Canales chlori]] * [[Canalis ionticus kalii|Canales kalii]] * [[Canalis ionticus natrii|Canales natrii]] * [[Canalis ionticus calcii|Canales calcii]] === Classificatio secundum locos intracellulares === Canales iontici in [[membrana cellulae|membrana cellulari]] et structuris diversis internis cellularum (imprimis organellis) inveniuntur. == Notae == <references /> == Plura legere si cupis == *David J. Aidley et Peter R. Stanfield, ''Ion Channels: Molecules in Action'', Cambridge, 1996 [https://books.google.fr/books?id=lRTeOY9ulREC&printsec=frontcover&hl=fr&source=gbs_ge_summary_r&cad=0#v=onepage&q&f=false Nonnullae paginae apud Guglum librorum] [https://www.cell.com/cell/fulltext/S0092-8674(00)80267-6 Recensio critica] [https://assets.cambridge.org/97805214/98821/excerpt/9780521498821_excerpt.pdf Decem primae paginae] * Valentin K. Gribkoff et Leonard K. Kaczmarek, ''Structure, Function, and Modulation of Neuronal Voltagegated Ion Channels'', Wiley, 2008 [https://onlinelibrary.wiley.com/doi/book/10.1002/9780470429907?msockid=3c52cef0d54c6e1f074dd9ebd48f6f54] [https://books.google.fr/books?id=0MKlV3tuoEMC&printsec=frontcover&hl=fr&source=gbs_ge_summary_r&cad=0#v=onepage&q&f=false Nonnullae paginae apud Guglum librorum] *Eric Gouaux et Roderick MacKinnon, "[https://www.jstor.org/stable/3843155 Principles of Selective Ion Transport in Channels and Pumps]", ''Science'', 2005: 1461-1465 *Anthony G Lee, "Ion channels: a paddle in oil", Nature, 2006:697 [https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/17136097/] *Jie Zheng, Matthew C. Trudeau. ''Handbook of Ion Channels'', Taylor and Francis, 2015 [https://books.google.fr/books?id=moGbBgAAQBAJ&printsec=frontcover&hl=fr&source=gbs_ge_summary_r&cad=0#v=onepage&q&f=false Nonnullae paginae apud Guglum librorum] *Bei Wu, Yifan Yan, Yuting Zhu, Changxing Ji, Yangyang Lin, Chao Lang. "[https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S2666542525000013 Ions in motion: From biological channels to engineered transport systems]", ''Giant'', 2025: 100352 {{NexInt}} *[[Nodus Ranvier]] *[[Optogenetica]] {{Biologia-stipula}} [[Categoria:Systema nervosum]] [[Categoria:Neuroscientia]] [[Categoria:Canales iontici| ]] idve91jxv01id28wvc351vqqiopsz6r 3969368 3969367 2026-07-01T14:08:41Z Marcus Terentius Bibliophilus 2059 /* Classificatio secundum locos intracellulares */ 3969368 wikitext text/x-wiki [[Fasciculus:Ion channel.png|thumb|300px|'''Canalis ionticus''' (descriptio simplex): '''1''' - canalis genera (imprimis quaterni), '''2''' - vestibulum externum, '''3''' - colum recensionis, '''4''' - ambitus coli recensionis, '''5''' - situs phosphorylationis, '''6''' - membrana cellularis]] '''Canalis ionticus''' est [[proteina]] [[membrana cellulae|membranae cellulae]] [[ionophora|ionophorica]] et porta [[ion]]tum ad aequilibria [[Membrana cellulae|membranae cellularis]] electrica conservanda seu mutanda apta<ref> Hille, Bertil (2001). Ion Channels of Excitable Membranes (3rd ed.). Sunderland, Mass: Sinauer Associates, Inc. p. 5. ISBN 0-87893-321-2</ref> dum certis temporibus meatum transmembraneum iontum selectorum sinit. Plerumque unum genus iontis tantum admittit. Canales non sunt transportatores: ionta secundum [[Gradiens electrochemicus|gradiens electrochemicum]] admittunt quae sua energia in cellulam intrant aut exeunt. == Classificationes == Ad hoc tempus eruti sunt intra [[Cellula|cellulas]] plus quam trecenti canales iontici, qui sive secundum stimulum aperturam moventem sive secundum ''[[ion]]'' transiens sive secundum positionem in cellula in plures categorias dividuntur. === Classificatio secundum stimulum transitum commoventem<ref>D. Purves et alii, ''Neuroscience'', Oxonii, 2018: capitulum 4.</ref> === Canales iontici secundum stimulum transitum iontium commoventem (''gating'') describi possunt, id est quomodo canalis ionticus omnis aperitur clauditurve. * [[Canalis ionticus tensione reclusa|Tensione (electrica) transitus]]. Nam cellulae potentiam vel [[Tensio electrica|tensionem electricam]] circa membranam suam densitate iontium moderandam creant quae potentia vel tensio quiescens dicitur. Ita [[cytoplasma]] prope membranam si cum spatio extracellulari compares negativum est. Quodsi illam potentiam ultra modum quendam minuas tum canales [[Natrium|Na]]<sup>+</sup> aperiuntur et potentiam breviter invertunt dum canales [[Kalium|K]]<sup>+</sup> quoque aperiuntur sed tardius et diutius ita ut potentiam quiescentem restituant. Illa duo canalium genera potentiam actionis in [[neuron|neuronibus]] gignunt. Simili modo cum potentia actionis ad extremum [[Axon|axonem]] pervenit tensio electrica mutata canales [[Calcium|Ca]]<sup>2+</sup> aperit: ionta calcium in cellulam intrant et neurotransmissor liberatur. * [[Canalis ionticus ligando reclusa|Ligando transitus]]. Alii canales aperiuntur (aut clauduntur) cum substantia chemica quae [[Ligandus (biochemia)|ligandum]] appellatur a receptoriis transmembraneis idoneis captatur et "ligatur" sive extrinsecus veniens ut [[Neurotransmissor|neurotransmissores]] in [[Synapsis chemica|synapsibus]] sive intrinsecus ut [[Nuntius secundarius|secundi nuntii]]. Nam illa ligatio formam proteinae mutat. * Alii canales [[calor|calore]] commoventur cum lipida transmembranea prout temperatura variatur translocantur et sunt etiam qui eidem et calore et ligando chemico commoveri possunt ut TRPV1 qui [[capsaicinum]] [[Capsicum (fructus)|capsicorum]] ligat et signa caloris [[Cerebrum|cerebro]] transmittit tamquam lingua inflammaretur. * Alii canales tensione mechanica commoventur ita [[tactus|sensum tactilem]] necnon etiam [[Auditus|auditum]] in [[Cellula ciliata|cellulis ciliatis]] permittentes. Magni momenti sunt ad positionem [[Musculus|musculorum]] et [[Articulus|articulorum]] percipiendam et cerebro significandam. * Alii modi transitus Ita illi canales diversi generis stimulos in signa electrica commutant. === Classificatio secundum ionta === [[Chlorum|Chloro]], [[Kalium|potassio]], [[Natrium|natrio]], [[Calcium|calcio]] canales iontici sunt. * [[Canalis ionticus chlori|Canales chlori]] * [[Canalis ionticus kalii|Canales kalii]] * [[Canalis ionticus natrii|Canales natrii]] * [[Canalis ionticus calcii|Canales calcii]] === Classificatio secundum locos intracellulares === Canales iontici in [[membrana cellulae|membrana cellulari]] et structuris diversis internis cellularum (imprimis organellis) inveniuntur. Exempli gratia canales Ca<sup>2+</sup> in [[Reticulum endoplasmaticum|reticuli endoplasmatici]] membrana magni momenti sunt ad [[contractio|musculorum contractionem]]. == Notae == <references /> == Plura legere si cupis == *David J. Aidley et Peter R. Stanfield, ''Ion Channels: Molecules in Action'', Cambridge, 1996 [https://books.google.fr/books?id=lRTeOY9ulREC&printsec=frontcover&hl=fr&source=gbs_ge_summary_r&cad=0#v=onepage&q&f=false Nonnullae paginae apud Guglum librorum] [https://www.cell.com/cell/fulltext/S0092-8674(00)80267-6 Recensio critica] [https://assets.cambridge.org/97805214/98821/excerpt/9780521498821_excerpt.pdf Decem primae paginae] * Valentin K. Gribkoff et Leonard K. Kaczmarek, ''Structure, Function, and Modulation of Neuronal Voltagegated Ion Channels'', Wiley, 2008 [https://onlinelibrary.wiley.com/doi/book/10.1002/9780470429907?msockid=3c52cef0d54c6e1f074dd9ebd48f6f54] [https://books.google.fr/books?id=0MKlV3tuoEMC&printsec=frontcover&hl=fr&source=gbs_ge_summary_r&cad=0#v=onepage&q&f=false Nonnullae paginae apud Guglum librorum] *Eric Gouaux et Roderick MacKinnon, "[https://www.jstor.org/stable/3843155 Principles of Selective Ion Transport in Channels and Pumps]", ''Science'', 2005: 1461-1465 *Anthony G Lee, "Ion channels: a paddle in oil", Nature, 2006:697 [https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/17136097/] *Jie Zheng, Matthew C. Trudeau. ''Handbook of Ion Channels'', Taylor and Francis, 2015 [https://books.google.fr/books?id=moGbBgAAQBAJ&printsec=frontcover&hl=fr&source=gbs_ge_summary_r&cad=0#v=onepage&q&f=false Nonnullae paginae apud Guglum librorum] *Bei Wu, Yifan Yan, Yuting Zhu, Changxing Ji, Yangyang Lin, Chao Lang. "[https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S2666542525000013 Ions in motion: From biological channels to engineered transport systems]", ''Giant'', 2025: 100352 {{NexInt}} *[[Nodus Ranvier]] *[[Optogenetica]] {{Biologia-stipula}} [[Categoria:Systema nervosum]] [[Categoria:Neuroscientia]] [[Categoria:Canales iontici| ]] me6n3i9iiszuant4q9t8smljqx6ld2d 0 267846 3969395 3907026 2026-07-01T18:40:13Z InternetArchiveBot 139091 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 3969395 wikitext text/x-wiki {{flumen|Tocantinum|[[Fasciculus:Ponte Imperatriz.jpg|thumb|upright=1|Pons in Tocantino ad [[urbs Imperatricis|urbem Imperatricis]].]] | 2850 | | 16 190| 770 000 | civitas [[Goiasensis]] | [[Para (flumen)|Para]] | civitates [[Goiasensis]], [[Civitas Maragnanensis|Maragnanensis]].<br>[[Tocantinensis]] et [[Paraensis]].}} '''Flumen Tocantins'''<ref>"Brasilia, Goyaz, in solo paludoso ad flumen Tocantins": ''[https://science.mnhn.fr/all/list?originalCollection=Herbier+Müller+-+Herbier+Bescherelle Herbier C. Müller]{{Nexus deficit|date=August 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}''. "In campis apertis secus flumen Tocantins, inter São João das Duas Barras et Porto Imperiale": ''[http://www.tropicos.org/Name/50111506 Tropicos]''</ref> vel '''Tocantinum'''<ref>Vb. adiect. "Tocantinensis", cf. ''[[Corumbataia tocantinensis]]'' etc.</ref> est [[flumen]] maximum in [[Brasilia]] situm. Circa 2450 [[chiliometrum|chiliometra]] a [[meridies|meridie]] ad [[septentrio]]nes fluit. [[Fasciculus:Tocantins watershed.png|thumb|upright=0.8|Tocantini et [[Araguaia]]e [[pelvis siccationis]].]] ==Etymologia== [[Vocabulum]] ''tocantinum,'' ab vocabulis [[Lingua Tupi|Tupiensibus]] ''tukã'' 'ramphastida' + ''ti'' 'rostrum', efficienter significat '[[rostrum]] [[Ramphastidae|ramphastidae]]'. ==Fluxus== [[Amnis]] in [[Flumen Amazonum]] influere usitate habetur, sed revera eius [[aqua]]e in [[Oceanus Atlanticus|Oceanum Atlanticum]] una cum aquis Amazonum defluunt, nam [[Para (flumen)|Para]] [[ramus fluviatilis|bracchium]] in [[delta fluminis|delta]] Amazonus latissimum aquis Tocantini pluribus et Amazonum minimis alitur. Amnis per quattuor [[civitas|civitates]] Brasilienses ([[Goiasensis|Goiasensem]], [[Tocantinensis|Tocantinensem]], [[Maragnanensis|Maragnanensem]], [[Paraensis|Paraensem]]) fluit, et ex ea appellatur [[Tocantinensis]], una e novissimis Brasiliae civitatibus, anno [[1988]] e [[septentrio]]nali Goiasensis parte constituta. [[Araguaia]] est maximus Tocantini accola, et longitudo fluminis a fonte Araguaiae ad [[ostium fluminis|ostium]] Tocantini maior est, quam a fonte Tocantini. ==Urbes== Urbes [[Urbs Imperatricis|Imperatricis]], [[Tocantinopolis]]<ref>{{CathHierDiocese|toca|Dioecesis Tocantinopolitana}}</ref>, [[Palmas]] ad ripas Tocantini sitae sunt. ==Notae== <references/> ==Bibliographia== *Provete, D. B. [[2013]]. [https://web.archive.org/web/20210919232748/http://diogoprovete.weebly.com/uploads/1/7/3/6/17367099/tocantins_river.pdf ''Tocantins River.''] PDF, pp. 1237–1239. *Ziesler, R., et G. D. Ardizzone. [[1979]]. [http://www.fao.org/docrep/008/ad770b/AD770B06.htm Amazon River System.] In ''The Inland waters of Latin America.'' Food and Agriculture Organization, Consociatio Nationum. ISBN 9250007809 ==Nexus externi== {{fontes geographici}} *[https://web.archive.org/web/20060519081942/http://www.transportes.gov.br/bit/mapas/mapclick/hidro/bctoca.htm ''Basin map.''] *[http://www.grdc.sr.unh.edu/html/Polygons/P3649900.html ''Tocantins Basin.] [[Categoria:Civitas Tocantinensis]] [[Categoria:Flumina Brasiliae]] [[Categoria:Goias (civitas)]] [[Categoria:Maragnanum]] [[Categoria:Para]] [[Categoria:Systema Amazonum fluminis]] {{DEFAULTSORT:Tocantins flumen}} {{Myrias|Geographia}} 3oh94vnl5547tjlb1kmnazaj33i1cja 0 267904 3969411 3929013 2026-07-01T21:15:28Z InternetArchiveBot 139091 Rescuing 7 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 3969411 wikitext text/x-wiki {{Vicificanda}} '''Franciscus Eximénez'''<ref>Cf. operis Latini eius prima verba: "Incipit apparatus De triplici statu mundi editus a magistro Francisco Eximénez" [https://web.archive.org/web/20211206043143/https://www.narpan.net/ben/tsm.htm Textus]</ref> sive Catalane ''Francesc Eiximenis'' ([[Gerunda|Gerundae]] 1330? – [[Perpinianum|Perpinniani]] 1409). OFM. [[Catalaunia|Catalanus]] [[scriptor]] franciscanus [[Aragonia|Aragonensis regni]] XIV saeculi. Lectissimus imitatissimusque inter Catalanos mediaevales auctores, eius opera saepius edita translataque sunt. Ex quo potest deduci suam magnam auctoritatem sive apud litteratos sive apud politicos viros. Inter suos lectores illustrissimi viri suae aetatis numerantur, ut exempli gratia reges Aragonenses [[Petrus Caerimoniosus]], [[Joannes I Venator]], [[Martinus I Humanus]], eiusque uxor [[Maria de Luna]], et Pontifex Maximus [[Benedictus XIII (antipapa)|Benedictus XIII Avinionensis]]. [[File:Regiment de la Cosa Publica.jpg|thumb|Franciscus Eiximenis apparet in dextra parte cupertae editionis incunabuli (1499) libri eius ''Regiment de la cosa pública'', opus suum de regimine civitatis Valentiae offerens.]] ==Vita== Franciscus Eiximenis natus est circa 1330 fortasse in [[Gerunda|Gerundae]] urbe. Ingressus est in [[Ordines Franciscani|ordinem franciscalem]] admodum iuvenis. Institutionem suam in Catalanis scholis franciscalis ordinis inivit. Postea [[Universitas Oxoniensis|Oxoniensem]] et [[Universitas Parisiensis|Parisiensem]], praecipuas Europaeas universitates, adiit. Multum in eo potuit Oxoniensis universitas, ubi franciscales fratres magnum studium gerebant. Propter hoc plurimi Angli franciscales, Britannique scriptores generaliter, auctores multum momenti ad eum habentes arbitrari possunt. Inter alios [[Robertus Grosseteste]] (appellatus ab Eiximenis Linconiensis, propterea quod episcopus fuit in Licoln – Britanniae), [[Joannes de Vallia]], [[Ricardus Kilvington]], [[Alexander de Hales]], [[Ricardus de Mediavilla]], [[Thomas Bradwardine]], [[Guillelmus de Ockham]], [[Ioannes Duns Scotus]]... Anno 1371 frustra vocatus est ut professor in [[Ilerda|Ilerdensem]] universitatem, quia ei deerat titulus magistri in sacra pagina, quem anno 1374 in [[Tolosa|Tolosense]] universitate obtinuit rege Petro Caerimonioso adiuvante. Tunc Eiximenis rediit in Cataloniam, ubi vir peracri ingenio reputatus est. Usus est optimo commercio cum regia Aragonensis regni et cum [[Barcino|Barcinonensibus]] Valentinensibusque rectoribus. Magna pars operis eius scripta fuit [[Valentia|Valentiae]], ubi a 1382 usque ad 1408 permansit. Ibi assessoris munere functus est pro iuratis consilioque civitatis. Postremis annis suae vitae Eiximenis Valentiae infatigabiliter laboravit. Anno 1408 in concilio [[Perpinianum|Perpinnianensi]] participavit. Ibi Summus Pontifex Benedictus XIII Avinionensis designavit eum primum [[Patriarcha|Patriarcam]] [[Hierosolyma|Hierosolymorum]] posteaque apostolicum procuratorem (fiduciarium episcopum) dioecesis Elnensis. Eiximenis obiit Perpinniani forsan die 23 aprilis anni [[1409]]. ==Opera== ===Catalana lingua=== * ''Tractat d'usura'' (Tractatus de usura). Est parvulus tractutus de usura secundum [[ius canonicum]]. Haec quaestio valde disputata in [[Medium aevum|Aevo Medio]] fuit. * ''Lo Crestià'' (Christianus). Secundum [[Curt Wittlin]] nomen suum debebat ''Lo Cristià'' esse.<ref>Wittlin, Curt. "Era Cristià ''Lo Crestià'' de Francesc Eiximenis? Història d'un error de Paleografia". ''Caplletra'', 48. Primavera 2010. 163-77.</ref> Intentio Eiximenis fuit magnam [[Summa Theologica|Summam Theologicam]] in lingua vulgari scribere. Sua prima intentio erat 13 libri scribere, sed tantum 4 scripti fuerunt: ** ''Primer del Crestià'' (Primus liber de Christiano). Est introductio generalis [[Religio Christiana|christianismi]]. ** ''Segon del Crestià'' (Secundus liber de Christiano). Pertractat de temptatione. ** ''Terç del Crestià'' (Tertius liber de Christiano). Pertractat de peccatis et de suis remediis. ** ''Dotzè del Crestià'' (Duodecimus liber de Christiano). Pertractat de regimine regum generaliter. Argumentum autem huius operis [[Encyclopaedia|encyclopaedicus]] est. * ''Regiment de la cosa pública'' (Gubernatio rei publicae). Donum fuit ex Eiximenis pro aedilibus civitatis Valentiae. Scriptum fuit in 1383 postquam Eiximenis Valentiae advenit. Istud opus multum influxum operis ''Communiloquium'' [[Joannes de Vallia|Joannis de Vallia]] secundum [[Albert Hauf]] habet.<ref>Hauf, Albert. “Eiximenis, Joan de Salisbury i Fr. Joan de Gal.les, OFM”. ''Miscel·lània Sanchis Guarner'', I. Quaderns de Filologia. Universitat de València. 1984. 167-174.</ref>. * ''Llibre dels àngels'' (Liber de angelis). Est tractatus de [[angelus|angelis]]. Continet autem multi pretii politicae dissertationes. Fuit Valentino equiti Petro de Artés dedicatus. * ''Llibre de les dones'' (Liber de feminis). Primo est iste liber tractatus ad educationem feminae. Sed maxima pars libri pertractat de theologia et de fundamentis christianae religionis. Iste liber comitissae de Prades, Sanxa Ximenes d'Arenós, dedicatus fuit. * ''Vida de Jesucrist'' (Vita Christi). Est vita [[Jesus|Jesuschristi]] cum speciosis theologicis. Suus contentus est autem valde contemplativus. Iste liber multum influxum operis ''Mediationes Vitae Christi'' ex Pseudo-Bonaventura, et vehementis franciscani [[Ubertinus de Casale]] secundum Albert Hauf habuit.<ref>Hauf, Albert. «La huella de Ubertino de Casale en el preerasmismo hispánico: el caso de fray Francesc Eiximenis», ''Actes del X Congrés Internacional de l'Associació Hispànica de Literatura Medieval'' [Associació Hispànica de Literatura Medieval / IIFV, Universitat d'Alacant, 16/20 de setembre de 2003]. Alacant. IIFV. 2005. 93-135.</ref> Etiam iste liber Valentino equiti Petro de Artés * ''Scala Dei'' (catalana lingua ''Tractat de contemplació'' vocatus). Est parvulus tractatus de moralitate et de theologia. Hic liber reginae [[Corona Aragoniae|Coronae Aragoniae]] [[Maria de Luna|Mariae de Luna]] dedicatus fuit. * Duae [[charta|chartae]] autographae in catalana lingua (ex 15.07.1392 et 12.03.1396) quoque conservatae sunt. Prima charta (15.07.1392) regi [[Corona Aragoniae|Coronae Aragoniae]] Martino I (qui tunc princeps erat) scripta fuit. Ista epistola interest, quia Eiximenis in illa consilii pro sua bona gubernatione [[Sicilia|Siciliae]] dat. Exstant autem duo alteri libri in catalana lingua, qui Eiximenis assignati sunt: ''Cercapou'', et ''Doctrina compendiosa''. ''Doctrina Compendiosa'' habet tandem magnum influxum doctrinarum politicarum Francisci Eiximenis. Exstat quoque adaptatio ex ''Llibre de las Dones'' in hispanica lingua, ''Carro de las Donas'' vocata. ===Latina lingua=== * ''De Triplici Statu Mundi''. Parvulus tractatus [[Eschatologia|eschatologicus]] est. Est dubium tandem, si Eiximenis verus auctor est. * ''Allegationes''. Fuit Valentiae quaedam pugna inter Ecclesiam et civilem potestatem. Tunc dictamen illustribus viribus Valentiae demandatus fuit. Ista est pars ab Eiximenis scripta. Hic ostendit auctor sua theocratica visio". * ''Ars Praedicandi Populo''. Enchiridion pro predicatione. Interest valde. * Pars sermonis. * Pars [[Summa Theologica|Summae Theologicae]]. Breve fragmentum est, sed pertractat de diversibus theologicibus thematibus. * ''Pastorale''. Pertractat de consiliis sacerdotum et episcoporum. Exemplum autem huius libri opus ipsius nominis [[Gregorius Magnus|Gregorii Magni]] fuit. Iste liber episcopo Valentino [[Hug de Llupià|Hugo de Llupià]] dedicatus fuit. * ''Psalterium alias Laudatorium Papae Benedicto XIII dedicatum''. Est collectio ex 344 orationibus. Iste liber Pontifice Maximo Avinionense [[Benedictus XIII (antipapa)|Benedicto XIII]] dedicatus fuit. ===Diffussio=== Opera Francisci Eiximenis magnum successum suo tempore habuerunt. Huiuscemodi plus quam 200 manuscripti suorum operum exstant hodie. Alterum exemplum fuit ''Psaltiri devotíssim'' (Translatio in catalanam linguam ex 100 ex 344 orationibus ex ''Psalterio alias Laudatorio''). Incunabula editio istius operis constat ex 2000 libris, id est, duplus duarum editionum ex [[Tirant lo Blanch]] (Valentiae 1490 et Barcinone 1497). Exstant autem multae translationes es saeculorum XV et XV. Llibre de les Dones (Liber de feminis) fuit in hispanicam linguam translatus. Haec hispanica translatio pro educatione quattuor filiarum [[Ferdinandus II (rex Aragonum)|Ferdinandi Aragonum]] et [[Isabella I (regina Castellae et Legionis)|Isabellae Castellae]] usa est. ''Llibre dels Àngels'' (Liber de angelis) magnum internationalem successum habuit, et in diversis linguis translatus fuit : [[Lingua Hispanica|hispanica lingua]], [[lingua latina|latina lingua]], [[Lingua Francogallica|francogallica lingua]] et immo [[Lingua Batava|batava lingua]] (is est unicus liber catalanarum litterarum Medii Aevi in hanc lingua translatus). ''Vida de Jesucrist'' (Vita Christi) in hispanica et francica lingua translata fuit. Duo alteri exempli ostendunt internationalem diffusionem operum Francisci Eiximenis. Hinc, francogallica translatio ex ''Llibre dels Àngels'' primus liber in 1478 impressum [[Genava|Genavae]] fuit. Inde, hispanica translatio ex ''Vida de Jesucrist'', primus liber impressum [[Granata|Granatae]] in 1496 post expugnationem civitatis per [[Ferdinandus II (rex Aragonum)|Ferdinandum Aragonum]] et [[Isabella I (regina Castellae et Legionis)|Isabellam Castellae]] fuit. ===Digitales editiones=== [[File:Terc Crestia.jpg|thumb|Initium sui operis ''Terç del Crestià'' secundum manuscriptum 1792 ex Bibliotheca Nationale Matriti. Istud manuscriptum continet capituli 1-523 istius libri, qui totaliter 1060 capituli habet.]] ====Manuscripti==== * [https://web.archive.org/web/20120204154741/http://www.lluisvives.com/FichaObra.html?Ref=37379&portal=1] Primum dimidium (capituli 1-523) operis ''Terç del Crestià'' (BNC, ms. 457). * [https://web.archive.org/web/20120123223355/http://www.lluisvives.com/FichaObra.html?Ref=28631&portal=1] ''Llibre dels Àngels'' (Universitas Barcinonensis, ''Fons de reserva'', ms. 86). * [https://web.archive.org/web/20120124011542/http://www.lluisvives.com/FichaObra.html?Ref=37555&portal=1] ''Vida de Jesucrist'' (BNC, mss. 459-460). * [https://web.archive.org/web/20120118165317/http://www.lluisvives.com/FichaObra.html?Ref=22393&portal=1] ''Scala Dei'' (Universitas Barcinonensis, ''Fons de reserva'', ms. 88). ====Incunabula==== * [http://mdc.cbuc.cat/cdm4/document.php?CISOROOT=/incunableBC&CISOPTR=31648&REC=4] ''Primer del Crestià'' (Valentiae, Lambert Palmart, 1483). * [http://mdc.cbuc.cat/cdm4/document.php?CISOROOT=/incunableBC&CISOPTR=32079&REC=3] Primum dimidium (capituli 1-473) operis ''Dotzè del Crestià'' (Valentiae, Lambert Palmart, 1484). * [https://web.archive.org/web/20150924051455/http://www.cervantesvirtual.com/servlet/SirveObras/01338342077571167200680/thm0000.htm] ''Regiment de la cosa pública'', (Valentiae, Cristòfor Cofman, 1499). * [https://web.archive.org/web/20150924121602/http://www.cervantesvirtual.com/servlet/SirveObras/scclit/24672785545034386754491/index.htm] ''Llibre dels àngels'', (Barcinone, Joan Rosembach, 1494). * [http://mdc.cbuc.cat/cdm4/document.php?CISOROOT=/incunableBC&CISOPTR=21937&REC=6] ''Llibre de les Dones'', (Barcinone, Joan Rosembach, 1495). * [http://bdh.bne.es/bnesearch/biblioteca/Eiximenis,%20Francesc] Traducció castellana de la ''Vida de Jesucrist'', (Granatae, Meinard Ungut et Johannes Pegnitzer, 1496). * [http://bibliotecadigitalhispanica.bne.es/view/action/singleViewer.do?dvs=1315145236177~561&locale=es_ES&VIEWER_URL=/view/action/singleViewer.do?&DELIVERY_RULE_ID=10&frameId=1&usePid1=true&usePid2=true] Translatio in hispanica lingua operis ''Llibre dels àngels'' (Titulus est ''Libro de los santos ángeles''. Burgos, Fadrique de Basilea, 1490). * [http://mdc.cbuc.cat/cdm4/document.php?CISOROOT=/incunableBC&CISOPTR=20584&REC=8] ''Pastorale'' (Barcinone, Pere Posa, 1495). * [http://mdc.cbuc.cat/cdm4/document.php?CISOROOT=/incunableBC&CISOPTR=18846&REC=9] ''Scala Dei'' (Barcinone, Diego de Gumiel, 1494). ====Antiquae editiones==== * [https://web.archive.org/web/20120118211229/http://www.lluisvives.com/FichaObra.html?Ref=11045&portal=1] Translatio in hispanica lingua operis ''Llibre dels Àngels'' (Titulus est ''La Natura Angélica''. [[Complutum (Hispania)|Complutum]], Miguel de Eguía, 1527).{{Ling|Hispanice}} ====Modernae editiones et transcriptiones==== * [https://web.archive.org/web/20161105231453/http://www.tdx.cat/handle/10803/4900;jsessionid=BE4F45B79ED2369D65348D10ACEEC93C.tdx1] ''Pastorale''. Transcriptio et translatio in catalana lingua. Thesis doctoralis Montserrati Martínez Checa (UAB, Bellaterra, 1994). * [https://web.archive.org/web/20160304035346/http://www.narpan.net/ben/indextsm.htm] ''De triplici statu mundi'' (Editio Alberti Hauf). * [https://web.archive.org/web/20120621065458/http://www.narpan.net/ben/indexqnphth.htm] ''Summa theologica'' (Editio Leoni Amorós, OFM). * [https://web.archive.org/web/20120621102955/http://www.narpan.net/ben/indexautografs.htm] Cartae autographae (15.07.1392 et 12.03.1396. Editio per Sadurní Martí). * [http://www.antiblavers.org/galeria/albums/userpics/10223/PSALTERIUM_ALIAS_LAUDATORIUM.pdf] ''Psalterium alias Laudatorium'' (Toronto, PIMS, 1988. Editio per Curt Wittlin). * [http://www.antiblavers.org/galeria/albums/userpics/10223/LLIBRE_DE_LES_DONES.pdf] ''Lo Llibre de les Dones'' (Barcelona, Curial, 1981. Editio per Curt Wittlin). * [https://web.archive.org/web/20120320091130/http://www.antiblavers.org/galeria/albums/userpics/10223/DE_SANT_MIQUEL_ARC%C3%80NGEL-BCN-CURIAL-1983.pdf] ''De Sant Miquel Arcàngel'' (Quintus tractatus ex ''Llibre dels Àngels''. Barcelona, Curial, 1983. Editio per Curt Wittlin). ====Opera omnia==== * [https://web.archive.org/web/20120402100106/http://www.eiximenis.tk/ Francisci Eiximenis Opera omnia (catalana et latina lingua)]. ==Notae== <references /> ==Nexus externi== * [http://www.antiblavers.org/galeria/albums/userpics/10223/LAFILSOCIPOLEIX.pdf Thesis doctoris Lluís Brines] de doctrinis socialis et politicis Francisci Eiximenis (2004). {{Ling|Catalanice}} * [http://www.antiblavers.org/galeria/albums/userpics/10223/Biografia_Documentada_Francesc_Eiximenis_OFM.pdf Vita documentata Francisci Eiximenis (prima pars)] doctoris Lluís Brines (2018). {{Ling|Catalanice}} * [http://www.raco.cat/index.php/AnnalsGironins/article/view/53337/63891 Fray Francisco Eiximenis : Su significación religiosa, filosófico-moral, política y social] - Articulus ''Tomás Carreras Artau'' in ''Annals de l'Institut d'Estudis Gironins'' 1 (1946). {{Ling|Hispanice}} * [http://www.raco.cat/index.php/RevistaGirona/article/view/78362/102328 Perfil espiritual de Eiximenis] - Articulus fratri [[Ordo Fratrum Minorum Capuccinorum|Capuccini]] Nolasc del Molar in ''Revista de Girona'' 22 (1963). {{Ling|Hispanice}} * [http://www.raco.cat/index.php/Enrahonar/article/viewFile/124465/172475 L’autocomprensione della comunità politica in Francesc Eiximenis] - Articulus Paolo Evangelisti, in ''Enrahonar'' 42 (2009). {{Ling|Italice}} * [http://www.elpais.com/articulo/opinion/Origenes/pactismo/republicano/elpepuopi/20100113elpepiopi_11/Tes Orígenes del pactismo republicano] - Articulus Salvador Giner, in ''El País'' (13.01.2010). {{Ling|Hispanice}} {{Lifetime|saeculo 14|1409|Eiximenis, Franciscus}} [[Categoria:Auctores Latini mediaevales]] [[Categoria:Alumni universitatum et scholarum Parisiensium]] [[Categoria:Alumni Universitatis Oxoniensis]]? [[Categoria:Philosophi]] [[Categoria:Theologi]] [[Categoria:Auctores Catalani]] [[Categoria:Franciscani]] [[Categoria:Scriptores Hispaniae]] 2wh38qbhyw15xrqex4b4sq8u193s848 0 269558 3969418 3410372 2026-07-01T23:05:15Z InternetArchiveBot 139091 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 3969418 wikitext text/x-wiki {{Capsa instituti publici | name = Friderico-Francisceum | image_name = Bad Doberan Gymnasium 1985 0066.png | caption = Friderico-Francisceum anno 1985 | acronym = FFG | established = [[21 Aprilis]] [[1879]]<ref name="historia">{{cite web|url=http://www.ffg-dbr.de/geschichte/|title=Geschichte & Direktoren der Schule|publisher=Friderico-Francisceum|accessdate=30 Augusti 2017|language=Germanice}}</ref> | type = [[Gymnasium]] publicum | location = [[Doberanum]], [[Megapolis-Pomerania Citerior]], [[Germania]] | chairman = Birgit Hacker | vice-chairman = Xenia Dienemann | website = [http://www.ffg-dbr.de/ ffg-dbr.de] }} '''Friderico-Francisceum''' (breviter '''FFG''') est [[gymnasium]] [[Doberanum|Doberano]] oppidi in [[Megapolis-Pomerania Citerior|Megapolis-Pomerania Citeriore]] siti. Hoc anno 1879 per [[Fridericus Franciscus II|Fridericum Franciscum II]] [[Magnus dux|magnum ducem]] [[Megalopolis-Suerinum|Megalopolis-Suerini]] condita est. Hoc tempore circa 70 magistri magistraeque ibi docent.<ref>{{cite web|url=http://www.ffg-dbr.de/lehrerkollegium/|title=Lehrerkollegium|publisher=Friderico-Francisceum|accessdate=30 Augusti 2017|language=Germanice}}</ref> Rectrix scholae Birgit Hacker est.<ref name="historia" /> Linguae alienae discentes sunt linguae [[Lingua Anglica|Anglica]], [[Lingua Francogallica|Francogallica]], [[Lingua Latina|Latina]], [[Lingua Hispanica|Hispanica]] et [[Lingua Graeca antiqua|Graeca antiqua]]. <gallery> Gymnasium Bad Doberan.jpg|Aedificium vetus Friderico-Francisceum-Gymnasium-Innenhof2.jpg|Aedificium novum </gallery> == Alumni notabiles == [[Nicolaus Amsbergensis]] princeps Nederlandiae Friderico-Francisceum frequentabat. == Notae == <references /> == Nexus externi == {{CommuniaCat|Friderico Francisceum}} * [https://web.archive.org/web/20170831180306/http://www.ffg-dbr.de/ Situs officialis] {{ling|Germanice}} {{Uni-stipula}} {{coord|54|06|16|N|11|54|15|E|region:DE-MV_type:edu|display=title}} [[Categoria:Scholae Germaniae]] [[Categoria:Gymnasia Germaniae]] [[Categoria:Megapolis et Pomerania Citerior]] [[Categoria:Constituta 1879]] gpcwylwbe61oez2mdwtksiio4n703w5 0 273630 3969401 3809210 2026-07-01T19:33:41Z Ailamnos 165281 Minora 3969401 wikitext text/x-wiki {{discretiva}} '''Canon''' ([[Graece]] {{lang|grc|κανών}}) proprie est [[norma]], qua significat [[instrumentum]] [[faber|fabrorum]]. Etiam potest esse: * [[Regula]] constans et immutabilis, [[lex]] ** [[Canon (lex)]], in religione Christiana, lex, regula, decretum de fide, disciplina et moribus a sacris Conciliis sancitum * [[Canon (res vectigalis)]], certa et annua pensitatio alicui persolvenda * [[Canon (Biblia)]], corpus Scripturarum sollemniter agnitarum * [[Canon missae]], pars liturgiae ** ''[[Canon Missae pontificalis]]'', liber liturgicus acnonem missae continens * [[Canonicus]], sive canon, clericus ad ecclesiam cathedralem vel collegiatam adiunctus * [[Canon (musica)]], compositio musica in qua eadem melodia variis vocibus successive canitur * [[canon (instrumentum musicum)|canon]], instrumentum musicum Asiae occidentalis (Arabice Persiceque قانون) {{Forcellini}} gkwivjb0qyep0rrwrh5vigrms5xoxjm 0 274697 3969451 3967339 2026-07-02T01:10:47Z Jondel 452 /* Lingua et scribendi ratio */ 3969451 wikitext text/x-wiki <!-- Textus correctus a Claude.ai: Emendationes grammaticae et orthographicae textus originalis de Antiquis ex opere televisifico "Stargate". Correctiones incluserunt casus, genera, numeros, et syntaxin Latinam appropriatam. --> {{Latinitas|-5}} In '''Antiqui'''{{dubsig}} (in sua lingua ''Anquietas'') sunt [[Species (taxinomia)|genus]] humanoidum in [[Stargate (series)|''Stargate'']] fictione. Hoc nomine in [[Via lactea|Via Lactea]] noti sunt, dum '''Maiores''' et '''Lantiani''' in Pegasi galaxia appellantur. Antiqui sunt una ex duabus partibus Alteranorum; altera est Ori, qui in ''[[Stargate SG-1]]'' posterius apparent. In ''Stargate'' universo, Antiqui sunt species maxime technologice progressa omnium notarum. Antiqui per decem milia annorum evolverunt et ad progressum [[Technologia|technologicum]] multo ante [[Gens humana|homines]] in [[Tellus (planeta)|Tellure]] pervenerunt. In Via Lactea et Pegasi galaxiis ante ascensionem habitaverunt. Notissimi sunt quod [[Stargate (machina)|Portas Stellares]] construxerunt; magnos anulos qui [[Foramen vermis|vermium foramina]] ad iter faciendum creant. Portae Stellares communiter a Terrae hominibus, [[Goa'uld|Goa'uldis]] et [[Wraith (species ficticia)|Wraith]] in ''Stargate'' seriebus televisificis ad Viam Lacteam et Pegasum explorandas utuntur. == Historia == === In Antiquis et Ori === Multis abhinc milibus annorum, prima hominum species ex evolutione orta, quae Alterani appellabantur (a [[Lingua Latina|Latinis]] ''alteri'', "alii", dicti, quamquam in canone ex Antiqua lingua ipsorum proficiscuntur), in longinqua et ignota galaxia vixerunt, dum gradatim ad ascensionem per evolutionem progrediebantur. Tempore procedente, hi, qui postea Ori atque Antiqui sunt vocati, in una societate morabantur neque inter se distinguebantur. Verum, exorta est dissensio philosophica. Progressu temporis, Ori in religione sua vehementius exarserunt, dum Antiqui potius scientiae favere coeperunt. Tandem adeo sententiae discrepabant, ut in duas factiones scissi inter se pugnare inciperent, quod in Oriorum conatu Antiquos delendi summum fastigium attigit. Proelium fugientes, Antiqui maluerunt galaxiam suam deserere novamque sedem quaerere. Ori autem, eorum discessu ad suos usus verso, in Libro Originis narraverunt Antiquos in monte infesto malum continuisse, quod, monte collapsu, sepultum esse.<ref name="The Fourth Horseman">"[//en.wikipedia.org/wiki/The_Fourth_Horseman_(Stargate_SG-1) The Fourth Horseman]" (''[//en.wikipedia.org/wiki/Stargate_SG-1 Stargate SG-1]'')</ref> Multo post tempore, teste Daniele Jackson, creditur Antiquos milia annorum post "magnum cingulum stellarum" invenisse, "Auallonia" (Via Lactea) dictum, ubi imperium suum condiderunt. Ibidem etiam ''Astria Porta'' construxerunt, quae per totam Viam Lacteam distributae sunt.<ref name="Avalon">"[//en.wikipedia.org/wiki/Avalon_(Stargate_SG-1) Avalon]" (''[//en.wikipedia.org/wiki/Stargate_SG-1 Stargate SG-1]'')</ref> Insuper, Antiqui "naves seminales" miserunt, quibus Stargates ad alias galaxias disseminarent. Post eas missa est navis ''Fati'', quae in [[Cosmica radiatio micrometrica primordialis|Cosmica Radiatio Micrometrica Primordialis]] (Stargate Universi) exemplum ulterius investigaret. Inter planetas quos Antiqui inhabuerunt, erat Terra, quae ipsa ''Terra'' appellatur. Conditio Terrae in imperio Antiquorum ignota manet. Quoniam autem iste orbis primam Stargate habuit, postea in [[Antarctica]] reperta a [[Stargate SG-1|SG-1]], semper adfuisse videtur. Etiam cum genus humanum secundum in Terra denuo evolveretur, Terra fortasse inter vetustissimos planetas huius galaxiae fuit, si non vetustissimus.<ref name="Frozen">"[//en.wikipedia.org/wiki/Frozen_(Stargate_SG-1) Frozen]" (''[//en.wikipedia.org/wiki/Stargate_SG-1 Stargate SG-1]'')</ref> Porro, cum oratio novem-chevron navis Fati solum a Terra (quasi ex loco originis) dari posset, licet Stargate ibi clausus esset, constat Terram maximi fuisse ponderis, fortasse etiam caput imperii. Praeterea, olim ibi fuit una e magnis Urbibus Navibus Antiquorum, Atlantis, quae postea in Pegasi Galaxiam translata est, unde, post cladem per [[Wraith (species ficticia)|Wraith]] illatam, Antiqui ad Terram reversi sunt.<ref name="Rising">"[//en.wikipedia.org/wiki/Rising_(Stargate_Atlantis) Rising]" (''[//en.wikipedia.org/wiki/Stargate_Atlantis Stargate Atlantis]'')</ref> Inter ceteros planetas notos sunt Praclarush Taonas,<ref name="Lost City">"[//en.wikipedia.org/wiki/Lost_City_(Stargate_SG-1) Lost City]" (''[//en.wikipedia.org/wiki/Stargate_SG-1 Stargate SG-1]'')</ref> Dakara,<ref name="Reckoning">"[//en.wikipedia.org/wiki/Reckoning_(Stargate_SG-1) Reckoning]" (''[//en.wikipedia.org/wiki/Stargate_SG-1 Stargate SG-1]'')</ref> et Valos Cor.<ref name="The Pegasus Project">"[//en.wikipedia.org/wiki/The_Pegasus_Project_(Stargate_SG-1) The Pegasus Project]" (''[//en.wikipedia.org/wiki/Stargate_SG-1 Stargate SG-1]'')</ref> Quamquam in aliam galaxiam exulati, Antiqui cum suis fratribus remotis, Oribus, tamen aliquamdiu communicaverunt, quod ex inventione machinationis, quae cogitationes per ingentem spatium transmittebat, patet, tum in Via Lactea tum in eorum galaxia.<ref name="Origin">"[//en.wikipedia.org/wiki/Origin_(Stargate_SG-1) Origin]" (''[//en.wikipedia.org/wiki/Stargate_SG-1 Stargate SG-1]'')</ref> Nihilominus, duae partes hostes acerrimae permanserunt. Tandem, Antiqui peste terribili perierunt, quae magnam partem culturae in Via Lactea ab eis aedificatae delevit.<ref name="Window of Opportunity">"[//en.wikipedia.org/wiki/Window_of_Opportunity_(Stargate_SG-1) Window of Opportunity]" (''[//en.wikipedia.org/wiki/Stargate_SG-1 Stargate SG-1]'')</ref> Postea repertum est hanc pestem morbo similem esse quem Ori Priores in non credentes immittere solerent, unde Daniel Jackson coniecit Orios, antequam ascenderent, huius pestilentiae auctores fuisse.<ref name="The Powers That Be">"[//en.wikipedia.org/wiki/The_Powers_That_Be_(Stargate_SG-1) The Powers That Be]" (''[//en.wikipedia.org/wiki/Stargate_SG-1 Stargate SG-1]'')</ref> Nonnulli Antiqui, tempore quodam iter in praeteritum facere conati, pestem fugere frustra temptaverunt. Multi alii, Via Lactea relicta, iter in Pegasi Galaxiam fecerunt. Creditur eos, qui in Via Lactea manserunt, aut ascendisse aut mortuos esse. Tamen Anubis narravit Antiquos vitam in Via Lactea, post pestem, rursus excitare voluisse instrumento Dakara Superweapon, quo facto, genus humanum in Terra postea effloruisset.<ref name="Threads">"[//en.wikipedia.org/wiki/Threads_(Stargate_SG-1) Threads]" (''[//en.wikipedia.org/wiki/Stargate_SG-1 Stargate SG-1]'')</ref> === Pegasus Galaxia === Abhinc inter quinque et decem miliones annorum, nonnulli Antiqui e Terra recesserunt in navem suam, magnitudine civitatis, nomine "Atlantis," quae illo tempore in continente Antarctica posita erat. Causa discessionis eorum ignota manet, quamquam Daniel Jackson suspicatur eos, velut ceteros, effugisse pestem quae tum civilitatem eorum ad internecionem propellere videbatur. Alter ex Antiquis (a quibusdam investigatoribus postea "Ayiana" appellatus, quia in Antarctica perfecte conservatus inventus est) remansit. Cum Ayiana ipsa pestilentia Antiquorum infecta esset et, reviviscens, superesse visa sit, creditur hoc opinionem Jacksonianam confirmare. Postquam Antiqui in Pegasus Galaxiam pervenerunt, in tellure "Lantea" consederunt, seque "Lanteani" nominaverunt<ref name="The Defiant One">[//en.wikipedia.org/wiki/The_Defiant_One%23ep12 The Defiant One] ([//en.wikipedia.org/wiki/Stargate_Atlantis_(season_1) Stargate Atlantis (season 1)])</ref>; nonnumquam etiam "Atlantei" appellati sunt a sociis Expeditionis Atlantis, qui et ipsi interdum ab incolis Pegasus "Atlantei" vocitantur. Cum initialiter incolarum rationalium vacuum videretur, Antiqui homines per novam galaxiam diffuserunt et Stargates disperserunt, novos planetas tutantes atque interdum habitantes, suam veram identitatem plerumque celantes. Homines a Lanteanis originem ducere se credebant eosque "Maiores" appellabant. Tandem offensi sunt organismo leech simili, "[[Wraith (species ficticia)|Iratus]]" dicto, quod eximia facultate sanandi et immunologica pollebat. Pascendo hominibus (atque per incrementa evolutionis) illud genus notitias geneticas ex eisdem assumpsit et sensim in lamia-similes [[Wraith (species ficticia)|Wraith]] evasit.<ref name="Instinct">"[//en.wikipedia.org/wiki/Instinct_(Stargate_Atlantis) Instinct]" (''[//en.wikipedia.org/wiki/Stargate_Atlantis Stargate Atlantis]'')</ref> Etsi modus evolutionis eorum non plane clarus est, tamen Antiqui confessi sunt se quendam aditum praebuisse quo species illa oriri potuerit.<ref name="The Return">"[//en.wikipedia.org/wiki/The_Return_(Stargate_Atlantis) The Return]" (''[//en.wikipedia.org/wiki/Stargate_Atlantis Stargate Atlantis]'')</ref> Wraith, longissimo tempore progressi, societatem provectam sed violentam condiderunt, quod eorum ferox indoles atque pugnax animus cum immensa multitudine hominum coniunctus eos formidabiles adversarios effecit. Antiqui, cum primum Wraith conscios reperissent, sociam quandam legationem illuc miserunt, sed illae naves fraude oppressae et destructae sunt. Inde bellum coepit inter Antiquos et Wraith, et quamvis Antiqui scientia atque arte multo superiores essent, sola multitudine Wraith eos superaverunt. Post bellum per saecula actum, Wraith universos planetas Pegasus Galaxiae expugnaverunt nisi unam urbem arcemque eorum, Atlantis, cuius scuto potentissimo protegebatur. Antiqui Wraith impetus per complura saecula arcere potuerunt, sed tandem, defessis viribus, intra urbem se concluserunt et, cum scirent diutius obsidionem non posse sustinere, decreverunt se ex Pegasus Galaxia discessuros. Ultimis temporibus conati sunt desperatione magis audacia consilia adhibere, ut "Projectum Arcturus," qua inefficaciter nisus sunt nullam puncti industriam e natura rerum extrahere, sed calamitatem effecerunt, planeta Doranda una cum multis Antiquis everso.<ref name="Trinity">"[//en.wikipedia.org/wiki/Trinity_(Stargate_Atlantis) Trinity]" (''[//en.wikipedia.org/wiki/Stargate_Atlantis Stargate Atlantis]'')</ref> Paraverunt etiam nanita, quae Wraith in ipso cellularum gradu exstinguerent, his datis codicibus ferocibus quibus Wraith necari possent. Eadem nanita, in speciem humanam mutata, genus Asuranum creaverunt. Quamvis Antiqui eorum ferocitatem ex programmate tollere niterentur, cum intellexissent Asuranos numquam fideles fore, eos prope exstinxerunt. Ne tamen omnem memoriam eorum delerent, Antiqui in Atlantis indicia Asuranorum delevisse referuntur, excepta eorum porta stellari. Paucissimi naniti superfuerunt, qui, secunda evolutio facta, novam Asuranorum societatem iterum excitaverunt.<ref name="Progeny">"[//en.wikipedia.org/wiki/Progeny_(Stargate_Atlantis) Progeny]" (''[//en.wikipedia.org/wiki/Stargate_Atlantis Stargate Atlantis]'')</ref> Creditur Asurani etiam nano-virus creavisse, quo genus humanum occiderent, sperantes Wraith cibariorum inopia vexari. Huiusce morbi exemplum, quod homines in hallucinationes agit et denique aneurysma cerebri generat, in laboratorio Atlantis reperiebatur. Ianus, quidam scientiarum peritus Antiquus, etiam instrumentum condidit "Attero" dictum, quod certa subspatii frequentia emissum naves Wraith in hyper-spatium intrare conantes frangeret. Demum, cum eadem frequentia explosiones in Stargates activis excitaret, illud consilium interdictum atque iussum est destruendum; Ianus autem, neglegentia officii, id non perfecit. Antiqui quoque rationes excogitaverunt, quibus se vel alios ad ascensionem celerius perducerent. Ante bellum ultimam desperationem attingeret, in quodam planeta hospitali, partem eius intra tempus-dilatationis agrum clauserunt, quo ibi degentes ad meditandum se conferrent in spem ascensionis, dum reliqua regio Wraith infestaretur.<ref name="Epiphany">"[//en.wikipedia.org/wiki/Epiphany_(Stargate_Atlantis) Epiphany]" (''[//en.wikipedia.org/wiki/Stargate_Atlantis Stargate Atlantis]'')</ref> In Atlantis quoque machinam "DNA Resequencer" exstruxerunt, qua hominum DNA ita mutaretur, ut ascendendi partes physiologicas expleret, sed varii exitus ex hoc incepto secuti sunt.<ref name="Tao of Rodney">"[//en.wikipedia.org/wiki/Tao_of_Rodney_(Stargate_Atlantis) Tao of Rodney]" (''[//en.wikipedia.org/wiki/Stargate_Atlantis Stargate Atlantis]'')</ref> Denique, intellecta belli fortuna adversa, qui nondum ascenderant Antiqui decreverunt ad Terram reverti, ubi olim per miliones annorum habitaverant. Dum profectionem parabant, Dr. Elizabeth Weir ex futuro in "Desultore" mutato apparuit. Summus Concilium Atlantis, ne historia plus turbaretur, Ianum, qui machinam illam construxerat, iussit memoriam eius corrumpere. Praeterea, Weir oblata est facultas cum Antiquis ad Terram redire; at illa in tempus suum redire non potuit. Ianus, tamen, ut urbem servaret, trium ZPMs seriem ita instituit, ut Weir postea in stasi cyclo eas regereret. Antiqui ergo urbem per Stargate deseruerunt, sperantes posteros suos tandem inventuros.<ref name="Before I Sleep">"[//en.wikipedia.org/wiki/Before_I_Sleep_(Stargate_Atlantis) Before I Sleep]" (''[//en.wikipedia.org/wiki/Stargate_Atlantis Stargate Atlantis]'')</ref> Nonnulli, qui in Pegasus Galaxia relictis fortunis manserunt, reliquam vitam cum hominibus degere aut ascendere potuerunt. Saltem unum coetum trium hominum conatum esse dicunt ad Terram reverti, cum navis eorum hyperpropulsione deleta esset, sublux vectura celeritatem lucis prope attingente (99.9%) usi, sed eorum eventus incertus permanet. === Redire ad lacteum === Post Antiquis reversus est in Terram, et invenitur tantum dura environment et primitiva habitatores. Creditum est, quod non erat spes restituendi eorum priores cultu. Sic et expandi ad longinqua terrarum et adiuvetur ut frequentare eos. Alii, esset abire in tellure per Stargate sita in Antarctica, forte quaerens vivere diebus eorum in remotis mundi in Via Lactea. Reliquum elegit solitudo, in qua ad meditandum et quaerere fractal. Hoc tandem ducunt ad spiritualem ascensionem aliqua. Illis Antiquis, qui mansit in Terra, et interbred cum homines pertransiit, in Antiquis Technicae Actus gene quippe homines de Terra, sicut eorum "Secundo Evolutione" tam dare, cultus ad homines. Sunt etiam laicorum culturae fundamenta per viam Indo-Europaeae linguae. Per hoc culturae et linguae hereditatem multi Romani fabulis erant etiam permoti Antiquis, ut fabula "Antiqua sunt, ascendit ad Caelos". Secundum fabularis, Romanos didicit quam aedificare itineribus "Antiqua Sunt," in imitationis "astria porta" constructum est ab antiquis.<ref name="The Fifth Race">"[//en.wikipedia.org/wiki/The_Fifth_Race_(Stargate_SG-1) The Fifth Race]" (''[//en.wikipedia.org/wiki/Stargate_SG-1 Stargate SG-1]'')</ref> Etenim, Daniel Jackson postea determinatur, quod Antiqua lingua quadam confusa similitudo [[Lingua Latina archaica|Vetus latina]]. Hoc erat primum inventa, cum Colonellus O'Neill totum database est Antiqua reconditorium scientia molestie in eius cerebro, post quam factus est impotens loquendo nihil aliud est, quam in Antiquis' lingua. Hanc vitalem intelligentiam, Dr. Jackson comparatur prius indecipherable Antiqua scripta, cum Vetus latina, factoring in millenniis de linguae egisse, et tandem potest producere eget translationibus multum. Post duos annos, Terra et a sinu circa spatium factus capti in repetita tempus ansa causatur a confusi sunt Antiqua tempus tellus. Tantum, O'Neill et Teal'c non erant afficitur, quia illi stabant iuxta consilium cum ansa coepit. Cum Dr. Jackson vulneribus ansam veniat, et non ad studium tempus tellus scriptis penitus ante eius memoria erat reset, solum electio erat enim, O'Neill et Teal'c discere Vetus latina/Antiqua lingua a Dr. Jackson in incrementum, gradus, usque dum didicit satis est reperire in natura fabrica. In Arthurian Fabulae erant etiam ostensum est moveri ab Antiquis, praesertim Antiquis Myrddin/[[Merlinus]], (dictus Moros, in Atlantis, ubi ipse virens Concilium ante Ascensionem), qui apparuit ascenderunt post reditum ex Atlantis, sed postea de-ascendit se ad creare telum qui potest perdere ascendit entia, quae speravit esset usus contra Ori. Merlini factus est Arthur' veneficus consiliarius in fabulae, et telum ipse succrevit factus est Sangraal vel Sancti Grail. Ipse etiam commissa sua secreta parva coetus nobiles, quae constabat ex [[Arthurus (rex)|Arthurus]] et Equites de [[Mensa Rotunda]]<ref name="Camelot">"[//en.wikipedia.org/wiki/Camelot_(Stargate_SG-1) Camelot]" (''[//en.wikipedia.org/wiki/Stargate_SG-1 Stargate SG-1]'')</ref> Quidam ex Antiquis, scilicet qui reliquit Terram, posuit in Societatem Quatuor Magna Gentibus possidet in se, Nox, Furlings et Asgard. Simul, qui creavit "verum" universalis lingua. Secundum scripta inventa in Heliopolis, hoc morsus duravit saecula.<ref name="The Torment of Tantalus">"[//en.wikipedia.org/wiki/The_Torment_of_Tantalus_(Stargate_SG-1) The Torment of Tantalus]" (''[//en.wikipedia.org/wiki/Stargate_SG-1 Stargate SG-1]'')</ref> === Recenti historia === Post Antiquis' ascension et permansit opponere eorum priores nemesi, Ori, qui etiam pervenit Fractal. Quamvis duae factiones erant deadlocked in fortitudine, Ori adhuc flectitur in perditione in Antiquis, et semel, et pro omnibus. In Antiquis probabiliter outnumbered et Ori, ut in agmine ascendit Ori non erant swelled per novum ascendants, potius se maluit hoard industria et ex sua mortali cultores, fossura potentia, ex hoc secundo evolutione hominis creavit, in suo galaxia colligere satis viribus, tandem, impetum in Antiquis. In responsione, in Antiquis elegit abscondere sua secunda evolutione creavit in Lactea Via ab Ori cum sola causa protegens Via Lactea homines esse coerced in magnis religiosam servitutem Ori, et sic usus est, ut a resource pro Ori ad talem se. Ad hunc finem etiam fortasse adducti consociationis [[ignis]], centralis icon Ori religio, cum daemonum simulacri. Adhuc, et noluit accipere directa actio propter suum stricte sui impositarum edictum sui determinationem. est etiam verisimile est, quod in Antiquis cognovit lubrico fastigio adjectio ad posse per viam cultus `Demittit` et intelligi, quod erat periculum, in hoc fiducia, dans Ori et postea Adria infirmitate non obstante `Deus`, sicut virtutes. Plures sunt exempla "demittit" orans et gratias agens est Antiquis/Maiores in Pegasus Galaxia. Ut "Turrim", etiam Antiquis exul in tellure, ubi populus adorare ei, ut "Athar" ''[[Stargate Atlantis]]'' episode, "Sanctuary." Primo ascendit esse semper congressi per Tau'ri erat Oma Desala, cum [[Stargate SG-1|SG-1]] pervenit in tellure Kheb in eorum quaerere Shifu, iuvenis filius Apophis et Sha're. In suis manere, dolor inventa a [[Buddhismus|Buddhist templum]], ubi unus monachus apparuit mansionem. Monachus locutus est in riddles, sed locutus est de ente dicitur ''Oma Desala'', nomen Daniel Jackson interpretatur "Naturae". Tandem, cum quadrigis parabat ad defendendum templum ex pluribus Jaffa bellatores, Daniel inventa non corporali esse viventem in Kheb.<ref name="Maternal Instinct">"[//en.wikipedia.org/wiki/Maternal_Instinct_(Stargate_SG-1) Maternal Instinct]" (''[//en.wikipedia.org/wiki/Stargate_SG-1 Stargate SG-1]'')</ref> Ipse tandem formavit alio vinculo cum Oma Desala, qui etiam auxiliatus est ei, ut ascendat in bis.<ref name="Meridian">"[//en.wikipedia.org/wiki/Meridian_(Stargate_SG-1) Meridian]" (''[//en.wikipedia.org/wiki/Stargate_SG-1 Stargate SG-1]'')</ref> Tribus post annis, Antiqua mulier, Ayiana, inventus gelida in Antarctica prope location of Antarctica Stargate. Illa revixit se cum acris, sed erat adhuc infectus peste, et mortuus est, lassus ex sanitatem SG-1, et alii ex Plaga. Videtur, esset relictus, in Antiquis quartus in Antarctica, portans in plaga, cum Atlantis reliqui Pegasus Galaxia. Cum Aurora genus fidelitas esset denudatum ab Daedalus, inter Pegasus et Via Lactea galaxia, in turba adhuc viveret. Ut navis erat permensus inter-galactic spatia inter Pegasus et Via Lactea Galaxies, prope [[Celeritas lucis|lucis celeritate]], nautas, nisi expertus, a paucis annis, quia tempus dilatationem effectum prope celeritas lucis iter, cum decedere Atlantis. Post cognita est, quod Atlantis superfuerant in Wraith, reposcis civitatem. Cum Asurans reversus est, et cepit civitatem, omnibus reliquis Antiquis erant. Post Daniel Jackson, et Vala Mal Doran imprudenter alerted Ori ad existentiam alius galaxia repleti homines, incipiens Ori incursio de Lactea Via, milia hominum erant conversi ad gravis Ori religio, pascens eos tantum magis potentia. Secundum Ori se, totam conversionem in Via Lactea, forte det illis satis vires perdere in Antiquis quondam peregrinus erat. Adhuc, maxime in Antiquis noluit intercedere, quamvis suum esse, est comminatus. Exceptiones etiam Morgan le Fey et Merlini. [[Stargate SG-1|SG-1]] tandem inventa Merlinus in stasis intra spelunca, in planeta sterilis. Erat et revixit per ipsum, et adiuuarent eos cum construens Sangraal, telum haberet disposuerat ad pugnam Ori. Quamvis ille ante mortuus potuit perficere consilium, ipse molestie necessaria notitia in a Armarium Scientiae.<ref name="The Quest">"[//en.wikipedia.org/wiki/The_Quest_(Stargate_SG-1) The Quest]" (''[//en.wikipedia.org/wiki/Stargate_SG-1 Stargate SG-1]'')</ref> Tandem, cum Sangraal erat completum, est Antiquis non intercedere divulgationem et licet ire ad Ori galaxia. In Sangraal fecit officium suum, et perdidit, quamvis Daniel Jackson, inquit, melius translationem esset "tollens ex vel neutralized", Ori.<ref name="Line in the Sand">"[//en.wikipedia.org/wiki/Line_in_the_Sand_(Stargate_SG-1) Line in the Sand]" (''[//en.wikipedia.org/wiki/Stargate_SG-1 Stargate SG-1]'')</ref> Adria, de facto dux Ori exercitu ascendit, accipiens in plena pallio defunctorum Ori. Cum homines de Lactea Via, iter ad Ori galaxia, et reperta in Arca Veritatis, Adria virtus erat signanter reducitur, cum Arca solebat "ostendo" verum ad Doci, et postea omnes Priors in domum suam, galaxia, quae posset Morgan, qui fuit exul ab Aliis, ad dimicandum Adria in aeternum bellum. == Lingua et scribendi ratio == [[Fasciculus:Ancient_alpahabet.png|thumb|Scriptum et numeralis ratio de Antiquis.]] [[Lingua]] ex Antiqui est praecursor [[Lingua Latina|latine]], sed tamen est distincta. Multa sunt similitudines inter duas linguas, et aliquis cum honestam scientiam linguae latinae, ut, dato tempore et usu, posse intelligere, Antiqua ut. In Antiqua lingua et scribendi ratio est quoque adsuescuntur per Ori , et eorum imitatores, qui in eadem prosapia. Cum [[Wraith (species ficticia)|Wraiths]] creata sunt ab [[Wraith (species ficticia)|Wraith]] absorbuit Antiqua [[DNA]], lingua ex Wraith esse videtur inde Antiqua lingua, et duo eadem scribendi ratio. In lingua ex Wraith est ergo relative facilis ad transferendum a peritis Antiquis oratoribus.<ref name="The Gift">"[//en.wikipedia.org/wiki/The_Gift_(Stargate_Atlantis) The Gift]" (''[//en.wikipedia.org/wiki/Stargate_Atlantis Stargate Atlantis]'')</ref> == Persona == Quamquam pleraque ex Antiquis perventum ad ascensionem diu ante aurora tempor nisl in Terra, Tau'ri venit in contactum cum Antiquis pluries, tum ascendit, et corporali forma. Maxime corporali Antiquis erant congressi in Pegasus Galaxia, ubi eorum imperio, concidisse, nisi quidam 10,000 annis. Item, quidam Antiquis auxiliatus homines in inferioribus planis esse ascendere, sicut Oma Desala auxiliatus Daniel Jackson. ==Notae== <references/> == Nexus externi == * [http://stargate.wikia.com/wiki/Ancients The Ancients] at ''Stargate'' Wiki * [http://www.stargate-sg1-solutions.com/wiki/Ancients The Ancients] at ''Stargate'' Wiki * [https://web.archive.org/web/20130127061001/http://gateworld.net/omnipedia/races/links/ancients.shtml The Ancients] at GateWorld Omnipedia * [[iarchive:Matthaeum-AncientTextStargate|"The Gospel of Matthew, translated into 'Ancient'"]] at Archive.org [[Categoria:Species e Stargate]] nths9m2hionhed1twews1m1ptr4pht9 3969452 3969451 2026-07-02T01:11:05Z Jondel 452 /* Lingua et scribendi ratio */ 3969452 wikitext text/x-wiki <!-- Textus correctus a Claude.ai: Emendationes grammaticae et orthographicae textus originalis de Antiquis ex opere televisifico "Stargate". Correctiones incluserunt casus, genera, numeros, et syntaxin Latinam appropriatam. --> {{Latinitas|-5}} In '''Antiqui'''{{dubsig}} (in sua lingua ''Anquietas'') sunt [[Species (taxinomia)|genus]] humanoidum in [[Stargate (series)|''Stargate'']] fictione. Hoc nomine in [[Via lactea|Via Lactea]] noti sunt, dum '''Maiores''' et '''Lantiani''' in Pegasi galaxia appellantur. Antiqui sunt una ex duabus partibus Alteranorum; altera est Ori, qui in ''[[Stargate SG-1]]'' posterius apparent. In ''Stargate'' universo, Antiqui sunt species maxime technologice progressa omnium notarum. Antiqui per decem milia annorum evolverunt et ad progressum [[Technologia|technologicum]] multo ante [[Gens humana|homines]] in [[Tellus (planeta)|Tellure]] pervenerunt. In Via Lactea et Pegasi galaxiis ante ascensionem habitaverunt. Notissimi sunt quod [[Stargate (machina)|Portas Stellares]] construxerunt; magnos anulos qui [[Foramen vermis|vermium foramina]] ad iter faciendum creant. Portae Stellares communiter a Terrae hominibus, [[Goa'uld|Goa'uldis]] et [[Wraith (species ficticia)|Wraith]] in ''Stargate'' seriebus televisificis ad Viam Lacteam et Pegasum explorandas utuntur. == Historia == === In Antiquis et Ori === Multis abhinc milibus annorum, prima hominum species ex evolutione orta, quae Alterani appellabantur (a [[Lingua Latina|Latinis]] ''alteri'', "alii", dicti, quamquam in canone ex Antiqua lingua ipsorum proficiscuntur), in longinqua et ignota galaxia vixerunt, dum gradatim ad ascensionem per evolutionem progrediebantur. Tempore procedente, hi, qui postea Ori atque Antiqui sunt vocati, in una societate morabantur neque inter se distinguebantur. Verum, exorta est dissensio philosophica. Progressu temporis, Ori in religione sua vehementius exarserunt, dum Antiqui potius scientiae favere coeperunt. Tandem adeo sententiae discrepabant, ut in duas factiones scissi inter se pugnare inciperent, quod in Oriorum conatu Antiquos delendi summum fastigium attigit. Proelium fugientes, Antiqui maluerunt galaxiam suam deserere novamque sedem quaerere. Ori autem, eorum discessu ad suos usus verso, in Libro Originis narraverunt Antiquos in monte infesto malum continuisse, quod, monte collapsu, sepultum esse.<ref name="The Fourth Horseman">"[//en.wikipedia.org/wiki/The_Fourth_Horseman_(Stargate_SG-1) The Fourth Horseman]" (''[//en.wikipedia.org/wiki/Stargate_SG-1 Stargate SG-1]'')</ref> Multo post tempore, teste Daniele Jackson, creditur Antiquos milia annorum post "magnum cingulum stellarum" invenisse, "Auallonia" (Via Lactea) dictum, ubi imperium suum condiderunt. Ibidem etiam ''Astria Porta'' construxerunt, quae per totam Viam Lacteam distributae sunt.<ref name="Avalon">"[//en.wikipedia.org/wiki/Avalon_(Stargate_SG-1) Avalon]" (''[//en.wikipedia.org/wiki/Stargate_SG-1 Stargate SG-1]'')</ref> Insuper, Antiqui "naves seminales" miserunt, quibus Stargates ad alias galaxias disseminarent. Post eas missa est navis ''Fati'', quae in [[Cosmica radiatio micrometrica primordialis|Cosmica Radiatio Micrometrica Primordialis]] (Stargate Universi) exemplum ulterius investigaret. Inter planetas quos Antiqui inhabuerunt, erat Terra, quae ipsa ''Terra'' appellatur. Conditio Terrae in imperio Antiquorum ignota manet. Quoniam autem iste orbis primam Stargate habuit, postea in [[Antarctica]] reperta a [[Stargate SG-1|SG-1]], semper adfuisse videtur. Etiam cum genus humanum secundum in Terra denuo evolveretur, Terra fortasse inter vetustissimos planetas huius galaxiae fuit, si non vetustissimus.<ref name="Frozen">"[//en.wikipedia.org/wiki/Frozen_(Stargate_SG-1) Frozen]" (''[//en.wikipedia.org/wiki/Stargate_SG-1 Stargate SG-1]'')</ref> Porro, cum oratio novem-chevron navis Fati solum a Terra (quasi ex loco originis) dari posset, licet Stargate ibi clausus esset, constat Terram maximi fuisse ponderis, fortasse etiam caput imperii. Praeterea, olim ibi fuit una e magnis Urbibus Navibus Antiquorum, Atlantis, quae postea in Pegasi Galaxiam translata est, unde, post cladem per [[Wraith (species ficticia)|Wraith]] illatam, Antiqui ad Terram reversi sunt.<ref name="Rising">"[//en.wikipedia.org/wiki/Rising_(Stargate_Atlantis) Rising]" (''[//en.wikipedia.org/wiki/Stargate_Atlantis Stargate Atlantis]'')</ref> Inter ceteros planetas notos sunt Praclarush Taonas,<ref name="Lost City">"[//en.wikipedia.org/wiki/Lost_City_(Stargate_SG-1) Lost City]" (''[//en.wikipedia.org/wiki/Stargate_SG-1 Stargate SG-1]'')</ref> Dakara,<ref name="Reckoning">"[//en.wikipedia.org/wiki/Reckoning_(Stargate_SG-1) Reckoning]" (''[//en.wikipedia.org/wiki/Stargate_SG-1 Stargate SG-1]'')</ref> et Valos Cor.<ref name="The Pegasus Project">"[//en.wikipedia.org/wiki/The_Pegasus_Project_(Stargate_SG-1) The Pegasus Project]" (''[//en.wikipedia.org/wiki/Stargate_SG-1 Stargate SG-1]'')</ref> Quamquam in aliam galaxiam exulati, Antiqui cum suis fratribus remotis, Oribus, tamen aliquamdiu communicaverunt, quod ex inventione machinationis, quae cogitationes per ingentem spatium transmittebat, patet, tum in Via Lactea tum in eorum galaxia.<ref name="Origin">"[//en.wikipedia.org/wiki/Origin_(Stargate_SG-1) Origin]" (''[//en.wikipedia.org/wiki/Stargate_SG-1 Stargate SG-1]'')</ref> Nihilominus, duae partes hostes acerrimae permanserunt. Tandem, Antiqui peste terribili perierunt, quae magnam partem culturae in Via Lactea ab eis aedificatae delevit.<ref name="Window of Opportunity">"[//en.wikipedia.org/wiki/Window_of_Opportunity_(Stargate_SG-1) Window of Opportunity]" (''[//en.wikipedia.org/wiki/Stargate_SG-1 Stargate SG-1]'')</ref> Postea repertum est hanc pestem morbo similem esse quem Ori Priores in non credentes immittere solerent, unde Daniel Jackson coniecit Orios, antequam ascenderent, huius pestilentiae auctores fuisse.<ref name="The Powers That Be">"[//en.wikipedia.org/wiki/The_Powers_That_Be_(Stargate_SG-1) The Powers That Be]" (''[//en.wikipedia.org/wiki/Stargate_SG-1 Stargate SG-1]'')</ref> Nonnulli Antiqui, tempore quodam iter in praeteritum facere conati, pestem fugere frustra temptaverunt. Multi alii, Via Lactea relicta, iter in Pegasi Galaxiam fecerunt. Creditur eos, qui in Via Lactea manserunt, aut ascendisse aut mortuos esse. Tamen Anubis narravit Antiquos vitam in Via Lactea, post pestem, rursus excitare voluisse instrumento Dakara Superweapon, quo facto, genus humanum in Terra postea effloruisset.<ref name="Threads">"[//en.wikipedia.org/wiki/Threads_(Stargate_SG-1) Threads]" (''[//en.wikipedia.org/wiki/Stargate_SG-1 Stargate SG-1]'')</ref> === Pegasus Galaxia === Abhinc inter quinque et decem miliones annorum, nonnulli Antiqui e Terra recesserunt in navem suam, magnitudine civitatis, nomine "Atlantis," quae illo tempore in continente Antarctica posita erat. Causa discessionis eorum ignota manet, quamquam Daniel Jackson suspicatur eos, velut ceteros, effugisse pestem quae tum civilitatem eorum ad internecionem propellere videbatur. Alter ex Antiquis (a quibusdam investigatoribus postea "Ayiana" appellatus, quia in Antarctica perfecte conservatus inventus est) remansit. Cum Ayiana ipsa pestilentia Antiquorum infecta esset et, reviviscens, superesse visa sit, creditur hoc opinionem Jacksonianam confirmare. Postquam Antiqui in Pegasus Galaxiam pervenerunt, in tellure "Lantea" consederunt, seque "Lanteani" nominaverunt<ref name="The Defiant One">[//en.wikipedia.org/wiki/The_Defiant_One%23ep12 The Defiant One] ([//en.wikipedia.org/wiki/Stargate_Atlantis_(season_1) Stargate Atlantis (season 1)])</ref>; nonnumquam etiam "Atlantei" appellati sunt a sociis Expeditionis Atlantis, qui et ipsi interdum ab incolis Pegasus "Atlantei" vocitantur. Cum initialiter incolarum rationalium vacuum videretur, Antiqui homines per novam galaxiam diffuserunt et Stargates disperserunt, novos planetas tutantes atque interdum habitantes, suam veram identitatem plerumque celantes. Homines a Lanteanis originem ducere se credebant eosque "Maiores" appellabant. Tandem offensi sunt organismo leech simili, "[[Wraith (species ficticia)|Iratus]]" dicto, quod eximia facultate sanandi et immunologica pollebat. Pascendo hominibus (atque per incrementa evolutionis) illud genus notitias geneticas ex eisdem assumpsit et sensim in lamia-similes [[Wraith (species ficticia)|Wraith]] evasit.<ref name="Instinct">"[//en.wikipedia.org/wiki/Instinct_(Stargate_Atlantis) Instinct]" (''[//en.wikipedia.org/wiki/Stargate_Atlantis Stargate Atlantis]'')</ref> Etsi modus evolutionis eorum non plane clarus est, tamen Antiqui confessi sunt se quendam aditum praebuisse quo species illa oriri potuerit.<ref name="The Return">"[//en.wikipedia.org/wiki/The_Return_(Stargate_Atlantis) The Return]" (''[//en.wikipedia.org/wiki/Stargate_Atlantis Stargate Atlantis]'')</ref> Wraith, longissimo tempore progressi, societatem provectam sed violentam condiderunt, quod eorum ferox indoles atque pugnax animus cum immensa multitudine hominum coniunctus eos formidabiles adversarios effecit. Antiqui, cum primum Wraith conscios reperissent, sociam quandam legationem illuc miserunt, sed illae naves fraude oppressae et destructae sunt. Inde bellum coepit inter Antiquos et Wraith, et quamvis Antiqui scientia atque arte multo superiores essent, sola multitudine Wraith eos superaverunt. Post bellum per saecula actum, Wraith universos planetas Pegasus Galaxiae expugnaverunt nisi unam urbem arcemque eorum, Atlantis, cuius scuto potentissimo protegebatur. Antiqui Wraith impetus per complura saecula arcere potuerunt, sed tandem, defessis viribus, intra urbem se concluserunt et, cum scirent diutius obsidionem non posse sustinere, decreverunt se ex Pegasus Galaxia discessuros. Ultimis temporibus conati sunt desperatione magis audacia consilia adhibere, ut "Projectum Arcturus," qua inefficaciter nisus sunt nullam puncti industriam e natura rerum extrahere, sed calamitatem effecerunt, planeta Doranda una cum multis Antiquis everso.<ref name="Trinity">"[//en.wikipedia.org/wiki/Trinity_(Stargate_Atlantis) Trinity]" (''[//en.wikipedia.org/wiki/Stargate_Atlantis Stargate Atlantis]'')</ref> Paraverunt etiam nanita, quae Wraith in ipso cellularum gradu exstinguerent, his datis codicibus ferocibus quibus Wraith necari possent. Eadem nanita, in speciem humanam mutata, genus Asuranum creaverunt. Quamvis Antiqui eorum ferocitatem ex programmate tollere niterentur, cum intellexissent Asuranos numquam fideles fore, eos prope exstinxerunt. Ne tamen omnem memoriam eorum delerent, Antiqui in Atlantis indicia Asuranorum delevisse referuntur, excepta eorum porta stellari. Paucissimi naniti superfuerunt, qui, secunda evolutio facta, novam Asuranorum societatem iterum excitaverunt.<ref name="Progeny">"[//en.wikipedia.org/wiki/Progeny_(Stargate_Atlantis) Progeny]" (''[//en.wikipedia.org/wiki/Stargate_Atlantis Stargate Atlantis]'')</ref> Creditur Asurani etiam nano-virus creavisse, quo genus humanum occiderent, sperantes Wraith cibariorum inopia vexari. Huiusce morbi exemplum, quod homines in hallucinationes agit et denique aneurysma cerebri generat, in laboratorio Atlantis reperiebatur. Ianus, quidam scientiarum peritus Antiquus, etiam instrumentum condidit "Attero" dictum, quod certa subspatii frequentia emissum naves Wraith in hyper-spatium intrare conantes frangeret. Demum, cum eadem frequentia explosiones in Stargates activis excitaret, illud consilium interdictum atque iussum est destruendum; Ianus autem, neglegentia officii, id non perfecit. Antiqui quoque rationes excogitaverunt, quibus se vel alios ad ascensionem celerius perducerent. Ante bellum ultimam desperationem attingeret, in quodam planeta hospitali, partem eius intra tempus-dilatationis agrum clauserunt, quo ibi degentes ad meditandum se conferrent in spem ascensionis, dum reliqua regio Wraith infestaretur.<ref name="Epiphany">"[//en.wikipedia.org/wiki/Epiphany_(Stargate_Atlantis) Epiphany]" (''[//en.wikipedia.org/wiki/Stargate_Atlantis Stargate Atlantis]'')</ref> In Atlantis quoque machinam "DNA Resequencer" exstruxerunt, qua hominum DNA ita mutaretur, ut ascendendi partes physiologicas expleret, sed varii exitus ex hoc incepto secuti sunt.<ref name="Tao of Rodney">"[//en.wikipedia.org/wiki/Tao_of_Rodney_(Stargate_Atlantis) Tao of Rodney]" (''[//en.wikipedia.org/wiki/Stargate_Atlantis Stargate Atlantis]'')</ref> Denique, intellecta belli fortuna adversa, qui nondum ascenderant Antiqui decreverunt ad Terram reverti, ubi olim per miliones annorum habitaverant. Dum profectionem parabant, Dr. Elizabeth Weir ex futuro in "Desultore" mutato apparuit. Summus Concilium Atlantis, ne historia plus turbaretur, Ianum, qui machinam illam construxerat, iussit memoriam eius corrumpere. Praeterea, Weir oblata est facultas cum Antiquis ad Terram redire; at illa in tempus suum redire non potuit. Ianus, tamen, ut urbem servaret, trium ZPMs seriem ita instituit, ut Weir postea in stasi cyclo eas regereret. Antiqui ergo urbem per Stargate deseruerunt, sperantes posteros suos tandem inventuros.<ref name="Before I Sleep">"[//en.wikipedia.org/wiki/Before_I_Sleep_(Stargate_Atlantis) Before I Sleep]" (''[//en.wikipedia.org/wiki/Stargate_Atlantis Stargate Atlantis]'')</ref> Nonnulli, qui in Pegasus Galaxia relictis fortunis manserunt, reliquam vitam cum hominibus degere aut ascendere potuerunt. Saltem unum coetum trium hominum conatum esse dicunt ad Terram reverti, cum navis eorum hyperpropulsione deleta esset, sublux vectura celeritatem lucis prope attingente (99.9%) usi, sed eorum eventus incertus permanet. === Redire ad lacteum === Post Antiquis reversus est in Terram, et invenitur tantum dura environment et primitiva habitatores. Creditum est, quod non erat spes restituendi eorum priores cultu. Sic et expandi ad longinqua terrarum et adiuvetur ut frequentare eos. Alii, esset abire in tellure per Stargate sita in Antarctica, forte quaerens vivere diebus eorum in remotis mundi in Via Lactea. Reliquum elegit solitudo, in qua ad meditandum et quaerere fractal. Hoc tandem ducunt ad spiritualem ascensionem aliqua. Illis Antiquis, qui mansit in Terra, et interbred cum homines pertransiit, in Antiquis Technicae Actus gene quippe homines de Terra, sicut eorum "Secundo Evolutione" tam dare, cultus ad homines. Sunt etiam laicorum culturae fundamenta per viam Indo-Europaeae linguae. Per hoc culturae et linguae hereditatem multi Romani fabulis erant etiam permoti Antiquis, ut fabula "Antiqua sunt, ascendit ad Caelos". Secundum fabularis, Romanos didicit quam aedificare itineribus "Antiqua Sunt," in imitationis "astria porta" constructum est ab antiquis.<ref name="The Fifth Race">"[//en.wikipedia.org/wiki/The_Fifth_Race_(Stargate_SG-1) The Fifth Race]" (''[//en.wikipedia.org/wiki/Stargate_SG-1 Stargate SG-1]'')</ref> Etenim, Daniel Jackson postea determinatur, quod Antiqua lingua quadam confusa similitudo [[Lingua Latina archaica|Vetus latina]]. Hoc erat primum inventa, cum Colonellus O'Neill totum database est Antiqua reconditorium scientia molestie in eius cerebro, post quam factus est impotens loquendo nihil aliud est, quam in Antiquis' lingua. Hanc vitalem intelligentiam, Dr. Jackson comparatur prius indecipherable Antiqua scripta, cum Vetus latina, factoring in millenniis de linguae egisse, et tandem potest producere eget translationibus multum. Post duos annos, Terra et a sinu circa spatium factus capti in repetita tempus ansa causatur a confusi sunt Antiqua tempus tellus. Tantum, O'Neill et Teal'c non erant afficitur, quia illi stabant iuxta consilium cum ansa coepit. Cum Dr. Jackson vulneribus ansam veniat, et non ad studium tempus tellus scriptis penitus ante eius memoria erat reset, solum electio erat enim, O'Neill et Teal'c discere Vetus latina/Antiqua lingua a Dr. Jackson in incrementum, gradus, usque dum didicit satis est reperire in natura fabrica. In Arthurian Fabulae erant etiam ostensum est moveri ab Antiquis, praesertim Antiquis Myrddin/[[Merlinus]], (dictus Moros, in Atlantis, ubi ipse virens Concilium ante Ascensionem), qui apparuit ascenderunt post reditum ex Atlantis, sed postea de-ascendit se ad creare telum qui potest perdere ascendit entia, quae speravit esset usus contra Ori. Merlini factus est Arthur' veneficus consiliarius in fabulae, et telum ipse succrevit factus est Sangraal vel Sancti Grail. Ipse etiam commissa sua secreta parva coetus nobiles, quae constabat ex [[Arthurus (rex)|Arthurus]] et Equites de [[Mensa Rotunda]]<ref name="Camelot">"[//en.wikipedia.org/wiki/Camelot_(Stargate_SG-1) Camelot]" (''[//en.wikipedia.org/wiki/Stargate_SG-1 Stargate SG-1]'')</ref> Quidam ex Antiquis, scilicet qui reliquit Terram, posuit in Societatem Quatuor Magna Gentibus possidet in se, Nox, Furlings et Asgard. Simul, qui creavit "verum" universalis lingua. Secundum scripta inventa in Heliopolis, hoc morsus duravit saecula.<ref name="The Torment of Tantalus">"[//en.wikipedia.org/wiki/The_Torment_of_Tantalus_(Stargate_SG-1) The Torment of Tantalus]" (''[//en.wikipedia.org/wiki/Stargate_SG-1 Stargate SG-1]'')</ref> === Recenti historia === Post Antiquis' ascension et permansit opponere eorum priores nemesi, Ori, qui etiam pervenit Fractal. Quamvis duae factiones erant deadlocked in fortitudine, Ori adhuc flectitur in perditione in Antiquis, et semel, et pro omnibus. In Antiquis probabiliter outnumbered et Ori, ut in agmine ascendit Ori non erant swelled per novum ascendants, potius se maluit hoard industria et ex sua mortali cultores, fossura potentia, ex hoc secundo evolutione hominis creavit, in suo galaxia colligere satis viribus, tandem, impetum in Antiquis. In responsione, in Antiquis elegit abscondere sua secunda evolutione creavit in Lactea Via ab Ori cum sola causa protegens Via Lactea homines esse coerced in magnis religiosam servitutem Ori, et sic usus est, ut a resource pro Ori ad talem se. Ad hunc finem etiam fortasse adducti consociationis [[ignis]], centralis icon Ori religio, cum daemonum simulacri. Adhuc, et noluit accipere directa actio propter suum stricte sui impositarum edictum sui determinationem. est etiam verisimile est, quod in Antiquis cognovit lubrico fastigio adjectio ad posse per viam cultus `Demittit` et intelligi, quod erat periculum, in hoc fiducia, dans Ori et postea Adria infirmitate non obstante `Deus`, sicut virtutes. Plures sunt exempla "demittit" orans et gratias agens est Antiquis/Maiores in Pegasus Galaxia. Ut "Turrim", etiam Antiquis exul in tellure, ubi populus adorare ei, ut "Athar" ''[[Stargate Atlantis]]'' episode, "Sanctuary." Primo ascendit esse semper congressi per Tau'ri erat Oma Desala, cum [[Stargate SG-1|SG-1]] pervenit in tellure Kheb in eorum quaerere Shifu, iuvenis filius Apophis et Sha're. In suis manere, dolor inventa a [[Buddhismus|Buddhist templum]], ubi unus monachus apparuit mansionem. Monachus locutus est in riddles, sed locutus est de ente dicitur ''Oma Desala'', nomen Daniel Jackson interpretatur "Naturae". Tandem, cum quadrigis parabat ad defendendum templum ex pluribus Jaffa bellatores, Daniel inventa non corporali esse viventem in Kheb.<ref name="Maternal Instinct">"[//en.wikipedia.org/wiki/Maternal_Instinct_(Stargate_SG-1) Maternal Instinct]" (''[//en.wikipedia.org/wiki/Stargate_SG-1 Stargate SG-1]'')</ref> Ipse tandem formavit alio vinculo cum Oma Desala, qui etiam auxiliatus est ei, ut ascendat in bis.<ref name="Meridian">"[//en.wikipedia.org/wiki/Meridian_(Stargate_SG-1) Meridian]" (''[//en.wikipedia.org/wiki/Stargate_SG-1 Stargate SG-1]'')</ref> Tribus post annis, Antiqua mulier, Ayiana, inventus gelida in Antarctica prope location of Antarctica Stargate. Illa revixit se cum acris, sed erat adhuc infectus peste, et mortuus est, lassus ex sanitatem SG-1, et alii ex Plaga. Videtur, esset relictus, in Antiquis quartus in Antarctica, portans in plaga, cum Atlantis reliqui Pegasus Galaxia. Cum Aurora genus fidelitas esset denudatum ab Daedalus, inter Pegasus et Via Lactea galaxia, in turba adhuc viveret. Ut navis erat permensus inter-galactic spatia inter Pegasus et Via Lactea Galaxies, prope [[Celeritas lucis|lucis celeritate]], nautas, nisi expertus, a paucis annis, quia tempus dilatationem effectum prope celeritas lucis iter, cum decedere Atlantis. Post cognita est, quod Atlantis superfuerant in Wraith, reposcis civitatem. Cum Asurans reversus est, et cepit civitatem, omnibus reliquis Antiquis erant. Post Daniel Jackson, et Vala Mal Doran imprudenter alerted Ori ad existentiam alius galaxia repleti homines, incipiens Ori incursio de Lactea Via, milia hominum erant conversi ad gravis Ori religio, pascens eos tantum magis potentia. Secundum Ori se, totam conversionem in Via Lactea, forte det illis satis vires perdere in Antiquis quondam peregrinus erat. Adhuc, maxime in Antiquis noluit intercedere, quamvis suum esse, est comminatus. Exceptiones etiam Morgan le Fey et Merlini. [[Stargate SG-1|SG-1]] tandem inventa Merlinus in stasis intra spelunca, in planeta sterilis. Erat et revixit per ipsum, et adiuuarent eos cum construens Sangraal, telum haberet disposuerat ad pugnam Ori. Quamvis ille ante mortuus potuit perficere consilium, ipse molestie necessaria notitia in a Armarium Scientiae.<ref name="The Quest">"[//en.wikipedia.org/wiki/The_Quest_(Stargate_SG-1) The Quest]" (''[//en.wikipedia.org/wiki/Stargate_SG-1 Stargate SG-1]'')</ref> Tandem, cum Sangraal erat completum, est Antiquis non intercedere divulgationem et licet ire ad Ori galaxia. In Sangraal fecit officium suum, et perdidit, quamvis Daniel Jackson, inquit, melius translationem esset "tollens ex vel neutralized", Ori.<ref name="Line in the Sand">"[//en.wikipedia.org/wiki/Line_in_the_Sand_(Stargate_SG-1) Line in the Sand]" (''[//en.wikipedia.org/wiki/Stargate_SG-1 Stargate SG-1]'')</ref> Adria, de facto dux Ori exercitu ascendit, accipiens in plena pallio defunctorum Ori. Cum homines de Lactea Via, iter ad Ori galaxia, et reperta in Arca Veritatis, Adria virtus erat signanter reducitur, cum Arca solebat "ostendo" verum ad Doci, et postea omnes Priors in domum suam, galaxia, quae posset Morgan, qui fuit exul ab Aliis, ad dimicandum Adria in aeternum bellum. == Lingua et scribendi ratio == [[Fasciculus:Ancient_alpahabet.png|thumb|Scriptum et numeralis ratio de Antiquis.]] [[Lingua]] ex Antiqui est praecursor [[Lingua Latina|latine]], sed tamen est distincta. Multa sunt similitudines inter duas linguas, et aliquis cum honestam scientiam linguae latinae, ut, dato tempore et usu, posse intelligere, Antiqua ut. In Antiqua lingua et scribendi ratio est quoque adsuescuntur per Ori , et eorum imitatores, qui in eadem prosapia. Cum [[Wraith (species ficticia)|Wraiths]] creata sunt ab [[Wraith (species ficticia)|Wraith]] absorbuit Antiqua [[DNA]], lingua ex Wraith esse videtur inde Antiqua lingua, et duo eadem scribendi ratio. In lingua ex Wraith est ergo relative facilis ad transferendum a peritis Antiquis oratoribus.<ref name="The Gift">"[//en.wikipedia.org/wiki/The_Gift_(Stargate_Atlantis) The Gift]" (''[//en.wikipedia.org/wiki/Stargate_Atlantis Stargate Atlantis]'')</ref> == Persona == Quamquam pleraque ex Antiquis perventum ad ascensionem diu ante aurora tempor nisl in Terra, Tau'ri venit in contactum cum Antiquis pluries, tum ascendit, et corporali forma. Maxime corporali Antiquis erant congressi in Pegasus Galaxia, ubi eorum imperio, concidisse, nisi quidam 10,000 annis. Item, quidam Antiquis auxiliatus homines in inferioribus planis esse ascendere, sicut Oma Desala auxiliatus Daniel Jackson. ==Notae== <references/> == Nexus externi == * [http://stargate.wikia.com/wiki/Ancients The Ancients] at ''Stargate'' Wiki * [http://www.stargate-sg1-solutions.com/wiki/Ancients The Ancients] at ''Stargate'' Wiki * [https://web.archive.org/web/20130127061001/http://gateworld.net/omnipedia/races/links/ancients.shtml The Ancients] at GateWorld Omnipedia * [[iarchive:Matthaeum-AncientTextStargate|"The Gospel of Matthew, translated into 'Ancient'"]] at Archive.org [[Categoria:Species e Stargate]] cu5y65645qz6lo2h5jtb7dpysy5mnja 3969463 3969452 2026-07-02T02:56:58Z Jondel 452 3969463 wikitext text/x-wiki <!-- Textus correctus a Claude.ai: Emendationes grammaticae et orthographicae textus originalis de Antiquis ex opere televisifico "Stargate". Correctiones incluserunt casus, genera, numeros, et syntaxin Latinam appropriatam. --> {{Latinitas|-5}} '''Ancients''' (in sua lingua ''Anquietas'') sunt [[Species (taxinomia)|genus]] humanoidum in [[Stargate (series)|''Stargate'']] fictione. Hoc nomine in [[Via lactea|Via Lactea]] noti sunt, dum '''Maiores''' et '''Lantiani''' in Pegasi galaxia appellantur. Antiqui sunt una ex duabus partibus Alteranorum; altera est Ori, qui in ''[[Stargate SG-1]]'' posterius apparent. In ''Stargate'' universo, Antiqui sunt species maxime technologice progressa omnium notarum. Antiqui per decem milia annorum evolverunt et ad progressum [[Technologia|technologicum]] multo ante [[Gens humana|homines]] in [[Tellus (planeta)|Tellure]] pervenerunt. In Via Lactea et Pegasi galaxiis ante ascensionem habitaverunt. Notissimi sunt quod [[Stargate (machina)|Portas Stellares]] construxerunt; magnos anulos qui [[Foramen vermis|vermium foramina]] ad iter faciendum creant. Portae Stellares communiter a Terrae hominibus, [[Goa'uld|Goa'uldis]] et [[Wraith (species ficticia)|Wraith]] in ''Stargate'' seriebus televisificis ad Viam Lacteam et Pegasum explorandas utuntur. == Historia == === In Antiquis et Ori === Multis abhinc milibus annorum, prima hominum species ex evolutione orta, quae Alterani appellabantur (a [[Lingua Latina|Latinis]] ''alteri'', "alii", dicti, quamquam in canone ex Antiqua lingua ipsorum proficiscuntur), in longinqua et ignota galaxia vixerunt, dum gradatim ad ascensionem per evolutionem progrediebantur. Tempore procedente, hi, qui postea Ori atque Antiqui sunt vocati, in una societate morabantur neque inter se distinguebantur. Verum, exorta est dissensio philosophica. Progressu temporis, Ori in religione sua vehementius exarserunt, dum Antiqui potius scientiae favere coeperunt. Tandem adeo sententiae discrepabant, ut in duas factiones scissi inter se pugnare inciperent, quod in Oriorum conatu Antiquos delendi summum fastigium attigit. Proelium fugientes, Antiqui maluerunt galaxiam suam deserere novamque sedem quaerere. Ori autem, eorum discessu ad suos usus verso, in Libro Originis narraverunt Antiquos in monte infesto malum continuisse, quod, monte collapsu, sepultum esse.<ref name="The Fourth Horseman">"[//en.wikipedia.org/wiki/The_Fourth_Horseman_(Stargate_SG-1) The Fourth Horseman]" (''[//en.wikipedia.org/wiki/Stargate_SG-1 Stargate SG-1]'')</ref> Multo post tempore, teste Daniele Jackson, creditur Antiquos milia annorum post "magnum cingulum stellarum" invenisse, "Auallonia" (Via Lactea) dictum, ubi imperium suum condiderunt. Ibidem etiam ''Astria Porta'' construxerunt, quae per totam Viam Lacteam distributae sunt.<ref name="Avalon">"[//en.wikipedia.org/wiki/Avalon_(Stargate_SG-1) Avalon]" (''[//en.wikipedia.org/wiki/Stargate_SG-1 Stargate SG-1]'')</ref> Insuper, Antiqui "naves seminales" miserunt, quibus Stargates ad alias galaxias disseminarent. Post eas missa est navis ''Fati'', quae in [[Cosmica radiatio micrometrica primordialis|Cosmica Radiatio Micrometrica Primordialis]] (Stargate Universi) exemplum ulterius investigaret. Inter planetas quos Antiqui inhabuerunt, erat Terra, quae ipsa ''Terra'' appellatur. Conditio Terrae in imperio Antiquorum ignota manet. Quoniam autem iste orbis primam Stargate habuit, postea in [[Antarctica]] reperta a [[Stargate SG-1|SG-1]], semper adfuisse videtur. Etiam cum genus humanum secundum in Terra denuo evolveretur, Terra fortasse inter vetustissimos planetas huius galaxiae fuit, si non vetustissimus.<ref name="Frozen">"[//en.wikipedia.org/wiki/Frozen_(Stargate_SG-1) Frozen]" (''[//en.wikipedia.org/wiki/Stargate_SG-1 Stargate SG-1]'')</ref> Porro, cum oratio novem-chevron navis Fati solum a Terra (quasi ex loco originis) dari posset, licet Stargate ibi clausus esset, constat Terram maximi fuisse ponderis, fortasse etiam caput imperii. Praeterea, olim ibi fuit una e magnis Urbibus Navibus Antiquorum, Atlantis, quae postea in Pegasi Galaxiam translata est, unde, post cladem per [[Wraith (species ficticia)|Wraith]] illatam, Antiqui ad Terram reversi sunt.<ref name="Rising">"[//en.wikipedia.org/wiki/Rising_(Stargate_Atlantis) Rising]" (''[//en.wikipedia.org/wiki/Stargate_Atlantis Stargate Atlantis]'')</ref> Inter ceteros planetas notos sunt Praclarush Taonas,<ref name="Lost City">"[//en.wikipedia.org/wiki/Lost_City_(Stargate_SG-1) Lost City]" (''[//en.wikipedia.org/wiki/Stargate_SG-1 Stargate SG-1]'')</ref> Dakara,<ref name="Reckoning">"[//en.wikipedia.org/wiki/Reckoning_(Stargate_SG-1) Reckoning]" (''[//en.wikipedia.org/wiki/Stargate_SG-1 Stargate SG-1]'')</ref> et Valos Cor.<ref name="The Pegasus Project">"[//en.wikipedia.org/wiki/The_Pegasus_Project_(Stargate_SG-1) The Pegasus Project]" (''[//en.wikipedia.org/wiki/Stargate_SG-1 Stargate SG-1]'')</ref> Quamquam in aliam galaxiam exulati, Antiqui cum suis fratribus remotis, Oribus, tamen aliquamdiu communicaverunt, quod ex inventione machinationis, quae cogitationes per ingentem spatium transmittebat, patet, tum in Via Lactea tum in eorum galaxia.<ref name="Origin">"[//en.wikipedia.org/wiki/Origin_(Stargate_SG-1) Origin]" (''[//en.wikipedia.org/wiki/Stargate_SG-1 Stargate SG-1]'')</ref> Nihilominus, duae partes hostes acerrimae permanserunt. Tandem, Antiqui peste terribili perierunt, quae magnam partem culturae in Via Lactea ab eis aedificatae delevit.<ref name="Window of Opportunity">"[//en.wikipedia.org/wiki/Window_of_Opportunity_(Stargate_SG-1) Window of Opportunity]" (''[//en.wikipedia.org/wiki/Stargate_SG-1 Stargate SG-1]'')</ref> Postea repertum est hanc pestem morbo similem esse quem Ori Priores in non credentes immittere solerent, unde Daniel Jackson coniecit Orios, antequam ascenderent, huius pestilentiae auctores fuisse.<ref name="The Powers That Be">"[//en.wikipedia.org/wiki/The_Powers_That_Be_(Stargate_SG-1) The Powers That Be]" (''[//en.wikipedia.org/wiki/Stargate_SG-1 Stargate SG-1]'')</ref> Nonnulli Antiqui, tempore quodam iter in praeteritum facere conati, pestem fugere frustra temptaverunt. Multi alii, Via Lactea relicta, iter in Pegasi Galaxiam fecerunt. Creditur eos, qui in Via Lactea manserunt, aut ascendisse aut mortuos esse. Tamen Anubis narravit Antiquos vitam in Via Lactea, post pestem, rursus excitare voluisse instrumento Dakara Superweapon, quo facto, genus humanum in Terra postea effloruisset.<ref name="Threads">"[//en.wikipedia.org/wiki/Threads_(Stargate_SG-1) Threads]" (''[//en.wikipedia.org/wiki/Stargate_SG-1 Stargate SG-1]'')</ref> === Pegasus Galaxia === Abhinc inter quinque et decem miliones annorum, nonnulli Antiqui e Terra recesserunt in navem suam, magnitudine civitatis, nomine "Atlantis," quae illo tempore in continente Antarctica posita erat. Causa discessionis eorum ignota manet, quamquam Daniel Jackson suspicatur eos, velut ceteros, effugisse pestem quae tum civilitatem eorum ad internecionem propellere videbatur. Alter ex Antiquis (a quibusdam investigatoribus postea "Ayiana" appellatus, quia in Antarctica perfecte conservatus inventus est) remansit. Cum Ayiana ipsa pestilentia Antiquorum infecta esset et, reviviscens, superesse visa sit, creditur hoc opinionem Jacksonianam confirmare. Postquam Antiqui in Pegasus Galaxiam pervenerunt, in tellure "Lantea" consederunt, seque "Lanteani" nominaverunt<ref name="The Defiant One">[//en.wikipedia.org/wiki/The_Defiant_One%23ep12 The Defiant One] ([//en.wikipedia.org/wiki/Stargate_Atlantis_(season_1) Stargate Atlantis (season 1)])</ref>; nonnumquam etiam "Atlantei" appellati sunt a sociis Expeditionis Atlantis, qui et ipsi interdum ab incolis Pegasus "Atlantei" vocitantur. Cum initialiter incolarum rationalium vacuum videretur, Antiqui homines per novam galaxiam diffuserunt et Stargates disperserunt, novos planetas tutantes atque interdum habitantes, suam veram identitatem plerumque celantes. Homines a Lanteanis originem ducere se credebant eosque "Maiores" appellabant. Tandem offensi sunt organismo leech simili, "[[Wraith (species ficticia)|Iratus]]" dicto, quod eximia facultate sanandi et immunologica pollebat. Pascendo hominibus (atque per incrementa evolutionis) illud genus notitias geneticas ex eisdem assumpsit et sensim in lamia-similes [[Wraith (species ficticia)|Wraith]] evasit.<ref name="Instinct">"[//en.wikipedia.org/wiki/Instinct_(Stargate_Atlantis) Instinct]" (''[//en.wikipedia.org/wiki/Stargate_Atlantis Stargate Atlantis]'')</ref> Etsi modus evolutionis eorum non plane clarus est, tamen Antiqui confessi sunt se quendam aditum praebuisse quo species illa oriri potuerit.<ref name="The Return">"[//en.wikipedia.org/wiki/The_Return_(Stargate_Atlantis) The Return]" (''[//en.wikipedia.org/wiki/Stargate_Atlantis Stargate Atlantis]'')</ref> Wraith, longissimo tempore progressi, societatem provectam sed violentam condiderunt, quod eorum ferox indoles atque pugnax animus cum immensa multitudine hominum coniunctus eos formidabiles adversarios effecit. Antiqui, cum primum Wraith conscios reperissent, sociam quandam legationem illuc miserunt, sed illae naves fraude oppressae et destructae sunt. Inde bellum coepit inter Antiquos et Wraith, et quamvis Antiqui scientia atque arte multo superiores essent, sola multitudine Wraith eos superaverunt. Post bellum per saecula actum, Wraith universos planetas Pegasus Galaxiae expugnaverunt nisi unam urbem arcemque eorum, Atlantis, cuius scuto potentissimo protegebatur. Antiqui Wraith impetus per complura saecula arcere potuerunt, sed tandem, defessis viribus, intra urbem se concluserunt et, cum scirent diutius obsidionem non posse sustinere, decreverunt se ex Pegasus Galaxia discessuros. Ultimis temporibus conati sunt desperatione magis audacia consilia adhibere, ut "Projectum Arcturus," qua inefficaciter nisus sunt nullam puncti industriam e natura rerum extrahere, sed calamitatem effecerunt, planeta Doranda una cum multis Antiquis everso.<ref name="Trinity">"[//en.wikipedia.org/wiki/Trinity_(Stargate_Atlantis) Trinity]" (''[//en.wikipedia.org/wiki/Stargate_Atlantis Stargate Atlantis]'')</ref> Paraverunt etiam nanita, quae Wraith in ipso cellularum gradu exstinguerent, his datis codicibus ferocibus quibus Wraith necari possent. Eadem nanita, in speciem humanam mutata, genus Asuranum creaverunt. Quamvis Antiqui eorum ferocitatem ex programmate tollere niterentur, cum intellexissent Asuranos numquam fideles fore, eos prope exstinxerunt. Ne tamen omnem memoriam eorum delerent, Antiqui in Atlantis indicia Asuranorum delevisse referuntur, excepta eorum porta stellari. Paucissimi naniti superfuerunt, qui, secunda evolutio facta, novam Asuranorum societatem iterum excitaverunt.<ref name="Progeny">"[//en.wikipedia.org/wiki/Progeny_(Stargate_Atlantis) Progeny]" (''[//en.wikipedia.org/wiki/Stargate_Atlantis Stargate Atlantis]'')</ref> Creditur Asurani etiam nano-virus creavisse, quo genus humanum occiderent, sperantes Wraith cibariorum inopia vexari. Huiusce morbi exemplum, quod homines in hallucinationes agit et denique aneurysma cerebri generat, in laboratorio Atlantis reperiebatur. Ianus, quidam scientiarum peritus Antiquus, etiam instrumentum condidit "Attero" dictum, quod certa subspatii frequentia emissum naves Wraith in hyper-spatium intrare conantes frangeret. Demum, cum eadem frequentia explosiones in Stargates activis excitaret, illud consilium interdictum atque iussum est destruendum; Ianus autem, neglegentia officii, id non perfecit. Antiqui quoque rationes excogitaverunt, quibus se vel alios ad ascensionem celerius perducerent. Ante bellum ultimam desperationem attingeret, in quodam planeta hospitali, partem eius intra tempus-dilatationis agrum clauserunt, quo ibi degentes ad meditandum se conferrent in spem ascensionis, dum reliqua regio Wraith infestaretur.<ref name="Epiphany">"[//en.wikipedia.org/wiki/Epiphany_(Stargate_Atlantis) Epiphany]" (''[//en.wikipedia.org/wiki/Stargate_Atlantis Stargate Atlantis]'')</ref> In Atlantis quoque machinam "DNA Resequencer" exstruxerunt, qua hominum DNA ita mutaretur, ut ascendendi partes physiologicas expleret, sed varii exitus ex hoc incepto secuti sunt.<ref name="Tao of Rodney">"[//en.wikipedia.org/wiki/Tao_of_Rodney_(Stargate_Atlantis) Tao of Rodney]" (''[//en.wikipedia.org/wiki/Stargate_Atlantis Stargate Atlantis]'')</ref> Denique, intellecta belli fortuna adversa, qui nondum ascenderant Antiqui decreverunt ad Terram reverti, ubi olim per miliones annorum habitaverant. Dum profectionem parabant, Dr. Elizabeth Weir ex futuro in "Desultore" mutato apparuit. Summus Concilium Atlantis, ne historia plus turbaretur, Ianum, qui machinam illam construxerat, iussit memoriam eius corrumpere. Praeterea, Weir oblata est facultas cum Antiquis ad Terram redire; at illa in tempus suum redire non potuit. Ianus, tamen, ut urbem servaret, trium ZPMs seriem ita instituit, ut Weir postea in stasi cyclo eas regereret. Antiqui ergo urbem per Stargate deseruerunt, sperantes posteros suos tandem inventuros.<ref name="Before I Sleep">"[//en.wikipedia.org/wiki/Before_I_Sleep_(Stargate_Atlantis) Before I Sleep]" (''[//en.wikipedia.org/wiki/Stargate_Atlantis Stargate Atlantis]'')</ref> Nonnulli, qui in Pegasus Galaxia relictis fortunis manserunt, reliquam vitam cum hominibus degere aut ascendere potuerunt. Saltem unum coetum trium hominum conatum esse dicunt ad Terram reverti, cum navis eorum hyperpropulsione deleta esset, sublux vectura celeritatem lucis prope attingente (99.9%) usi, sed eorum eventus incertus permanet. === Redire ad lacteum === Post Antiquis reversus est in Terram, et invenitur tantum dura environment et primitiva habitatores. Creditum est, quod non erat spes restituendi eorum priores cultu. Sic et expandi ad longinqua terrarum et adiuvetur ut frequentare eos. Alii, esset abire in tellure per Stargate sita in Antarctica, forte quaerens vivere diebus eorum in remotis mundi in Via Lactea. Reliquum elegit solitudo, in qua ad meditandum et quaerere fractal. Hoc tandem ducunt ad spiritualem ascensionem aliqua. Illis Antiquis, qui mansit in Terra, et interbred cum homines pertransiit, in Antiquis Technicae Actus gene quippe homines de Terra, sicut eorum "Secundo Evolutione" tam dare, cultus ad homines. Sunt etiam laicorum culturae fundamenta per viam Indo-Europaeae linguae. Per hoc culturae et linguae hereditatem multi Romani fabulis erant etiam permoti Antiquis, ut fabula "Antiqua sunt, ascendit ad Caelos". Secundum fabularis, Romanos didicit quam aedificare itineribus "Antiqua Sunt," in imitationis "astria porta" constructum est ab antiquis.<ref name="The Fifth Race">"[//en.wikipedia.org/wiki/The_Fifth_Race_(Stargate_SG-1) The Fifth Race]" (''[//en.wikipedia.org/wiki/Stargate_SG-1 Stargate SG-1]'')</ref> Etenim, Daniel Jackson postea determinatur, quod Antiqua lingua quadam confusa similitudo [[Lingua Latina archaica|Vetus latina]]. Hoc erat primum inventa, cum Colonellus O'Neill totum database est Antiqua reconditorium scientia molestie in eius cerebro, post quam factus est impotens loquendo nihil aliud est, quam in Antiquis' lingua. Hanc vitalem intelligentiam, Dr. Jackson comparatur prius indecipherable Antiqua scripta, cum Vetus latina, factoring in millenniis de linguae egisse, et tandem potest producere eget translationibus multum. Post duos annos, Terra et a sinu circa spatium factus capti in repetita tempus ansa causatur a confusi sunt Antiqua tempus tellus. Tantum, O'Neill et Teal'c non erant afficitur, quia illi stabant iuxta consilium cum ansa coepit. Cum Dr. Jackson vulneribus ansam veniat, et non ad studium tempus tellus scriptis penitus ante eius memoria erat reset, solum electio erat enim, O'Neill et Teal'c discere Vetus latina/Antiqua lingua a Dr. Jackson in incrementum, gradus, usque dum didicit satis est reperire in natura fabrica. In Arthurian Fabulae erant etiam ostensum est moveri ab Antiquis, praesertim Antiquis Myrddin/[[Merlinus]], (dictus Moros, in Atlantis, ubi ipse virens Concilium ante Ascensionem), qui apparuit ascenderunt post reditum ex Atlantis, sed postea de-ascendit se ad creare telum qui potest perdere ascendit entia, quae speravit esset usus contra Ori. Merlini factus est Arthur' veneficus consiliarius in fabulae, et telum ipse succrevit factus est Sangraal vel Sancti Grail. Ipse etiam commissa sua secreta parva coetus nobiles, quae constabat ex [[Arthurus (rex)|Arthurus]] et Equites de [[Mensa Rotunda]]<ref name="Camelot">"[//en.wikipedia.org/wiki/Camelot_(Stargate_SG-1) Camelot]" (''[//en.wikipedia.org/wiki/Stargate_SG-1 Stargate SG-1]'')</ref> Quidam ex Antiquis, scilicet qui reliquit Terram, posuit in Societatem Quatuor Magna Gentibus possidet in se, Nox, Furlings et Asgard. Simul, qui creavit "verum" universalis lingua. Secundum scripta inventa in Heliopolis, hoc morsus duravit saecula.<ref name="The Torment of Tantalus">"[//en.wikipedia.org/wiki/The_Torment_of_Tantalus_(Stargate_SG-1) The Torment of Tantalus]" (''[//en.wikipedia.org/wiki/Stargate_SG-1 Stargate SG-1]'')</ref> === Recenti historia === Post Antiquis' ascension et permansit opponere eorum priores nemesi, Ori, qui etiam pervenit Fractal. Quamvis duae factiones erant deadlocked in fortitudine, Ori adhuc flectitur in perditione in Antiquis, et semel, et pro omnibus. In Antiquis probabiliter outnumbered et Ori, ut in agmine ascendit Ori non erant swelled per novum ascendants, potius se maluit hoard industria et ex sua mortali cultores, fossura potentia, ex hoc secundo evolutione hominis creavit, in suo galaxia colligere satis viribus, tandem, impetum in Antiquis. In responsione, in Antiquis elegit abscondere sua secunda evolutione creavit in Lactea Via ab Ori cum sola causa protegens Via Lactea homines esse coerced in magnis religiosam servitutem Ori, et sic usus est, ut a resource pro Ori ad talem se. Ad hunc finem etiam fortasse adducti consociationis [[ignis]], centralis icon Ori religio, cum daemonum simulacri. Adhuc, et noluit accipere directa actio propter suum stricte sui impositarum edictum sui determinationem. est etiam verisimile est, quod in Antiquis cognovit lubrico fastigio adjectio ad posse per viam cultus `Demittit` et intelligi, quod erat periculum, in hoc fiducia, dans Ori et postea Adria infirmitate non obstante `Deus`, sicut virtutes. Plures sunt exempla "demittit" orans et gratias agens est Antiquis/Maiores in Pegasus Galaxia. Ut "Turrim", etiam Antiquis exul in tellure, ubi populus adorare ei, ut "Athar" ''[[Stargate Atlantis]]'' episode, "Sanctuary." Primo ascendit esse semper congressi per Tau'ri erat Oma Desala, cum [[Stargate SG-1|SG-1]] pervenit in tellure Kheb in eorum quaerere Shifu, iuvenis filius Apophis et Sha're. In suis manere, dolor inventa a [[Buddhismus|Buddhist templum]], ubi unus monachus apparuit mansionem. Monachus locutus est in riddles, sed locutus est de ente dicitur ''Oma Desala'', nomen Daniel Jackson interpretatur "Naturae". Tandem, cum quadrigis parabat ad defendendum templum ex pluribus Jaffa bellatores, Daniel inventa non corporali esse viventem in Kheb.<ref name="Maternal Instinct">"[//en.wikipedia.org/wiki/Maternal_Instinct_(Stargate_SG-1) Maternal Instinct]" (''[//en.wikipedia.org/wiki/Stargate_SG-1 Stargate SG-1]'')</ref> Ipse tandem formavit alio vinculo cum Oma Desala, qui etiam auxiliatus est ei, ut ascendat in bis.<ref name="Meridian">"[//en.wikipedia.org/wiki/Meridian_(Stargate_SG-1) Meridian]" (''[//en.wikipedia.org/wiki/Stargate_SG-1 Stargate SG-1]'')</ref> Tribus post annis, Antiqua mulier, Ayiana, inventus gelida in Antarctica prope location of Antarctica Stargate. Illa revixit se cum acris, sed erat adhuc infectus peste, et mortuus est, lassus ex sanitatem SG-1, et alii ex Plaga. Videtur, esset relictus, in Antiquis quartus in Antarctica, portans in plaga, cum Atlantis reliqui Pegasus Galaxia. Cum Aurora genus fidelitas esset denudatum ab Daedalus, inter Pegasus et Via Lactea galaxia, in turba adhuc viveret. Ut navis erat permensus inter-galactic spatia inter Pegasus et Via Lactea Galaxies, prope [[Celeritas lucis|lucis celeritate]], nautas, nisi expertus, a paucis annis, quia tempus dilatationem effectum prope celeritas lucis iter, cum decedere Atlantis. Post cognita est, quod Atlantis superfuerant in Wraith, reposcis civitatem. Cum Asurans reversus est, et cepit civitatem, omnibus reliquis Antiquis erant. Post Daniel Jackson, et Vala Mal Doran imprudenter alerted Ori ad existentiam alius galaxia repleti homines, incipiens Ori incursio de Lactea Via, milia hominum erant conversi ad gravis Ori religio, pascens eos tantum magis potentia. Secundum Ori se, totam conversionem in Via Lactea, forte det illis satis vires perdere in Antiquis quondam peregrinus erat. Adhuc, maxime in Antiquis noluit intercedere, quamvis suum esse, est comminatus. Exceptiones etiam Morgan le Fey et Merlini. [[Stargate SG-1|SG-1]] tandem inventa Merlinus in stasis intra spelunca, in planeta sterilis. Erat et revixit per ipsum, et adiuuarent eos cum construens Sangraal, telum haberet disposuerat ad pugnam Ori. Quamvis ille ante mortuus potuit perficere consilium, ipse molestie necessaria notitia in a Armarium Scientiae.<ref name="The Quest">"[//en.wikipedia.org/wiki/The_Quest_(Stargate_SG-1) The Quest]" (''[//en.wikipedia.org/wiki/Stargate_SG-1 Stargate SG-1]'')</ref> Tandem, cum Sangraal erat completum, est Antiquis non intercedere divulgationem et licet ire ad Ori galaxia. In Sangraal fecit officium suum, et perdidit, quamvis Daniel Jackson, inquit, melius translationem esset "tollens ex vel neutralized", Ori.<ref name="Line in the Sand">"[//en.wikipedia.org/wiki/Line_in_the_Sand_(Stargate_SG-1) Line in the Sand]" (''[//en.wikipedia.org/wiki/Stargate_SG-1 Stargate SG-1]'')</ref> Adria, de facto dux Ori exercitu ascendit, accipiens in plena pallio defunctorum Ori. Cum homines de Lactea Via, iter ad Ori galaxia, et reperta in Arca Veritatis, Adria virtus erat signanter reducitur, cum Arca solebat "ostendo" verum ad Doci, et postea omnes Priors in domum suam, galaxia, quae posset Morgan, qui fuit exul ab Aliis, ad dimicandum Adria in aeternum bellum. == Lingua et scribendi ratio == [[Fasciculus:Ancient_alpahabet.png|thumb|Scriptum et numeralis ratio de Antiquis.]] [[Lingua]] ex Antiqui est praecursor [[Lingua Latina|latine]], sed tamen est distincta. Multa sunt similitudines inter duas linguas, et aliquis cum honestam scientiam linguae latinae, ut, dato tempore et usu, posse intelligere, Antiqua ut. In Antiqua lingua et scribendi ratio est quoque adsuescuntur per Ori , et eorum imitatores, qui in eadem prosapia. Cum [[Wraith (species ficticia)|Wraiths]] creata sunt ab [[Wraith (species ficticia)|Wraith]] absorbuit Antiqua [[DNA]], lingua ex Wraith esse videtur inde Antiqua lingua, et duo eadem scribendi ratio. In lingua ex Wraith est ergo relative facilis ad transferendum a peritis Antiquis oratoribus.<ref name="The Gift">"[//en.wikipedia.org/wiki/The_Gift_(Stargate_Atlantis) The Gift]" (''[//en.wikipedia.org/wiki/Stargate_Atlantis Stargate Atlantis]'')</ref> == Persona == Quamquam pleraque ex Antiquis perventum ad ascensionem diu ante aurora tempor nisl in Terra, Tau'ri venit in contactum cum Antiquis pluries, tum ascendit, et corporali forma. Maxime corporali Antiquis erant congressi in Pegasus Galaxia, ubi eorum imperio, concidisse, nisi quidam 10,000 annis. Item, quidam Antiquis auxiliatus homines in inferioribus planis esse ascendere, sicut Oma Desala auxiliatus Daniel Jackson. ==Notae== <references/> == Nexus externi == * [http://stargate.wikia.com/wiki/Ancients The Ancients] at ''Stargate'' Wiki * [http://www.stargate-sg1-solutions.com/wiki/Ancients The Ancients] at ''Stargate'' Wiki * [https://web.archive.org/web/20130127061001/http://gateworld.net/omnipedia/races/links/ancients.shtml The Ancients] at GateWorld Omnipedia * [[iarchive:Matthaeum-AncientTextStargate|"The Gospel of Matthew, translated into 'Ancient'"]] at Archive.org [[Categoria:Species e Stargate]] 18cz27nsiprt0d4dkb06wb8b8mi3wlv 3969481 3969463 2026-07-02T06:24:32Z Jondel 452 /* Pegasus Galaxia */ 3969481 wikitext text/x-wiki <!-- Textus correctus a Claude.ai: Emendationes grammaticae et orthographicae textus originalis de Antiquis ex opere televisifico "Stargate". Correctiones incluserunt casus, genera, numeros, et syntaxin Latinam appropriatam. --> {{Latinitas|-5}} '''Ancients''' (in sua lingua ''Anquietas'') sunt [[Species (taxinomia)|genus]] humanoidum in [[Stargate (series)|''Stargate'']] fictione. Hoc nomine in [[Via lactea|Via Lactea]] noti sunt, dum '''Maiores''' et '''Lantiani''' in Pegasi galaxia appellantur. Antiqui sunt una ex duabus partibus Alteranorum; altera est Ori, qui in ''[[Stargate SG-1]]'' posterius apparent. In ''Stargate'' universo, Antiqui sunt species maxime technologice progressa omnium notarum. Antiqui per decem milia annorum evolverunt et ad progressum [[Technologia|technologicum]] multo ante [[Gens humana|homines]] in [[Tellus (planeta)|Tellure]] pervenerunt. In Via Lactea et Pegasi galaxiis ante ascensionem habitaverunt. Notissimi sunt quod [[Stargate (machina)|Portas Stellares]] construxerunt; magnos anulos qui [[Foramen vermis|vermium foramina]] ad iter faciendum creant. Portae Stellares communiter a Terrae hominibus, [[Goa'uld|Goa'uldis]] et [[Wraith (species ficticia)|Wraith]] in ''Stargate'' seriebus televisificis ad Viam Lacteam et Pegasum explorandas utuntur. == Historia == === In Antiquis et Ori === Multis abhinc milibus annorum, prima hominum species ex evolutione orta, quae Alterani appellabantur (a [[Lingua Latina|Latinis]] ''alteri'', "alii", dicti, quamquam in canone ex Antiqua lingua ipsorum proficiscuntur), in longinqua et ignota galaxia vixerunt, dum gradatim ad ascensionem per evolutionem progrediebantur. Tempore procedente, hi, qui postea Ori atque Antiqui sunt vocati, in una societate morabantur neque inter se distinguebantur. Verum, exorta est dissensio philosophica. Progressu temporis, Ori in religione sua vehementius exarserunt, dum Antiqui potius scientiae favere coeperunt. Tandem adeo sententiae discrepabant, ut in duas factiones scissi inter se pugnare inciperent, quod in Oriorum conatu Antiquos delendi summum fastigium attigit. Proelium fugientes, Antiqui maluerunt galaxiam suam deserere novamque sedem quaerere. Ori autem, eorum discessu ad suos usus verso, in Libro Originis narraverunt Antiquos in monte infesto malum continuisse, quod, monte collapsu, sepultum esse.<ref name="The Fourth Horseman">"[//en.wikipedia.org/wiki/The_Fourth_Horseman_(Stargate_SG-1) The Fourth Horseman]" (''[//en.wikipedia.org/wiki/Stargate_SG-1 Stargate SG-1]'')</ref> Multo post tempore, teste Daniele Jackson, creditur Antiquos milia annorum post "magnum cingulum stellarum" invenisse, "Auallonia" (Via Lactea) dictum, ubi imperium suum condiderunt. Ibidem etiam ''Astria Porta'' construxerunt, quae per totam Viam Lacteam distributae sunt.<ref name="Avalon">"[//en.wikipedia.org/wiki/Avalon_(Stargate_SG-1) Avalon]" (''[//en.wikipedia.org/wiki/Stargate_SG-1 Stargate SG-1]'')</ref> Insuper, Antiqui "naves seminales" miserunt, quibus Stargates ad alias galaxias disseminarent. Post eas missa est navis ''Fati'', quae in [[Cosmica radiatio micrometrica primordialis|Cosmica Radiatio Micrometrica Primordialis]] (Stargate Universi) exemplum ulterius investigaret. Inter planetas quos Antiqui inhabuerunt, erat Terra, quae ipsa ''Terra'' appellatur. Conditio Terrae in imperio Antiquorum ignota manet. Quoniam autem iste orbis primam Stargate habuit, postea in [[Antarctica]] reperta a [[Stargate SG-1|SG-1]], semper adfuisse videtur. Etiam cum genus humanum secundum in Terra denuo evolveretur, Terra fortasse inter vetustissimos planetas huius galaxiae fuit, si non vetustissimus.<ref name="Frozen">"[//en.wikipedia.org/wiki/Frozen_(Stargate_SG-1) Frozen]" (''[//en.wikipedia.org/wiki/Stargate_SG-1 Stargate SG-1]'')</ref> Porro, cum oratio novem-chevron navis Fati solum a Terra (quasi ex loco originis) dari posset, licet Stargate ibi clausus esset, constat Terram maximi fuisse ponderis, fortasse etiam caput imperii. Praeterea, olim ibi fuit una e magnis Urbibus Navibus Antiquorum, Atlantis, quae postea in Pegasi Galaxiam translata est, unde, post cladem per [[Wraith (species ficticia)|Wraith]] illatam, Antiqui ad Terram reversi sunt.<ref name="Rising">"[//en.wikipedia.org/wiki/Rising_(Stargate_Atlantis) Rising]" (''[//en.wikipedia.org/wiki/Stargate_Atlantis Stargate Atlantis]'')</ref> Inter ceteros planetas notos sunt Praclarush Taonas,<ref name="Lost City">"[//en.wikipedia.org/wiki/Lost_City_(Stargate_SG-1) Lost City]" (''[//en.wikipedia.org/wiki/Stargate_SG-1 Stargate SG-1]'')</ref> Dakara,<ref name="Reckoning">"[//en.wikipedia.org/wiki/Reckoning_(Stargate_SG-1) Reckoning]" (''[//en.wikipedia.org/wiki/Stargate_SG-1 Stargate SG-1]'')</ref> et Valos Cor.<ref name="The Pegasus Project">"[//en.wikipedia.org/wiki/The_Pegasus_Project_(Stargate_SG-1) The Pegasus Project]" (''[//en.wikipedia.org/wiki/Stargate_SG-1 Stargate SG-1]'')</ref> Quamquam in aliam galaxiam exulati, Antiqui cum suis fratribus remotis, Oribus, tamen aliquamdiu communicaverunt, quod ex inventione machinationis, quae cogitationes per ingentem spatium transmittebat, patet, tum in Via Lactea tum in eorum galaxia.<ref name="Origin">"[//en.wikipedia.org/wiki/Origin_(Stargate_SG-1) Origin]" (''[//en.wikipedia.org/wiki/Stargate_SG-1 Stargate SG-1]'')</ref> Nihilominus, duae partes hostes acerrimae permanserunt. Tandem, Antiqui peste terribili perierunt, quae magnam partem culturae in Via Lactea ab eis aedificatae delevit.<ref name="Window of Opportunity">"[//en.wikipedia.org/wiki/Window_of_Opportunity_(Stargate_SG-1) Window of Opportunity]" (''[//en.wikipedia.org/wiki/Stargate_SG-1 Stargate SG-1]'')</ref> Postea repertum est hanc pestem morbo similem esse quem Ori Priores in non credentes immittere solerent, unde Daniel Jackson coniecit Orios, antequam ascenderent, huius pestilentiae auctores fuisse.<ref name="The Powers That Be">"[//en.wikipedia.org/wiki/The_Powers_That_Be_(Stargate_SG-1) The Powers That Be]" (''[//en.wikipedia.org/wiki/Stargate_SG-1 Stargate SG-1]'')</ref> Nonnulli Antiqui, tempore quodam iter in praeteritum facere conati, pestem fugere frustra temptaverunt. Multi alii, Via Lactea relicta, iter in Pegasi Galaxiam fecerunt. Creditur eos, qui in Via Lactea manserunt, aut ascendisse aut mortuos esse. Tamen Anubis narravit Antiquos vitam in Via Lactea, post pestem, rursus excitare voluisse instrumento Dakara Superweapon, quo facto, genus humanum in Terra postea effloruisset.<ref name="Threads">"[//en.wikipedia.org/wiki/Threads_(Stargate_SG-1) Threads]" (''[//en.wikipedia.org/wiki/Stargate_SG-1 Stargate SG-1]'')</ref> === Pegasus Galaxia === Abhinc inter quinque et decem miliones annorum, nonnulli Antiqui e Terra recesserunt in navem suam, magnitudine civitatis, nomine "Atlantis," quae illo tempore in continente Antarctica posita erat. Causa discessionis eorum ignota manet, quamquam Daniel Jackson suspicatur eos, velut ceteros, effugisse pestem quae tum civilitatem eorum ad internecionem propellere videbatur. Alter ex Antiquis (a quibusdam investigatoribus postea "Ayiana" appellatus, quia in Antarctica perfecte conservatus inventus est) remansit. Cum Ayiana ipsa pestilentia Antiquorum infecta esset et, reviviscens, superesse visa sit, creditur hoc opinionem Jacksonianam confirmare. Postquam Antiqui in Pegasus Galaxiam pervenerunt, in tellure "Lantea" consederunt, seque "Lanteani" nominaverunt<ref name="The Defiant One">[//en.wikipedia.org/wiki/The_Defiant_One%23ep12 The Defiant One] ([//en.wikipedia.org/wiki/Stargate_Atlantis_(season_1) Stargate Atlantis (season 1)])</ref>; nonnumquam etiam "Atlantei" appellati sunt a sociis Expeditionis Atlantis, qui et ipsi interdum ab incolis Pegasus "Atlantei" vocitantur. Cum initialiter incolarum rationalium vacuum videretur, Antiqui homines per novam galaxiam diffuserunt et Stargates disperserunt, novos planetas tutantes atque interdum habitantes, suam veram identitatem plerumque celantes. Homines a Lanteanis originem ducere se credebant eosque "Maiores" appellabant. Tandem offensi sunt organismo [[sanguisuga]] simili, "[[Wraith (species ficticia)|Iratus]]" dicto, quod eximia facultate sanandi et immunologica pollebat. Pascendo hominibus (atque per incrementa evolutionis) illud genus notitias geneticas ex eisdem assumpsit et sensim in lamia-similes [[Wraith (species ficticia)|Wraith]] evasit.<ref name="Instinct">"[//en.wikipedia.org/wiki/Instinct_(Stargate_Atlantis) Instinct]" (''[//en.wikipedia.org/wiki/Stargate_Atlantis Stargate Atlantis]'')</ref> Etsi modus evolutionis eorum non plane clarus est, tamen Antiqui confessi sunt se quendam aditum praebuisse quo species illa oriri potuerit.<ref name="The Return">"[//en.wikipedia.org/wiki/The_Return_(Stargate_Atlantis) The Return]" (''[//en.wikipedia.org/wiki/Stargate_Atlantis Stargate Atlantis]'')</ref> Wraith, longissimo tempore progressi, societatem provectam sed violentam condiderunt, quod eorum ferox indoles atque pugnax animus cum immensa multitudine hominum coniunctus eos formidabiles adversarios effecit. Antiqui, cum primum Wraith conscios reperissent, sociam quandam legationem illuc miserunt, sed illae naves fraude oppressae et destructae sunt. Inde bellum coepit inter Antiquos et Wraith, et quamvis Antiqui scientia atque arte multo superiores essent, sola multitudine Wraith eos superaverunt. Post bellum per saecula actum, Wraith universos planetas Pegasus Galaxiae expugnaverunt nisi unam urbem arcemque eorum, Atlantis, cuius scuto potentissimo protegebatur. Antiqui Wraith impetus per complura saecula arcere potuerunt, sed tandem, defessis viribus, intra urbem se concluserunt et, cum scirent diutius obsidionem non posse sustinere, decreverunt se ex Pegasus Galaxia discessuros. Ultimis temporibus conati sunt desperatione magis audacia consilia adhibere, ut "Projectum Arcturus," qua inefficaciter nisus sunt nullam puncti industriam e natura rerum extrahere, sed calamitatem effecerunt, planeta Doranda una cum multis Antiquis everso.<ref name="Trinity">"[//en.wikipedia.org/wiki/Trinity_(Stargate_Atlantis) Trinity]" (''[//en.wikipedia.org/wiki/Stargate_Atlantis Stargate Atlantis]'')</ref> Paraverunt etiam nanita, quae Wraith in ipso cellularum gradu exstinguerent, his datis codicibus ferocibus quibus Wraith necari possent. Eadem nanita, in speciem humanam mutata, genus Asuranum creaverunt. Quamvis Antiqui eorum ferocitatem ex programmate tollere niterentur, cum intellexissent Asuranos numquam fideles fore, eos prope exstinxerunt. Ne tamen omnem memoriam eorum delerent, Antiqui in Atlantis indicia Asuranorum delevisse referuntur, excepta eorum porta stellari. Paucissimi naniti superfuerunt, qui, secunda evolutio facta, novam Asuranorum societatem iterum excitaverunt.<ref name="Progeny">"[//en.wikipedia.org/wiki/Progeny_(Stargate_Atlantis) Progeny]" (''[//en.wikipedia.org/wiki/Stargate_Atlantis Stargate Atlantis]'')</ref> Creditur Asurani etiam nano-virus creavisse, quo genus humanum occiderent, sperantes Wraith cibariorum inopia vexari. Huiusce morbi exemplum, quod homines in hallucinationes agit et denique aneurysma cerebri generat, in laboratorio Atlantis reperiebatur. Ianus, quidam scientiarum peritus Antiquus, etiam instrumentum condidit "Attero" dictum, quod certa subspatii frequentia emissum naves Wraith in hyper-spatium intrare conantes frangeret. Demum, cum eadem frequentia explosiones in Stargates activis excitaret, illud consilium interdictum atque iussum est destruendum; Ianus autem, neglegentia officii, id non perfecit. Antiqui quoque rationes excogitaverunt, quibus se vel alios ad ascensionem celerius perducerent. Ante bellum ultimam desperationem attingeret, in quodam planeta hospitali, partem eius intra tempus-dilatationis agrum clauserunt, quo ibi degentes ad meditandum se conferrent in spem ascensionis, dum reliqua regio Wraith infestaretur.<ref name="Epiphany">"[//en.wikipedia.org/wiki/Epiphany_(Stargate_Atlantis) Epiphany]" (''[//en.wikipedia.org/wiki/Stargate_Atlantis Stargate Atlantis]'')</ref> In Atlantis quoque machinam "DNA Resequencer" exstruxerunt, qua hominum DNA ita mutaretur, ut ascendendi partes physiologicas expleret, sed varii exitus ex hoc incepto secuti sunt.<ref name="Tao of Rodney">"[//en.wikipedia.org/wiki/Tao_of_Rodney_(Stargate_Atlantis) Tao of Rodney]" (''[//en.wikipedia.org/wiki/Stargate_Atlantis Stargate Atlantis]'')</ref> Denique, intellecta belli fortuna adversa, qui nondum ascenderant Antiqui decreverunt ad Terram reverti, ubi olim per miliones annorum habitaverant. Dum profectionem parabant, Dr. Elizabeth Weir ex futuro in "Desultore" mutato apparuit. Summus Concilium Atlantis, ne historia plus turbaretur, Ianum, qui machinam illam construxerat, iussit memoriam eius corrumpere. Praeterea, Weir oblata est facultas cum Antiquis ad Terram redire; at illa in tempus suum redire non potuit. Ianus, tamen, ut urbem servaret, trium ZPMs seriem ita instituit, ut Weir postea in stasi cyclo eas regereret. Antiqui ergo urbem per Stargate deseruerunt, sperantes posteros suos tandem inventuros.<ref name="Before I Sleep">"[//en.wikipedia.org/wiki/Before_I_Sleep_(Stargate_Atlantis) Before I Sleep]" (''[//en.wikipedia.org/wiki/Stargate_Atlantis Stargate Atlantis]'')</ref> Nonnulli, qui in Pegasus Galaxia relictis fortunis manserunt, reliquam vitam cum hominibus degere aut ascendere potuerunt. Saltem unum coetum trium hominum conatum esse dicunt ad Terram reverti, cum navis eorum hyperpropulsione deleta esset, sublux vectura celeritatem lucis prope attingente (99.9%) usi, sed eorum eventus incertus permanet. === Redire ad lacteum === Post Antiquis reversus est in Terram, et invenitur tantum dura environment et primitiva habitatores. Creditum est, quod non erat spes restituendi eorum priores cultu. Sic et expandi ad longinqua terrarum et adiuvetur ut frequentare eos. Alii, esset abire in tellure per Stargate sita in Antarctica, forte quaerens vivere diebus eorum in remotis mundi in Via Lactea. Reliquum elegit solitudo, in qua ad meditandum et quaerere fractal. Hoc tandem ducunt ad spiritualem ascensionem aliqua. Illis Antiquis, qui mansit in Terra, et interbred cum homines pertransiit, in Antiquis Technicae Actus gene quippe homines de Terra, sicut eorum "Secundo Evolutione" tam dare, cultus ad homines. Sunt etiam laicorum culturae fundamenta per viam Indo-Europaeae linguae. Per hoc culturae et linguae hereditatem multi Romani fabulis erant etiam permoti Antiquis, ut fabula "Antiqua sunt, ascendit ad Caelos". Secundum fabularis, Romanos didicit quam aedificare itineribus "Antiqua Sunt," in imitationis "astria porta" constructum est ab antiquis.<ref name="The Fifth Race">"[//en.wikipedia.org/wiki/The_Fifth_Race_(Stargate_SG-1) The Fifth Race]" (''[//en.wikipedia.org/wiki/Stargate_SG-1 Stargate SG-1]'')</ref> Etenim, Daniel Jackson postea determinatur, quod Antiqua lingua quadam confusa similitudo [[Lingua Latina archaica|Vetus latina]]. Hoc erat primum inventa, cum Colonellus O'Neill totum database est Antiqua reconditorium scientia molestie in eius cerebro, post quam factus est impotens loquendo nihil aliud est, quam in Antiquis' lingua. Hanc vitalem intelligentiam, Dr. Jackson comparatur prius indecipherable Antiqua scripta, cum Vetus latina, factoring in millenniis de linguae egisse, et tandem potest producere eget translationibus multum. Post duos annos, Terra et a sinu circa spatium factus capti in repetita tempus ansa causatur a confusi sunt Antiqua tempus tellus. Tantum, O'Neill et Teal'c non erant afficitur, quia illi stabant iuxta consilium cum ansa coepit. Cum Dr. Jackson vulneribus ansam veniat, et non ad studium tempus tellus scriptis penitus ante eius memoria erat reset, solum electio erat enim, O'Neill et Teal'c discere Vetus latina/Antiqua lingua a Dr. Jackson in incrementum, gradus, usque dum didicit satis est reperire in natura fabrica. In Arthurian Fabulae erant etiam ostensum est moveri ab Antiquis, praesertim Antiquis Myrddin/[[Merlinus]], (dictus Moros, in Atlantis, ubi ipse virens Concilium ante Ascensionem), qui apparuit ascenderunt post reditum ex Atlantis, sed postea de-ascendit se ad creare telum qui potest perdere ascendit entia, quae speravit esset usus contra Ori. Merlini factus est Arthur' veneficus consiliarius in fabulae, et telum ipse succrevit factus est Sangraal vel Sancti Grail. Ipse etiam commissa sua secreta parva coetus nobiles, quae constabat ex [[Arthurus (rex)|Arthurus]] et Equites de [[Mensa Rotunda]]<ref name="Camelot">"[//en.wikipedia.org/wiki/Camelot_(Stargate_SG-1) Camelot]" (''[//en.wikipedia.org/wiki/Stargate_SG-1 Stargate SG-1]'')</ref> Quidam ex Antiquis, scilicet qui reliquit Terram, posuit in Societatem Quatuor Magna Gentibus possidet in se, Nox, Furlings et Asgard. Simul, qui creavit "verum" universalis lingua. Secundum scripta inventa in Heliopolis, hoc morsus duravit saecula.<ref name="The Torment of Tantalus">"[//en.wikipedia.org/wiki/The_Torment_of_Tantalus_(Stargate_SG-1) The Torment of Tantalus]" (''[//en.wikipedia.org/wiki/Stargate_SG-1 Stargate SG-1]'')</ref> === Recenti historia === Post Antiquis' ascension et permansit opponere eorum priores nemesi, Ori, qui etiam pervenit Fractal. Quamvis duae factiones erant deadlocked in fortitudine, Ori adhuc flectitur in perditione in Antiquis, et semel, et pro omnibus. In Antiquis probabiliter outnumbered et Ori, ut in agmine ascendit Ori non erant swelled per novum ascendants, potius se maluit hoard industria et ex sua mortali cultores, fossura potentia, ex hoc secundo evolutione hominis creavit, in suo galaxia colligere satis viribus, tandem, impetum in Antiquis. In responsione, in Antiquis elegit abscondere sua secunda evolutione creavit in Lactea Via ab Ori cum sola causa protegens Via Lactea homines esse coerced in magnis religiosam servitutem Ori, et sic usus est, ut a resource pro Ori ad talem se. Ad hunc finem etiam fortasse adducti consociationis [[ignis]], centralis icon Ori religio, cum daemonum simulacri. Adhuc, et noluit accipere directa actio propter suum stricte sui impositarum edictum sui determinationem. est etiam verisimile est, quod in Antiquis cognovit lubrico fastigio adjectio ad posse per viam cultus `Demittit` et intelligi, quod erat periculum, in hoc fiducia, dans Ori et postea Adria infirmitate non obstante `Deus`, sicut virtutes. Plures sunt exempla "demittit" orans et gratias agens est Antiquis/Maiores in Pegasus Galaxia. Ut "Turrim", etiam Antiquis exul in tellure, ubi populus adorare ei, ut "Athar" ''[[Stargate Atlantis]]'' episode, "Sanctuary." Primo ascendit esse semper congressi per Tau'ri erat Oma Desala, cum [[Stargate SG-1|SG-1]] pervenit in tellure Kheb in eorum quaerere Shifu, iuvenis filius Apophis et Sha're. In suis manere, dolor inventa a [[Buddhismus|Buddhist templum]], ubi unus monachus apparuit mansionem. Monachus locutus est in riddles, sed locutus est de ente dicitur ''Oma Desala'', nomen Daniel Jackson interpretatur "Naturae". Tandem, cum quadrigis parabat ad defendendum templum ex pluribus Jaffa bellatores, Daniel inventa non corporali esse viventem in Kheb.<ref name="Maternal Instinct">"[//en.wikipedia.org/wiki/Maternal_Instinct_(Stargate_SG-1) Maternal Instinct]" (''[//en.wikipedia.org/wiki/Stargate_SG-1 Stargate SG-1]'')</ref> Ipse tandem formavit alio vinculo cum Oma Desala, qui etiam auxiliatus est ei, ut ascendat in bis.<ref name="Meridian">"[//en.wikipedia.org/wiki/Meridian_(Stargate_SG-1) Meridian]" (''[//en.wikipedia.org/wiki/Stargate_SG-1 Stargate SG-1]'')</ref> Tribus post annis, Antiqua mulier, Ayiana, inventus gelida in Antarctica prope location of Antarctica Stargate. Illa revixit se cum acris, sed erat adhuc infectus peste, et mortuus est, lassus ex sanitatem SG-1, et alii ex Plaga. Videtur, esset relictus, in Antiquis quartus in Antarctica, portans in plaga, cum Atlantis reliqui Pegasus Galaxia. Cum Aurora genus fidelitas esset denudatum ab Daedalus, inter Pegasus et Via Lactea galaxia, in turba adhuc viveret. Ut navis erat permensus inter-galactic spatia inter Pegasus et Via Lactea Galaxies, prope [[Celeritas lucis|lucis celeritate]], nautas, nisi expertus, a paucis annis, quia tempus dilatationem effectum prope celeritas lucis iter, cum decedere Atlantis. Post cognita est, quod Atlantis superfuerant in Wraith, reposcis civitatem. Cum Asurans reversus est, et cepit civitatem, omnibus reliquis Antiquis erant. Post Daniel Jackson, et Vala Mal Doran imprudenter alerted Ori ad existentiam alius galaxia repleti homines, incipiens Ori incursio de Lactea Via, milia hominum erant conversi ad gravis Ori religio, pascens eos tantum magis potentia. Secundum Ori se, totam conversionem in Via Lactea, forte det illis satis vires perdere in Antiquis quondam peregrinus erat. Adhuc, maxime in Antiquis noluit intercedere, quamvis suum esse, est comminatus. Exceptiones etiam Morgan le Fey et Merlini. [[Stargate SG-1|SG-1]] tandem inventa Merlinus in stasis intra spelunca, in planeta sterilis. Erat et revixit per ipsum, et adiuuarent eos cum construens Sangraal, telum haberet disposuerat ad pugnam Ori. Quamvis ille ante mortuus potuit perficere consilium, ipse molestie necessaria notitia in a Armarium Scientiae.<ref name="The Quest">"[//en.wikipedia.org/wiki/The_Quest_(Stargate_SG-1) The Quest]" (''[//en.wikipedia.org/wiki/Stargate_SG-1 Stargate SG-1]'')</ref> Tandem, cum Sangraal erat completum, est Antiquis non intercedere divulgationem et licet ire ad Ori galaxia. In Sangraal fecit officium suum, et perdidit, quamvis Daniel Jackson, inquit, melius translationem esset "tollens ex vel neutralized", Ori.<ref name="Line in the Sand">"[//en.wikipedia.org/wiki/Line_in_the_Sand_(Stargate_SG-1) Line in the Sand]" (''[//en.wikipedia.org/wiki/Stargate_SG-1 Stargate SG-1]'')</ref> Adria, de facto dux Ori exercitu ascendit, accipiens in plena pallio defunctorum Ori. Cum homines de Lactea Via, iter ad Ori galaxia, et reperta in Arca Veritatis, Adria virtus erat signanter reducitur, cum Arca solebat "ostendo" verum ad Doci, et postea omnes Priors in domum suam, galaxia, quae posset Morgan, qui fuit exul ab Aliis, ad dimicandum Adria in aeternum bellum. == Lingua et scribendi ratio == [[Fasciculus:Ancient_alpahabet.png|thumb|Scriptum et numeralis ratio de Antiquis.]] [[Lingua]] ex Antiqui est praecursor [[Lingua Latina|latine]], sed tamen est distincta. Multa sunt similitudines inter duas linguas, et aliquis cum honestam scientiam linguae latinae, ut, dato tempore et usu, posse intelligere, Antiqua ut. In Antiqua lingua et scribendi ratio est quoque adsuescuntur per Ori , et eorum imitatores, qui in eadem prosapia. Cum [[Wraith (species ficticia)|Wraiths]] creata sunt ab [[Wraith (species ficticia)|Wraith]] absorbuit Antiqua [[DNA]], lingua ex Wraith esse videtur inde Antiqua lingua, et duo eadem scribendi ratio. In lingua ex Wraith est ergo relative facilis ad transferendum a peritis Antiquis oratoribus.<ref name="The Gift">"[//en.wikipedia.org/wiki/The_Gift_(Stargate_Atlantis) The Gift]" (''[//en.wikipedia.org/wiki/Stargate_Atlantis Stargate Atlantis]'')</ref> == Persona == Quamquam pleraque ex Antiquis perventum ad ascensionem diu ante aurora tempor nisl in Terra, Tau'ri venit in contactum cum Antiquis pluries, tum ascendit, et corporali forma. Maxime corporali Antiquis erant congressi in Pegasus Galaxia, ubi eorum imperio, concidisse, nisi quidam 10,000 annis. Item, quidam Antiquis auxiliatus homines in inferioribus planis esse ascendere, sicut Oma Desala auxiliatus Daniel Jackson. ==Notae== <references/> == Nexus externi == * [http://stargate.wikia.com/wiki/Ancients The Ancients] at ''Stargate'' Wiki * [http://www.stargate-sg1-solutions.com/wiki/Ancients The Ancients] at ''Stargate'' Wiki * [https://web.archive.org/web/20130127061001/http://gateworld.net/omnipedia/races/links/ancients.shtml The Ancients] at GateWorld Omnipedia * [[iarchive:Matthaeum-AncientTextStargate|"The Gospel of Matthew, translated into 'Ancient'"]] at Archive.org [[Categoria:Species e Stargate]] dsganpp9jm6dtjfp49loz423cgn0k54 0 280783 3969509 3891376 2026-07-02T08:01:28Z ~2026-36983-83 211443 De nomine Hedvige 3969509 wikitext text/x-wiki {{Capsa hominis Vicidata}} [[Fasciculus:Hedy lamarr - 1940.jpg|thumb|Hedy Lamarr anno [[1940]].]] '''Hedy Lamarr''', vulgo ''Hedwig Eva Maria Kiesler'' (nata die [[9 Novembris]] [[1914]]– mortua die [[19 Ianuarii]] [[2000]]), fuit [[histrio|actrix]] et [[inventrix]] ab [[Austria]] oriunda. Actrix "femina formosissima pellicularum" (''the most beautiful woman in films'') dicta in triginta fere pelliculis partes egit, summum anno [[1958]]. Inventrix autem systema radioelectricis undis gubernatum excogitavit, quo frequentiae 88 canalium vi automatica commutari possent, et quidem eo consilio, ut impediretur indagatio [[torpedo (telum)|torpedinum]] undis radioelectricis gubernatarum. Quod inventum anno [[1942]] [[diploma inventionis|privilegio munitum]] principium posuit hodiernis artibus sicut [[CDMA]] et [[Wi-Fi]]. == De vita (prima pars) == Hedvigis "Hedy" Kiesler die [[9 Novembris]] [[1914]] [[Vindobona]]e in [[caput (urbs)|capite]] [[Imperium Austro-Hungaricum|Austro-Hungariae]] nata est familia [[Iudaei|Iudaea]]. Pater eius Aemilius (''Emil'') praefectus argentariae erat, mater Gertrud [[clavilista]] in concentibus musicis operam dabat. === Actrix === [[Fasciculus:Hedy Lamarr in Dishonored Lady 1.jpg|thumb|left|"Quaevis puella splendida esse potest. Nil opus est nisi stare loco ac stupidam videri" ('Any girl can be glamorous. All you have to do is stand still and look stupid'), ut praeclare aiebat Hedy Lamarr (Schickel 1962: 212).]] Hedy ineuntibus [[anni 1930|annis 1930]] in actricis artem descendit. Primum quidem minores tantum partes accepit in pelliculis a societate [[Sascha-Filmindustrie]] editis, sicut ''[[Geld auf der Strasse]]'', 'nummi in via' ([[1930]]) et ''[[Die Blumenfrau von Lindenau]]'', 'matrona florum de Lindenau' ([[1931]]). Deinde [[Max Reinhardt]], moderator Austriacus, indolem ac formositatem Hedwigae perspexit. Itaque secum eam [[Berolinum]] proficisci iussit.<ref>Barton 2010: 16-19.</ref> Berolini autem in [[Alexis Granowsky]], [[moderator scaenarum|scaenarum moderatoris]] [[Russia|Russici]], familiaritatem venit, qui ea usus est in pellicula ''Die Koffer des Herrn O.F.'', 'riscus domini O.F.' (1931). Mox quidem Granowsky [[Lutetia]]m profectus est, sed Hedy Berolini remansit, quia primas partes acceperat pelliculae ''Man braucht kein Geld'', 'non est opus pecunia' (1932), [[comoedia]]e quam moderatus est [[Carolus Boese]]. Ineunte anno [[1933]] primas partes egit pelliculae ''Symphonie der Liebe'' 'concentus amoris', quae melius ''[[Extase]]'' nomine cognoscitur. Qua pellicula [[Gustavus Machatý|Gustavo Machatý]] moderatore confecta Hedy Kiesler per orbem terrarum innotuit, nam ''Extase'' (vel ''Ecstasy''), quamquam generis [[pornographia|pornographici]] non erat, scaenas continebat, in quibus Hedy duodeviginti annos nata nuda natabat ac amoribus frui videbatur. Quam pelliculam tum temporis in [[CFA]] interdictam [[nazista]]e sectionibus censoriis male tractaverunt, "ne corrumperetur iuventus." Nihilo minus nota erat amicis pellicularum. Hedvigis eo tempore etiam theatrales agebat partes (sicut in ''[[Sissy (ludus cantabilis)|Sissy]]'' [[singspiel|fabula cantabili]] quae de [[Elisabetha Austro-Hungarica]] narrat), ex quibus gratiam iniit apud populum. Rosas ab admiratoribus in [[apodyterium]] sibi adportatas abnuebat, sed unus ex admiratoribus pertinaciter eam petebat, scilicet [[Fridericus Mandl]], armorum mercator Austriacus et negotiator, cui iam Augusto mense eodem anno nupsit Hedy invitis parentibus, quibus non placebat gener utilitatem ex belli praeparatione capiens. Hedy autem ingenium sagacitatemque ac festivitatem Friderici, nec non divitias inmensas, amabat. Mox quidem vero tyranno domestico nupsisse se comperit: uxorem elegantem se fuisse ac tamquam pretiosum opus artis aut pupam bellam vinculis caecis inpeditam, cui in pelliculis prodire non conveniret.<ref>Rhodes 2011: 28-29.</ref> Sed in variis negotiationibus conciliisque a marito convocatis occasionem nacta cum hominibus technologiae militaris peritis ardenti studio conloqui solebat. Quae cum ita essent, Hedy, arbitrata in matrimonium perquam intolerabile se venisse, a marito molesto fugere constituit. Anno [[1937]], cum [[Londinium]] effugisset, in familiaritatem venit [[Ludovicus B. Mayer|Ludovici B. Mayer]], praefecti [[Metro-Goldwyn-Mayer|MGM societatis]], qui nova ingenia in Europa speculabatur. Mayer admiratione adfectus bono [[contractus operae|contractu]] Hedvigem conduxit. Itaque Hedvigis Kiesler, ne propter ''Ecstasy'' memoraretur, a Mayer persuasa est, ut nomen artis ''Hedy Lamarr'' sibi adoptaret. Nomen ''Lamarr'' ad aliam feminam formosam refertur, scilicet [[Barbara La Marr|Barbaram La Marr]], actricem [[pellicula muta|pellicularum mutarum]]. [[Fasciculus:Algiers 1938 (6).jpg|thumb|Hedy Lamarr (a sinistra) in scaena ''Algiers'' (1938).]] Anno proximo Mayer [[Ruscisilva]]m rediit cum Hedy Lamarr, quam statim "formosissimam feminam totius mundi" publice laudare coepit. Mox deinde una cum [[Carolus Boyer|Carolo Boyer]] primas partes accepit in ''[[Algiers (pellicula)|Algiers]]'' ('Algeria'), pellicula a [[Walter Wanger]] producta, quae omnium animos commovebat. Apud spectatores Hedy novitate valebat, nec non specie exotica origineque Austriaca. Mayer de Hedy Lamarr praeconium faciebat, cum illam similem [[Greta Garbo|Gretae Garbo]] et [[Marlene Dietrich|Marlenae Dietrich]] fieri vellet.<ref>Shearer 2010: 77.</ref> Quod tamen consilium spei plenum vix eventum satis bonum habuit, nam iam anno [[1945]] Hedy Lamarr MGM societatem reliquit. Addito enim tempore moleste ferebat, quod sibi parum partes darentur, in quibus plurifariam verba facere possit. Anno [[1945]] ultimae apud MGM divulgatae pelllculae interfuit, scilicet ''[[Her Highness and the Bell Boy]]'' ('sua celsitudo et cubicularius'). MGM relicta Lamarr ipsa pelliculas producere conabatur, sed mox in difficultates pecuniarias incidit. Anno [[1949]] apud [[Paramount Pictures]] contra [[Victor Mature|Victorem Mature]] partes [[Dalila]]e egit in ''[[Samson and Delilah]]'' ('Samson et Dalila') pellicula, quam rexit [[Caecilius B. DeMille]], cinematographus argumentis biblicis notissimus. Quae pellicula non solum apud spectatores magnam gratiam iniit, sed etiam duo [[praemia Academiae]] ("Oscar") tulit. === Inventrix === Adhuc de Hedy illa actrice "omnium formosissima" quae dicitur narravimus. Praeterea erat altera (ne dicamus vera) Hedy, femina singulari intellegentia et rerum technicarum comprehensione praedita. Qua indole animi inpediebatur, quominus ad vitae habitum collegarum Ruscisilvanorum satis se adcommodaret. Non de magnificis curabat epulis, quibus collegae se delectare solebant. Ipsi enim cenae quietae cum amicis sapientibus habitae placebant. Ad concludendas et conficiendas quaestiones sibi propositas natura sua inclinavit. Huius modi "opellis" ('tinkering'), ut ipsa dicebat, mentem suam alebat conata hac ratione mundo chaotico modum et ordinem adferre.<ref>Rhodes 2011: 3.</ref> Itaque Hedy, cum Ruscisilvam venisset, familiaritatem iunxit cum [[Howard Hughes]], magnato aeronauticae perito, qui apud se ad usum ei mensam parvam experimentis idoneam dedit. Hedy autem, cum Howardum cognovisset summa ope niti, ut [[aeroplanum|aeroplana]], quae ad formam fere quadratam fabricabatur, citius volare possent, multis emptis libris volatum avium motumque piscium tractantibus intellexit alas aeroplanorum, si ad formam velocissimarum avium aptarentur, maiore vi aerodynamica ferri posse. Quam emendationem figurae Hughes ingeniosam esse dixit. Cum [[Germania nazistica]] Martio mense [[1938]] [[Anschluss|Austriam invasisset]], Hedy Lamarr, quae ipsa Ruscisilvae quam plurimum pecuniae faciebat, studio propositis nazistarum obstandi elata est. Apud primum maritum, mercatorem mortis, multas res didicit ad belli artes pertinentes, cum inter negotiationes technicas velut "musca in pariete"<ref>Cf. [[Plautus|Plaut.]] ''[[Mercator (Plautus)|Merc.]]'' 361 "Muscast meus pater, nil potest clam illum haberi."</ref> varias captabat res, quae ab expertis (qui inprimis [[fascismus|fascistae]] vel etiam [[nazista]]e erant) tractabantur. Cognoverat [[torpedo (telum)|torpedines]] undis radioelectricis gubernatas, quibus [[navis subaquanea|navigia subaquanea]] Germanorum impugnabantur, perturbatis [[signale|signalibus]] radioelectricis nimis facile in errorem induci. Itaque meditabatur Lamarr: si fortuito frequentià variaverit signale illud, qua frequentia audiri possit, ignorabit turbator. Itaque inventa sunt principia [[saltus frequentiae]]. [[Fasciculus:Lamarr patent.png|thumb|left|Diploma inventi Hedy Lamarr et Georgio Antheil concessum.]] Anno [[1940]] Hedy Lamarr, cum apud [[Janet Gaynor]] actricem quondam cenaret, in notitiam venit [[Georgius Antheil|Georgii Antheil]], inventoris et [[compositio musica|compositoris]] ''[[avant-garde]]'', qui aliquam machinarum inter se communicantium [[scientia (declarativa)|scientia]]m consecutus erat. Contenderat enim antea variorum [[instrumentum musicum|instrumentorum]] partes ita concinnare, ut compositio ''[[Ballet mécanique]]'' ordine concini posset. Lamarr et Antheil principia saltûs frequentiae coniunctim elaborare adorti sunt, nam invenire debebant, qua ratione mutationes frequentiarum inter torpedinem et navem aeroplanumve communicari possent ita ut et [[transmissorium]] et [[radiophonum|receptorium]] in novum frequentiae gradum eodem tempore salirent. Exeunte anno 1940 rudimenta inventi sui miserunt ad [[National Inventors Council (CFA)|National Inventors Council]], in quo militarium inventorum ab [[otiosus|otiosis]] factorum ratio habebatur. Inde illi duo, cum existimationem bonam accepissent, operam suam continuabant. Ad 88 mutationes frequentiarum adscripserunt — videlicet quia clavili 88 malleoli sunt, et Antheil clavili utebatur exemplo. Iunio mense 1941 Lamarr et Antheil petierunt, ut "systema seecretae communicationis" a se inventum [[diploma inventionis|diplomate]] protegeretur, et Augusto mense 1942 ita factum est (Diploma inventi 2&thinsp;292&thinsp;387), sed [[classis Civitatum Foederatarum]] hoc inventum recusavit, quod nimis copiosum ("''bulky''") esset. Quod argumentum potius ad homines quam ad rem ipsam pertinuisse videtur.<ref>Rhodes 2011: 187.</ref> Hac [[stereotypia]] et [[dilemma]]te Hedy Lamarr per totam vitam adficiebatur: nam nimis formosa erat, quae inventa militaria excogitaret; et nimio ingenio praedita, ut inter mediocres versaretur. Iam anno 1940 Hedy in eo erat, ut [[National Inventors Council (CFA)|NIC]] iniret, et cum paulo post apud NIC societatem petiit, monita erat, ut potius [[obligatio belli|obligationes belli]] venditaret.<ref>Rhodes 2011: 134.</ref> Quamquam igitur peritia sua et ingenio prodesse cupiebat, hoc munus celebritatis causa sibi datum modeste suscepit. Hedy Lamarr invento suo nullum umquam lucrum fecit, nam diploma inventi anno [[1959]] valere desiit. Postea autem ad diem perductum est atque anno [[1962]] usu receptum in [[missilium discrimen Cubanum|missilium discrimine Cubano]]. Quod inventum etiam fundamenta iecit usui [[spectrum patulum|spectri patuli]]. Ea ratione efficacissima frequentiae radiophonicae simul adhiberi possunt, nec fieri potest, ut inter se conlidantur. Inventum Lamarrianum aditum praebuit ad technlogiam [[telephonum gestabile|telephonorum gestabilium]], [[Bluetooth]], aliaque systemata cmmmunicationis filorum expertia. == De vita (secunda pars) == Hedy Lamarr annis 1930 et praesertim annis 1940 floruit. [[Anni 1950|Annis 1950]] iam in paucioribus pelliculis prodiit, donec anno [[1958]] ultimae faciendae contulit. [[Anni 1960|Annis 1960]] oppressa est fato, quod actrices medium cursum vitae agentes opprimere solet: partes feminis natu grandioribus scriptae admodum rarae sunt. Quae cum ita essent, mulier illa, cui soli tribus liberis providendum erat, in difficultates pecuniarias incidit. Anno [[1966]] in medium prolata est ''Ecstasy and Me'', [[autobiographia]] quaedam ab [[umbra auctoris]] confecta (vel conficta), quam Hedy Lamarr ante iudices tollere conabatur, quod “ficta, falsa, plebeia, turpis, probrosa et obscena” esset.<ref> “Fictional, false, vulgar, scandalous, libelous and obscene,” Barber 2015.</ref> Certe librum de vita sua narrantem scribi voluerat, ut rem suam famamque actricis refovere posset, sed utrum vera an falsa patefacta sint, liber de amoribus actricem inprudentem penitus obrepsit. Alioqui vitae habenas male moderabatur. Etiam furti parvi accusabatur, et ipsa lites habebat. Insuper post [[operatio aesthetica|operationem aestheticam]] male gestam Hedy Lamarr mundum sibi clausit et per telephonum tantum consuetudine hominum utebatur. Quae Hedy Lamarr ad saltum frquentiae et [[fascia lata|capla capacia]] invenienda contulit, diu in oblivionem adducta sunt. Demum anno [[1997]] [[EFF Pioneer Award]], praemium ab [[Electronic Frontier Foundation]] tributum, tulit. == Notae == <references /> == Bibliographia == * Barber, Nicholas (2015) [http://www.bbc.com/culture/story/20151219-hedy-lamarr-racy-actor-and-technology-pioneer Hedy Lamarr: Racy actor and technology pioneer]. ''BBC Culture'' 23 Decembris. * Barton, Ruth (2010) ''Hedy Lamarr: The Most Beautiful Woman in Film.'' University of Kentucky Press. * Gaines, Ann (2002) ''Hedy Lamarr''. Rourke Publishing. * Körte, Peter (2000) ''Hedy Lamarr: die stumme Sirene.'' Belleville. * Lamarr, Hedy (1966) ''Ecstasy and Me: My Life as a Woman.'' Bartholomew House. * Rhodes, Richard (2011) ''Hedy's Folly: The Life and Breakthrough Inventions of Hedy Lamarr.'' Doubleday. * Shearer, Stephen Michael (2010) ''Beautiful: The Life of Hedy Lamarr.'' St. Martin's Press. * Schickel, Richard (1962) ''The Stars.'' Dial Press. * Young, Christopher (1979) ''The Films of Hedy Lamarr.'' Citadel Press. == Nexus externi == {{CommuniaCat}} {{Fontes biographici}} {{FA stella}} {{Lifetime|1914|2000|Lamarr, Hedy}} [[Categoria:Actores Austriae]] [[Categoria:Actores Civitatum Foederatarum]] [[Categoria:Auctores Anglici]] [[Categoria:Autobiographi]] [[Categoria:Incolae Californiae]] [[Categoria:Incolae Floridae]] [[Categoria:Incolae Vindobonae]] [[Categoria:Ingeniarii]]<!-- =women in engineering--> [[Categoria:Inventores Civitatum Foederatarum]] [[Categoria:Iudaei]] [[Categoria:Scriptores Civitatum Foederatarum]] i5h3hkb5xalk4od0vuf6xwo7ihk9v34 0 285047 3969388 3740392 2026-07-01T16:44:08Z Юрий Д.К. 170135 ([[c:GR|GR]]) [[c:COM:FR|File renamed]]: [[File:Yakutia - DSC 6151.jpg]] → [[File:Verkhoyansk Range, Republic of Sakha (Yakutia), Russia - 2-2019.jpg]] [[c:COM:FR#FR2|Criterion 2]] too broad - clarify 3969388 wikitext text/x-wiki {{coord|67|35|12|N|128|08|49|E|display=title}} [[Fasciculus:Location Verkhoyansk Range.PNG|thumb|Collocatio montium Verchoianensium]] '''Montes Verchoianenses''' vel '''Iugum Verchoianense'''<ref>{{ZK|Верхоянский хребет}}</ref> (nomen [[Russice|Russicum]] et [[Iacutice|Iacuticum]]<ref>''Үөһээ Дьааҥы сис хайата''.</ref> significat ''montes [[Iana]]e superioris'') est systema [[Iugum montium|iugorum]] magnum in re publica [[Iacutia]] [[Russia]]e. Longitudo systematis circa 1200 [[chiliometrum|chm]] (a [[Lena]]e delta ad Tompo flumen), latitudo ab 100 ad 250 [[chiliometrum|chm]] est. In oriente [[Planities montana Iano-Oimiakonica|planitiei montanae Iano-Oimiakonicae]] montes Verchoianenses adiacent. Iugorum montium Verchoianensium altissimum est ''Orulgan'', ubi et punctum altissimum montium Verchoianensium, usque adhuc nomine carens, iacet; mons est 2409 metra habens et 125 [[chiliometrum|chm]] a vico ''Baatahak Alyyta'' distans. [[Fasciculus:Werchojansk-Gebirge.jpg|thumb|In montibus Verchoianensibus meridionalibus]] Hiemes in montibus Verchoianensibus crudelissimae sunt et frigus ad 75 [[gradus Celsii]] interdum accedit. [[Larix|larice]] et [[Pinus pumila|pinu pumila]] montes obsiti sunt vel [[tundra]] montana et [[deserta|desertum]] arcticum eos cooperit. [[Fasciculus:Verkhoyansk Range, Republic of Sakha (Yakutia), Russia - 2-2019.jpg|thumb|left|Montes Verchoianenses]] [[Lena]]e et [[Iana]]e [[divortium aquarum]] sunt. == Notae == <references /> == Nexus externi == {{communiaCat|Verkhoyansk Range|montes Verchoianenses}} {{fontes geographici}} {{Myrias|Geographia}} {{DEFAULTSORT:Verchoianenses montes}} [[Categoria:Montes Russiae]] [[Categoria:Siberia]] [[Categoria:Iacutia]] aodzv2welw2g3be84jp8jvxbytcrq7s 0 287944 3969499 3913733 2026-07-02T07:32:36Z InternetArchiveBot 139091 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 3969499 wikitext text/x-wiki {{Titulus italicus}} {{taxobox | name = ''Glossina'' | fossil_range = {{Fossil range|245|0|r=[[Triassicum|Triassico]] medio > [[Recens]]}} | image = Glossina morsitans MKL Bd. 16 1890 (128536499).jpg | image_caption = ''Glossina'' sp. | regnum = [[Animalia]] | phylum = [[Arthropoda]] | classis = [[Insecta]] | superordo = [[Panorpida]] | unranked_order = [[Antliophora]] | ordo = [[Diptera]] | superfamilia = [[Hippoboscoidea]] | familia = '''Glossinidae''' | familia_authority = [[Fridericus Vincentius Theobald|Theobald]], [[1903]] | genus = '''''Glossina''''' | genus_authority = [[Christianus Rudolphus Gulielmus Wiedemann|Wiedermann]] [[1830]] | subdivision = Greges [[species|specierum]] * '''''Morsitans''''' (subgenus "savanense") * '''''Fusca''''' (subgenus ''silvestre'') * '''''Palpalis''''' (subgenus "fluviatile") }} '''''Glossina''''' (vulgo in multis linguis ''tsetse'') est [[genus (taxinomia)|genus]] magnorum [[diptera|dipterorum]] quae multas [[Africa]]e [[zona tropica|tropicae]] [[regio]]nes [[habitatio|habitant]].<ref>{{Cite journal | last = Rogers | first = D. J. | last2 = Hay | first2 = S. I. | last3 = Packer | first3 = M. J. | title = Predicting the distribution of tsetse flies in West Africa using temporal Fourier-processed meteorological satellite data | journal = Annals of Tropical Medicine and Parasitology | volume = 90 | pages = 225–241 | year = 1996 | pmid = 8758138 | issue = 3 | doi=10.1080/00034983.1996.11813049}}.</ref><ref name="Manson">{{cite book |last1=Farrar |first1=Jeremy |last2=Hotez |first2=Peter |last3=Junghanss |first3=Thomas |last4=Kang |first4=Gagandeep|last5=Lalloo|first5=David|last6=White |first6=Nicholas J. |title=Manson's Tropical Diseases |date=2013 |edition=23 |publisher=Saunders |location=Philadelphiae |isbn=978-0702051012 |page=607}}.</ref><ref name="CABI">{{cite book |editor=M. Service |title=Encyclopedia of Arthropod-Transmitted Infections of Man and Domesticated Animals |date=2001 |publisher=Centre for Agriculture and Biosciences International |location=Novi Eboraci |isbn=9780851994734 |url-access=registration |url=https://archive.org/details/encyclopediaofar0000unse_b5u8 }}.</ref> Omnes huius generis greges [[species|specierum]] inter '''Glossinidas,''' suam [[familia (taxinomia)|familiam]] propriam, digeruntur. ''Glossinae'' sunt [[parasitus obligatus|parasiti obligati]] qui solum [[vertebrata|vertebratorum]] [[sanguis|sanguine]] [[victus|vescuntur]]. Late investigantur propter partes in [[morbus|morbis]] transmittendis quas agunt. [[Oeconomia]]m [[Africa Subsahariana|Africae Subsaharianae]] maxime afficiunt [[vector (epidemiologia)|vectores biologici]] [[trypanosomatidae|trypanosomatidas]], quae [[trypanosomiasis Africana|morbum soporiferum humanum]] et [[trypanosomiasis animalium|trypanosomiasim animalium]] efficiunt. ''Glossinae'' [[multivoltinus|multivoltinae]] sunt et diu vivunt, plerumque circa quattuor [[fetus|feturas]] quotannis gignentes, et omnino usque ad triginta unam.<ref name="cockerell">{{Cite journal |author=Cockerell, T. D. A. |year=1917 |title=A fossil tsetse fly and other Diptera from Florissant, Colorado |journal=Proceedings of the Biological Society of Washington |volume=30 |pages=19–22}}.</ref> [[Fasciculus:Tsetse-BKF-3.jpg|thumb|upright=0.7|left|''Glossina'' ex [[Burkina Faso]].]] [[Fasciculus:glossina palpalis morsitans.jpg|thumb|''[[Glossina palpalis]]'' et ''[[Glossina morsitans]]'' in [[dictionarium|dictionario]] anni [[1920]]]] [[Fasciculus:Tsetse-BKF-2.jpg|thumb|''Glossina'' ex Burkina Faso.]] [[Fasciculus:Rinderpest 1896-CN.jpg|thumb|[[Bos|Boves]] [[morbus|morbo]] [[rinderpest]] in [[Africa Australis|Africa Australi]] mortui, [[1896]].]] [[Fasciculus:Trypanosoma sp. PHIL 613 lores.jpg|thumb|[[Trypanosomes]] in [[sanguis|sanguine]].]] [[Fasciculus:TsetseTrap.jpg|thumb|Laqueus ''Glossinarum.'']] ''Glossinae'' ab aliis dipteris magnis duabus proprietates facillime visis distingui possunt. ''Glossinae'' requiescentes [[ala]]s omnino plicant, ut alia ala recte in aliam super [[abdomen]] quiescat. Eis quoque est [[proboscis]] longa, quae recte porro extenditur et distincto bulbo sub imo [[caput|capite]] adligatur. ''Glossinae'' [[fossile|fossilizatae]] effossae sunt ex [[Florissant Fossil Beds National Monument]] in [[Coloratum|Colorato]],<ref name="cockerell"/> abhinc annorum 34 milliones depositis.<ref>Florissant Fossil Beds National Monument: Explore The World of Florissant Paleontology. https://web.archive.org/web/20150225070400/http://planning.nps.gov/flfo/</ref> Viginti tres species exstantes in Africa descriptae sunt. ''Glossinae'' in multis [[Africa Austrina|Africae Austrinae]] et [[Africa Orientalis|Orientalis]] regionibus usque tempora [[colonia]]rum [[Europa]]earum aberant. ''[[Morbillivirus]],'' anno [[1887]] fortuito introductus, plurimos [[bos|boves]] in his regionibus Africae necavit, et [[fames]] eveniens multos homines expulsit. <!--Thorny bush ideal for tsetse quickly grew up where there had been pasture, and was repopulated by wild mammals. Tsetse and sleeping sickness soon colonised the whole region, effectively excluding the reintroduction of farming and animal husbandry. --> ===Species=== Genus ''Glossina'' usitate in tres specierum greges diffinditur secundum proprietates [[distributio]]nis, [[mores|morum]], [[molecula]]rum, et [[morphologia]]e. In genus digeruntur: {{div col|2}} *Diptera savanensia (subgenus ''Morsitans,'' olim ''Glossina'' appellata): ** ''[[Glossina austeni]]'' <small>(Newstead, 1912)</small> ** ''[[Glossina morsitans]]'' <small>Westwood, 1851</small> ** ''[[Glossina pallidipes]]'' <small>(Austen, 1903)</small> ** ''[[Glossina swynnertoni]]'' <small>(Austen, 1923)</small> *Diptera silvestria (subgenus ''Fusca,'' olim ''Austenia'' appellata): <!--<small>(Newstead and Evans, 1921)</small> [what is this - G.fusca austenia?] --> ** ''[[Glossina fusca fusca]]'' <small>(Walker, 1849)</small> ** ''[[Glossina fuscipleuris]]'' <small>(Austen, 1911)</small> ** ''[[Glossina frezili]]'' <small>(Gouteux, 1987)</small><ref>Gouteux 1987.</ref> ** ''[[Glossina haningtoni]]'' <small>(Newstead and Evans, 1922)</small> ** ''[[Glossina longipennis]]'' <small>(Corti, 1895)</small> ** ''[[Glossina medicorum]]'' <small>(Austen, 1911)</small> ** ''[[Glossina nashi]]'' <small>(Potts,1955)</small> ** ''[[Glossina nigrofusca nigrofusca]]'' <small>(Newstead, 1911)</small> ** ''[[Glossina severini]]'' <small>(Newstead, 1913)</small> ** ''[[Glossina schwetzi]]'' <small>(Newstead and Evans, 1921)</small> ** ''[[Glossina tabaniformis]]'' <small>Westwood, 1850</small> ** ''[[Glossina vanhoofi]]'' <small>(Henrard, 1952)</small> *Diptera fluviatilia et lacustrina (subgenus ''Palpalis,'' olim ''Nemorhina'' appellata): ** ''[[Glossina caliginea]]'' <small>(Austen, 1911)</small> ** ''[[Glossina fuscipes]]'' <small>(Newstead, 1911)</small> *** ''[[Glossina fuscipes fuscipes]]'' <small>(Newstead, 1911)</small> *** ''[[Glossina fuscipes martinii]]'' <small>(Zumpt, 1935)</small> *** ''[[Glossina fuscipes quanzensis]]'' <small>(Pires, 1948)</small> ** ''[[Glossina pallicera pallicera]]'' <small>(Bigot, 1891)</small> ** ''[[Glossina pallicera newsteadi]]'' <small>(Austen, 1929)</small> ** ''[[Glossina palpalis palpalis]]'' <small>(Robineau-Desvoidy, 1830)</small> ** ''[[Glossina palpalis gambiensis]]'' <small>(Vanderplank, 1911)</small> ** ''[[Glossina tachinoides]]'' <small>Westwood, 1850</small> {{div col end}} ==Notae== <references/> ==Bibliographia== *Buxton, P. [[1955]]. ''The Natural History of Tsetse Flies: An Account of the Biology of the Genus Glossina (Diptera).'' Londinii: H. K. Lewis & Co. *Ford, J. [[1971]]. ''The Role of the Trypanosomiases in African Ecology.'' Oxoniae: Clarendon Press. *Gerster, George. [[1986]]. "Tsetse." ''National Geographic'' 170, no. 6 (December): 814–33. ISSN 0027-9358. OCLC 643483454. *Glasgow, J. [[1963]]. ''The Distribution and Abundance of Tsetse.'' International Series of Monographs on Pure and Applied Biology, 20. Oxoniae: Pergamon Press. *Gouteux, J. P. [[1987]]. "Une nouvelle glossine du Congo: ''Glossina'' (''Austenina'') ''frezili'' sp. nov. (Diptera: Glossinidae)." ''Tropical Medicine and Parasitology'' 38 (2): 97–100. PMID 3629143. *Leak, S. [[1998]]. ''Tsetse Biology and Ecology: Their role in the Epidemiology and Control of Trypanosomiasis.'' Novi Eboraci: CAB International Publishing. [https://web.archive.org/web/20110613040449/http://www.cabi-publishing.org/bookshop/BookDisplay.asp?SubjectArea=Hum&Subject=Public+Health+and+Communicable+Diseases&PID=1406 Editio interretialis.] *Maudlin, I., P. H. Holmes, et M. A. Miles. [[2004]]. ''The Trypanosomiases.'' Novi Eboraci: CAB International. *McKelvey, J., Jr. [[1973]]. ''Man Against Tsetse: Struggle for Africa.'' Ithacae Novi Eboraci Cornell University Press. *Mulligan, H., et W. Potts. [[1970]]. ''The African Trypanosomiases.'' Londinii: George Allen and Unwin. ==Nexus externi== {{CommuniaCat|Glossinidae|Glossinidas}} {{Wikispecies|Glossina|Glossinidas}} *Fuller, Claude. [[1923]]. [https://web.archive.org/web/20120227040712/http://www.mosquitocatalog.org/files/pdfs/045050-0.pdf ''Tsetse in the Transvaal and Surrounding Territories - An Historical Review.''] Division of Entomology. *[http://www.tsetse.org "Programmes and information to assist in the planning and implementation of tsetse control operations."] *[https://web.archive.org/web/20210415143408/http://www.fao.org/ag/paat.html "Programme against African Trypanosomiasis."] *[https://web.archive.org/web/20050409122056/http://www.africa-union.org/Structure_of_the_Commission/depPattec.htm "PAN AFRICAN TSETSE AND TRYPANOSOMIASIS ERADICATION CAMPAIGN."] *[https://web.archive.org/web/20070606225734/http://www.lshtm.ac.uk/pmbu/lttrn/ "Leverhulme Trust Tsetse Research Network."] *[https://web.archive.org/web/20120614123013/http://www.nzitrap.com/index.htm "BITING FLIES - The NZI Trap."] *[https://web.archive.org/web/20090301142911/http://ergodd.zoo.ox.ac.uk/livatl2/tsetse.htm Tabulae distributionis.] [[Categoria:Diptera]]<!-- [[Categoria:Diptera Africae]]--> [[Categoria:Genera insectorum]] [[Categoria:Taxa Wiedermann]] [[Categoria:Taxa 1830]] [[Categoria:Genera animalium]] <!-- [[Category:Insect vectors of human pathogens]] [[Category:Extant Eocene first appearances]] [[Category:Insects in culture]] [[Category:Flies and humans]]--> {{Myrias|Biologia}} o6its6m4gevx63lcif05skzyloh3azu 0 288745 3969521 3647779 2026-07-02T08:59:42Z ~2026-36983-83 211443 3969521 wikitext text/x-wiki {{Nomen|genus=Masculinum|origo=Graeca|significatio="sapiens gloriosus"|imago=Nationaltheater B3 Sophokles-Tondo.jpg|capitulum=[[Sophocles]], poëta tragicus Graecus antiquus}} '''Sophocles''' (-clis, ''m.'') est nomen atque [[praenomen]] masculinum Graecum, quod e vocabulis ''sophós'' (σοφός, 'sapiens') atque ''kléos'' (κλέος, 'gloria') originem ducit.<ref name=":0">''Behind the Name'', s.v. "[https://www.behindthename.com/name/sophocles Sophocles]". {{Ling|Anglice}}</ref><ref name=":02">Vide paginam ''[https://www.etymonline.com/word/Sophocles Sophocles]'' apud ''Online Etymology Dictionary''. {{Ling|Anglice}}.</ref> == In linguis frequentibus formae == * ''[[Francogallice]]'': Sophocle * ''[[Graece]]:'' Σοφοκλῆς (''Sophoklês'') * ''[[Hispanice]]'': Sófocles * ''[[Hungarice]]'': Szophoklész * ''[[Italiane]]'': Sofocle * ''[[Polonice]]'': Sofokles == Qui hoc nomen habuerint == * [[Sophocles]] == Qui hoc praenomen habuerint == *[[Sophocles Benizelus]] *{{Creanda|el|Σοφοκλής Σχορτσιανίτης|Sophocles Schortsianites}} == Notae == <references /> == Nexus interni == * [[2921 Sophocles]], asteroides [[Categoria:Nomina]] [[Categoria:Praenomina masculina]] 3r05ptaqu3km88law8v96mgvug6by2w 0 290458 3969492 3549621 2026-07-02T07:00:09Z ~2026-36983-83 211443 3969492 wikitext text/x-wiki {{Nomen|genus=Femininum|origo=Graeca|significatio="vita"|imago=Zoé Talon, comtesse du Cayla.jpg|capitulum=[[Zoë Talon]], nobilis mulier Francogallica atque amasia regis Ludovici XVIII|dies=2 Maii}} '''Zoë''' est nomen atque [[praenomen]] femininum originis Graecae ([[Graece]] Ζωή), quod "vitam" significat.<ref name=":0">''Behind the Name'', s.v. "[https://www.behindthename.com/name/zoe Zoe]". {{Ling|Anglice}}</ref> == In linguis frequentibus formae == * ''[[Anglice]]'': Zoe, Zoë, Zoey * ''[[Batavice]]'': Zoë * ''[[Dacoromanice]]'': Zoia * ''[[Francogallice]]'': Zoé * ''[[Hispanice]]'': Zoe * ''[[Lusitanice]]'': Zoé * ''[[Polonice]]'': Zoja * ''[[Russice]]'': Зоя (''Zoja'') == Quae hoc nomen habuerint == * [[Zoë]] == Quae hoc praenomen habuerint == * {{Creanda|el|Ζωή Καρβωνοψίνα|Zoë Carbonopsina}} * {{Creanda|el|Ζωή Δημητράκου|Zoë Demetracu}}, bascaudaria * [[Zoë Deschanel]] * {{Creanda|ru|Космодемьянская, Зоя Анатольевна|Zoë Kosmodem'janskaja}} * [[Zoe Lofgren]] * {{Creanda|fr|Zoé Talon|Zoë Talon}} == Notae == <references /> {{NexInt}} *[[1793 Zoya]], asteroides [[Categoria:Nomina]] [[Categoria:Praenomina feminina]] [[Categoria:Praenomina Anglica]] [[Categoria:Praenomina Batava]] k0cdmku6nyp89t4nsa3zgj4a7z7hye1 0 292254 3969416 3899451 2026-07-01T22:50:43Z InternetArchiveBot 139091 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 3969416 wikitext text/x-wiki {{coord|41|13|46|S|174|28|59|E|region:NZ-MBH_type:waterbody_scale:1000000|display=title}} [[Fasciculus:Cook_Strait_(New_Zealand).jpg|thumb|Fretum Cookianum.]] '''Fretum Cookianum,'''{{Convertimus}} vel '''Fretum Cook'''{{FD ref}} tantum ([[Maorice]] ''Te Moana-o-Raukawa''), est [[fretum]] quod [[insula]]s [[Insula Septentrionalis|Septentrionalem]] [[Insula Australis|Australemque]] [[Nova Zelandia|Novae Zelandiae]] separat, [[Mare Tasmanianum]] ad [[septentrio]]nes [[occidens|occidentemque]] versus cum [[Oceanus Pacificus Australis|Oceano Pacifico Australi]] ad [[meridies|australem]] [[oriens|orientemque]] versus coniungens, atque iuxta [[Wellingtonia]]m, [[urbs|urbem]] [[caput (urbs)|capitalen]], iacens. [[Fretum]] loco angustissimo est 22 [[chiliometrum|chiliometra]] latum,<ref name="McLintock">McLintock, A. H., ed., [http://www.TeAra.govt.nz/1966/cook-strait "Cook Strait,"] ''An Encyclopaedia of New Zealand'' (1966), aucta 18 Sepembris 2007. This is the distance between the North Island and [[Arapaoa Island]]; some sources give a slightly larger reading of around 24.5 km, that between the North Island and the South Island.</ref> et unum ex periculosissimis et [[tellus|orbis terrarum]] [[corpus aquarum|corporibus aquarum]] quae non praedici sunt aestimatur.<ref>McLauchlan, Gordon, ed., ''New Zealand encyclopedia'' (Bateman, 1987), 121. ISBN|978-0-908610-21-1.</ref> Fretum ex [[Iacobus Cook|Iacobo Cook]] appellatur, primo [[navarchus|navarcho]] [[Europa]]eo qui per id anno [[1770]] [[navigatio|navigavit]].<ref>{{ReedPlacenames2002}}: 99.</ref> [[Maorice]] appellatur ''Raukawa'' et ''Te Moana-o-Raukawa'' ('Mare Raukawa').<ref>{{cite web|title=TE MOANA-O-RAUKAWA|url=http://www.wcl.govt.nz/maori/whakapapa/Raukawa.html|website=Wellington City Libraries|accessdate=27 Maii 2017}}.</ref> [[Vocabulum]] ''raukawa'' '[[folium|folia]] amara' Maorice [[significatio (linguistica)|significare]] potest. ==Vita maritima== [[Fasciculus:Pelorus Jack.jpg|thumb|upright=0.5|left|[[Pelorus Jack]].]] [[Fasciculus:Cook Strait and Marlborough Sounds from Mount Kaukau.jpg|thumb|Despectus ex summo [[Mons Kaukau|Monte Kaukau]] trans Fretum Cookianum procul in [[Sonus Marlborough|Sonum Marlborough]].]] [[Fasciculus:Ferries 2016.jpg|thumb|[[Navis traiectoria|Naves traiiectoriae]] per fretum in Portu Wellingtoniensi.]] Fretum Cookianum est [[habitatio]] [[natura]]lis multarum [[species|specierum]] [[cetacea|cetaceorum]] magni momenti. Nonnullae [[delphinidae]] (''[[Tursiops]],'' ''[[Delphinus]],'' ''[[Lagenorhynchus obscurus]]'') [[regio]]nem frequentant, cum ''[[Orcinus orca|Orcino orca]]'' et ''[[Cephalorhynchus hectori|Cephalorhyncho hectori]],'' [[species|specie]] [[endemismus|endemica]]. [[Grex|Greges]] ''[[Globicephala melas|Globicephalarum melanum]]'' se in [[litus]] saepe ad [[Golden Bay]] vadis aliquando illidunt. [[Pelorus Jack]], ''[[Grampus griseus]],'' [[navis|naves]] ab [[1888]] ad annum [[1912]] per fretum insigniter ducere solebat, quamquam haec species [[aqua|aquis]] Novae Zelandiae raro utitur. Magna cetacea [[migratio|migratoria]] multos "[[whaler]]s" ad regionem [[hiems|hieme]] olim attrahebant. Hodie, [[Department of Conservation (Nova Zelandia)|Department of Conservation]] ''[[Megaptera novaeangliae|Megapteras novaeangliae]]'' quotannis enumerat, et voluntarii haec [[animalia]] ex nonnullis locis secundum fretum, ut in [[Insula Stephens (Nova Zelandia)|Insula Stephens]], petunt. Alia cetacea quae regione utuntur sunt ''[[Eubalaena australis|Eubalaenae australes]],'' ''[[Balaenoptera musculus|Balaenopterae musculus]],'' ''[[Balaenoptera borealis|Balaenopterae boreales]],'' et ''[[Physeter macrocephalus|Physeteri macrocephali]].'' Specimina ''[[Architeuthis dux|Architeuthis ducis]]'' in litoribus circa fretum atque in [[stomachus|stomachis]] physeterorum macrocephalorum ante [[Kaikoura]] inveniuntur. [[Colonia]] ''[[Arctocephalus forsteri|Arctocephalorum forsteri]]'' [[mas|marium]] prope Saxa Rubra in australi Wellingtoniae litore diu constituta est.<ref>[https://web.archive.org/web/20160304023240/http://diaspora.gen.nz/~rodgerd/pictures/wellington/2002_06_08/index.html Cook Strait seal colonies]</ref> Bona [[piscatio]] [[oblectatio]]nis causa in freto fit. ''[[Thunnus alalunga|Thunni alalunga]]'' ab Ianuario ad Maium captari possunt. ''[[Xiphias gladius]],'' ''[[Hyperoglyphe antarctica]],'' ''[[Isurus]],'' et raro [[Istiophoridae]] et ''[[Carcharodon carcharias|Carcharodonta carcharias]]'' aliquando captantur.<ref>[http://www.marlboroughonline.co.nz/index.mvc?ArticleID=43 The Marlborough Sounds] Marlborough online. Retrieved 3 Octobris 2008.</ref> ==Pinacotheca== <gallery> Fasciculus:BrothersFromKoamaru.JPG|Conspectus ex Capite Koamaru in insulas Brothers, occidentali Wellingtoniae [[litus|litore]] in finiente Fasciculus:STS-116 spacewalk 1.jpg|[[International Space Station]] accumulatio [[Extra-vehicular activity|EVA]], per missionem [[STS-116]], super Fretum Cookianum videtur. Fasciculus:IslandBayPICT4959.jpg|Australe Wellingtoniae [[litus]], ex [[Island Bay]] visum. </gallery> ==Notae== <references/> ==Bibliographia== * Carter, Lionel.[[1992]]. "Acoustical characterisation of seafloor sediments and its relationship to active sedimentary processes in Cook Strait, New Zealand." ''New Zealand Journal of Geology and Geophysics'' 35 (3): 289–300. The Royal Society of New Zealand, Wellington. doi:10.1080/00288306.1992.9514522. * Church, Ian. [[1978]]. ''The wreck of the Hydrabad.'' Palmerston North: Dunmore Press. ISBN 0908564198. *Foster, Michael Whitfield. [[2007]]? ''The rise and fall of Cook Strait: a look at the dynamics of New Zealand's unusual tidal system.'' Wellingtoniae: Michael Foster. ISBN 9780473119560. * Grady, Don. [[1982]] ''Perano Whalers of Cook Strait, 1911–1964.'' Wellingtoniae: Reed. ISBN 978-0-589-01392-9. * Harris, T. F. W. [[1990]]. ''Greater Cook Strait: form and flow.'' Wellingtoniae: DSIR Marine and Freshwater. ISBN 0477025803. * MacIntyre, David, et Michael Field, cum Christine Quinn. [[1983]]. ''Cook's wild strait: the interisland story.'' Wellingtoniae: Reed. ISBN 0589014498. * Taylor, Peter. [[1990]]. ''White diamonds north: 25 years' operation of the Cook Strait cable, 1965-1990.'' Wellingtoniae: Trans Power. ISBN 0908893000. * Wyndham, Thomas Frank. [[1990]]. ''Greater Cook Strait.'' DSIR Marine and Freshwater. ISBN 0-477-02580-3. * Young, Victor. [[2009]]. ''Strait Crossing: The ferries of Cook Strait through time.'' Wellingtoniae: Transpress NZ. ISBN 9781877418112. ==Nexus externi== {{CommuniaCat|Cook Strait|Fretum Cookianum}} {{Fontes geographici}} * [http://www.metservice.co.nz/default/index.php?alias=cook-strait-shipwrecks192952 "Cook Strait: Ship Wrecks, Swells and Gales."] * [https://web.archive.org/web/20090727192412/http://www.nzmaritime.co.nz/railferries.htm "New Zealand's Cook Strait Rail Ferries."] New Zealand National Maritime Museum. * [http://www.nzhistory.net.nz/culture/cook-strait-rail-ferries "Cook Strait rail ferries.] New Zealand History, Ministry for Culture and Heritage. * [https://web.archive.org/web/20220423145509/http://cookstraitswim.org.nz/ "Cook Strait Swim."] * [https://web.archive.org/web/20050522083514/http://www.energybulletin.net/6046.html "NZ: Chance to turn the tide of power supply."] EnergyBulletin.net * Lewis, Keith. [http://www.teara.govt.nz/EarthSeaAndSky/OceanStudyAndConservation/EngineeringOnTheSeaFloor/2/en "Submarine cables."]{{Nexus deficit|date=July 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} ''Te Ara: The Encyclopedia of New Zealand.'' * [http://www.cablebayfarm.co.nz/history2.html "History of Cable Bay Station."] * [https://web.archive.org/web/20210119171039/http://www.techhistory.co.nz/Electricity/Cookstcable.htm "A Powerful link: The Cook Strait Cable."] * NZ Documentary Film (2007) [https://web.archive.org/web/20080906132005/http://www.docnz.org.nz/2007/wgtn/film/fish-ships ''Fish & Ships.''] [[Categoria:Nova Zelandia| ]] [[Categoria:Res geographicae Novae Zelandiae]] {{Myrias|Geographia}} i3kf4jxyov7c868az3ht28we80lffu3 0 295185 3969459 3886029 2026-07-02T02:01:00Z InternetArchiveBot 139091 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 3969459 wikitext text/x-wiki [[Fasciculus:Euromaidan in Kiev 2014-02-19 11-43.jpg|thumb|Gallicaudae Molotovii paratae, [[Kiovia]]e anno 2014]] '''Gallicauda Molotovii'''{{Convertimus}}<ref>Ut ceterae [[gallicauda]]e; cf. [[binomen|binomina]] ''Listeria ivanovii, Huperzia petrovii, Calamagrostis pavlovii'' etc.</ref> (vel interdum '''pyrobolus Molotovianus'''<ref>Nuntii Latini Vasintonienses, [https://nuntiilatini.com/2025/03/21/die-vicesimo-primo-mensis-martii/ 21 Martii 2005, "Tres rei terroris in Teslam inferendī"].</ref>) est nomen solitum [[Granata manuaria|granatarum manuariarum]] simplicium, quae sine difficultatibus a quolibet factae esse possunt. [[Lagona]] est vitrea [[benzinum|benzino]] vel [[ceroleum|ceroleo]] vel alio umore flammabili plena cum filo vel linamento aliquo, quo inflammatur. Lagona iacta dispergitur et simul scopus igni vix extinguibili ardet. [[Ignis Graecus]] est telum huiusmodi antiquius. Saeculo vicesimo contra [[Autocurrus armatus|autocurrus armatos]] tela talia in usum veniunt. Iam tempore [[Bellum mundanum primum|Belli orbis terrarum prioris]] milites granatis huiusmodi usurpabantur. Nominis origo non plane certa est. Saepius dicuntur milites [[Finnia|Finnici]] tempore [[Bellum hibernum|Belli Hiberni]] [[Finnia]]e et [[Unio Sovietica|Unionis Sovieticae]] lagonas tales explosibiles ''[[gallicauda]]s'' nominare, cum lagonae essent, et a [[Venceslaus Molotov|Venceslao Molotovio]], tunc administrationis [[URSS|Sovieticae]] principe, iocose se dona talia accepisse dicere (vel ei destinare); per [[Diarium|diaria]] Europaea nomen divulgatum est. In Russia solum [[decennium 200|annis nonagesimis]] saeculo XX hoc nomen lagonae inflammantis multis notum factum est. In nonnullis nationibus (e.g. in [[CFA|Civitatibus Foederatis]] et in [[Ruthenia Alba]]) ipsa praeparatio gallicaudarum Molotov iure prohibita est. == Notae == <references /> == Nexus externi == * [https://web.archive.org/web/20060530031219/http://www.kevos4.com/Molotov_Cocktail.htm Gulielmi Trotter gallicaudae Molotovii historia] {{ling|Anglice}} * [https://web.archive.org/web/20120722094920/http://www.i-r.ru/show_arhive.php?year=2005&month=5&id=716 De gallicauda Molotovii] {{ling|Russice}} {{Myrias|Technologia}} [[Categoria:Arma ignifera]] [[Categoria:Bombae]] [[Categoria:Gentilicii mores]] [[Categoria:Pyrotechnica]] 7coymoguv500ojquod2jv17dgajkjmz 0 296046 3969393 3829676 2026-07-01T18:30:28Z LilyKitty 18316 de valore 3969393 wikitext text/x-wiki [[Fasciculus:Witness impeachment.jpg|thumb|[[Imitatio iudicii]] exercitium est, quo inquisitores ad vitandam inclinationem ad confirmandam fidem instruuntur.]] '''Ad confirmandam fidem inclinatio''' [[inclinatio cognitiva|animi propensio]] est illius, qui potissimum talem accipere vult notitiam nuntiationemve, quae eius [[opinio]]nibus aut [[praeiudicium|praeiudiciis]] congruat eaque confirmet. Qui igitur hac propensione laborat, cum pronis testimoniis ac [[memoria selectrix|memoria selectrice]] uti solet,<ref>Risen & Gilovich 2007.</ref> in errorem incidere et rerum intellectum corrumpere potest. Inclinatio ad confirmandam [[fides|fidem]] vel [[valor]]em est, cum de opinionibus inveteratis aut rebus valde ad animi motus pertinentibus agitur. Omnino depelli non potest, attamen administrari potest artem [[cogitatio|cogitandi]] exercendo. == Genera inclinationis == Notio ad confirmandam fidem inclinationis late patet, et ad eam variae pertinent res, sicut cognitio iniqua, usus iniquus cognitionis, recordatio iniqua et memoria selectrix. [[Anni 1960|Annis 1960]] multa experimenta psychologica facta sunt, quae homines indicabant ad '''cognitionem iniquam''' pronos esse, atque ab una tantum parte velle suas hypotheses aliasque opiniones confirmare adferendo testimonia, quae cum praesenti hypothesi congruant.<ref>Nickerson: 177-178; Kunda 1999: 112-115.</ref>. Homines testimonia probantes tali quaerunt sciscitatione, qua opinionem suam confirmare possint, nec totius testimonii auctoritatem scrutari curant. Quaerunt, si recte sentiant, quos possint exspectare effectus, nec, quid, si errent, fieri possit, sciscitantur.<ref>Baron 2000: 162-164.</ref> Homines, cum opiniones probare volunt, unam tantum eligendi viam sequi malunt ceteris neglectis optionibus. Fieri enim potest, ut medicus iam inter initia certam dixerit morbi causam et deinde nihil nisi id agat, ut indicia huius cognitionis indaget. Ad summam, constat inclinationem ad confirmandam fidem parere errores [[systema]]ticos praesertim in investigatione scientifica, quae [[inductio (philosophia)|ratione inductiva]] consistit. == Notae == <references /> == Bibliographia == * Baron, Jonathan (2000) ''Thinking and deciding''. Tertia editio. Cambridge University Press * Kunda, Ziva (1999) ''Social cognition: Making sense of people''. MIT Press * Nickerson, Raymond S. (1998) Confirmation bias: A ubiquitous phenomenon in many guises. ''Review of General Psychology'' 2 (2): 175–220. * Risen, Jane & Gilovich, Thomas (2007) Informal logical fallacies, apud Sternberg, Robert J. & al., ''Critical thinking in psychology'', 110–130. Cambridge University Press. * Wason, Peter C. (1960) On the failure to eliminate hypotheses in a conceptual task. ''Quarterly Journal of Experimental Psychology'' 12 (3): 129–140 [[Categoria:Cognitio]] [[Categoria:Praeiudicia]] [[Categoria:Psychologia]] [[Categoria:Psychologia cognitiva]] 2aib27apahg04ydhjwy471crrwi47mo 0 296424 3969413 3822433 2026-07-01T21:59:06Z InternetArchiveBot 139091 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 3969413 wikitext text/x-wiki {{Capsa hominis Vicidata}} '''Franciscus Salata''' ([[Absorus|Absori]] natus die [[17 Septembris]] [[1876]]; [[Roma]]e mortuus die [[10 Martii]] [[1944]]) fuit senator, [[historicus]], et [[scriptor]] [[Italia|Italicus]].<ref name="treccani enciclopedia">{{cite web|title=Salata, Francesco|last=D'Alessio|first=Vanni|url=https://www.treccani.it/enciclopedia/francesco-salata_%28Dizionario-Biografico%29/|publisher=[[Treccani]]|access-date=10 Martii 2021|archive-url=https://archive.vn/xBuZD|archive-date=10 Martii 2021}}.</ref> == Nexus externus == *[https://web.archive.org/web/20210424140218/http://notes9.senato.it/Web/senregno.NSF/a52b2f6040cae29dc125785d0059c4c9/853a9f2e8d41859c4125646f005f4620?OpenDocument Senatus Italicus] ==Notae== <references /> {{Lifetime|1876|1944|Salata, Franciscus}} [[Categoria:Auctores Italiani]] [[Categoria:Historici Italiae]] [[Categoria:Politici Italiae]] [[Categoria:Scriptores Italiae]] g2vbjiesmlqhxb59px33pe6voyunx1c 0 303041 3969524 3878614 2026-07-02T11:14:28Z InternetArchiveBot 139091 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 3969524 wikitext text/x-wiki [[File:Eldfell, Heimaey, Islas Vestman, Suðurland, Islandia, 2014-08-17, DD 066.jpg|thumb|Conspectus insulae [[Heimaey]], unde oriunda est Gudrida.]] '''Gudrida Simonis filia''' ([[Lingua Islandica|Islandice]] ''Guðríður Símonardóttir,'' nata anno [[1598]], obiit die [[18 Decembris]] [[1682]])<ref>Erla Gísladóttir, [https://web.archive.org/web/20160311115927/http://vefir.mh.is/palmagn/vefur303/gudridur.html ''Guðríður Símonardóttir 1598-1682''.]</ref> fuit una ex 242 Islandis, qui anno [[1627]] ex [[Vestmannorum Insulae|Vestmannorum Insulis]] a barbaris [[Pirata|praedonibus]] rapti et [[Algeria|Algeriam]] in [[Servitus|servitutem]] [[Abductio Turcica|abducti]] erant. Gudrida postquam [[Algeria|Algeriae]] [[Servitus|sub corona vendita est]] et per [[decennium]] fere [[Concubinatus|subnuba]] in [[Harem|grege paelicum]] vixit, anno [[1636]] cum paucis aliis captivis e servitute redempta est. In [[Islandia|Islandiam]] reversa nupsit iuveni [[Theologia|theologiae]] studioso et futuro [[Index poëtarum et poëtriarum|poetae]] [[Hallgrimus Petraeus|Hallgrimo Petraeo]], qui carminibus psalmisque suis Islandice compositis amplissimum nomen consecutus est.<ref>Encyclopedia Britannica: [https://www.britannica.com/biography/Hallgrimur-Petursson ''Hallgrímur Pétursson'' (Anglice).]</ref> == Vita == Gudrida fuit uxor cuiusdam piscatoris nomine Eiulfi Solmundini (Islandice ''Eyjólfur Sólmundarson'' aut ''Sölmundarson''), quocum in fundo Stakkagerði in insula [[Heimaey]] sito vitam agebat. Cum anno [[1627]] ex Vestmannorum Insulis una cum filio suo [[Algeria|Algeriam]] [[Abductio Turcica|abducta]] esset, [[Servitus|sub corona veniit]] et in [[Harem|grege paelicum]] vivere coepit. Constat Gudridam anno [[1631]] [[Epistula|litteras]] e servitute in Islandiam dedisse ad Eiulfum coniugem, qui ex [[Pirata|praedonum]] manibus elabi potuerat atque etiamtum in Vestmannorum Insulis vivebat. Gudrida fuit inter paucos captivos anno [[1636]] denique a [[Christianus IV (rex Daniae)|Christiano IV]], rege Daniae, [[pecunia]] redemptos, quamquam et ipsi contigerat aliquid [[Pecunia|argenti]] servare, ut e servitute sese redimeret. Solmundus autem, filius Gudridae adulescentulus, [[Religio Islamica|religionem Islamicam]] amplexus in [[Algerium|Algerio]] remansit neque in [[Islandia|Islandiam]] revertit. Gudrida in libertatem vindicata [[Hafnia|Hafniam]] missa est una cum aliis [[Islandia|Islandis]] redemptis, ut ibidem denuo in [[Religio Christiana|Christiana doctrina]] instituerentur. Quorum praeceptor fuit [[Hallgrimus Petraeus]], tunc [[Theologia|theologiae]] studio deditus. Ambo sese amare coeperunt, et Gudrida, etiamsi sedecim annis maior Hallgrimo, mox ex eo [[Graviditas|gravida]] facta est. Anno [[1637]] reverterunt in [[Islandia|Islandiam]], ubi certior facta est Eiulfum, coniugem suum, mortuum esse. Cum eodem anno Hallgrimi et Gudridae filius natus esset (1637–1679), quem Eiulfum nominaverunt ad memoriam scilicet prioris mariti Gudridae, [[matrimonium]] inierunt anno [[1638]]. Consequentibus annis aucti sunt duobus insuper liberis, Gudmundo et Steinunna, qui vero praematura morte absumpti sunt: Gudmundus anno [[1640]], Steinunna fere quadrima anno [[1649]]. [[Hallgrimus Petraeus|Hallgrimus]] morte filiae valde permotus lapidem Steinunnae memoriae inscripsit atque erexit. Lapis anno [[1964]] repertus et in templo Hvalsnesensi repositus est<ref>[https://web.archive.org/web/20210203091439/https://www.visitreykjanes.is/en/inspiration/towns/town/index/place/the-church-at-hvalsnes The Church at Hvalsnes.]</ref><ref>Steinunn Jóhannesdóttir, [https://web.archive.org/web/20241127173222/https://www.gardur.is/kgsi_vefur/bautast3/steinn.html ''Steinn Steinunnar'' (Lapis Steinunnae).]</ref>, cui [[Paroecia|paroeciae]] Hallgrimus ab anno [[1644]] usque ad annum [[1651]] praefuerat. == ''Tyrkja-Gudda'' == Non multa cognita sunt de Gudridae vita, postquam in [[Islandia|Islandiam]] revertit, sed nihilominus cognomen ioculare ab Islandis accepit ''Turco-Guddae'' (Islandice ''Tyrkja-Gudda'') variis fictis et commenticiis de se narratis, e.g. Gudridam [[Maga|magam]] fuisse, quae Hallgrimum in [[stuprum]] illexisset, necnon imagines occultavisse, quas tamquam [[Deus|deos]] coluisset quasque Hallgrimus ex inopinato inventas combussisset. Sigurdus Nordal (1886–1974) primam apologiam Gudridae conscripsit, demonstrans absurdum esse illos [[Religio Islamica|Islamicam religionem]] profitentes deorum imagines aut possidere aut colere. == Plura legere si cupis == * Jakob Jónsson, ''Tyrkja-Gudda'' (tragoedia anno 1952 docta).<ref>[https://web.archive.org/web/20140501010741/http://leikskald.is/gamla/leikrit/enska/jajtyrkj.html Theatre in Iceland: ''Tyrkja Gudda.'' A play by Jakob Jónsson frá Hrauni.]</ref> * Steinunn Jóhannesdóttir, ''Reisubók Guðríðar Símonardóttur'' (Diurni commentarii Gudridae Simonis filiae), Reykiavicae 2001. * Sally Magnusson, ''The Sealwoman’s Gift,'' Londinii 2018. == Notae == <references /> == Nexus interni == * [[Abductio Turcica]] {{Lifetime|1598|1682|Gudrida Simonis filia}} [[Categoria:Mulieres]] [[Categoria:Islandia]] [[Categoria:Servitus]] q71ahwh18w5abw3kf749j9c4pivpbo2 10 308162 3969487 3829256 2026-07-02T06:55:48Z Grufo 64423 Minora 3969487 wikitext text/x-wiki <includeonly>{{safesubst:<noinclude />#ifeq:{{safesubst:<noinclude />NAMESPACE}}|{{safesubst:<noinclude />TALKSPACE}} | {{Error|Error: Haec [[Vicipaedia:Substitutio|substitutio]] in spatiis nominalibus disputationis non est adhibenda.}} | {{safesubst:<noinclude />Substitutio requisita | 1 = {{safesubst:<noinclude />#if:{{{1|}}} | <noinclude />{<noinclude />{<noinclude />{{safesubst:<noinclude />#invoke:params| discarding|tempus| discarding|disputatio| setting|hi/p|{{safesubst:<noinclude />!}}|{{safesubst:<noinclude />=}}| all_sorted| list_maybe_with_names }}{{safesubst:<noinclude />!}}tempus={{safesubst:<noinclude />REVISIONTIMESTAMP}}{{safesubst:<noinclude />!}}disputatio={{safesubst:<noinclude />petitio/dum{{safesubst:<noinclude />!}}{{safesubst:<noinclude />REVISIONTIMESTAMP}}}}<noinclude />}<noinclude />}<noinclude /> | {{Error|Error: Nomen formulae petitionis ({{para|1}}) abest.}} }} }} }}</includeonly><noinclude>{{Documentatio}}</noinclude> eamssf0ihkp2b1phrs7q7r9l1yyc65f 3969488 3969487 2026-07-02T06:56:59Z Grufo 64423 3969488 wikitext text/x-wiki <includeonly>{{safesubst:<noinclude />#ifeq:{{safesubst:<noinclude />NAMESPACE}}|{{safesubst:<noinclude />TALKSPACE}} | {{Error|Error: Haec [[Vicipaedia:Substitutio|substitutio]] in spatiis nominalibus disputationis non est adhibenda.}} | {{safesubst:<noinclude />Substitutio requisita | 1 = {{safesubst:<noinclude />#if:{{{1|}}} | {{{{safesubst:<noinclude />#invoke:params| discarding|tempus| discarding|disputatio| setting|hi/p|{{safesubst:<noinclude />!}}|{{safesubst:<noinclude />=}}| all_sorted| list_maybe_with_names }}|tempus={{safesubst:<noinclude />REVISIONTIMESTAMP}}|disputatio={{safesubst:<noinclude />petitio/dum{{safesubst:<noinclude />!}}{{safesubst:<noinclude />REVISIONTIMESTAMP}}}}}} | {{Error|Error: Nomen formulae petitionis ({{para|1}}) abest.}} }} }} }}</includeonly><noinclude>{{Documentatio}}</noinclude> ecje04xj2t2qdwrokowyoxrcojuu4u2 3969489 3969488 2026-07-02T06:58:01Z Grufo 64423 3969489 wikitext text/x-wiki <includeonly>{{safesubst:<noinclude />#ifeq:{{safesubst:<noinclude />NAMESPACE}}|{{safesubst:<noinclude />TALKSPACE}} | {{Error|Error: Haec [[Vicipaedia:Substitutio|substitutio]] in spatiis nominalibus disputationis non est adhibenda.}} | {{safesubst:<noinclude />Substitutio requisita | 1 = {{safesubst:<noinclude />#if:{{{1|}}} | {{{{safesubst:<noinclude />#invoke:params|sequential|setting|i|{{safesubst:<noinclude />!}}|list_values}}{{safesubst:<noinclude />#invoke:params|non-sequential|setting|hi/p|{{safesubst:<noinclude />!}}|{{safesubst:<noinclude />=}}|with_name_not_matching|^tempus$|with_name_not_matching|^disputatio$|list}}|tempus={{safesubst:<noinclude />REVISIONTIMESTAMP}}|disputatio={{safesubst:<noinclude />petitio/dum|{{safesubst:<noinclude />REVISIONTIMESTAMP}}}}}} | {{Error|Error: Nomen formulae petitionis ({{para|1}}) abest.}} }} }} }}</includeonly><noinclude>{{Documentatio}}</noinclude> fuye0rpq2iooguxcisth6q3sqp4sedj 3969490 3969489 2026-07-02T06:59:38Z Grufo 64423 3969490 wikitext text/x-wiki <includeonly>{{safesubst:<noinclude />#ifeq:{{safesubst:<noinclude />NAMESPACE}}|{{safesubst:<noinclude />TALKSPACE}} | {{Error|Error: Haec [[Vicipaedia:Substitutio|substitutio]] non est adhibenda in spatiis nominalibus disputationis.}} | {{safesubst:<noinclude />Substitutio requisita | 1 = {{safesubst:<noinclude />#if:{{{1|}}} | {{{{safesubst:<noinclude />#invoke:params| discarding|tempus| discarding|disputatio| setting|hi/p|{{safesubst:<noinclude />!}}|{{safesubst:<noinclude />=}}| all_sorted| list_maybe_with_names }}|tempus={{safesubst:<noinclude />REVISIONTIMESTAMP}}|disputatio={{safesubst:<noinclude />petitio/dum|{{safesubst:<noinclude />REVISIONTIMESTAMP}}}}}} | {{Error|Error: Nomen formulae petitionis ({{para|1}}) abest.}} }} }} }}</includeonly><noinclude>{{Documentatio}}</noinclude> lgfzjg6op1ftv3djgsj4sdt7jaulo57 3969491 3969490 2026-07-02T07:00:04Z Grufo 64423 3969491 wikitext text/x-wiki <includeonly>{{safesubst:<noinclude />#ifeq:{{safesubst:<noinclude />NAMESPACE}}|{{safesubst:<noinclude />TALKSPACE}} | {{Error|Error: Haec [[Vicipaedia:Substitutio|substitutio]] non est adhibenda in spatiis nominalibus disputationis.}} | {{safesubst:<noinclude />Substitutio requisita | 1 = {{safesubst:<noinclude />#if:{{{1|}}} | {{{{safesubst:<noinclude />#invoke:params| discarding|tempus| discarding|disputatio| setting|i/p|{{safesubst:<noinclude />!}}|{{safesubst:<noinclude />=}}| all_sorted| list_maybe_with_names }}|tempus={{safesubst:<noinclude />REVISIONTIMESTAMP}}|disputatio={{safesubst:<noinclude />petitio/dum|{{safesubst:<noinclude />REVISIONTIMESTAMP}}}}}} | {{Error|Error: Nomen formulae petitionis ({{para|1}}) abest.}} }} }} }}</includeonly><noinclude>{{Documentatio}}</noinclude> tjh3hv9za5rcsx9514ue84598f0sa3k 10 308295 3969479 3966123 2026-07-02T06:15:49Z Grufo 64423 3969479 wikitext text/x-wiki {{Subpagina documentationis|proprietas=distributa}} {{Formula substituibilis|...}} Formula {{Fn|Usor}} vel {{Fn|Ustrix}} nomen usoris ustricisve cum nexu ostendit. Formula {{Fn|Usores}} vel {{Fn|Ustrices}} plura nomina usorum scribere sinit. Formula {{Fsn|Usores in colloquio}} omnes usores cuiusvis disputationis participes invocat. Usores sic vocati nuntium recipiet. == De usu == === {{[[Formula:Usor|Usor]]}} === {{Compendium formulae|u}} * <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>Gratias tibi ago, {{Usor|Alexander}}</syntaxhighlight> *: ↳ Gratias tibi ago, {{Usor|Alexander}} * <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>Gratias tibi ago, {{Usor|Marcus|Marce}}</syntaxhighlight> *: ↳ Gratias tibi ago, {{Usor|Marcus|Marce}} * <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>Gratias tibi ago, {{Ustrix|Lavinia}}</syntaxhighlight> *: ↳ Gratias tibi ago, {{Ustrix|Lavinia}} * <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>Gratias tibi ago, {{u|Flavia1966}}</syntaxhighlight> *: ↳ Gratias tibi ago, {{u|Flavia1966}} * <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>Gratias tibi ago, {{subst:u|Alix99}}</syntaxhighlight> *: ↳ Gratias tibi ago, {{u|Alix99}} * (Sine argumentis – '''in substitutione tantum''') <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>Nomen meum est {{subst:u}}</syntaxhighlight> *: ↳ Nomen meum est &#91;TUUM NOMEN HIC SUBSTITUETUR&#93; {{vsep|2}} === {{[[Formula:Usores|Usores]]}} === {{Lua|Modulus:Params}} {{Compendium formulae|uu}} {{Videantur etiam|Formula:Collaboratio|Formula:Collaboratio gratulans}} * <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{Usores|Alexander|Marcus|Lavinia|Flavia1966|Alix99}}</syntaxhighlight> *: ↳ {{Usores|Alexander|Marcus|Lavinia|Flavia1966|Alix99}} * <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{Usores|Alexander|Marcus|Lavinia|Flavia1966|Alix99|praefixum=@}}</syntaxhighlight> *: ↳ {{Usores|Alexander|Marcus|Lavinia|Flavia1966|Alix99|praefixum=@}} {{vsep|2}} === {{[[Formula:Usores in colloquio|subst:Usores in colloquio]]}} === {{Formula semper substituenda|inspectio=propria|...}} {{Lua|Modulus:Params}} {{Compendium substitutionis|uc}} * <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{subst:uc|Disputatio Vicipaediae:Pagina mensis/Tabularium 6|2020/2021}}</syntaxhighlight> *: ↳ {{uc|Disputatio Vicipaediae:Pagina mensis/Tabularium 6|2020/2021|propositum=exhibitio}} * <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{subst:uc|Vicipaedia:Taberna/Tabularium 2|[[Theoria musicae]]}}</syntaxhighlight> *: ↳ {{uc|Vicipaedia:Taberna/Tabularium 2|[[Theoria musicae]]|propositum=exhibitio}} * <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{subst:uc|Disputatio Vicipaediae:Pagina prima/Tabularium 6|Declinatio falsa sive neglecta|praefixum=@}}</syntaxhighlight> *: ↳ {{uc|Disputatio Vicipaediae:Pagina prima/Tabularium 6|Declinatio falsa sive neglecta|praefixum=@|propositum=exhibitio}} * <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{subst:uc|Disputatio Vicipaediae:Pagina prima/Tabularium 6|Declinatio falsa sive neglecta|excluditur1=Andrew Dalby|excluditur2=Giorno2|additur1=Grufo|additur2=Frontfrog}}</syntaxhighlight> *: ↳ {{uc|Disputatio Vicipaediae:Pagina prima/Tabularium 6|Declinatio falsa sive neglecta|excluditur1=Andrew Dalby|excluditur2=Giorno2|additur1=Grufo|additur2=Frontfrog|propositum=exhibitio}} {{vsep}} {{Nota bene}} Haec [[Auxilium:Substitutio|substitutio]] non solum usores numerat qui in sectione scripserunt, sed etiam eos qui per nexum appellati sunt ({{*eg}} <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>@[[Usor:Alix99|Alix99]]</syntaxhighlight>). Nomen tuum, si in colloquio, excludetur. {{vsep|2}} {{#switch:{{BASEPAGENAME}} | Usores = == Synonyma == * {{Fn|Ustrices}} * {{Fn|Uu}} | Usores in colloquio = == De argumentis == <templatedata>{ "description": "Formula {{subst:Usores in colloquio}} omnes usores cuiusvis disputationis participes invocat. Usores sic vocati nuntium recipient.", "format": "inline", "params": { "1": { "label": "Pagina disputationis", "description": "Nomen paginae disputationis", "type": "string", "required": true, "example": "Disputatio Vicipaediae:Pagina mensis/Tabularium 6" }, "2": { "label": "Sectio paginae", "description": "Sectio paginae disputatoriae quae colloquium continet", "type": "string", "required": true, "example": "2020/2021" }, "additur 1": { "aliases": [ "additur1" ], "label": "Additur 1", "description": "Nomen primi usoris manu addendi", "type": "string", "required": false }, "additur 2": { "aliases": [ "additur2" ], "label": "Additur 2", "description": "Nomen secundi usoris manu addendi", "type": "string", "required": false }, "additur 3": { "aliases": [ "additur3" ], "label": "Additur 3", "description": "Etc.", "type": "string", "required": false }, "excluditur 1": { "aliases": [ "excluditur1" ], "label": "Excluditur 1", "description": "Nomen primi usoris manu excludendi", "type": "string", "required": false }, "excluditur 2": { "aliases": [ "excluditur2" ], "label": "Excluditur 2", "description": "Nomen secundi usoris manu excludendi", "type": "string", "required": false }, "excluditur 3": { "aliases": [ "excluditur3" ], "label": "Excluditur 3", "description": "Etc.", "type": "string", "required": false }, "praefixum": { "label": "Praefixum", "description": "Praefixum omnium nominum", "type": "content", "required": false, "example": "@" } } }</templatedata> == Synonyma == * {{Fsn|Uc}} | #default = == De argumentis == <templatedata>{ "description": "Formula {{Usor}} nomen usoris ustricisve cum nexu scribit. Usor sic vocatus nuntium recipiet", "format": "inline", "params": { "1": { "label": "Usor", "description": "Nomen usoris", "example": "Marcus", "type": "string", "required": false }, "2": { "label": "Verba ostendenda", "description": "Nomen usoris casu vocativo aut alio casu", "example": "Marce", "type": "string", "required": false } } }</templatedata> == Synonyma == * {{Fn|Ustrix}} * {{Fn|U}} }} == Ulteriora si cupis == * {{Fsn|Collaboratio}} * {{Fsn|Collaboratio gratulans}} * {{Fn|Ping}} * {{Fn|Voco}} * {{Fn|Re}} * {{Fn|Cc}} * {{Fn|Subscriptio exemplaris}} <includeonly>{{in harenario aut alibi||2= <!-- Categorias sub hac linea adde --> [[Categoria:Formulae|{{PAGENAME}}]] [[Categoria:Formulae intra versum accommodandae|{{PAGENAME}}]] [[Categoria:Formulae administrationis Vicipaediae|{{PAGENAME}}]] [[Categoria:Formulae nexuales|{{PAGENAME}}]] [[Categoria:Formulae disputationis|{{PAGENAME}}]] [[Categoria:Formulae quae nexus ad usores praebent|{{PAGENAME}}]] {{#ifeq:{{BASEPAGENAME}}|Usores|[[Categoria:Formulae variadicae|{{PAGENAME}}]]}} }}</includeonly> fpuithwkfuoicnwg6tli2938fu4haco 3969480 3969479 2026-07-02T06:16:14Z Grufo 64423 3969480 wikitext text/x-wiki {{Subpagina documentationis|proprietas=distributa}} {{Formula substituibilis|...}} Formula {{Fn|Usor}} vel {{Fn|Ustrix}} nomen usoris ustricisve cum nexu ostendit. Formula {{Fn|Usores}} vel {{Fn|Ustrices}} plura nomina usorum scribere sinit. [[Auxilium:Substitutio|Substitutio]] {{Fsn|Usores in colloquio}} omnes usores cuiusvis disputationis participes invocat. Usores sic vocati nuntium recipiet. == De usu == === {{[[Formula:Usor|Usor]]}} === {{Compendium formulae|u}} * <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>Gratias tibi ago, {{Usor|Alexander}}</syntaxhighlight> *: ↳ Gratias tibi ago, {{Usor|Alexander}} * <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>Gratias tibi ago, {{Usor|Marcus|Marce}}</syntaxhighlight> *: ↳ Gratias tibi ago, {{Usor|Marcus|Marce}} * <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>Gratias tibi ago, {{Ustrix|Lavinia}}</syntaxhighlight> *: ↳ Gratias tibi ago, {{Ustrix|Lavinia}} * <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>Gratias tibi ago, {{u|Flavia1966}}</syntaxhighlight> *: ↳ Gratias tibi ago, {{u|Flavia1966}} * <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>Gratias tibi ago, {{subst:u|Alix99}}</syntaxhighlight> *: ↳ Gratias tibi ago, {{u|Alix99}} * (Sine argumentis – '''in substitutione tantum''') <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>Nomen meum est {{subst:u}}</syntaxhighlight> *: ↳ Nomen meum est &#91;TUUM NOMEN HIC SUBSTITUETUR&#93; {{vsep|2}} === {{[[Formula:Usores|Usores]]}} === {{Lua|Modulus:Params}} {{Compendium formulae|uu}} {{Videantur etiam|Formula:Collaboratio|Formula:Collaboratio gratulans}} * <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{Usores|Alexander|Marcus|Lavinia|Flavia1966|Alix99}}</syntaxhighlight> *: ↳ {{Usores|Alexander|Marcus|Lavinia|Flavia1966|Alix99}} * <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{Usores|Alexander|Marcus|Lavinia|Flavia1966|Alix99|praefixum=@}}</syntaxhighlight> *: ↳ {{Usores|Alexander|Marcus|Lavinia|Flavia1966|Alix99|praefixum=@}} {{vsep|2}} === {{[[Formula:Usores in colloquio|subst:Usores in colloquio]]}} === {{Formula semper substituenda|inspectio=propria|...}} {{Lua|Modulus:Params}} {{Compendium substitutionis|uc}} * <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{subst:uc|Disputatio Vicipaediae:Pagina mensis/Tabularium 6|2020/2021}}</syntaxhighlight> *: ↳ {{uc|Disputatio Vicipaediae:Pagina mensis/Tabularium 6|2020/2021|propositum=exhibitio}} * <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{subst:uc|Vicipaedia:Taberna/Tabularium 2|[[Theoria musicae]]}}</syntaxhighlight> *: ↳ {{uc|Vicipaedia:Taberna/Tabularium 2|[[Theoria musicae]]|propositum=exhibitio}} * <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{subst:uc|Disputatio Vicipaediae:Pagina prima/Tabularium 6|Declinatio falsa sive neglecta|praefixum=@}}</syntaxhighlight> *: ↳ {{uc|Disputatio Vicipaediae:Pagina prima/Tabularium 6|Declinatio falsa sive neglecta|praefixum=@|propositum=exhibitio}} * <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{subst:uc|Disputatio Vicipaediae:Pagina prima/Tabularium 6|Declinatio falsa sive neglecta|excluditur1=Andrew Dalby|excluditur2=Giorno2|additur1=Grufo|additur2=Frontfrog}}</syntaxhighlight> *: ↳ {{uc|Disputatio Vicipaediae:Pagina prima/Tabularium 6|Declinatio falsa sive neglecta|excluditur1=Andrew Dalby|excluditur2=Giorno2|additur1=Grufo|additur2=Frontfrog|propositum=exhibitio}} {{vsep}} {{Nota bene}} Haec [[Auxilium:Substitutio|substitutio]] non solum usores numerat qui in sectione scripserunt, sed etiam eos qui per nexum appellati sunt ({{*eg}} <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>@[[Usor:Alix99|Alix99]]</syntaxhighlight>). Nomen tuum, si in colloquio, excludetur. {{vsep|2}} {{#switch:{{BASEPAGENAME}} | Usores = == Synonyma == * {{Fn|Ustrices}} * {{Fn|Uu}} | Usores in colloquio = == De argumentis == <templatedata>{ "description": "Formula {{subst:Usores in colloquio}} omnes usores cuiusvis disputationis participes invocat. Usores sic vocati nuntium recipient.", "format": "inline", "params": { "1": { "label": "Pagina disputationis", "description": "Nomen paginae disputationis", "type": "string", "required": true, "example": "Disputatio Vicipaediae:Pagina mensis/Tabularium 6" }, "2": { "label": "Sectio paginae", "description": "Sectio paginae disputatoriae quae colloquium continet", "type": "string", "required": true, "example": "2020/2021" }, "additur 1": { "aliases": [ "additur1" ], "label": "Additur 1", "description": "Nomen primi usoris manu addendi", "type": "string", "required": false }, "additur 2": { "aliases": [ "additur2" ], "label": "Additur 2", "description": "Nomen secundi usoris manu addendi", "type": "string", "required": false }, "additur 3": { "aliases": [ "additur3" ], "label": "Additur 3", "description": "Etc.", "type": "string", "required": false }, "excluditur 1": { "aliases": [ "excluditur1" ], "label": "Excluditur 1", "description": "Nomen primi usoris manu excludendi", "type": "string", "required": false }, "excluditur 2": { "aliases": [ "excluditur2" ], "label": "Excluditur 2", "description": "Nomen secundi usoris manu excludendi", "type": "string", "required": false }, "excluditur 3": { "aliases": [ "excluditur3" ], "label": "Excluditur 3", "description": "Etc.", "type": "string", "required": false }, "praefixum": { "label": "Praefixum", "description": "Praefixum omnium nominum", "type": "content", "required": false, "example": "@" } } }</templatedata> == Synonyma == * {{Fsn|Uc}} | #default = == De argumentis == <templatedata>{ "description": "Formula {{Usor}} nomen usoris ustricisve cum nexu scribit. Usor sic vocatus nuntium recipiet", "format": "inline", "params": { "1": { "label": "Usor", "description": "Nomen usoris", "example": "Marcus", "type": "string", "required": false }, "2": { "label": "Verba ostendenda", "description": "Nomen usoris casu vocativo aut alio casu", "example": "Marce", "type": "string", "required": false } } }</templatedata> == Synonyma == * {{Fn|Ustrix}} * {{Fn|U}} }} == Ulteriora si cupis == * {{Fsn|Collaboratio}} * {{Fsn|Collaboratio gratulans}} * {{Fn|Ping}} * {{Fn|Voco}} * {{Fn|Re}} * {{Fn|Cc}} * {{Fn|Subscriptio exemplaris}} <includeonly>{{in harenario aut alibi||2= <!-- Categorias sub hac linea adde --> [[Categoria:Formulae|{{PAGENAME}}]] [[Categoria:Formulae intra versum accommodandae|{{PAGENAME}}]] [[Categoria:Formulae administrationis Vicipaediae|{{PAGENAME}}]] [[Categoria:Formulae nexuales|{{PAGENAME}}]] [[Categoria:Formulae disputationis|{{PAGENAME}}]] [[Categoria:Formulae quae nexus ad usores praebent|{{PAGENAME}}]] {{#ifeq:{{BASEPAGENAME}}|Usores|[[Categoria:Formulae variadicae|{{PAGENAME}}]]}} }}</includeonly> 1825q4dmyx7om736z7ykzmaik0lzb9e 0 309806 3969494 3800964 2026-07-02T07:08:08Z ~2026-36983-83 211443 3969494 wikitext text/x-wiki {{Disnomen}} {{Nomen|genus=Femininum|origo=Latina|significatio="mulier Sabinae"|imago=Popea Sabina, retrato de autor anónimo.jpg|capitulum=[[Poppaea Sabina]], imperatrix Romana}} '''Sabina''' (-ae, ''f.'') fuit nomen femininum Romanum antiquum; temporibus recentioribus est [[praenomen]]. E nomine territorii gentium [[Sabini|Sabinorum]] originem ducit.<ref>''Behind the Name'', s.v. "[https://www.behindthename.com/name/sabina Sabina]". {{Ling|Anglice}}</ref> Forma masculina est '''[[Sabinus]]'''. == Quae hoc nomen habuerint == *[[Sabina Romana|Sabina]], sancta Romana *[[Poppaea Sabina]], uxor Neronis *[[Vibia Sabina]] == Quae hoc praenomen habuerint == * [[Sabina Bergmann-Pohl]] * [[Sabina Bätzing-Lichtenthäler]] * [[Sabina Dittmar]] * [[Sabina Guzzanti]] * [[Sabina Leutheusser-Schnarrenberger]] * {{Creanda|ru|Шпильрейн, Сабина Николаевна|Sabina Špil'rejn}} * [[Sabina Trenner]] * [[Sabina Welserin]] == Notae == <references /> {{NexInt}} * [[665 Sabine]], asteroides * [[Sabina (terra)|Sabina]], terra Sabinorum * [[Sabine Comitatus]] * [[Sabine Paroecia]] [[Categoria:Nomina]] [[Categoria:Praenomina feminina]] [[Categoria:Praenomina Bohemica]] [[Categoria:Praenomina Dacoromanica]] [[Categoria:Praenomina Hispanica]] [[Categoria:Praenomina Italica]] [[Categoria:Praenomina Lusitana]] [[Categoria:Praenomina Russica]] ocn6cpsvmosn58kru8gm1sgxwh2ubwz 10 311034 3969448 3937393 2026-07-02T00:58:58Z Grufo 64423 /* Synonyma */ 3969448 wikitext text/x-wiki {{Subpagina documentationis}} {{Formula substituibilis|...}} {{Lua|Modulus:Params}} {{Compendia formulae|mn|nm}} Utere hac formula ut nexum ad modulum scribas. == De usu == * <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{mn|string}}</syntaxhighlight> vel <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{subst:mn|string}}</syntaxhighlight> *: ↳ {{mn|string}} * <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{mn|string|len}}</syntaxhighlight> vel <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{subst:mn|string|len}}</syntaxhighlight> *: ↳ {{mn|string|len}} * <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{mn|string|match|abc123def456|%d+|6|2|false|non invenitur}}</syntaxhighlight> (vel per [[Vicipaedia:Substitutio|substitutionem]] quoque) *: ↳ {{mn|string|match|abc123def456|%d+|6|2|false|non invenitur}} * <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{mn|string|}}</syntaxhighlight> vel <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{subst:mn|string|}}</syntaxhighlight> *: ↳ {{mn|string|}} == Synonyma == * {{fn|Mn}} * {{fn|Mfl}} – nomen interviciale * {{fn|Ml}} – nomen interviciale * {{fn|Nm}} == Ulteriora si cupis == * {{Fn|Nexus ad formulam}} * {{Fn|Nexus ad iussum MediaVicialem}} * {{Fn|Fsn}} * {{Fn|Fsnp}} * {{Fn|Interfn}} * {{Fn|Metafn}} <includeonly>{{in harenario aut alibi|| <!-- Categorias sub hac linea adde --> [[Categoria:Formulae|{{PAGENAME}}]] [[Categoria:Formulae intra versum accommodandae|{{PAGENAME}}]] [[Categoria:Formulae administrationis Vicipaediae|{{PAGENAME}}]] [[Categoria:Formulae nexus ad formulas creantes|{{PAGENAME}}]] [[Categoria:Formulae nexuales|{{PAGENAME}}]] [[Categoria:Formulae documentationis|{{PAGENAME}}]] [[Categoria:Formulae variadicae|{{PAGENAME}}]] [[Categoria:Metaformulae|{{PAGENAME}}]] }}</includeonly> aqibhh526r1q9uvmnxdigddos9lo1gr 1 313001 3969532 3835541 2026-07-02T11:56:56Z IacobusAmor 1163 IacobusAmor movit paginam [[Disputatio:Beniaminus Netanjahu]] ad [[Disputatio:Beniaminus Netanjahuus]]: Lemma 3835541 wikitext text/x-wiki == Nomen gentilicum debet non Netanjahu esse. == [[Vicipaedia:De orthographia]] "Noli uti litteris J neque j" dicit. Cur est pagina Beniaminus Netanjahu cum j? "Netaniahu" est nomen biblicus. Latine est "nathania" (https://www.biblegateway.com/quicksearch/?quicksearch=Nathania&version=VULGATE). Eapropter nomen debet Beniaminus Nathania esse, vel Beniaminus Netaniahu vel Nethaniahu. [[Usor:Self-described Sophist|Self-described Sophist]] ([[Disputatio Usoris:Self-described Sophist|disputatio]]) 23:58, 29 Maii 2024 (UTC) : Nisi in fontibus vocabulum Latinum oppetimus '''cognomen eidem homini assignatum''', solemus ''cognomen'' verbatim scribere. Vocabulum Latinum “Nathaniae” in Bibliis non mihi videtur esse cognomen, neque mihi videtur Beniaminum Netanjahu significare. ''Praenomen'' autem solemus latinizare etiamsi in nullo fonte inveniri potest. Exempli gratia, etiamsi vocabulum {{wikten|virga|virgae|Latin}} Italice sit ''{{wikten|verga||Italian}}'', scriptor appellatur [[Ioannes Verga]], non Ioannes ''*Virga''. --[[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 00:19, 30 Maii 2024 (UTC) ::Recte dicis. Nominum Hebraicorum hodiernorum translitteratione Theodisca uti solemus potius quam Anglica: ergo "Netanjahu", non "Netanyahu". [[Usor:Andrew Dalby|Andrew Dalby]] ([[Disputatio Usoris:Andrew Dalby|disputatio]]) 12:21, 30 Maii 2024 (UTC) mynk8xo1koygipczl2xni8ebtm0nm4f 828 314127 3969445 3902007 2026-07-02T00:57:12Z Grufo 64423 +‘mw.title.new()’ 3969445 Scribunto text/plain require[[strict]] local function split_path (path) local parts = {} local len = 0 for token in path:gmatch("[^/]+") do len = len + 1 parts[len] = token end return parts, len end local function get_abs_path (current, page) local tbl_i, len_i = split_path(page) local tbl_o local len_o if tbl_i[1] == '.' or tbl_i[1] == '..' then tbl_o, len_o = split_path(current) else tbl_i[1] = tbl_i[1]:gsub('^([^:]?)([^:]*)(:?)(.?)', function (s1, s2, s3, s4) if s3 == '' then return s1:upper() .. s2 end return s1:upper() .. s2 .. s3 .. s4:upper() end, 1 ) tbl_o = {} len_o = 0 end for key, val in ipairs(tbl_i) do if val == '..' then if len_o < 1 then error('Module:Path: invalid path', 0) end tbl_o[len_o] = nil len_o = len_o - 1 elseif val ~= '.' then len_o = len_o + 1 tbl_o[len_o] = val end end if len_o < 1 then tbl_o[1] = '' len_o = 1 end return tbl_o, len_o end local function get_rel_path (current, page, add_prefixes) local tbl_i, len_i = get_abs_path(current, page) local tbl_c, len_c = split_path(current) local tbl_o = {} local len_o = 0 local minlen local new_at = 0 if len_c < len_i then minlen = len_c else minlen = len_i end for idx = 1, minlen do if tbl_c[idx] ~= tbl_i[idx] then new_at = idx break end end if new_at == 1 then return table.concat(tbl_i, '/') end if add_prefixes then if new_at == 0 then tbl_o[1] = '.' new_at = minlen + 1 end for idx = new_at, len_c do len_o = len_o + 1 tbl_o[len_o] = '..' end if len_o < 1 then len_o = 1 end elseif new_at == 0 then new_at = minlen + 1 end for idx = new_at, len_i do len_o = len_o + 1 tbl_o[len_o] = tbl_i[idx] end return table.concat(tbl_o, '/') end local iface = {} iface.abs = function (frame) local page = frame.args[1] if page ~= nil then page = page:match'^%s*(.*%S)' end if page == nil then return mw.title.getCurrentTitle().prefixedText end page = mw.title.new(page).fullText local retval, _ = table.concat(get_abs_path( mw.title.getCurrentTitle().prefixedText, page:gsub('^%s*/%s*', './', 1) ), '/') return retval end iface.rel = function (frame) local page = frame.args[1] if page ~= nil then page = page:match'^%s*(.*%S)' end if page == nil then return '.' end page = mw.title.new(page).fullText return get_rel_path(mw.title.getCurrentTitle().prefixedText, page:gsub('^%s*/%s*', './', 1), true) end iface.sub = function (frame) local page = frame.args[1] if page ~= nil then page = page:match'^%s*(.*%S)' end if page == nil then return '' end page = mw.title.new(page).fullText return get_rel_path(mw.title.getCurrentTitle().prefixedText, page:gsub('^%s*/%s*', './', 1), false) end return iface ojoujpqwvyn9xlnabqbv5g0n2o4iawg 3969450 3969445 2026-07-02T01:09:33Z Grufo 64423 Mendam corrigo 3969450 Scribunto text/plain require[[strict]] local function split_path (path) local parts = {} local len = 0 for token in path:gmatch("[^/]+") do len = len + 1 parts[len] = token end return parts, len end local function get_abs_path (current, page) local tbl_i = split_path(page) local tbl_o local len_o if tbl_i[1] == '.' or tbl_i[1] == '..' then tbl_o, len_o = split_path(current) else tbl_i[1] = tbl_i[1]:gsub('^([^:]?)([^:]*)(:?)(.?)', function (s1, s2, s3, s4) if s3 == '' then return s1:upper() .. s2 end return s1:upper() .. s2 .. s3 .. s4:upper() end, 1 ) tbl_o = {} len_o = 0 end for key, val in ipairs(tbl_i) do if val == '..' then if len_o < 1 then error('Module:Path: invalid path', 0) end tbl_o[len_o] = nil len_o = len_o - 1 elseif val ~= '.' then len_o = len_o + 1 tbl_o[len_o] = val end end if len_o < 1 then tbl_o[1] = '' len_o = 1 end return tbl_o, len_o end local function get_rel_path (current, page, add_prefixes) local tbl_i, len_i = get_abs_path(current, page) local tbl_c, len_c = split_path(current) local tbl_o = {} local len_o = 0 local minlen local new_at = 0 if len_c < len_i then minlen = len_c else minlen = len_i end for idx = 1, minlen do if tbl_c[idx] ~= tbl_i[idx] then new_at = idx break end end if new_at == 1 then return table.concat(tbl_i, '/') end if add_prefixes then if new_at == 0 then tbl_o[1] = '.' new_at = minlen + 1 end for idx = new_at, len_c do len_o = len_o + 1 tbl_o[len_o] = '..' end if len_o < 1 then len_o = 1 end elseif new_at == 0 then new_at = minlen + 1 end for idx = new_at, len_i do len_o = len_o + 1 tbl_o[len_o] = tbl_i[idx] end return table.concat(tbl_o, '/') end local iface = {} iface.abs = function (frame) local page = frame.args[1] if page ~= nil then page = page:match'^%s*(.*%S)' end if page == nil then return mw.title.getCurrentTitle().prefixedText end local retval, _ = table.concat(get_abs_path( mw.title.getCurrentTitle().prefixedText, page:gsub('^%s*/%s*', './', 1) ), '/') return mw.title.new(retval).fullText end iface.rel = function (frame) local page = frame.args[1] if page ~= nil then page = page:match'^%s*(.*%S)' end if page == nil then return '.' end page = mw.title.new(page).fullText return get_rel_path(mw.title.getCurrentTitle().prefixedText, page:gsub('^%s*/%s*', './', 1), true) end iface.sub = function (frame) local page = frame.args[1] if page ~= nil then page = page:match'^%s*(.*%S)' end if page == nil then return '' end page = mw.title.new(page).fullText return get_rel_path(mw.title.getCurrentTitle().prefixedText, page:gsub('^%s*/%s*', './', 1), false) end return iface 00vrivlc0yekc37hkg6vjfi8s1xf13x 3969453 3969450 2026-07-02T01:14:46Z Grufo 64423 -‘mw.title.new()’ 3969453 Scribunto text/plain require[[strict]] local function split_path (path) local parts = {} local len = 0 for token in path:gmatch("[^/]+") do len = len + 1 parts[len] = token end return parts, len end local function get_abs_path (current, page) local tbl_i = split_path(page) local tbl_o local len_o if tbl_i[1] == '.' or tbl_i[1] == '..' then tbl_o, len_o = split_path(current) else tbl_i[1] = tbl_i[1]:gsub('^([^:]?)([^:]*)(:?)(.?)', function (s1, s2, s3, s4) if s3 == '' then return s1:upper() .. s2 end return s1:upper() .. s2 .. s3 .. s4:upper() end, 1 ) tbl_o = {} len_o = 0 end for key, val in ipairs(tbl_i) do if val == '..' then if len_o < 1 then error('Module:Path: invalid path', 0) end tbl_o[len_o] = nil len_o = len_o - 1 elseif val ~= '.' then len_o = len_o + 1 tbl_o[len_o] = val end end if len_o < 1 then tbl_o[1] = '' len_o = 1 end return tbl_o, len_o end local function get_rel_path (current, page, add_prefixes) local tbl_i, len_i = get_abs_path(current, page) local tbl_c, len_c = split_path(current) local tbl_o = {} local len_o = 0 local minlen local new_at = 0 if len_c < len_i then minlen = len_c else minlen = len_i end for idx = 1, minlen do if tbl_c[idx] ~= tbl_i[idx] then new_at = idx break end end if new_at == 1 then return table.concat(tbl_i, '/') end if add_prefixes then if new_at == 0 then tbl_o[1] = '.' new_at = minlen + 1 end for idx = new_at, len_c do len_o = len_o + 1 tbl_o[len_o] = '..' end if len_o < 1 then len_o = 1 end elseif new_at == 0 then new_at = minlen + 1 end for idx = new_at, len_i do len_o = len_o + 1 tbl_o[len_o] = tbl_i[idx] end return table.concat(tbl_o, '/') end local iface = {} iface.abs = function (frame) local page = frame.args[1] if page ~= nil then page = page:match'^%s*(.*%S)' end if page == nil then return mw.title.getCurrentTitle().prefixedText end local retval, _ = table.concat(get_abs_path( mw.title.getCurrentTitle().prefixedText, page:gsub('^%s*/%s*', './', 1) ), '/') return retval end iface.rel = function (frame) local page = frame.args[1] if page ~= nil then page = page:match'^%s*(.*%S)' end if page == nil then return '.' end return get_rel_path(mw.title.getCurrentTitle().prefixedText, page:gsub('^%s*/%s*', './', 1), true) end iface.sub = function (frame) local page = frame.args[1] if page ~= nil then page = page:match'^%s*(.*%S)' end if page == nil then return '' end return get_rel_path(mw.title.getCurrentTitle().prefixedText, page:gsub('^%s*/%s*', './', 1), false) end return iface jranj8c28x4hnxkgyy7ajy0zh9f6ewo 0 314299 3969383 3851696 2026-07-01T14:41:14Z ~2026-36983-83 211443 3969383 wikitext text/x-wiki {{Titulus italicus}} {{Disnomen}} {{Nomen|genus=Femininum|origo=Hebraica|significatio=fortasse "amata" et "mulier Magdalae nata"|imago=Saint Mary Magdalen dei Pazzi. Etching by G. Fabbri, 1757. Wellcome V0032624.jpg|capitulum=[[Sancta Maria Magdalena de Pazzis]], monacha Italica|dies=22 Iulii}} '''''Maria Magdalena''''', vel '''''Maria Magdalene'''''<ref>"Mariam Magdalene et foeminam criminosam unam singularem foeminam esse, a Maria sorore Marthae distinctam"; Vespasianus Giordani, ''Dizionario universale della Sacra Bibbia Vulgata, Volume 2'' (Venetiis, 1854): 1191 [https://www.google.it/books/edition/Dizionario_universale_della_Sacra_Bibbia/WJ8uTadQKP0C?hl=it&gbpv=1&dq=Mariam+Magdalenem&pg=PA1191&printsec=frontcover].</ref> ([[Graece]] Μαρία Μαγδαληνή), est [[Nomen proprium|nomen]] femininum quod e nomina [[Hebraice|Hebraica]] ''[[Maria]]'' atque ''[[Magdalena]]'' componitur. In [[Novum Testamentum|novo Testamento]], [[Maria Magdalena]] est praeclara discipula [[Iesu]], ex urbe Iudaica [[Magdala]] oriunda:<ref>''Behind the Name'', s.v. "[https://www.behindthename.com/name/magdalene Magdalene]". {{Ling|Anglice}}.</ref> Eius [[dies festus]] celebratur die 22 Iulii. == Mulieres == * [[Sancta Maria Magdalena]] * {{Creanda|no|Marie Magdalene Bull|Maria Magdalena Bull}} * [[Maria Magdalena Dietrich]] * [[Ioanna Maria Magdalena Goebbels]] * {{Creanda|it|Maria Maddalena Morelli|Maria Magdalena Morelli}} * {{Creanda|it|Maria Maddalena de' Pazzi|Maria Magdalena de Pazzis}} * [[Iohanna Maria Magdalena van Tilburg]] == Notae == <references /> {{NexInt}} * [[Maria-Magdalenen-Gymnasium Breslau]] [[Categoria:Nomina composita]] [[Categoria:Praenomina feminina]] [[Categoria:Praenomina Dacoromanica]] [[Categoria:Praenomina Hispanica]] [[Categoria:Praenomina Norvegica]] [[Categoria:Praenomina Polonica]] [[Categoria:Praenomina Suecica]] [[Categoria:Praenomina Theodisca]] e66ym697l3e0kl856sfsgpkfvy7tq18 0 316140 3969376 3967027 2026-07-01T14:25:11Z ~2026-36983-83 211443 3969376 wikitext text/x-wiki Hic est '''index cognominum [[Anglice|Anglicorum]]''' in nostris commentationibus perscriptorum. Adde quae invenias. == De hoc indice == * ''italic'' . . . est forma Latina cognominis. * * . . . est alia forma Anglica. {{div col|4}} === A === * [[Anderson]] * ''[[Andersonius]]'' * ''[[Andersonus]]'' * [[Angus]] * [[Armstrong]] * ''[[Armstrongius]]'' * ''[[Ashleia]]'' * ''[[Ashleius]]'' * [[Ashley]] * [[Ashton]] * ''[[Ashtonius]]'' === B === * [[Bailey]] * [[Barry]] * [[Benson]] * ''[[Bensonius]]'' * [[Beverly]] * [[Beverley]]* * [[Blake]] * ''[[Blakius]]'' * ''[[Bolena (cognomen)|Bolena]]'' * ''[[Bolenus]]'' * [[Boleyn]] * [[Bradford]] * ''[[Bradfordius]]'' * ''[[Bradfordus]]'' * ''[[Bradleius]]'' * [[Bradley]] * ''[[Bradlius]]'' * [[Brandon]] * ''[[Brandonus]]'' * [[Brett]] * [[Brody]] * [[Burton]] * ''[[Burtonius]]'' * ''[[Burtonus]]'' === C === * [[Cameron]] * ''[[Cameronus]]'' * [[Carter]] * [[Casey]] * [[Chandler]] * ''[[Chandlerus]]'' * [[Charles]] * [[Chester]] * ''[[Chesterus]]'' * [[Clark]] * [[Clarke]]* * [[Clinton]] * ''[[Clintonia]]'' * ''[[Clintonius]]'' * [[Clyde]] * [[Cody]] * [[Cory]] * [[Craig]] * ''[[Craigius]]'' * ''[[Craigus]]'' === D === * [[Darrell]] * [[Darren]] * [[Dean]] * [[Denzel]] * [[Desmond]] * [[Dexter]] * [[Dixon]] * [[Douglas]] * [[Douglass]]* * ''[[Duglassius]]'' * [[Duncan]] * ''[[Dunecanus]]'' * [[Dylan]] * [[Dwight]] * ''[[Dwightius]]'' * ''[[Dwightus]]'' === E === * [[Eden (nomen)|Eden]] * [[Edgar]] * [[Edison]] * ''[[Edisonius]]'' * [[Edson]] * ''[[Edsonus]]'' * [[Elliot]] * [[Elliott]]* * ''[[Elliotus]]'' * [[Erastus]] * [[Evelyn]] * [[Everett]] * ''[[Everettius]]'' * ''[[Everettus]]''<ref>"Amyclis in Apollinis, ex schedis Fourmonti; misit Everettus Americanus"; ''Corpus inscriptionum Graecarum. Volume 2'' (Berolini, 1828): 93 [https://www.google.it/books/edition/Corpus_inscriptionum_Graecarum/5PNfAAAAcAAJ?hl=it&gbpv=1&dq=Everettus+Americanus&pg=PA93&printsec=frontcover].</ref> * [[Ewing]] === F === * [[Fitzgerald]] * ''[[Fitzgeraldius]]'' * ''[[Fitzgeraldus]]'' * [[Floyd]] * [[Ford (cognomen)|Ford]] * [[Fowler]] * ''[[Franclinius]]'' * ''[[Franclinus]]'' * [[Franklin]] * ''[[Franklinius]]'' * ''[[Franklinus]]'' * [[Fraser]] * [[Fulton]] === G === * [[Garrett]] * [[Gary]] * [[Gifford]] * ''[[Giffordius]]'' * [[Glenn]] * [[Godwin]] * [[Gordon]] * ''[[Gordonus]]'' * [[Graham]] * ''[[Grahamius]]'' * ''[[Grahamus]]'' * [[Grant]] * ''[[Grantius]]'' * ''[[Guasintonius]]'' === H === * [[Hamilton]] * ''[[Hamiltonia (cognomen)|Hamiltonia]]'' * ''[[Hamiltonius]]'' * ''[[Harveus]]'' * [[Harvey]] * [[Harrison]] * ''[[Harrisonius]]'' → [[Gulielmus Henricus Harrisonius]] * ''[[Harrisonus]]'' * ''[[Hauardus]]'' * [[Howard]] * ''[[Howardus]]'' * ''[[Huardus]]'' * [[Humfrey]] * ''[[Hunfridus]]'' * [[Hunter]] === I === * ''[[Iackson]]'' * ''[[Iacksonius]]'' * ''[[Iacksonus]]'' * ''[[Ieffersonia (cognomen)|Ieffersonia]]'' * ''[[Ieffersonius]]'' * [[Irvine]]* * [[Irving]] * ''[[Irvingus]]'' * ''[[Irvinus]]'' === J === * [[Jackson (cognomen)|Jackson]] * ''[[Jacksonius]]'' * ''[[Jacksonus]]'' * [[Jefferson]] * ''[[Jeffersonia]]'' * ''[[Jeffersonius]]'' * [[John]] * [[Jones]] * [[Joyce]] === K === * [[Keaton]] * [[Keith]] * ''[[Keithius]]'' * ''[[Keithus]]'' * ''[[Kellaeus]]'' * [[Kelley]]* * [[Kelly]] * [[Kennedy]] * [[King]] * [[Kirk]] * ''[[Kirkius]]'' * [[Knight]] === L === * [[Lee (cognomen Anglicum)|Lee]] * [[Lincoln]] * ''[[Lincolnus]]'' * ''[[Lincolnius]]'' * [[Lindsay]] * [[Lindsey]]* * [[Lloyd]] * ''[[Lloydus]]'' * [[Luther (nomen)|Luther]] * [[Lyndon]] * ''[[Lyndonius]]'' === M === * [[Madison (cognomen)|Madison]] * ''[[Madisonus]]'' * ''[[Madisonius]]'' * ''[[Marishallus]]'' * ''[[Marscallus]]'' * [[Marshall]] * ''[[Marshallus]]'' * [[Marvin]] * ''[[Marvinus]]'' * [[May]] * [[Melville]] * [[Melvin]] * ''[[Melvinus]]'' * [[Melvyn]]* * [[Milton]] * ''[[Miltonius]]'' * ''[[Miltonus (cognomen)|Miltonus]]'' * [[Monroe]] * ''[[Monrovius]]'' → [[Iacobus Monrovius]] * [[Montague]] * [[Morton]] * ''[[Mortonius]]'' * ''[[Mortonus]]'' * ''[[Murraius]]'' * [[Murray]] * ''[[Murrayus]]'' === N === * ''[[Nelso]]'' * [[Nelson]] * ''[[Nelsonius]]'' * ''[[Nelsonus]]'' * [[Neville]] * ''[[Nevillus]]'' * [[Newton (cognomen)|Newton]] * ''[[Neutonus (cognomen)|Neutonus]]'' * ''[[Newtonus (cognomen)|Newtonus]]'' === O === * [[Ogilby (discretiva)|Ogilby]] * [[Osborn]] * [[Osborne]]* * [[Owen]] === P === * [[Parker]] * ''[[Parkerus]]'' * [[Percy]] * [[Perry]] * ''[[Praestonus]]'' * [[Preston]] * ''[[Prestonius]]'' * ''[[Prestonus]]'' * [[Price]] === Q === * [[Quinn]] === R === * [[Ray]] * [[Robinson]] * ''[[Robinsonius]]'' * ''[[Robinsonus]]'' * [[Roosevelt]] * ''[[Rooseveltius]]'' * [[Ross]] * ''[[Rossius]]'' * ''[[Rossus]]'' * [[Roy]] * [[Russ]] * [[Russell]] * [[Ryan]] === S === * [[Sampson]] * [[Sanford]] * ''[[Sanfordius]]'' * [[Scott]] * ''[[Seimorus]]'' * [[Sheldon]] * ''[[Sheldonius]]'' * ''[[Sheldonus]]'' * [[Shelley]] * [[Shelly]]* * ''[[Shirleia]]'' * ''[[Shirleius]]'' * [[Shirley]] * ''[[Sidneia]]'' * ''[[Sidneius]]'' * [[Sidney]] * [[Simpson (cognomen)|Simpson]] * ''[[Simpsonus]]'' * ''[[Simpsonius]]'' * [[Smith]] * ''[[Smithius]]'' * ''[[Smithus]]'' * [[Sowerby (discretiva)|Sowerby]] * [[Spencer]] * ''[[Spencerius]]'' * ''[[Spencerus]]'' * ''[[Spenserius]]'' * [[Stacey]] * [[Stafford]] * ''[[Staffordius]]'' * ''[[Staffordus]]'' * ''[[Stanleius]]'' * [[Stanley]] * ''[[Stanleyus]]'' * [[Stevenson]] * [[Stirling]] * ''[[Stuarda]]'' * ''[[Stuardus]]'' * [[Stuart]] * ''[[Stuarta]]'' * ''[[Stuartus]]'' * [[Sydney (nomen)|Sydney]]* === T === * [[Taylor]] * [[Tracey]]* * [[Tracy]] * [[Trent]] * [[Truman]] * ''[[Trumanus]]'' * [[Tyler]] * ''[[Tylerus]]'' === V === * [[Vance]] * ''[[Vanceus]]'' * ''[[Varrenius]]'' * ''[[Vashingtonius]]''<ref>"Martha Vashingtonii uxor fuit mulier alta mente"; ''First Lessons in Latin'' (Philadelphiae, 1846): 120 [https://archive.org/details/firstlessonsinla00broo/page/120/mode/2up?q=Vashingtonii].</ref> * ''[[Vasingtonius]]'' * ''[[Vasintonius]]'' * [[Vaughn]] * ''[[Vaynius]]'' * ''[[Vesleius (nomen)|Vesleius]]'' === W === * [[Wallace]] * ''[[Wallaceus]]'' * ''[[Wallax]]'' * [[Walker]] * [[Warren]] * ''[[Warrenius]]'' * ''[[Warrenus]]'' * [[Washington (cognomen)|Washington]] * ''[[Washingtonius]]'' * [[Watson]] * [[Wayne]] * [[Weaver]] * [[Wendell]] * [[Wesley]] * [[Weston]] * ''[[Westonia]]'' * ''[[Whitneius]]'' * [[Whitney]] * ''[[Whitneyus]]''<ref>"Orbitolina Whitneyi Carsey"; ''Alma Roma'', ann. XIX, n. II (Romae, mense Februarii 1932): 28 [https://arxlatina.org/pegmata/periodica/almaroma/AlmaRoma.1932.ann19.fasc02.Feb.vat.pdf].</ref> * [[Willard]] * ''[[Willardus]]'' * [[Wilson]] * ''[[Wilsonius]]'' * ''[[Wilsonus]]'' * [[Winston]] * ''[[Winstonius]]'' * ''[[Winstonus]]'' {{div col end}} == Notae == <references /> {{NexInt}} * [[Cognomen]] * [[Index praenominum]] [[Categoria:Cognomina Anglica|!]] [[Categoria:Indices nominum]] 8l11okf3e4yijcum95djogwib9k4nq7 10 320456 3969485 3945898 2026-07-02T06:44:23Z Grufo 64423 Minora 3969485 wikitext text/x-wiki <includeonly>{{safesubst:<noinclude />#if:{{safesubst:<noinclude />Si in substitutione|!}} | {{Collaboratio{{safesubst:<noinclude />#invoke:params| squeezing| trimming_values| with_value_not_matching||strict| setting|hi|{{safesubst:<noinclude />!}}| sequential| list_values }}{{safesubst:<noinclude />#invoke:params| setting|hi/p/f| {{safesubst:<noinclude />!}} | {{safesubst:<noinclude />=}} | | excluding_numeric_names| all_sorted| with_value_not_matching|^%s*$| imposing|subscriptio|~<noinclude />~<noinclude />~<noinclude />~| list }}}} | {{#invoke:params| entering_substack| excluding_non-numeric_names| trimming_values| detaching_substack| with_value_not_matching||strict| mapping_by_magic|ucfirst| entering_substack| renaming_by_magic|GENDER|values_only|3|suntne_viri|suntne_mulieres|suntne_viri_mulieresque| leaving_substack| snapshotting| renaming_by_mixing|$@| snapshotting| pulling|alacres| entering_substack|new| pulling|alacres| reinterpreting|alacres|trim_all|splitter_string|/|setter_string|| mapping_by_magic|ucfirst| mixing_names_and_values|$@|$#| snapshotting| entering_substack| entering_substack| detaching_substack| dropping_substack| detaching_substack| dropping_substack| snapshotting| snapshotting| snapshotting| mapping_by_mixing|$#| combining_values|alacres|naturally|i| / | merging_substack| entering_substack| detaching_substack| dropping_substack| snapshotting| entering_substack| discarding|alacres| detaching_substack| mixing_names_and_values|absuntne|!| providing|absuntne|| merging_substack| merging_substack| entering_substack| mapping_by_mixing|[[Usor:$#|$#]]| combining_values|recensores|naturally|i/l|, | et | merging_substack| entering_substack| renaming_to_sequence| with_value_matching|2|strict| mixing_names_and_values|plures_alacres|!| providing|plures_alacres|| merging_substack| entering_substack| snapshotting| mapping_by_mixing|[[Usor:$@|$@]]| combining_values|invitati|naturally|i/l|, | et | providing|invitati|| merging_substack| entering_substack| with_name_matching|2|strict| mixing_names_and_values|plures_invitati|!| providing|plures_invitati|| merging_substack| flushing| concat_and_call|Collaboratio/inspectio | textus_alacritatis = {{#switch:x{{{alacritas|}}} | xhora = prima hora | xdies = primo die | xmensis = primo mense | xannus = primo anno | #default = prima hebdomada }} }} }}</includeonly><noinclude>{{Documentatio|proprietas=distributa}}</noinclude> okr1qsru4l5gyyn7jw10ude9zlvilei 10 320460 3969493 3915763 2026-07-02T07:05:16Z Grufo 64423 Minora 3969493 wikitext text/x-wiki <includeonly>{{safesubst:<noinclude />#if:{{{nonnulli|}}} | {{safesubst:<noinclude />#ifexpr: {{safesubst:<noinclude />#time:U|now|la}} > {{safesubst:<noinclude />#if:{{{absunt|}}} | {{safesubst:<noinclude />#time:U|{{{tempus}}} + 1 {{safesubst:<noinclude />#switch:x{{{alacritas|}}} | xhora = hour | xdies = day | xmensis = month | xyear = annus | #default = week }}|la}} | -100000000000 }} | {{Collaboratio{{safesubst:<noinclude />#invoke:params| squeezing| trimming_values| with_value_not_matching||strict| setting|hi|{{safesubst:<noinclude />!}}| sequential| list_values }}{{safesubst:<noinclude />#invoke:params| excluding_numeric_names| discarding|absunt| discarding|nonnulli| discarding|auctor| discarding|tempus| with_value_not_matching|^%s*$| providing|subscriptio|~<noinclude />~<noinclude />~ {{safesubst:<noinclude />#time:H:i, j xg Y (T)|{{{tempus}}}|la}}| setting|hi/p/f| {{safesubst:<noinclude />!}} | {{safesubst:<noinclude />=}} | | all_sorted| list }}}} | {<noinclude />{<noinclude />safesubst:<noinclude />Collaboratio/gratulans{{safesubst:<noinclude />#invoke:params| squeezing| sequential| trimming_values| with_value_not_matching||strict| setting|hi|{{safesubst:<noinclude />!}}| list_values }}{{safesubst:<noinclude />#invoke:params| excluding_numeric_names| discarding|absunt| discarding|nonnulli| with_value_not_matching|^%s*$| providing|subscriptio|~<noinclude />~<noinclude />~ {{safesubst:<noinclude />#time:H:i, j xg Y (T)|{{{tempus}}}|la}}| setting|hi/p/f| {{safesubst:<noinclude />!}} | {{safesubst:<noinclude />=}} | | all_sorted| list }}<noinclude />}<noinclude />}<noinclude /> }} | {{Error|Error: Saltem nomen usoris unum numerandum est.}} }}</includeonly><noinclude>{{Documentatio|contenta={{Formula machinaria}}}}</noinclude> r4hng4vzki0pjjc76pht27nxeipc0d8 10 320465 3969477 3951243 2026-07-02T06:12:39Z Grufo 64423 /* Ulteriora si cupis */ 3969477 wikitext text/x-wiki {{Subpagina documentationis}} {{Formula semper substituenda|...|inspectio=propria}} {{Lua|Modulus:Params}} [[Auxilium:Substitutio|Substitutiones]] {{Fsn|collaboratio}} et {{Fsn|collaboratio gratulans}}, '''in disputationibus tantum adhibendae''', plures usores vocant et eis suadent ut paginam recenseant. Substitutio {{Fsn|collaboratio gratulans}} etiam observat quot usores primā hebdomadā (vel alio tempore – vide {{para|alacritas}}) paginam iam recensuerint et eis gratias agit. == De usu == === {{[[Formula:Collaboratio|subst:collaboratio]]}} === '''Vicitextus:''' <syntaxhighlight lang="wikitext">{{subst:collaboratio|Alexander1533|Marcus3571|Lavinia993|Flavia1966|Alix99}}</syntaxhighlight> '''Effectus:''' {{Collaboratio|Alexander1533|Marcus3571|Lavinia993|Flavia1966|Alix99 | subscriptio = {{Subscriptio exemplaris|praefixum=}} }} {{Ast}} <syntaxhighlight lang="wikitext">{{subst:collaboratio|Alexander1533|Marcus3571|Lavinia993|Flavia1966|Alix99 | res = Gallia est omnis divisa in partes tres, quarum unam incolunt Belgae, aliam Aquitani, tertiam qui ipsorum lingua Celtae, nostra Galli appellantur. Hi omnes lingua, institutis, legibus inter se differunt. Gallos ab Aquitanis Garumna flumen, a Belgis Matrona et Sequana dividit. }}</syntaxhighlight> '''Effectus:''' {{Collaboratio|Alexander1533|Marcus3571|Lavinia993|Flavia1966|Alix99 | res = Gallia est omnis divisa in partes tres, quarum unam incolunt Belgae, aliam Aquitani, tertiam qui ipsorum lingua Celtae, nostra Galli appellantur. Hi omnes lingua, institutis, legibus inter se differunt. Gallos ab Aquitanis Garumna flumen, a Belgis Matrona et Sequana dividit. | subscriptio = {{Subscriptio exemplaris|praefixum=}} }} {{vsep|3}} === {{[[Formula:Collaboratio gratulans|subst:collaboratio gratulans]]}} === '''Vicitextus:''' <syntaxhighlight lang="wikitext">{{subst:collaboratio gratulans|Alexander1533|Marcus3571|Lavinia993|Flavia1966|Alix99}}</syntaxhighlight> '''Effectus:''' {{Collaboratio/gratulans|Alexander1533|Marcus3571|Lavinia993|Flavia1966|Alix99 | auctor = AuctorExemplaris | subscriptio = {{Subscriptio exemplaris|praefixum=}} | tempus = 20250919145254 | propositum = exhibitio }} {{Ast}} '''Vicitextus:''' <syntaxhighlight lang="wikitext">{{subst:collaboratio gratulans|Alexander1533|Marcus3571|Lavinia993|Flavia1966|Alix99 | alacritas = mensis | res = Gallia est omnis divisa in partes tres, quarum unam incolunt Belgae, aliam Aquitani, tertiam qui ipsorum lingua Celtae, nostra Galli appellantur. Hi omnes lingua, institutis, legibus inter se differunt. Gallos ab Aquitanis Garumna flumen, a Belgis Matrona et Sequana dividit. }}</syntaxhighlight> '''Effectus:''' {{Collaboratio|Alexander1533|Marcus3571|Lavinia993|Flavia1966|Alix99 | alacres = Alexander1533 / Marcus3571 / Lavinia993 / Flavia1966 / Alix99 | alacritas = mensis | auctor = AuctorExemplaris | res = Gallia est omnis divisa in partes tres, quarum unam incolunt Belgae, aliam Aquitani, tertiam qui ipsorum lingua Celtae, nostra Galli appellantur. Hi omnes lingua, institutis, legibus inter se differunt. Gallos ab Aquitanis Garumna flumen, a Belgis Matrona et Sequana dividit. | subscriptio = {{Subscriptio exemplaris|praefixum=}} }} == De argumentis == <templatedata>{ "description": "Haec formula plures usores vocat et eis suadet ut paginam recenseant.", "params": { "1": { "label": "Primus usor", "description": "Primus usor vel prima ustrix vocanda", "type": "string", "required": true, "example": "Alexander1533" }, "2": { "label": "Secundus usor", "description": "Secundus usor vel Secunda ustrix vocanda", "type": "string", "required": true, "example": "Marcus3571" }, "3": { "label": "Tertius usor", "description": "Et cetera", "type": "string", "required": false, "example": "Lavinia993" }, "res": { "label": "Res", "description": "Nuntium quo citatio usorum explicatur", "type": "string", "required": false, "example": "Gallia est omnis divisa in partes tres" }, "alacritas": { "label": "Tempus alacritatis", "description": "Hoc argumentum, in substitutione {{subst:collaboratio gratulans}} adhibendum, tantummodo ‘hora’ / ‘dies’ / ‘hebdomada’ / ‘mensis’ / ‘annus’ esse potest; si omittitur ‘hebdomada’ legetur", "type": "string", "required": false, "default": "hebdomada", "example": "mensis" } } }</templatedata> == Subformulae machinariae == * &#123;&#123;{{rel|Formula:Collaboratio/capsa}}&#125;&#125; * &#123;&#123;{{rel|Formula:Collaboratio/gratulans}}&#125;&#125; * &#123;&#123;{{rel|Formula:Collaboratio/gratulans/bivium}}&#125;&#125; * &#123;&#123;{{rel|Formula:Collaboratio/inspectio}}&#125;&#125; * &#123;&#123;{{rel|Formula:Collaboratio/sexus}}&#125;&#125; == Ulteriora si cupis == {{#ifeq:{{ROOTPAGENAME}}|Collaboratio gratulans | {{Categoriae vestigatoriae formulae|Paginae quae recensionem vacuam exspectant}} }} * [[:Categoria:Formulae disputationis]] * {{Fn|Usores}}, {{Fn|Usores in colloquio}} et {{Fn|Usor}} * {{Fn|Voco}} * {{Fn|Respondeo}} * {{Fn|Citatio colloquii Vicipaediani}} <includeonly>{{in harenario aut alibi|1=|2= <!-- Categorias sub hac linea adde --> [[Categoria:Formulae|{{PAGENAME}}]] [[Categoria:Formulae quae seorsos versus creant|{{PAGENAME}}]] [[Categoria:Formulae disputationis|{{PAGENAME}}]] [[Categoria:Formulae monituum nuntiorumque|{{PAGENAME}}]] [[Categoria:Formulae quae nexus ad usores praebent|{{PAGENAME}}]] [[Categoria:Formulae nexuales|{{PAGENAME}}]] }}</includeonly> fsff9njx9oaechfgipaotomsjhb20uw 3969478 3969477 2026-07-02T06:13:00Z Grufo 64423 /* Ulteriora si cupis */ 3969478 wikitext text/x-wiki {{Subpagina documentationis}} {{Formula semper substituenda|...|inspectio=propria}} {{Lua|Modulus:Params}} [[Auxilium:Substitutio|Substitutiones]] {{Fsn|collaboratio}} et {{Fsn|collaboratio gratulans}}, '''in disputationibus tantum adhibendae''', plures usores vocant et eis suadent ut paginam recenseant. Substitutio {{Fsn|collaboratio gratulans}} etiam observat quot usores primā hebdomadā (vel alio tempore – vide {{para|alacritas}}) paginam iam recensuerint et eis gratias agit. == De usu == === {{[[Formula:Collaboratio|subst:collaboratio]]}} === '''Vicitextus:''' <syntaxhighlight lang="wikitext">{{subst:collaboratio|Alexander1533|Marcus3571|Lavinia993|Flavia1966|Alix99}}</syntaxhighlight> '''Effectus:''' {{Collaboratio|Alexander1533|Marcus3571|Lavinia993|Flavia1966|Alix99 | subscriptio = {{Subscriptio exemplaris|praefixum=}} }} {{Ast}} <syntaxhighlight lang="wikitext">{{subst:collaboratio|Alexander1533|Marcus3571|Lavinia993|Flavia1966|Alix99 | res = Gallia est omnis divisa in partes tres, quarum unam incolunt Belgae, aliam Aquitani, tertiam qui ipsorum lingua Celtae, nostra Galli appellantur. Hi omnes lingua, institutis, legibus inter se differunt. Gallos ab Aquitanis Garumna flumen, a Belgis Matrona et Sequana dividit. }}</syntaxhighlight> '''Effectus:''' {{Collaboratio|Alexander1533|Marcus3571|Lavinia993|Flavia1966|Alix99 | res = Gallia est omnis divisa in partes tres, quarum unam incolunt Belgae, aliam Aquitani, tertiam qui ipsorum lingua Celtae, nostra Galli appellantur. Hi omnes lingua, institutis, legibus inter se differunt. Gallos ab Aquitanis Garumna flumen, a Belgis Matrona et Sequana dividit. | subscriptio = {{Subscriptio exemplaris|praefixum=}} }} {{vsep|3}} === {{[[Formula:Collaboratio gratulans|subst:collaboratio gratulans]]}} === '''Vicitextus:''' <syntaxhighlight lang="wikitext">{{subst:collaboratio gratulans|Alexander1533|Marcus3571|Lavinia993|Flavia1966|Alix99}}</syntaxhighlight> '''Effectus:''' {{Collaboratio/gratulans|Alexander1533|Marcus3571|Lavinia993|Flavia1966|Alix99 | auctor = AuctorExemplaris | subscriptio = {{Subscriptio exemplaris|praefixum=}} | tempus = 20250919145254 | propositum = exhibitio }} {{Ast}} '''Vicitextus:''' <syntaxhighlight lang="wikitext">{{subst:collaboratio gratulans|Alexander1533|Marcus3571|Lavinia993|Flavia1966|Alix99 | alacritas = mensis | res = Gallia est omnis divisa in partes tres, quarum unam incolunt Belgae, aliam Aquitani, tertiam qui ipsorum lingua Celtae, nostra Galli appellantur. Hi omnes lingua, institutis, legibus inter se differunt. Gallos ab Aquitanis Garumna flumen, a Belgis Matrona et Sequana dividit. }}</syntaxhighlight> '''Effectus:''' {{Collaboratio|Alexander1533|Marcus3571|Lavinia993|Flavia1966|Alix99 | alacres = Alexander1533 / Marcus3571 / Lavinia993 / Flavia1966 / Alix99 | alacritas = mensis | auctor = AuctorExemplaris | res = Gallia est omnis divisa in partes tres, quarum unam incolunt Belgae, aliam Aquitani, tertiam qui ipsorum lingua Celtae, nostra Galli appellantur. Hi omnes lingua, institutis, legibus inter se differunt. Gallos ab Aquitanis Garumna flumen, a Belgis Matrona et Sequana dividit. | subscriptio = {{Subscriptio exemplaris|praefixum=}} }} == De argumentis == <templatedata>{ "description": "Haec formula plures usores vocat et eis suadet ut paginam recenseant.", "params": { "1": { "label": "Primus usor", "description": "Primus usor vel prima ustrix vocanda", "type": "string", "required": true, "example": "Alexander1533" }, "2": { "label": "Secundus usor", "description": "Secundus usor vel Secunda ustrix vocanda", "type": "string", "required": true, "example": "Marcus3571" }, "3": { "label": "Tertius usor", "description": "Et cetera", "type": "string", "required": false, "example": "Lavinia993" }, "res": { "label": "Res", "description": "Nuntium quo citatio usorum explicatur", "type": "string", "required": false, "example": "Gallia est omnis divisa in partes tres" }, "alacritas": { "label": "Tempus alacritatis", "description": "Hoc argumentum, in substitutione {{subst:collaboratio gratulans}} adhibendum, tantummodo ‘hora’ / ‘dies’ / ‘hebdomada’ / ‘mensis’ / ‘annus’ esse potest; si omittitur ‘hebdomada’ legetur", "type": "string", "required": false, "default": "hebdomada", "example": "mensis" } } }</templatedata> == Subformulae machinariae == * &#123;&#123;{{rel|Formula:Collaboratio/capsa}}&#125;&#125; * &#123;&#123;{{rel|Formula:Collaboratio/gratulans}}&#125;&#125; * &#123;&#123;{{rel|Formula:Collaboratio/gratulans/bivium}}&#125;&#125; * &#123;&#123;{{rel|Formula:Collaboratio/inspectio}}&#125;&#125; * &#123;&#123;{{rel|Formula:Collaboratio/sexus}}&#125;&#125; == Ulteriora si cupis == {{#ifeq:{{ROOTPAGENAME}}|Collaboratio gratulans | {{Categoriae vestigatoriae formulae|Paginae quae recensionem vacuam exspectant}} }} * [[:Categoria:Formulae disputationis]] * {{Fn|Usores}}, {{Fsn|Usores in colloquio}} et {{Fn|Usor}} * {{Fn|Voco}} * {{Fn|Respondeo}} * {{Fn|Citatio colloquii Vicipaediani}} <includeonly>{{in harenario aut alibi|1=|2= <!-- Categorias sub hac linea adde --> [[Categoria:Formulae|{{PAGENAME}}]] [[Categoria:Formulae quae seorsos versus creant|{{PAGENAME}}]] [[Categoria:Formulae disputationis|{{PAGENAME}}]] [[Categoria:Formulae monituum nuntiorumque|{{PAGENAME}}]] [[Categoria:Formulae quae nexus ad usores praebent|{{PAGENAME}}]] [[Categoria:Formulae nexuales|{{PAGENAME}}]] }}</includeonly> jdoh1an85qne04don02ir1wscecto3z 10 321031 3969497 3967108 2026-07-02T07:31:27Z Grufo 64423 “adumbratio” → “pagina” 3969497 wikitext text/x-wiki <includeonly>{{Capsa {{#ifeq:{{NAMESPACE}}|{{TALKSPACE}}|disputationis|annuntiationis}} | imago = Soft redirect arrow.svg | color = #3366aa | 1 = {{#if:{{{fragment|}}} | ; Haec est [[Vicipaedia:redirectio|redirectio]] ad capitulum : Haec pagina ad capitulum '''[[{{{prefixedText|}}}#{{{fragment}}}|{{{prefixedText|}}} § {{{fragment}}}]]''' redigit.{{#ifeq:{{{propositum|}}}|exhibitio||[[Categoria:Redirectiones ad capitula]]}} | ; Haec est [[Vicipaedia:redirectio|redirectio]] : In [[Vicipaedia Latina]] {{#ifeq:{{NAMESPACENUMBER:{{{sourcePage}}}}}|10 | formulae &#123;&#123;'''{{PAGENAME:{{{sourcePage}}}}}'''&#125;&#125; et &#123;&#123;'''{{#ifeq:{{{namespace|}}}|10 | [[:{{{fullText}}}|{{{text}}}]] | [[:{{{fullText}}}]] }}'''&#125;&#125; | “'''{{{sourcePage}}}'''” et “'''[[:{{{fullText}}}]]'''” }} tamquam synonyma tractantur. }}{{#ifeq:{{NAMESPACE}}|{{TALKSPACE}} | {{#ifeq:{{{namespace|}}}|119 | ; Disputationes ad [[Vicipaedia:Adumbratio|adumbrationem]] coniunctae : Quum pagina coniuncta in [[Vicipaedia:Spatium nominale|spatio nominali]] adumbrationum adhuc paretur, disputationes ibidem inveniuntur. | {{#ifeq:{{{namespace|}}}|{{NAMESPACENUMBER:{{{sourcePage}}}}} | | ; Disputationes ad aliud spatium nominale motae : Haec pagina disputationis ad aliud [[Vicipaedia:Spatium nominale|spatium nominale]] redigit. }}{{#ifeq:{{{ratio|}}}|collectio | ; Disputationes in singulum locum collectae : Haec pagina disputationis ad alias disputationes redigit, quia [[:{{SUBJECTPAGENAME:{{{sourcePage}}}}}|pagina coniuncta]] est pars alicuius rei maioris vel illic sunt relatae disputationes quae saepius visitantur. | {{#ifeq:{{#invoke:string|find|{{{sourcePage}}}|{{{fullText}}}|1|true}}|1 | ; Disputationes in singulum locum collectae : Haec pagina disputationis ad alias disputationes redigit, quia [[:{{SUBJECTPAGENAME:{{{sourcePage}}}}}|pagina coniuncta]] est subpagina alicuius paginae maioris. }} }} }} | {{#if:{{#invoke:params|new|pulling|sourcePage|with_value_matching|^%s*VP:%S|or|^%s*A:%S|value_of|sourcePage}} | ; Hoc est compendium : [[Vicipaedia:Compendium|Compendia]] sunt nexūs breves qui accessum facilem ad paginas praebent. Paginae in [[Vicipaedia:Spatium nominale|spatio nominali]] encyclopaedico non solent fieri compendia, multa autem sunt compendia paginarum quae in spatiis nominalibus <code>Vicipaedia:</code> et <code>Auxilium:</code> iacent.{{#ifeq:{{{propositum|}}}|exhibitio||[[Categoria:Compendia]]}} | {{#ifeq:{{{namespace|}}}|118 | ; Haec pagina ad [[Vicipaedia:Adumbratio|adumbrationem]] redigit : Haec pagina {{#ifeq:{{{text}}}|{{{sourcePage}}}|in|(sub titulo “{{{text}}})” in}} [[Vicipaedia:Spatium nominale|spatio nominali]] adumbrationum adhuc paratur.{{#ifeq:{{{propositum|}}}|exhibitio||[[Categoria:Adumbrationes in locum paginarum substitutae]]}} | {{#ifeq:{{{namespace|}}}|{{NAMESPACENUMBER:{{{sourcePage}}}}} | | {{#ifeq:{{NAMESPACENUMBER:{{{sourcePage}}}}}|118 | ; Haec fuit adumbratio : Pagina “[[:{{{fullText}}}]]” olim hic parata est.{{#ifeq:{{{propositum|}}}|exhibitio||[[Categoria:Adumbrationes perfectae]]}} | ; Redirectio ad aliud spatium nominale : Haec pagina ad aliud [[Vicipaedia:Spatium nominale|spatium nominale]] redigit. }} }} }} }} }}{{#if:{{{qid|}}} | ; Haec redirectio est ad [[Vicidata]] annexa : Entitas Vicidatorum [[:d:{{{qid}}}|{{Sin secus|{{#invoke:vicidata|appellatio|tessera={{{qid}}}}}|{{{qid}}}|“|” <small>({{{qid}}})</small>}}]] huic redirectioni nectitur. Quod indicare solet hanc redirectionem esse caducam et paginam Latinam quae talem entitatem interpretatur hic exspectari. }}{{#if:{{{recensio|}}} | ; Olim haec redirectio fuit {{#switch:{{NAMESPACENUMBER}} | 0 = commentatio | 1 | 3 | 5 | 7 | 9 | 11 | 13 | 15 | 101 | 119 | 711 | 829 = pagina disputationis | 6 = fasciculus | 10 = formula | 118 = adumbratio | 828 = modulus | 14 = categoria | #default = pagina }} : Haec [[Specialis:PermanentLink/{{{recensio}}}|fuit {{#switch:{{NAMESPACENUMBER}} | 0 = commentatio | 1 | 3 | 5 | 7 | 9 | 11 | 13 | 15 | 101 | 119 | 711 | 829 = pagina disputationis | 6 = fasciculus | 10 = formula | 828 = modulus | 14 = categoria | #default = pagina }}]], quae [[Special:PageHistory/{{{sourcePage}}}|postea]] facta est redirectio.{{#ifeq:{{{propositum|}}}|exhibitio||[[Categoria:Redirectiones quae olim erant paginae]]}} | {{#ifeq:{{{olim|}}}|pagina | ; Olim haec redirectio fuit {{#switch:{{NAMESPACENUMBER}} | 0 = commentatio | 1 | 3 | 5 | 7 | 9 | 11 | 13 | 15 | 101 | 119 | 711 | 829 = pagina disputationis | 6 = fasciculus | 10 = formula | 118 = adumbratio | 828 = modulus | 14 = categoria | #default = pagina }} : Haec fuit {{#switch:{{NAMESPACENUMBER}} | 0 = commentatio | 1 | 3 | 5 | 7 | 9 | 11 | 13 | 15 | 101 | 119 | 711 | 829 = pagina disputationis | 6 = fasciculus | 10 = formula | 828 = modulus | 14 = categoria | #default = pagina }}, quae [[Special:PageHistory/{{{sourcePage}}}|postea]] facta est redirectio.{{#ifeq:{{{propositum|}}}|exhibitio||[[Categoria:Redirectiones quae olim erant paginae]]}} }} }}{{#ifeq:{{{subpageText|}}}|{{{text|}}} | | ; Haec est redirectio ad [[Vicipaedia:Subpaginae|subpaginam]] : Pagina “'''[[:{{{fullText|}}}|/{{{subpageText|}}}]]'''” sub pagina “'''[[:{{#if:{{{nsText|}}}|{{{nsText}}}:}}{{{baseText|}}}]]'''” iacet }}{{#if:{{{cum-disputationibus|}}} | ; Huic redirectioni sunt disputationes : De hac pagina [[{{TALKPAGENAME:{{{sourcePage}}}}}|disputatum est]].{{#ifeq:{{{propositum|}}}|exhibitio||[[Categoria:Redirectiones cum disputationibus]]}} }}{{#switch:{{{protectio|}}} | partialis = ; Haec redirectio partim protegitur : [[Formula:Invitatio|Ustricibus usoribusque ignotis]] {{#ifeq:{{PROTECTIONEXPIRY:edit}}|infinity|hoc tempore|'''intra horam {{#time:H:i \d\i\e\i [[j xg]] [[Y]]|{{PROTECTIONEXPIRY:edit}}}}'''}} [[Vicipaedia:Paginae protectae|non licet]] hanc paginam recensere. Si nomine Vicipaediano cares, quaesumus ut emendationes in {{#ifeq:{{NAMESPACE}}|{{TALKSPACE}}|[[Vicipaedia:Taberna|nostra Taberna]]|[[{{TALKPAGENAME:{{{sourcePage}}}}}|pagina disputationis]]}} proponas vel nomen [[Special:Userlogin|crees]].{{#ifeq:{{{propositum|}}}|exhibitio||[[Categoria:Paginae semi-protectae]]}} | plena = ; Haec redirectio protegitur : Ob [[Vicipaedia:Malefactor|maleficia]] perpetua haec pagina {{#ifeq:{{PROTECTIONEXPIRY:edit}}|infinity|ad tempus|intra horam {{#time:H:i \d\i\e\i [[j xg]] [[Y]]|{{PROTECTIONEXPIRY:edit}}}}}} [[Vicipaedia:Paginae protectae|protecta]] est. Suggere, quaesemus, emendationes in {{#ifeq:{{NAMESPACE}}|{{TALKSPACE}}|[[Vicipaedia:Taberna|nostra Taberna]]|[[{{TALKPAGENAME:{{{sourcePage}}}}}|pagina disputationis]]}}, vel pete a [[Vicipaedia:Magistratus|magistratu]] ut pagina deprotegatur.{{#ifeq:{{{propositum|}}}|exhibitio||[[Categoria:Paginae protectae]]}} }}{{#switch:{{safesubst:<noinclude />#invoke:params|new| pulling|fullText| pulling|sourcePage| with_value_matching|%s+%(discretiva%)$|or|%s+%(discretio%)|or|%s+%(nomen%)$| mapping_by_mixing|1| providing|fullText|0| providing|sourcePage|0| all_sorted| list_values }} | 01 = ; Redirectio antidiscretiva : Haec pagina discretiva ad paginam '''non discretivam''' aut '''tacite discretivam''' redigit.{{#ifeq:{{{propositum|}}}|exhibitio||[[Categoria:Paginae discretivae quae sunt redirectiones]]}} | 10 = ; Redirectio ad paginam discretivam : Haec pagina ad [[Vicipaedia:Discretio|paginam discretivam]] redigit.{{#ifeq:{{{propositum|}}}|exhibitio||[[Categoria:Redirectiones ad paginas discretivas]]}} | 11 = ; Redirectio discretiva : Haec pagina discretiva ad aliam [[Vicipaedia:Discretio|paginam discretivam]] redigit.{{#ifeq:{{{propositum|}}}|exhibitio||[[Categoria:Paginae discretivae quae sunt redirectiones]][[Categoria:Redirectiones ad paginas discretivas]]}} }}{{#if:{{{annotatio|}}} | ; Annotatio de hac redirectione addita est {{Vitta sententiae|color=#fff|1={{{annotatio}}}}} }} }}</includeonly><noinclude>{{Documentatio|contenta={{Formula machinaria}}}}</noinclude> 727tnunfjg0ryulxcdq72qlr50alp30 3969498 3969497 2026-07-02T07:32:13Z Grufo 64423 “adumbratio” → “pagina” 3969498 wikitext text/x-wiki <includeonly>{{Capsa {{#ifeq:{{NAMESPACE}}|{{TALKSPACE}}|disputationis|annuntiationis}} | imago = Soft redirect arrow.svg | color = #3366aa | 1 = {{#if:{{{fragment|}}} | ; Haec est [[Vicipaedia:redirectio|redirectio]] ad capitulum : Haec pagina ad capitulum '''[[{{{prefixedText|}}}#{{{fragment}}}|{{{prefixedText|}}} § {{{fragment}}}]]''' redigit.{{#ifeq:{{{propositum|}}}|exhibitio||[[Categoria:Redirectiones ad capitula]]}} | ; Haec est [[Vicipaedia:redirectio|redirectio]] : In [[Vicipaedia Latina]] {{#ifeq:{{NAMESPACENUMBER:{{{sourcePage}}}}}|10 | formulae &#123;&#123;'''{{PAGENAME:{{{sourcePage}}}}}'''&#125;&#125; et &#123;&#123;'''{{#ifeq:{{{namespace|}}}|10 | [[:{{{fullText}}}|{{{text}}}]] | [[:{{{fullText}}}]] }}'''&#125;&#125; | “'''{{{sourcePage}}}'''” et “'''[[:{{{fullText}}}]]'''” }} tamquam synonyma tractantur. }}{{#ifeq:{{NAMESPACE}}|{{TALKSPACE}} | {{#ifeq:{{{namespace|}}}|119 | ; Disputationes ad [[Vicipaedia:Adumbratio|adumbrationem]] coniunctae : Quum pagina coniuncta in [[Vicipaedia:Spatium nominale|spatio nominali]] adumbrationum adhuc paretur, disputationes ibidem inveniuntur. | {{#ifeq:{{{namespace|}}}|{{NAMESPACENUMBER:{{{sourcePage}}}}} | | ; Disputationes ad aliud spatium nominale motae : Haec pagina disputationis ad aliud [[Vicipaedia:Spatium nominale|spatium nominale]] redigit. }}{{#ifeq:{{{ratio|}}}|collectio | ; Disputationes in singulum locum collectae : Haec pagina disputationis ad alias disputationes redigit, quia [[:{{SUBJECTPAGENAME:{{{sourcePage}}}}}|pagina coniuncta]] est pars alicuius rei maioris vel illic sunt relatae disputationes quae saepius visitantur. | {{#ifeq:{{#invoke:string|find|{{{sourcePage}}}|{{{fullText}}}|1|true}}|1 | ; Disputationes in singulum locum collectae : Haec pagina disputationis ad alias disputationes redigit, quia [[:{{SUBJECTPAGENAME:{{{sourcePage}}}}}|pagina coniuncta]] est subpagina alicuius paginae maioris. }} }} }} | {{#if:{{#invoke:params|new|pulling|sourcePage|with_value_matching|^%s*VP:%S|or|^%s*A:%S|value_of|sourcePage}} | ; Hoc est compendium : [[Vicipaedia:Compendium|Compendia]] sunt nexūs breves qui accessum facilem ad paginas praebent. Paginae in [[Vicipaedia:Spatium nominale|spatio nominali]] encyclopaedico non solent fieri compendia, multa autem sunt compendia paginarum quae in spatiis nominalibus <code>Vicipaedia:</code> et <code>Auxilium:</code> iacent.{{#ifeq:{{{propositum|}}}|exhibitio||[[Categoria:Compendia]]}} | {{#ifeq:{{{namespace|}}}|118 | ; Haec pagina ad [[Vicipaedia:Adumbratio|adumbrationem]] redigit : Haec pagina {{#ifeq:{{{text}}}|{{{sourcePage}}}|in|(sub titulo “{{{text}}})” in}} [[Vicipaedia:Spatium nominale|spatio nominali]] adumbrationum adhuc paratur.{{#ifeq:{{{propositum|}}}|exhibitio||[[Categoria:Adumbrationes in locum paginarum substitutae]]}} | {{#ifeq:{{{namespace|}}}|{{NAMESPACENUMBER:{{{sourcePage}}}}} | | {{#ifeq:{{NAMESPACENUMBER:{{{sourcePage}}}}}|118 | ; Haec fuit adumbratio : Pagina “[[:{{{fullText}}}]]” olim hic parata est.{{#ifeq:{{{propositum|}}}|exhibitio||[[Categoria:Adumbrationes perfectae]]}} | ; Redirectio ad aliud spatium nominale : Haec pagina ad aliud [[Vicipaedia:Spatium nominale|spatium nominale]] redigit. }} }} }} }} }}{{#if:{{{qid|}}} | ; Haec redirectio est ad [[Vicidata]] annexa : Entitas Vicidatorum [[:d:{{{qid}}}|{{Sin secus|{{#invoke:vicidata|appellatio|tessera={{{qid}}}}}|{{{qid}}}|“|” <small>({{{qid}}})</small>}}]] huic redirectioni nectitur. Quod indicare solet hanc redirectionem esse caducam et paginam Latinam quae talem entitatem interpretatur hic exspectari. }}{{#if:{{{recensio|}}} | ; Olim haec redirectio fuit {{#switch:{{NAMESPACENUMBER}} | 0 = commentatio | 1 | 3 | 5 | 7 | 9 | 11 | 13 | 15 | 101 | 119 | 711 | 829 = pagina disputationis | 6 = fasciculus | 10 = formula | 828 = modulus | 14 = categoria | #default = pagina }} : Haec [[Specialis:PermanentLink/{{{recensio}}}|fuit {{#switch:{{NAMESPACENUMBER}} | 0 = commentatio | 1 | 3 | 5 | 7 | 9 | 11 | 13 | 15 | 101 | 119 | 711 | 829 = pagina disputationis | 6 = fasciculus | 10 = formula | 828 = modulus | 14 = categoria | #default = pagina }}]], quae [[Special:PageHistory/{{{sourcePage}}}|postea]] facta est redirectio.{{#ifeq:{{{propositum|}}}|exhibitio||[[Categoria:Redirectiones quae olim erant paginae]]}} | {{#ifeq:{{{olim|}}}|pagina | ; Olim haec redirectio fuit {{#switch:{{NAMESPACENUMBER}} | 0 = commentatio | 1 | 3 | 5 | 7 | 9 | 11 | 13 | 15 | 101 | 119 | 711 | 829 = pagina disputationis | 6 = fasciculus | 10 = formula | 828 = modulus | 14 = categoria | #default = pagina }} : Haec fuit {{#switch:{{NAMESPACENUMBER}} | 0 = commentatio | 1 | 3 | 5 | 7 | 9 | 11 | 13 | 15 | 101 | 119 | 711 | 829 = pagina disputationis | 6 = fasciculus | 10 = formula | 828 = modulus | 14 = categoria | #default = pagina }}, quae [[Special:PageHistory/{{{sourcePage}}}|postea]] facta est redirectio.{{#ifeq:{{{propositum|}}}|exhibitio||[[Categoria:Redirectiones quae olim erant paginae]]}} }} }}{{#ifeq:{{{subpageText|}}}|{{{text|}}} | | ; Haec est redirectio ad [[Vicipaedia:Subpaginae|subpaginam]] : Pagina “'''[[:{{{fullText|}}}|/{{{subpageText|}}}]]'''” sub pagina “'''[[:{{#if:{{{nsText|}}}|{{{nsText}}}:}}{{{baseText|}}}]]'''” iacet }}{{#if:{{{cum-disputationibus|}}} | ; Huic redirectioni sunt disputationes : De hac pagina [[{{TALKPAGENAME:{{{sourcePage}}}}}|disputatum est]].{{#ifeq:{{{propositum|}}}|exhibitio||[[Categoria:Redirectiones cum disputationibus]]}} }}{{#switch:{{{protectio|}}} | partialis = ; Haec redirectio partim protegitur : [[Formula:Invitatio|Ustricibus usoribusque ignotis]] {{#ifeq:{{PROTECTIONEXPIRY:edit}}|infinity|hoc tempore|'''intra horam {{#time:H:i \d\i\e\i [[j xg]] [[Y]]|{{PROTECTIONEXPIRY:edit}}}}'''}} [[Vicipaedia:Paginae protectae|non licet]] hanc paginam recensere. Si nomine Vicipaediano cares, quaesumus ut emendationes in {{#ifeq:{{NAMESPACE}}|{{TALKSPACE}}|[[Vicipaedia:Taberna|nostra Taberna]]|[[{{TALKPAGENAME:{{{sourcePage}}}}}|pagina disputationis]]}} proponas vel nomen [[Special:Userlogin|crees]].{{#ifeq:{{{propositum|}}}|exhibitio||[[Categoria:Paginae semi-protectae]]}} | plena = ; Haec redirectio protegitur : Ob [[Vicipaedia:Malefactor|maleficia]] perpetua haec pagina {{#ifeq:{{PROTECTIONEXPIRY:edit}}|infinity|ad tempus|intra horam {{#time:H:i \d\i\e\i [[j xg]] [[Y]]|{{PROTECTIONEXPIRY:edit}}}}}} [[Vicipaedia:Paginae protectae|protecta]] est. Suggere, quaesemus, emendationes in {{#ifeq:{{NAMESPACE}}|{{TALKSPACE}}|[[Vicipaedia:Taberna|nostra Taberna]]|[[{{TALKPAGENAME:{{{sourcePage}}}}}|pagina disputationis]]}}, vel pete a [[Vicipaedia:Magistratus|magistratu]] ut pagina deprotegatur.{{#ifeq:{{{propositum|}}}|exhibitio||[[Categoria:Paginae protectae]]}} }}{{#switch:{{safesubst:<noinclude />#invoke:params|new| pulling|fullText| pulling|sourcePage| with_value_matching|%s+%(discretiva%)$|or|%s+%(discretio%)|or|%s+%(nomen%)$| mapping_by_mixing|1| providing|fullText|0| providing|sourcePage|0| all_sorted| list_values }} | 01 = ; Redirectio antidiscretiva : Haec pagina discretiva ad paginam '''non discretivam''' aut '''tacite discretivam''' redigit.{{#ifeq:{{{propositum|}}}|exhibitio||[[Categoria:Paginae discretivae quae sunt redirectiones]]}} | 10 = ; Redirectio ad paginam discretivam : Haec pagina ad [[Vicipaedia:Discretio|paginam discretivam]] redigit.{{#ifeq:{{{propositum|}}}|exhibitio||[[Categoria:Redirectiones ad paginas discretivas]]}} | 11 = ; Redirectio discretiva : Haec pagina discretiva ad aliam [[Vicipaedia:Discretio|paginam discretivam]] redigit.{{#ifeq:{{{propositum|}}}|exhibitio||[[Categoria:Paginae discretivae quae sunt redirectiones]][[Categoria:Redirectiones ad paginas discretivas]]}} }}{{#if:{{{annotatio|}}} | ; Annotatio de hac redirectione addita est {{Vitta sententiae|color=#fff|1={{{annotatio}}}}} }} }}</includeonly><noinclude>{{Documentatio|contenta={{Formula machinaria}}}}</noinclude> 6ma9iktys3vl6zk7xklqijrztsyxziz 10 321400 3969430 3925454 2026-07-02T00:11:10Z Grufo 64423 De pagina alterius mensis absente 3969430 wikitext text/x-wiki <includeonly>{{#ifexist:Formula:PaginaMensis/{{#time:xg Y|now}} | {{#ifexist:Formula:PaginaMensis/{{#time:xg Y|now + 1 month}} | | {{Mone si pagina mensis abest/capsa|mensis={{#time:xg Y|now + 1 month}}}} }} | {{Mone si pagina mensis abest/capsa|mensis={{#time:xg Y|now}}}} }}</includeonly><noinclude>{{Documentatio}}</noinclude> gzs5e385vpwd3f95a5fc23utomjfpot 10 321401 3969431 3943319 2026-07-02T00:12:37Z Grufo 64423 Documentationem redintegravi 3969431 wikitext text/x-wiki {{Subpagina documentationis}} {{Formula transitoria}} Haec formula monitum ostendit si pagina huius mensis abest. == De usu == Argumentum facultativum {{para|ancora}} addi potest, ut nexus ad monitum creetur (videatur {{Fn|Nexus ad caput}}). '''Vicitextus:''' <syntaxhighlight lang="wikitext">{{Mone si pagina mensis abest}}</syntaxhighlight> '''Effectus si pagina huius mensis exsistit:''' : (nihil) '''Effectus si pagina huius mensis abest:''' {{Mone si pagina mensis abest/capsa|mensis={{#time:xg Y|now}}}} == Subformulae == * {{relfn|Formula:Mone si pagina mensis abest/capsa}} == Ulteriora si cupis == * [[Vicipaedia:Pagina mensis]] * {{Fn|PaginaMensis}} <includeonly>{{in harenario aut alibi|| <!-- Categorias sub hac linea adde --> [[Categoria:Formulae|{{PAGENAME}}]] [[Categoria:Formulae quae nullum argumentum accipiunt|{{PAGENAME}}]] [[Categoria:Formulae quae seorsos versus creant|{{PAGENAME}}]] [[Categoria:Formulae administrationis Vicipaediae|{{PAGENAME}}]] [[Categoria:Formulae monituum nuntiorumque|{{PAGENAME}}]] [[Categoria:Formulae de rebus corrigendis|{{PAGENAME}}]] }}</includeonly> 01493zzjpjczy4x61x82btkfgjlrjch 5 321476 3969434 3962256 2026-07-02T00:19:27Z Grufo 64423 /* 2026 */ Colloquium hic movi 3969434 wikitext text/x-wiki {{Hic sunt tabularia disputationum}} {{Compendia paginae|VP:Pam}} {{Videatur etiam|Disputatio Formulae:PaginaMensis}} Veteres disputationes: {{Specialis:Praefixa/Disputatio Vicipaediae:Pagina mensis/Tabularium}} == 2026 == {{Quaestio nondum absoluta}} * Ianuarius → '''[[Divina Sapientia]]''' *: Videatur {{Nexus ad caput|Disputatio Vicipaediae:Pagina mensis/Tabularium 6|2025}} --[[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 14:42, 21 Novembris 2025 (UTC) * Februarius → '''[[Spatii temporisque tractio]]''' *:Paginam a me scriptam propono. --[[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 14:42, 21 Novembris 2025 (UTC) *:Docta est pagina, promovenda est. [[Usor:Demetrius Talpa|Demetrius Talpa]] ([[Disputatio Usoris:Demetrius Talpa|disputatio]]) 19:32, 22 Novembris 2025 (UTC) * Martius → '''[[Ion (Plato)]]''' ** Bona est pagina et mensis Martius adest! --[[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 01:42, 28 Februarii 2026 (UTC) * Aprilis → '''[[Plotina]]''' * Maius → '''[[Tannhauser (fabula melica)]]''' * Iuinius → '''[[Proelium Castelli Sumter]]''' '''?''' * Iulius → '''??''' * Augustus → '''??''' * September → '''??''' * October → '''??''' * November → '''??''' * December → '''??''' Oportet alias paginas eligere. Hic indices nos iuvare possunt: * [[Vicipaedia:Index paginarum cottidianarum/Anno 2019 promotae]] * [[Vicipaedia:Index paginarum cottidianarum/Anno 2020 promotae]] * [[Vicipaedia:Index paginarum cottidianarum/Anno 2021 promotae]] * [[Vicipaedia:Index paginarum cottidianarum/Anno 2022 promotae]] * [[Vicipaedia:Index paginarum cottidianarum/Anno 2023 promotae]] * [[Vicipaedia:Index paginarum cottidianarum/Anno 2024 promotae]] * [[Vicipaedia:Index paginarum cottidianarum/Anno 2025 promotae]] --[[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 03:24, 21 Decembris 2025 (UTC) : Paginae fortasse possibiles: :* [[Amphitryon]] ? :* [[Nicolaus Antonius Manfroce]] ? :* [[Plotina]] ? :* [[Villa Comoedia et villa Tragoedia]] ? :* [[Templum Apollinis in Palatio]] ? :* [[Oratio funebris]] ? :* [[Blue Velvet (pellicula 1986)]] ? :* [[Consus]] ? :* [[Punctulum rubrum (galaxiarum genus)]] ? :* [[Ion (Plato)]] ? :* [[Quinarius]] ? :* [[Alcmene]] ? :* [[Narcissus (mythologia)]] ? :* [[Lucius Antonius]] ? :* [[Orationes Strateburgenses]] ? : --[[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 14:12, 22 Decembris 2025 (UTC) :: Multas paginas haud malas proponis, nescio, an omnes idoneae sint. Fortasse longiores primae eligendae sunt. [[Usor:Demetrius Talpa|Demetrius Talpa]] ([[Disputatio Usoris:Demetrius Talpa|disputatio]]) 18:53, 25 Februarii 2026 (UTC) ::: Bene dicis, [[Usor:Demetrius Talpa|Demetri]]. Hic sunt eaedem paginae secundum magnitudinem ordinatae (index sponte se renovat): ::: {{Index paginarum secundum magnitudinem ordinatus | Amphitryon | Nicolaus Antonius Manfroce | Plotina | Villa Comoedia et villa Tragoedia | Templum Apollinis in Palatio | Oratio funebris | Blue Velvet (pellicula 1986) | Consus | Punctulum rubrum (galaxiarum genus) | Ion (Plato) | Quinarius | Alcmene | Narcissus (mythologia) | Lucius Antonius | Orationes Strateburgenses | Principium Machianum | Lohengrin (drama musicum) | Navis Batava volans | Der fliegende Holländer (melodrama) }} ::: Properemus! Mensis Martius adest! --[[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 01:37, 26 Februarii 2026 (UTC) {{Ast}} Iterum hic. Commentationem de [[Plotina]], nemini obstante, paginam mensis Aprilis 2026 eligam. Sed si aliam paginam proponere vultis, quaeso, ferte hic vestras sententias! --[[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 02:31, 31 Martii 2026 (UTC) {{Ast}} Quae erit pagina mensis Maii? --[[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 06:32, 28 Aprilis 2026 (UTC) : Paginam “[[Tannhauser (fabula melica)]]” feci paginam mensis Maii 2026. Attamen, quaeso, adiuvate ad alias paginas eligendas. --[[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 00:13, 1 Maii 2026 (UTC) {{Ast}} Salvete!! Ad mensem Iunium [[Proelium Castelli Sumter]] propono, paginam iamdudum ab [[Usor:IacobusAmor|IacoboAmore]] creatam. [[Usor:Andrew Dalby|Andrew Dalby]] ([[Disputatio Usoris:Andrew Dalby|disputatio]]) 14:51, 28 Maii 2026 (UTC) : Pagina mihi videtur optime inventa. Et propono etiam alios menses nunc statuere. --[[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 18:23, 28 Maii 2026 (UTC) {{Ast}} {{Accepta|Vicipaedia:Taberna|Pagina mensis Iulii 2026 abest|Locus opportunior --[[Usor:Grufo|Grufo]]}} :Panda Mystique nuper longos commentarios scripsit quorum latininas satis bona videtur (e.g. [[Georgius Clemenceau|Georgius Clémenceau]]). Certe nomina gentilitia moderna declinat, quod non me offendit, sed usui Vicipaedianorum contrarium est: hoc peccatum veniale aestimandum est. Fontes quoque satis probabiles videntur. [[Usor:Marcus Terentius Bibliophilus|Marcus Terentius Bibliophilus]] ([[Disputatio Usoris:Marcus Terentius Bibliophilus|disputatio]]) 08:40, 1 Iulii 2026 (UTC) :Sic, bona est de Clémenceau pagina. [[Usor:Demetrius Talpa|Demetrius Talpa]] ([[Disputatio Usoris:Demetrius Talpa|disputatio]]) 20:18, 1 Iulii 2026 (UTC) d4sdgkgt7pa188l4g6qkx01ezihibjr 3969439 3969434 2026-07-02T00:23:38Z Grufo 64423 /* 2026 */ Factum est 3969439 wikitext text/x-wiki {{Hic sunt tabularia disputationum}} {{Compendia paginae|VP:Pam}} {{Videatur etiam|Disputatio Formulae:PaginaMensis}} Veteres disputationes: {{Specialis:Praefixa/Disputatio Vicipaediae:Pagina mensis/Tabularium}} == 2026 == {{Quaestio nondum absoluta}} * Ianuarius → '''[[Divina Sapientia]]''' *: Videatur {{Nexus ad caput|Disputatio Vicipaediae:Pagina mensis/Tabularium 6|2025}} --[[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 14:42, 21 Novembris 2025 (UTC) * Februarius → '''[[Spatii temporisque tractio]]''' *:Paginam a me scriptam propono. --[[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 14:42, 21 Novembris 2025 (UTC) *:Docta est pagina, promovenda est. [[Usor:Demetrius Talpa|Demetrius Talpa]] ([[Disputatio Usoris:Demetrius Talpa|disputatio]]) 19:32, 22 Novembris 2025 (UTC) * Martius → '''[[Ion (Plato)]]''' ** Bona est pagina et mensis Martius adest! --[[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 01:42, 28 Februarii 2026 (UTC) * Aprilis → '''[[Plotina]]''' * Maius → '''[[Tannhauser (fabula melica)]]''' * Iuinius → '''[[Proelium Castelli Sumter]]''' '''?''' * Iulius → '''??''' * Augustus → '''??''' * September → '''??''' * October → '''??''' * November → '''??''' * December → '''??''' Oportet alias paginas eligere. Hic indices nos iuvare possunt: * [[Vicipaedia:Index paginarum cottidianarum/Anno 2019 promotae]] * [[Vicipaedia:Index paginarum cottidianarum/Anno 2020 promotae]] * [[Vicipaedia:Index paginarum cottidianarum/Anno 2021 promotae]] * [[Vicipaedia:Index paginarum cottidianarum/Anno 2022 promotae]] * [[Vicipaedia:Index paginarum cottidianarum/Anno 2023 promotae]] * [[Vicipaedia:Index paginarum cottidianarum/Anno 2024 promotae]] * [[Vicipaedia:Index paginarum cottidianarum/Anno 2025 promotae]] --[[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 03:24, 21 Decembris 2025 (UTC) : Paginae fortasse possibiles: :* [[Amphitryon]] ? :* [[Nicolaus Antonius Manfroce]] ? :* [[Plotina]] ? :* [[Villa Comoedia et villa Tragoedia]] ? :* [[Templum Apollinis in Palatio]] ? :* [[Oratio funebris]] ? :* [[Blue Velvet (pellicula 1986)]] ? :* [[Consus]] ? :* [[Punctulum rubrum (galaxiarum genus)]] ? :* [[Ion (Plato)]] ? :* [[Quinarius]] ? :* [[Alcmene]] ? :* [[Narcissus (mythologia)]] ? :* [[Lucius Antonius]] ? :* [[Orationes Strateburgenses]] ? : --[[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 14:12, 22 Decembris 2025 (UTC) :: Multas paginas haud malas proponis, nescio, an omnes idoneae sint. Fortasse longiores primae eligendae sunt. [[Usor:Demetrius Talpa|Demetrius Talpa]] ([[Disputatio Usoris:Demetrius Talpa|disputatio]]) 18:53, 25 Februarii 2026 (UTC) ::: Bene dicis, [[Usor:Demetrius Talpa|Demetri]]. Hic sunt eaedem paginae secundum magnitudinem ordinatae (index sponte se renovat): ::: {{Index paginarum secundum magnitudinem ordinatus | Amphitryon | Nicolaus Antonius Manfroce | Plotina | Villa Comoedia et villa Tragoedia | Templum Apollinis in Palatio | Oratio funebris | Blue Velvet (pellicula 1986) | Consus | Punctulum rubrum (galaxiarum genus) | Ion (Plato) | Quinarius | Alcmene | Narcissus (mythologia) | Lucius Antonius | Orationes Strateburgenses | Principium Machianum | Lohengrin (drama musicum) | Navis Batava volans | Der fliegende Holländer (melodrama) }} ::: Properemus! Mensis Martius adest! --[[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 01:37, 26 Februarii 2026 (UTC) {{Ast}} Iterum hic. Commentationem de [[Plotina]], nemini obstante, paginam mensis Aprilis 2026 eligam. Sed si aliam paginam proponere vultis, quaeso, ferte hic vestras sententias! --[[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 02:31, 31 Martii 2026 (UTC) {{Ast}} Quae erit pagina mensis Maii? --[[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 06:32, 28 Aprilis 2026 (UTC) : Paginam “[[Tannhauser (fabula melica)]]” feci paginam mensis Maii 2026. Attamen, quaeso, adiuvate ad alias paginas eligendas. --[[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 00:13, 1 Maii 2026 (UTC) {{Ast}} Salvete!! Ad mensem Iunium [[Proelium Castelli Sumter]] propono, paginam iamdudum ab [[Usor:IacobusAmor|IacoboAmore]] creatam. [[Usor:Andrew Dalby|Andrew Dalby]] ([[Disputatio Usoris:Andrew Dalby|disputatio]]) 14:51, 28 Maii 2026 (UTC) : Pagina mihi videtur optime inventa. Et propono etiam alios menses nunc statuere. --[[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 18:23, 28 Maii 2026 (UTC) {{Ast}} {{Accepta|Vicipaedia:Taberna|Pagina mensis Iulii 2026 abest|Locus opportunior --[[Usor:Grufo|Grufo]]}} Amici, pagina mensis Iulii abest! Quaeso, proponite hic paginam huius mensis! --[[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 01:25, 1 Iulii 2026 (UTC) :Panda Mystique nuper longos commentarios scripsit quorum latininas satis bona videtur (e.g. [[Georgius Clemenceau|Georgius Clémenceau]]). Certe nomina gentilitia moderna declinat, quod non me offendit, sed usui Vicipaedianorum contrarium est: hoc peccatum veniale aestimandum est. Fontes quoque satis probabiles videntur. [[Usor:Marcus Terentius Bibliophilus|Marcus Terentius Bibliophilus]] ([[Disputatio Usoris:Marcus Terentius Bibliophilus|disputatio]]) 08:40, 1 Iulii 2026 (UTC) :Sic, bona est de Clémenceau pagina. [[Usor:Demetrius Talpa|Demetrius Talpa]] ([[Disputatio Usoris:Demetrius Talpa|disputatio]]) 20:18, 1 Iulii 2026 (UTC) :: Evax! [[Georgius Clemenceau]] factus est [[Formula:PaginaMensis/Iulii 2026|pagina mensis Iulii 2026]]. --[[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 00:23, 2 Iulii 2026 (UTC) mlb01oxvvslxacxroxw4f9e3sglgsnz 3969474 3969439 2026-07-02T06:09:57Z Grufo 64423 +{{[[Formula:Mone si pagina mensis abest|Mone si pagina mensis abest]]}} 3969474 wikitext text/x-wiki {{Mone si pagina mensis abest}} {{Hic sunt tabularia disputationum}} {{Compendia paginae|VP:Pam}} {{Videatur etiam|Disputatio Formulae:PaginaMensis}} Veteres disputationes: {{Specialis:Praefixa/Disputatio Vicipaediae:Pagina mensis/Tabularium}} == 2026 == {{Quaestio nondum absoluta}} * Ianuarius → '''[[Divina Sapientia]]''' *: Videatur {{Nexus ad caput|Disputatio Vicipaediae:Pagina mensis/Tabularium 6|2025}} --[[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 14:42, 21 Novembris 2025 (UTC) * Februarius → '''[[Spatii temporisque tractio]]''' *:Paginam a me scriptam propono. --[[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 14:42, 21 Novembris 2025 (UTC) *:Docta est pagina, promovenda est. [[Usor:Demetrius Talpa|Demetrius Talpa]] ([[Disputatio Usoris:Demetrius Talpa|disputatio]]) 19:32, 22 Novembris 2025 (UTC) * Martius → '''[[Ion (Plato)]]''' ** Bona est pagina et mensis Martius adest! --[[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 01:42, 28 Februarii 2026 (UTC) * Aprilis → '''[[Plotina]]''' * Maius → '''[[Tannhauser (fabula melica)]]''' * Iuinius → '''[[Proelium Castelli Sumter]]''' '''?''' * Iulius → '''??''' * Augustus → '''??''' * September → '''??''' * October → '''??''' * November → '''??''' * December → '''??''' Oportet alias paginas eligere. Hic indices nos iuvare possunt: * [[Vicipaedia:Index paginarum cottidianarum/Anno 2019 promotae]] * [[Vicipaedia:Index paginarum cottidianarum/Anno 2020 promotae]] * [[Vicipaedia:Index paginarum cottidianarum/Anno 2021 promotae]] * [[Vicipaedia:Index paginarum cottidianarum/Anno 2022 promotae]] * [[Vicipaedia:Index paginarum cottidianarum/Anno 2023 promotae]] * [[Vicipaedia:Index paginarum cottidianarum/Anno 2024 promotae]] * [[Vicipaedia:Index paginarum cottidianarum/Anno 2025 promotae]] --[[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 03:24, 21 Decembris 2025 (UTC) : Paginae fortasse possibiles: :* [[Amphitryon]] ? :* [[Nicolaus Antonius Manfroce]] ? :* [[Plotina]] ? :* [[Villa Comoedia et villa Tragoedia]] ? :* [[Templum Apollinis in Palatio]] ? :* [[Oratio funebris]] ? :* [[Blue Velvet (pellicula 1986)]] ? :* [[Consus]] ? :* [[Punctulum rubrum (galaxiarum genus)]] ? :* [[Ion (Plato)]] ? :* [[Quinarius]] ? :* [[Alcmene]] ? :* [[Narcissus (mythologia)]] ? :* [[Lucius Antonius]] ? :* [[Orationes Strateburgenses]] ? : --[[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 14:12, 22 Decembris 2025 (UTC) :: Multas paginas haud malas proponis, nescio, an omnes idoneae sint. Fortasse longiores primae eligendae sunt. [[Usor:Demetrius Talpa|Demetrius Talpa]] ([[Disputatio Usoris:Demetrius Talpa|disputatio]]) 18:53, 25 Februarii 2026 (UTC) ::: Bene dicis, [[Usor:Demetrius Talpa|Demetri]]. Hic sunt eaedem paginae secundum magnitudinem ordinatae (index sponte se renovat): ::: {{Index paginarum secundum magnitudinem ordinatus | Amphitryon | Nicolaus Antonius Manfroce | Plotina | Villa Comoedia et villa Tragoedia | Templum Apollinis in Palatio | Oratio funebris | Blue Velvet (pellicula 1986) | Consus | Punctulum rubrum (galaxiarum genus) | Ion (Plato) | Quinarius | Alcmene | Narcissus (mythologia) | Lucius Antonius | Orationes Strateburgenses | Principium Machianum | Lohengrin (drama musicum) | Navis Batava volans | Der fliegende Holländer (melodrama) }} ::: Properemus! Mensis Martius adest! --[[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 01:37, 26 Februarii 2026 (UTC) {{Ast}} Iterum hic. Commentationem de [[Plotina]], nemini obstante, paginam mensis Aprilis 2026 eligam. Sed si aliam paginam proponere vultis, quaeso, ferte hic vestras sententias! --[[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 02:31, 31 Martii 2026 (UTC) {{Ast}} Quae erit pagina mensis Maii? --[[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 06:32, 28 Aprilis 2026 (UTC) : Paginam “[[Tannhauser (fabula melica)]]” feci paginam mensis Maii 2026. Attamen, quaeso, adiuvate ad alias paginas eligendas. --[[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 00:13, 1 Maii 2026 (UTC) {{Ast}} Salvete!! Ad mensem Iunium [[Proelium Castelli Sumter]] propono, paginam iamdudum ab [[Usor:IacobusAmor|IacoboAmore]] creatam. [[Usor:Andrew Dalby|Andrew Dalby]] ([[Disputatio Usoris:Andrew Dalby|disputatio]]) 14:51, 28 Maii 2026 (UTC) : Pagina mihi videtur optime inventa. Et propono etiam alios menses nunc statuere. --[[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 18:23, 28 Maii 2026 (UTC) {{Ast}} {{Accepta|Vicipaedia:Taberna|Pagina mensis Iulii 2026 abest|Locus opportunior --[[Usor:Grufo|Grufo]]}} Amici, pagina mensis Iulii abest! Quaeso, proponite hic paginam huius mensis! --[[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 01:25, 1 Iulii 2026 (UTC) :Panda Mystique nuper longos commentarios scripsit quorum latininas satis bona videtur (e.g. [[Georgius Clemenceau|Georgius Clémenceau]]). Certe nomina gentilitia moderna declinat, quod non me offendit, sed usui Vicipaedianorum contrarium est: hoc peccatum veniale aestimandum est. Fontes quoque satis probabiles videntur. [[Usor:Marcus Terentius Bibliophilus|Marcus Terentius Bibliophilus]] ([[Disputatio Usoris:Marcus Terentius Bibliophilus|disputatio]]) 08:40, 1 Iulii 2026 (UTC) :Sic, bona est de Clémenceau pagina. [[Usor:Demetrius Talpa|Demetrius Talpa]] ([[Disputatio Usoris:Demetrius Talpa|disputatio]]) 20:18, 1 Iulii 2026 (UTC) :: Evax! [[Georgius Clemenceau]] factus est [[Formula:PaginaMensis/Iulii 2026|pagina mensis Iulii 2026]]. --[[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 00:23, 2 Iulii 2026 (UTC) 7o05g0h2h76g43iwh4xo23b1f89n4hv 3969475 3969474 2026-07-02T06:10:11Z Grufo 64423 3969475 wikitext text/x-wiki {{Mone si pagina mensis abest}}{{Hic sunt tabularia disputationum}} {{Compendia paginae|VP:Pam}} {{Videatur etiam|Disputatio Formulae:PaginaMensis}} Veteres disputationes: {{Specialis:Praefixa/Disputatio Vicipaediae:Pagina mensis/Tabularium}} == 2026 == {{Quaestio nondum absoluta}} * Ianuarius → '''[[Divina Sapientia]]''' *: Videatur {{Nexus ad caput|Disputatio Vicipaediae:Pagina mensis/Tabularium 6|2025}} --[[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 14:42, 21 Novembris 2025 (UTC) * Februarius → '''[[Spatii temporisque tractio]]''' *:Paginam a me scriptam propono. --[[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 14:42, 21 Novembris 2025 (UTC) *:Docta est pagina, promovenda est. [[Usor:Demetrius Talpa|Demetrius Talpa]] ([[Disputatio Usoris:Demetrius Talpa|disputatio]]) 19:32, 22 Novembris 2025 (UTC) * Martius → '''[[Ion (Plato)]]''' ** Bona est pagina et mensis Martius adest! --[[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 01:42, 28 Februarii 2026 (UTC) * Aprilis → '''[[Plotina]]''' * Maius → '''[[Tannhauser (fabula melica)]]''' * Iuinius → '''[[Proelium Castelli Sumter]]''' '''?''' * Iulius → '''??''' * Augustus → '''??''' * September → '''??''' * October → '''??''' * November → '''??''' * December → '''??''' Oportet alias paginas eligere. Hic indices nos iuvare possunt: * [[Vicipaedia:Index paginarum cottidianarum/Anno 2019 promotae]] * [[Vicipaedia:Index paginarum cottidianarum/Anno 2020 promotae]] * [[Vicipaedia:Index paginarum cottidianarum/Anno 2021 promotae]] * [[Vicipaedia:Index paginarum cottidianarum/Anno 2022 promotae]] * [[Vicipaedia:Index paginarum cottidianarum/Anno 2023 promotae]] * [[Vicipaedia:Index paginarum cottidianarum/Anno 2024 promotae]] * [[Vicipaedia:Index paginarum cottidianarum/Anno 2025 promotae]] --[[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 03:24, 21 Decembris 2025 (UTC) : Paginae fortasse possibiles: :* [[Amphitryon]] ? :* [[Nicolaus Antonius Manfroce]] ? :* [[Plotina]] ? :* [[Villa Comoedia et villa Tragoedia]] ? :* [[Templum Apollinis in Palatio]] ? :* [[Oratio funebris]] ? :* [[Blue Velvet (pellicula 1986)]] ? :* [[Consus]] ? :* [[Punctulum rubrum (galaxiarum genus)]] ? :* [[Ion (Plato)]] ? :* [[Quinarius]] ? :* [[Alcmene]] ? :* [[Narcissus (mythologia)]] ? :* [[Lucius Antonius]] ? :* [[Orationes Strateburgenses]] ? : --[[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 14:12, 22 Decembris 2025 (UTC) :: Multas paginas haud malas proponis, nescio, an omnes idoneae sint. Fortasse longiores primae eligendae sunt. [[Usor:Demetrius Talpa|Demetrius Talpa]] ([[Disputatio Usoris:Demetrius Talpa|disputatio]]) 18:53, 25 Februarii 2026 (UTC) ::: Bene dicis, [[Usor:Demetrius Talpa|Demetri]]. Hic sunt eaedem paginae secundum magnitudinem ordinatae (index sponte se renovat): ::: {{Index paginarum secundum magnitudinem ordinatus | Amphitryon | Nicolaus Antonius Manfroce | Plotina | Villa Comoedia et villa Tragoedia | Templum Apollinis in Palatio | Oratio funebris | Blue Velvet (pellicula 1986) | Consus | Punctulum rubrum (galaxiarum genus) | Ion (Plato) | Quinarius | Alcmene | Narcissus (mythologia) | Lucius Antonius | Orationes Strateburgenses | Principium Machianum | Lohengrin (drama musicum) | Navis Batava volans | Der fliegende Holländer (melodrama) }} ::: Properemus! Mensis Martius adest! --[[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 01:37, 26 Februarii 2026 (UTC) {{Ast}} Iterum hic. Commentationem de [[Plotina]], nemini obstante, paginam mensis Aprilis 2026 eligam. Sed si aliam paginam proponere vultis, quaeso, ferte hic vestras sententias! --[[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 02:31, 31 Martii 2026 (UTC) {{Ast}} Quae erit pagina mensis Maii? --[[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 06:32, 28 Aprilis 2026 (UTC) : Paginam “[[Tannhauser (fabula melica)]]” feci paginam mensis Maii 2026. Attamen, quaeso, adiuvate ad alias paginas eligendas. --[[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 00:13, 1 Maii 2026 (UTC) {{Ast}} Salvete!! Ad mensem Iunium [[Proelium Castelli Sumter]] propono, paginam iamdudum ab [[Usor:IacobusAmor|IacoboAmore]] creatam. [[Usor:Andrew Dalby|Andrew Dalby]] ([[Disputatio Usoris:Andrew Dalby|disputatio]]) 14:51, 28 Maii 2026 (UTC) : Pagina mihi videtur optime inventa. Et propono etiam alios menses nunc statuere. --[[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 18:23, 28 Maii 2026 (UTC) {{Ast}} {{Accepta|Vicipaedia:Taberna|Pagina mensis Iulii 2026 abest|Locus opportunior --[[Usor:Grufo|Grufo]]}} Amici, pagina mensis Iulii abest! Quaeso, proponite hic paginam huius mensis! --[[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 01:25, 1 Iulii 2026 (UTC) :Panda Mystique nuper longos commentarios scripsit quorum latininas satis bona videtur (e.g. [[Georgius Clemenceau|Georgius Clémenceau]]). Certe nomina gentilitia moderna declinat, quod non me offendit, sed usui Vicipaedianorum contrarium est: hoc peccatum veniale aestimandum est. Fontes quoque satis probabiles videntur. [[Usor:Marcus Terentius Bibliophilus|Marcus Terentius Bibliophilus]] ([[Disputatio Usoris:Marcus Terentius Bibliophilus|disputatio]]) 08:40, 1 Iulii 2026 (UTC) :Sic, bona est de Clémenceau pagina. [[Usor:Demetrius Talpa|Demetrius Talpa]] ([[Disputatio Usoris:Demetrius Talpa|disputatio]]) 20:18, 1 Iulii 2026 (UTC) :: Evax! [[Georgius Clemenceau]] factus est [[Formula:PaginaMensis/Iulii 2026|pagina mensis Iulii 2026]]. --[[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 00:23, 2 Iulii 2026 (UTC) 5wrcqpfcf5yja91ytyo3z3b0014n2bn 4 322071 3969404 3969334 2026-07-01T20:18:27Z Demetrius Talpa 81729 /* Pagina mensis abest */ Reply 3969404 wikitext text/x-wiki {{/Praefatio}} == De paginis nimis magnis quae formulā {{[[Formula:Augenda|Augenda]]}} utuntur == In [[:Categoria:Corrigenda|Categoriam:Corrigenda]] plures subcategoriae formulā {{Fn|Augenda}} stipantur (e.g. [[:Categoria:Augenda a mense Februario 2023]], [[:Categoria:Augenda a mense Ianuario 2024]], [[:Categoria:Augenda a mense Decembri 2025]], et cetera). Inspiciens, multas harum paginarum invenii quae longiores sunt 1000 octobitis (e.g. [[Graecia archaica]]: 2928 octobiti). Quid censeatis si mechanema cum monitu in formulam {{Fn|Augenda}} inseram, ne in paginis longioribus quam 1000 octobitorum adhibeatur? Nam si pagina est satis longa, vanum est legentes monere paginam intra tres menses esse augendam. --[[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 00:30, 27 Februarii 2026 (UTC) :Pagina de [[Graecia archaica]] (#1) lemmate proprio, (#2) definitione idonea, et (#3) fonte externo caret, et omnis Vicipadia ut videtur (#4) nexibus ad hanc paginam ducentibus caret. That's all four of the formula's four criteria. ¶ For the difference between a stub and more-than-a-stub, the cutoff I've been using has been 2,000 octeti for general articles and 1,900 for articles with a taxobox. I don't recall a consensus on that limit, but articles having 4,000, 5,000, 6,000 octeti have been marked "stipula"; that's likely too high a limit, and I'd suggest that 2,000 (or possibly your 1,000) is a more defensible upper limit for stubs. [[Usor:IacobusAmor|IacobusAmor]] ([[Disputatio Usoris:IacobusAmor|disputatio]]) 03:15, 27 Februarii 2026 (UTC) :::For example, just today, someone added "<nowiki>{{urbs-stipula}}</nowiki>" to the article on [[Barcino]], which already had more than 3,500 octeti! [[Usor:IacobusAmor|IacobusAmor]] ([[Disputatio Usoris:IacobusAmor|disputatio]]) 15:04, 28 Februarii 2026 (UTC) :::: ''Stipulae'' are not problematic from an administrative point of view, because in theory they can remain as such forever. Barcellona is an important city with a lot of history that can be written in an encyclopedia, it can be understandable if someone feels that the current page can be greatly improved. Instead, what scares me about the {{Fn|Augenda}} template is that it is not only an invitation to improve pages, it also asks us to delete pages after three months (which is why it should be used with care). --[[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 15:57, 28 Februarii 2026 (UTC) :::::Then why not change the verb from ''will'' to ''may'' or introduce some other indication of indeterminacy? [[Usor:IacobusAmor|IacobusAmor]] ([[Disputatio Usoris:IacobusAmor|disputatio]]) 16:31, 28 Februarii 2026 (UTC) :: [[Usor:IacobusAmor|Iacobus]], we can set any limit we want, but what I think makes little sense is saying that a page must be increased within three months, but then after three months nothing happens and the categories above keep growing. We must set a realistic (relatively low) threshold and then, after that, be ready to '''delete''' the pages that do not respect our threshold (in [[Vicipaedia:Taberna/Tabularium 35#De novo spatio nominali adumbrationum proponendo|another thread]] I had proposed the <code>adumbratio:</code> namespace where after three months all these “augenda” pages can be moved, but that is a separate topic). A page like [[Graecia archaica]] only needs relatively little work to be adjusted—certainly does not deserve to be deleted. What I want to stress here is that every time you add {{Fn|Augenda}} to a page you are basically saying “If the page stays like this, I am okay if after three months it gets deleted”. --[[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 03:58, 27 Februarii 2026 (UTC) :::That's correct, but I heartily endorse a separate namespace, a kind of purgatory, where such pages can go until they've become worthy of standing in the mainspace. As a rule, I don't work on formulas, so I likely had nothing to do with the wording of this one, but three months must have been the original consensus. If memory serves, @Andrew Dalby and perhaps others have occasionally enforced the three-month rule, though sometimes after well more than three months have elapsed. [[Usor:IacobusAmor|IacobusAmor]] ([[Disputatio Usoris:IacobusAmor|disputatio]]) 13:08, 27 Februarii 2026 (UTC) :::: Intellego. Novum spatium nominale a “Phabricatore” petiturus sum. Quid censeres si in paginis amplioribus (e.g. inter 2000 et 1000) formulā {{Fn|Nondum stipula}} (quae nullam categoriam cum tempore praefinito imponit) pro formulā {{Fn|Augenda}} utereris? Aut aliam novam formulam quoque nobis excogitare licet. --[[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 22:57, 27 Februarii 2026 (UTC) ::::: {{Tpe|Nova}} Hic nuper petivi ut novum spatium nominale adumbrationum crearetur: [[phab:T418706|New “Draft” namespace for lawiki: “Adumbratio”]]. --[[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 01:01, 2 Martii 2026 (UTC) :::::: {{Tpe|Novissima}} Euax! Spatium nominale adumbrationum [[Vicipaedia:Spatium nominale|habemus]]! Textus paginae [[MediaWiki:Noarticletext]] nobis sic mutandus est ut adumbrationes, si exsistunt, detegantur. Postea aliquid excogitabo. --[[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 19:34, 2 Martii 2026 (UTC) @[[Usor:IacobusAmor|Iacobe]]: What would you think if we created a <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{Pagina neglecta}}</syntaxhighlight> template, and established that when we find a page that was created more than three months ago (e.g. [[Agrinium]], created in 2004!), instead of {{Fn|Augenda}} we add the new template instead? The <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{Pagina neglecta}}</syntaxhighlight> template could look more or less like this: {{Capsa annuntiationis | color = #7f83d7 | pigmentum = #f3f4fb | imago = P writing.svg | 1 = '''Commentationem neglectam augeamus!''' Haec commentatio longe neglecta videtur mansa esse. Sodes, adiuva paginam augere! }} We can then have [[:Categoria:Paginae neglectae]], where all these pages will be automatically collected. I am proposing this because I think that it makes little sense to warn that a page that was created 22 years ago must be improved within three months! It will be an empty warning. --[[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 08:40, 9 Martii 2026 (UTC) :That might be useful. How would it differ from the Adumbratio solution? [[Usor:IacobusAmor|IacobusAmor]] ([[Disputatio Usoris:IacobusAmor|disputatio]]) 12:01, 9 Martii 2026 (UTC) :: Following [[Vicipaedia:Adumbratio|the rules]] that I partly translated from English Wikipedia, we must not move pages that were created long ago to the <code>Adumbratio:</code> namespace. So the picture should look as follows: ::* '''Case 1:''' The page is is too short and was recently created. We have three possibilities: ::*# We improve it (prefereable solution) ::*# We move it to the <code>Adumbratio:</code> namespace (less prefereable than improving the page but more prefearable than the following) ::*# We add {{Fn|Augenda}} (less prefereable) ::*#: ↳ If three months after adding {{Fn|Augenda}} nothing has changed we delete the page for real ::* '''Case 2:''' The page is too short and was created more than three months ago. Two possibilities: ::*# We improve it (prefereable solution) ::*# We have no other choice but adding <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{Pagina neglecta}}</syntaxhighlight> ::*#: ↳ We must take into account that the page might stay like that indefinitely ::* '''Case 3:''' The page was in the <code>Adumbratio:</code> namespace and was moved to the main namespace prematurely: ::*# We add {{Fn|Augenda}} ::*#: ↳ If after three months nothing has changed we delete the page for real :: The rationale is that pages that are too old might no longer have someone that checks them and is able to fulfill our expectations. --[[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 12:42, 9 Martii 2026 (UTC) == De novo spatio adumbrationum == {{Collaboratio|Alex1011|Alexander Gerashchenko|Amahoney|Andreas Raether|Andrew Dalby|Aylin|Bartholomite|Bis-Taurinus|Demetrius Talpa|Giorno2|IacobusAmor|Ioscius|Iustinus|Lesgles|LilyKitty|Marcus Terentius Bibliophilus|Neander|Pippobuono|Rafaelgarcia|Sigur|Utilo|UV|Xaverius | alacres = IacobusAmor | alacritas = mensis | res = Magistratūs usoresque strenuos vocavi. Veniam peto si alicuius oblitus sum. | subscriptio = [[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 17:43, 3 Martii 2026 (UTC) }} Nuper novum spatium nominale <code>Adumbratio:</code> condidimus. Nunc oportet regulas nostras definire. Apud [[Vicipaedia:Adumbratio]] paginam Anglicam [[:en:Wikipedia:Drafts]] partim verti, sed de nostra propria ratione consentiendum est. Notandum est Vicipaediam Anglicam [[:en:Wikipedia:Drafts#Reasons not to move an article to draftspace|regulam habere]] qua vetatur paginam in spatio principali sitam in spatium adumbrationum movere “si commentatio ante plus quam 90 dies creata est”. Re quidem vera, nuper paginam [[Alkinum]] ad [[Adumbratio:Alkinum]] movi (praesertim ad lineamenta technica novi spatii nominalis experienda), attamen mihi visum est parum rectum paginam anno 2006 creatam (et [[Vicipaedia:Paginae quas omnibus Vicipaediis contineri oportet/Expansio#Materies chemicales|quam omnibus Vicipaediis contineri oportet]]!) ibi movere. Quo facto suasus sum ut nobis vetandum sit formulam {{Fn|Augenda}} paginis ante plus quam tres menses creatis addere. Nam, si pagina nimis brevis olim creata est et usque talis mansit, si nos eam negleximus nec animadvertimus nisi nunc, meā sententiā duae optiones tantum nobis patent: aut eam relinquimus intactam, aut formulam {{Fn|Delenda}} apponimus. Ceterum, a vobis peto ut paginam [[Vicipaedia:Adumbratio]] inspiciatis, novas regulas proponatis, aut regulas a me scriptas emendetis. Valete! --[[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 17:43, 3 Martii 2026 (UTC) ==De loco vel gradu Vicipaediae apud Meta== Does moving articles counted among the 10,000 most important (like "[[Alkinum]]" & "[[Oxidum]]") into the limbo marked by <nowiki>{{Adumbratio}}</nowiki> and/or <nowiki>{{Neglecta}}</nowiki> lower Vicipaedia's score at Meta? (Vide [https://meta.wikimedia.org/wiki/List_of_Wikipedias_by_expanded_sample_of_articles|"List of Wikipedias by expanded sample of articles"].) In other words, do they need to remain in the mainspace to boost Vicipaedia's score? ¶ Ten years ago, in March 2016, Vicipaedia was ranked thirty-ninth among all the wikis; at the end of last month, it was ranked fifty-second. This is not an encouraging trend, and deliberately accelerating it might not be considered advisable. [[Usor:IacobusAmor|IacobusAmor]] ([[Disputatio Usoris:IacobusAmor|disputatio]]) 12:52, 12 Martii 2026 (UTC) : Hi Iacobus. Moving pages to the <code>Adumbratio:</code> namespace definitely counts as removing them from the encyclopedia. Adding {{Fn|Pagina neglecta}} (or any other template) instead has no effects. --[[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 13:09, 12 Martii 2026 (UTC) ::<nowiki>{{ping|IacobusAmor}}</nowiki>, is there a page that specifies the number of articles from this list that we have? -[[Usor:Archaeocursor|Archaeocursor]] ([[Disputatio Usoris:Archaeocursor|disputatio]]) 19:47, 3 Aprilis 2026 (UTC) :::{{ping|IacobusAmor}}, idk why my previous ping got wrapped by nowiki. -[[Usor:Archaeocursor|Archaeocursor]] ([[Disputatio Usoris:Archaeocursor|disputatio]]) 19:48, 3 Aprilis 2026 (UTC) ::::Ecce (but it needs to be updated): https://la.wikipedia.org/wiki/Usor:Amahoney/Myrias_epitome [[Usor:IacobusAmor|IacobusAmor]] ([[Disputatio Usoris:IacobusAmor|disputatio]]) 23:04, 3 Aprilis 2026 (UTC) :::::So, as Grufo says, moving one of the "10,000" pages into Adumbratio space removes it from the encyclopedia and from the score that Iacobus mentions. In the case of a page in that list, maybe it's better for it to be in mainspace, with a warning template (''neglecta/augenda/...'') on it? If it's in mainspace, more editors might see it and be tempted to improve it. [[Usor:Andrew Dalby|Andrew Dalby]] ([[Disputatio Usoris:Andrew Dalby|disputatio]]) 14:29, 14 Aprilis 2026 (UTC) :::::: Hi Andrew. Indeed. When I created the page [[Vicipaedia:Adumbratio]] by (partially) translating [[:en:Wikipedia:Drafts]], I also translated the rule that a page can be moved away from the mainspace to the <code>Adumbratio:</code> namespace only if it is a newly created page (< 90 days). So pages that have long been among our 10000 pages are safe. P.S. The rules in [[Vicipaedia:Adumbratio]] still need our consensus, so if you have time, please give that page a look. --[[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 14:58, 14 Aprilis 2026 (UTC) == Template:Weather box == {{Excepta|Vicipaedia:Officina|Template:Weather box|Locus opportunior --[[Usor:Grufo|Grufo]]}} == Quid significat expectatio vacuae mutationis? == Dicitur in pagina [[Topologia classium punctorum]] quod "Haec pagina mutationem vacuam expectat". Et rogat me, "nihil tangens", sibi ostendere mutationes. Ad quem dirigitur haec monitio, et quas mutationes oportet eum sibi ostendere? Non intelligo. [[Usor:Pseudo-philodoxia|Pseudo-philodoxia]] ([[Disputatio Usoris:Pseudo-philodoxia|disputatio]]) 04:29, 19 Aprilis 2026 (UTC) : Salve, [[Usor:Pseudo-philodoxia|Pseudo-philodoxia]]. Illa icon significat vicitextum <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Spatium topologicum|spatia topologica|en|qid=Q179899}}</syntaxhighlight> ad hunc vicitextum, si paginam emendas, sponte mutatum iri: <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>[[Spatium topologicum|spatia topologica]]</syntaxhighlight> (vide [[Special:Diff/3954206/3955454|meam ultimam recensionem]] et documentationem formulae {{fsn|pcc}}), quoniam nunc [[Spatium topologicum|paginam]] habemus quae cum entitate Vicidatorum [[:d:Q179899]] nectitur. --[[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 04:44, 19 Aprilis 2026 (UTC) ::Gratias habeo—mirum tamen mihi videtur, quod substitutio "cref" tantum unam tesseram (siquidem recte lexi) sumat ut argumentum. Quomodo ergo facio, si notam duos habeat nexus ad paginas creatas?--[[Usor:Pseudo-philodoxia|Pseudo-philodoxia]] ([[Disputatio Usoris:Pseudo-philodoxia|disputatio]]) 00:29, 20 Aprilis 2026 (UTC) ::: Immo, infinitatem tesserarum formula {{fsn|cref}} accipit. Vide, exempli gratia, hanc annotationem in pagina “[[Carpates]]”, ubi sunt ambae entitates [[:d:Q6776713]] et [[:d:Q11699202]]: :::: <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{safesubst:Annotatio cum paginis creandis|1={{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Martinus Szent-Ivany|Martini Szent-Ivany|hu|qid=Q6776713}} [...] {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Gabriel Rzaczynski|Gabrielis Rzączyński|pl|qid=Q11699202}} [...]|2=Q6776713|3=Q11699202}}</syntaxhighlight> ::: Vide etiam {{Caput|Formula:Annotatio cum paginis creandis|Quomodo tesseram invenio?}}. --[[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 02:43, 20 Aprilis 2026 (UTC) == Annon corrigere possumus titulos "instrumentorum"? == Exempli gratia: video unum "instrumentum" appellari "Paginam prehendere formá PDF". Videtur mihi hic titulus mendam habere et corrigi posse accentus acutus ad macron. Sed nescio utrum corrigibilis sit ab usoribus. --[[Usor:Pseudo-philodoxia|Pseudo-philodoxia]] ([[Disputatio Usoris:Pseudo-philodoxia|disputatio]]) 01:47, 24 Aprilis 2026 (UTC) : Salve [[Usor:Pseudo-philodoxia|Pseudo-philodoxia]]. Usoribus non licet [[Specialis:Nuntia systematis|nuntia systematis]] recensere (vide etiam <span class="plainlinks">[{{fullurl:Special:Allpages|namespace=8}} spatium “<code>MediaWiki:</code>”]</span>), sed usores possunt a magistratibus petere ut nuntia recenseant (et multa nuntia exstant quae meliora facere aut etiam omnino vertere oportet!). Non invenio ubi “Paginam prehendere formá PDF” iaceat; fortasse @[[Usor:UV|UV]] adiuvare potest. P.S. “accentus acutus” revera est [[Apex (orthographia Latina)|apex]], forma antiquior [[macron|macri]]; attamen concordo uniformia signa diacritica nobis esse sequenda. --[[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 02:42, 24 Aprilis 2026 (UTC) ::Non potest prehendere paginas disputationum formā PDF. Sed paginas encyclopediae possumus; e.g. [[Macron]]. At ibi apparet "Paginam prehendere formá PDF". --[[Usor:Pseudo-philodoxia|Pseudo-philodoxia]] ([[Disputatio Usoris:Pseudo-philodoxia|disputatio]]) 02:04, 26 Aprilis 2026 (UTC) ::: Nexum video, sed quid nuntium gignat non invenio. Exempli gratia, [[MediaWiki:Contributions|haec pagina]] nuntium “User contributions” ad nuntium Latinum “Conlationes usoris” vertit; sed quid vertit “Download PDF” ad “Paginam prehendere formá PDF”? Nescio. --[[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 02:44, 26 Aprilis 2026 (UTC) ::::Ignosce inclaritatem meam—sed prime (ut ita dicam) "Instrumenta" et videbis instrumentorum titulos. Titulus primus (ut mihi ostenduntur) est "Movere"; titulus novissimus est "Res Wikidata"; et unus titulorum est "Paginam prehendere formá PDF". --[[Usor:Pseudo-philodoxia|Pseudo-philodoxia]] ([[Disputatio Usoris:Pseudo-philodoxia|disputatio]]) 00:46, 27 Aprilis 2026 (UTC) ::::: @[[Usor:Pseudo-philodoxia|Pseudo-philodoxia]]: Ut dixi, oculis meis textum video, sed ignoro e qua pagina aut e quo nuntio systematis oriatur. Nequeo textum corrigere si nescio quid mihi sit emendandum. Conatus sum aliqua similia nuntia vertere ([[MediaWiki:Wikisource-download-pdf|#1]], [[MediaWiki:Minerva-download|#2]], [[MediaWiki:Electronpdfservice-sidebar-portlet-print-text|#3]], [[MediaWiki:Electronpdfservice-download-label|#4]], [[MediaWiki:Electronpdfservice-special-page-headline|#5]]), sed nuntium quod quaeris non inveni. --[[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 00:54, 27 Aprilis 2026 (UTC) ::::::bzgrep utebar perlegere totam Vicipaediam Latinam; non tamen inveni. Mirum! --[[Usor:Pseudo-philodoxia|Pseudo-philodoxia]] ([[Disputatio Usoris:Pseudo-philodoxia|disputatio]]) 01:25, 27 Aprilis 2026 (UTC) ::::::: @[[Usor:Pseudo-philodoxia|Pseudo-philodoxia]]: Potesne, quaeso, etiam situm https://translatewiki.net/ per “bzgrep” inspicere? Etiam illic non inveni textum. --[[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 02:28, 27 Aprilis 2026 (UTC) ::::::::[https://translatewiki.net/wiki/MediaWiki:Coll-download_as/la Fontem] inveni huius textus, non autem bzgrep utens. --[[Usor:Pseudo-philodoxia|Pseudo-philodoxia]] ([[Disputatio Usoris:Pseudo-philodoxia|disputatio]]) 00:12, 28 Aprilis 2026 (UTC) ::::::::: Gratias tibi ago. Correxi. Post paucos dies abhinc nova translatio etiam in Vicipaedia Latina ostendetur. --[[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 01:34, 28 Aprilis 2026 (UTC) ::::::::::Fortasse nostis [https://www.mediawiki.org/wiki/MediaWiki?uselang=qqx hunc nexum] per quem tandem inveni. --[[Usor:Pseudo-philodoxia|Pseudo-philodoxia]] ([[Disputatio Usoris:Pseudo-philodoxia|disputatio]]) 01:37, 28 Aprilis 2026 (UTC) == Regula generalis de intellegentia artificiali == [[:meta:Requests for comment/Artificial intelligence policy|Apud MetaVici disputatur]] utrum regula generalis de intellegentiae artificialis usu introducenda sit necne. Quum etiam nos tanget, vos hortor ut sententias vestras feratis. --[[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 13:42, 26 Aprilis 2026 (UTC) :Non penitus intelligo quomodo nos tangeat. Annon iam habemus regulam de plasmatibus (ut ita dicam) linguarum? --[[Usor:Pseudo-philodoxia|Pseudo-philodoxia]] ([[Disputatio Usoris:Pseudo-philodoxia|disputatio]]) 00:50, 27 Aprilis 2026 (UTC) :: Regulae globales omnes Vicipaedias afficiunt, atque illa regula proponitur globalis. --[[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 00:56, 27 Aprilis 2026 (UTC) :::Gratias habeo; nonne autem, si Vicipaedia Latina haberet regulam, supersedeat regulam generalem? Et simili modo respectu aliarum Vicipaediarum? --[[Usor:Pseudo-philodoxia|Pseudo-philodoxia]] ([[Disputatio Usoris:Pseudo-philodoxia|disputatio]]) 01:01, 27 Aprilis 2026 (UTC) :::: Non sum certus, sed timeo ne regulae globales vincant. --[[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 01:05, 27 Aprilis 2026 (UTC) :::::Ita; intelligo. Scisne utrum restrictionem an laxationem habeat favorem iuris? --[[Usor:Pseudo-philodoxia|Pseudo-philodoxia]] ([[Disputatio Usoris:Pseudo-philodoxia|disputatio]]) 01:12, 27 Aprilis 2026 (UTC) :::::: Apud Vicipaediam Latinam nulla est regula scripta; paginae tamen quae omnino intellegentiā artificiali sine ulla humana recensione vertuntur pittacio {{Fn|Pagina autotranslata}} signantur atque post unam hebdomadam delentur. Prima regula globalis proposita mihi videtur hoc tantum postulare, ut, ''praeter translationes'', usus intellegentiae artificialis aperte declaretur. Altera autem regula globalis vetat intellegentiā artificiali ūtī ''nisi in translationibus''. Meā sententiā, hoc nobis incommodum contrarium efficit, quia hic magnopere laboramus ad translationes machinarias moderandas; alii autem usūs intellegentiae artificialis nobis non sunt incommodo. Non puto magni rēferre usum ipsum declarare, sed potius oportere responsa intellegentiae artificialis diligenter inspicere ac recensere. --[[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 01:45, 27 Aprilis 2026 (UTC) == Quomodo melius invenire titula proposita pro articulo nondum existente? == Volui creare articulum pro "poset" (https://www.wikidata.org/wiki/Q474715). Scio, quod est formula "subst:pcc" alicubi in hac Vicipaedia per quam statuitur titulum huius articuli. Sed nescio, et "bzgrep" iterum inutilis est. Estne methodus inventionis talium "titulorum articulorum nondum existentium"? --[[Usor:Pseudo-philodoxia|Pseudo-philodoxia]] ([[Disputatio Usoris:Pseudo-philodoxia|disputatio]]) 04:47, 30 Aprilis 2026 (UTC) : Formula {{fsn|pcc}} nescit quod nomen Latinum novae paginae (“nexui rubro”) assignandum sit, istud erit tibi eligendum. Ad formulam adhibendam tibi sufficiet titulum Latinum et linguā aliā scribere. E.g.: :: <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{subst:pcc|en=Partially ordered set|Aggregatio partim ordinata}}</syntaxhighlight> ::: ↳ {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Aggregatio partim ordinata||en|qid=Q474715}} : Aut, si vis, potes autem tesseram Vicidatorum praebere: :: <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{subst:pcc|Aggregatio partim ordinata||en|qid=Q474715}}</syntaxhighlight> ::: ↳ {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Aggregatio partim ordinata||en|qid=Q474715}} : Non exstat ullus index paginarum creandarum. Nomina inveniuntur simul ac paginae creantur. Attamen, si quis paginam “Aggregatio partim ordinat'''issima'''” postea creet at ad [[:d:Q474715]] eam nectat, pagina ubi nexus ruber “Aggregatio partim ordinata” ostendebatur nunc ad paginam “Aggregatio partim ordinatissima” nectetur. --[[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 06:13, 30 Aprilis 2026 (UTC) == Quomodo citare librum, quod numerum librarium uniformem inter gentes caret? == [[Cancellum (mathematica)|Hac pagina]] conor citare librum quoddam, sed caret ISBN/NLUIG. Habet tamen numerum Catalogii Librarii Congressus (LCCN), sed nescio quomodo hanc numerum affigere rei citatae. Multas habeo gratias pro auxilio vestro! --[[Usor:Pseudo-philodoxia|Pseudo-philodoxia]] ([[Disputatio Usoris:Pseudo-philodoxia|disputatio]]) 02:09, 18 Maii 2026 (UTC) == Num verbum natio Anglico verbo “nation” respondet? == Salvete omnes! Hic scribo nec in [[Disputatio:Natio|pagina disputationis]] quod hoc verbum in multis commentariis est. Secundum [https://archive.org/details/practicalint00arno/page/41/mode/1up librum Arnoldi] “Natio is rarely used of a civilised and organised nation ; it means a people, or tribe, sprung from one race, of the same blood (nascor).” Secundum dictionarium “Cassell’s Latin Dictionary Latin-English English-Latin” natio significat “a tribe, race, people, esp. uncivilized”, et verbum Anglicum nation significat “populus, gens (=people, stock), civitas (=body of citizens), respublica (=state), natio (=tribe, not highly civilized)”. Liber Arnoldi quoque monet ut iis vocabulis Latinis utamur. Commentarius [[Natio|natio]] illud Ciceronis habet: “Omnēs nātiōnēs servitūtem ferre possunt, nostra cīvitās nōn potest; …” in quo orator optimus populum Romanum a nationibus distinguet. Quid vobis videtur de hac re? Valete! -[[Usor:Archaeocursor|Archaeocursor]] ([[Disputatio Usoris:Archaeocursor|disputatio]]) 20:58, 29 Maii 2026 (UTC) :Haec "natio" a primis temporibus Vicipaediae originem obscuram ducit, mihi non placet, sed permulta corrigenda sunt, si eam mutare volumus. Civitas (de civibus), civitas sui iuris? [[Usor:Demetrius Talpa|Demetrius Talpa]] ([[Disputatio Usoris:Demetrius Talpa|disputatio]]) 22:09, 29 Maii 2026 (UTC) :: Aut etiam possibile est dicere, etiam secundum linguas recentiores, ipsam notionem “nationis” quodammodo “civitati” adversari. Id est, sunt qui putent, etiam linguis hodiernis, “nationem” (Anglice ''nation'', Italice ''nazione'', et cetera) semper aliquid minus civile quam “civitatem” (Anglice ''state'', Italice ''Stato'', et cetera), immo vero tribale, significare. Cum hoc tamen concordo, paginam illam nimis veterem esse atque redintegrandam. --[[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 22:41, 29 Maii 2026 (UTC) :::Melius est quaedam omittere quam nihil corrigere. Video nos habere commentarios qui vocantur [[Civitas]] (Ang. [[w:en:State (polity)]]), [[Gens]] (Ang. [[w:en:Gens]], nescio cur hic commentarius Latine non sit solis de gentibus Romanis), [[Populus]] (Ang. [[w:en:People]]), [[Res publica]] (Ang. [[w:en:Republic]]), et [[Tribus (anthropologia)]] ([[w:en:Tribe]]). Secundum dictionarium “Cassell’s Latin Dictionary”, tribus significat”originally a third part if the Roman people. Hence a tribe, a division of the Roman people …”. Hoc dictionarium monet ut verbo “natio” vel verbo “gens” utamur si scribere “tribe” velimus nec de tribubus Romanis scribamus. Vero non possum novum nomen commentarii [[Natio]] commendare quod nescio cur vikipedia tot commentarios habeat. -[[Usor:Archaeocursor|Archaeocursor]] ([[Disputatio Usoris:Archaeocursor|disputatio]]) 14:38, 31 Maii 2026 (UTC) ::::Pagina non est delenda, si hoc consulis. "Natio" [http://lexica.linguax.com/forc2.php?searchedLG=natio verbum est Latinum], cur id ne explicemus. Si nexum intervicialem ad paginam Anglicam male congruere putas, ita est, non perfectissime congruit. Sed cum de notionibus abstractis agitur, nexus interviciales saepius tales sunt. Hoc malum in Vicipaediα inevitabile est et hoc non est malum, si res explicatur. Paginae ipsius loca quaedam corrigenda est, Ciceronis interpretatio mutanda, et, quod maxime interest, inter [[Specialis:Nexus_ad_paginam/Natio|nexus ad eam]] hi multi corrigendi sunt, ubi "natio" in modum Anglicum civitatem sui iuris significat. [[Usor:Demetrius Talpa|Demetrius Talpa]] ([[Disputatio Usoris:Demetrius Talpa|disputatio]]) 18:22, 31 Maii 2026 (UTC) :::::Pagina scilicet delenda non est. Vidi paginas in Vikipedia Hebraica et Ucrainica ad paginam Anglicam bene congruere nec nostram paginam. Natio est verbum Latinum, cuius sensu Latino uti debemus, nec sensi Anglico. Delere nolo sed mutare et fortasse movere. Eo consilio hunc sermonem coepi ut sensibus Latinis verborum uteremur. Vero nescio cur Vikipedia Anglica tot paginas habeat et quid sit discrimen inter “nation” et “state”, propter quod non possum verbum meliorum commendare. Potestne pagina Anglica nostrae paginae [[Natio]] esse [[w:en:Tribe]]? Tribus quoque verbum Latinum est sed secundum dictionarium non idem significat et verbum Anglicum tribe. -[[Usor:Archaeocursor|Archaeocursor]] ([[Disputatio Usoris:Archaeocursor|disputatio]]) 19:24, 31 Maii 2026 (UTC) :::::: ''Tribus'' est quaedam divisio populi, non tota natio ([https://www.perseus.tufts.edu/hopper/text?doc=Perseus:text:1999.04.0059:entry=tribus]). Possum falli, sed secundum illam Ciceronis sententiam (“Omnēs nātiōnēs servitūtem ferre possunt …”) mihi videtur praecipua differentia inter ''civitatem'' et ''nationem'' hoc esse, quod ''civitas'' rem publicam civium significat, ''nationes'' autem alios populos tamquam gentes spectatos. Ita ''civitas'' erat Roma, ''nationes'' erant ceteri populi. P.S. {{*Cfr}} etiam “eruditissima illa Graecorum natio” (Cic.). Nam Graecis erat una natio sed plures civitates. Hoc usu vocabulum mihi videtur fere eodem sensu adhiberi ac in linguis hodiernis. --[[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 23:07, 31 Maii 2026 (UTC) :::::::Nexus interviciales perutiles sunt (ad minimum, lectores novos nobis dirigunt!) sed non nos regunt. Omnis lingua, sicut [[civitas sui iuris]], libera est. Debemus (1) verba Latina Latinitate classica definire (2) alia verba quibus significationes cognatae sunt (e.g. gens, tribus, civitas) distinguere, nexibus datis (3) significationes apud Latinistas recentiores explicare, si differunt (4) praeter alia, de re principali pellucide disserere. :::::::Cicero his verbis, ''omnes nationes servitutem fere possunt: nostra civitas non potest'' (Phil. 10.10.20) inter ''nationes'' et ''nostram civitatem'' quoquomodo distinguere videtur ... sed alibi ''omnes <u>exteras</u> nationes'' et ''eruditissimam Graecorum nationem'' indicat (Imp. Pomp. 11.31; De Or. 2.4.18) -- unde intellego, apud Ciceronem, plures ''nationes'' exstitisse tam sub imperio S.P.Q.R. quam extra limites. Ex his sententiis, si volumus, inter civitatem et nationem facile erit distinguere: sed inter ''populos'' et ''nationes'' ...? [[Usor:Andrew Dalby|Andrew Dalby]] ([[Disputatio Usoris:Andrew Dalby|disputatio]]) 09:06, 1 Iunii 2026 (UTC) ::::::::Nolite oblivisci ''gentes''&thinsp;! Cassell's nobis dicit (p. 742) ''international law'' locutionem Anglicam nostra lingua esse ''ius gentium,'' ac Traupman (ed. 3, p. 575) nobis dicit ''international'' ipsum verbum Anglicum esse ''inter gentes.'' [[Usor:IacobusAmor|IacobusAmor]] ([[Disputatio Usoris:IacobusAmor|disputatio]]) 12:12, 1 Iunii 2026 (UTC) :::::::::Sententias vestras perlegi et commentarium inveni [https://www.researchgate.net/publication/311975311_On_the_Roman_Concept_of_Natio “On the Roman Concept of Natio”] quem quoque legi, et iam intellego quanta difficilis sit haec res. In libro Arnoldi et in dictionario legi nationem esse “esp. uncivilized”, nec autores Romanos scripisisse Nationem Romanam. Putavi nationem esse tribe nec unquam civilised nation. Iam nesio a bonus sit hic nexus. Veritus sum ne homines dum Latine scribebant solis nexibus uterentur, nec deliberarent quid sit verbum optimum. De pagina nostra [[Respublica]] vos consulere quoque volo. Secundum dictionarium “Cassell’s Latin Dictionary” “'''republic''' ''respublica'', ''civitas'' (= state, simply): a —, as opp. to other forms of government, ''respublica'' (or ''civitas''” ''libera'' or ''popularis''.” Respublica et civitas idem significare mihi videntur. Nonne melius est movere hanc paginam ut novem nomen sit Respublica popularis? Haec res non est solo de nexu sed quoque de ipsa pagina. -[[Usor:Archaeocursor|Archaeocursor]] ([[Disputatio Usoris:Archaeocursor|disputatio]]) 15:38, 1 Iunii 2026 (UTC) ::::::::::Fortasse, sed iam est commentarius de "People's republic" in vicipaedia Anglica. [[Usor:IacobusAmor|IacobusAmor]] ([[Disputatio Usoris:IacobusAmor|disputatio]]) 23:31, 1 Iunii 2026 (UTC) ::::::::::: De differentia inter ''gentem'' et ''nationem'' conferatur etiam {{LTL|natio|335}}: “A ''gente'' aliquando ita differt, ut genus a specie: ''gens'' enim latius patet, et plures nationes complectitur, ut ''gens'' Graeca habet Atticos, Boeotos, Thebanos, qui ejusdem gentis nationes sunt.” Saepissime tamen gens et natio sunt synonyma. @[[Usor:Archaeocursor|Archaeocursor]]: Graeci non erant “uncivilized”, attamen erant natio vel plures nationes. --[[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 17:53, 2 Iunii 2026 (UTC) ::::::::::Multae paginae in Vicipaedia connexae sunt; ''United Nations'' vertitur ut [[Nationes Unitae]], multis cum fontibus (duabus encyclicis aliisque). Hoc mutare nequimus, et pagina de [[natio]]ne nec huic sensui contradicere debet; haec causa, cur paginae Anglicae '"Nation" ceterisque de hac natione moderna narrantibus alliganda sit. Sed de pagina [[Nationes mundi]], exempli gratia, iam dubito, et "civitates mundi" nationibus praeferam, [[Usor:Demetrius Talpa|Demetrius Talpa]] ([[Disputatio Usoris:Demetrius Talpa|disputatio]]) 20:50, 4 Iunii 2026 (UTC) :::::::::::Iam intellego. Huic sensu, quo utuntur encyclici, contradicere scilicet nequimus. Gratias omnibus vobis ago quia mihi hanc rem explanavistis. :::::::::::{{ping|Grufo}}, Quaesivi nec inveni ubi Cicero nationem Graecam scripserit. Testimonium encyclicorum mihi videtur bonum esse, scire tamen volo ubi orator optimus his verbis usus sit. :::::::::::Valete. -[[Usor:Archaeocursor|Archaeocursor]] ([[Disputatio Usoris:Archaeocursor|disputatio]]) 21:14, 5 Iunii 2026 (UTC) :::::::::::: @[[Usor:Archaeocursor|Archaeocursor]]: {{Op|[[De oratore]]}}, {{Vf|De oratore/Liber II|18|2.4.18}}: “eruditissima illa Graecorum natio”. --[[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 22:09, 5 Iunii 2026 (UTC) :::::::::::::Gratias tibi ago! -[[Usor:Archaeocursor|Archaeocursor]] ([[Disputatio Usoris:Archaeocursor|disputatio]]) 15:45, 7 Iunii 2026 (UTC) :::::::::::De commentario qui [[Nationes mundi]] (Anglice [[w:en:List of sovereign states|List of sovereign states]]) vocatur, nonne melius nomen est “''Index civitatum sui iuris''”? :::::::::::Vide commentarios: :::::::::::* [[Civitas sui iuris]] :::::::::::* [[Index communium Badeniae et Virtembergiae]] :::::::::::* [[Index urbium et communium Rhenaniae et Palatinatus]] :::::::::::* [[Index fluviorum Germaniae]] :::::::::::* [[Index asteroidum]] :::::::::::* [[Index siglorum ordinum ecclesiae catholicae]] :::::::::::Hic commentarius est index. -[[Usor:Archaeocursor|Archaeocursor]] ([[Disputatio Usoris:Archaeocursor|disputatio]]) 16:50, 9 Iunii 2026 (UTC) ::::::::::::Sic, [[Index civitatum sui iuris]] bonum nomen est, multae paginae huius generis in Vicipaedia Latina "indices" nominantur. [[Usor:Demetrius Talpa|Demetrius Talpa]] ([[Disputatio Usoris:Demetrius Talpa|disputatio]]) 19:47, 9 Iunii 2026 (UTC) :::::::::::::Vobis consentio. Hanc paginam satis antiquam renominare oportet. [[Usor:Andrew Dalby|Andrew Dalby]] ([[Disputatio Usoris:Andrew Dalby|disputatio]]) 13:39, 10 Iunii 2026 (UTC) ::::::::::::::Utrum possumus paginam renominate an oportet [[Formula:Movenda]] utere? -[[Usor:Archaeocursor|Archaeocursor]] ([[Disputatio Usoris:Archaeocursor|disputatio]]) 15:21, 10 Iunii 2026 (UTC) :::::::::::::::Formula ad disputandum in pagina disputationis ponitur, sed nunc hic erat disputaio, fornula non necessaria est. [[Usor:Demetrius Talpa|Demetrius Talpa]] ([[Disputatio Usoris:Demetrius Talpa|disputatio]]) 15:55, 10 Iunii 2026 (UTC) :::::::::::::::: Paginam movi. --[[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 22:02, 10 Iunii 2026 (UTC) == "-karyotica" vel "-caryotica"? == In pagina de [[Cellula|cellulis]] ambae formae extant. Videtur mihi melius, si unicam noscamus formam. --[[Usor:Pseudo-philodoxia|Pseudo-philodoxia]] ([[Disputatio Usoris:Pseudo-philodoxia|disputatio]]) [[Usor:Pseudo-philodoxia|Pseudo-philodoxia]] ([[Disputatio Usoris:Pseudo-philodoxia|disputatio]]) 03:14, 16 Iunii 2026 (UTC) :"-caryotica" melius. Vocabulum est antiquum, Graecae originis (κάρυον), nullae sunt causae, ut "k" scribatur. [[Usor:Demetrius Talpa|Demetrius Talpa]] ([[Disputatio Usoris:Demetrius Talpa|disputatio]]) 12:05, 17 Iunii 2026 (UTC) ::Consentio. [[Usor:IacobusAmor|IacobusAmor]] ([[Disputatio Usoris:IacobusAmor|disputatio]]) 23:16, 17 Iunii 2026 (UTC) ::"nullae sunt causae": consentiebam imprimis sed nunc occursit mihi formae "-karyota" esse in taxonomia Linnaeana. Etenim (cuius ratione fortasse) redirigitur [[Eucaryota]] ad "Eukaryota" et [[Procaryota]] ad "Prokaryota". --[[Usor:Pseudo-philodoxia|Pseudo-philodoxia]] ([[Disputatio Usoris:Pseudo-philodoxia|disputatio]]) 00:38, 20 Iunii 2026 (UTC) :::Si alterum rectum est, alterum fontibus biloolgicis testatum, unum eligere non possumus, eligas, quod velis. [[Usor:Demetrius Talpa|Demetrius Talpa]] ([[Disputatio Usoris:Demetrius Talpa|disputatio]]) 07:10, 20 Iunii 2026 (UTC) == Pagina mensis abest == Amici, pagina mensis Iulii abest! Quaeso, [[Disputatio Vicipaediae:Pagina mensis#2026|proponite hic]] paginam huius mensis! --[[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 01:25, 1 Iulii 2026 (UTC) :Panda Mystique nuper longos commentarios scripsit quorum latininas satis bona videtur (e.g. [[Georgius Clemenceau|Georgius Clémenceau]]). Certe nomina gentilitia moderna declinat, quod non me offendit, sed usui Vicipaedianorum contrarium est: hoc peccatum veniale aestimandum est. Fontes quoque satis probabiles videntur. [[Usor:Marcus Terentius Bibliophilus|Marcus Terentius Bibliophilus]] ([[Disputatio Usoris:Marcus Terentius Bibliophilus|disputatio]]) 08:40, 1 Iulii 2026 (UTC) :Sic, bona est de Clémenceau pagina. [[Usor:Demetrius Talpa|Demetrius Talpa]] ([[Disputatio Usoris:Demetrius Talpa|disputatio]]) 20:18, 1 Iulii 2026 (UTC) su9qsg2u382a0z65g7djp3nhenb0ifd 3969435 3969404 2026-07-02T00:19:31Z Grufo 64423 /* Pagina mensis Iulii 2026 abest */ +{{[[Formula:Excepta|Excepta]]|[[Disputatio Vicipaediae:Pagina mensis]]|[[Disputatio Vicipaediae:Pagina mensis#2026|2026]]}} 3969435 wikitext text/x-wiki {{/Praefatio}} == De paginis nimis magnis quae formulā {{[[Formula:Augenda|Augenda]]}} utuntur == In [[:Categoria:Corrigenda|Categoriam:Corrigenda]] plures subcategoriae formulā {{Fn|Augenda}} stipantur (e.g. [[:Categoria:Augenda a mense Februario 2023]], [[:Categoria:Augenda a mense Ianuario 2024]], [[:Categoria:Augenda a mense Decembri 2025]], et cetera). Inspiciens, multas harum paginarum invenii quae longiores sunt 1000 octobitis (e.g. [[Graecia archaica]]: 2928 octobiti). Quid censeatis si mechanema cum monitu in formulam {{Fn|Augenda}} inseram, ne in paginis longioribus quam 1000 octobitorum adhibeatur? Nam si pagina est satis longa, vanum est legentes monere paginam intra tres menses esse augendam. --[[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 00:30, 27 Februarii 2026 (UTC) :Pagina de [[Graecia archaica]] (#1) lemmate proprio, (#2) definitione idonea, et (#3) fonte externo caret, et omnis Vicipadia ut videtur (#4) nexibus ad hanc paginam ducentibus caret. That's all four of the formula's four criteria. ¶ For the difference between a stub and more-than-a-stub, the cutoff I've been using has been 2,000 octeti for general articles and 1,900 for articles with a taxobox. I don't recall a consensus on that limit, but articles having 4,000, 5,000, 6,000 octeti have been marked "stipula"; that's likely too high a limit, and I'd suggest that 2,000 (or possibly your 1,000) is a more defensible upper limit for stubs. [[Usor:IacobusAmor|IacobusAmor]] ([[Disputatio Usoris:IacobusAmor|disputatio]]) 03:15, 27 Februarii 2026 (UTC) :::For example, just today, someone added "<nowiki>{{urbs-stipula}}</nowiki>" to the article on [[Barcino]], which already had more than 3,500 octeti! [[Usor:IacobusAmor|IacobusAmor]] ([[Disputatio Usoris:IacobusAmor|disputatio]]) 15:04, 28 Februarii 2026 (UTC) :::: ''Stipulae'' are not problematic from an administrative point of view, because in theory they can remain as such forever. Barcellona is an important city with a lot of history that can be written in an encyclopedia, it can be understandable if someone feels that the current page can be greatly improved. Instead, what scares me about the {{Fn|Augenda}} template is that it is not only an invitation to improve pages, it also asks us to delete pages after three months (which is why it should be used with care). --[[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 15:57, 28 Februarii 2026 (UTC) :::::Then why not change the verb from ''will'' to ''may'' or introduce some other indication of indeterminacy? [[Usor:IacobusAmor|IacobusAmor]] ([[Disputatio Usoris:IacobusAmor|disputatio]]) 16:31, 28 Februarii 2026 (UTC) :: [[Usor:IacobusAmor|Iacobus]], we can set any limit we want, but what I think makes little sense is saying that a page must be increased within three months, but then after three months nothing happens and the categories above keep growing. We must set a realistic (relatively low) threshold and then, after that, be ready to '''delete''' the pages that do not respect our threshold (in [[Vicipaedia:Taberna/Tabularium 35#De novo spatio nominali adumbrationum proponendo|another thread]] I had proposed the <code>adumbratio:</code> namespace where after three months all these “augenda” pages can be moved, but that is a separate topic). A page like [[Graecia archaica]] only needs relatively little work to be adjusted—certainly does not deserve to be deleted. What I want to stress here is that every time you add {{Fn|Augenda}} to a page you are basically saying “If the page stays like this, I am okay if after three months it gets deleted”. --[[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 03:58, 27 Februarii 2026 (UTC) :::That's correct, but I heartily endorse a separate namespace, a kind of purgatory, where such pages can go until they've become worthy of standing in the mainspace. As a rule, I don't work on formulas, so I likely had nothing to do with the wording of this one, but three months must have been the original consensus. If memory serves, @Andrew Dalby and perhaps others have occasionally enforced the three-month rule, though sometimes after well more than three months have elapsed. [[Usor:IacobusAmor|IacobusAmor]] ([[Disputatio Usoris:IacobusAmor|disputatio]]) 13:08, 27 Februarii 2026 (UTC) :::: Intellego. Novum spatium nominale a “Phabricatore” petiturus sum. Quid censeres si in paginis amplioribus (e.g. inter 2000 et 1000) formulā {{Fn|Nondum stipula}} (quae nullam categoriam cum tempore praefinito imponit) pro formulā {{Fn|Augenda}} utereris? Aut aliam novam formulam quoque nobis excogitare licet. --[[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 22:57, 27 Februarii 2026 (UTC) ::::: {{Tpe|Nova}} Hic nuper petivi ut novum spatium nominale adumbrationum crearetur: [[phab:T418706|New “Draft” namespace for lawiki: “Adumbratio”]]. --[[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 01:01, 2 Martii 2026 (UTC) :::::: {{Tpe|Novissima}} Euax! Spatium nominale adumbrationum [[Vicipaedia:Spatium nominale|habemus]]! Textus paginae [[MediaWiki:Noarticletext]] nobis sic mutandus est ut adumbrationes, si exsistunt, detegantur. Postea aliquid excogitabo. --[[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 19:34, 2 Martii 2026 (UTC) @[[Usor:IacobusAmor|Iacobe]]: What would you think if we created a <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{Pagina neglecta}}</syntaxhighlight> template, and established that when we find a page that was created more than three months ago (e.g. [[Agrinium]], created in 2004!), instead of {{Fn|Augenda}} we add the new template instead? The <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{Pagina neglecta}}</syntaxhighlight> template could look more or less like this: {{Capsa annuntiationis | color = #7f83d7 | pigmentum = #f3f4fb | imago = P writing.svg | 1 = '''Commentationem neglectam augeamus!''' Haec commentatio longe neglecta videtur mansa esse. Sodes, adiuva paginam augere! }} We can then have [[:Categoria:Paginae neglectae]], where all these pages will be automatically collected. I am proposing this because I think that it makes little sense to warn that a page that was created 22 years ago must be improved within three months! It will be an empty warning. --[[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 08:40, 9 Martii 2026 (UTC) :That might be useful. How would it differ from the Adumbratio solution? [[Usor:IacobusAmor|IacobusAmor]] ([[Disputatio Usoris:IacobusAmor|disputatio]]) 12:01, 9 Martii 2026 (UTC) :: Following [[Vicipaedia:Adumbratio|the rules]] that I partly translated from English Wikipedia, we must not move pages that were created long ago to the <code>Adumbratio:</code> namespace. So the picture should look as follows: ::* '''Case 1:''' The page is is too short and was recently created. We have three possibilities: ::*# We improve it (prefereable solution) ::*# We move it to the <code>Adumbratio:</code> namespace (less prefereable than improving the page but more prefearable than the following) ::*# We add {{Fn|Augenda}} (less prefereable) ::*#: ↳ If three months after adding {{Fn|Augenda}} nothing has changed we delete the page for real ::* '''Case 2:''' The page is too short and was created more than three months ago. Two possibilities: ::*# We improve it (prefereable solution) ::*# We have no other choice but adding <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{Pagina neglecta}}</syntaxhighlight> ::*#: ↳ We must take into account that the page might stay like that indefinitely ::* '''Case 3:''' The page was in the <code>Adumbratio:</code> namespace and was moved to the main namespace prematurely: ::*# We add {{Fn|Augenda}} ::*#: ↳ If after three months nothing has changed we delete the page for real :: The rationale is that pages that are too old might no longer have someone that checks them and is able to fulfill our expectations. --[[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 12:42, 9 Martii 2026 (UTC) == De novo spatio adumbrationum == {{Collaboratio|Alex1011|Alexander Gerashchenko|Amahoney|Andreas Raether|Andrew Dalby|Aylin|Bartholomite|Bis-Taurinus|Demetrius Talpa|Giorno2|IacobusAmor|Ioscius|Iustinus|Lesgles|LilyKitty|Marcus Terentius Bibliophilus|Neander|Pippobuono|Rafaelgarcia|Sigur|Utilo|UV|Xaverius | alacres = IacobusAmor | alacritas = mensis | res = Magistratūs usoresque strenuos vocavi. Veniam peto si alicuius oblitus sum. | subscriptio = [[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 17:43, 3 Martii 2026 (UTC) }} Nuper novum spatium nominale <code>Adumbratio:</code> condidimus. Nunc oportet regulas nostras definire. Apud [[Vicipaedia:Adumbratio]] paginam Anglicam [[:en:Wikipedia:Drafts]] partim verti, sed de nostra propria ratione consentiendum est. Notandum est Vicipaediam Anglicam [[:en:Wikipedia:Drafts#Reasons not to move an article to draftspace|regulam habere]] qua vetatur paginam in spatio principali sitam in spatium adumbrationum movere “si commentatio ante plus quam 90 dies creata est”. Re quidem vera, nuper paginam [[Alkinum]] ad [[Adumbratio:Alkinum]] movi (praesertim ad lineamenta technica novi spatii nominalis experienda), attamen mihi visum est parum rectum paginam anno 2006 creatam (et [[Vicipaedia:Paginae quas omnibus Vicipaediis contineri oportet/Expansio#Materies chemicales|quam omnibus Vicipaediis contineri oportet]]!) ibi movere. Quo facto suasus sum ut nobis vetandum sit formulam {{Fn|Augenda}} paginis ante plus quam tres menses creatis addere. Nam, si pagina nimis brevis olim creata est et usque talis mansit, si nos eam negleximus nec animadvertimus nisi nunc, meā sententiā duae optiones tantum nobis patent: aut eam relinquimus intactam, aut formulam {{Fn|Delenda}} apponimus. Ceterum, a vobis peto ut paginam [[Vicipaedia:Adumbratio]] inspiciatis, novas regulas proponatis, aut regulas a me scriptas emendetis. Valete! --[[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 17:43, 3 Martii 2026 (UTC) ==De loco vel gradu Vicipaediae apud Meta== Does moving articles counted among the 10,000 most important (like "[[Alkinum]]" & "[[Oxidum]]") into the limbo marked by <nowiki>{{Adumbratio}}</nowiki> and/or <nowiki>{{Neglecta}}</nowiki> lower Vicipaedia's score at Meta? (Vide [https://meta.wikimedia.org/wiki/List_of_Wikipedias_by_expanded_sample_of_articles|"List of Wikipedias by expanded sample of articles"].) In other words, do they need to remain in the mainspace to boost Vicipaedia's score? ¶ Ten years ago, in March 2016, Vicipaedia was ranked thirty-ninth among all the wikis; at the end of last month, it was ranked fifty-second. This is not an encouraging trend, and deliberately accelerating it might not be considered advisable. [[Usor:IacobusAmor|IacobusAmor]] ([[Disputatio Usoris:IacobusAmor|disputatio]]) 12:52, 12 Martii 2026 (UTC) : Hi Iacobus. Moving pages to the <code>Adumbratio:</code> namespace definitely counts as removing them from the encyclopedia. Adding {{Fn|Pagina neglecta}} (or any other template) instead has no effects. --[[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 13:09, 12 Martii 2026 (UTC) ::<nowiki>{{ping|IacobusAmor}}</nowiki>, is there a page that specifies the number of articles from this list that we have? -[[Usor:Archaeocursor|Archaeocursor]] ([[Disputatio Usoris:Archaeocursor|disputatio]]) 19:47, 3 Aprilis 2026 (UTC) :::{{ping|IacobusAmor}}, idk why my previous ping got wrapped by nowiki. -[[Usor:Archaeocursor|Archaeocursor]] ([[Disputatio Usoris:Archaeocursor|disputatio]]) 19:48, 3 Aprilis 2026 (UTC) ::::Ecce (but it needs to be updated): https://la.wikipedia.org/wiki/Usor:Amahoney/Myrias_epitome [[Usor:IacobusAmor|IacobusAmor]] ([[Disputatio Usoris:IacobusAmor|disputatio]]) 23:04, 3 Aprilis 2026 (UTC) :::::So, as Grufo says, moving one of the "10,000" pages into Adumbratio space removes it from the encyclopedia and from the score that Iacobus mentions. In the case of a page in that list, maybe it's better for it to be in mainspace, with a warning template (''neglecta/augenda/...'') on it? If it's in mainspace, more editors might see it and be tempted to improve it. [[Usor:Andrew Dalby|Andrew Dalby]] ([[Disputatio Usoris:Andrew Dalby|disputatio]]) 14:29, 14 Aprilis 2026 (UTC) :::::: Hi Andrew. Indeed. When I created the page [[Vicipaedia:Adumbratio]] by (partially) translating [[:en:Wikipedia:Drafts]], I also translated the rule that a page can be moved away from the mainspace to the <code>Adumbratio:</code> namespace only if it is a newly created page (< 90 days). So pages that have long been among our 10000 pages are safe. P.S. The rules in [[Vicipaedia:Adumbratio]] still need our consensus, so if you have time, please give that page a look. --[[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 14:58, 14 Aprilis 2026 (UTC) == Template:Weather box == {{Excepta|Vicipaedia:Officina|Template:Weather box|Locus opportunior --[[Usor:Grufo|Grufo]]}} == Quid significat expectatio vacuae mutationis? == Dicitur in pagina [[Topologia classium punctorum]] quod "Haec pagina mutationem vacuam expectat". Et rogat me, "nihil tangens", sibi ostendere mutationes. Ad quem dirigitur haec monitio, et quas mutationes oportet eum sibi ostendere? Non intelligo. [[Usor:Pseudo-philodoxia|Pseudo-philodoxia]] ([[Disputatio Usoris:Pseudo-philodoxia|disputatio]]) 04:29, 19 Aprilis 2026 (UTC) : Salve, [[Usor:Pseudo-philodoxia|Pseudo-philodoxia]]. Illa icon significat vicitextum <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Spatium topologicum|spatia topologica|en|qid=Q179899}}</syntaxhighlight> ad hunc vicitextum, si paginam emendas, sponte mutatum iri: <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>[[Spatium topologicum|spatia topologica]]</syntaxhighlight> (vide [[Special:Diff/3954206/3955454|meam ultimam recensionem]] et documentationem formulae {{fsn|pcc}}), quoniam nunc [[Spatium topologicum|paginam]] habemus quae cum entitate Vicidatorum [[:d:Q179899]] nectitur. --[[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 04:44, 19 Aprilis 2026 (UTC) ::Gratias habeo—mirum tamen mihi videtur, quod substitutio "cref" tantum unam tesseram (siquidem recte lexi) sumat ut argumentum. Quomodo ergo facio, si notam duos habeat nexus ad paginas creatas?--[[Usor:Pseudo-philodoxia|Pseudo-philodoxia]] ([[Disputatio Usoris:Pseudo-philodoxia|disputatio]]) 00:29, 20 Aprilis 2026 (UTC) ::: Immo, infinitatem tesserarum formula {{fsn|cref}} accipit. Vide, exempli gratia, hanc annotationem in pagina “[[Carpates]]”, ubi sunt ambae entitates [[:d:Q6776713]] et [[:d:Q11699202]]: :::: <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{safesubst:Annotatio cum paginis creandis|1={{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Martinus Szent-Ivany|Martini Szent-Ivany|hu|qid=Q6776713}} [...] {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Gabriel Rzaczynski|Gabrielis Rzączyński|pl|qid=Q11699202}} [...]|2=Q6776713|3=Q11699202}}</syntaxhighlight> ::: Vide etiam {{Caput|Formula:Annotatio cum paginis creandis|Quomodo tesseram invenio?}}. --[[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 02:43, 20 Aprilis 2026 (UTC) == Annon corrigere possumus titulos "instrumentorum"? == Exempli gratia: video unum "instrumentum" appellari "Paginam prehendere formá PDF". Videtur mihi hic titulus mendam habere et corrigi posse accentus acutus ad macron. Sed nescio utrum corrigibilis sit ab usoribus. --[[Usor:Pseudo-philodoxia|Pseudo-philodoxia]] ([[Disputatio Usoris:Pseudo-philodoxia|disputatio]]) 01:47, 24 Aprilis 2026 (UTC) : Salve [[Usor:Pseudo-philodoxia|Pseudo-philodoxia]]. Usoribus non licet [[Specialis:Nuntia systematis|nuntia systematis]] recensere (vide etiam <span class="plainlinks">[{{fullurl:Special:Allpages|namespace=8}} spatium “<code>MediaWiki:</code>”]</span>), sed usores possunt a magistratibus petere ut nuntia recenseant (et multa nuntia exstant quae meliora facere aut etiam omnino vertere oportet!). Non invenio ubi “Paginam prehendere formá PDF” iaceat; fortasse @[[Usor:UV|UV]] adiuvare potest. P.S. “accentus acutus” revera est [[Apex (orthographia Latina)|apex]], forma antiquior [[macron|macri]]; attamen concordo uniformia signa diacritica nobis esse sequenda. --[[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 02:42, 24 Aprilis 2026 (UTC) ::Non potest prehendere paginas disputationum formā PDF. Sed paginas encyclopediae possumus; e.g. [[Macron]]. At ibi apparet "Paginam prehendere formá PDF". --[[Usor:Pseudo-philodoxia|Pseudo-philodoxia]] ([[Disputatio Usoris:Pseudo-philodoxia|disputatio]]) 02:04, 26 Aprilis 2026 (UTC) ::: Nexum video, sed quid nuntium gignat non invenio. Exempli gratia, [[MediaWiki:Contributions|haec pagina]] nuntium “User contributions” ad nuntium Latinum “Conlationes usoris” vertit; sed quid vertit “Download PDF” ad “Paginam prehendere formá PDF”? Nescio. --[[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 02:44, 26 Aprilis 2026 (UTC) ::::Ignosce inclaritatem meam—sed prime (ut ita dicam) "Instrumenta" et videbis instrumentorum titulos. Titulus primus (ut mihi ostenduntur) est "Movere"; titulus novissimus est "Res Wikidata"; et unus titulorum est "Paginam prehendere formá PDF". --[[Usor:Pseudo-philodoxia|Pseudo-philodoxia]] ([[Disputatio Usoris:Pseudo-philodoxia|disputatio]]) 00:46, 27 Aprilis 2026 (UTC) ::::: @[[Usor:Pseudo-philodoxia|Pseudo-philodoxia]]: Ut dixi, oculis meis textum video, sed ignoro e qua pagina aut e quo nuntio systematis oriatur. Nequeo textum corrigere si nescio quid mihi sit emendandum. Conatus sum aliqua similia nuntia vertere ([[MediaWiki:Wikisource-download-pdf|#1]], [[MediaWiki:Minerva-download|#2]], [[MediaWiki:Electronpdfservice-sidebar-portlet-print-text|#3]], [[MediaWiki:Electronpdfservice-download-label|#4]], [[MediaWiki:Electronpdfservice-special-page-headline|#5]]), sed nuntium quod quaeris non inveni. --[[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 00:54, 27 Aprilis 2026 (UTC) ::::::bzgrep utebar perlegere totam Vicipaediam Latinam; non tamen inveni. Mirum! --[[Usor:Pseudo-philodoxia|Pseudo-philodoxia]] ([[Disputatio Usoris:Pseudo-philodoxia|disputatio]]) 01:25, 27 Aprilis 2026 (UTC) ::::::: @[[Usor:Pseudo-philodoxia|Pseudo-philodoxia]]: Potesne, quaeso, etiam situm https://translatewiki.net/ per “bzgrep” inspicere? Etiam illic non inveni textum. --[[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 02:28, 27 Aprilis 2026 (UTC) ::::::::[https://translatewiki.net/wiki/MediaWiki:Coll-download_as/la Fontem] inveni huius textus, non autem bzgrep utens. --[[Usor:Pseudo-philodoxia|Pseudo-philodoxia]] ([[Disputatio Usoris:Pseudo-philodoxia|disputatio]]) 00:12, 28 Aprilis 2026 (UTC) ::::::::: Gratias tibi ago. Correxi. Post paucos dies abhinc nova translatio etiam in Vicipaedia Latina ostendetur. --[[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 01:34, 28 Aprilis 2026 (UTC) ::::::::::Fortasse nostis [https://www.mediawiki.org/wiki/MediaWiki?uselang=qqx hunc nexum] per quem tandem inveni. --[[Usor:Pseudo-philodoxia|Pseudo-philodoxia]] ([[Disputatio Usoris:Pseudo-philodoxia|disputatio]]) 01:37, 28 Aprilis 2026 (UTC) == Regula generalis de intellegentia artificiali == [[:meta:Requests for comment/Artificial intelligence policy|Apud MetaVici disputatur]] utrum regula generalis de intellegentiae artificialis usu introducenda sit necne. Quum etiam nos tanget, vos hortor ut sententias vestras feratis. --[[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 13:42, 26 Aprilis 2026 (UTC) :Non penitus intelligo quomodo nos tangeat. Annon iam habemus regulam de plasmatibus (ut ita dicam) linguarum? --[[Usor:Pseudo-philodoxia|Pseudo-philodoxia]] ([[Disputatio Usoris:Pseudo-philodoxia|disputatio]]) 00:50, 27 Aprilis 2026 (UTC) :: Regulae globales omnes Vicipaedias afficiunt, atque illa regula proponitur globalis. --[[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 00:56, 27 Aprilis 2026 (UTC) :::Gratias habeo; nonne autem, si Vicipaedia Latina haberet regulam, supersedeat regulam generalem? Et simili modo respectu aliarum Vicipaediarum? --[[Usor:Pseudo-philodoxia|Pseudo-philodoxia]] ([[Disputatio Usoris:Pseudo-philodoxia|disputatio]]) 01:01, 27 Aprilis 2026 (UTC) :::: Non sum certus, sed timeo ne regulae globales vincant. --[[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 01:05, 27 Aprilis 2026 (UTC) :::::Ita; intelligo. Scisne utrum restrictionem an laxationem habeat favorem iuris? --[[Usor:Pseudo-philodoxia|Pseudo-philodoxia]] ([[Disputatio Usoris:Pseudo-philodoxia|disputatio]]) 01:12, 27 Aprilis 2026 (UTC) :::::: Apud Vicipaediam Latinam nulla est regula scripta; paginae tamen quae omnino intellegentiā artificiali sine ulla humana recensione vertuntur pittacio {{Fn|Pagina autotranslata}} signantur atque post unam hebdomadam delentur. Prima regula globalis proposita mihi videtur hoc tantum postulare, ut, ''praeter translationes'', usus intellegentiae artificialis aperte declaretur. Altera autem regula globalis vetat intellegentiā artificiali ūtī ''nisi in translationibus''. Meā sententiā, hoc nobis incommodum contrarium efficit, quia hic magnopere laboramus ad translationes machinarias moderandas; alii autem usūs intellegentiae artificialis nobis non sunt incommodo. Non puto magni rēferre usum ipsum declarare, sed potius oportere responsa intellegentiae artificialis diligenter inspicere ac recensere. --[[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 01:45, 27 Aprilis 2026 (UTC) == Quomodo melius invenire titula proposita pro articulo nondum existente? == Volui creare articulum pro "poset" (https://www.wikidata.org/wiki/Q474715). Scio, quod est formula "subst:pcc" alicubi in hac Vicipaedia per quam statuitur titulum huius articuli. Sed nescio, et "bzgrep" iterum inutilis est. Estne methodus inventionis talium "titulorum articulorum nondum existentium"? --[[Usor:Pseudo-philodoxia|Pseudo-philodoxia]] ([[Disputatio Usoris:Pseudo-philodoxia|disputatio]]) 04:47, 30 Aprilis 2026 (UTC) : Formula {{fsn|pcc}} nescit quod nomen Latinum novae paginae (“nexui rubro”) assignandum sit, istud erit tibi eligendum. Ad formulam adhibendam tibi sufficiet titulum Latinum et linguā aliā scribere. E.g.: :: <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{subst:pcc|en=Partially ordered set|Aggregatio partim ordinata}}</syntaxhighlight> ::: ↳ {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Aggregatio partim ordinata||en|qid=Q474715}} : Aut, si vis, potes autem tesseram Vicidatorum praebere: :: <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{subst:pcc|Aggregatio partim ordinata||en|qid=Q474715}}</syntaxhighlight> ::: ↳ {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Aggregatio partim ordinata||en|qid=Q474715}} : Non exstat ullus index paginarum creandarum. Nomina inveniuntur simul ac paginae creantur. Attamen, si quis paginam “Aggregatio partim ordinat'''issima'''” postea creet at ad [[:d:Q474715]] eam nectat, pagina ubi nexus ruber “Aggregatio partim ordinata” ostendebatur nunc ad paginam “Aggregatio partim ordinatissima” nectetur. --[[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 06:13, 30 Aprilis 2026 (UTC) == Quomodo citare librum, quod numerum librarium uniformem inter gentes caret? == [[Cancellum (mathematica)|Hac pagina]] conor citare librum quoddam, sed caret ISBN/NLUIG. Habet tamen numerum Catalogii Librarii Congressus (LCCN), sed nescio quomodo hanc numerum affigere rei citatae. Multas habeo gratias pro auxilio vestro! --[[Usor:Pseudo-philodoxia|Pseudo-philodoxia]] ([[Disputatio Usoris:Pseudo-philodoxia|disputatio]]) 02:09, 18 Maii 2026 (UTC) == Num verbum natio Anglico verbo “nation” respondet? == Salvete omnes! Hic scribo nec in [[Disputatio:Natio|pagina disputationis]] quod hoc verbum in multis commentariis est. Secundum [https://archive.org/details/practicalint00arno/page/41/mode/1up librum Arnoldi] “Natio is rarely used of a civilised and organised nation ; it means a people, or tribe, sprung from one race, of the same blood (nascor).” Secundum dictionarium “Cassell’s Latin Dictionary Latin-English English-Latin” natio significat “a tribe, race, people, esp. uncivilized”, et verbum Anglicum nation significat “populus, gens (=people, stock), civitas (=body of citizens), respublica (=state), natio (=tribe, not highly civilized)”. Liber Arnoldi quoque monet ut iis vocabulis Latinis utamur. Commentarius [[Natio|natio]] illud Ciceronis habet: “Omnēs nātiōnēs servitūtem ferre possunt, nostra cīvitās nōn potest; …” in quo orator optimus populum Romanum a nationibus distinguet. Quid vobis videtur de hac re? Valete! -[[Usor:Archaeocursor|Archaeocursor]] ([[Disputatio Usoris:Archaeocursor|disputatio]]) 20:58, 29 Maii 2026 (UTC) :Haec "natio" a primis temporibus Vicipaediae originem obscuram ducit, mihi non placet, sed permulta corrigenda sunt, si eam mutare volumus. Civitas (de civibus), civitas sui iuris? [[Usor:Demetrius Talpa|Demetrius Talpa]] ([[Disputatio Usoris:Demetrius Talpa|disputatio]]) 22:09, 29 Maii 2026 (UTC) :: Aut etiam possibile est dicere, etiam secundum linguas recentiores, ipsam notionem “nationis” quodammodo “civitati” adversari. Id est, sunt qui putent, etiam linguis hodiernis, “nationem” (Anglice ''nation'', Italice ''nazione'', et cetera) semper aliquid minus civile quam “civitatem” (Anglice ''state'', Italice ''Stato'', et cetera), immo vero tribale, significare. Cum hoc tamen concordo, paginam illam nimis veterem esse atque redintegrandam. --[[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 22:41, 29 Maii 2026 (UTC) :::Melius est quaedam omittere quam nihil corrigere. Video nos habere commentarios qui vocantur [[Civitas]] (Ang. [[w:en:State (polity)]]), [[Gens]] (Ang. [[w:en:Gens]], nescio cur hic commentarius Latine non sit solis de gentibus Romanis), [[Populus]] (Ang. [[w:en:People]]), [[Res publica]] (Ang. [[w:en:Republic]]), et [[Tribus (anthropologia)]] ([[w:en:Tribe]]). Secundum dictionarium “Cassell’s Latin Dictionary”, tribus significat”originally a third part if the Roman people. Hence a tribe, a division of the Roman people …”. Hoc dictionarium monet ut verbo “natio” vel verbo “gens” utamur si scribere “tribe” velimus nec de tribubus Romanis scribamus. Vero non possum novum nomen commentarii [[Natio]] commendare quod nescio cur vikipedia tot commentarios habeat. -[[Usor:Archaeocursor|Archaeocursor]] ([[Disputatio Usoris:Archaeocursor|disputatio]]) 14:38, 31 Maii 2026 (UTC) ::::Pagina non est delenda, si hoc consulis. "Natio" [http://lexica.linguax.com/forc2.php?searchedLG=natio verbum est Latinum], cur id ne explicemus. Si nexum intervicialem ad paginam Anglicam male congruere putas, ita est, non perfectissime congruit. Sed cum de notionibus abstractis agitur, nexus interviciales saepius tales sunt. Hoc malum in Vicipaediα inevitabile est et hoc non est malum, si res explicatur. Paginae ipsius loca quaedam corrigenda est, Ciceronis interpretatio mutanda, et, quod maxime interest, inter [[Specialis:Nexus_ad_paginam/Natio|nexus ad eam]] hi multi corrigendi sunt, ubi "natio" in modum Anglicum civitatem sui iuris significat. [[Usor:Demetrius Talpa|Demetrius Talpa]] ([[Disputatio Usoris:Demetrius Talpa|disputatio]]) 18:22, 31 Maii 2026 (UTC) :::::Pagina scilicet delenda non est. Vidi paginas in Vikipedia Hebraica et Ucrainica ad paginam Anglicam bene congruere nec nostram paginam. Natio est verbum Latinum, cuius sensu Latino uti debemus, nec sensi Anglico. Delere nolo sed mutare et fortasse movere. Eo consilio hunc sermonem coepi ut sensibus Latinis verborum uteremur. Vero nescio cur Vikipedia Anglica tot paginas habeat et quid sit discrimen inter “nation” et “state”, propter quod non possum verbum meliorum commendare. Potestne pagina Anglica nostrae paginae [[Natio]] esse [[w:en:Tribe]]? Tribus quoque verbum Latinum est sed secundum dictionarium non idem significat et verbum Anglicum tribe. -[[Usor:Archaeocursor|Archaeocursor]] ([[Disputatio Usoris:Archaeocursor|disputatio]]) 19:24, 31 Maii 2026 (UTC) :::::: ''Tribus'' est quaedam divisio populi, non tota natio ([https://www.perseus.tufts.edu/hopper/text?doc=Perseus:text:1999.04.0059:entry=tribus]). Possum falli, sed secundum illam Ciceronis sententiam (“Omnēs nātiōnēs servitūtem ferre possunt …”) mihi videtur praecipua differentia inter ''civitatem'' et ''nationem'' hoc esse, quod ''civitas'' rem publicam civium significat, ''nationes'' autem alios populos tamquam gentes spectatos. Ita ''civitas'' erat Roma, ''nationes'' erant ceteri populi. P.S. {{*Cfr}} etiam “eruditissima illa Graecorum natio” (Cic.). Nam Graecis erat una natio sed plures civitates. Hoc usu vocabulum mihi videtur fere eodem sensu adhiberi ac in linguis hodiernis. --[[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 23:07, 31 Maii 2026 (UTC) :::::::Nexus interviciales perutiles sunt (ad minimum, lectores novos nobis dirigunt!) sed non nos regunt. Omnis lingua, sicut [[civitas sui iuris]], libera est. Debemus (1) verba Latina Latinitate classica definire (2) alia verba quibus significationes cognatae sunt (e.g. gens, tribus, civitas) distinguere, nexibus datis (3) significationes apud Latinistas recentiores explicare, si differunt (4) praeter alia, de re principali pellucide disserere. :::::::Cicero his verbis, ''omnes nationes servitutem fere possunt: nostra civitas non potest'' (Phil. 10.10.20) inter ''nationes'' et ''nostram civitatem'' quoquomodo distinguere videtur ... sed alibi ''omnes <u>exteras</u> nationes'' et ''eruditissimam Graecorum nationem'' indicat (Imp. Pomp. 11.31; De Or. 2.4.18) -- unde intellego, apud Ciceronem, plures ''nationes'' exstitisse tam sub imperio S.P.Q.R. quam extra limites. Ex his sententiis, si volumus, inter civitatem et nationem facile erit distinguere: sed inter ''populos'' et ''nationes'' ...? [[Usor:Andrew Dalby|Andrew Dalby]] ([[Disputatio Usoris:Andrew Dalby|disputatio]]) 09:06, 1 Iunii 2026 (UTC) ::::::::Nolite oblivisci ''gentes''&thinsp;! Cassell's nobis dicit (p. 742) ''international law'' locutionem Anglicam nostra lingua esse ''ius gentium,'' ac Traupman (ed. 3, p. 575) nobis dicit ''international'' ipsum verbum Anglicum esse ''inter gentes.'' [[Usor:IacobusAmor|IacobusAmor]] ([[Disputatio Usoris:IacobusAmor|disputatio]]) 12:12, 1 Iunii 2026 (UTC) :::::::::Sententias vestras perlegi et commentarium inveni [https://www.researchgate.net/publication/311975311_On_the_Roman_Concept_of_Natio “On the Roman Concept of Natio”] quem quoque legi, et iam intellego quanta difficilis sit haec res. In libro Arnoldi et in dictionario legi nationem esse “esp. uncivilized”, nec autores Romanos scripisisse Nationem Romanam. Putavi nationem esse tribe nec unquam civilised nation. Iam nesio a bonus sit hic nexus. Veritus sum ne homines dum Latine scribebant solis nexibus uterentur, nec deliberarent quid sit verbum optimum. De pagina nostra [[Respublica]] vos consulere quoque volo. Secundum dictionarium “Cassell’s Latin Dictionary” “'''republic''' ''respublica'', ''civitas'' (= state, simply): a —, as opp. to other forms of government, ''respublica'' (or ''civitas''” ''libera'' or ''popularis''.” Respublica et civitas idem significare mihi videntur. Nonne melius est movere hanc paginam ut novem nomen sit Respublica popularis? Haec res non est solo de nexu sed quoque de ipsa pagina. -[[Usor:Archaeocursor|Archaeocursor]] ([[Disputatio Usoris:Archaeocursor|disputatio]]) 15:38, 1 Iunii 2026 (UTC) ::::::::::Fortasse, sed iam est commentarius de "People's republic" in vicipaedia Anglica. [[Usor:IacobusAmor|IacobusAmor]] ([[Disputatio Usoris:IacobusAmor|disputatio]]) 23:31, 1 Iunii 2026 (UTC) ::::::::::: De differentia inter ''gentem'' et ''nationem'' conferatur etiam {{LTL|natio|335}}: “A ''gente'' aliquando ita differt, ut genus a specie: ''gens'' enim latius patet, et plures nationes complectitur, ut ''gens'' Graeca habet Atticos, Boeotos, Thebanos, qui ejusdem gentis nationes sunt.” Saepissime tamen gens et natio sunt synonyma. @[[Usor:Archaeocursor|Archaeocursor]]: Graeci non erant “uncivilized”, attamen erant natio vel plures nationes. --[[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 17:53, 2 Iunii 2026 (UTC) ::::::::::Multae paginae in Vicipaedia connexae sunt; ''United Nations'' vertitur ut [[Nationes Unitae]], multis cum fontibus (duabus encyclicis aliisque). Hoc mutare nequimus, et pagina de [[natio]]ne nec huic sensui contradicere debet; haec causa, cur paginae Anglicae '"Nation" ceterisque de hac natione moderna narrantibus alliganda sit. Sed de pagina [[Nationes mundi]], exempli gratia, iam dubito, et "civitates mundi" nationibus praeferam, [[Usor:Demetrius Talpa|Demetrius Talpa]] ([[Disputatio Usoris:Demetrius Talpa|disputatio]]) 20:50, 4 Iunii 2026 (UTC) :::::::::::Iam intellego. Huic sensu, quo utuntur encyclici, contradicere scilicet nequimus. Gratias omnibus vobis ago quia mihi hanc rem explanavistis. :::::::::::{{ping|Grufo}}, Quaesivi nec inveni ubi Cicero nationem Graecam scripserit. Testimonium encyclicorum mihi videtur bonum esse, scire tamen volo ubi orator optimus his verbis usus sit. :::::::::::Valete. -[[Usor:Archaeocursor|Archaeocursor]] ([[Disputatio Usoris:Archaeocursor|disputatio]]) 21:14, 5 Iunii 2026 (UTC) :::::::::::: @[[Usor:Archaeocursor|Archaeocursor]]: {{Op|[[De oratore]]}}, {{Vf|De oratore/Liber II|18|2.4.18}}: “eruditissima illa Graecorum natio”. --[[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 22:09, 5 Iunii 2026 (UTC) :::::::::::::Gratias tibi ago! -[[Usor:Archaeocursor|Archaeocursor]] ([[Disputatio Usoris:Archaeocursor|disputatio]]) 15:45, 7 Iunii 2026 (UTC) :::::::::::De commentario qui [[Nationes mundi]] (Anglice [[w:en:List of sovereign states|List of sovereign states]]) vocatur, nonne melius nomen est “''Index civitatum sui iuris''”? :::::::::::Vide commentarios: :::::::::::* [[Civitas sui iuris]] :::::::::::* [[Index communium Badeniae et Virtembergiae]] :::::::::::* [[Index urbium et communium Rhenaniae et Palatinatus]] :::::::::::* [[Index fluviorum Germaniae]] :::::::::::* [[Index asteroidum]] :::::::::::* [[Index siglorum ordinum ecclesiae catholicae]] :::::::::::Hic commentarius est index. -[[Usor:Archaeocursor|Archaeocursor]] ([[Disputatio Usoris:Archaeocursor|disputatio]]) 16:50, 9 Iunii 2026 (UTC) ::::::::::::Sic, [[Index civitatum sui iuris]] bonum nomen est, multae paginae huius generis in Vicipaedia Latina "indices" nominantur. [[Usor:Demetrius Talpa|Demetrius Talpa]] ([[Disputatio Usoris:Demetrius Talpa|disputatio]]) 19:47, 9 Iunii 2026 (UTC) :::::::::::::Vobis consentio. Hanc paginam satis antiquam renominare oportet. [[Usor:Andrew Dalby|Andrew Dalby]] ([[Disputatio Usoris:Andrew Dalby|disputatio]]) 13:39, 10 Iunii 2026 (UTC) ::::::::::::::Utrum possumus paginam renominate an oportet [[Formula:Movenda]] utere? -[[Usor:Archaeocursor|Archaeocursor]] ([[Disputatio Usoris:Archaeocursor|disputatio]]) 15:21, 10 Iunii 2026 (UTC) :::::::::::::::Formula ad disputandum in pagina disputationis ponitur, sed nunc hic erat disputaio, fornula non necessaria est. [[Usor:Demetrius Talpa|Demetrius Talpa]] ([[Disputatio Usoris:Demetrius Talpa|disputatio]]) 15:55, 10 Iunii 2026 (UTC) :::::::::::::::: Paginam movi. --[[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 22:02, 10 Iunii 2026 (UTC) == "-karyotica" vel "-caryotica"? == In pagina de [[Cellula|cellulis]] ambae formae extant. Videtur mihi melius, si unicam noscamus formam. --[[Usor:Pseudo-philodoxia|Pseudo-philodoxia]] ([[Disputatio Usoris:Pseudo-philodoxia|disputatio]]) [[Usor:Pseudo-philodoxia|Pseudo-philodoxia]] ([[Disputatio Usoris:Pseudo-philodoxia|disputatio]]) 03:14, 16 Iunii 2026 (UTC) :"-caryotica" melius. Vocabulum est antiquum, Graecae originis (κάρυον), nullae sunt causae, ut "k" scribatur. [[Usor:Demetrius Talpa|Demetrius Talpa]] ([[Disputatio Usoris:Demetrius Talpa|disputatio]]) 12:05, 17 Iunii 2026 (UTC) ::Consentio. [[Usor:IacobusAmor|IacobusAmor]] ([[Disputatio Usoris:IacobusAmor|disputatio]]) 23:16, 17 Iunii 2026 (UTC) ::"nullae sunt causae": consentiebam imprimis sed nunc occursit mihi formae "-karyota" esse in taxonomia Linnaeana. Etenim (cuius ratione fortasse) redirigitur [[Eucaryota]] ad "Eukaryota" et [[Procaryota]] ad "Prokaryota". --[[Usor:Pseudo-philodoxia|Pseudo-philodoxia]] ([[Disputatio Usoris:Pseudo-philodoxia|disputatio]]) 00:38, 20 Iunii 2026 (UTC) :::Si alterum rectum est, alterum fontibus biloolgicis testatum, unum eligere non possumus, eligas, quod velis. [[Usor:Demetrius Talpa|Demetrius Talpa]] ([[Disputatio Usoris:Demetrius Talpa|disputatio]]) 07:10, 20 Iunii 2026 (UTC) == Pagina mensis Iulii 2026 abest == Amici, pagina mensis Iulii abest! Quaeso, [[Disputatio Vicipaediae:Pagina mensis#2026|proponite hic]] paginam huius mensis! --[[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 01:25, 1 Iulii 2026 (UTC) {{Excepta|Disputatio Vicipaediae:Pagina mensis|2026}} hphm19zep762le7grx2kys6n5qfl6c9 3969438 3969435 2026-07-02T00:22:43Z Grufo 64423 /* Pagina mensis Iulii 2026 abest */ Hoc quoque 3969438 wikitext text/x-wiki {{/Praefatio}} == De paginis nimis magnis quae formulā {{[[Formula:Augenda|Augenda]]}} utuntur == In [[:Categoria:Corrigenda|Categoriam:Corrigenda]] plures subcategoriae formulā {{Fn|Augenda}} stipantur (e.g. [[:Categoria:Augenda a mense Februario 2023]], [[:Categoria:Augenda a mense Ianuario 2024]], [[:Categoria:Augenda a mense Decembri 2025]], et cetera). Inspiciens, multas harum paginarum invenii quae longiores sunt 1000 octobitis (e.g. [[Graecia archaica]]: 2928 octobiti). Quid censeatis si mechanema cum monitu in formulam {{Fn|Augenda}} inseram, ne in paginis longioribus quam 1000 octobitorum adhibeatur? Nam si pagina est satis longa, vanum est legentes monere paginam intra tres menses esse augendam. --[[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 00:30, 27 Februarii 2026 (UTC) :Pagina de [[Graecia archaica]] (#1) lemmate proprio, (#2) definitione idonea, et (#3) fonte externo caret, et omnis Vicipadia ut videtur (#4) nexibus ad hanc paginam ducentibus caret. That's all four of the formula's four criteria. ¶ For the difference between a stub and more-than-a-stub, the cutoff I've been using has been 2,000 octeti for general articles and 1,900 for articles with a taxobox. I don't recall a consensus on that limit, but articles having 4,000, 5,000, 6,000 octeti have been marked "stipula"; that's likely too high a limit, and I'd suggest that 2,000 (or possibly your 1,000) is a more defensible upper limit for stubs. [[Usor:IacobusAmor|IacobusAmor]] ([[Disputatio Usoris:IacobusAmor|disputatio]]) 03:15, 27 Februarii 2026 (UTC) :::For example, just today, someone added "<nowiki>{{urbs-stipula}}</nowiki>" to the article on [[Barcino]], which already had more than 3,500 octeti! [[Usor:IacobusAmor|IacobusAmor]] ([[Disputatio Usoris:IacobusAmor|disputatio]]) 15:04, 28 Februarii 2026 (UTC) :::: ''Stipulae'' are not problematic from an administrative point of view, because in theory they can remain as such forever. Barcellona is an important city with a lot of history that can be written in an encyclopedia, it can be understandable if someone feels that the current page can be greatly improved. Instead, what scares me about the {{Fn|Augenda}} template is that it is not only an invitation to improve pages, it also asks us to delete pages after three months (which is why it should be used with care). --[[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 15:57, 28 Februarii 2026 (UTC) :::::Then why not change the verb from ''will'' to ''may'' or introduce some other indication of indeterminacy? [[Usor:IacobusAmor|IacobusAmor]] ([[Disputatio Usoris:IacobusAmor|disputatio]]) 16:31, 28 Februarii 2026 (UTC) :: [[Usor:IacobusAmor|Iacobus]], we can set any limit we want, but what I think makes little sense is saying that a page must be increased within three months, but then after three months nothing happens and the categories above keep growing. We must set a realistic (relatively low) threshold and then, after that, be ready to '''delete''' the pages that do not respect our threshold (in [[Vicipaedia:Taberna/Tabularium 35#De novo spatio nominali adumbrationum proponendo|another thread]] I had proposed the <code>adumbratio:</code> namespace where after three months all these “augenda” pages can be moved, but that is a separate topic). A page like [[Graecia archaica]] only needs relatively little work to be adjusted—certainly does not deserve to be deleted. What I want to stress here is that every time you add {{Fn|Augenda}} to a page you are basically saying “If the page stays like this, I am okay if after three months it gets deleted”. --[[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 03:58, 27 Februarii 2026 (UTC) :::That's correct, but I heartily endorse a separate namespace, a kind of purgatory, where such pages can go until they've become worthy of standing in the mainspace. As a rule, I don't work on formulas, so I likely had nothing to do with the wording of this one, but three months must have been the original consensus. If memory serves, @Andrew Dalby and perhaps others have occasionally enforced the three-month rule, though sometimes after well more than three months have elapsed. [[Usor:IacobusAmor|IacobusAmor]] ([[Disputatio Usoris:IacobusAmor|disputatio]]) 13:08, 27 Februarii 2026 (UTC) :::: Intellego. Novum spatium nominale a “Phabricatore” petiturus sum. Quid censeres si in paginis amplioribus (e.g. inter 2000 et 1000) formulā {{Fn|Nondum stipula}} (quae nullam categoriam cum tempore praefinito imponit) pro formulā {{Fn|Augenda}} utereris? Aut aliam novam formulam quoque nobis excogitare licet. --[[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 22:57, 27 Februarii 2026 (UTC) ::::: {{Tpe|Nova}} Hic nuper petivi ut novum spatium nominale adumbrationum crearetur: [[phab:T418706|New “Draft” namespace for lawiki: “Adumbratio”]]. --[[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 01:01, 2 Martii 2026 (UTC) :::::: {{Tpe|Novissima}} Euax! Spatium nominale adumbrationum [[Vicipaedia:Spatium nominale|habemus]]! Textus paginae [[MediaWiki:Noarticletext]] nobis sic mutandus est ut adumbrationes, si exsistunt, detegantur. Postea aliquid excogitabo. --[[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 19:34, 2 Martii 2026 (UTC) @[[Usor:IacobusAmor|Iacobe]]: What would you think if we created a <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{Pagina neglecta}}</syntaxhighlight> template, and established that when we find a page that was created more than three months ago (e.g. [[Agrinium]], created in 2004!), instead of {{Fn|Augenda}} we add the new template instead? The <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{Pagina neglecta}}</syntaxhighlight> template could look more or less like this: {{Capsa annuntiationis | color = #7f83d7 | pigmentum = #f3f4fb | imago = P writing.svg | 1 = '''Commentationem neglectam augeamus!''' Haec commentatio longe neglecta videtur mansa esse. Sodes, adiuva paginam augere! }} We can then have [[:Categoria:Paginae neglectae]], where all these pages will be automatically collected. I am proposing this because I think that it makes little sense to warn that a page that was created 22 years ago must be improved within three months! It will be an empty warning. --[[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 08:40, 9 Martii 2026 (UTC) :That might be useful. How would it differ from the Adumbratio solution? [[Usor:IacobusAmor|IacobusAmor]] ([[Disputatio Usoris:IacobusAmor|disputatio]]) 12:01, 9 Martii 2026 (UTC) :: Following [[Vicipaedia:Adumbratio|the rules]] that I partly translated from English Wikipedia, we must not move pages that were created long ago to the <code>Adumbratio:</code> namespace. So the picture should look as follows: ::* '''Case 1:''' The page is is too short and was recently created. We have three possibilities: ::*# We improve it (prefereable solution) ::*# We move it to the <code>Adumbratio:</code> namespace (less prefereable than improving the page but more prefearable than the following) ::*# We add {{Fn|Augenda}} (less prefereable) ::*#: ↳ If three months after adding {{Fn|Augenda}} nothing has changed we delete the page for real ::* '''Case 2:''' The page is too short and was created more than three months ago. Two possibilities: ::*# We improve it (prefereable solution) ::*# We have no other choice but adding <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{Pagina neglecta}}</syntaxhighlight> ::*#: ↳ We must take into account that the page might stay like that indefinitely ::* '''Case 3:''' The page was in the <code>Adumbratio:</code> namespace and was moved to the main namespace prematurely: ::*# We add {{Fn|Augenda}} ::*#: ↳ If after three months nothing has changed we delete the page for real :: The rationale is that pages that are too old might no longer have someone that checks them and is able to fulfill our expectations. --[[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 12:42, 9 Martii 2026 (UTC) == De novo spatio adumbrationum == {{Collaboratio|Alex1011|Alexander Gerashchenko|Amahoney|Andreas Raether|Andrew Dalby|Aylin|Bartholomite|Bis-Taurinus|Demetrius Talpa|Giorno2|IacobusAmor|Ioscius|Iustinus|Lesgles|LilyKitty|Marcus Terentius Bibliophilus|Neander|Pippobuono|Rafaelgarcia|Sigur|Utilo|UV|Xaverius | alacres = IacobusAmor | alacritas = mensis | res = Magistratūs usoresque strenuos vocavi. Veniam peto si alicuius oblitus sum. | subscriptio = [[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 17:43, 3 Martii 2026 (UTC) }} Nuper novum spatium nominale <code>Adumbratio:</code> condidimus. Nunc oportet regulas nostras definire. Apud [[Vicipaedia:Adumbratio]] paginam Anglicam [[:en:Wikipedia:Drafts]] partim verti, sed de nostra propria ratione consentiendum est. Notandum est Vicipaediam Anglicam [[:en:Wikipedia:Drafts#Reasons not to move an article to draftspace|regulam habere]] qua vetatur paginam in spatio principali sitam in spatium adumbrationum movere “si commentatio ante plus quam 90 dies creata est”. Re quidem vera, nuper paginam [[Alkinum]] ad [[Adumbratio:Alkinum]] movi (praesertim ad lineamenta technica novi spatii nominalis experienda), attamen mihi visum est parum rectum paginam anno 2006 creatam (et [[Vicipaedia:Paginae quas omnibus Vicipaediis contineri oportet/Expansio#Materies chemicales|quam omnibus Vicipaediis contineri oportet]]!) ibi movere. Quo facto suasus sum ut nobis vetandum sit formulam {{Fn|Augenda}} paginis ante plus quam tres menses creatis addere. Nam, si pagina nimis brevis olim creata est et usque talis mansit, si nos eam negleximus nec animadvertimus nisi nunc, meā sententiā duae optiones tantum nobis patent: aut eam relinquimus intactam, aut formulam {{Fn|Delenda}} apponimus. Ceterum, a vobis peto ut paginam [[Vicipaedia:Adumbratio]] inspiciatis, novas regulas proponatis, aut regulas a me scriptas emendetis. Valete! --[[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 17:43, 3 Martii 2026 (UTC) ==De loco vel gradu Vicipaediae apud Meta== Does moving articles counted among the 10,000 most important (like "[[Alkinum]]" & "[[Oxidum]]") into the limbo marked by <nowiki>{{Adumbratio}}</nowiki> and/or <nowiki>{{Neglecta}}</nowiki> lower Vicipaedia's score at Meta? (Vide [https://meta.wikimedia.org/wiki/List_of_Wikipedias_by_expanded_sample_of_articles|"List of Wikipedias by expanded sample of articles"].) In other words, do they need to remain in the mainspace to boost Vicipaedia's score? ¶ Ten years ago, in March 2016, Vicipaedia was ranked thirty-ninth among all the wikis; at the end of last month, it was ranked fifty-second. This is not an encouraging trend, and deliberately accelerating it might not be considered advisable. [[Usor:IacobusAmor|IacobusAmor]] ([[Disputatio Usoris:IacobusAmor|disputatio]]) 12:52, 12 Martii 2026 (UTC) : Hi Iacobus. Moving pages to the <code>Adumbratio:</code> namespace definitely counts as removing them from the encyclopedia. Adding {{Fn|Pagina neglecta}} (or any other template) instead has no effects. --[[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 13:09, 12 Martii 2026 (UTC) ::<nowiki>{{ping|IacobusAmor}}</nowiki>, is there a page that specifies the number of articles from this list that we have? -[[Usor:Archaeocursor|Archaeocursor]] ([[Disputatio Usoris:Archaeocursor|disputatio]]) 19:47, 3 Aprilis 2026 (UTC) :::{{ping|IacobusAmor}}, idk why my previous ping got wrapped by nowiki. -[[Usor:Archaeocursor|Archaeocursor]] ([[Disputatio Usoris:Archaeocursor|disputatio]]) 19:48, 3 Aprilis 2026 (UTC) ::::Ecce (but it needs to be updated): https://la.wikipedia.org/wiki/Usor:Amahoney/Myrias_epitome [[Usor:IacobusAmor|IacobusAmor]] ([[Disputatio Usoris:IacobusAmor|disputatio]]) 23:04, 3 Aprilis 2026 (UTC) :::::So, as Grufo says, moving one of the "10,000" pages into Adumbratio space removes it from the encyclopedia and from the score that Iacobus mentions. In the case of a page in that list, maybe it's better for it to be in mainspace, with a warning template (''neglecta/augenda/...'') on it? If it's in mainspace, more editors might see it and be tempted to improve it. [[Usor:Andrew Dalby|Andrew Dalby]] ([[Disputatio Usoris:Andrew Dalby|disputatio]]) 14:29, 14 Aprilis 2026 (UTC) :::::: Hi Andrew. Indeed. When I created the page [[Vicipaedia:Adumbratio]] by (partially) translating [[:en:Wikipedia:Drafts]], I also translated the rule that a page can be moved away from the mainspace to the <code>Adumbratio:</code> namespace only if it is a newly created page (< 90 days). So pages that have long been among our 10000 pages are safe. P.S. The rules in [[Vicipaedia:Adumbratio]] still need our consensus, so if you have time, please give that page a look. --[[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 14:58, 14 Aprilis 2026 (UTC) == Template:Weather box == {{Excepta|Vicipaedia:Officina|Template:Weather box|Locus opportunior --[[Usor:Grufo|Grufo]]}} == Quid significat expectatio vacuae mutationis? == Dicitur in pagina [[Topologia classium punctorum]] quod "Haec pagina mutationem vacuam expectat". Et rogat me, "nihil tangens", sibi ostendere mutationes. Ad quem dirigitur haec monitio, et quas mutationes oportet eum sibi ostendere? Non intelligo. [[Usor:Pseudo-philodoxia|Pseudo-philodoxia]] ([[Disputatio Usoris:Pseudo-philodoxia|disputatio]]) 04:29, 19 Aprilis 2026 (UTC) : Salve, [[Usor:Pseudo-philodoxia|Pseudo-philodoxia]]. Illa icon significat vicitextum <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Spatium topologicum|spatia topologica|en|qid=Q179899}}</syntaxhighlight> ad hunc vicitextum, si paginam emendas, sponte mutatum iri: <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>[[Spatium topologicum|spatia topologica]]</syntaxhighlight> (vide [[Special:Diff/3954206/3955454|meam ultimam recensionem]] et documentationem formulae {{fsn|pcc}}), quoniam nunc [[Spatium topologicum|paginam]] habemus quae cum entitate Vicidatorum [[:d:Q179899]] nectitur. --[[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 04:44, 19 Aprilis 2026 (UTC) ::Gratias habeo—mirum tamen mihi videtur, quod substitutio "cref" tantum unam tesseram (siquidem recte lexi) sumat ut argumentum. Quomodo ergo facio, si notam duos habeat nexus ad paginas creatas?--[[Usor:Pseudo-philodoxia|Pseudo-philodoxia]] ([[Disputatio Usoris:Pseudo-philodoxia|disputatio]]) 00:29, 20 Aprilis 2026 (UTC) ::: Immo, infinitatem tesserarum formula {{fsn|cref}} accipit. Vide, exempli gratia, hanc annotationem in pagina “[[Carpates]]”, ubi sunt ambae entitates [[:d:Q6776713]] et [[:d:Q11699202]]: :::: <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{safesubst:Annotatio cum paginis creandis|1={{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Martinus Szent-Ivany|Martini Szent-Ivany|hu|qid=Q6776713}} [...] {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Gabriel Rzaczynski|Gabrielis Rzączyński|pl|qid=Q11699202}} [...]|2=Q6776713|3=Q11699202}}</syntaxhighlight> ::: Vide etiam {{Caput|Formula:Annotatio cum paginis creandis|Quomodo tesseram invenio?}}. --[[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 02:43, 20 Aprilis 2026 (UTC) == Annon corrigere possumus titulos "instrumentorum"? == Exempli gratia: video unum "instrumentum" appellari "Paginam prehendere formá PDF". Videtur mihi hic titulus mendam habere et corrigi posse accentus acutus ad macron. Sed nescio utrum corrigibilis sit ab usoribus. --[[Usor:Pseudo-philodoxia|Pseudo-philodoxia]] ([[Disputatio Usoris:Pseudo-philodoxia|disputatio]]) 01:47, 24 Aprilis 2026 (UTC) : Salve [[Usor:Pseudo-philodoxia|Pseudo-philodoxia]]. Usoribus non licet [[Specialis:Nuntia systematis|nuntia systematis]] recensere (vide etiam <span class="plainlinks">[{{fullurl:Special:Allpages|namespace=8}} spatium “<code>MediaWiki:</code>”]</span>), sed usores possunt a magistratibus petere ut nuntia recenseant (et multa nuntia exstant quae meliora facere aut etiam omnino vertere oportet!). Non invenio ubi “Paginam prehendere formá PDF” iaceat; fortasse @[[Usor:UV|UV]] adiuvare potest. P.S. “accentus acutus” revera est [[Apex (orthographia Latina)|apex]], forma antiquior [[macron|macri]]; attamen concordo uniformia signa diacritica nobis esse sequenda. --[[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 02:42, 24 Aprilis 2026 (UTC) ::Non potest prehendere paginas disputationum formā PDF. Sed paginas encyclopediae possumus; e.g. [[Macron]]. At ibi apparet "Paginam prehendere formá PDF". --[[Usor:Pseudo-philodoxia|Pseudo-philodoxia]] ([[Disputatio Usoris:Pseudo-philodoxia|disputatio]]) 02:04, 26 Aprilis 2026 (UTC) ::: Nexum video, sed quid nuntium gignat non invenio. Exempli gratia, [[MediaWiki:Contributions|haec pagina]] nuntium “User contributions” ad nuntium Latinum “Conlationes usoris” vertit; sed quid vertit “Download PDF” ad “Paginam prehendere formá PDF”? Nescio. --[[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 02:44, 26 Aprilis 2026 (UTC) ::::Ignosce inclaritatem meam—sed prime (ut ita dicam) "Instrumenta" et videbis instrumentorum titulos. Titulus primus (ut mihi ostenduntur) est "Movere"; titulus novissimus est "Res Wikidata"; et unus titulorum est "Paginam prehendere formá PDF". --[[Usor:Pseudo-philodoxia|Pseudo-philodoxia]] ([[Disputatio Usoris:Pseudo-philodoxia|disputatio]]) 00:46, 27 Aprilis 2026 (UTC) ::::: @[[Usor:Pseudo-philodoxia|Pseudo-philodoxia]]: Ut dixi, oculis meis textum video, sed ignoro e qua pagina aut e quo nuntio systematis oriatur. Nequeo textum corrigere si nescio quid mihi sit emendandum. Conatus sum aliqua similia nuntia vertere ([[MediaWiki:Wikisource-download-pdf|#1]], [[MediaWiki:Minerva-download|#2]], [[MediaWiki:Electronpdfservice-sidebar-portlet-print-text|#3]], [[MediaWiki:Electronpdfservice-download-label|#4]], [[MediaWiki:Electronpdfservice-special-page-headline|#5]]), sed nuntium quod quaeris non inveni. --[[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 00:54, 27 Aprilis 2026 (UTC) ::::::bzgrep utebar perlegere totam Vicipaediam Latinam; non tamen inveni. Mirum! --[[Usor:Pseudo-philodoxia|Pseudo-philodoxia]] ([[Disputatio Usoris:Pseudo-philodoxia|disputatio]]) 01:25, 27 Aprilis 2026 (UTC) ::::::: @[[Usor:Pseudo-philodoxia|Pseudo-philodoxia]]: Potesne, quaeso, etiam situm https://translatewiki.net/ per “bzgrep” inspicere? Etiam illic non inveni textum. --[[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 02:28, 27 Aprilis 2026 (UTC) ::::::::[https://translatewiki.net/wiki/MediaWiki:Coll-download_as/la Fontem] inveni huius textus, non autem bzgrep utens. --[[Usor:Pseudo-philodoxia|Pseudo-philodoxia]] ([[Disputatio Usoris:Pseudo-philodoxia|disputatio]]) 00:12, 28 Aprilis 2026 (UTC) ::::::::: Gratias tibi ago. Correxi. Post paucos dies abhinc nova translatio etiam in Vicipaedia Latina ostendetur. --[[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 01:34, 28 Aprilis 2026 (UTC) ::::::::::Fortasse nostis [https://www.mediawiki.org/wiki/MediaWiki?uselang=qqx hunc nexum] per quem tandem inveni. --[[Usor:Pseudo-philodoxia|Pseudo-philodoxia]] ([[Disputatio Usoris:Pseudo-philodoxia|disputatio]]) 01:37, 28 Aprilis 2026 (UTC) == Regula generalis de intellegentia artificiali == [[:meta:Requests for comment/Artificial intelligence policy|Apud MetaVici disputatur]] utrum regula generalis de intellegentiae artificialis usu introducenda sit necne. Quum etiam nos tanget, vos hortor ut sententias vestras feratis. --[[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 13:42, 26 Aprilis 2026 (UTC) :Non penitus intelligo quomodo nos tangeat. Annon iam habemus regulam de plasmatibus (ut ita dicam) linguarum? --[[Usor:Pseudo-philodoxia|Pseudo-philodoxia]] ([[Disputatio Usoris:Pseudo-philodoxia|disputatio]]) 00:50, 27 Aprilis 2026 (UTC) :: Regulae globales omnes Vicipaedias afficiunt, atque illa regula proponitur globalis. --[[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 00:56, 27 Aprilis 2026 (UTC) :::Gratias habeo; nonne autem, si Vicipaedia Latina haberet regulam, supersedeat regulam generalem? Et simili modo respectu aliarum Vicipaediarum? --[[Usor:Pseudo-philodoxia|Pseudo-philodoxia]] ([[Disputatio Usoris:Pseudo-philodoxia|disputatio]]) 01:01, 27 Aprilis 2026 (UTC) :::: Non sum certus, sed timeo ne regulae globales vincant. --[[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 01:05, 27 Aprilis 2026 (UTC) :::::Ita; intelligo. Scisne utrum restrictionem an laxationem habeat favorem iuris? --[[Usor:Pseudo-philodoxia|Pseudo-philodoxia]] ([[Disputatio Usoris:Pseudo-philodoxia|disputatio]]) 01:12, 27 Aprilis 2026 (UTC) :::::: Apud Vicipaediam Latinam nulla est regula scripta; paginae tamen quae omnino intellegentiā artificiali sine ulla humana recensione vertuntur pittacio {{Fn|Pagina autotranslata}} signantur atque post unam hebdomadam delentur. Prima regula globalis proposita mihi videtur hoc tantum postulare, ut, ''praeter translationes'', usus intellegentiae artificialis aperte declaretur. Altera autem regula globalis vetat intellegentiā artificiali ūtī ''nisi in translationibus''. Meā sententiā, hoc nobis incommodum contrarium efficit, quia hic magnopere laboramus ad translationes machinarias moderandas; alii autem usūs intellegentiae artificialis nobis non sunt incommodo. Non puto magni rēferre usum ipsum declarare, sed potius oportere responsa intellegentiae artificialis diligenter inspicere ac recensere. --[[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 01:45, 27 Aprilis 2026 (UTC) == Quomodo melius invenire titula proposita pro articulo nondum existente? == Volui creare articulum pro "poset" (https://www.wikidata.org/wiki/Q474715). Scio, quod est formula "subst:pcc" alicubi in hac Vicipaedia per quam statuitur titulum huius articuli. Sed nescio, et "bzgrep" iterum inutilis est. Estne methodus inventionis talium "titulorum articulorum nondum existentium"? --[[Usor:Pseudo-philodoxia|Pseudo-philodoxia]] ([[Disputatio Usoris:Pseudo-philodoxia|disputatio]]) 04:47, 30 Aprilis 2026 (UTC) : Formula {{fsn|pcc}} nescit quod nomen Latinum novae paginae (“nexui rubro”) assignandum sit, istud erit tibi eligendum. Ad formulam adhibendam tibi sufficiet titulum Latinum et linguā aliā scribere. E.g.: :: <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{subst:pcc|en=Partially ordered set|Aggregatio partim ordinata}}</syntaxhighlight> ::: ↳ {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Aggregatio partim ordinata||en|qid=Q474715}} : Aut, si vis, potes autem tesseram Vicidatorum praebere: :: <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{subst:pcc|Aggregatio partim ordinata||en|qid=Q474715}}</syntaxhighlight> ::: ↳ {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Aggregatio partim ordinata||en|qid=Q474715}} : Non exstat ullus index paginarum creandarum. Nomina inveniuntur simul ac paginae creantur. Attamen, si quis paginam “Aggregatio partim ordinat'''issima'''” postea creet at ad [[:d:Q474715]] eam nectat, pagina ubi nexus ruber “Aggregatio partim ordinata” ostendebatur nunc ad paginam “Aggregatio partim ordinatissima” nectetur. --[[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 06:13, 30 Aprilis 2026 (UTC) == Quomodo citare librum, quod numerum librarium uniformem inter gentes caret? == [[Cancellum (mathematica)|Hac pagina]] conor citare librum quoddam, sed caret ISBN/NLUIG. Habet tamen numerum Catalogii Librarii Congressus (LCCN), sed nescio quomodo hanc numerum affigere rei citatae. Multas habeo gratias pro auxilio vestro! --[[Usor:Pseudo-philodoxia|Pseudo-philodoxia]] ([[Disputatio Usoris:Pseudo-philodoxia|disputatio]]) 02:09, 18 Maii 2026 (UTC) == Num verbum natio Anglico verbo “nation” respondet? == Salvete omnes! Hic scribo nec in [[Disputatio:Natio|pagina disputationis]] quod hoc verbum in multis commentariis est. Secundum [https://archive.org/details/practicalint00arno/page/41/mode/1up librum Arnoldi] “Natio is rarely used of a civilised and organised nation ; it means a people, or tribe, sprung from one race, of the same blood (nascor).” Secundum dictionarium “Cassell’s Latin Dictionary Latin-English English-Latin” natio significat “a tribe, race, people, esp. uncivilized”, et verbum Anglicum nation significat “populus, gens (=people, stock), civitas (=body of citizens), respublica (=state), natio (=tribe, not highly civilized)”. Liber Arnoldi quoque monet ut iis vocabulis Latinis utamur. Commentarius [[Natio|natio]] illud Ciceronis habet: “Omnēs nātiōnēs servitūtem ferre possunt, nostra cīvitās nōn potest; …” in quo orator optimus populum Romanum a nationibus distinguet. Quid vobis videtur de hac re? Valete! -[[Usor:Archaeocursor|Archaeocursor]] ([[Disputatio Usoris:Archaeocursor|disputatio]]) 20:58, 29 Maii 2026 (UTC) :Haec "natio" a primis temporibus Vicipaediae originem obscuram ducit, mihi non placet, sed permulta corrigenda sunt, si eam mutare volumus. Civitas (de civibus), civitas sui iuris? [[Usor:Demetrius Talpa|Demetrius Talpa]] ([[Disputatio Usoris:Demetrius Talpa|disputatio]]) 22:09, 29 Maii 2026 (UTC) :: Aut etiam possibile est dicere, etiam secundum linguas recentiores, ipsam notionem “nationis” quodammodo “civitati” adversari. Id est, sunt qui putent, etiam linguis hodiernis, “nationem” (Anglice ''nation'', Italice ''nazione'', et cetera) semper aliquid minus civile quam “civitatem” (Anglice ''state'', Italice ''Stato'', et cetera), immo vero tribale, significare. Cum hoc tamen concordo, paginam illam nimis veterem esse atque redintegrandam. --[[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 22:41, 29 Maii 2026 (UTC) :::Melius est quaedam omittere quam nihil corrigere. Video nos habere commentarios qui vocantur [[Civitas]] (Ang. [[w:en:State (polity)]]), [[Gens]] (Ang. [[w:en:Gens]], nescio cur hic commentarius Latine non sit solis de gentibus Romanis), [[Populus]] (Ang. [[w:en:People]]), [[Res publica]] (Ang. [[w:en:Republic]]), et [[Tribus (anthropologia)]] ([[w:en:Tribe]]). Secundum dictionarium “Cassell’s Latin Dictionary”, tribus significat”originally a third part if the Roman people. Hence a tribe, a division of the Roman people …”. Hoc dictionarium monet ut verbo “natio” vel verbo “gens” utamur si scribere “tribe” velimus nec de tribubus Romanis scribamus. Vero non possum novum nomen commentarii [[Natio]] commendare quod nescio cur vikipedia tot commentarios habeat. -[[Usor:Archaeocursor|Archaeocursor]] ([[Disputatio Usoris:Archaeocursor|disputatio]]) 14:38, 31 Maii 2026 (UTC) ::::Pagina non est delenda, si hoc consulis. "Natio" [http://lexica.linguax.com/forc2.php?searchedLG=natio verbum est Latinum], cur id ne explicemus. Si nexum intervicialem ad paginam Anglicam male congruere putas, ita est, non perfectissime congruit. Sed cum de notionibus abstractis agitur, nexus interviciales saepius tales sunt. Hoc malum in Vicipaediα inevitabile est et hoc non est malum, si res explicatur. Paginae ipsius loca quaedam corrigenda est, Ciceronis interpretatio mutanda, et, quod maxime interest, inter [[Specialis:Nexus_ad_paginam/Natio|nexus ad eam]] hi multi corrigendi sunt, ubi "natio" in modum Anglicum civitatem sui iuris significat. [[Usor:Demetrius Talpa|Demetrius Talpa]] ([[Disputatio Usoris:Demetrius Talpa|disputatio]]) 18:22, 31 Maii 2026 (UTC) :::::Pagina scilicet delenda non est. Vidi paginas in Vikipedia Hebraica et Ucrainica ad paginam Anglicam bene congruere nec nostram paginam. Natio est verbum Latinum, cuius sensu Latino uti debemus, nec sensi Anglico. Delere nolo sed mutare et fortasse movere. Eo consilio hunc sermonem coepi ut sensibus Latinis verborum uteremur. Vero nescio cur Vikipedia Anglica tot paginas habeat et quid sit discrimen inter “nation” et “state”, propter quod non possum verbum meliorum commendare. Potestne pagina Anglica nostrae paginae [[Natio]] esse [[w:en:Tribe]]? Tribus quoque verbum Latinum est sed secundum dictionarium non idem significat et verbum Anglicum tribe. -[[Usor:Archaeocursor|Archaeocursor]] ([[Disputatio Usoris:Archaeocursor|disputatio]]) 19:24, 31 Maii 2026 (UTC) :::::: ''Tribus'' est quaedam divisio populi, non tota natio ([https://www.perseus.tufts.edu/hopper/text?doc=Perseus:text:1999.04.0059:entry=tribus]). Possum falli, sed secundum illam Ciceronis sententiam (“Omnēs nātiōnēs servitūtem ferre possunt …”) mihi videtur praecipua differentia inter ''civitatem'' et ''nationem'' hoc esse, quod ''civitas'' rem publicam civium significat, ''nationes'' autem alios populos tamquam gentes spectatos. Ita ''civitas'' erat Roma, ''nationes'' erant ceteri populi. P.S. {{*Cfr}} etiam “eruditissima illa Graecorum natio” (Cic.). Nam Graecis erat una natio sed plures civitates. Hoc usu vocabulum mihi videtur fere eodem sensu adhiberi ac in linguis hodiernis. --[[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 23:07, 31 Maii 2026 (UTC) :::::::Nexus interviciales perutiles sunt (ad minimum, lectores novos nobis dirigunt!) sed non nos regunt. Omnis lingua, sicut [[civitas sui iuris]], libera est. Debemus (1) verba Latina Latinitate classica definire (2) alia verba quibus significationes cognatae sunt (e.g. gens, tribus, civitas) distinguere, nexibus datis (3) significationes apud Latinistas recentiores explicare, si differunt (4) praeter alia, de re principali pellucide disserere. :::::::Cicero his verbis, ''omnes nationes servitutem fere possunt: nostra civitas non potest'' (Phil. 10.10.20) inter ''nationes'' et ''nostram civitatem'' quoquomodo distinguere videtur ... sed alibi ''omnes <u>exteras</u> nationes'' et ''eruditissimam Graecorum nationem'' indicat (Imp. Pomp. 11.31; De Or. 2.4.18) -- unde intellego, apud Ciceronem, plures ''nationes'' exstitisse tam sub imperio S.P.Q.R. quam extra limites. Ex his sententiis, si volumus, inter civitatem et nationem facile erit distinguere: sed inter ''populos'' et ''nationes'' ...? [[Usor:Andrew Dalby|Andrew Dalby]] ([[Disputatio Usoris:Andrew Dalby|disputatio]]) 09:06, 1 Iunii 2026 (UTC) ::::::::Nolite oblivisci ''gentes''&thinsp;! Cassell's nobis dicit (p. 742) ''international law'' locutionem Anglicam nostra lingua esse ''ius gentium,'' ac Traupman (ed. 3, p. 575) nobis dicit ''international'' ipsum verbum Anglicum esse ''inter gentes.'' [[Usor:IacobusAmor|IacobusAmor]] ([[Disputatio Usoris:IacobusAmor|disputatio]]) 12:12, 1 Iunii 2026 (UTC) :::::::::Sententias vestras perlegi et commentarium inveni [https://www.researchgate.net/publication/311975311_On_the_Roman_Concept_of_Natio “On the Roman Concept of Natio”] quem quoque legi, et iam intellego quanta difficilis sit haec res. In libro Arnoldi et in dictionario legi nationem esse “esp. uncivilized”, nec autores Romanos scripisisse Nationem Romanam. Putavi nationem esse tribe nec unquam civilised nation. Iam nesio a bonus sit hic nexus. Veritus sum ne homines dum Latine scribebant solis nexibus uterentur, nec deliberarent quid sit verbum optimum. De pagina nostra [[Respublica]] vos consulere quoque volo. Secundum dictionarium “Cassell’s Latin Dictionary” “'''republic''' ''respublica'', ''civitas'' (= state, simply): a —, as opp. to other forms of government, ''respublica'' (or ''civitas''” ''libera'' or ''popularis''.” Respublica et civitas idem significare mihi videntur. Nonne melius est movere hanc paginam ut novem nomen sit Respublica popularis? Haec res non est solo de nexu sed quoque de ipsa pagina. -[[Usor:Archaeocursor|Archaeocursor]] ([[Disputatio Usoris:Archaeocursor|disputatio]]) 15:38, 1 Iunii 2026 (UTC) ::::::::::Fortasse, sed iam est commentarius de "People's republic" in vicipaedia Anglica. [[Usor:IacobusAmor|IacobusAmor]] ([[Disputatio Usoris:IacobusAmor|disputatio]]) 23:31, 1 Iunii 2026 (UTC) ::::::::::: De differentia inter ''gentem'' et ''nationem'' conferatur etiam {{LTL|natio|335}}: “A ''gente'' aliquando ita differt, ut genus a specie: ''gens'' enim latius patet, et plures nationes complectitur, ut ''gens'' Graeca habet Atticos, Boeotos, Thebanos, qui ejusdem gentis nationes sunt.” Saepissime tamen gens et natio sunt synonyma. @[[Usor:Archaeocursor|Archaeocursor]]: Graeci non erant “uncivilized”, attamen erant natio vel plures nationes. --[[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 17:53, 2 Iunii 2026 (UTC) ::::::::::Multae paginae in Vicipaedia connexae sunt; ''United Nations'' vertitur ut [[Nationes Unitae]], multis cum fontibus (duabus encyclicis aliisque). Hoc mutare nequimus, et pagina de [[natio]]ne nec huic sensui contradicere debet; haec causa, cur paginae Anglicae '"Nation" ceterisque de hac natione moderna narrantibus alliganda sit. Sed de pagina [[Nationes mundi]], exempli gratia, iam dubito, et "civitates mundi" nationibus praeferam, [[Usor:Demetrius Talpa|Demetrius Talpa]] ([[Disputatio Usoris:Demetrius Talpa|disputatio]]) 20:50, 4 Iunii 2026 (UTC) :::::::::::Iam intellego. Huic sensu, quo utuntur encyclici, contradicere scilicet nequimus. Gratias omnibus vobis ago quia mihi hanc rem explanavistis. :::::::::::{{ping|Grufo}}, Quaesivi nec inveni ubi Cicero nationem Graecam scripserit. Testimonium encyclicorum mihi videtur bonum esse, scire tamen volo ubi orator optimus his verbis usus sit. :::::::::::Valete. -[[Usor:Archaeocursor|Archaeocursor]] ([[Disputatio Usoris:Archaeocursor|disputatio]]) 21:14, 5 Iunii 2026 (UTC) :::::::::::: @[[Usor:Archaeocursor|Archaeocursor]]: {{Op|[[De oratore]]}}, {{Vf|De oratore/Liber II|18|2.4.18}}: “eruditissima illa Graecorum natio”. --[[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 22:09, 5 Iunii 2026 (UTC) :::::::::::::Gratias tibi ago! -[[Usor:Archaeocursor|Archaeocursor]] ([[Disputatio Usoris:Archaeocursor|disputatio]]) 15:45, 7 Iunii 2026 (UTC) :::::::::::De commentario qui [[Nationes mundi]] (Anglice [[w:en:List of sovereign states|List of sovereign states]]) vocatur, nonne melius nomen est “''Index civitatum sui iuris''”? :::::::::::Vide commentarios: :::::::::::* [[Civitas sui iuris]] :::::::::::* [[Index communium Badeniae et Virtembergiae]] :::::::::::* [[Index urbium et communium Rhenaniae et Palatinatus]] :::::::::::* [[Index fluviorum Germaniae]] :::::::::::* [[Index asteroidum]] :::::::::::* [[Index siglorum ordinum ecclesiae catholicae]] :::::::::::Hic commentarius est index. -[[Usor:Archaeocursor|Archaeocursor]] ([[Disputatio Usoris:Archaeocursor|disputatio]]) 16:50, 9 Iunii 2026 (UTC) ::::::::::::Sic, [[Index civitatum sui iuris]] bonum nomen est, multae paginae huius generis in Vicipaedia Latina "indices" nominantur. [[Usor:Demetrius Talpa|Demetrius Talpa]] ([[Disputatio Usoris:Demetrius Talpa|disputatio]]) 19:47, 9 Iunii 2026 (UTC) :::::::::::::Vobis consentio. Hanc paginam satis antiquam renominare oportet. [[Usor:Andrew Dalby|Andrew Dalby]] ([[Disputatio Usoris:Andrew Dalby|disputatio]]) 13:39, 10 Iunii 2026 (UTC) ::::::::::::::Utrum possumus paginam renominate an oportet [[Formula:Movenda]] utere? -[[Usor:Archaeocursor|Archaeocursor]] ([[Disputatio Usoris:Archaeocursor|disputatio]]) 15:21, 10 Iunii 2026 (UTC) :::::::::::::::Formula ad disputandum in pagina disputationis ponitur, sed nunc hic erat disputaio, fornula non necessaria est. [[Usor:Demetrius Talpa|Demetrius Talpa]] ([[Disputatio Usoris:Demetrius Talpa|disputatio]]) 15:55, 10 Iunii 2026 (UTC) :::::::::::::::: Paginam movi. --[[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 22:02, 10 Iunii 2026 (UTC) == "-karyotica" vel "-caryotica"? == In pagina de [[Cellula|cellulis]] ambae formae extant. Videtur mihi melius, si unicam noscamus formam. --[[Usor:Pseudo-philodoxia|Pseudo-philodoxia]] ([[Disputatio Usoris:Pseudo-philodoxia|disputatio]]) [[Usor:Pseudo-philodoxia|Pseudo-philodoxia]] ([[Disputatio Usoris:Pseudo-philodoxia|disputatio]]) 03:14, 16 Iunii 2026 (UTC) :"-caryotica" melius. Vocabulum est antiquum, Graecae originis (κάρυον), nullae sunt causae, ut "k" scribatur. [[Usor:Demetrius Talpa|Demetrius Talpa]] ([[Disputatio Usoris:Demetrius Talpa|disputatio]]) 12:05, 17 Iunii 2026 (UTC) ::Consentio. [[Usor:IacobusAmor|IacobusAmor]] ([[Disputatio Usoris:IacobusAmor|disputatio]]) 23:16, 17 Iunii 2026 (UTC) ::"nullae sunt causae": consentiebam imprimis sed nunc occursit mihi formae "-karyota" esse in taxonomia Linnaeana. Etenim (cuius ratione fortasse) redirigitur [[Eucaryota]] ad "Eukaryota" et [[Procaryota]] ad "Prokaryota". --[[Usor:Pseudo-philodoxia|Pseudo-philodoxia]] ([[Disputatio Usoris:Pseudo-philodoxia|disputatio]]) 00:38, 20 Iunii 2026 (UTC) :::Si alterum rectum est, alterum fontibus biloolgicis testatum, unum eligere non possumus, eligas, quod velis. [[Usor:Demetrius Talpa|Demetrius Talpa]] ([[Disputatio Usoris:Demetrius Talpa|disputatio]]) 07:10, 20 Iunii 2026 (UTC) == Pagina mensis Iulii 2026 abest == {{Excepta|Disputatio Vicipaediae:Pagina mensis|2026}} 462vgu8789nezjh57cc5e1d4sqlufnm 0 324370 3969362 3955101 2026-07-01T13:13:12Z Marcus Terentius Bibliophilus 2059 /* Descriptio */ 3969362 wikitext text/x-wiki {{Titulus ad litteram}} {{Pagina principalis|Index Carminum Buranorum}} {{Carmen Carminum Buranorum | Titulus = | Imago = | Descriptio = | Categoria = | Numerus = | Auctor = | Argumenta = | Datum = | Lingua = | Album = | Praecedi = | Sequi = }} {{lres|Cur homo torquetur}} est initium [[carmen|carminis]] a [[Goliardia|discipulis vagantibus]] [[Latinitas medii aevi|Latine]] scripti, quod in codice [[Carmina Burana|Carminum Buranorum]] sub numero XXXII reperitur.<ref name="de-correctione-hominum-29-32">{{Opus | titulus = De correctione hominum 29-32 | url = https://www.hs-augsburg.de/~harsch/Chronologia/Lspost13/CarminaBurana/bur_cmo3.html }}.</ref> == Textus == {{Versus numerati| Cur homo torquetur? ne fastus ei dominetur. Cur homo torquetur? ut ei meritum cumuletur. Cur homo torquetur? ut Christus glorificetur. Cur homo torquetur? ut penis culpa pietur. Cur homo torquetur? ut dupliciter crucietur. Gratia sola Dei, quos vult, facit alta mereri.<ref name="de-correctione-hominum-29-32" /> }} == Descriptio == Hoc carmen breve, in sectione [[Moralitas|moralium]] et [[Satura|satiricorum]] positum, formam interrogationis et responsionis ([[Catechismus|catechesis]] similis) adhibet ad quaestionem de sustinentia humana solvendam. Quinque diversae causae afferuntur cur homo in mundo torquetur: ad superbiam (fastum) reprimendam, ad merita augenda, ad gloriam Christi manifestandam, ad poenam peccatorum luendam, vel denique ut homo dupliciter in hoc saeculo et in futuro puniatur.<ref name="de-correctione-hominum-29-32" /> In secunda parte, auctor doctrinam de gratia divina breviter exponit, affirmans solam Dei gratiam esse quae hominibus facultatem det alta merita adipiscendi. Textus sic nexum inter dolorem humanum, iustitiam divinam et [[Mysterium fidei|mysterium]] electionis divinae paucis verbis complectitur.<ref name="de-correctione-hominum-29-32" /> == Notae == {{reflist}} == Bibliographia == * {{Ecce citatio | id = Lehtonen, 1995 | c = {{Opus | cognomen = Lehtonen | nomen = Thomas Martinus Samuel | nomenclatura = compendiaria | titulus = Fortuna, Money, and the Sublunar World: Eleventh-century Ethical Thought as a Paradigm for Late Medieval Moral Philosophy | annus = 1995 | lingua = en | locus = [[Helsingia (Finnia)|Helsingiae]] | domus editoria = [[Societas Litterarum Finnicarum]] | isbn = 978-951-717-846-4 }} }} {{Carmina Burana}} [[Categoria:Index Carminum Buranorum]] [[Categoria:Litterae Latinae mediaevales]] fie3wjwhrzm6exx6h1nik3z1w000e67 0 325475 3969456 3969348 2026-07-02T01:31:32Z HF Active 210597 Creating is hard, destroying is easy! Vandals create vandals! Destructive users disguised as protectors abuse their privileges, claiming neutrality and protection just to score points behind a phone or screen. Respect the work of others, and if you have doubts, leave a message to improve, not to destroy. 3969456 wikitext text/x-wiki {{Capsa tabellaria | ; Camillus Sesto | : [[Fasciculus:Camilo Sesto.jpg|240px|Camillus Sesto]] | Nomen nativum: Camillus Blanes Cortés | Natus: [[16 Septembris]] [[1946]]<br />Alcodii in Hispania | Mortuus: [[8 Septembris]] [[2019]] (72 annos natus)<br />Matriti in Hispania | Societates musicae: Movieplay<br />Ariola<br />BMG<br />Elica Records<br />Universal<br />Sony Music }} {{res|Camillus Blanes Cortés}}, nomine scaenico {{res|Camilo Sesto}} ([[Alcodium|Alcodii]] natus die [[16 Septembris]] [[1946]]; [[Matritum|Matriti]] mortuus die [[8 Septembris]] [[2019]]), fuit [[cantor]], [[compositor]], et productor{{dubsig}} musicus [[Hispania|Hispanicus]].<ref>[https://www.billboard.com/music/latin/camilo-sesto-obituary-8529409/ Res.]</ref> Cursus eius laudem inter gentes annis 1970 et 1980 consecutus est. Plus quam centum miliones [[album musicum|discorum]] vendidit et quinquaginta duo [[carmen|carmina]] numero uno in variis terris habuit. Carmina Hispanice, Anglice, Italice, Lusitane, Germanice, Valentine, et Iaponice cecinit.<ref>[https://premioslatino.es/camilo-sesto-hubiera-sido-premio-latino-de-oro-a-la-trayectoria/ Res.]</ref> Hereditas eius musica diffusa est gratias innumeris versionibus ab artificibus variis linguis et generibus peractis. ==Museum Camilo Sesto (2026)== In testamento suo, omnia bona sua personalia et praemia ad museum creandum legavit. Spatium duo milia rerum continebit et archivum erit ubi eius cursus physice documentabitur. == Discographia == === Greges === * 1964: ''[[Los Dayson]]'' * 1966: ''[[Los Botines]]'' === Alba musica === * 1970: ''[[Llegará el verano/Sin dirección]]'' * 1971: ''[[Algo de mí]]'' * 1972: ''[[Sólo un hombre]]'' * 1973: ''[[Algo más (álbum de Camilo Sesto)|Algo más]]'' * 1974: ''[[Camilo (álbum)|Camilo]]'' * 1975: ''[[Amor libre (álbum)|Amor libre]]'' * 1975: ''[[Jesucristo Superstar (álbum de Camilo Sesto)|Jesucristo Superstar]]'' * 1976: ''[[Memorias (álbum de Camilo Sesto)|Memorias]]'' * 1976: ''[[Look in the eye]]'' * 1977: ''[[Rasgos (álbum de Camilo Sesto)|Rasgos]]'' * 1977: ''[[Entre amigos (álbum de Camilo Sesto)|Entre amigos]]'' * 1978: ''[[Sentimientos (álbum de Camilo Sesto)|Sentimientos]]'' * 1979: ''[[Horas de amor (álbum)|Horas de amor]]'' * 1980: ''[[Amaneciendo]]'' * 1981: ''[[Más y más (álbum de Camilo Sesto)|Más y más]]'' * 1982: ''[[Camilo (álbum en inglés)|Camilo]]'' (Anglice) * 1983: ''[[Con ganas]]'' * 1984: ''[[Amanecer/84]]'' * 1985: ''[[Tuyo (álbum de Camilo Sesto)|Tuyo]]'' * 1986: ''[[Agenda de baile]]'' * 1991: ''[[A voluntad del cielo]]'' * 1992: ''[[Huracán de amor]]'' * 1994: ''[[Amor sin vértigo]]'' * 2002: ''[[Alma (álbum de Camilo Sesto)|Alma]]'' * 2010: ''[[Todo de mí]]'' (In vivo Matriti) === Alba selecta === * 1982: ''[[Muy Personal (álbum de Camilo Sesto)|Muy Personal]]'' * 1997: ''[[Camilo Superstar]]'' * 2004: ''[[Camilo Sesto Nº 1]]'' * 2016: ''[[Camilo 70]]'' * 2018: ''[[Camilo Sinfónico]]'' * 2022: ''[[Camilo Forever]]'' * 2025: ''[[Camilo Love Sound Typhoon]]'' (In vivo Osacae '85) ==Notae== <references/> == Nexus externi == * [https://camilosestooficial.com/ Situs officialis] {{Lifetime|1946|2019|Sesto, Camillus}} [[Categoria:Cantores Hispaniae]] [[Categoria:Cantores musicae popularis]] [[Categoria:Compositores Hispaniae]] fsdbt4x7wbl35oopj04wyhzzxtvj4ys 3969528 3969456 2026-07-02T11:46:22Z IacobusAmor 1163 ~ 3969528 wikitext text/x-wiki {{Latinitas|-2}} {{Capsa tabellaria | ; Camillus Sesto | : [[Fasciculus:Camilo Sesto.jpg|240px|Camillus Sesto]] | Nomen nativum: Camillus Blanes Cortés | Natus: [[16 Septembris]] [[1946]]<br />Alcodii in Hispania | Mortuus: [[8 Septembris]] [[2019]] (72 annos natus)<br />Matriti in Hispania | Societates musicae: Movieplay<br />Ariola<br />BMG<br />Elica Records<br />Universal<br />Sony Music }} {{res|Camillus Blanes Cortés}}, {{Creanda|en|Stage name|Nomen scaenicum|nomine scaenico}} {{res|Camilo Sesto}} ([[Alcodium|Alcodii]] natus die [[16 Septembris]] [[1946]]; [[Matritum|Matriti]] mortuus die [[8 Septembris]] [[2019]]), fuit [[cantor]], [[compositor]], et {{Creanda|en|Record producer|Productor alborum musicorum|productor alborum musicorum}} [[Hispania|Hispanicus]].<ref>[https://www.billboard.com/music/latin/camilo-sesto-obituary-8529409/ Res.]</ref> Eius cursus vitae laudem inter gentes annis [[decennium 198|1970]] et [[decennium 199|1980]] consecutus est. Plus quam centum milliones [[album musicum|discorum]] vendidit, et quinquaginta duo [[carmen|carmina]] numero uno in variis terris habuit. Carmina [[Hispanice]], [[Anglice]], [[Italiane]], [[Lusitane]], [[Theodisce]], Valentine, et [[Iaponice]] cecinit.<ref>[https://premioslatino.es/camilo-sesto-hubiera-sido-premio-latino-de-oro-a-la-trayectoria/ Res.]</ref> Eius hereditas musica diffusa est gratias innumeris versionibus a musicis variis linguis et generibus peractis. ==Museum Camilo Sesto (2026)== In testamento suo, omnia bona sua personalia et praemia ad museum creandum legavit. Spatium duorum milium rerum continebit, et archivum erit ubi eius vita physice documentabitur. == Discographia == === Greges === * 1964: ''[[Los Dayson]]'' * 1966: ''[[Los Botines]]'' === Alba musica === * 1970: ''[[Llegará el verano/Sin dirección]]'' * 1971: ''[[Algo de mí]]'' * 1972: ''[[Sólo un hombre]]'' * 1973: ''[[Algo más (álbum de Camilo Sesto)|Algo más]]'' * 1974: ''[[Camilo (álbum)|Camilo]]'' * 1975: ''[[Amor libre (álbum)|Amor libre]]'' * 1975: ''[[Jesucristo Superstar (álbum de Camilo Sesto)|Jesucristo Superstar]]'' * 1976: ''[[Memorias (álbum de Camilo Sesto)|Memorias]]'' * 1976: ''[[Look in the eye]]'' * 1977: ''[[Rasgos (álbum de Camilo Sesto)|Rasgos]]'' * 1977: ''[[Entre amigos (álbum de Camilo Sesto)|Entre amigos]]'' * 1978: ''[[Sentimientos (álbum de Camilo Sesto)|Sentimientos]]'' * 1979: ''[[Horas de amor (álbum)|Horas de amor]]'' * 1980: ''[[Amaneciendo]]'' * 1981: ''[[Más y más (álbum de Camilo Sesto)|Más y más]]'' * 1982: ''[[Camilo (álbum en inglés)|Camilo]]'' (Anglice) * 1983: ''[[Con ganas]]'' * 1984: ''[[Amanecer/84]]'' * 1985: ''[[Tuyo (álbum de Camilo Sesto)|Tuyo]]'' * 1986: ''[[Agenda de baile]]'' * 1991: ''[[A voluntad del cielo]]'' * 1992: ''[[Huracán de amor]]'' * 1994: ''[[Amor sin vértigo]]'' * 2002: ''[[Alma (álbum de Camilo Sesto)|Alma]]'' * 2010: ''[[Todo de mí]]'' (In vivo Matriti) === Alba selecta === * 1982: ''[[Muy Personal (álbum de Camilo Sesto)|Muy Personal]]'' * 1997: ''[[Camilo Superstar]]'' * 2004: ''[[Camilo Sesto Nº 1]]'' * 2016: ''[[Camilo 70]]'' * 2018: ''[[Camilo Sinfónico]]'' * 2022: ''[[Camilo Forever]]'' * 2025: ''[[Camilo Love Sound Typhoon]]'' (In vivo Osacae '85) ==Notae== <references/> == Nexus externi == * [https://camilosestooficial.com/ Situs interreialis ei dicatus.] {{Lifetime|1946|2019|Sesto, Camillus}} [[Categoria:Cantores Hispaniae]] [[Categoria:Cantores musicae popularis]] [[Categoria:Compositores Hispaniae]] 8amf3zwtdqu7brzzq91m8hr3qc1v9c0 0 325687 3969351 3969350 2026-07-01T12:11:05Z IacobusAmor 1163 /* Locus */ +Nexus &c. 3969351 wikitext text/x-wiki {{Pagina polienda}} {{Vicificanda}} [[Fasciculus:Postcard of the North Facade.jpg|thumb|Facies [[septentrio]]nalis Castelli Posidonis.]] {{res|Castellum Posidonis}}{{FD ref}} ([[Francogallice]] ''Château de la Borde'' et ex anno [[2025]] ''Château Poséidon'') est [[castellum]] genere {{Creanda|en|Renaissance Revival architecture|Architectura Renascentiae Refectae|Renascentiae Refectae}} [[saeculum 19| saeculo undevicensimo]] conditum et in [[commune]] {{Creanda|en|Val-Fouzon|Valles Fusontis|Vallis Fusontis}}{{FD ref}} situm, in praefectura [[Inger (praefectura Franciae)|Ingeris]] [[regio]]nis [[Centrum et Vallis Ligeris|Centri et Vallis Ligeris]]. Quod [[aedificium]] est proprietas privata. == Locus == Castellum situm est ''La Borde'' in pristino commune {{Creanda|en|Varennes-sur-Fouzon|Varennarum apud Fusontem}}{{dubsig}}, nuper intra Vallem Fusontis novum commune delegatum, in [[Canto]]ne Sancti Christophori in Bazella praefectura Indrae. Praedium situm est in fine longi aditus, qui a compitu viae RD4 versus Chabris devertitur. Paulo infra, ex altera viae parte, iacet [[lactarium]] Varennense. == Historia == === Origines === Castellum aedificatum est inter 1860 et 1865, secundum descriptiones ab Alfredo Dauvergne [[architectus|architecto]] factas<ref>[https://france3-regions. franceinfo.fr/centre-val-de-loire/loiret/orleans/centre-Val-de-Loire-5-chateaux-en-ruine-sauves-par-un-travail-de-restauration-acharne-3296277.html Centre-Val de Loire: 5 ruined castles saved by relentless restoration work], 29 Martii 2026.</ref> per Secundum Imperium, tempore prosperitatis agrariae et industrialis in pago Indrensi, qui [[ferrovia]] ex anno 1847 serviebatur. Aedificatio demolitionem villae munitae secuta est, cuius turris solitaria paucis passibus ante aedificium hodiernum manet. Plerique alii partes huius villae evanuerunt. Rudera ex demolitu huius aedificii primi adhibita sunt ad fundamenta et basim novi castri. === Familia Boullet === Ludovicus Gustavus Boullet ([[Valençay]], (7 August 1814 –date 3 March 1867) <ref>Pater eius, Ludovicus Augustus Boullet, in tabulis publicis relatus est ut vectigal collector et mercator.</ref> et uxor eius Gabrielle Picot d'Agard (1826–1905) Castellum de Laborde aedificari curaverunt et primi in eo habitaverunt. Fuit ex familia agricolarum et mercatorum<ref>In nuptiis eius testes erant: pro eo, Iulius Boullet, avunculus eius et agricola, et Antonius Martin, consobrinus eius et notarius; pro uxore eius, Antonius Picot, praefectus sanitatis publicae et consobrinus eius, et Franciscus Desfosses, notarius et consobrinus eius.</ref>. Coniuges tres liberos habuerunt: Henricum Augustinum Ludovicum Boullet (1847–1907)<ref>Hic Ludovicus Boullet socius Societatis Agricolarum Galliae anno MDCCCXC fuit, habitans in 'Château Neuf' in Graves ([[Léognan]]) et in 'Château de la Borde-Varennes' [https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bd6t5844723p/f1013.image.r=boullet Online], {{p.|1007}}, ''Gallica''.</ref>, Gabrielle Boullet (1851–1923) et Gustave Boullet (1863–1884). Ludovicus Boullet praedium Laborde a matre mortua hereditate accepit; uxorem duxit Leoniam Mariam Ludovicam Conilh de Beyssac (1858–1934), et tres liberos habuerunt: Martam Paillet-Boullet (1886–1963), Petrus Boullet (1889–1956) et Eugenius Boullet (1890–1940)<ref>Vidua Ludovici Boullet et tres eius liberi in indice 'Tout Sud-Ouest' anni MCMXI referuntur [https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k96264929/f277.image.r=boullet Online], {{p.|163}}.</ref>. == Series Dominorum == Anno MCMXXV, castellum a familia Boullet venditum est Iacobo Borel (nato Fort-de-France anno MDCCCLX, mortuo Lutetiae anno MCMXLV), qui in commercio rumi Martiniquensis divitias fecerat. Videtur eum castrum filio suo, Marie Joseph Jacques Borel (Pointe-à-Pitre 1896 – Lutetia 1970), qui, postquam Iohannam Agoin in matrimonium duxit, ibi habitare coepit, emisse; eorum filius, Jacques Marie Lionel Borel (Varennes-sur-Fouzon, 1927 – Jouy 2011), ibi natus est. Inter duas bellas mundanas, castellum adhibitum esse videtur pro sede lactariae et caseificii interretiali "Laiterie de Varennes" praebita affirmat: 'Post Primum Bellum Mundanum, Ludovicus Trougnou caseum "Je suis de France" produxit et Castellum de la Borde a comitissa Anglica emit. Ibi lactarium suum casearium instituit.' Imago Castelli de la Borde in operculis capsarum Coulommiers apparet Historia interretialis loci caseificii. Villa a Petro Boullet et uxore eius et consobrina, Maria Aemilia Margarita Conilh de Beyssac (1885–1973), occupata est<ref>Maria Aemilia Margarita Conilh de Beyssac neptis erat Mariae Ludovicae Conilh et soror Ioannis Iacobi Conilh de Beyssac (1890–1918).</ref>. Petrus et Margarita in castrum inter annos MCMXV et MCMXXV commigraverunt<ref>Census anni MCMXXVI ad relationem XII, 'castrum de la Borde', aperte 'Nullos' declarat. [https://www.geneanet.org/registres/view/1217485/16 Online].</ref>, ubi familiam constituerunt<ref>Tres filiae, quarum natu maximae—geminae Solange (1918–2010) et Geneviève (1918–2018)—in Caudéran natae sunt. Minimus, Franciscus Boullet (1925–1981), natus in [[Issac]], Mariam-Franciscam Le Goüais (1934–2022), filiam Yves Le Goüais (1902–1962) et Maria de Dieuleveult (1911–1997). </ref>Filius eorum natu maximus, Ludovicus Boullet (1916–1997), qui postea sacerdos factus est, et filia natu minima, Iacquelina (1919–1976), in castello nati sunt. A tempore incerto usque ad annum MCMXLIX, castellum fuit dominium Eliae Granat (1889–1969), qui in ''École supérieure d'électricité'' eruditus erat, machinator et inventor, qui ob egregia merita sua ad gradum Commendatoris Legionis Honoris anno MCMLVII promotus est<ref name="Léonore-169429">[https://www.leonore.archives-nationales.culture.gouv.fr/ui/notice/169429# ex Tabulario Léonore, fasciculus 169429.</ref>. Ad honorem eius, communitas Varennes-sur-Fouzon unam ex viis suis principalibus (via comitatuum D4) nomine eius appellavit, et Granat civis honorarius anno MCMLII creatus est<ref name="Léonore-169429" />. Castrum postea factum est proprietatem "Cooperativae Agricolae et Pecuariae Beriacae", quae in inseminatio artificialis boum praecipue incumbebat. Administratio in castrum commigravit, dum exedra laboratorium continebat quod semen a tauris, in horreis custoditis, colligebat. Post paucos annos, negotia retardata sunt et tandem cessaverunt. Anno MCMLXXX, praedium a quodam Germano emptum est, qui ibi sumptuose vivebat, clientes suos spolians. Postquam decoctus nuntiatus est, iudicia curaverunt ut praedium quinque annis post in publico auctionem venderetur. Una ex victimis Castellum de la Borde acquisivit et frustra consilium cepit ut id in deversorium converteret. In 1989-1990 societas publica per tabulas limitata cum consilio administrationis et consilio inspectorio condita est, nomine 'Château de la Borde Golf and Country Club'. Socii etiam agros vicinos acquisiverunt, quibus possessione 200 ha<ref>Societas, capitali actionum {{currency|250000|FRF}}, ex Registro Societatum die 15 Novembris 2012 deleta est. [https://www.pappers.fr/entreprise/chateau-de-la-borde-golf-et-country-club-401687843].</ref>. Consilia de deversorio luxurioso exploraverunt, quod plus quam quingentis hospitibus receptaculum et campum pilamallei duodeviginti foraminum praebiturum erat. Haec consilia irrita evaserunt, quia pecuniam necessariam comparare non potuerunt. Animo fracti, domini consilium deseruerunt et praedium vendere conati sunt. Quam ob rem, castrum per circiter quadraginta annos desertum mansit. Hoc tempore, aedificium in ruinam venit et supellectilem (camini, opera ferrea, candelabra) subrepta sunt. Nihilominus, castellum satis bene munitum manebat, propter systema signorum et vigilantiam vicini attenti. Castrum anno MMXXV a duobus Quebecensibus emptum est<ref>{{Nexus interretialis|lingua=fr|auctor=Jean-Philippe Elme & Cécile Mette|titulus=Video. "Somnium quoddam verum fit": Duo Quebecenses ex Canada discedunt ut novam vitam castello quadraginta annos deserto restituant|url=https://france3-regions. franceinfo.fr/centre-val-de-loire/indre/video-un-reve-devient-realite-deux-quebecois-quittent-le-canada-pour-redonner-vie-a-un-chateau-abandonne-depuis-40-ans -3202739.html|format=html|site=franceinfo.fr|date=17 August 2025|accessed=29 March 2026}}.</ref>. Progressus in renovatione praedii in canali eius proprio YouTube spectari potest<ref>{ {Nexus interretialis |lingua=fr-FR |titulus=Château Poséidon |url=https://www.youtube.com/channel/UCHNqQGGz8U320jXRNbKC_Pw<nowiki> |situs=YouTube |accessum die=29 Martii 2026}}.</nowiki></ref>. == Descriptio == Aedificium constat ex parte media et imponenti, quattuor turribus symmetricis cincta. Frontis principalis pars prominens est, turribus angularibus speculatoribus ornata. Haec facies divite ornatur modulis stringarum, pilastris, capitibus, et cornicibus magnificis in summo. Solarium fenestris tecti ad modum Renascentiae illuminatur <ref>Du Pouget|1999|p=25 </ref>. Sectio media et ampla per quinque tabulata patet: * cellaria, quae culinas veteres et systema calefactionis continent; * tabulatum nobile cum conclavibus sollemnibus et diaetis; * primum tabulatum, cum parva capella, necnon compluribus cubiculis cum balneis annexis; * secundum tabulatum, cum cubiculis sub tecto ministris destinatis; * solaria cum compagibus tecti ligneis. Complura cubicula fenestris vitreis coloratis ornantur, a magistro vitrario Iuliano-Leopoldo Lobin (1814–1864) vel a filio eius Luciano-Leopoldo Lobin (1837–1892) factis. Praeterea servata sunt ianua principalis, scaenae monumentalis, tabulata et ianuæ ligneae, laquearia sculpta et pavimenta lignea in multis conclavibus, picturae in parietibus conclavis venatorii, mensae focales in tabulato superiore, pavimenta lignea et tessellata, scala ministrorum, atque structurae tecti. Facies et tecta plerumque in bono statu manserunt. Arcēnum ab exploratoribus urbanis nomine {{Citation|Poseidon}} appellatur, ex sculptura quae scalam aedificii mediam ornât<ref name="Le Monde">{{Web link|url=https://www.lemonde.fr/m-perso/article/2026/01/31/ sane-insani-sumus-ut-credamus-nos-hoc-provocamentum-partim-partim-superare- posse-neo-castellani-sunt-ingeniosi-et-domini-renovationis_6664836_4497916. html|title=Castellum emere, id ipse reficere, et ibi inter ruinas habitare: 'Neochâtelains', artifices sollertiae|date=31 Ianuarii 2026|author=Catharina Rollot|accessed=2 Martii 2026|site=[[Le Monde|lemonde.fr]]}}.</ref>. Novi incolae hoc nomen sibi adsumpserunt ut se ab aliis decem circiter castellis et aedificiis commercialibus Gallicis nomine Laborde gerentibus distinguerent <ref>Verin|2025</ref>. Inceptum restitutionis comprehendit, praeter castellum, donjonem veteris castelli, domum custodis (anno MCMLX aedificatam), portam aditus et murum finis praedii, hortos et silvam 15 hectare <ref> "Le Monde" </ref> amplam, domum dirutam in silva sitam, et vestigia archaeologica. == Restauratio == Villa mense Iulio MMXXV empta est a coniugibus Canadensibus, ambo anno MCMXC natis: Thomas Garneau-Bertrand, assecuratore, et Damiano Verhaegen, negotiatore rerum luxuriosarum 'vintage' et accessoriorum<ref> "Le Monde" </ref>. In aedem die Julius 2025 commigrantes, propositum est eis castellum ad pristinum splendorem restituere et id domicilium suum facere. In animo habent tabulato principali ad eventus, cubiculis autem superioribus ad hospitium periegeticum uti. Sibi tempus quinque ad decem annorum statuerunt ad omnem somnii sui partem perficiendam.. Annis 2025 et 2026 domum custodes penitus refecerunt, ut eam sibi pro habitatione ad tempus facerent, iuxta castellum quod reficiebatur. == Bibliographia == * « <small> [archive]</small> », ''Archives départementales de l'Indre'', 2024-2025. * Marc du Pouget et Association Promotion Patrimoine, , Chauray-Niort, Éditions Patrimoines et médias, 1999, 414 <abbr>p.</abbr> <small>(<nowiki>ISBN 2-910137-32-5</nowiki>, présentation en ligne [archive])</small>. * Flore Mabilleau, «  », ''La Nouvelle République'',‎ 12 mai 2024 <small>(lire en ligne [archive] )</small>. * Martine Roy, «  », ''La Nouvelle République'',‎ 20 juillet 2025 <small>(lire en ligne [archive] )</small>. * Cécile Verin, «  », ''Ouest-France'',‎ 30 juillet 2025 <small>(lire en ligne [archive])</small>. * Maude Larin-Kieran, «  », ''TVA Nouvelles'',‎ 18 juillet 2025 <small>(lire en ligne [archive])</small>. * Christian Panvert, «  », ''Le Parisien'',‎ 22 octobre 2025 <small>(lire en ligne [archive] , consulté le 24 octobre 2025)</small>. * A vicinis salutata, coniuges Canadenses castellum derelictum in Indra reficiunt. https://www.leparisien.fr/indre-36/adoube-par-les-villageois-un-couple-de-canadiens-restaure-un-chateau-abandonne-dans-lindre<nowiki> -22-10-2025-IBOZ4Z7FBRGPJD2K4NQ5BDMIZU.php|author = Christian Panvert|access url=paywall}}.</nowiki> === Notae === <references /> == Nexus externi == {{Fontes geographici}} [[Categoria:Aedificia Franciae]] [[Categoria:Castella]] [[Categoria:Confecta saeculo 19]] [[Categoria:Inger (praefectura Franciae)]] atnnkghxsxg7r68hvgq9jm8cf5rac3a 3969486 3969351 2026-07-02T06:50:44Z Andries Van den Abeele 19499 3969486 wikitext text/x-wiki {{Pagina polienda}} {{Vicificanda}} [[Fasciculus:Postcard of the North Facade.jpg|thumb|Facies [[septentrio]]nalis Castelli Posidonis.]] {{res|Castellum Posidonis}}{{FD ref}} ([[Francogallice]] ''Château de la Borde'' et ex anno [[2025]] ''Château Poséidon'') est [[castellum]] genere Architectura Renascentiae Refectae [[saeculum 19| saeculo undevicensimo]] conditum et in [[commune]] Vallis Fusontis situm, in praefectura [[Inger (praefectura Franciae)|Ingeris]] [[regio]]nis [[Centrum et Vallis Ligeris|Centri et Vallis Ligeris]]. Quod [[aedificium]] est proprietas privata. == Locus == Castellum situm est ''La Borde'' in pristino commune {{Creanda|en|Varennes-sur-Fouzon|Varennarum apud Fusontem}}{{dubsig}}, nuper intra Vallem Fusontis novum commune delegatum, in [[Canto]]ne Sancti Christophori in Bazella praefectura Indrae. Praedium situm est in fine longi aditus, qui a compitu viae RD4 versus Chabris devertitur. Paulo infra, ex altera viae parte, iacet [[lactarium]] Varennense. == Historia == === Origines === Castellum aedificatum est inter 1860 et 1865, secundum descriptiones ab Alfredo Dauvergne [[architectus|architecto]] factas<ref>[https://france3-regions. franceinfo.fr/centre-val-de-loire/loiret/orleans/centre-Val-de-Loire-5-chateaux-en-ruine-sauves-par-un-travail-de-restauration-acharne-3296277.html Centre-Val de Loire: 5 ruined castles saved by relentless restoration work], 29 Martii 2026.</ref> per Secundum Imperium, tempore prosperitatis agrariae et industrialis in pago Indrensi, qui [[ferrovia]] ex anno 1847 serviebatur. Aedificatio demolitionem villae munitae secuta est, cuius turris solitaria paucis passibus ante aedificium hodiernum manet. Plerique alii partes huius villae evanuerunt. Rudera ex demolitu huius aedificii primi adhibita sunt ad fundamenta et basim novi castri. === Familia Boullet === Ludovicus Gustavus Boullet ([[Valençay]], (7 August 1814 –date 3 March 1867) <ref>Pater eius, Ludovicus Augustus Boullet, in tabulis publicis relatus est ut vectigal collector et mercator.</ref> et uxor eius Gabrielle Picot d'Agard (1826–1905) Castellum de Laborde aedificari curaverunt et primi in eo habitaverunt. Fuit ex familia agricolarum et mercatorum<ref>In nuptiis eius testes erant: pro eo, Iulius Boullet, avunculus eius et agricola, et Antonius Martin, consobrinus eius et notarius; pro uxore eius, Antonius Picot, praefectus sanitatis publicae et consobrinus eius, et Franciscus Desfosses, notarius et consobrinus eius.</ref>. Coniuges tres liberos habuerunt: Henricum Augustinum Ludovicum Boullet (1847–1907)<ref>Hic Ludovicus Boullet socius Societatis Agricolarum Galliae anno MDCCCXC fuit, habitans in 'Château Neuf' in Graves ([[Léognan]]) et in 'Château de la Borde-Varennes' [https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bd6t5844723p/f1013.image.r=boullet Online], {{p.|1007}}, ''Gallica''.</ref>, Gabrielle Boullet (1851–1923) et Gustave Boullet (1863–1884). Ludovicus Boullet praedium Laborde a matre mortua hereditate accepit; uxorem duxit Leoniam Mariam Ludovicam Conilh de Beyssac (1858–1934), et tres liberos habuerunt: Martam Paillet-Boullet (1886–1963), Petrus Boullet (1889–1956) et Eugenius Boullet (1890–1940)<ref>Vidua Ludovici Boullet et tres eius liberi in indice 'Tout Sud-Ouest' anni MCMXI referuntur [https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k96264929/f277.image.r=boullet Online], {{p.|163}}.</ref>. == Series Dominorum == Anno MCMXXV, castellum a familia Boullet venditum est Iacobo Borel (nato Fort-de-France anno MDCCCLX, mortuo Lutetiae anno MCMXLV), qui in commercio rumi Martiniquensis divitias fecerat. Videtur eum castrum filio suo, Marie Joseph Jacques Borel (Pointe-à-Pitre 1896 – Lutetia 1970), qui, postquam Iohannam Agoin in matrimonium duxit, ibi habitare coepit, emisse; eorum filius, Jacques Marie Lionel Borel (Varennes-sur-Fouzon, 1927 – Jouy 2011), ibi natus est. Inter duas bellas mundanas, castellum adhibitum esse videtur pro sede lactariae et caseificii interretiali "Laiterie de Varennes" praebita affirmat: 'Post Primum Bellum Mundanum, Ludovicus Trougnou caseum "Je suis de France" produxit et Castellum de la Borde a comitissa Anglica emit. Ibi lactarium suum casearium instituit.' Imago Castelli de la Borde in operculis capsarum Coulommiers apparet Historia interretialis loci caseificii. Villa a Petro Boullet et uxore eius et consobrina, Maria Aemilia Margarita Conilh de Beyssac (1885–1973), occupata est<ref>Maria Aemilia Margarita Conilh de Beyssac neptis erat Mariae Ludovicae Conilh et soror Ioannis Iacobi Conilh de Beyssac (1890–1918).</ref>. Petrus et Margarita in castrum inter annos MCMXV et MCMXXV commigraverunt<ref>Census anni MCMXXVI ad relationem XII, 'castrum de la Borde', aperte 'Nullos' declarat. [https://www.geneanet.org/registres/view/1217485/16 Online].</ref>, ubi familiam constituerunt<ref>Tres filiae, quarum natu maximae—geminae Solange (1918–2010) et Geneviève (1918–2018)—in Caudéran natae sunt. Minimus, Franciscus Boullet (1925–1981), natus in [[Issac]], Mariam-Franciscam Le Goüais (1934–2022), filiam Yves Le Goüais (1902–1962) et Maria de Dieuleveult (1911–1997). </ref>Filius eorum natu maximus, Ludovicus Boullet (1916–1997), qui postea sacerdos factus est, et filia natu minima, Iacquelina (1919–1976), in castello nati sunt. A tempore incerto usque ad annum MCMXLIX, castellum fuit dominium Eliae Granat (1889–1969), qui in ''École supérieure d'électricité'' eruditus erat, machinator et inventor, qui ob egregia merita sua ad gradum Commendatoris Legionis Honoris anno MCMLVII promotus est<ref name="Léonore-169429">[https://www.leonore.archives-nationales.culture.gouv.fr/ui/notice/169429# ex Tabulario Léonore, fasciculus 169429.</ref>. Ad honorem eius, communitas Varennes-sur-Fouzon unam ex viis suis principalibus (via comitatuum D4) nomine eius appellavit, et Granat civis honorarius anno MCMLII creatus est<ref name="Léonore-169429" />. Castrum postea factum est proprietatem "Cooperativae Agricolae et Pecuariae Beriacae", quae in inseminatio artificialis boum praecipue incumbebat. Administratio in castrum commigravit, dum exedra laboratorium continebat quod semen a tauris, in horreis custoditis, colligebat. Post paucos annos, negotia retardata sunt et tandem cessaverunt. Anno MCMLXXX, praedium a quodam Germano emptum est, qui ibi sumptuose vivebat, clientes suos spolians. Postquam decoctus nuntiatus est, iudicia curaverunt ut praedium quinque annis post in publico auctionem venderetur. Una ex victimis Castellum de la Borde acquisivit et frustra consilium cepit ut id in deversorium converteret. In 1989-1990 societas publica per tabulas limitata cum consilio administrationis et consilio inspectorio condita est, nomine 'Château de la Borde Golf and Country Club'. Socii etiam agros vicinos acquisiverunt, quibus possessione 200 ha<ref>Societas, capitali actionum {{currency|250000|FRF}}, ex Registro Societatum die 15 Novembris 2012 deleta est. [https://www.pappers.fr/entreprise/chateau-de-la-borde-golf-et-country-club-401687843].</ref>. Consilia de deversorio luxurioso exploraverunt, quod plus quam quingentis hospitibus receptaculum et campum pilamallei duodeviginti foraminum praebiturum erat. Haec consilia irrita evaserunt, quia pecuniam necessariam comparare non potuerunt. Animo fracti, domini consilium deseruerunt et praedium vendere conati sunt. Quam ob rem, castrum per circiter quadraginta annos desertum mansit. Hoc tempore, aedificium in ruinam venit et supellectilem (camini, opera ferrea, candelabra) subrepta sunt. Nihilominus, castellum satis bene munitum manebat, propter systema signorum et vigilantiam vicini attenti. Castrum anno MMXXV a duobus Quebecensibus emptum est<ref>{{Nexus interretialis|lingua=fr|auctor=Jean-Philippe Elme & Cécile Mette|titulus=Video. "Somnium quoddam verum fit": Duo Quebecenses ex Canada discedunt ut novam vitam castello quadraginta annos deserto restituant|url=https://france3-regions. franceinfo.fr/centre-val-de-loire/indre/video-un-reve-devient-realite-deux-quebecois-quittent-le-canada-pour-redonner-vie-a-un-chateau-abandonne-depuis-40-ans -3202739.html|format=html|site=franceinfo.fr|date=17 August 2025|accessed=29 March 2026}}.</ref>. Progressus in renovatione praedii in canali eius proprio YouTube spectari potest<ref>{ {Nexus interretialis |lingua=fr-FR |titulus=Château Poséidon |url=https://www.youtube.com/channel/UCHNqQGGz8U320jXRNbKC_Pw<nowiki> |situs=YouTube |accessum die=29 Martii 2026}}.</nowiki></ref>. == Descriptio == Aedificium constat ex parte media et imponenti, quattuor turribus symmetricis cincta. Frontis principalis pars prominens est, turribus angularibus speculatoribus ornata. Haec facies divite ornatur modulis stringarum, pilastris, capitibus, et cornicibus magnificis in summo. Solarium fenestris tecti ad modum Renascentiae illuminatur <ref>Du Pouget|1999|p=25 </ref>. Sectio media et ampla per quinque tabulata patet: * cellaria, quae culinas veteres et systema calefactionis continent; * tabulatum nobile cum conclavibus sollemnibus et diaetis; * primum tabulatum, cum parva capella, necnon compluribus cubiculis cum balneis annexis; * secundum tabulatum, cum cubiculis sub tecto ministris destinatis; * solaria cum compagibus tecti ligneis. Complura cubicula fenestris vitreis coloratis ornantur, a magistro vitrario Iuliano-Leopoldo Lobin (1814–1864) vel a filio eius Luciano-Leopoldo Lobin (1837–1892) factis. Praeterea servata sunt ianua principalis, scaenae monumentalis, tabulata et ianuæ ligneae, laquearia sculpta et pavimenta lignea in multis conclavibus, picturae in parietibus conclavis venatorii, mensae focales in tabulato superiore, pavimenta lignea et tessellata, scala ministrorum, atque structurae tecti. Facies et tecta plerumque in bono statu manserunt. Arcēnum ab exploratoribus urbanis nomine {{Citation|Poseidon}} appellatur, ex sculptura quae scalam aedificii mediam ornât<ref name="Le Monde">{{Web link|url=https://www.lemonde.fr/m-perso/article/2026/01/31/ sane-insani-sumus-ut-credamus-nos-hoc-provocamentum-partim-partim-superare- posse-neo-castellani-sunt-ingeniosi-et-domini-renovationis_6664836_4497916. html|title=Castellum emere, id ipse reficere, et ibi inter ruinas habitare: 'Neochâtelains', artifices sollertiae|date=31 Ianuarii 2026|author=Catharina Rollot|accessed=2 Martii 2026|site=[[Le Monde|lemonde.fr]]}}.</ref>. Novi incolae hoc nomen sibi adsumpserunt ut se ab aliis decem circiter castellis et aedificiis commercialibus Gallicis nomine Laborde gerentibus distinguerent <ref>Verin|2025</ref>. Inceptum restitutionis comprehendit, praeter castellum, donjonem veteris castelli, domum custodis (anno MCMLX aedificatam), portam aditus et murum finis praedii, hortos et silvam 15 hectare <ref> "Le Monde" </ref> amplam, domum dirutam in silva sitam, et vestigia archaeologica. == Restauratio == Villa mense Iulio MMXXV empta est a coniugibus Canadensibus, ambo anno MCMXC natis: Thomas Garneau-Bertrand, assecuratore, et Damiano Verhaegen, negotiatore rerum luxuriosarum 'vintage' et accessoriorum<ref> "Le Monde" </ref>. In aedem die Julius 2025 commigrantes, propositum est eis castellum ad pristinum splendorem restituere et id domicilium suum facere. In animo habent tabulato principali ad eventus, cubiculis autem superioribus ad hospitium periegeticum uti. Sibi tempus quinque ad decem annorum statuerunt ad omnem somnii sui partem perficiendam.. Annis 2025 et 2026 domum custodes penitus refecerunt, ut eam sibi pro habitatione ad tempus facerent, iuxta castellum quod reficiebatur. == Bibliographia == * « <small> [archive]</small> », ''Archives départementales de l'Indre'', 2024-2025. * Marc du Pouget et Association Promotion Patrimoine, , Chauray-Niort, Éditions Patrimoines et médias, 1999, 414 <abbr>p.</abbr> <small>(<nowiki>ISBN 2-910137-32-5</nowiki>, présentation en ligne [archive])</small>. * Flore Mabilleau, «  », ''La Nouvelle République'',‎ 12 mai 2024 <small>(lire en ligne [archive] )</small>. * Martine Roy, «  », ''La Nouvelle République'',‎ 20 juillet 2025 <small>(lire en ligne [archive] )</small>. * Cécile Verin, «  », ''Ouest-France'',‎ 30 juillet 2025 <small>(lire en ligne [archive])</small>. * Maude Larin-Kieran, «  », ''TVA Nouvelles'',‎ 18 juillet 2025 <small>(lire en ligne [archive])</small>. * Christian Panvert, «  », ''Le Parisien'',‎ 22 octobre 2025 <small>(lire en ligne [archive] , consulté le 24 octobre 2025)</small>. * A vicinis salutata, coniuges Canadenses castellum derelictum in Indra reficiunt. https://www.leparisien.fr/indre-36/adoube-par-les-villageois-un-couple-de-canadiens-restaure-un-chateau-abandonne-dans-lindre<nowiki> -22-10-2025-IBOZ4Z7FBRGPJD2K4NQ5BDMIZU.php|author = Christian Panvert|access url=paywall}}.</nowiki> === Notae === <references /> == Nexus externi == {{Fontes geographici}} [[Categoria:Aedificia Franciae]] [[Categoria:Castella]] [[Categoria:Confecta saeculo 19]] [[Categoria:Inger (praefectura Franciae)]] o7r6t1isiclgix614hdvw7n1zi7p9ib 3969526 3969486 2026-07-02T11:35:37Z IacobusAmor 1163 Mos vicipaedianus 3969526 wikitext text/x-wiki {{Pagina polienda}} {{Vicificanda}} [[Fasciculus:Postcard of the North Facade.jpg|thumb|Facies [[septentrio]]nalis Castelli Posidonis.]] {{res|Castellum Posidonis}}{{FD ref}} ([[Francogallice]] ''Château de la Borde'' et ex anno [[2025]] ''Château Poséidon'') est [[castellum]] genere {{Creanda|en|Renaissance Revival architecture|Architectura Renascentiae Refectae|Renascentiae Refectae}} [[saeculum 19| saeculo undevicensimo]] conditum et in [[commune]] {{Creanda|en|Val-Fouzon|Valles Fusontis|Vallis Fusontis}}{{FD ref}} situm, in praefectura [[Inger (praefectura Franciae)|Ingeris]] [[regio]]nis [[Centrum et Vallis Ligeris|Centri et Vallis Ligeris]]. Quod [[aedificium]] est proprietas privata. == Locus == Castellum situm est ''La Borde'' in vico pristini communis {{Creanda|en|Varennes-sur-Fouzon|Varenna apud Fusontem|Varennae apud Fusontem}}, nuper intra Vallem Fusontis novum commune delegatum, in [[Canto]]ne Sancti Christophori in Bazella praefectura Indrae. Praedium situm est in fine longi aditus, qui a compitu viae RD4 versus [[Carobriva|Carobriva]]m devertitur. Paulo infra, ex altera viae parte, iacet [[lactarium]] Varennense. == Historia == === Origines === Castellum aedificatum est inter annos [[1860]] et [[1865]], secundum descriptiones ab Alfredo Dauvergne [[architectus|architecto]] factas<ref>[https://france3-regions. franceinfo.fr/centre-val-de-loire/loiret/orleans/centre-Val-de-Loire-5-chateaux-en-ruine-sauves-par-un-travail-de-restauration-acharne-3296277.html Centre-Val de Loire: 5 ruined castles saved by relentless restoration work], 29 Martii 2026.</ref> per [[Secundum Imperium Francicum|Secundum Imperium]], tempore prosperitatis agrariae et industrialis in pago Indrensi, qui [[ferrovia]] ex anno [[1847]] serviebatur. Aedificatio demolitionem villae munitae secuta est, cuius turris solitaria paucis passibus ante aedificium hodiernum manet. Plerique alii partes huius villae evanuerunt. Rudera ex demolitu huius aedificii primi adhibita sunt ad fundamenta et basim novi castri. === Familia Boullet === Ludovicus Gustavus Boullet ([[Valençay]], (7 August 1814 –date 3 March 1867) <ref>Pater eius, Ludovicus Augustus Boullet, in tabulis publicis relatus est ut vectigal collector et mercator.</ref> et uxor eius Gabrielle Picot d'Agard (1826–1905) Castellum de Laborde aedificari curaverunt et primi in eo habitaverunt. Fuit ex familia agricolarum et mercatorum<ref>In nuptiis eius testes erant: pro eo, Iulius Boullet, avunculus eius et agricola, et Antonius Martin, consobrinus eius et notarius; pro uxore eius, Antonius Picot, praefectus sanitatis publicae et consobrinus eius, et Franciscus Desfosses, notarius et consobrinus eius.</ref>. Coniuges tres liberos habuerunt: Henricum Augustinum Ludovicum Boullet (1847–1907)<ref>Hic Ludovicus Boullet socius Societatis Agricolarum Galliae anno MDCCCXC fuit, habitans in 'Château Neuf' in Graves ([[Léognan]]) et in 'Château de la Borde-Varennes' [https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bd6t5844723p/f1013.image.r=boullet Online], {{p.|1007}}, ''Gallica''.</ref>, Gabrielle Boullet (1851–1923) et Gustave Boullet (1863–1884). Ludovicus Boullet praedium Laborde a matre mortua hereditate accepit; uxorem duxit Leoniam Mariam Ludovicam Conilh de Beyssac (1858–1934), et tres liberos habuerunt: Martam Paillet-Boullet (1886–1963), Petrus Boullet (1889–1956) et Eugenius Boullet (1890–1940)<ref>Vidua Ludovici Boullet et tres eius liberi in indice 'Tout Sud-Ouest' anni MCMXI referuntur [https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k96264929/f277.image.r=boullet Online], {{p.|163}}.</ref>. == Series Dominorum == Anno MCMXXV, castellum a familia Boullet venditum est Iacobo Borel (nato Fort-de-France anno MDCCCLX, mortuo Lutetiae anno MCMXLV), qui in commercio rumi Martiniquensis divitias fecerat. Videtur eum castrum filio suo, Marie Joseph Jacques Borel (Pointe-à-Pitre 1896 – Lutetia 1970), qui, postquam Iohannam Agoin in matrimonium duxit, ibi habitare coepit, emisse; eorum filius, Jacques Marie Lionel Borel (Varennes-sur-Fouzon, 1927 – Jouy 2011), ibi natus est. Inter duas bellas mundanas, castellum adhibitum esse videtur pro sede lactariae et caseificii interretiali "Laiterie de Varennes" praebita affirmat: 'Post Primum Bellum Mundanum, Ludovicus Trougnou caseum "Je suis de France" produxit et Castellum de la Borde a comitissa Anglica emit. Ibi lactarium suum casearium instituit.' Imago Castelli de la Borde in operculis capsarum Coulommiers apparet Historia interretialis loci caseificii. Villa a Petro Boullet et uxore eius et consobrina, Maria Aemilia Margarita Conilh de Beyssac (1885–1973), occupata est<ref>Maria Aemilia Margarita Conilh de Beyssac neptis erat Mariae Ludovicae Conilh et soror Ioannis Iacobi Conilh de Beyssac (1890–1918).</ref>. Petrus et Margarita in castrum inter annos MCMXV et MCMXXV commigraverunt<ref>Census anni MCMXXVI ad relationem XII, 'castrum de la Borde', aperte 'Nullos' declarat. [https://www.geneanet.org/registres/view/1217485/16 Online].</ref>, ubi familiam constituerunt<ref>Tres filiae, quarum natu maximae—geminae Solange (1918–2010) et Geneviève (1918–2018)—in Caudéran natae sunt. Minimus, Franciscus Boullet (1925–1981), natus in [[Issac]], Mariam-Franciscam Le Goüais (1934–2022), filiam Yves Le Goüais (1902–1962) et Maria de Dieuleveult (1911–1997). </ref>Filius eorum natu maximus, Ludovicus Boullet (1916–1997), qui postea sacerdos factus est, et filia natu minima, Iacquelina (1919–1976), in castello nati sunt. A tempore incerto usque ad annum MCMXLIX, castellum fuit dominium Eliae Granat (1889–1969), qui in ''École supérieure d'électricité'' eruditus erat, machinator et inventor, qui ob egregia merita sua ad gradum Commendatoris Legionis Honoris anno MCMLVII promotus est<ref name="Léonore-169429">[https://www.leonore.archives-nationales.culture.gouv.fr/ui/notice/169429# ex Tabulario Léonore, fasciculus 169429.</ref>. Ad honorem eius, communitas Varennes-sur-Fouzon unam ex viis suis principalibus (via comitatuum D4) nomine eius appellavit, et Granat civis honorarius anno MCMLII creatus est<ref name="Léonore-169429" />. Castrum postea factum est proprietatem "Cooperativae Agricolae et Pecuariae Beriacae", quae in inseminatio artificialis boum praecipue incumbebat. Administratio in castrum commigravit, dum exedra laboratorium continebat quod semen a tauris, in horreis custoditis, colligebat. Post paucos annos, negotia retardata sunt et tandem cessaverunt. Anno MCMLXXX, praedium a quodam Germano emptum est, qui ibi sumptuose vivebat, clientes suos spolians. Postquam decoctus nuntiatus est, iudicia curaverunt ut praedium quinque annis post in publico auctionem venderetur. Una ex victimis Castellum de la Borde acquisivit et frustra consilium cepit ut id in deversorium converteret. In 1989-1990 societas publica per tabulas limitata cum consilio administrationis et consilio inspectorio condita est, nomine 'Château de la Borde Golf and Country Club'. Socii etiam agros vicinos acquisiverunt, quibus possessione 200 ha<ref>Societas, capitali actionum {{currency|250000|FRF}}, ex Registro Societatum die 15 Novembris 2012 deleta est. [https://www.pappers.fr/entreprise/chateau-de-la-borde-golf-et-country-club-401687843].</ref>. Consilia de deversorio luxurioso exploraverunt, quod plus quam quingentis hospitibus receptaculum et campum pilamallei duodeviginti foraminum praebiturum erat. Haec consilia irrita evaserunt, quia pecuniam necessariam comparare non potuerunt. Animo fracti, domini consilium deseruerunt et praedium vendere conati sunt. Quam ob rem, castrum per circiter quadraginta annos desertum mansit. Hoc tempore, aedificium in ruinam venit et supellectilem (camini, opera ferrea, candelabra) subrepta sunt. Nihilominus, castellum satis bene munitum manebat, propter systema signorum et vigilantiam vicini attenti. Castrum anno MMXXV a duobus Quebecensibus emptum est<ref>{{Nexus interretialis|lingua=fr|auctor=Jean-Philippe Elme & Cécile Mette|titulus=Video. "Somnium quoddam verum fit": Duo Quebecenses ex Canada discedunt ut novam vitam castello quadraginta annos deserto restituant|url=https://france3-regions. franceinfo.fr/centre-val-de-loire/indre/video-un-reve-devient-realite-deux-quebecois-quittent-le-canada-pour-redonner-vie-a-un-chateau-abandonne-depuis-40-ans -3202739.html|format=html|site=franceinfo.fr|date=17 August 2025|accessed=29 March 2026}}.</ref>. Progressus in renovatione praedii in canali eius proprio YouTube spectari potest<ref>{ {Nexus interretialis |lingua=fr-FR |titulus=Château Poséidon |url=https://www.youtube.com/channel/UCHNqQGGz8U320jXRNbKC_Pw<nowiki> |situs=YouTube |accessum die=29 Martii 2026}}.</nowiki></ref>. == Descriptio == Aedificium constat ex parte media et imponenti, quattuor turribus symmetricis cincta. Frontis principalis pars prominens est, turribus angularibus speculatoribus ornata. Haec facies divite ornatur modulis stringarum, pilastris, capitibus, et cornicibus magnificis in summo. Solarium fenestris tecti ad modum Renascentiae illuminatur <ref>Du Pouget|1999|p=25 </ref>. Sectio media et ampla per quinque tabulata patet: * cellaria, quae culinas veteres et systema calefactionis continent; * tabulatum nobile cum conclavibus sollemnibus et diaetis; * primum tabulatum, cum parva capella, necnon compluribus cubiculis cum balneis annexis; * secundum tabulatum, cum cubiculis sub tecto ministris destinatis; * solaria cum compagibus tecti ligneis. Complura cubicula fenestris vitreis coloratis ornantur, a magistro vitrario Iuliano-Leopoldo Lobin (1814–1864) vel a filio eius Luciano-Leopoldo Lobin (1837–1892) factis. Praeterea servata sunt ianua principalis, scaenae monumentalis, tabulata et ianuæ ligneae, laquearia sculpta et pavimenta lignea in multis conclavibus, picturae in parietibus conclavis venatorii, mensae focales in tabulato superiore, pavimenta lignea et tessellata, scala ministrorum, atque structurae tecti. Facies et tecta plerumque in bono statu manserunt. Arcēnum ab exploratoribus urbanis nomine {{Citation|Poseidon}} appellatur, ex sculptura quae scalam aedificii mediam ornât<ref name="Le Monde">{{Web link|url=https://www.lemonde.fr/m-perso/article/2026/01/31/ sane-insani-sumus-ut-credamus-nos-hoc-provocamentum-partim-partim-superare- posse-neo-castellani-sunt-ingeniosi-et-domini-renovationis_6664836_4497916. html|title=Castellum emere, id ipse reficere, et ibi inter ruinas habitare: 'Neochâtelains', artifices sollertiae|date=31 Ianuarii 2026|author=Catharina Rollot|accessed=2 Martii 2026|site=[[Le Monde|lemonde.fr]]}}.</ref>. Novi incolae hoc nomen sibi adsumpserunt ut se ab aliis decem circiter castellis et aedificiis commercialibus Gallicis nomine Laborde gerentibus distinguerent <ref>Verin|2025</ref>. Inceptum restitutionis comprehendit, praeter castellum, donjonem veteris castelli, domum custodis (anno MCMLX aedificatam), portam aditus et murum finis praedii, hortos et silvam 15 hectare <ref> "Le Monde" </ref> amplam, domum dirutam in silva sitam, et vestigia archaeologica. == Restauratio == Villa mense Iulio MMXXV empta est a coniugibus Canadensibus, ambo anno MCMXC natis: Thomas Garneau-Bertrand, assecuratore, et Damiano Verhaegen, negotiatore rerum luxuriosarum 'vintage' et accessoriorum<ref> "Le Monde" </ref>. In aedem die Julius 2025 commigrantes, propositum est eis castellum ad pristinum splendorem restituere et id domicilium suum facere. In animo habent tabulato principali ad eventus, cubiculis autem superioribus ad hospitium periegeticum uti. Sibi tempus quinque ad decem annorum statuerunt ad omnem somnii sui partem perficiendam.. Annis 2025 et 2026 domum custodes penitus refecerunt, ut eam sibi pro habitatione ad tempus facerent, iuxta castellum quod reficiebatur. == Bibliographia == * « <small> [archive]</small> », ''Archives départementales de l'Indre'', 2024-2025. * Marc du Pouget et Association Promotion Patrimoine, , Chauray-Niort, Éditions Patrimoines et médias, 1999, 414 <abbr>p.</abbr> <small>(<nowiki>ISBN 2-910137-32-5</nowiki>, présentation en ligne [archive])</small>. * Flore Mabilleau, «  », ''La Nouvelle République'',‎ 12 mai 2024 <small>(lire en ligne [archive] )</small>. * Martine Roy, «  », ''La Nouvelle République'',‎ 20 juillet 2025 <small>(lire en ligne [archive] )</small>. * Cécile Verin, «  », ''Ouest-France'',‎ 30 juillet 2025 <small>(lire en ligne [archive])</small>. * Maude Larin-Kieran, «  », ''TVA Nouvelles'',‎ 18 juillet 2025 <small>(lire en ligne [archive])</small>. * Christian Panvert, «  », ''Le Parisien'',‎ 22 octobre 2025 <small>(lire en ligne [archive] , consulté le 24 octobre 2025)</small>. * A vicinis salutata, coniuges Canadenses castellum derelictum in Indra reficiunt. https://www.leparisien.fr/indre-36/adoube-par-les-villageois-un-couple-de-canadiens-restaure-un-chateau-abandonne-dans-lindre<nowiki> -22-10-2025-IBOZ4Z7FBRGPJD2K4NQ5BDMIZU.php|author = Christian Panvert|access url=paywall}}.</nowiki> === Notae === <references /> == Nexus externi == {{Fontes geographici}} [[Categoria:Aedificia Franciae]] [[Categoria:Castella]] [[Categoria:Confecta saeculo 19]] [[Categoria:Inger (praefectura Franciae)]] my21xumvtju0ilqg11wq6k90epahr6e 118 325741 3969496 3967282 2026-07-02T07:29:47Z Grufo 64423 Paginam feci redirectionem, quia commentatio nunc exsistit 3969496 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Spider-Man]] {{De hac redirectione|olim=3967242}} rju6g54ik1kr243iwwe8cl4wkbb7ypq 3969500 3969496 2026-07-02T07:36:56Z Grufo 64423 Experimentum 3969500 wikitext text/x-wiki x #REDIRECT [[Spider-Man]] {{De hac redirectione|olim=3967242}} r90257865dwatf5hek0zsoiu3r3ahsv 3969501 3969500 2026-07-02T07:37:15Z Grufo 64423 -Experimentum 3969501 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Spider-Man]] {{De hac redirectione|olim=3967242}} rju6g54ik1kr243iwwe8cl4wkbb7ypq 0 325845 3969503 3967245 2026-07-02T07:46:25Z Grufo 64423 Ubi potui correxi 3969503 wikitext text/x-wiki [[File:Spiderman.JPG|thumb|Spider-Man|right]] {{res|Spider-Man}} (Peter Parker) est [[persona]] et [[heros]] (vulgo [[superheros|superhero]]) a [[Stan Lee]] et [[Stephanus Ditko|Stephano Ditko]], apud societatem [[Marvel Comics]] dantibus, creatus. Petrus Parker magnas vires facultatesque acquirit postquam aranea radioactiva eum momordit. == Sententia == * “Unā cum magna valetudine magnum mandatum venit.” {{NexInt}} * [[Marvel Comics]] * [[Stan Lee]] * [[Stephanus Ditko]] == Nexus externi == * [https://www.screendaily.com/news/sony-shows-first-chunks-of-new-spider-man-and-resident-evil-films-at-cineeurope/5217931.article De Spider-Man ex ScreenDaily creatus a Stan Lee et Steve Ditko pro societate Marvel Comicis] * http://marvel.com [[Categoria:Superheroes]] 04mcqreg1r682o8gh35eherbciv77wj 3969504 3969503 2026-07-02T07:47:34Z Grufo 64423 +{{Pers-fict-stipula}} 3969504 wikitext text/x-wiki [[File:Spiderman.JPG|thumb|Spider-Man|right]] {{res|Spider-Man}} (Peter Parker) est [[persona]] et [[heros]] (vulgo [[superheros|superhero]]) a [[Stan Lee]] et [[Stephanus Ditko|Stephano Ditko]], apud societatem [[Marvel Comics]] dantibus, creatus. Petrus Parker magnas vires facultatesque acquirit postquam aranea radioactiva eum momordit. == Sententia == * “Unā cum magna valetudine magnum mandatum venit.” {{NexInt}} * [[Marvel Comics]] * [[Stan Lee]] * [[Stephanus Ditko]] == Nexus externi == * [https://www.screendaily.com/news/sony-shows-first-chunks-of-new-spider-man-and-resident-evil-films-at-cineeurope/5217931.article De Spider-Man ex ScreenDaily creatus a Stan Lee et Steve Ditko pro societate Marvel Comicis] * http://marvel.com [[Categoria:Superheroes]] {{Pers-fict-stipula}} ix6tn5d0i3p8ebqt0iv1d76717uzanr 3969505 3969504 2026-07-02T07:48:10Z Grufo 64423 3969505 wikitext text/x-wiki [[File:Spiderman.JPG|thumb|Spider-Man|right]] {{res|Spider-Man}} (Peter Parker) est [[persona]] et [[heros]] (vulgo [[superheros|superhero]]) a [[Stan Lee]] et [[Stephanus Ditko|Stephano Ditko]], apud societatem [[Marvel Comics]] dantibus, creatus. Petrus Parker magnas vires facultatesque acquisivit postquam aranea radioactiva eum momordit. == Sententia == * “Unā cum magna valetudine magnum mandatum venit.” {{NexInt}} * [[Marvel Comics]] * [[Stan Lee]] * [[Stephanus Ditko]] == Nexus externi == * [https://www.screendaily.com/news/sony-shows-first-chunks-of-new-spider-man-and-resident-evil-films-at-cineeurope/5217931.article De Spider-Man ex ScreenDaily creatus a Stan Lee et Steve Ditko pro societate Marvel Comicis] * http://marvel.com [[Categoria:Superheroes]] {{Pers-fict-stipula}} ey4u8s4rmj12gl0ajgmdfal71gkacgw 3969506 3969505 2026-07-02T07:49:07Z Grufo 64423 3969506 wikitext text/x-wiki [[File:Spiderman.JPG|thumb|Spider-Man|right]] {{res|Spider-Man}} (Peter Parker) est [[persona]] et [[heros]] (vulgo [[superheros|superhero]]) a [[Stan Lee]] et [[Stephanus Ditko|Stephano Ditko]], apud societatem [[Marvel Comics]] dantibus, creatus. Petrus Parker magnas vires facultatesque acquisivit postquam [[araneae|aranea]] [[radiactivitas|radiactiva]] eum momordit. == Sententia == * “Unā cum magna valetudine magnum mandatum venit.” {{NexInt}} * [[Marvel Comics]] * [[Stan Lee]] * [[Stephanus Ditko]] == Nexus externi == * [https://www.screendaily.com/news/sony-shows-first-chunks-of-new-spider-man-and-resident-evil-films-at-cineeurope/5217931.article De Spider-Man ex ScreenDaily creatus a Stan Lee et Steve Ditko pro societate Marvel Comicis] * http://marvel.com [[Categoria:Superheroes]] {{Pers-fict-stipula}} 0b8pw7g5eep7c1j9bo3n2gw233g5y1l 3969508 3969506 2026-07-02T07:52:25Z Grufo 64423 3969508 wikitext text/x-wiki [[File:Spiderman.JPG|thumb|Spider-Man|right]] {{res|Spider-Man}} (Peter Parker) est [[persona]] et [[heros]] (vulgo [[superheros]]) a [[Stan Lee]] et [[Stephanus Ditko|Stephano Ditko]], apud societatem [[Marvel Comics]] dantibus, creatus. Petrus Parker magnas vires facultatesque acquisivit postquam [[araneae|aranea]] [[radiactivitas|radiactiva]] eum momordit. == Sententia == * “Unā cum magna valetudine magnum mandatum venit.” {{NexInt}} * [[Marvel Comics]] * [[Stan Lee]] * [[Stephanus Ditko]] == Nexus externi == * [https://www.screendaily.com/news/sony-shows-first-chunks-of-new-spider-man-and-resident-evil-films-at-cineeurope/5217931.article De Spider-Man ex ScreenDaily creatus a Stan Lee et Steve Ditko pro societate Marvel Comicis] * http://marvel.com [[Categoria:Superheroes]] {{Pers-fict-stipula}} ri93q8kvjpz8o98odc5ogl34v5gkvgp 828 325924 3969437 3968523 2026-07-02T00:20:51Z Grufo 64423 Paginam redintegravi 3969437 wikitext text/x-wiki [[File:Amplification-1294300.svg|thumb|The most important changes in [[Module:Params]] are recorded here.]] This is the [[:en:ChangeLog]] page of [[Module:Params]]. All major events in the evolution of the module are recorded here in reverse chronological order. To test the module's capabilities, please visit [[Module:Params/periclitationes|the dedicated testcases page]]. == 17th June 2026 == <div style="float: right; font-size: .75em;">{{#time:c|20260617223814}} ([[Special:Diff/3967693/3967695|diff]], [[Special:PermanentLink/3967695|permanent link]])</div> Changes: * Minor bugfix in <code>[[Module:Params#mixing_names_and_values|mixing_names_and_values]]</code> * Code review == 15th June 2026 == <div style="float: right; font-size: .75em;">{{#time:c|20260615085550}} ([[Special:Diff/3967688/3967693|diff]], [[Special:PermanentLink/3967693|permanent link]])</div> Changes: * (BREAKING CHANGE) The †&nbsp;<code>coins</code> function has been removed (commented out), because {{mwl|#switch}} already covers all the cases * Checks have been introduced to avoid possible repetitions of <code>[[Module:Params#sequential|sequential]]</code>, <code>[[Module:Params#non-sequential|non-sequential]]</code>, <code>[[Module:Params#all_sorted|all_sorted]]</code>, and <code>[[Module:Params#reassorted|reassorted]]</code> * One new modifier has been added to the module: <code>[[Module:Params#scoring|scoring]]</code> * Code review == 22nd April 2026 == <div style="float: right; font-size: .75em;">{{#time:c|20260422144528}} ([[Special:Diff/3967686/3967688|diff]], [[Special:PermanentLink/3967688|permanent link]])</div> Changes: * One new modifier has been added to the module: <code>[[Module:Params#evaluating|evaluating]]</code> == 19th March 2026 == <div style="float: right; font-size: .75em;">{{#time:c|20260319011643}} ([[Special:Diff/3967684/3967686|diff]], [[Special:PermanentLink/3967686|permanent link]])</div> Changes: * Four new modifiers have been added to the module: <code>[[Module:Params#combining_by_invoking|combining_by_invoking]]</code>, <code>[[Module:Params#combining_by_magic|combining_by_magic]]</code>, <code>[[Module:Params#shifting|shifting]]</code>, and <code>[[Module:Params#splicing|splicing]]</code> (the latter is the development of a modifier that was already present in the code but commented out, formerly called †&nbsp;<code>inserting</code>) * Functions that require integer arguments can now rely on integer check * Code review == 23rd February 2026 == <div style="float: right; font-size: .75em;">{{#time:c|20260223012424}} ([[Special:Diff/3967683/3967684|diff]], [[Special:PermanentLink/3967684|permanent link]])</div> Changes: * Three new modifiers have been added to the module: <code>[[Module:Params#renaming_to_sequence|renaming_to_sequence]]</code>, <code>[[Module:Params#combining|combining]]</code>, and <code>[[Module:Params#combining_values|combining_values]]</code> * Repeated code fragments have been moved into functions * General code review == 16th January 2026 == <div style="float: right; font-size: .75em;">{{#time:c|20260116035352}} ([[Special:Diff/3967681/3967683|diff]], [[Special:PermanentLink/3967683|permanent link]])</div> Changes: * Support for the <code>alphabetically</code> flag has been added to the <code>[[Module:Params#sorting_sequential_values|sorting_sequential_values]]</code> modifier * Code review (removed unused variable in the internal function <code>make_groups</code>; comments) == 17th October 2025 == <div style="float: right; font-size: .75em;">{{#time:c|20251017092949}} ([[Special:Diff/3967679/3967681|diff]], [[Special:PermanentLink/3967681|permanent link]])</div> Changes: * (BREAKING CHANGE) Nomenclature standardization: The modifiers †&nbsp;<code>converting_values_to_lowercase</code>, †&nbsp;<code>converting_values_to_uppercase</code>, †&nbsp;<code>converting_names_to_lowercase</code>, and †&nbsp;<code>converting_names_to_uppercase</code> have been renamed to <code>[[Module:Params#mapping_to_lowercase|mapping_to_lowercase]]</code>, <code>[[Module:Params#mapping_to_uppercase|mapping_to_uppercase]]</code>, <code>[[Module:Params#renaming_to_lowercase|renaming_to_lowercase]]</code>, and <code>[[Module:Params#renaming_to_uppercase|renaming_to_uppercase]]</code> * A bug affecting the empty-name parameter in <code>[[Module:Params#value_of|value_of]]</code> has been fixed == 30th September 2025 == <div style="float: right; font-size: .75em;">{{#time:c|20250930001434}} ([[Special:Diff/3967678/3967679|diff]], [[Special:PermanentLink/3967679|permanent link]])</div> Changes: * The new function <code>[[Module:Params#list_maybe_with_names|list_maybe_with_names]]</code> has been added to the module * Support for the new <code>s</code> slot – created with the [[serial comma|Oxford comma]] in mind – has been added to the <code>[[Module:Params#setting|setting]]</code> modifier * Code review == 15th September 2025 == <div style="float: right; font-size: .75em;">{{#time:c|20250915004803}} ([[Special:Diff/3967677/3967678|diff]], [[Special:PermanentLink/3967678|permanent link]])</div> Changes: * The <code>[[Module:Params#dropping_substack|dropping_substack]]</code> modifier has been added to the module * Made sure to follow the same criteria that wikitext follows when determining whether a parameter name is numeric or not – for instance, previously {{nm|params}} considered {{para|0012}} to be a numeric parameter identical to {{para|12}}; wikitext however distinguishes the two * A few minor bugs have been fixed == 23rd July 2025 == <div style="float: right; font-size: .75em;">{{#time:c|20250723160846}} ([[Special:Diff/3967671/3967677|diff]], [[Special:PermanentLink/3967677|permanent link]])</div> Changes: * A bug that affected the ''plain flag'' in <code>[[Module:Params#mapping_by_replacing|mapping_by_replacing]]</code> and <code>[[Module:Params#load_replace_args|load_replace_args]]</code> has been fixed * The <code>newtab</code> variable in the internal function <code>copy_or_ref_table()</code>, mistakenly declared as global, has been redeclared as local * A minor bug that affected the module name displayed in <code>[[Module:Params#concat_and_invoke|concat_and_invoke]]</code> has been fixed * A minor bug that affected the error strings generated by <code>[[Module:Params#with_name_matching|with_name_matching]]</code>, <code>[[Module:Params#with_name_not_matching|with_name_not_matching]]</code>, <code>[[Module:Params#with_value_matching|with_value_matching]]</code>, and <code>[[Module:Params#with_value_not_matching|with_value_not_matching]]</code> has been fixed * The code is now in <code>[[:mw:Extension:Scribunto/Lua reference manual#strict|strict]]</code> mode == 29th June 2025 == <div style="float: right; font-size: .75em;">{{#time:c|20250629004359}} ([[Special:Diff/3967669/3967671|diff]], [[Special:PermanentLink/3967671|permanent link]])</div> Changes: * (BREAKING CHANGE) The †&nbsp;<code>rotating</code> modifier has been renamed to <code>[[Module:Params#reversing_numeric_names|reversing_numeric_names]]</code> * Three new modifiers have been added to the module: <code>[[Module:Params#mapping_by_mixing|mapping_by_mixing]]</code>, <code>[[Module:Params#renaming_by_mixing|renaming_by_mixing]]</code>, and <code>[[Module:Params#mixing_names_and_values|mixing_names_and_values]]</code> * A poor design choice in <code>[[Module:Params#for_each|for_each]]</code> has been fixed<!-- ({{#time:c|20250627024739}} – [[Special:Diff/3967669/3967670|diff]], [[Special:PermanentLink/3967670|permanent link]]) --> == 13th June 2025 == <div style="float: right; font-size: .75em;">{{#time:c|20250613041555}} ([[Special:Diff/3967667/3967669|diff]], [[Special:PermanentLink/3967669|permanent link]])</div> Changes: * A small bug affecting <code>...|[[Module:Params#renaming_by_replacing|renaming_by_replacing]]|...|strict|...</code> has been fixed == 4th June 2025 == <div style="float: right; font-size: .75em;">{{#time:c|20250604024712}} ([[Special:Diff/3967665/3967667|diff]], [[Special:PermanentLink/3967667|permanent link]])</div> Changes: * Four new modifiers have been added to the module: [[#17th October 2025|†]]&nbsp;<code>converting_values_to_lowercase</code>, [[#17th October 2025|†]]&nbsp;<code>converting_values_to_uppercase</code>, [[#17th October 2025|†]]&nbsp;<code>converting_names_to_lowercase</code>, and [[#17th October 2025|†]]&nbsp;<code>converting_names_to_uppercase</code> == 22nd April 2025 == <div style="float: right; font-size: .75em;">{{#time:c|20250422023723}} ([[Special:Diff/3967664/3967665|diff]], [[Special:PermanentLink/3967665|permanent link]])</div> Changes: * (MINOR BREAKING CHANGES) The directives †&nbsp;<code>with_pattern_isep</code>, †&nbsp;<code>with_plain_isep</code>, †&nbsp;<code>with_pattern_psep</code> and †&nbsp;<code>with_plain_psep</code> used by <code>[[Module:Params#parsing|parsing]]</code> and <code>[[Module:Params#reinterpreting|reinterpreting]]</code> have been renamed respectively to <code>splitter_pattern</code>, <code>splitter_string</code>, <code>setter_pattern</code>, and <code>setter_string</code> * Code review == 17th April 2025 == <div style="float: right; font-size: .75em;">{{#time:c|20250417021247}} ([[Special:Diff/3967663/3967664|diff]], [[Special:PermanentLink/3967664|permanent link]])</div> Changes: * The <code>[[Module:Params#excluding_non-numeric_names|excluding_non-numeric_names]]</code> and <code>[[Module:Params#excluding_numeric_names|excluding_numeric_names]]</code> modifiers have been added to the module * Code review == 14th April 2025 == <div style="float: right; font-size: .75em;">{{#time:c|20250414182241}} ([[Special:Diff/3967662/3967663|diff]], [[Special:PermanentLink/3967663|permanent link]])</div> Changes: * The [[#15th June 2026|†]]&nbsp;<code>coins</code> and <code>[[Module:Params#unique_coins|unique_coins]]</code> functions have been added to the module * The following modifiers have been added to the module: <code>[[Module:Params#new|new]]</code>, <code>[[Module:Params#parsing|parsing]]</code>, <code>[[Module:Params#reinterpreting|reinterpreting]]</code>, <code>[[Module:Params#combining_by_calling|combining_by_calling]]</code>, <code>[[Module:Params#snapshotting|snapshotting]]</code>, <code>[[Module:Params#remembering|remembering]]</code>, <code>[[Module:Params#entering_substack|entering_substack]]</code>, <code>[[Module:Params#pulling|pulling]]</code>, <code>[[Module:Params#detaching_substack|detaching_substack]]</code>, <code>[[Module:Params#leaving_substack|leaving_substack]]</code>, <code>[[Module:Params#merging_substack|merging_substack]]</code>, <code>[[Module:Params#flushing|flushing]]</code> * Bug fix: Force string conversions in <code>[[Module:Params#mapping_by_invoking|mapping_by_invoking]]</code> and <code>[[Module:Params#renaming_by_invoking|renaming_by_invoking]]</code> (see {{Nexus ad caput|Module talk:String|Protected edit request on 18 October 2024}}) * Code review == 1st October 2024 == <div style="float: right; font-size: .75em;">{{#time:c|20241001185619}} ([[Special:Diff/3967657/3967662|diff]], [[Special:PermanentLink/3967662|permanent link]])</div> Changes: * The <code>[[Module:Params#providing|providing]]</code> and <code>[[Module:Params#grouping_by_calling|grouping_by_calling]]</code> modifiers have been added to the module * Code review == 25th September 2024 == <div style="float: right; font-size: .75em;">{{#time:c|20240925004458}} ([[Special:Diff/3967653/3967657|diff]], [[Special:PermanentLink/3967657|permanent link]])</div> Changes: * The <code>[[Module:Params#reassorted|reassorted]]</code>, <code>[[Module:Params#mapping_by_replacing|mapping_by_replacing]]</code> and <code>[[Module:Params#renaming_by_replacing|renaming_by_replacing]]</code> modifiers have been added to the module * Support for the <code>pattern</code> flag has been added to the <code>with_*_matching</code> class of modifiers * Code review (<code>[[Module:Params#filling_the_gaps|filling_the_gaps]]</code>: made sure that the maximum number of available parameters is never exceeded) == 3rd June 2024 == <div style="float: right; font-size: .75em;">{{#time:c|20240603142021}} ([[Special:Diff/3967647/3967653|diff]], [[Special:PermanentLink/3967653|permanent link]])</div> Changes: * (BREAKING CHANGES) The †&nbsp;<code>mapping_blindly_by_calling</code>, †&nbsp;<code>mapping_blindly_by_invoking</code>, †&nbsp;<code>renaming_blindly_by_calling</code> and †&nbsp;<code>renaming_blindly_by_invoking</code> modifiers have been removed; the same functionalities have now been moved to <code>[[Module:Params#mapping_by_calling|mapping_by_calling]]</code>, <code>[[Module:Params#mapping_by_invoking|mapping_by_invoking]]</code>, <code>[[Module:Params#renaming_by_calling|renaming_by_calling]]</code>, and <code>[[Module:Params#renaming_by_invoking|renaming_by_invoking]]</code> (this breaks compatibility with the former syntax); these modifiers now support a call style flag – please see the documentation for more information * The <code>[[Module:Params#renaming_by_calling|renaming_by_calling]]</code>, <code>[[Module:Params#renaming_by_invoking|renaming_by_invoking]]</code>, <code>[[Module:Params#mapping_by_magic|mapping_by_magic]]</code>, and <code>[[Module:Params#mapping_by_magic|mapping_by_magic]]</code> modifiers have been added to the module * Code review == 31st May 2024 == <div style="float: right; font-size: .75em;">{{#time:c|20240531130534}} ([[Special:Diff/3967642/3967647|diff]], [[Special:PermanentLink/3967647|permanent link]])</div> Changes: * The <code>[[Module:Params#imposing|imposing]]</code> and <code>[[Module:Params#discarding|discarding]]</code> modifiers have been added to the module * Support for the <code>let</code> keyword (for passing non-sequential parameters) has been introduced in the <code>mapping_*</code> and <code>renaming_*</code> class of modifiers * Code review: ** The public interface has been moved to a metatable in order to avoid the duplication of functions ** A different strategy has been adopted in order to avoid nesting infinite calls ** The presentation of the code has had minor adjustments == 29th May 2024 == <div style="float: right; font-size: .75em;">{{#time:c|20240529183136}} ([[Special:Diff/3967635/3967642|diff]], [[Special:PermanentLink/3967642|permanent link]])</div> Changes: * A different policy has been adopted for zero and negative parameter names directly passed to <code>[[Module:Params#call_for_each_group|call_for_each_group]]</code> (i.e. numerical argument names below <code>1</code> will be decreased by one unit, exactly like it happens for captured numerical prefixes) * In case of collisions during [[#3rd June 2024|†]]&nbsp;<code>[[Module:Params#renaming_by_calling|renaming_blindly_by_calling]]</code> and [[#3rd June 2024|†]]&nbsp;<code>[[Module:Params#renaming_by_invoking|renaming_blindly_by_invoking]]</code>, renamed parameters will now prevail over unchanged parameters * Code review == 27th May 2024 == <div style="float: right; font-size: .75em;">{{#time:c|20240527234418}} ([[Special:Diff/3967628/3967635|diff]], [[Special:PermanentLink/3967635|permanent link]])</div> Changes: * The <code>[[Module:Params#call_for_each_group|call_for_each_group]]</code> function and the <code>[[Module:Params#filling_the_gaps|filling_the_gaps]]</code> modifier have been added to the module * Code review == 18th May 2024 == <div style="float: right; font-size: .75em;">{{#time:c|20240518130625}} ([[Special:Diff/3967624/3967628|diff]], [[Special:PermanentLink/3967628|permanent link]])</div> Changes: * Three new modifiers – <code>[[Module:Params#clearing|clearing]]</code>, [[#29th June 2025|†]]&nbsp;<code>[[Module:Params#reversing_numeric_names|rotating]]</code> and <code>[[Module:Params#sorting_sequential_values|sorting_sequential_values]]</code> – have been added to the module * The †&nbsp;<code>mirroring</code> and †&nbsp;<code>reversing</code> modifiers have been indefinitely removed (in the code they have been respectively renamed to <code>pivoting</code> and <code>mirroring</code> and commented out) == 17th May 2024 == <div style="float: right; font-size: .75em;">{{#time:c|20240517090349}} ([[Special:Diff/3967620/3967624|diff]], [[Special:PermanentLink/3967624|permanent link]])</div> Changes: * Support for the <code>strict</code> flag has been added to the <code>with_*_matching</code> class of modifiers == 12th May 2024 == <div style="float: right; font-size: .75em;">{{#time:c|20240512192630}} ([[Special:Diff/3967610/3967620|diff]], [[Special:PermanentLink/3967620|permanent link]])</div> Changes: * (BREAKING CHANGES) Modifiers †&nbsp;<code>mapping_values_by_calling</code>, †&nbsp;<code>mapping_values_by_invoking</code>, †&nbsp;<code>mapping_values_blindly_by_calling</code> and †&nbsp;<code>mapping_values_blindly_by_invoking</code> have been renamed to <code>[[Module:Params#mapping_by_calling|mapping_by_calling]]</code>, <code>[[Module:Params#mapping_by_invoking|mapping_by_invoking]]</code>, [[#3rd June 2024|†]]&nbsp;<code>[[Module:Params#mapping_by_calling|mapping_blindly_by_calling]]</code>, and [[#3rd June 2024|†]]&nbsp;<code>[[Module:Params#mapping_by_invoking|mapping_blindly_by_invoking]]</code> * Seven new modifiers – <code>[[Module:Params#cropping|cropping]]</code>, <code>[[Module:Params#purging|purging]]</code>, <code>[[Module:Params#backpurging|backpurging]]</code>, [[#18th May 2024|†]]&nbsp;<code>reversing</code>, [[#18th May 2024|†]]&nbsp;<code>mirroring</code>, [[#3rd June 2024|†]]&nbsp;<code>[[Module:Params#renaming_by_calling|renaming_blindly_by_calling]]</code> and [[#3rd June 2024|†]]&nbsp;<code>[[Module:Params#renaming_by_invoking|renaming_blindly_by_invoking]]</code> – have been added to the module * The <code>[[Module:Params#all_sorted|all_sorted]]</code> modifier has now switched to [[natural sort order]] * Code review == 30th January 2024 == <div style="float: right; font-size: .75em;">{{#time:c|20240130110151}} ([[Special:Diff/3967609/3967610|diff]], [[Special:PermanentLink/3967610|permanent link]])</div> Changes: * The <code>[[Module:Params#setting|setting]]</code> modifier now supports the <code>l</code> runtime variable for assigning a last iteration delimiter == 15th January 2024‎ == <div style="float: right; font-size: .75em;">{{#time:c|20240115175402}} ([[Special:Diff/3967607/3967609|diff]], [[Special:PermanentLink/3967609|permanent link]])</div> Changes: * Four new modifiers – [[#12th May 2024|†]]&nbsp;<code>[[Module:Params#mapping_by_calling|mapping_values_by_calling]]</code>, [[#12th May 2024|†]]&nbsp;<code>[[Module:Params#mapping_by_invoking|mapping_values_by_invoking]]</code>, [[#12th May 2024|†]]&nbsp;<code>[[Module:Params#mapping_by_calling|mapping_values_blindly_by_calling]]</code>, and [[#12th May 2024|†]]&nbsp;<code>[[Module:Params#mapping_by_invoking|mapping_values_blindly_by_invoking]]</code> – have been added to the module * One new function – <code>[[Module:Params#concat_and_magic|concat_and_magic]]</code> – has been added to the module * Minor code review == 27th September 2023‎ == <div style="float: right; font-size: .75em;">{{#time:c|20230927102914}} ([[Special:Diff/3967605/3967607|diff]], [[Special:PermanentLink/3967607|permanent link]])</div> Changes: * The <code>[[Module:Params#self|self]]</code> function has been added to the module == 20th July 2023‎ == <div style="float: right; font-size: .75em;">{{#time:c|20230720013944}} ([[Special:Diff/3967596/3967605|diff]], [[Special:PermanentLink/3967605|permanent link]])</div> Changes: * The logic of modifiers <code>[[Module:Params#with_name_matching|with_name_matching]]</code>, <code>[[Module:Params#with_name_not_matching|with_name_not_matching]]</code>, <code>[[Module:Params#with_value_matching|with_value_matching]]</code> and <code>[[Module:Params#with_value_not_matching|with_value_not_matching]]</code> has been extended * General code review == 15th July 2023‎ == <div style="float: right; font-size: .75em;">{{#time:c|20230715053835}} ([[Special:Diff/3967595/3967596|diff]], [[Special:PermanentLink/3967596|permanent link]])</div> Changes: * One new modifier has been added to the module: <code>[[Module:Params#all_sorted|all_sorted]]</code> * General code review == 14th July 2023‎ == <div style="float: right; font-size: .75em;">{{#time:c|20230714093347}} ([[Special:Diff/3967594/3967595|diff]], [[Special:PermanentLink/3967595|permanent link]])</div> Changes: * Two new modifiers – <code>[[Module:Params#squeezing|squeezing]]</code> and <code>[[Module:Params#trimming_values|trimming_values]]</code> – have been added to the module * General code review == 12th July 2023‎ == <div style="float: right; font-size: .75em;">{{#time:c|20230712071906}} ([[Special:Diff/3967588/3967594|diff]], [[Special:PermanentLink/3967594|permanent link]])</div> Changes: * The <code>[[Module:Params#magic_for_each|magic_for_each]]</code> and <code>[[Module:Params#magic_for_each_value|magic_for_each_value]]</code> functions have been added to the module * The <code>[[Module:Params#setting|setting]]</code> modifier has been added to the module * Structural changes in all iterating functions * (BREAKING CHANGES) The † <code>trimmed</code> modifier has been renamed to <code>[[Module:Params#cutting|cutting]]</code> in order to keep the <code>trimmed</code> keyword reserved for referring to leading and trailing spaces that surround values * Breaking change in the <code>[[Module:Params#list|list]]</code> function: <code>&#123;&#123;&#123;1&#125;&#125;&#125;</code> and <code>&#123;&#123;&#123;2&#125;&#125;&#125;</code> have been swapped * General code review == 10th July 2023‎ == <div style="float: right; font-size: .75em;">{{#time:c|20230710181050}} ([[Special:Diff/3967571/3967588|diff]], [[Special:PermanentLink/3967588|permanent link]])</div> Changes: * The <code>[[Module:Params#value_of|value_of]]</code> function has been added to the module * Code review == 9th July 2023‎ == <div style="float: right; font-size: .75em;">{{#time:c|20230709202922}} ([[Special:PermanentLink/3967571|permanent link]])</div> The first draft of [[Module:Params]] is out. p5pre84ze5z0g0er9k0q376rvoenbm7 828 325928 3969495 3969305 2026-07-02T07:22:45Z Grufo 64423 3969495 wikitext text/x-wiki {{module:params/doc/en/main sidebox}} The <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{#invoke:params}}</syntaxhighlight> module is designed to be adopted by those templates that want to have a deep control of their parameters. It is particularly useful to [[:en:variadic template|variadic template]]s, to which it offers the possibility to count, list, map and propagate the parameters received without knowing their number in advance. The module offers elegant shortcuts to non variadic templates as well. Outside templates it has very few applications; hence, if you plan to make experiments, make sure to do them from within a template, or you will not be able to see much (you can use {{[[module:params/periclitationes/en/sandbox]]}} for that). Under [[Module:Params/periclitationes|./periclitationes/en]] you can find helper templates that can be specifically used for testing the module's capabilities in flexible ways. Finally, under [[Module:Params/doc/en/examples|./doc/en/examples]] you can find some of the examples shown in this documentation page. {{Nota bene|Note:}} In case your template uses <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{#invoke:params}}</syntaxhighlight>, please add <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{lua|Module:Params}}</syntaxhighlight> to its documentation page, so that if breaking changes will be introduced in the future the template will be easily traceable without performing <span class="plainlinks">[//en.wikipedia.org/w/index.php?search=insource%3A%2Finvoke%3Aparams%2Fi&title=Special%3ASearch&profile=advanced&fulltext=1&ns10=1&limit=500&sort=last_edit_desc an "in source" search]</span>. Please, do not edit this module without having done extensive testing in the [[Module:Params/harenarium|module's sandbox]] first. == General usage == Among the possibilities that the module offers there is that of performing a series of actions after additional arguments have been concatenated to templates' incoming parameters. As this makes it necessary to keep the argument slots clean from interference, instead of named arguments in order to specify options this module uses ''piping functions'' (i.e. functions that expect to be [[:en:Pipeline (software)|piped]] instead of returning to the caller), or ''modifiers''. This creates a syntax similar to the following example: <syntaxhighlight lang="wikitext">{{#invoke:params|[modifier]|[...]|[modifier]|[...]|function|[...]}}</syntaxhighlight> For instance, as the name suggests, the <code>[[#list|list]]</code> function lists the parameters wherewith a template was called. By default it does not add delimiters, but returns an indistinct blob of text in which keys and values are sticked to each other. However, by using the <code>[[#setting|setting]]</code> modifier, we are able to declare a key-value delimiter (<code>p</code>) and an iteration delimiter (<code>i</code>). And so, if we imagined a template named <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{example template}}</syntaxhighlight> containing the following wikitext, <syntaxhighlight lang="wikitext">{{#invoke:params|setting|i/p|<br />|: |list}}</syntaxhighlight> and such template were called with the following parameters, <syntaxhighlight lang="wikitext">{{example template | Beast of Bodmin = A large feline inhabiting Bodmin Moor | Morgawr = A sea serpent | Owlman = A giant owl-like creature }}</syntaxhighlight> the following result would be produced: : Beast of Bodmin: A large feline inhabiting Bodmin Moor<br />Morgawr: A sea serpent<br />Owlman: A giant owl-like creature We can also do more sophisticated things; for instance, by exploiting the possibility to set a header (<code>h</code>) and a footer (<code>f</code>), we can transform the previous code into a generator of [https://html.spec.whatwg.org/multipage/grouping-content.html#the-dl-element definition lists], <syntaxhighlight lang="wikitext">{{#invoke:params|setting|h/p/i/f|<dl><dt>|</dt><dd>|</dd><dt>|</dd></dl>|list}}</syntaxhighlight> thus yielding: :; Beast of Bodmin :: A large feline inhabiting Bodmin Moor :; Morgawr :: A sea serpent :; Owlman :: A giant owl-like creature By placing the <code>[[#with_name_matching|with_name_matching]]</code> modifier before the <code>[[#list|list]]</code> function we will be able to filter some parameters out – such as, for instance, all parameter names that do not end with an "n": <syntaxhighlight lang="wikitext">{{#invoke:params|with_name_matching|n$|setting|h/p/i/f|<dl><dt>|</dt><dd>|</dd><dt>|</dd></dl>|list}}</syntaxhighlight> Thus, the previous code will produce: :; Beast of Bodmin :: A large feline inhabiting Bodmin Moor :; Owlman :: A giant owl-like creature This mechanism has the intrinsic advantage that it allows the concatenation of infinite modifiers. And so, in order to get the accurate result that we want to obtain we could write: <syntaxhighlight lang="wikitext">{{#invoke:params| with_name_matching|^B| with_name_matching|n$| with_value_matching|feline| setting|h/p/i/f|<dl><dt>|</dt><dd>|</dd><dt>|</dd></dl>| all_sorted| list }}</syntaxhighlight> Since it is a wikitext-oriented module focused on manipulating collections, its functions and modifiers have loosely been inspired by JavaScript <code>Array</code>'s [https://developer.mozilla.org/en-US/docs/Web/JavaScript/Reference/Global_Objects/Array#instance_methods instance methods].<ref>For instance, <code>[https://developer.mozilla.org/en-US/docs/Web/JavaScript/Reference/Global_Objects/Array/map Array.prototype.map()]</code> can remind of <code>[[#mapping_by_calling|mapping_by_calling]]</code>, <code>[https://developer.mozilla.org/en-US/docs/Web/JavaScript/Reference/Global_Objects/Array/forEach Array.prototype.forEach()]</code> can remind of <code>[[#call_for_each_value|call_for_each_value]]</code>, <code>[https://developer.mozilla.org/en-US/docs/Web/JavaScript/Reference/Global_Objects/Array/splice Array.prototype.splice()]</code> can remind of <code>[[#splicing|splicing]]</code>, <code>[https://developer.mozilla.org/en-US/docs/Web/JavaScript/Reference/Global_Objects/Array/with Array.prototype.with()]</code> can remind of <code>[[#entering_substack|entering_substack]]&#124;...&#124;[[#merging_substack|merging_substack]]</code>, and so on.</ref> The syntax that emerges from piping functions to one another instead results similar to [[:en:jQuery#Chaining|jQuery's method chains]]. In that sense, this <syntaxhighlight lang="javascript">$("#myElement") .css("background-color", "blue") .addClass("active") .hide() .etc...</syntaxhighlight> might loosely remind of this: <syntaxhighlight lang="wikitext">{{#invoke:params| excluding_non-numeric_names| mapping_by_replacing|[^abdlp]+|| mapping_by_replacing|a|⏒ ||plain| etc... }}</syntaxhighlight> Conceptually the pattern is very similar: each step transforms the result of the previous one. But instead of a jQuery object being indefinitely manipulated, what is indefinitely manipulated here is always a collection of wikitext parameters. === Considerations on code style === Normally on Wikipedia, when templates are written across multiple lines in ''block style'', by convention the pipe sign (<code>&#124;</code>) is written on the left side of each new line, as in the following example: <syntaxhighlight lang="wikitext">{{cite book | last = Bloggs | first = Joe | author-link = Joe Bloggs | date = 1974 | title = Book of Bloggs }}</syntaxhighlight> Doing the same with <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{#invoke:params}}</syntaxhighlight> however is often impossible, because the module tends to preserve trailing spaces and new lines in all its arguments except in modifier and function names (and, accordingly, a newline character would be parsed as belonging to the last parameter of each line). Because of this, the only safe and meaningful way to invoke this module in ''block style'' is by appending the pipe sign ''at the end of the line, right before a modifier name or a function name'', as in the following example: <syntaxhighlight lang="wikitext">{{#invoke:params| all_sorted| excluding_non-numeric_names| mapping_by_replacing|[^abdlp]+|| mapping_by_replacing|a|⏒ ||plain| mapping_by_replacing|b|⏑ ||plain| mapping_by_replacing|d|⏔ ||plain| mapping_by_replacing|l|‒ ||plain| mapping_by_replacing|p|⏖ ||plain| trimming_values| mapping_by_replacing|%s+|&nbsp;| setting|h/i/f|<big>&nbsp;|&nbsp;&#124; |&nbsp;</big>| list_values }}</syntaxhighlight> === Prototyping new templates === In designing new templates or exploring the module's capabilities, there are two possible approaches that allow to simulate the incoming parameters direcly in a preview window—without having to save the changes first and then test them from a different page. The first approach consists in temporarily exploiting the <syntaxhighlight lang="wikitext" inline><includeonly>...</includeonly></syntaxhighlight> and <syntaxhighlight lang="wikitext" inline><noinclude>...</noinclude></syntaxhighlight> tags properly to include the template's transclusion as well, the second approach consists in temporarily relying on the <code>[[#imposing|imposing]]</code> modifier. For instance, given a template named <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{My template}}</syntaxhighlight>, whose wikitext is <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{#invoke:params|value_of|foo}}</syntaxhighlight>, to simulate the transclusion <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{My template|one|two|three|foo=bar}}</syntaxhighlight>, it is possible to write, temporarily, <syntaxhighlight lang="wikitext"><includeonly>{{#invoke:params|value_of|foo}}</includeonly><noinclude>{{My template|one|two|three|foo=bar}}</noinclude></syntaxhighlight> or, equivalently, <syntaxhighlight lang="wikitext">{{#invoke:params| imposing|1|one| imposing|2|two| imposing|3|three| imposing|foo|bar| value_of|foo }}</syntaxhighlight> and then click on “Show preview”. In both cases, the final template must be eventually saved as: <syntaxhighlight lang="wikitext"><includeonly>{{#invoke:params|value_of|foo}}</includeonly><noinclude>{{Documentation}}</noinclude></syntaxhighlight> Here are some suggestions on how to proceed in order to master this module: # Start by using only the <code>[[#list|list]]</code>, <code>[[#list_values|list_values]]</code> and <code>[[#for_each|for_each]]</code> functions # Learn how to use the <code>[[#setting|setting]]</code> modifier # Learn how to use all the other modifiers # Learn how to use all the other functions === Nomenclature === Most modifiers immediately affect what follows, while others add their action to the queue of actions that will be done last, thus affecting only the way [[#Functions|functions]] behave (e.g. <code>[[#sequential|sequential]]</code>, <code>[[#non-sequential|non-sequential]]</code>, <code>[[#all_sorted|all_sorted]]</code>, <code>[[#reassorted|reassorted]]</code> – as the only action they do consists in ''putting a flag'', these are called “[[#Flag modifiers (piping functions)|flag modifiers]]”). A rule of thumb in the nomenclature is the following: * If a directive is an English adjective or a past participle it is a [[#Flag modifiers (piping functions)|flag modifier]] (e.g. <code>[[#sequential|sequential]]</code>) * If a directive is or contains an English [[:en:gerundive|gerundive]] it is a [[#Modifiers (piping functions)|modifier]] (with the exception of the special, first-position-only <code>[[#new|new]]</code> directive – e.g. <code>[[#squeezing|squeezing]]</code>) * If a directive is anything else (usually an English [[:en:bare infinitive|bare infinitive]]) it is a normal non-piping [[#Functions|function]] (e.g. <code>[[#list_values|list_values]]</code>) The two flag modifiers <code>[[#sequential|sequential]]</code> and <code>[[#non-sequential|non-sequential]]</code> refer to a technical jargon used in wikitext: given a parameter list, the subgroup of ''sequential parameters'' is constituted by the largest group of consecutive numeric parameters starting from {{para|1}} – this is known as the parameters' "sequence". A parameter list that does not have a first parameter specified does not possess a sequence. == Functions == Here follows the list of functions. You might want to see also [[#Flag modifiers (piping functions)|§ Flag modifiers]] and [[#Modifiers (piping functions)|§ Modifiers]]. {{vsep|clear=none}} === <code>self</code> === {{Capsa tabellaria | titulus = Function <code>self</code> <span style="nowrap">({{module:params/doc/nexus ad functionem ostendendam|self|code}})</span> | Num. of arguments: 0 | Not affected by: Any modifier | ; See also | : <code>{{nm|TEMPLATENAME|main}}</code>, <code>{{mwl|FULLPAGENAME}}</code> }} ; Brief : ''Return the name of the current template'' ; Syntax : <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{#invoke:params|self}}</syntaxhighlight> This argumentless function guarantees that the name of the template invoking this module is shown, regardless if this is transcluded or not. As a possible example, if a Wikipedia page named <code>Page X</code> contained only a transclusion of a template named <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{foobar}}</syntaxhighlight>, and the latter contained the following wikitext, <syntaxhighlight lang="wikitext">{{#invoke:params|self}} {{FULLPAGENAME}}</syntaxhighlight> if we visited <code>Template:Foobar</code> we would see, <pre>Template:Foobar Template:Foobar</pre> whereas if we visited <code>Page X</code> we would see: <pre>Template:Foobar Page X</pre> Therefore by writing <syntaxhighlight lang="wikitext">{{#ifeq:{{#invoke:params|self}}|{{FULLPAGENAME}} | Page is not being transcluded | Page is being transcluded }}</syntaxhighlight> it is possible to understand whether a page is being transcluded or not. For most cases the {{tag|includeonly}} and {{tag|noinclude}} will offer a simpler solution, however there can be cases in which this becomes the way to go. If <code>Page X</code> transcluded <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{foobar 2}}</syntaxhighlight> and the latter were a redirect to <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{foobar}}</syntaxhighlight>, we would still see <pre>Template:Foobar Page X</pre> A typical use case of this function is that of providing stable links for editing transcluded templates. E.g.: <syntaxhighlight lang="wikitext">{{edit|{{#invoke:params|self}}|edit this template}}</syntaxhighlight> Another possible use case is that of transcluding a subtemplate. E.g.: <syntaxhighlight lang="wikitext">{{{{#invoke:params|self}}/my subtemplate|foo|bar}}</syntaxhighlight> {{vsep|1.5em|clear=none}} === <code>count</code> === {{Capsa tabellaria | titulus = Function <code>count</code> <span style="nowrap">({{module:params/doc/nexus ad functionem ostendendam|count|code}})</span> | Num. of arguments: 0 | Often preceeded by: <code>[[#sequential|sequential]]</code> | Not affected by: <code>[[#all_sorted|all_sorted]]</code>, <code>[[#reassorted|reassorted]]</code>, <code>[[#setting|setting]]</code>,<br /><code>[[#sorting_sequential_values|sorting_sequential_val…]]</code>,<br /><code>[[#mapping_by_calling|mapping_by_calling]]</code>, <code>[[#mapping_by_invoking|mapping_by_invoking]]</code>, <code>[[#mapping_by_magic|mapping_by_magic]]</code>, <code>[[#mapping_by_replacing|mapping_by_replacing]]</code> | ; See also | : <code>[[#scoring|scoring]]</code>, <code>{{nm|ParameterCount}}</code> }} ; Brief : ''Count the number of parameters wherewith a template was called'' ; Syntax : <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{#invoke:params|count}}</syntaxhighlight> This function does not take arguments. The number that this function yields depends on the modifiers that precede it. For instance, in a template that is called with both named and unnamed parameters, <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{#invoke:params|count}}</syntaxhighlight> and <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{#invoke:params|sequential|count}}</syntaxhighlight> will return different results. For the modifier version of this function, see <code>[[#scoring|scoring]]</code>. {{vsep|1.5em|clear=none}} === <code>concat_and_call</code> === {{Capsa tabellaria | titulus = Function <code>concat_and_call</code> <span style="nowrap">({{module:params/doc/nexus ad functionem ostendendam|concat_and_call|code}})</span> | Num. of arguments: ''Ad libitum'' | Not affected by: <code>[[#all_sorted|all_sorted]]</code>, <code>[[#reassorted|reassorted]]</code> | ; See also | : <code>[[#combining|combining]]</code>, <code>[[#combining_values|combining_values]]</code>, <code>[[#combining_by_calling|combining_by_calling]]</code>, <code>[[#combining_by_invoking|combining_by_invoking]]</code>, <code>[[#combining_by_magic|combining_by_magic]]</code>, <code>[[#concat_and_invoke|concat_and_invoke]]</code>, <code>[[#concat_and_magic|concat_and_magic]]</code>, <code>{{nm|template wrapper|wrap}}</code> }} ; Brief : ''Prepend positive numeric arguments to the current parameters, or impose non-numeric or negative numeric arguments, then propagate everything to a custom template'' ; Syntax : <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{#invoke:params|concat_and_call|template name|[prepend 1]|[prepend 2]|[...]|[prepend n]|[named item 1=value 1]|[...]|[named item n=value n]|[...]}}</syntaxhighlight> This function comes in handy in case of [[:en:Wikipedia:Wrapper templates|wrapper templates]]. For example, if our <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{wrapper template}}</syntaxhighlight> had the following code, <syntaxhighlight lang="wikitext">{{#invoke:params|concat_and_call|foobar|elbow|earth|room|hello=not today}}</syntaxhighlight> and were called with, <syntaxhighlight lang="wikitext">{{wrapper template|one|two|three|hello=world|wind=spicy}}</syntaxhighlight> the following call to the <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{foobar}}</syntaxhighlight> template would be performed: <syntaxhighlight lang="wikitext">{{foobar|elbow|earth|room|one|two|three|hello=not today|wind=spicy}}</syntaxhighlight> By using the <code>[[#cutting|cutting]]</code> modifier it is possible to impose numeric positive parameters instead of prepending them. For instance, the following code echoes all incoming parameters to <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{my template}}</syntaxhighlight>, with the exception of {{para|3}}, which is replaced with <code>hello world</code>: <syntaxhighlight lang="wikitext">{{#invoke:params|cutting|3|0|concat_and_call|my template|{{{1|}}}|{{{2|}}}|hello world}}</syntaxhighlight> If the numeric parameters to replace are a limited number, as in the example above, a better alternative to <code>[[#cutting|cutting]]</code> might be <code>[[#imposing|imposing]]</code>: <syntaxhighlight lang="wikitext">{{#invoke:params|imposing|3|hello world|concat_and_call|my template}}</syntaxhighlight> If no other argument besides the ''template name'' is provided this function simply echoes the current parameters to another template. {{vsep|clear=none}} {{Nota bene|Note:}} All arguments passed to this function except the ''template name'' will not be trimmed of their leading and trailing spaces. The <code>concat_and_call</code> ''function name'' itself, instead, will be trimmed of its surrounding spaces. {{vsep|1.5em|clear=none}} === <code>concat_and_invoke</code> === {{Capsa tabellaria | titulus = Function <code>concat_and_invoke</code> <span style="nowrap">({{module:params/doc/nexus ad functionem ostendendam|concat_and_invoke|code}})</span> | Num. of arguments: ''Ad libitum'' | Not affected by: <code>[[#all_sorted|all_sorted]]</code>, <code>[[#reassorted|reassorted]]</code> | ; See also | : <code>[[#concat_and_call|concat_and_call]]</code>, <code>[[#concat_and_magic|concat_and_magic]]</code> }} ; Brief : ''Prepend positive numeric arguments to the current parameters, or impose non-numeric or negative numeric arguments, then propagate everything to a custom module'' ; Syntax : <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{#invoke:params|concat_and_invoke|module name|function name|[prepend 1]|[prepend 2]|[...]|[prepend n]|[named item 1=value 1]|[...]|[named item n=value n]|[...]}}</syntaxhighlight> Exactly like <code>[[#concat_and_call|concat_and_call]]</code>, but invokes a module function instead of calling a template. {{vsep|clear=none}} {{Nota bene|Note:}} All arguments passed to this function except the ''module name'' and the ''function name'' will not be trimmed of their leading and trailing spaces. The <code>concat_and_invoke</code> ''function name'' itself, instead, will be trimmed of its surrounding spaces. {{vsep|1.5em|clear=none}} === <code>concat_and_magic</code> === {{Capsa tabellaria | titulus = Function <code>concat_and_magic</code> <span style="nowrap">({{module:params/doc/nexus ad functionem ostendendam|concat_and_magic|code}})</span> | Num. of arguments: ''Ad libitum'' | Not affected by: <code>[[#all_sorted|all_sorted]]</code>, <code>[[#reassorted|reassorted]]</code> | ; See also | : <code>[[#concat_and_call|concat_and_call]]</code>, <code>[[#concat_and_invoke|concat_and_invoke]]</code> }} ; Brief : ''Prepend positive numeric arguments to the current parameters, or impose non-numeric or negative numeric arguments, then propagate everything to a custom parser function'' ; Syntax : <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{#invoke:params|concat_and_magic|parser function|[prepend 1]|[prepend 2]|[...]|[prepend n]|[named item 1=value 1]|[...]|[named item n=value n]|[...]}}</syntaxhighlight> Exactly like <code>[[#concat_and_call|concat_and_call]]</code>, but calls a [[:mw:Help:Magic words#Parser functions|parser function]] instead of a template. {{vsep|clear=none}} {{Nota bene|Note:}} All arguments passed to this function except the magic word will not be trimmed of their leading and trailing spaces. The <code>concat_and_magic</code> ''function name'' itself, instead, will be trimmed of its surrounding spaces. {{vsep|1.5em|clear=none}} === <code>value_of</code> === {{Capsa tabellaria | titulus = Function <code>value_of</code> <span style="nowrap">({{module:params/doc/nexus ad functionem ostendendam|value_of|code}})</span> | Num. of arguments: 1 | Relevant [[#setting|function-only variables]]: <code>h</code>, <code>f</code>, <code>n</code> | Not affected by: <code>[[#all_sorted|all_sorted]]</code>, <code>[[#reassorted|reassorted]]</code> | ; See also | : <code>[[#list_values|list_values]]</code>, <code>[[#list_maybe_with_names|list_maybe_with_names]]</code><!--, <code>[[#coins|coins]]</code>-->, <code>[[#unique_coins|unique_coins]]</code> }} ; Brief : ''Get the value of a single parameter'' ; Syntax : <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{#invoke:params|value_of|parameter name}}</syntaxhighlight> Without modifiers this function is similar to writing <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{{parameter name|}}}</syntaxhighlight>. With modifiers, however, it allows reaching parameters that would be unreachable without knowing their number in advance. For instance, writing <syntaxhighlight lang="wikitext">{{#invoke:params|cutting|-2|0|value_of|1}}</syntaxhighlight> will expand to the value of the second-last sequential parameter, independently of how many parameters the template was called with. If no matching parameter is found this function expands to nothing. A header (<code>h</code>), a footer (<code>f</code>), and a fallback text (<code>n</code>) can be declared via the <code>[[#setting|setting]]</code> modifier – the strings assigned to the key-value pair delimiter (<code>p</code>), the iteration delimiter (<code>i</code>), the last iteration delimiter (<code>l</code>) and the "serial-comma-like" last iteration delimiter (<code>s</code>) will be ignored. For instance, the {{interfn|If then show|en}} template could be rewritten as <syntaxhighlight lang="wikitext">{{#invoke:params|with_value_not_matching|^%s*$|setting|h/f/n|{{{3|}}}|{{{4|}}}|{{{2|}}}|value_of|1}}</syntaxhighlight> Simplifying, the following wikitext expands to the first parameter that is not empty: <syntaxhighlight lang="wikitext">{{#invoke:params|with_value_not_matching||strict|squeezing|value_of|1}}</syntaxhighlight> Whereas the following wikitext expands to the first parameter that is not blank (i.e. neither empty nor containing only [[whitespace]]s) <syntaxhighlight lang="wikitext">{{#invoke:params|with_value_not_matching|^%s*$|squeezing|value_of|1}}</syntaxhighlight> {{vsep|1.5em|clear=none}} === <code>list</code> === {{Capsa tabellaria | titulus = Function <code>list</code> <span style="nowrap">({{module:params/doc/nexus ad functionem ostendendam|list|code}})</span> | Num. of arguments: 0 | [[#all_sorted|Sortable]]: = Yes | Relevant [[#setting|function-only variables]]: <code>h</code>, <code>p</code>, <code>i</code>, <code>l</code>, <code>s</code>, <code>f</code>, <code>n</code> | ; See also | : <code>[[#list_values|list_values]]</code>, <code>[[#list_maybe_with_names|list_maybe_with_names]]</code> }} ; Brief : ''List the template parameters (both their names and their values)'' ; Syntax : <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{#invoke:params|list}}</syntaxhighlight> This function does not take arguments. If the <code>[[#setting|setting]]</code> modifier was not placed earlier, this function will not add delimiters, but will return an indistinct blob of text in which keys and values are sticked to each other. A header (<code>h</code>), a key-value pair delimiter (<code>p</code>), an iteration delimiter (<code>i</code>), a last iteration delimiter (<code>l</code>), a "[[:en:serial comma|serial-comma]]-like" last iteration delimiter (<code>s</code>), a footer (<code>f</code>), and a fallback text (<code>n</code>) can be declared via <code>[[#setting|setting]]</code>. For example, the following code <syntaxhighlight lang="wikitext">{{#invoke:params|setting|h/i/p/f/n|'''Parameters passed:''' |); | (|)|'''No parameters were passed'''|list}}</syntaxhighlight> will generate an output similar to the following. : '''Parameters passed:''' Owlman (A giant owl-like creature); Beast of Bodmin (A large feline inhabiting Bodmin Moor); Morgawr (A sea serpent) {{vsep|1.5em|clear=none}} === <code>list_values</code> === {{Capsa tabellaria | titulus = Function <code>list_values</code> <span style="nowrap">({{module:params/doc/nexus ad functionem ostendendam|list_values|code}})</span> | Num. of arguments: 0 | [[#all_sorted|Sortable]]: Yes | Often preceeded by: <code>[[#sequential|sequential]]</code> | Relevant [[#setting|function-only variables]]: <code>h</code>, <code>i</code>, <code>l</code>, <code>s</code>, <code>f</code>, <code>n</code> | ; See also | : <code>[[#list|list]]</code>, <code>[[#list_maybe_with_names|list_maybe_with_names]]</code>, <code>[[#value_of|value_of]]</code><!--, <code>[[#coins|coins]]</code>-->, <code>[[#unique_coins|unique_coins]]</code>, <code>{{nm|separated entries}}</code> }} ; Brief : ''List the values of the incoming parameters'' ; Syntax : <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{#invoke:params|list_values}}</syntaxhighlight> This function does not take arguments. The <code>[[#sequential|sequential]]</code> modifier often accompanies this function. If the <code>[[#setting|setting]]</code> modifier was not placed earlier, this function will not add delimiters, but will return an indistinct blob of text in which values are sticked to each other. A header (<code>h</code>), an iteration delimiter (<code>i</code>), a last iteration delimiter (<code>l</code>), a "[[:en:serial comma|serial-comma]]-like" last iteration delimiter (<code>s</code>), a footer (<code>f</code>), and a fallback text (<code>n</code>) can be declared via <code>[[#setting|setting]]</code> – the string assigned to the key-value pair delimiter (<code>p</code>) will be ignored. For example, the following code <syntaxhighlight lang="wikitext">{{#invoke:params|setting|h/i/f/n|'''Values of parameters passed:''' |; |.|'''No parameters were passed'''|list_values}}</syntaxhighlight> will generate an output similar to the following. : '''Values of parameters passed:''' A giant owl-like creature; A large feline inhabiting Bodmin Moor; A sea serpent. This function covers and extends all the cases covered by {{nm|Separated entries|main}}. For instance, the following two examples with “ + ” as delimiter and “ ... ” as conjunction produce a similar result: # <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{#invoke:separated entries|main|separator=&#32;+&#32;|conjunction=&#32;...&#32;}}</syntaxhighlight> # <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{#invoke:params|sequential|trimming_values|with_value_not_matching||strict|squeezing|setting|i/l| + | ... |list_values}}</syntaxhighlight> {{vsep|1.5em|clear=none}} === <code>list_maybe_with_names</code> === {{Capsa tabellaria | titulus = Function <code>list_maybe_with_names</code> <span style="nowrap">({{module:params/doc/nexus ad functionem ostendendam|list_maybe_with_names|code}})</span> | Num. of arguments: 0 | [[#all_sorted|Sortable]]: Yes | Often preceeded by: <code>[[#sequential|sequential]]</code> | Relevant [[#setting|function-only variables]]: <code>h</code>, <code>i</code>, <code>l</code>, <code>s</code>, <code>f</code>, <code>n</code> | ; See also | : <code>[[#list|list]]</code>, <code>[[#list_values|list_values]]</code>, <code>[[#value_of|value_of]]</code><!--, <code>[[#coins|coins]]</code>-->, <code>[[#unique_coins|unique_coins]]</code>, <code>{{nm|separated entries}}</code> }} ; Brief : ''List the values of sequential parameters and the names and the values of non-sequential parameters'' ; Syntax : <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{#invoke:params|list_maybe_with_names}}</syntaxhighlight> This function does not take arguments. It is a combination of <code>[[#list|list]]</code> and <code>[[#list_values|list_values]]</code>: if a parameter belongs to the parameter sequence only its value will be shown, otherwise both its name and its value will be shown. If the <code>[[#setting|setting]]</code> modifier was not placed earlier, this function will not add delimiters, but will return an indistinct blob of text in which keys and values are sticked to each other. A header (<code>h</code>), a key-value pair delimiter (<code>p</code>), an iteration delimiter (<code>i</code>), a last iteration delimiter (<code>l</code>), a "[[:en:serial comma|serial-comma]]-like" last iteration delimiter (<code>s</code>), a footer (<code>f</code>), and a fallback text (<code>n</code>) can be declared via <code>[[#setting|setting]]</code>. For example, the following code in <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{My template}}</syntaxhighlight>, <syntaxhighlight lang="wikitext">{{#invoke:params|setting|h/i/p/f/n|'''Parameters passed:''' |; |→|.|'''No parameters were passed'''|list_maybe_with_names}}</syntaxhighlight> when transcluded as <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{My template|one|two|three|four|foo=bar|hello=world}}</syntaxhighlight>, will generate an output similar to the following. : '''Parameters passed:''' one; two; three; four; hello→world; foo→bar. This function is particularly useful to mimic the natural transclusion of templates. {{vsep|1.5em|clear=none}} <!-- === <code>coins</code> === {{Capsa tabellaria | titulus = Function <code>coins</code> <span style="nowrap">({{module:params/doc/nexus ad functionem ostendendam|coins|code}})</span> | Num. of arguments: ''Ad libitum'' | [[#all_sorted|Sortable]]: Yes | Often preceeded by: <code>[[#sequential|sequential]]</code>, <code>[[#trimming_values|trimming_values]]</code> | Relevant [[#setting|function-only variables]]: <code>h</code>, <code>i</code>, <code>l</code>, <code>s</code>, <code>f</code>, <code>n</code> | ; See also | : <code>[[#unique_coins|unique_coins]]</code>, <code>[[#list_values|list_values]]</code>, <code>[[#value_of|value_of]]</code> }} ; Brief : ''Associate custom strings to possible parameter values and list the custom string when the associated value is present'' ; Syntax : <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{#invoke:params|coins|[first coin = value 1]|[second coin = value 2]|[...]|[last coin = value N]}}</syntaxhighlight> This function is identical to the <code>[[#unique_coins|unique_coins]]</code> function, except that it allows the repetition of identical flags. See there for more information. {{vsep|1.5em|clear=none}} --> === <code>unique_coins</code> === {{Capsa tabellaria | titulus = Function <code>unique_coins</code> <span style="nowrap">({{module:params/doc/nexus ad functionem ostendendam|unique_coins|code}})</span> | Num. of arguments: ''Ad libitum'' | [[#all_sorted|Sortable]]: = Yes | Often preceeded by: = <code>[[#sequential|sequential]]</code>, <code>[[#trimming_values|trimming_values]]</code> | Relevant [[#setting|function-only variables]]: <code>h</code>, <code>i</code>, <code>l</code>, <code>s</code>, <code>f</code>, <code>n</code> | ; See also | : <!--<code>[[#coins|coins]]</code>, --><code>[[#list_values|list_values]]</code>, <code>[[#value_of|value_of]]</code> }} ; Brief : ''Associate custom strings to possible parameter values and list the custom string when the associated value is present, but not more than once'' ; Syntax : <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{#invoke:params|unique_coins|[first coin = value 1]|[second coin = value 2]|[...]|[last coin = value N]}}</syntaxhighlight> This function is used to detect the existence of flag parameters. For this reason, it is often accompanied by the <code>[[#sequential|sequential]]</code> modifier (or, equivalently, by <code>...&#124;[[#excluding_non-numeric_names|excluding_non-numeric_names]]&#124;[[#clearing|clearing]]&#124;...</code>). A typical use case of this function is that of constructing [[URL]]s. For example, the following template named <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{example template}}</syntaxhighlight> checks for the <code>html</code>, <code>xml</code>, <code>comments</code> and <code>removenowiki</code> flags in order to append respectively the following strings to the final URL: <code>&amp;wpGenerateRawHtml=1</code>, <code>&amp;wpGenerateXml=1</code>, <code>&amp;wpRemoveComments=0</code>, <code>&amp;wpRemoveNowiki=1</code>. <syntaxhighlight lang="wikitext" line>{{#if:{{{input|}}} | <span class="plainlinks">[{{fullurl:Special:ExpandTemplates|wpInput={{urlencode:{{{input}}}|QUERY}}{{#if:{{{title|}}}|&wpContextTitle={{urlencode:{{{title}}}|QUERY}}}}{{#invoke:params|excluding_non-numeric_names|clearing|sequential|trimming_values|unique_coins | html = &wpGenerateRawHtml=1 | xml = &wpGenerateXml=1 | comments = &wpRemoveComments=0 | removenowiki = &wpRemoveNowiki=1 }}}} {{#if:{{{label|}}}|{{{label|}}}|Expand <code>{{{input}}}</code>}}]</span> | {{Error|Error: The {{para|input}} parameter is missing.}} }}</syntaxhighlight> And so, when transcluded as, <syntaxhighlight lang="wikitext">{{example template|comments|xml | input = Hello world {<nowiki />{#time:r{{!}}now}<nowiki />} }}</syntaxhighlight> it will generate the following output: : {{module:params/doc/en/examples/link to expanded template|comments|xml | input = Hello world {<nowiki />{#time:r{{!}}now}<nowiki />} }} A copy of the example above is available at &#123;&#123;[[Module:Params/doc/en/examples/link to expanded template|./doc/en/examples/link to expanded template]]&#125;&#125;. If you want to allow the repetition of identical flags, you can use <code>...&#124;[[#magic_for_each_value|magic_for_each_value]]&#124;[[:mw:Help:Extension:ParserFunctions#.23switch|#switch]]&#124;...</code>. Compare <syntaxhighlight lang="wikitext">{{#invoke:params| setting|i|//| sequential| magic_for_each_value|#switch | lemon = one | apple = two | pear = three | quince = four | grapefruit = five }}</syntaxhighlight> with <syntaxhighlight lang="wikitext">{{#invoke:params| setting|i|//| sequential| unique_coins | lemon = one | apple = two | pear = three | quince = four | grapefruit = five }}</syntaxhighlight> If the <code>[[#setting|setting]]</code> modifier was not placed earlier, this function will not add delimiters, but will return an indistinct blob of text in which values are sticked to each other. A header (<code>h</code>), an iteration delimiter (<code>i</code>), a last iteration delimiter (<code>l</code>), a "[[:en:serial comma|serial-comma]]-like" last iteration delimiter (<code>s</code>), a footer (<code>f</code>), and a fallback text (<code>n</code>) can be declared via <code>[[#setting|setting]]</code> – the string assigned to the key-value pair delimiter (<code>p</code>) will be ignored. {{vsep|1.5em|clear=none}} === <code>call_for_each</code> === {{Capsa tabellaria | titulus = Function <code>call_for_each</code> <span style="nowrap">({{module:params/doc/nexus ad functionem ostendendam|call_for_each|code}})</span> | Num. of arguments: ''Ad libitum'' | [[#all_sorted|Sortable]]: Yes | Relevant [[#setting|function-only variables]]: <code>h</code>, <code>i</code>, <code>l</code>, <code>s</code>, <code>f</code>, <code>n</code> | ; See also | : <code>[[#call_for_each_value|call_for_each_value]]</code>, <code>[[#mapping_by_calling|mapping_by_calling]]</code>, <code>[[#invoke_for_each|invoke_for_each]]</code>, <code>[[#magic_for_each|magic_for_each]]</code>, <code>[[#call_for_each_group|call_for_each_group]]</code>, <code>{{nm|for loop}}</code>, {{tl2|for loop}} }} ; Brief : ''For each parameter passed to the current template, call a custom template with at least two parameters (key and value)'' ; Syntax : <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{#invoke:params|call_for_each|template name|[append 1]|[append 2]|[...]|[append n]|[named param 1=value 1]|[...]|[named param n=value n]|[...] }}</syntaxhighlight> Some functions are like shortcuts. The <code>X_for_each|F</code> functions are similar to <code>mapping_by_X(ing)|F|(names_and_values|)list_values</code>. The latter syntax (i.e. the modifier version) allows a <code>values_and_names</code> flag to invert the order from key-value to value-key. All unnamed arguments following the ''template name'' will be placed after the key-value pair. Named arguments will be passed verbatim. A header (<code>h</code>), an iteration delimiter (<code>i</code>), a last iteration delimiter (<code>l</code>), a "[[:en:serial comma|serial-comma]]-like" last iteration delimiter (<code>s</code>), a footer (<code>f</code>), and a fallback text (<code>n</code>) can be declared via the <code>[[#setting|setting]]</code> modifier – the string assigned to the key-value pair delimiter (<code>p</code>) will be ignored. Calling a template for each key-value pair with <syntaxhighlight lang="wikitext">{{#invoke:params|sequential|call_for_each|foobar}}</syntaxhighlight> will be different from writing <syntaxhighlight lang="wikitext">{{#invoke:params|sequential|for_each|{{foobar|$#|$@}}}}</syntaxhighlight> In the first example each key-value pair will be passed to the <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{foobar}}</syntaxhighlight> template, while in the second example the <code>$#</code> and <code>$@</code> tokens will be expanded ''after'' the <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{foobar}}</syntaxhighlight> template has been called. In most cases this will make no difference, however there are several situations where it will lead to nonsensical results. {{vsep|clear=none}} {{Nota bene|Note:}} All arguments passed to this function except the ''template name'' will not be trimmed of their leading and trailing spaces. The <code>call_for_each</code> ''function name'' itself, instead, will be trimmed of its surrounding spaces. {{vsep|1.5em|clear=none}} === <code>invoke_for_each</code> === {{Capsa tabellaria | titulus = Function <code>invoke_for_each</code> <span style="nowrap">({{module:params/doc/nexus ad functionem ostendendam|invoke_for_each|code}})</span> | Num. of arguments: ''Ad libitum'' | [[#all_sorted|Sortable]]: = Yes | Relevant [[#setting|function-only variables]]: <code>h</code>, <code>i</code>, <code>l</code>, <code>f</code>, <code>n</code> | ; See also | : <code>[[#invoke_for_each_value|invoke_for_each_value]]</code>, <code>[[#mapping_by_invoking|mapping_by_invoking]]</code>, <code>[[#call_for_each|call_for_each]]</code>, <code>[[#magic_for_each|magic_for_each]]</code> }} ; Brief : ''For each parameter passed to the current template, invoke a custom module function with at least two arguments (key and value)'' ; Syntax : <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{#invoke:params|invoke_for_each|module name|module function|[append 1]|[append 2]|[...]|[append n]|[named param 1=value 1]|[...]|[named param n=value n]|[...]}}</syntaxhighlight> Exactly like <code>[[#call_for_each|call_for_each]]</code>, but invokes a module instead of calling a template. Invoking a module function for each key-value pair with <syntaxhighlight lang="wikitext">{{#invoke:params|sequential|invoke_for_each|foobar|main}}</syntaxhighlight> will be different from writing <syntaxhighlight lang="wikitext">{{#invoke:params|sequential|for_each|{{#invoke:foobar|main|$#|$@}}}}</syntaxhighlight> In the first example each key-value pair will be passed to the <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{#invoke:foobar|main}}</syntaxhighlight> module function, while in the second example the <code>$#</code> and <code>$@</code> tokens will be expanded ''after'' the module function has been invoked. There might be cases in which this will make no difference, however there are several situations where it will lead to nonsensical results. {{vsep|clear=none}} {{Nota bene|Note:}} All arguments passed to this function except the ''module name'' and the ''function name'' will not be trimmed of their leading and trailing spaces. The <code>invoke_for_each</code> ''function name'' itself, instead, will be trimmed of its surrounding spaces. {{vsep|1.5em|clear=none}} === <code>magic_for_each</code> === {{Capsa tabellaria | titulus = Function <code>magic_for_each</code> <span style="nowrap">({{module:params/doc/nexus ad functionem ostendendam|magic_for_each|code}})</span> | Num. of arguments: ''Ad libitum'' | [[#all_sorted|Sortable]]: Yes | Relevant [[#setting|function-only variables]]: <code>h</code>, <code>i</code>, <code>l</code>, <code>s</code>, <code>f</code>, <code>n</code> | ; See also | : <code>[[#magic_for_each_value|magic_for_each_value]]</code>, <code>[[#mapping_by_magic|mapping_by_magic]]</code>, <code>[[#call_for_each|call_for_each]]</code>, <code>[[#invoke_for_each|invoke_for_each]]</code> }} ; Brief : ''For each parameter passed to the current template, call a magic word with at least two arguments (key and value)'' ; Syntax : <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{#invoke:params|magic_for_each|parser function|[append 1]|[append 2]|[...]|[append n]|[named param 1=value 1]|[...]|[named param n=value n]|[...]}}</syntaxhighlight> Exactly like <code>[[#call_for_each|call_for_each]]</code>, but calls a [[:mw:Help:Magic words#Parser functions|parser function]] instead of a template. {{vsep|clear=none}} {{Nota bene|Note:}} All arguments passed to this function except the magic word will not be trimmed of their leading and trailing spaces. The <code>magic_for_each</code> ''function name'' itself, instead, will be trimmed of its surrounding spaces. {{vsep|1.5em|clear=none}} === <code>call_for_each_value</code> === {{Capsa tabellaria | titulus = Function <code>call_for_each_value</code> <span style="nowrap">({{module:params/doc/nexus ad functionem ostendendam|call_for_each_value|code}})</span> | Num. of arguments: ''Ad libitum'' | [[#all_sorted|Sortable]]: Yes | Often preceeded by: <code>[[#sequential|sequential]]</code> | Relevant [[#setting|function-only variables]]: <code>h</code>, <code>i</code>, <code>l</code>, <code>s</code>, <code>f</code>, <code>n</code> | ; See also | : <code>[[#call_for_each|call_for_each]]</code>, <code>[[#mapping_by_calling|mapping_by_calling]]</code>, <code>[[#invoke_for_each_value|invoke_for_each_value]]</code>, <code>[[#magic_for_each_value|magic_for_each_value]]</code>, <code>[[#call_for_each_group|call_for_each_group]]</code>, <code>{{nm|for loop}}</code>, {{tl2|for loop}} }} ; Brief : ''For each parameter passed to the current template, call a custom template with at least one parameter (i.e. the parameter's value)'' ; Syntax : <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{#invoke:params|call_for_each_value|template name|[append 1]|[append 2]|[...]|[append n]|[named param 1=value 1]|[...]|[named param n=value n]|[...]}}</syntaxhighlight> The <code>[[#sequential|sequential]]</code> modifier often accompanies this function. All unnamed arguments following the ''template name'' will be appended after the value parameter. Named arguments will be passed verbatim. A header (<code>h</code>), an iteration delimiter (<code>i</code>), a last iteration delimiter (<code>l</code>), a "[[:en:serial comma|serial-comma]]-like" last iteration delimiter (<code>s</code>), a footer (<code>f</code>), and a fallback text (<code>n</code>) can be declared via the <code>[[#setting|setting]]</code> modifier – the string assigned to the key-value pair delimiter (<code>p</code>) will be ignored. For example, calling {{interfn|tl|en}} with each parameter can be done by writing <syntaxhighlight lang="wikitext">{{#invoke:params|sequential|setting|i|, |call_for_each_value|tl}}</syntaxhighlight> This will be different from writing <syntaxhighlight lang="wikitext">{{#invoke:params|sequential|setting|i|, |for_each|{{tl|$@}}}}</syntaxhighlight> In the first example each value will be passed to the {{interfn|tl|en}} template, while in the second example the <code>$@</code> token will be expanded ''after'' the {{interfn|tl|en}} template has been called. Here this will make no difference, however there are several situations where it will lead to nonsensical results. {{vsep|clear=none}} {{Nota bene|Note:}} All arguments passed to this function except the ''template name'' will not be trimmed of their leading and trailing spaces. The <code>call_for_each_value</code> ''function name'' itself, instead, will be trimmed of its surrounding spaces. {{vsep|1.5em|clear=none}} === <code>invoke_for_each_value</code> === {{Capsa tabellaria | titulus = Function <code>invoke_for_each_value</code> <span style="nowrap">({{module:params/doc/nexus ad functionem ostendendam|invoke_for_each_value|code}})</span> | Num. of arguments: ''Ad libitum'' | [[#all_sorted|Sortable]]: Yes | Often preceeded by: <code>[[#sequential|sequential]]</code> | Relevant [[#setting|function-only variables]]: <code>h</code>, <code>i</code>, <code>l</code>, <code>s</code>, <code>f</code>, <code>n</code> | ; See also | : <code>[[#call_for_each_value|call_for_each_value]]</code>, <code>[[#mapping_by_invoking|mapping_by_invoking]]</code>, <code>[[#invoke_for_each|invoke_for_each]]</code>, <code>[[#magic_for_each_value|magic_for_each_value]]</code> }} ; Brief : ''For each parameter passed to the current template, invoke a custom module function with at least one argument (i.e. the parameter's value)'' ; Syntax : <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{#invoke:params|invoke_for_each_value|module name|module function|[append 1]|[append 2]|[...]|[append n]|[named param 1=value 1]|[...]|[named param n=value n]|[...]}}</syntaxhighlight> Exactly like <code>[[#call_for_each_value|call_for_each_value]]</code>, but invokes a module instead of calling a template. Invoking a module function for each value with <syntaxhighlight lang="wikitext">{{#invoke:params|sequential|invoke_for_each_value|foobar|main}}</syntaxhighlight> will be different from writing <syntaxhighlight lang="wikitext">{{#invoke:params|sequential|for_each|{{#invoke:foobar|main|$@}}}}</syntaxhighlight> In the first example each value will be passed to the <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{#invoke:foobar|main}}</syntaxhighlight> module function, while in the second example the <code>$@</code> token will be expanded ''after'' the module function has been invoked. There might be cases in which this will make no difference, however there are several situations where it will lead to nonsensical results. {{vsep|clear=none}} {{Nota bene|Note:}} All arguments passed to this function except the ''module name'' and the ''function name'' will not be trimmed of their leading and trailing spaces. The <code>invoke_for_each_value</code> ''function name'' itself, instead, will be trimmed of its surrounding spaces. {{vsep|1.5em|clear=none}} === <code>magic_for_each_value</code> === {{Capsa tabellaria | titulus = Function <code>magic_for_each_value</code> <span style="nowrap">({{module:params/doc/nexus ad functionem ostendendam|magic_for_each_value|code}})</span> | Num. of arguments: ''Ad libitum'' | [[#all_sorted|Sortable]]: Yes | Often preceeded by: <code>[[#sequential|sequential]]</code> | Relevant [[#setting|function-only variables]]: <code>h</code>, <code>i</code>, <code>l</code>, <code>s</code>, <code>f</code>, <code>n</code> | ; See also | : <code>[[#call_for_each_value|call_for_each_value]]</code>, <code>[[#mapping_by_magic|mapping_by_magic]]</code>, <code>[[#invoke_for_each_value|invoke_for_each_value]]</code>, <code>[[#magic_for_each|magic_for_each]]</code> }} ; Brief : ''For each parameter passed to the current template, call a magic word with at least one argument (i.e. the parameter's value)'' ; Syntax : <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{#invoke:params|magic_for_each_value|parser function|[append 1]|[append 2]|[...]|[append n]|[named param 1=value 1]|[...]|[named param n=value n]|[...]}}</syntaxhighlight> Exactly like <code>[[#call_for_each_value|call_for_each_value]]</code>, but calls a [[:mw:Help:Magic words#Parser functions|parser function]] instead of a template. For example, if a template had the following code, <syntaxhighlight lang="wikitext">{{#invoke:params|sequential|setting|ih|&preloadparams%5b%5d{{=}}|magic_for_each_value|urlencode|QUERY}}</syntaxhighlight> and were transcluded as <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{example template|hello world|àèìòù|foobar}}</syntaxhighlight>, the <code><nowiki>{{</nowiki>[[:mw:Help:Magic words#URL data|urlencode]]:...|QUERY<nowiki>}}</nowiki></code> parser function would be called for each incoming parameter as first argument and with <code>QUERY</code> as second argument, and finally the returned text would be prefixed with <code>&preloadparams%5b%5d=</code>. This would generate, <pre>&preloadparams%5b%5d=hello+world&preloadparams%5b%5d=%C3%A0%C3%A8%C3%AC%C3%B2%C3%B9&preloadparams%5b%5d=foo+bar</pre> which can be used to allow the creation of pages [[:mw:Manual:Creating pages with preloaded text#Using parameters|with preloaded text and parameters]]. {{vsep|clear=none}} {{Nota bene|Note:}} All arguments passed to this function except the magic word will not be trimmed of their leading and trailing spaces. The <code>magic_for_each_value</code> ''function name'' itself, instead, will be trimmed of its surrounding spaces. {{vsep|1.5em|clear=none}} === <code>call_for_each_group</code> === {{Capsa tabellaria | titulus = Function <code>call_for_each_group</code> <span style="nowrap">({{module:params/doc/nexus ad functionem ostendendam|call_for_each_group|code}})</span> | Num. of arguments: ''Ad libitum'' | Often preceeded by: <code>[[#all_sorted|all_sorted]]</code>, <code>[[#reassorted|reassorted]]</code> | [[#all_sorted|Sortable]]: Yes | Relevant [[#setting|function-only variables]]: <code>h</code>, <code>i</code>, <code>l</code>, <code>s</code>, <code>f</code>, <code>n</code> | ; See also | : <code>[[#grouping_by_calling|grouping_by_calling]]</code>, <code>[[#call_for_each|call_for_each]]</code>, <code>[[#call_for_each_value|call_for_each_value]]</code>, <code>{{nm|for loop}}</code>, {{tl2|for loop}} }} ; Brief : ''Call a custom template for each group of parameters that have the same numeric suffix'' ; Syntax : <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{#invoke:params|call_for_each_group|template name|[append 1]|[append 2]|[...]|[append n]|[named param 1=value 1]|[...]|[named param n=value n]|[...] }}</syntaxhighlight> In short, this function helps you manage cases like the following, in which a template needs to be transcluded with a variable number of parameters grouped by their identical numerical suffix: <syntaxhighlight lang="wikitext">{{My template | foo 1 = lorem | bar 1 = ipsum | hello 1 = dolor | foo 2 = sit | bar 2 = amet | hello 2 = dolor | foo 3 = consectetur | bar 3 = adipiscing | hello 3 = elit | ... }}</syntaxhighlight> The way it manages this situation is by repeatedly calling a custom template for each group of similar parameters. These will be stripped of their numeric id (i.e. the numeric suffix), which will be passed separetely as '''parameter zero''' (i.e. <code>&#123;&#123;&#123;0&#125;&#125;&#125;</code>) to the custom template. With the group of parameters that do not have a numeric suffix the id will be an empty string. If you are a module writer, you might recognize some distant similarities between this function and <code>[[Module:TableTools#affixNums|TableTools.affixNums]]</code>. A hyphen before the numeric suffix will be interpreted as a minus sign (and therefore the group id will be treated as a negative number). Numeric incoming parameters will be treated as if their prefix were an empty string (these can be captured using <code>&#123;&#123;&#123;&#125;&#125;&#125;</code> or <code>&#123;&#123;&#123;&#124;''fallback text''&#125;&#125;&#125;</code> in the callback template). Spaces between the prefix and the numeric suffix will be ignored (therefore writing {{para|foobar123}} will be identical to writing {{para|foobar&nbsp;123}} – in case of collisions one of the two values will be discarded). In the unlikely scenario that the prefix is itself a number (e.g. {{para|1 1}}, {{para|2 1}}, etc.), if this is <code>0</code> or a negative number it will be decreased by one unit in order to leave the parameter zero undisturbed (so <code>0</code> will become <code>-1</code>, <code>-1</code> will become <code>-2</code>, and so on – if needed, you can use <code>...|[[#purging|purging]]|0|1|...</code> in the callback template to renormalize these numbers). All unnamed arguments that follow the ''template name'' argument will appear as sequential parameters shared across all calls. Named arguments will be passed verbatim. Both named and unnamed arguments passed to this function will be given precedence in case of collisions. Numeric argument names below <code>1</code> will be decreased by one unit (i.e. <code>...|call_for_each_group&#124;example template&#124;0=Hello world&#124;...</code> will become {{para|-1|Hello world}} in the callback template – see above). A header (<code>h</code>), an iteration delimiter (<code>i</code>), a last iteration delimiter (<code>l</code>), a "[[:en:serial comma|serial-comma]]-like" last iteration delimiter (<code>s</code>), a footer (<code>f</code>), and a fallback text (<code>n</code>) can be declared via the <code>[[#setting|setting]]</code> modifier – the string assigned to the key-value pair delimiter (<code>p</code>) will be ignored. For example, if a template named <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{foobar}}</syntaxhighlight> contained the following code, <syntaxhighlight lang="wikitext">{{#invoke:params|reassorted|call_for_each_group|example template|hello|world|foo=bar}}</syntaxhighlight> writing <syntaxhighlight lang="wikitext">{{foobar | 1 = Lorem | 2 = ipsum | bicycle-1 = dolor | bicycle1 = sit | boat1 = amet | car2 = consectetur | bicycle2 = adipiscing | other = elit | sunscreen = vestibulum | = ultricies | foo1 = neque nisl }}</syntaxhighlight> will be equivalent to writing <syntaxhighlight lang="wikitext">{{example template | 0 = | 1 = hello | 2 = world | = ultricies | foo = bar | other = elit | sunscreen = vestibulum }}{{example template | 0 = -1 | 1 = hello | 2 = world | bicycle = dolor | foo = bar }}{{example template | 0 = 1 | 1 = hello | 2 = world | = Lorem | bicycle = sit | boat = amet | foo = bar }}{{example template | 0 = 2 | 1 = hello | 2 = world | = ipsum | bicycle = adipiscing | car = consectetur | foo = bar }}</syntaxhighlight> '''The modifiers <code>[[#sequential|sequential]]</code>, <code>[[#non-sequential|non-sequential]]</code>, <code>[[#all_sorted|all_sorted]]</code> and <code>[[#reassorted|reassorted]]</code> will affect how groups of parameters will be iterated, not how single parameters will be grouped.''' Before calling this function you will likely want to reduce the list of parameters via one of the <code>with_*_matching</code> group of modifiers (for instance <code>...|with_name_matching|.%-%d+$|or|[^%-]%d+$|call_for_each_group|...</code> leaves only the parameters in which both the prefix and the numeric suffix are not empty strings). The <code>[[#reassorted|reassorted]]</code> modifier often accompanies this function. {{vsep|clear=none}} {{Anchor|Multilevel substitution warning}}{{Nota bene|Note:}} In writing templates, there is often the habit of signaling [[:mw:Help:Substitution#Multilevel substitution|multilevel substitutions]] using the <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{{|safesubst:}}}</syntaxhighlight> notation. This is a dangerous practice, because <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{{|safesubst:}}}</syntaxhighlight> means "write the parameter with an empty name, otherwise write <code>safesubst:</code>". Due to the fact that <code>call_for_each_group</code> '''can pass parameters with an empty name''', a callback template should never use <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{{|safesubst:}}}</syntaxhighlight> to notate multilevel substitutions, but should use instead <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>safesubst:<noinclude /></syntaxhighlight>. Not following this advice can lead to bugs that are hard to debug. {{vsep|clear=none}} At &#123;&#123;[[Module:Params/doc/en/examples/list of authors|./doc/en/examples/list of authors]]&#125;&#125; you can find an example of how to use this function to list authors the same way {{interfn|Cite book|en}} does. For instance, writing <syntaxhighlight lang="wikitext">{{module:params/doc/en/examples/list of authors | last1 = Playfair | first1 = I. S. O. | author-link1 = Ian Stanley Ord Playfair | last2 = Stitt | first2 = G. M. S. | last3 = Molony | first3 = C. J. C. | last4 = Toomer | first4 = S. E. }}</syntaxhighlight> will generate : {{module:params/doc/en/examples/list of authors | last1 = Playfair | first1 = I. S. O. | author-link1 = Ian Stanley Ord Playfair | last2 = Stitt | first2 = G. M. S. | last3 = Molony | first3 = C. J. C. | last4 = Toomer | first4 = S. E. }} See also &#123;&#123;[[Module:Params/doc/en/examples/tablebox|./doc/en/examples/tablebox]]&#125;&#125; for an example of how to exploit this function to create [[Template:Infobox|infoboxes]], and &#123;&#123;[[Module:Params/doc/en/examples/four cells per row table|./doc/en/examples/four cells per row table]]&#125;&#125; for an example of how to exploit this function to create n-column tables. {{vsep|clear=none}} {{Nota bene|Note:}} All arguments passed to this function except the ''template name'' will not be trimmed of their leading and trailing spaces. The <code>call_for_each_group</code> ''function name'' itself, instead, will be trimmed of its surrounding spaces. {{vsep|1.5em|clear=none}} === <code>for_each</code> === {{Capsa tabellaria | titulus = Function <code>for_each</code> <span style="nowrap">({{module:params/doc/nexus ad functionem ostendendam|for_each|code}})</span> | Num. of arguments: 1 | [[#all_sorted|Sortable]]: Yes | Relevant [[#setting|function-only variables]]: <code>h</code>, <code>i</code>, <code>l</code>, <code>s</code>, <code>f</code>, <code>n</code> | ; See also | : <code>[[#list|list]]</code>, <code>[[#list_values|list_values]]</code>, <code>[[#list_maybe_with_names|list_maybe_with_names]]</code>, <code>{{nm|for nowiki}}</code>, {{tl2|for nowiki}}, {{tl2|expand wikitext}} }} ; Brief : ''For each parameter passed to the current template, expand all occurrences of <code>$#</code> and <code>$@</code> within a given text as key and value respectively'' ; Syntax : <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{#invoke:params|for_each|wikitext}}</syntaxhighlight> Example: <syntaxhighlight lang="wikitext">{{#invoke:params|for_each|Arg name: $#, Arg value: $@}}</syntaxhighlight> The text returned by this function is not expanded further (currently this module does not offer an <code>expand_for_each</code> function). If you need wikitext expansion, use either <code>[[#concat_and_call|concat_and_call]]</code> to propagate the incoming parameters altogether to the {{interfn|for nowiki|en}} template, or <code>[[#mapping_by_calling|mapping_by_calling]]</code> to propagate the incoming parameters one by one to {{interfn|expand wikitext|en}}. Example #1 (wikitext expanded via the {{interfn|for nowiki|en}} template – suggested): <syntaxhighlight lang="wikitext">{{#invoke:params|excluding_non-numeric_names|concat_and_call|for nowiki|<br />|<nowiki>Parameter value is "{{{1}}}"</nowiki>}}</syntaxhighlight> Example #2 (wikitext expanded via the {{interfn|expand wikitext|en}} template – less efficient but more flexible): <syntaxhighlight lang="wikitext">{{#invoke:params|setting|i|<br />|mapping_by_calling|expand wikitext|names_and_values_as|2|3| let|1|<nowiki>Parameter name is "{{{2}}}", parameter value is "{{{3}}}"</nowiki>| let|unstrip|yes| list_values}}</syntaxhighlight> {{vsep|clear=none}} {{Nota bene|Note:}} The argument passed to this function will not be trimmed of its leading and trailing spaces. The <code>for_each</code> ''function name'' itself, instead, will be trimmed of its surrounding spaces. {{vsep|clear=none}} == Flag modifiers (piping functions) == The following are ''flag modifiers'', i.e. functions that add their action to the queue of actions that ''will be done last''. As modifiers, they expect to be piped instead of returning to the caller. Each of them can be piped to either another flag modifier or a [[#Modifiers (piping functions)|modifier]] or a [[#Functions|non-piping function]]. Unlike modifiers, the order in which flag modifiers appear has no consequences. The actions that flag do affects only functions, but do not affect modifiers. {{vsep|clear=none}} === <code>sequential</code> === {{Capsa tabellaria | titulus = Modifier <code>sequential</code> <span style="nowrap">({{module:params/doc/nexus ad functionem ostendendam|sequential|code}})</span> | Num. of arguments: 0 | Repeatable: No | Conflicts with: <code>[[#non-sequential|non-sequential]]</code>, <code>[[#all_sorted|all_sorted]]</code>, <code>[[#reassorted|reassorted]]</code> | ; See also | : <code>[[#non-sequential|non-sequential]]</code>, <code>[[#all_sorted|all_sorted]]</code>, <code>[[#reassorted|reassorted]]</code>, <code>[[#squeezing|squeezing]]</code>, <code>[[#filling_the_gaps|filling_the_gaps]]</code>, <code>[[#clearing|clearing]]</code> }} ; Brief : (In functions only, does not affect modifiers) Reduce the parameter list to the subgroup of consecutive parameters that follow {{para|1}} ; Syntax : <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{#invoke:params|sequential|pipe function name}}</syntaxhighlight> Example: <syntaxhighlight lang="wikitext">{{#invoke:params|sequential|count}}</syntaxhighlight> This modifier does not take arguments besides the name of the function that will follow. Its purpose is solely that of signaling to non-piping functions to iterate using Lua <code>ipair()</code> instead of <code>pair()</code>. Therefore it does not remove any parameter from the list (to do that, you will need to use <code>...&#124;[[#excluding_non-numeric_names|excluding_non-numeric_names]]&#124;[[#clearing|clearing]]&#124;...</code> instead). Unless there are many intermediate operations that repeatedly iterate through all parameters, simply flagging the parameter list as sequence-only is usually faster than actually removing non-sequential parameters. Using <code>sequential</code> together with <code>[[#non-sequential|non-sequential]]</code> will generate an error. {{vsep|clear=none}} {{Nota bene|Note:}} Like <code>[[#non-sequential|non-sequential]]</code>, the <code>sequential</code> modifier permanently marks a query. For instance, writing <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{#invoke:params|sequential|discarding|1|...}}</syntaxhighlight> will first mark the query as "sequential", then will discard the first element from the sequence (leaving all the others intact). And so, no matter how many other parameters will be present, nothing will be shown. {{vsep|1.5em|clear=none}} === <code>non-sequential</code> === {{Capsa tabellaria | titulus = Modifier <code>non-sequential</code> <span style="nowrap">({{module:params/doc/nexus ad functionem ostendendam|non-sequential|code}})</span> | Num. of arguments: 0 | Repeatable: No | Conflicts with: <code>[[#sequential|sequential]]</code> | ; See also | : <code>[[#sequential|sequential]]</code>, <code>[[#all_sorted|all_sorted]]</code>, <code>[[#reassorted|reassorted]]</code> }} ; Brief : (In functions only, does not affect modifiers) Reduce the parameter list by discarding the subgroup of consecutive parameters that follow {{para|1}} ; Syntax : <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{#invoke:params|non-sequential|pipe function name}}</syntaxhighlight> Example: <syntaxhighlight lang="wikitext">{{#invoke:params|non-sequential|setting|ih/p|{{!}}|{{=}}|list}}</syntaxhighlight> This modifier does not take arguments besides the name of the function that will follow. Once flagged with <code>non-sequential</code>, the final function will iterate through the set of parameters that is [[:en:complement (set theory)|complementary]] to the one picked by <code>[[#sequential|sequential]]</code>. Using <code>non-sequential</code> together with <code>[[#sequential|sequential]]</code> will generate an error. The modifier, on the other hand, is compatible with both <code>[[#all_sorted|all_sorted]]</code> and <code>[[#reassorted|reassorted]]</code>. {{vsep|clear=none}} {{Nota bene|Note:}} Like <code>[[#sequential|sequential]]</code>, the <code>non-sequential</code> modifier permanently marks a query, and no matter what transformations will follow (see <code>[[#squeezing|squeezing]]</code>) the parameters' "sequence" will not be shown. {{vsep|1.5em|clear=none}} === <code>all_sorted</code> === {{Capsa tabellaria | titulus = Modifier <code>all_sorted</code> <span style="nowrap">({{module:params/doc/nexus ad functionem ostendendam|all_sorted|code}})</span> | Num. of arguments: 0 | Repeatable: No | Conflicts with: <code>[[#sequential|sequential]]</code>, <code>[[#reassorted|reassorted]]</code> | Has no effects on: <code>[[#count|count]]</code>, <code>[[#value_of|value_of]]</code>, <code>[[#concat_and_call|concat_and_call]]</code>, <code>[[#concat_and_invoke|concat_and_invoke]]</code>, <code>[[#concat_and_magic|concat_and_magic]]</code> | ; See also | : [[:en:Natural sort order|Natural sort order]], <code>[[#reassorted|reassorted]]</code>, <code>[[#sequential|sequential]]</code>, <code>[[#sorting_sequential_values|sorting_sequential_values]]</code> }} ; Brief : ''(IN FUNCTIONS ONLY, DOES NOT AFFECT MODIFIERS) When the time will come, all parameters will be dispatched sorted: first the numeric ones in ascending order, then the rest in [[:en:Natural sort order|natural order]]'' ; Syntax : <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{#invoke:params|all_sorted|pipe function name}}</syntaxhighlight> {{Nota bene|Note:}} This modifier sorts the way ''functions'' iterate across ''all'' parameters based on ''their names''. If you want to sort ''sequential parameters'' based on ''their values'', see <code>[[#sorting_sequential_values|sorting_sequential_values]]</code>. Example: <syntaxhighlight lang="wikitext">{{#invoke:params|all_sorted|setting|ih/p|{{!}}|{{=}}|list}}</syntaxhighlight> This modifier does not take arguments besides the name of the function that will follow. Normally only sequential parameters are dispatched sorted, whereas non-sequential ones are dispatched randomly. The <code>all_sorted</code> modifier ensures that nothing is left out of ([[:en:Natural sort order|natural]]) order. Attention must be paid to the fact that parameters whose name is a negative number will appear first. To avoid this the <code>[[#squeezing|squeezing]]</code> modifier can be used.<ref>To be precise, the order will not be strictly alphabetical, because this would imply that a template called with the following parameters <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{foobar|-4=you|9=wanna|.=me?|11=marry|-8=do}}</syntaxhighlight> would see them reordered as follows: <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{foobar|-8=do|-4=you|.=me?|9=wanna|11=marry}}</syntaxhighlight> (with the dot in the middle between negative and positive numbers). To avoid this, '''numbers are always displayed first''' (i.e. <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{foobar|-8=do|-4=you|9=wanna|11=marry|.=me?}}</syntaxhighlight>).</ref> The <code>all_sorted</code> modifier only affects the way parameters are shown, but has no effects on functions that do not iterate or cannot impose an order, such as: * <code>[[#count|count]]</code> * <code>[[#value_of|value_of]]</code> * <code>[[#concat_and_call|concat_and_call]]</code> * <code>[[#concat_and_invoke|concat_and_invoke]]</code> * <code>[[#concat_and_magic|concat_and_magic]]</code> {{vsep|clear=none}} {{Nota bene|Note:}} The <code>all_sorted</code> modifier cannot be used with functions that propagate several parameters together in a single call, like <code>[[#concat_and_call|concat_and_call]]</code>, <code>[[#concat_and_invoke|concat_and_invoke]]</code>, and <code>[[#concat_and_magic|concat_and_magic]]</code>, because during a call the order of arguments is always lost. For the same reason, it is not possible to guess the order of named parameters a template was transcluded with. {{vsep|1.5em|clear=none}} === <code>reassorted</code> === {{Capsa tabellaria | titulus = Modifier <code>reassorted</code> <span style="nowrap">({{module:params/doc/nexus ad functionem ostendendam|reassorted|code}})</span> | Num. of arguments: 0 | Repeatable: No | Conflicts with: <code>[[#sequential|sequential]]</code>, <code>[[#all_sorted|all_sorted]]</code> | Has no effects on: <code>[[#count|count]]</code>, <code>[[#value_of|value_of]]</code>, <code>[[#concat_and_call|concat_and_call]]</code>, <code>[[#concat_and_invoke|concat_and_invoke]]</code>, <code>[[#concat_and_magic|concat_and_magic]]</code> | ; See also | : [[:en:Natural sort order|Natural sort order]], <code>[[#all_sorted|all_sorted]]</code>, <code>[[#sequential|sequential]]</code>, <code>[[#sorting_sequential_values|sorting_sequential_values]]</code> }} ; Brief : ''(IN FUNCTIONS ONLY, DOES NOT AFFECT MODIFIERS) When the time will come, all parameters will be dispatched sorted: first non numeric ones in [[:en:Natural sort order|natural order]]'', then the numeric ones in ascending order ; Syntax : <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{#invoke:params|reassorted|pipe function name}}</syntaxhighlight> This modifier is similar to <code>[[#all_sorted|all_sorted]]</code>, but numbers are iterated last (as in "bar, foo, hello, zebra, 1, 2, 3, …"). {{vsep|clear=none}} {{Nota bene|Note:}} The <code>reassorted</code> modifier cannot be used with functions that propagate several parameters together in a single call, like <code>[[#concat_and_call|concat_and_call]]</code>, <code>[[#concat_and_invoke|concat_and_invoke]]</code>, and <code>[[#concat_and_magic|concat_and_magic]]</code>, because during a call the order of arguments is always lost. For the same reason, it is not possible to guess the order of named parameters a template was transcluded with. {{vsep|clear=none}} == Modifiers (piping functions) == The following are ''modifiers'', i.e. functions that expect to be piped instead of returning to the caller. Each of them can be piped to either another modifier or a [[#Flag modifiers (piping functions)|flag modifier]] or a [[#Functions|non-piping function]]. The actions that modifiers do are done sequentially, in the same order chosen during the invocation of this module. {{vsep|clear=none}} === <code>setting</code> === {{Capsa tabellaria | titulus = Modifier <code>setting</code> <span style="nowrap">({{module:params/doc/nexus ad functionem ostendendam|setting|code}})</span> | Num. of arguments: 2–8 (variable) | Repeatable: Yes | ; Memory slots | : {{Series versibus dissaepta | <code>p</code> Key-value delimiter | <code>i</code> Iteration delimiter | <code>l</code> Last iteration delimiter | <code>h</code> Header text | <code>f</code> Footer text | <code>n</code> Fallback text | <code>s</code> “[[:en:serial comma|serial-comma]]-like” last iteration delimiter }} }} ; Brief : ''Define glue strings'' ; Syntax : <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{#invoke:params|setting|directives|...|pipe function name}}</syntaxhighlight> This modifier allows some internal variables to be set and later be used (currently only by functions). It takes a variable number of arguments, relying on the first argument to understand how many other arguments to read. A few examples will introduce it better than words: * <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{#invoke:params|setting|i|{{!}}|list_values}}</syntaxhighlight> *: ↳ Set the value of ''iteration delimiter'' to <code>|</code>, then list all values * <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{#invoke:params|setting|ih|{{!}}|list_values}}</syntaxhighlight> *: ↳ Set the value of both ''header text'' and ''iteration delimiter'' to <code>|</code>, then list all values * <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{#invoke:params|setting|ih/p|{{!}}|{{=}}|list}}</syntaxhighlight> *: ↳ Set the value of both ''header text'' and ''iteration delimiter'' to <code>|</code>, set ''key-value pair delimiter'' to <code>=</code>, then list all parameters * <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{#invoke:params|setting|ih/p/n|{{!}}|{{=}}|No parameters were passed|list}}</syntaxhighlight> *: ↳ Set the value of both ''header text'' and ''iteration delimiter'' to <code>|</code>, set ''key-value pair delimiter'' to <code>=</code>, set ''fallback text'' to <code>No parameters were passed</code>, then list all parameters The first argument is a slash-separated list of lists of slots to assign; one slot is referred by exactly one character and each list of slots maps exactly one argument. A slot indicates which internal variable to set. If more than one slot is aggregated within the same slash-separated list the same text will be assigned to more than one variable. The slots available are the following: {| class="wikitable" style="margin-left: auto; margin-right: auto;" |- ! Slots ! Variable ! Description |- | <code>p</code> | ''Key-value pair delimiter'' | The string of text that will be placed between each parameter name and its value; it is never inserted by functions that only iterate between values, or by functions that pass the key-value pairs to external calls. |- | <code>i</code> | ''Iteration delimiter'' | The string of text that will be placed between each iteration; it is never inserted unless there are two or more parameters to show when <code>l</code> is not given, or three or more parameters when <code>l</code> is given. |- | <code>l</code> | ''Last iteration delimiter'' | The string of text that will be placed between the second last and the last iteration; it is never inserted unless there are two or more parameters to show; if omitted it defaults to <code>i</code>. |- | <code>s</code> | ''"[[:en:serial comma|serial-comma]]-like" last iteration delimiter'' | The string of text that will be placed between the second last and the last iteration when there are three or more parameters to show; if omitted it defaults to <code>l</code>. |- | <code>h</code> | ''Header text'' | The string of text that will be placed before the iteration begins; it is never inserted if there are no parameters to show. |- | <code>f</code> | ''Footer text'' | The string of text that will be placed after the iteration is over; it is never inserted if there are no parameters to show. |- | <code>n</code> | ''Fallback text'' | The string of text that will be placed if there are no parameters to show. |} All space characters in the ''directives'' argument are discarded. Therefore writing <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{#invoke:params|setting|ih/p|...}}</syntaxhighlight> will be equivalent to writing <syntaxhighlight lang="wikitext">{{#invoke:params|setting| i h / p |...}}</syntaxhighlight> In theory, instead of assigning different arguments at once (i.e. <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{...|setting|ih/p|{{!}}|{{=}}|...}}</syntaxhighlight>), it is possible to write separate invocations of <code>setting</code> for each argument, as in <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{...|setting|ih|{{!}}|setting|p|{{=}}...}}</syntaxhighlight>. This method however will be slightly less efficient. The <code>s</code> slot has been created with the [[:en:Serial comma|Oxford comma]] in mind. For instance, the following imaginary <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{Foobar see also}}</syntaxhighlight> template adds a comma before the "and" conjunction when more than two page names are provided: <syntaxhighlight lang="wikitext">{{Hatnote|{{{altphrase|Foobar see also}}}: {{#if:{{{1|}}} | {{#invoke:params|sequential|trimming_values|with_value_not_matching||strict|squeezing|setting|i/l/s|, | and |, and |for_each|[[$@]]}} | {{Error|{{tl|Foobar see also}} requires at least one page name}} }}}}</syntaxhighlight> You can find this example at &#123;&#123;[[Module:Params/doc/en/examples/Oxford comma|./doc/en/examples/Oxford comma]]&#125;&#125;. Thus, <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{module:params/doc/en/examples/Oxford comma|Latin|English|German|Italian}}</syntaxhighlight> will generate {{module:params/doc/en/examples/Oxford comma|Latin|English|German|Italian}} {{vsep|clear=none}} {{Nota bene|Note:}} The <code>setting</code> modifier name will be trimmed of its surrounding spaces. The ''directives'' argument will be stripped of all space characters, including internal spaces. All other arguments passed to this modifier will be parsed verbatim (i.e. leading and trailing spaces will not be removed). {{vsep|1.5em|clear=none}} === <code>scoring</code> === {{Capsa tabellaria | titulus = Modifier <code>scoring</code> <span style="nowrap">({{module:params/doc/nexus ad functionem ostendendam|scoring|code}})</span> | Num. of arguments: 1 | Repeatable: Yes | ; See also | : <code>[[#count|count]]</code> }} ; Brief : ''Count the number of parameters wherewith a template was called and save the result into a new parameter'' ; Syntax : <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{#invoke:params|scoring|new parameter name|pipe function name}}</syntaxhighlight> This is the modifier version of the <code>[[#count|count]]</code> function: instead of outputting the number of current parameters, the result will be saved into a new parameter (which will not be counted in the result). Since this is a modifier, [[#Flag modifiers (piping functions)|flag modifiers]] like <code>[[#sequential|sequential]]</code> and <code>[[#non-sequential|non-sequential]]</code> won't affect the result. {{vsep|clear=none}} {{Nota bene|Note:}} The <code>scoring</code> modifier name and the ''new parameter name'' argument will be trimmed of their surrounding spaces. {{vsep|1.5em|clear=none}} === <code>squeezing</code> === {{Capsa tabellaria | titulus = Modifier <code>squeezing</code> <span style="nowrap">({{module:params/doc/nexus ad functionem ostendendam|squeezing|code}})</span> | Num. of arguments: 0 | Repeatable: Yes | ; See also | : <code>[[#filling_the_gaps|filling_the_gaps]]</code>, <code>[[#sequential|sequential]]</code>, <code>[[#clearing|clearing]]</code>, <code>[[Module:TableTools#compressSparseArray|TableTools.compressSparseArray]]</code> }} ; Brief : ''Rearrange all parameters that have numeric names to form a compact sequence starting from 1, keeping the same order'' ; Syntax : <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{#invoke:params|squeezing|pipe function name}}</syntaxhighlight> Example: <syntaxhighlight lang="wikitext">{{#invoke:params|squeezing|sequential|setting|i/p|<br />|: |list}}</syntaxhighlight> This modifier does not take arguments besides the name of the function that will follow. If you are a module writer, you might recognize some similarities between this function and <code>[[Module:TableTools#compressSparseArray|TableTools.compressSparseArray]]</code>. The following three concatenations will lead to the same result of discarding all parameters with numeric names: # <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{...|excluding_numeric_names|...}}</syntaxhighlight> # <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{...|with_name_not_matching|^%-?%d+$|...}}</syntaxhighlight> # <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{...|non-sequential|squeezing|...}}</syntaxhighlight> # <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{...|squeezing|non-sequential|...}}</syntaxhighlight> The first solution is the most optimized one. Furthermore, in the last two solutions the numeric parameters are discarded just before the final function is invoked (sometimes this might be a wanted result). {{vsep|1.5em|clear=none}} === <code>filling_the_gaps</code> === {{Capsa tabellaria | titulus = Modifier <code>filling_the_gaps</code> <span style="nowrap">({{module:params/doc/nexus ad functionem ostendendam|filling_the_gaps|code}})</span> | Num. of arguments: 0 | Repeatable: Yes | ; See also | : <code>[[#squeezing|squeezing]]</code>, <code>[[#sequential|sequential]]</code>, <code>[[#clearing|clearing]]</code> }} ; Brief : ''Assign an empty string to all undefined numeric parameters between 1 or a lower numeric parameter name provided and the maximum numeric parameter provided'' ; Syntax : <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{#invoke:params|filling_the_gaps|pipe function name}}</syntaxhighlight> Example: <syntaxhighlight lang="wikitext">{{#invoke:params|filling_the_gaps|sequential|setting|i/p|<br />|: |list}}</syntaxhighlight> This modifier does not take arguments besides the name of the function that will follow. Note that when all numeric parameters are lower than 1, the gap between 1 and the lowest numeric parameter will not be filled. The following table provides some examples. {| class="wikitable" style="margin-left: auto; margin-right: auto;" |+ Numeric parameters provided |- ! Before calling <code>filling_the_gaps</code> ! After calling <code>filling_the_gaps</code> |- | <code>&#124;1&#61;...</code> | <code>&#124;1&#61;...</code> |- | <code>&#124;2&#61;...</code> | <code>&#124;1&#61;</code>, <code>&#124;2&#61;...</code> |- | <code>&#124;6&#61;...</code>, <code>&#124;9&#61;...</code> | <code>&#124;1&#61;</code>, <code>&#124;2&#61;</code>, <code>&#124;3&#61;</code>, <code>&#124;4&#61;</code>, <code>&#124;5&#61;</code>, <code>&#124;6&#61;...</code>, <code>&#124;7&#61;</code>, <code>&#124;8&#61;</code>, <code>&#124;9&#61;...</code> |- | <code>&#124;-5&#61;...</code>, <code>&#124;-3&#61;...</code> | <code>&#124;-5&#61;...</code>, <code>&#124;-4&#61;</code>, <code>&#124;-3&#61;...</code> |- | <code>&#124;-5&#61;...</code>, <code>&#124;-3&#61;...</code>, <code>&#124;1&#61;...</code> | <code>&#124;-5&#61;...</code>, <code>&#124;-4&#61;</code>, <code>&#124;-3&#61;...</code>, <code>&#124;-2&#61;</code>, <code>&#124;-1&#61;</code>, <code>&#124;0&#61;</code>, <code>&#124;1&#61;...</code> |- | <code>&#124;-1&#61;...</code> | <code>&#124;-1&#61;...</code> |- | <code>&#124;-2&#61;...</code> | <code>&#124;-2&#61;...</code> |} {{Nota bene|Note:}} There is a safety limit of at most 1024 undefined parameters that can be filled using this modifier. {{vsep|1.5em|clear=none}} === <code>clearing</code> === {{Capsa tabellaria | titulus = Modifier <code>clearing</code> <span style="nowrap">({{module:params/doc/nexus ad functionem ostendendam|clearing|code}})</span> | Num. of arguments: 0 | Repeatable: Yes | Often accompanied by: <code>[[#sequential|sequential]]</code> | ; See also | : <code>[[#sequential|sequential]]</code>, <code>[[#squeezing|squeezing]]</code>, <code>[[#filling_the_gaps|filling_the_gaps]]</code>, <code>[[#excluding_non-numeric_names|excluding_non-numeric_names]]</code> }} ; Brief : ''Remove all numeric parameters that are not in the sequence'' ; Syntax : <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{#invoke:params|clearing|pipe function name}}</syntaxhighlight> This modifier does not take arguments besides the name of the function that will follow. Unlike <code>[[#sequential|sequential]]</code> – which affects only the way parameters are shown – this modifier actually removes all non-sequential numeric parameters, albeit leaves non-numeric parameters intact. Example: <syntaxhighlight lang="wikitext">{{#invoke:params|clearing|setting|i/p|<br />|: |list}}</syntaxhighlight> If you want to remove also non-numeric parameters, add the <code>[[#excluding_non-numeric_names|excluding_non-numeric_names]]</code> modifier: <syntaxhighlight lang="wikitext">{{#invoke:params|clearing|excluding_non-numeric_names|setting|i/p|<br />|: |list}}</syntaxhighlight> If you want instead to remove sequential parameters and leave the rest, you have two possibilities. You can either use <code>&#123;&#123;...&#124;[[#cutting|cutting]]&#124;-1&#124;1&#124;...&#125;&#125;</code> when you want to shift the remaining numeric parameters accordingly: <syntaxhighlight lang="wikitext">{{#invoke:params|cutting|-1|1|setting|i/p|<br />|: |list}}</syntaxhighlight> Or you can use <code>&#123;&#123;...&#124;[[#entering_substack|entering_substack]]&#124;[[#clearing|clearing]]&#124;[[#detaching_substack|detaching_substack]]&#124;[[#dropping_substack|dropping_substack]]&#124;...&#125;&#125;</code> if you want the remaining non-sequential parameters to keep occupying the same position as before: <syntaxhighlight lang="wikitext">{{#invoke:params|entering_substack|clearing|detaching_substack|dropping_substack|setting|i/p|<br />|: |list}}</syntaxhighlight> {{vsep|1.5em|clear=none}} === <code>cutting</code> === {{Capsa tabellaria | titulus = Modifier <code>cutting</code> <span style="nowrap">({{module:params/doc/nexus ad functionem ostendendam|cutting|code}})</span> | Num. of arguments: 2 | Repeatable: Yes | Often accompanied by: <code>[[#sequential|sequential]]</code> | ; See also | : <code>[[#sequential|sequential]]</code>, <code>[[#squeezing|squeezing]]</code>, <code>[[#filling_the_gaps|filling_the_gaps]]</code>, <code>[[#clearing|clearing]]</code>, <code>[[#cropping|cropping]]</code>, <code>[[#purging|purging]]</code>, <code>[[#backpurging|backpurging]]</code>, <code>[[#shifting|shifting]]</code>, <code>[[#reversing_numeric_names|reversing_numeric_names]]</code><!--, <code>[[#mirroring_numeric_names|mirroring_numeric_names]]</code>, <code>[[#pivoting_numeric_names|pivoting_numeric_names]]</code>, <code>[[#swapping_numeric_names|swapping_numeric_names]]</code>-->, <code>[[#sorting_sequential_values|sorting_sequential_values]]</code>, <code>[[#splicing|splicing]]</code> }} ; Brief : ''Remove zero or more parameters from the beginning and the end '''of the parameters' sequence''', shifting everything else accordingly'' ; Syntax : <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{#invoke:params|cutting|left trim|right trim|pipe function name}}</syntaxhighlight> The first argument indicates how many sequential parameters must be removed from the beginning of the parameter sequence, the second argument indicates how many sequential parameters must be removed from the end of the parameter list. If any of the two arguments contains a negative number its absolute value indicates what must be left ''on the opposite side'' – i.e. <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{#invoke:params|cutting|-3|0|list}}</syntaxhighlight> indicates that the last three arguments must not be discarded. Example: <syntaxhighlight lang="wikitext">{{#invoke:params|cutting|0|2|sequential|call_for_each_value|example template}}</syntaxhighlight> If the absolute value of the sum of the two arguments (left and right cut) is greater than the number of ''sequential'' parameters available, the behavior will be the same as if the sum had been equal to the number of sequential parameters available, both when this is a positive value and when it is a negative value (with opposite results). After the desired sequential parameters have been discarded, '''all''' other positive numeric parameters will be shifted accordingly. In some cases it might be necessary to concatenate more than one invocation of the <code>cutting</code> modifier. For instance, the following code prints the last unnamed parameter passed, but only if at least two parameters were passed: <syntaxhighlight lang="wikitext">{{#invoke:params|sequential|cutting|1|0|cutting|-1|0|list_values}}</syntaxhighlight> {{Nota bene|Note:|Suggestion:}} Although <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{#invoke:params|cutting|-1|1|...}}</syntaxhighlight> de facto gets rid of all sequential parameters, in most cases it is clearer and more idiomatic to write <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{#invoke:params|non-sequential|...}}</syntaxhighlight> to obtain the same effect. The last method however cannot be used when it is important that sequential parameters are removed before a particular modifier is called, because <code>[[#non-sequential|non-sequential]]</code> does not take effect until the final function is invoked. Writing instead <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{#invoke:params|sequential|cutting|-1|1|...}}</syntaxhighlight> will leave zero arguments to show. {{vsep|1.5em|clear=none}} === <code>cropping</code> === {{Capsa tabellaria | titulus = Modifier <code>cropping</code> <span style="nowrap">({{module:params/doc/nexus ad functionem ostendendam|cropping|code}})</span> | Num. of arguments: 2 | Repeatable: Yes | Often accompanied by: <code>[[#sequential|sequential]]</code> | ; See also | : <code>[[#sequential|sequential]]</code>, <code>[[#squeezing|squeezing]]</code>, <code>[[#filling_the_gaps|filling_the_gaps]]</code>, <code>[[#clearing|clearing]]</code>, <code>[[#cutting|cutting]]</code>, <code>[[#purging|purging]]</code>, <code>[[#backpurging|backpurging]]</code>, <code>[[#shifting|shifting]]</code>, <code>[[#reversing_numeric_names|reversing_numeric_names]]</code><!--, <code>[[#mirroring_numeric_names|mirroring_numeric_names]]</code>, <code>[[#pivoting_numeric_names|pivoting_numeric_names]]</code>, <code>[[#swapping_numeric_names|swapping_numeric_names]]</code>-->, <code>[[#sorting_sequential_values|sorting_sequential_values]]</code>, <code>[[#splicing|splicing]]</code> }} ; Brief : ''Remove zero or more parameters from the beginning and the end of the '''list of numeric parameters''' (not only the sequential ones)'' ; Syntax : <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{#invoke:params|cropping|left crop|right crop|pipe function name}}</syntaxhighlight> This modifier is very similar to <code>[[#cutting|cutting]]</code>, but instead of removing arguments from the extremities of the parameters' ''sequence'', arguments will be removed counting from the first and the last numeric arguments given (i.e. {{para|-1000|...}} and {{para|1000|...}} in the case of <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{foobar|-1000=hello|1=my|1000=darling}}</syntaxhighlight>). If any of the two arguments contains a negative number its absolute value indicates what must be left ''on the opposite side''. Example: <syntaxhighlight lang="wikitext">{{#invoke:params|cropping|2|1|sequential|call_for_each_value|example template}}</syntaxhighlight> For instance, when a template transcluded as <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{example template|-2=minus two|0=zero|1=one|2=two|3=three|19=nineteen|20=twenty}}</syntaxhighlight> uses the <code>[[#cutting|cutting]]</code> modifier with <code>2</code> and <code>1</code> as arguments, the following parameters are left: : -2: minus two : 0: zero : 16: nineteen : 17: twenty If instead the template were to use the <code>cropping</code> modifier with <code>2</code> and <code>1</code> as arguments, as in the example above, the following parameters would be left: : 0: zero : 1: one : 2: two : 3: three : 19: nineteen If the absolute value of the sum of the two arguments (left and right crop) is greater than the difference between the largest and the lowest ''numeric'' parameters available, the behavior will be the same as if the sum had been equal to the number of numeric parameters available, both when this is a positive value and when it is a negative value (with opposite results). When ''sequential'' parameters are present among the discarded parameters, all the remaining numeric parameters greater than zero will be shifted accordingly. {{vsep|1.5em|clear=none}} === <code>purging</code> === {{Capsa tabellaria | titulus = Modifier <code>purging</code> <span style="nowrap">({{module:params/doc/nexus ad functionem ostendendam|purging|code}})</span> | Num. of arguments: 2 | Repeatable: Yes | Often accompanied by: <code>[[#sequential|sequential]]</code> | ; See also | : <code>[[#sequential|sequential]]</code>, <code>[[#squeezing|squeezing]]</code>, <code>[[#filling_the_gaps|filling_the_gaps]]</code>, <code>[[#clearing|clearing]]</code>, <code>[[#cutting|cutting]]</code>, <code>[[#cropping|cropping]]</code>, <code>[[#backpurging|backpurging]]</code>, <code>[[#shifting|shifting]]</code>, <code>[[#reversing_numeric_names|reversing_numeric_names]]</code><!--, <code>[[#mirroring_numeric_names|mirroring_numeric_names]]</code>, <code>[[#pivoting_numeric_names|pivoting_numeric_names]]</code>, <code>[[#swapping_numeric_names|swapping_numeric_names]]</code>-->, <code>[[#sorting_sequential_values|sorting_sequential_values]]</code>, <code>[[#splicing|splicing]]</code> }} ; Brief : ''Remove zero or more parameters from any point of the list of numeric parameters, shifting everything accordingly'' ; Syntax : <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{#invoke:params|purging|start offset|length|pipe function name}}</syntaxhighlight> The first argument indicates at which point in the parameter list the removal must begin, the second argument indicates how many parameters must be discarded among it and what lies ''on the right side''. If the second argument contains zero or a negative number its absolute value indicates what must be left ''at the end of the right side'' of the list of numeric parameters – i.e. <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{#invoke:params|purging|5|0|list}}</syntaxhighlight> indicates that every numeric argument whose numeric name is greater than <code>4</code> must be removed. Example #1 (purge the first parameter): <syntaxhighlight lang="wikitext">{{#invoke:params|purging|1|1|call_for_each_value|example template}}</syntaxhighlight> Example #2 (purge the second, third, and four parameters): <syntaxhighlight lang="wikitext">{{#invoke:params|purging|2|3|call_for_each_value|example template}}</syntaxhighlight> {{vsep|1.5em|clear=none}} === <code>backpurging</code> === {{Capsa tabellaria | titulus = Modifier <code>backpurging</code> <span style="nowrap">({{module:params/doc/nexus ad functionem ostendendam|backpurging|code}})</span> | Num. of arguments: 2 | Repeatable: Yes | Often accompanied by: <code>[[#sequential|sequential]]</code> | ; See also | : <code>[[#sequential|sequential]]</code>, <code>[[#squeezing|squeezing]]</code>, <code>[[#filling_the_gaps|filling_the_gaps]]</code>, <code>[[#clearing|clearing]]</code>, <code>[[#cutting|cutting]]</code>, <code>[[#cropping|cropping]]</code>, <code>[[#purging|purging]]</code>, <code>[[#reversing_numeric_names|reversing_numeric_names]]</code><!--, <code>[[#mirroring_numeric_names|mirroring_numeric_names]]</code>, <code>[[#pivoting_numeric_names|pivoting_numeric_names]]</code>, <code>[[#swapping_numeric_names|swapping_numeric_names]]</code>-->, <code>[[#sorting_sequential_values|sorting_sequential_values]]</code>, <code>[[#splicing|splicing]]</code> }} ; Brief : ''Remove zero or more parameters from any point of the list of numeric parameters, moving backwards and shifting everything accordingly'' ; Syntax : <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{#invoke:params|backpurging|start offset|length|pipe function name}}</syntaxhighlight> The first argument indicates at which point in the parameter list the removal must begin, the second argument indicates how many parameters must be discarded among it and what lies ''on the left side''. If the second argument contains zero or a negative number its absolute value indicates what must be left ''at the end of the left side'' of the list of numeric parameters – i.e. <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{#invoke:params|backpurging|5|0|list}}</syntaxhighlight> indicates that every numeric argument whose numeric name is less than <code>6</code> must be removed. Example: <syntaxhighlight lang="wikitext">{{#invoke:params|backpurging|3|1|call_for_each_value|example template}}</syntaxhighlight> The following code removes all parameters with negative and zero numeric names, then lists the rest: <syntaxhighlight lang="wikitext">{{#invoke:params|backpurging|0|0|for_each|[$#: $@]}}</syntaxhighlight> {{vsep|1.5em|clear=none}} === <code>shifting</code> === {{Capsa tabellaria | titulus = Modifier <code>shifting</code> <span style="nowrap">({{module:params/doc/nexus ad functionem ostendendam|shifting|code}})</span> | Num. of arguments: 1 | Repeatable: Yes | ; See also | : <code>[[#sequential|sequential]]</code>, <code>[[#squeezing|squeezing]]</code>, <code>[[#filling_the_gaps|filling_the_gaps]]</code>, <code>[[#clearing|clearing]]</code>, <code>[[#cutting|cutting]]</code>, <code>[[#cropping|cropping]]</code>, <code>[[#purging|purging]]</code>, <code>[[#backpurging|backpurging]]</code>, <code>[[#reversing_numeric_names|reversing_numeric_names]]</code><!--, <code>[[#mirroring_numeric_names|mirroring_numeric_names]]</code>, <code>[[#pivoting_numeric_names|pivoting_numeric_names]]</code>, <code>[[#swapping_numeric_names|swapping_numeric_names]]</code>-->, <code>[[#sorting_sequential_values|sorting_sequential_values]]</code>, <code>[[#splicing|splicing]]</code> }} ; Brief : ''Add a positive or a negative number to all numeric parameter names'' ; Syntax : <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{#invoke:params|shifting|addend|pipe function name}}</syntaxhighlight> Example: <syntaxhighlight lang="wikitext">{{#invoke:params|shifting|-2|for_each|[$#: $@]}}</syntaxhighlight> {{vsep|clear=none}} {{Nota bene|Note:}} The <code>shifting</code> modifier name will be trimmed of its surrounding spaces. {{vsep|1.5em|clear=none}} === <code>reversing_numeric_names</code> === {{Capsa tabellaria | titulus = Modifier <code>reversing_numeric_names</code> <span style="nowrap">({{module:params/doc/nexus ad functionem ostendendam|reversing_numeric_names|code}})</span> | Num. of arguments: 0 | Repeatable: Yes | Often accompanied by: <code>[[#sequential|sequential]]</code> | ; See also | : <code>[[#sequential|sequential]]</code>, <code>[[#squeezing|squeezing]]</code>, <code>[[#filling_the_gaps|filling_the_gaps]]</code>, <code>[[#clearing|clearing]]</code>, <code>[[#cutting|cutting]]</code>, <code>[[#cropping|cropping]]</code>, <code>[[#purging|purging]]</code>, <code>[[#backpurging|backpurging]]</code>, <code>[[#shifting|shifting]]</code><!--, <code>[[#mirroring_numeric_names|mirroring_numeric_names]]</code>, <code>[[#pivoting_numeric_names|pivoting_numeric_names]]</code>, <code>[[#swapping_numeric_names|swapping_numeric_names]]</code>-->, <code>[[#sorting_sequential_values|sorting_sequential_values]]</code>, <code>[[#splicing|splicing]]</code> }} ; Brief : ''Reverse the order of all numeric parameters (not only sequential ones), making sure that the largest numeric parameter and {{para|1}} are swapped'' ; Syntax : <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{#invoke:params|reversing_numeric_names|pipe function name}}</syntaxhighlight> This modifier does not take arguments besides the name of the function that will follow. Example: <syntaxhighlight lang="wikitext">{{#invoke:params|reversing_numeric_names|for_each|[$#: $@]}}</syntaxhighlight> An example that uses this function is available at &#123;&#123;[[Module:Params/doc/en/examples/watchlist|./doc/en/examples/watchlist]]&#125;&#125;. {{Nota bene|Note:}} If negative parameters are present this function becomes non-invertible. This means that <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{#invoke:params|reversing_numeric_names|reversing_numeric_names|...}}</syntaxhighlight> will not restore the original parameter names, but will shift all numeric parameters so that what formerly was the smallest parameter name will now become {{para|1}}. <!-- {{vsep|1.5em|clear=none}} === <code>mirroring_numeric_names</code> === {{Capsa tabellaria | titulus = Modifier <code>mirroring_numeric_names</code> <span style="nowrap">({{module:params/doc/nexus ad functionem ostendendam|mirroring_numeric_names|code}})</span> | Num. of arguments: 0 | Repeatable: Yes | Often accompanied by: <code>[[#sequential|sequential]]</code> | ; See also | : <code>[[#sequential|sequential]]</code>, <code>[[#squeezing|squeezing]]</code>, <code>[[#filling_the_gaps|filling_the_gaps]]</code>, <code>[[#clearing|clearing]]</code>, <code>[[#cutting|cutting]]</code>, <code>[[#cropping|cropping]]</code>, <code>[[#purging|purging]]</code>, <code>[[#backpurging|backpurging]]</code>, <code>[[#shifting|shifting]]</code>, <code>[[#reversing_numeric_names|reversing_numeric_names]]</code>, <code>[[#pivoting_numeric_names|pivoting_numeric_names]]</code>, <code>[[#swapping_numeric_names|swapping_numeric_names]]</code>, <code>[[#sorting_sequential_values|sorting_sequential_values]]</code>, <code>[[#splicing|splicing]]</code> }} ; Brief : ''Reverse the order of all numeric parameters (not only sequential ones)'' ; Syntax : <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{#invoke:params|mirroring_numeric_names|pipe function name}}</syntaxhighlight> This modifier does not take arguments besides the name of the function that will follow. This modifier reverses the order of numeric parameters, making sure that the minimum and the maximum numeric parameters remain always the same (albeit inverted). Example: <syntaxhighlight lang="wikitext">{{#invoke:params|mirroring_numeric_names|for_each|[$#: $@]}}</syntaxhighlight> {{vsep|1.5em|clear=none}} === <code>pivoting_numeric_names</code> === {{Capsa tabellaria | titulus = Modifier <code>pivoting_numeric_names</code> <span style="nowrap">({{module:params/doc/nexus ad functionem ostendendam|pivoting_numeric_names|code}})</span> | Num. of arguments: 0 | Repeatable: Yes | Often accompanied by: <code>[[#sequential|sequential]]</code> | ; See also | : <code>[[#sequential|sequential]]</code>, <code>[[#squeezing|squeezing]]</code>, <code>[[#filling_the_gaps|filling_the_gaps]]</code>, <code>[[#clearing|clearing]]</code>, <code>[[#cutting|cutting]]</code>, <code>[[#cropping|cropping]]</code>, <code>[[#purging|purging]]</code>, <code>[[#backpurging|backpurging]]</code>, <code>[[#shifting|shifting]]</code>, <code>[[#reversing_numeric_names|reversing_numeric_names]]</code>, <code>[[#mirroring_numeric_names|mirroring_numeric_names]]</code>, <code>[[#swapping_numeric_names|swapping_numeric_names]]</code>, <code>[[#sorting_sequential_values|sorting_sequential_values]]</code>, <code>[[#splicing|splicing]]</code> }} ; Brief : ''Reverse the order of all numeric parameters (not only sequential ones), '''keeping the parameters' sequence always centered''''' ; Syntax : <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{#invoke:params|pivoting_numeric_names|pipe function name}}</syntaxhighlight> This modifier does not take arguments besides the name of the function that will follow. This modifier reverses the order of numeric parameters, making sure that those in the parameters' sequence always remain in the sequence. As a consequence, the values of the minimum and the maximum numeric parameters may change. If no sequence is present this modifier is identical to <code>[[#mirroring_numeric_names|mirroring_numeric_names]]</code>. Example: <syntaxhighlight lang="wikitext">{{#invoke:params|pivoting_numeric_names|for_each|[$#: $@]}}</syntaxhighlight> {{vsep|1.5em|clear=none}} === <code>swapping_numeric_names</code> === {{Capsa tabellaria | titulus = Modifier <code>swapping_numeric_names</code> <span style="nowrap">({{module:params/doc/nexus ad functionem ostendendam|swapping_numeric_names|code}})</span> | Num. of arguments: 0 | Repeatable: Yes | Often accompanied by: <code>[[#sequential|sequential]]</code> | ; See also | : <code>[[#sequential|sequential]]</code>, <code>[[#squeezing|squeezing]]</code>, <code>[[#filling_the_gaps|filling_the_gaps]]</code>, <code>[[#clearing|clearing]]</code>, <code>[[#cutting|cutting]]</code>, <code>[[#cropping|cropping]]</code>, <code>[[#purging|purging]]</code>, <code>[[#backpurging|backpurging]]</code>, <code>[[#shifting|shifting]]</code>, <code>[[#mirroring_numeric_names|mirroring_numeric_names]]</code>, <code>[[#pivoting_numeric_names|pivoting_numeric_names]]</code>, <code>[[#sorting_sequential_values|sorting_sequential_values]]</code>, <code>[[#splicing|splicing]]</code> }} ; Brief : ''Swap the lowest numeric parameter with the highest, the second lowest with the second highest, and so on, keeping the sequence in the same place albeit in reverse order'' ; Syntax : <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{#invoke:params|swapping_numeric_names|pipe function name}}</syntaxhighlight> This modifier does not take arguments besides the name of the function that will follow. Example: <syntaxhighlight lang="wikitext">{{#invoke:params|swapping_numeric_names|for_each|[$#: $@]}}</syntaxhighlight> --> {{vsep|1.5em|clear=none}} === <code>sorting_sequential_values</code> === {{Capsa tabellaria | titulus = Modifier <code>sorting_sequential_values</code> <span style="nowrap">({{module:params/doc/nexus ad functionem ostendendam|sorting_sequential_values|code}})</span> | Num. of arguments: 0 or 1 | Repeatable: Yes | Often accompanied by: <code>[[#sequential|sequential]]</code> | ; See also | : <code>[[#sequential|sequential]]</code>, <code>[[#squeezing|squeezing]]</code>, <code>[[#filling_the_gaps|filling_the_gaps]]</code>, <code>[[#clearing|clearing]]</code>, <code>[[#cutting|cutting]]</code>, <code>[[#cropping|cropping]]</code>, <code>[[#purging|purging]]</code>, <code>[[#backpurging|backpurging]]</code>, <code>[[#shifting|shifting]]</code>, <code>[[#reversing_numeric_names|reversing_numeric_names]]</code><!--, <code>[[#mirroring_numeric_names|mirroring_numeric_names]]</code>, <code>[[#pivoting_numeric_names|pivoting_numeric_names]]</code>, <code>[[#swapping_numeric_names|swapping_numeric_names]]</code>-->, <code>[[#all_sorted|all_sorted]]</code>, <code>[[#reassorted|reassorted]]</code> }} ; Brief : ''Sort the order of sequential values'' ; Syntax : <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{#invoke:params|sorting_sequential_values|[criterion]|pipe function name}}</syntaxhighlight> {{Nota bene|Note:}} This modifier sorts ''sequential parameters'' based on ''their values''. If you want to sort the way ''functions'' iterate across ''all'' parameters based on ''their names'', see <code>[[#all_sorted|all_sorted]]</code>. This modifier optionally supports one argument to specify the sorting criterion. Currently the only possible criterions are <code>alphabetically</code>, for ordering sequential values in [[:en:alphabetical order|alphabetical sort order]], and <code>naturally</code>, for ordering sequential values in [[:en:Natural sort order|natural sort order]]. If this argument is omitted it defaults to <code>alphabetically</code>. Example (alphabetical sort order): <syntaxhighlight lang="wikitext">{{#invoke:params|sorting_sequential_values|for_each|[$#: $@]}}</syntaxhighlight> Example (natural sort order): <syntaxhighlight lang="wikitext">{{#invoke:params|sorting_sequential_values|naturally|for_each|[$#: $@]}}</syntaxhighlight> {{vsep|1.5em|clear=none}} === <code>splicing</code> === {{Capsa tabellaria | titulus = Modifier <code>splicing</code> <span style="nowrap">({{module:params/doc/nexus ad functionem ostendendam|splicing|code}})</span> | Num. of arguments: ''Ad libitum'' (min. 2) | Repeatable: Yes | ; See also | : <code>[[#imposing|imposing]]</code>, <code>[[#providing|providing]]</code>, <code>[[#sequential|sequential]]</code>, <code>[[#squeezing|squeezing]]</code>, <code>[[#filling_the_gaps|filling_the_gaps]]</code>, <code>[[#clearing|clearing]]</code>, <code>[[#cutting|cutting]]</code>, <code>[[#cropping|cropping]]</code>, <code>[[#purging|purging]]</code>, <code>[[#backpurging|backpurging]]</code>, <code>[[#shifting|shifting]]</code>, <code>[[#reversing_numeric_names|reversing_numeric_names]]</code>, <code>[[#mirroring_numeric_names|mirroring_numeric_names]]</code>, <code>[[#pivoting_numeric_names|pivoting_numeric_names]]</code>, <code>[[#swapping_numeric_names|swapping_numeric_names]]</code>, <code>[[#discarding|discarding]]</code>, <code>[[#all_sorted|all_sorted]]</code>, <code>[[#reassorted|reassorted]]</code>, <code>[[#new|new]]</code> }} ; Brief : ''Add or remove numeric parameters from any position, shifting the list of numeric parameters accordingly'' ; Syntax : <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{#invoke:params|splicing|[add to position]|position|increment|[number of elements to write]|...|pipe function name}}</syntaxhighlight> This modifier is able to resize the array of numeric parameters and write new parameters in any given position. It constitutes the only way this module has to insert numeric parameters and make space for them. For instance, if a template was called as <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{My template|one|two|three}}</syntaxhighlight> and—independently of how many sequential parameters were passed—you want to insert <code>...&#124;hello&#124;world&#124;...</code> before the last sequential parameter (thus creating in this case <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{My template|one|two|hello|world|three}}</syntaxhighlight>), <code>splicing</code> becomes the way to go (in this case <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>...|splicing|add_last_of_sequence|0|2|2|hello|world|...</syntaxhighlight>). The ''add to position'' optional flag argument can either be <code>add_nothing</code>, <code>add_smallest_number</code>, <code>add_last_of_sequence</code>, or <code>add_largest_number</code>. When omitted it defaults to <code>add_nothing</code>. These numbers refer to the array as it was before being resized, and the chosen number will be summed to the ''position'' argument. The ''position'' and ''increment'' arguments can be zero or positive or negative numbers. When ''increment'' is positive the array of numeric parameters will be increased, when it is negative it will be decreased and one or more parameters will be removed. The optional argument ''number of elements to write'' indicates how many parameters must be written in the given position. It must be followed by an equal number of arguments. When omitted it defaults to <code>0</code>. If this number is larger than ''increment'' the pre-existing parameters in excess will be overwritten, if it is minor instead the missing parameters will be left undefined. For instance, imagining a template transcluded as, <syntaxhighlight lang="wikitext">{{My template|-3=minus three|-2=minus two|-1=minus one|0=zero|one|two|three|15=fifteen}}</syntaxhighlight> and extrapolating the following constants, * ''smallest number'' = −3 * ''last of sequence'' = 3 * ''largest number'' = 15 the following table summarizes how the incoming parameters are manipulated by <code>splicing</code>. {| class="wikitable" |- ! Use of <code>splicing</code> ! Computed ''position'' ! Result |- style="vertical-align: top;" | <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>...|splicing|4|2|2|hello|world|...</syntaxhighlight> | <code>4</code> + ''nothing'' = 4 | {{#invoke:params|new| imposing|-3|minus three| imposing|-2|minus two| imposing|-1|minus one| imposing|0|zero| imposing|1|one| imposing|2|two| imposing|3|three| imposing|15|fifteen| splicing|4|2|2|hello|world| setting|i/p|; |→| all_sorted| list }} |- style="vertical-align: top;" | <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>...|splicing|add_last_of_sequence|1|2|2|hello|world|...</syntaxhighlight> | <code>1</code> + ''last of sequence'' = 4 | {{#invoke:params|new| imposing|-3|minus three| imposing|-2|minus two| imposing|-1|minus one| imposing|0|zero| imposing|1|one| imposing|2|two| imposing|3|three| imposing|15|fifteen| splicing|add_last_of_sequence|1|2|2|hello|world| setting|i/p|; |→| all_sorted| list }} |- style="vertical-align: top;" | <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>...|splicing|add_smallest_number|-2|2|2|hello|world|...</syntaxhighlight> | <code>-2</code> + ''smallest number'' = −5 | {{#invoke:params|new| imposing|-3|minus three| imposing|-2|minus two| imposing|-1|minus one| imposing|0|zero| imposing|1|one| imposing|2|two| imposing|3|three| imposing|15|fifteen| splicing|add_smallest_number|-2|2|2|hello|world| setting|i/p|; |→| all_sorted| list }} |- style="vertical-align: top;" | <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>...|splicing|add_largest_number|-2|100|2|hello|world|...</syntaxhighlight> | <code>-2</code> + ''largest number'' = 13 | {{#invoke:params|new| imposing|-3|minus three| imposing|-2|minus two| imposing|-1|minus one| imposing|0|zero| imposing|1|one| imposing|2|two| imposing|3|three| imposing|15|fifteen| splicing|add_largest_number|-2|100|2|hello|world| setting|i/p|; |→| all_sorted| list }} |- style="vertical-align: top;" | <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>...|splicing|add_nothing|1|0|1|hello|...</syntaxhighlight> | <code>1</code> + ''nothing'' = 1 | {{#invoke:params|new| imposing|-3|minus three| imposing|-2|minus two| imposing|-1|minus one| imposing|0|zero| imposing|1|one| imposing|2|two| imposing|3|three| imposing|15|fifteen| splicing|add_nothing|1|0|1|hello| setting|i/p|; |→| all_sorted| list }} |- style="vertical-align: top;" | <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>...|splicing|add_nothing|1|-1|1|hello|...</syntaxhighlight> | <code>1</code> + ''nothing'' = 1 | {{#invoke:params|new| imposing|-3|minus three| imposing|-2|minus two| imposing|-1|minus one| imposing|0|zero| imposing|1|one| imposing|2|two| imposing|3|three| imposing|15|fifteen| splicing|add_nothing|1|-1|1|hello| setting|i/p|; |→| all_sorted| list }} |- style="vertical-align: top;" | <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>...|splicing|1|-1|...</syntaxhighlight> or <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>...|splicing|1|-1|0|...</syntaxhighlight> | <code>1</code> + ''nothing'' = 1 | {{#invoke:params|new| imposing|-3|minus three| imposing|-2|minus two| imposing|-1|minus one| imposing|0|zero| imposing|1|one| imposing|2|two| imposing|3|three| imposing|15|fifteen| splicing|1|-1| setting|i/p|; |→| all_sorted| list }} |} {{vsep|clear=none}} {{Nota bene|Note:}} The values of the parameters inserted will not be trimmed of their leading and trailing spaces. The arguments ''add to position'', ''position'', ''length'' and ''how many'' and the <code>splicing</code> modifier name itself, instead, will be trimmed of their surrounding spaces. {{vsep|1.5em|clear=none}} === <code>imposing</code> === {{Capsa tabellaria | titulus = Modifier <code>imposing</code> <span style="nowrap">({{module:params/doc/nexus ad functionem ostendendam|imposing|code}})</span> | Num. of arguments: 2 | Repeatable: Yes | ; See also | : <code>[[#providing|providing]]</code>, <code>[[#discarding|discarding]]</code>, <code>[[#splicing|splicing]]</code>, <code>[[#filling_the_gaps|filling_the_gaps]]</code>, <code>[[#new|new]]</code> }} ; Brief : ''Impose a new value to a pre-existing parameter or create a new parameter'' ; Syntax : <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{#invoke:params|imposing|name|value|pipe function name}}</syntaxhighlight> Example: <syntaxhighlight lang="wikitext">{{#invoke:params|imposing|foo|bar|imposing|hello|world|for_each|[$#: $@]}}</syntaxhighlight> {{vsep|clear=none}} {{Nota bene|Note:}} The value assigned will not be trimmed of its leading and trailing spaces. The name of the parameter and the <code>imposing</code> modifier name itself, instead, will be trimmed of their surrounding spaces. {{vsep|1.5em|clear=none}} === <code>providing</code> === {{Capsa tabellaria | titulus = Modifier <code>providing</code> <span style="nowrap">({{module:params/doc/nexus ad functionem ostendendam|providing|code}})</span> | Num. of arguments: 2 | Repeatable: Yes | ; See also | : <code>[[#imposing|imposing]]</code>, <code>[[#discarding|discarding]]</code>, <code>[[#splicing|splicing]]</code>, <code>[[#filling_the_gaps|filling_the_gaps]]</code>, <code>[[#new|new]]</code> }} ; Brief : ''Assign a new value to a parameter, but only when missing, otherwise keep the previous value'' ; Syntax : <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{#invoke:params|providing|name|value|pipe function name}}</syntaxhighlight> Example: <syntaxhighlight lang="wikitext">{{#invoke:params|providing|foo|bar|providing|hello|world|for_each|[$#: $@]}}</syntaxhighlight> {{vsep|clear=none}} {{Nota bene|Note:}} The value assigned will not be trimmed of its leading and trailing spaces. The name of the parameter and the <code>providing</code> modifier name itself, instead, will be trimmed of their surrounding spaces. {{vsep|1.5em|clear=none}} === <code>discarding</code> === {{Capsa tabellaria | titulus = Modifier <code>discarding</code> <span style="nowrap">({{module:params/doc/nexus ad functionem ostendendam|discarding|code}})</span> | Num. of arguments: 1 or 2 | Repeatable: Yes | ; See also | : <code>[[#clearing|clearing]]</code>, <code>[[#cutting|cutting]]</code>, <code>[[#cropping|cropping]]</code>, <code>[[#purging|purging]]</code>, <code>[[#backpurging|backpurging]]</code>, <code>[[#splicing|splicing]]</code>, <code>[[#new|new]]</code> }} ; Brief : ''Discard one or more numeric parameters or one non-numeric parameter'' ; Syntax : <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{#invoke:params|discarding|name|[how many]|pipe function name}}</syntaxhighlight> If, and only if, the name of the parameter is numeric, it is possible to add a second argument to indicate how many contiguous parameters must be discarded starting from the first argument. If the discarded parameters is part of the parameters' sequence one or more holes will be created. To avoid creating holes, use <code>[[#purging|purging]]</code> or <code>[[#backpurging|backpurging]]</code> or <code>[[#shifting|shifting]]</code>. Example #1 (discard the parameter named {{para|hello}}): <syntaxhighlight lang="wikitext">{{#invoke:params|discarding|hello|for_each|[$#: $@]}}</syntaxhighlight> Example #2 (discard the parameter named {{para|5}}): <syntaxhighlight lang="wikitext">{{#invoke:params|discarding|5|for_each|[$#: $@]}}</syntaxhighlight> Example #3 (discard the parameters named {{para|1}}, {{para|2}}, {{para|3}} and {{para|4}}): <syntaxhighlight lang="wikitext">{{#invoke:params|discarding|1|4|for_each|[$#: $@]}}</syntaxhighlight> It is possible to use this modifier to check for unknown parameters: <syntaxhighlight lang="wikitext">{{#ifexpr:{{#invoke:params|discarding|hello|discarding|wind|count}} > 0 | {{Error|Error: The only parameters accepted are {{para|hello}} and {{para|wind}}.}} | Everything is good: do something }}</syntaxhighlight> You can find this example at &#123;&#123;[[Module:Params/doc/en/examples/check for unknown parameters|./doc/en/examples/check for unknown parameters]]&#125;&#125;. For instance, <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{module:params/doc/en/examples/check for unknown parameters|hello=world|wind=surfing}}</syntaxhighlight> will generate : {{module:params/doc/en/examples/check for unknown parameters|hello=world|wind=surfing}} For simple cases like this, however, dedicated modules are available; you might want to have a look at: * {{ml|Check for unknown parameters|check}} * {{ml|Check for deprecated parameters|check}} * {{ml|Check for clobbered parameters|check}} * {{ml|Parameter validation|validateparams}} * {{ml|TemplatePar|valid}} When used to discard single parameters, this modifier is equivalent to writing <code>...&#124;[[#with_name_not_matching|with_name_not_matching]]&#124;''parameter name''&#124;strict&#124;...</code>. However, due to the fact that <code>[[#with_name_not_matching|with_name_not_matching]]</code> needs to cross-check for the possible presence of <code>or</code> keywords, using <code>discarding</code> will be slightly more efficient. {{Nota bene|Note:}} All arguments passed to this modifier and the <code>discarding</code> modifier name itself will be trimmed of their surrounding spaces. {{vsep|1.5em|clear=none}} === <code>excluding_non-numeric_names</code> === {{Capsa tabellaria | titulus = Modifier <code>excluding_non-numeric_names</code> <span style="nowrap">({{module:params/doc/nexus ad functionem ostendendam|excluding_non-numeric_names|code}})</span> | Num. of arguments: 0 | Repeatable: Yes | ; See also | : <code>[[#excluding_non-numeric_names|excluding_non-numeric_names]]</code>, <code>[[#with_name_matching|with_name_matching]]</code>, <code>[[#with_name_not_matching|with_name_not_matching]]</code>, <code>[[#clearing|clearing]]</code> }} ; Brief : ''Discard all non-numeric parameters'' ; Syntax : <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{#invoke:params|excluding_non-numeric_names|pipe function name}}</syntaxhighlight> This modifier is only syntax sugar for <code>...&#124;with_name_matching&#124;^%-?%d+$&#124;...</code> (but using a slighly faster optimization). For the inverse modifier, see <code>[[#excluding_numeric_names|excluding_numeric_names]]</code>. If you want to remove also non-sequential parameters, add the <code>[[#clearing|clearing]]</code> modifier to the pipeline (<code>...&#124;excluding_non-numeric_names&#124;clearing&#124;...</code>). {{vsep|1.5em|clear=none}} === <code>excluding_numeric_names</code> === {{Capsa tabellaria | titulus = Modifier <code>excluding_numeric_names</code> <span style="nowrap">({{module:params/doc/nexus ad functionem ostendendam|excluding_numeric_names|code}})</span> | Num. of arguments: 0 | Repeatable: Yes | ; See also | : <code>[[#excluding_non-numeric_names|excluding_non-numeric_names]]</code>, <code>[[#with_name_matching|with_name_matching]]</code>, <code>[[#with_name_not_matching|with_name_not_matching]]</code> }} ; Brief : ''Discard all numeric parameters (not only the sequential ones)'' ; Syntax : <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{#invoke:params|excluding_numeric_names|pipe function name}}</syntaxhighlight> This modifier is only syntax sugar for <code>...&#124;with_name_not_matching&#124;^%-?%d+$&#124;...</code> (but using a slighly faster optimization). For the inverse modifier, see <code>[[#excluding_non-numeric_names|excluding_non-numeric_names]]</code>. {{vsep|1.5em|clear=none}} === <code>with_name_matching</code> === {{Capsa tabellaria | titulus = Modifier <code>with_name_matching</code> <span style="nowrap">({{module:params/doc/nexus ad functionem ostendendam|with_name_matching|code}})</span> | Num. of arguments: ''Ad libitum'' | Repeatable: Yes | ; See also | : <code>[[#excluding_numeric_names|excluding_numeric_names]]</code>, <code>[[#excluding_non-numeric_names|excluding_non-numeric_names]]</code>, <code>[[#with_name_not_matching|with_name_not_matching]]</code>, <code>[[#with_value_matching|with_value_matching]]</code>, <code>[[#with_value_not_matching|with_value_not_matching]]</code> }} ; Brief : ''Discard all parameters whose name ''does not match '''any''''' of the given patterns'' ; Syntax : <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{#invoke:params|with_name_matching|target 1|[plain flag 1]|[or]|[target 2]|[plain flag 2]|[or]|[...]|[target N]|[plain flag N]|pipe function name}}</syntaxhighlight> Internally this modifier uses Lua's <code>[[:mw:Extension:Scribunto/Lua reference manual#string.find|string.find()]]</code> function to find whether parameter names match against given patterns; therefore, unless a ''plain flag'' is set, please use the same syntax of [[:mw:Extension:Scribunto/Lua reference manual#Patterns|Lua patterns]]. The ''plain flag'' can be either <code>plain</code> or <code>strict</code> or omitted. When omitted it is assumed that the target string is a Lua pattern. The difference between <code>plain</code> and <code>strict</code> is that the latter also requires that the lengths match (this happens only when the two strings are 100% identical). In order to facilitate wikitext scripting in the ''plain flag'' argument, the <code>pattern</code> keyword is available too, equivalent to omitting the argument. To express a [[:en:Disjunction (logical connective)|logical OR]] the <code>or</code> keyword is available. To express a [[:en:Logical conjunction|logical AND]] instead, concatenate more invocations of <code>with_name_matching</code>. {{vsep|clear=none}} For the sake of argument we will imagine that we are invoking <code>with_name_matching</code> from within the {{interfn|Infobox artery|en}} template, and this is being called with the following parameters: <syntaxhighlight lang="wikitext">{{Infobox artery | Name = Pulmonary artery | Latin = truncus pulmonalis, arteria pulmonalis | Image = {{Heart diagram 250px}} | Caption = Anterior (frontal) view of the opened heart. (Pulmonary artery upper right.) | Image2 = Alveoli diagram.png | Caption2 = Diagram of the alveoli with both cross-section and external view. | BranchFrom = [[right ventricle]] | BranchTo = | Vein = [[pulmonary vein]] | Precursor = truncus arteriosus | Supplies = }}</syntaxhighlight> {{vsep|clear=none}} Test cases: * List only the parameters whose names match against the <code>^Image</code> pattern: *: ↳ <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{#invoke:params|setting|ih/p|{{!}}|{{=}}|with_name_matching|^Image|list}}</syntaxhighlight> *:: ↳ <nowiki>|Image={{Heart diagram 250px}}|Image2=Alveoli diagram.png</nowiki> * List the parameters whose names match against both patterns <code>^Image</code> '''and''' <code>%d+$</code>: *: ↳ <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{#invoke:params|setting|ih/p|{{!}}|{{=}}|with_name_matching|^Image|with_name_matching|%d+$|list}}</syntaxhighlight> *:: ↳ <nowiki>|Image2=Alveoli diagram.png</nowiki> * List the parameters whose names match against either the <code>^Name</code> '''or''' the <code>^Latin$</code> pattern: *: ↳ <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{#invoke:params|setting|ih/p|{{!}}|{{=}}|with_name_matching|^Name$|or|^Latin$|list}}</syntaxhighlight> *:: ↳ <nowiki>|Latin=truncus pulmonalis, arteria pulmonalis|Name=Pulmonary artery</nowiki> * List the parameters whose names match against either the <code>ma</code> plain string '''or''' the <code>me$</code> pattern: *: ↳ <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{#invoke:params|setting|ih/p|{{!}}|{{=}}|with_name_matching|ma|plain|or|me$|list}}</syntaxhighlight> *:: ↳ <nowiki>|Image={{Heart diagram 250px}}|Name=Pulmonary artery|Image2=Alveoli diagram.png</nowiki> {{vsep|clear=none}} Using <code>with_name_matching</code> it is easy to emulate the behaviour of [[:en:Module:Enumerate]] (or similar modules). For instance, the following examples creates a bullet list of all the parameters passed of type <code>&#124;foobar1</code>, <code>&#124;foobar2</code> … <code>&#124;foobarN</code>: <syntaxhighlight lang="wikitext">{{#invoke:params|all_sorted|with_name_matching|^foobar%d+$|setting|ih| * |list_values}}</syntaxhighlight> It is possible to see this example live at &#123;&#123;[[Module:Params/doc/en/examples/enumerate|./doc/en/examples/enumerate]]&#125;&#125;. {{vsep|clear=none}} {{Nota bene|Note:}} The ''target'' arguments passed to this modifier will not be trimmed of their leading and trailing spaces. The <code>or</code>, <code>plain</code>, <code>strict</code> and <code>pattern</code> keywords, and the <code>with_name_matching</code> modifier name itself, instead, will be trimmed of their surrounding spaces. {{vsep|1.5em|clear=none}} === <code>with_name_not_matching</code> === {{Capsa tabellaria | titulus = Modifier <code>with_name_not_matching</code> <span style="nowrap">({{module:params/doc/nexus ad functionem ostendendam|with_name_not_matching|code}})</span> | Num. of arguments: ''Ad libitum'' | Repeatable: Yes | ; See also | : <code>[[#excluding_numeric_names|excluding_numeric_names]]</code>, <code>[[#excluding_non-numeric_names|excluding_non-numeric_names]]</code>,<code>[[#with_name_matching|with_name_matching]]</code>, <code>[[#with_value_matching|with_value_matching]]</code>, <code>[[#with_value_not_matching|with_value_not_matching]]</code> }} ; Brief : ''Discard all parameters whose name ''matches '''all''''' the given patterns'' ; Syntax : <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{#invoke:params|with_name_not_matching|target 1|[plain flag 1]|[and]|[target 2]|[plain flag 2]|[and]|[...]|[target N]|[plain flag N]|pipe function name}}</syntaxhighlight> Internally this modifier uses Lua's <code>[[:mw:Extension:Scribunto/Lua reference manual#string.find|string.find()]]</code> function to find whether parameter names match against given patterns; therefore, unless a plain flag is set, please use the same syntax of [[:mw:Extension:Scribunto/Lua reference manual#Patterns|Lua patterns]]. The plain flag can be either <code>plain</code> or <code>strict</code> or omitted. When omitted it is assumed that the target string is a Lua pattern. The difference between <code>plain</code> and <code>strict</code> is that the latter also requires that the lengths match (this happens only when the two strings are 100% identical). In order to facilitate wikitext scripting in the ''plain flag'' argument, the <code>pattern</code> keyword is available too, equivalent to omitting the argument. To express a [[:en:Disjunction (logical connective)|logical OR]] the <code>or</code> keyword is available. To express a [[:en:Logical conjunction|logical AND]] instead, concatenate more invocations of <code>with_name_not_matching</code>. {{vsep|clear=none}} For the sake of argument we will imagine that we are invoking <code>with_name_not_matching</code> from within the {{interfn|Infobox artery|en}} template, and this is being transcluded using the same parameters that we had imagined in the previous example at <code>[[#with_name_matching|with_name_matching]]</code>: * List only the parameters whose names do not match against the <code>a</code> pattern: *: <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{#invoke:params|setting|ih/p|{{!}}|{{=}}|with_name_not_matching|a|list}}</syntaxhighlight> *:: ↳ <nowiki>|Precursor=truncus arteriosus|Supplies=|Vein=pulmonary vein</nowiki> * List the parameters whose names do not match against the <code>a</code> plain string '''and''' do not match against the <code>l</code> plain string either: *: <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{#invoke:params|setting|ih/p|{{!}}|{{=}}|with_name_not_matching|a|plain|with_name_not_matching|l|plain|list}}</syntaxhighlight> *:: ↳ <nowiki>|Precursor=truncus arteriosus|Vein=pulmonary vein</nowiki> * List the parameters whose names do not match against either the <code>a</code> plain string '''or''' the <code>n</code> plain string: *: <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{#invoke:params|setting|ih/p|{{!}}|{{=}}|with_name_not_matching|a|plain|or|n|plain|list}}</syntaxhighlight> *:: ↳ <nowiki>|Precursor=truncus arteriosus|Supplies=|Image={{Heart diagram 250px}}|Name=Pulmonary artery|Image2=Alveoli diagram.png|Vein=pulmonary vein</nowiki> {{vsep|clear=none}} {{Nota bene|Note:}} For the sake of efficiency, please don't use this modifier with the <code>strict</code> flag unless accompanied by <code>or</code>, use <code>[[#discarding|discarding]]</code> instead! {{Nota bene|Note:}} The ''target'' arguments passed to this modifier will not be trimmed of their leading and trailing spaces. The <code>or</code>, <code>plain</code>, <code>strict</code> and <code>pattern</code> keywords, and the <code>with_name_not_matching</code> modifier name itself, instead, will be trimmed of their surrounding spaces. {{vsep|1.5em|clear=none}} === <code>with_value_matching</code> === {{Capsa tabellaria | titulus = Modifier <code>with_value_matching</code> <span style="nowrap">({{module:params/doc/nexus ad functionem ostendendam|with_value_matching|code}})</span> | Num. of arguments: ''Ad libitum'' | Repeatable: Yes | ; See also | : <code>[[#with_name_matching|with_name_matching]]</code>, <code>[[#with_name_not_matching|with_name_not_matching]]</code>, <code>[[#with_value_not_matching|with_value_not_matching]]</code> }} ; Brief : ''Discard all parameters whose value ''does not match '''any''''' of the given patterns'' ; Syntax : <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{#invoke:params|with_value_matching|target 1|[plain flag 1]|[or]|[target 2]|[plain flag 2]|[or]|[...]|[target N]|[plain flag N]|pipe function name}}</syntaxhighlight> Exactly like <code>[[#with_name_matching|with_name_matching]]</code>, but applied to parameter values instead of names. Internally this modifier uses Lua's <code>[[:mw:Extension:Scribunto/Lua reference manual#string.find|string.find()]]</code> function to find whether parameter names match against given patterns; therefore, unless a plain flag is set, please use the same syntax of [[:mw:Extension:Scribunto/Lua reference manual#Patterns|Lua patterns]]. The plain flag can be either <code>plain</code> or <code>strict</code> or omitted. When omitted it is assumed that the target string is a Lua pattern. The difference between <code>plain</code> and <code>strict</code> is that the latter also requires that the lengths match (this happens only when the two strings are 100% identical). In order to facilitate wikitext scripting in the ''plain flag'' argument, the <code>pattern</code> keyword is available too, equivalent to omitting the argument. Example: <syntaxhighlight lang="wikitext">{{#invoke:params|with_value_matching|banana|count}}</syntaxhighlight> {{vsep|clear=none}} {{Nota bene|Note:}} The ''target'' arguments passed to this modifier will not be trimmed of their leading and trailing spaces. The <code>or</code>, <code>plain</code>, <code>strict</code> and <code>pattern</code> keywords, and the <code>with_value_matching</code> modifier name itself, instead, will be trimmed of their surrounding spaces. {{vsep|1.5em|clear=none}} === <code>with_value_not_matching</code> === {{Capsa tabellaria | titulus = Modifier <code>with_value_not_matching</code> <span style="nowrap">({{module:params/doc/nexus ad functionem ostendendam|with_value_not_matching|code}})</span> | Num. of arguments: ''Ad libitum'' | Repeatable: Yes | ; See also | : <code>[[#with_name_matching|with_name_matching]]</code>, <code>[[#with_name_not_matching|with_name_not_matching]]</code>, <code>[[#with_value_matching|with_value_matching]]</code> }} ; Brief : ''Discard all parameters whose value ''matches '''all''''' the given patterns'' ; Syntax : <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{#invoke:params|with_value_not_matching|target 1|[plain flag 1]|[and]|[target 2]|[plain flag 2]|[and]|[...]|[target N]|[plain flag N]|pipe function name}}</syntaxhighlight> Exactly like <code>[[#with_name_not_matching|with_name_not_matching]]</code>, but applied to parameter values instead of names. Internally this modifier uses Lua's <code>[[:mw:Extension:Scribunto/Lua reference manual#string.find|string.find()]]</code> function to find whether parameter names match against given patterns; therefore, unless a plain flag is set, please use the same syntax of [[:mw:Extension:Scribunto/Lua reference manual#Patterns|Lua patterns]]. The plain flag can be either <code>plain</code> or <code>strict</code> or omitted. When omitted it is assumed that the target string is a Lua pattern. The difference between <code>plain</code> and <code>strict</code> is that the latter also requires that the lengths match (this happens only when the two strings are 100% identical). In order to facilitate wikitext scripting in the ''plain flag'' argument, the <code>pattern</code> keyword is available too, equivalent to omitting the argument. For instance, before calling <code>[[#list|list]]</code>, the following code will get rid of all blank parameters (i.e. parameters whose values contain only zero or more spaces): <syntaxhighlight lang="wikitext">{{#invoke:params|with_value_not_matching|^%s*$|setting|hi/p|{{!}}|{{=}}|list}}</syntaxhighlight> A typical use case of this modifier is that of purging all empty incoming parameters before calling another template, especially when this [[:en:Help:Conditional expressions#Checking for template parameters|distinguishes between empty and undefined parameters]]. <syntaxhighlight lang="wikitext">{{#invoke:params|with_value_not_matching|^%s*$|concat_and_call|my template}}</syntaxhighlight> {{vsep|clear=none}} {{Nota bene|Note:}} The ''target'' arguments passed to this modifier will not be trimmed of their leading and trailing spaces. The <code>or</code>, <code>plain</code>, <code>strict</code> and <code>pattern</code> keywords, and the <code>with_value_not_matching</code> modifier name itself, instead, will be trimmed of their surrounding spaces. {{vsep|1.5em|clear=none}} === <code>trimming_values</code> === {{Capsa tabellaria | titulus = Modifier <code>trimming_values</code> <span style="nowrap">({{module:params/doc/nexus ad functionem ostendendam|trimming_values|code}})</span> | Num. of arguments: 0 | Repeatable: Yes }} ; Brief : ''Remove leading and trailing spaces from values'' ; Syntax : <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{#invoke:params|trimming_values|pipe function name}}</syntaxhighlight> This modifier does not take arguments besides the name of the function that will follow. Most modifiers are order-dependent, therefore placing <code>trimming_values</code> in different positions can generate different results. For instance, imagining our <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{example template}}</syntaxhighlight> being called with the following spaced arguments: <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{example template| wanna | be | my | friend | ? }}</syntaxhighlight>. If <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{example template}}</syntaxhighlight> contained the following code, <syntaxhighlight lang="wikitext">{{#invoke:params|with_value_matching|%s+$|trimming_values|setting|i/p|{{!}}|{{=}}|list}}</syntaxhighlight> the following text would be printed: <code>1=wanna|2=be|3=my|4=friend|5=?</code>. But if instead it contained the following code, <syntaxhighlight lang="wikitext">{{#invoke:params|trimming_values|with_value_matching|%s+$|setting|i/p|{{!}}|{{=}}|list}}</syntaxhighlight> no arguments would be shown. Order affects also performance, and how many values will be trimmed of their leading and trailing spaces will depend on where <code>trimming_values</code> is placed. For instance, if a template were invoked with 50 parameters and its code contained <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{#invoke:params|trimming_values|cutting|-1|0|list}}</syntaxhighlight>, first all its values would be trimmed of leading and trailing blank spaces and then its first 49 parameters would be discarded. On the other hand, writing <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{#invoke:params|cutting|-1|0|trimming_values|list}}</syntaxhighlight> would first discard 49 parameters and then trim the only value left, resulting in a more efficient code. As a general rule, placing <code>trimming_values</code> as the last modifier is usually the best choice. In most cases placing <code>trimming_values</code> together with <code>non-sequential</code> will result in an empty call with no effects, because non-sequential parameters are normally stripped of their leading and trailing spaces by default – this however depends on the caller, and if the current template is being called by a module it is in theory possible in specific conditions for named parameters to retain their leading and trailing spaces (namely in non-sequential numeric parameters). Using <code>trimming_values</code> makes this module behave like other Wikipedia modules behave. For example, if we wanted to emulate {{ml|Separated entries|main}}, writing <syntaxhighlight lang="wikitext">{{#invoke:params|sequential|trimming_values|with_value_not_matching||strict|squeezing|setting|i|XXXX|list_values}}</syntaxhighlight> will be equivalent to writing, <syntaxhighlight lang="wikitext">{{#invoke:separated entries|main|separator=XXXX}}</syntaxhighlight> whereas writing <syntaxhighlight lang="wikitext">{{#invoke:params|sequential|trimming_values|with_value_not_matching||strict|squeezing|setting|i/l|XXXX|YYYY|list_values}}</syntaxhighlight> will be equivalent to writing <syntaxhighlight lang="wikitext">{{#invoke:separated entries|main|separator=XXXX|conjunction=YYYY}}</syntaxhighlight> The &#123;&#123;[[Module:Params/doc/en/examples/trim and call|./doc/en/examples/trim and call]]&#125;&#125; example template shows how to call any arbitrary template trimming all parameters beforehand. {{vsep|1.5em|clear=none}} === <code>mapping_to_lowercase</code> === {{Capsa tabellaria | titulus = Modifier <code>mapping_to_lowercase</code> <span style="nowrap">({{module:params/doc/nexus ad functionem ostendendam|mapping_to_lowercase|code}})</span> | Num. of arguments: 0 | Repeatable: Yes | ; See also | : <code>[[#mapping_to_uppercase|mapping_to_uppercase]]</code>, <code>[[#renaming_to_lowercase|renaming_to_lowercase]]</code>, <code>[[#renaming_to_uppercase|renaming_to_uppercase]]</code>, <code>[[#renaming_to_sequence|renaming_to_sequence]]</code>, <code>[[#mapping_by_replacing|mapping_by_replacing]]</code>, <code>[[#renaming_by_replacing|renaming_by_replacing]]</code> }} ; Brief : ''Convert all parameter values to lower case'' ; Syntax : <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{#invoke:params|mapping_to_lowercase|pipe function name}}</syntaxhighlight> This modifier does not take arguments besides the name of the function that will follow. This modifier converts all parameter values to lower [[:en:Letter case|case]]. It is identical to writing <code>...&#124;[[#mapping_by_magic|mapping_by_magic]]&#124;[[:mw:Help:Magic words#lc|lc]]&#124;...</code>, but without the burden of calling a parser function. {{vsep|1.5em|clear=none}} === <code>mapping_to_uppercase</code> === {{Capsa tabellaria | titulus = Modifier <code>mapping_to_uppercase</code> <span style="nowrap">({{module:params/doc/nexus ad functionem ostendendam|mapping_to_uppercase|code}})</span> | Num. of arguments: 0 | Repeatable: Yes | ; See also | : <code>[[#mapping_to_lowercase|mapping_to_lowercase]]</code>, <code>[[#renaming_to_lowercase|renaming_to_lowercase]]</code>, <code>[[#renaming_to_uppercase|renaming_to_uppercase]]</code>, <code>[[#renaming_to_sequence|renaming_to_sequence]]</code>, <code>[[#mapping_by_replacing|mapping_by_replacing]]</code>, <code>[[#renaming_by_replacing|renaming_by_replacing]]</code> }} ; Brief : ''Convert all parameter values to upper case'' ; Syntax : <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{#invoke:params|mapping_to_uppercase|pipe function name}}</syntaxhighlight> This modifier does not take arguments besides the name of the function that will follow. This modifier converts all parameter values to upper [[:en:Letter case|case]]. It is identical to writing <code>...&#124;[[#mapping_by_magic|mapping_by_magic]]&#124;[[:mw:Help:Magic words#uc|uc]]&#124;...</code>, but without the burden of calling a parser function. {{vsep|1.5em|clear=none}} === <code>mapping_by_calling</code> === {{Capsa tabellaria | titulus = Modifier <code>mapping_by_calling</code> <span style="nowrap">({{module:params/doc/nexus ad functionem ostendendam|mapping_by_calling|code}})</span> | Num. of arguments: ''Ad libitum'' | Repeatable: Yes | ; See also | : <code>[[#mapping_to_lowercase|mapping_to_lowercase]]</code>, <code>[[#mapping_to_uppercase|mapping_to_uppercase]]</code>, <code>[[#call_for_each|call_for_each]]</code>, <code>[[#call_for_each_value|call_for_each_value]]</code>, <code>[[#mapping_by_invoking|mapping_by_invoking]]</code>, <code>[[#mapping_by_magic|mapping_by_magic]]</code>, <code>[[#mapping_by_replacing|mapping_by_replacing]]</code>, <code>[[#renaming_to_lowercase|renaming_to_lowercase]]</code>, <code>[[#renaming_to_uppercase|renaming_to_uppercase]]</code>, <code>[[#renaming_to_sequence|renaming_to_sequence]]</code>, <code>[[#renaming_by_calling|renaming_by_calling]]</code>, <code>[[#renaming_by_invoking|renaming_by_invoking]]</code>, <code>[[#renaming_by_magic|renaming_by_magic]]</code>, <code>[[#renaming_by_replacing|renaming_by_replacing]]</code>, <code>[[#grouping_by_calling|grouping_by_calling]]</code> }} ; Brief : ''[[Map (higher-order function)|Map]] all parameter values, replacing their content with the expansion of a given template repeatedly called with one parameter (the parameter's value)'' ; Syntax : <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{#invoke:params|mapping_by_calling|template name|[call style]|[let]|[...]|[number of additional parameters]|[parameter 1]|[parameter 2]|[...]|[parameter N]|pipe function name}}</syntaxhighlight> This modifier (temporarily) changes the content of the parameters the current template is being called with, replacing each of them with the text returned by another template. The latter will be repeatedly called with at least one parameter as first sequential parameter: the parameter's value. It is possible to pass the parameter's value as a different parameter, or pass the parameter's name as well, by specifying a ''call style flag'' immediately after the ''template name'' (see below). If the ''call style flag'' or (if omitted) the ''template name'' is followed by one or more groups of three arguments led by the <code>let</code> keyword (i.e. <code>let&#124;name&#124;value</code>), these will be passed to the mapping template. If the last group of three arguments or (if omitted) the ''call style flag'' or (if omitted) the ''template name'' is followed by a number, this will be parsed as the amount of positional parameters to add. '''These will always follow''' the current parameter's name and/or value if any of the latter are passed using a numeric name greater than zero. In case of collisions, the parameters assigned via the <code>let</code> keyword will be given precedence over everything else. For instance, before listing all parameters, <syntaxhighlight lang="wikitext">{{#invoke:params|mapping_by_calling|foobar|setting|i/p|{{!}}|{{=}}|list}}</syntaxhighlight> will replace each value with the expansion of <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{foobar|VALUE}}</syntaxhighlight> (where <code>VALUE</code> indicates each different value). On the other hand, <syntaxhighlight lang="wikitext">{{#invoke:params|mapping_by_calling|foobar|names_and_values|let|rice|nope|let|curry|lots!|2|hello|world|setting|i/p|{{!}}|{{=}}|list}}</syntaxhighlight> will do the same, but using the expansion of <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{foobar|NAME|VALUE|hello|world|rice=nope|curry=lots!}}</syntaxhighlight> (where <code>NAME</code> and <code>VALUE</code> indicate each different name and value). Possible ''call style flags'' are: {| class="wikitable" |- ! ''Call style flag'' ! Example ! Corresponding call |- | <code>names_and_values</code> | <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{#invoke:params|mapping_by_calling|example template|names_and_values|let|foo|bar|2|hello|world|setting|i/p|<br />| → |list}}</syntaxhighlight> | <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{example template|NAME|VALUE|hello|world|foo=bar}}</syntaxhighlight> |- | <code>values_and_names</code> | <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{#invoke:params|mapping_by_calling|example template|values_and_names|let|foo|bar|2|hello|world|setting|i/p|<br />| → |list}}</syntaxhighlight> | <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{example template|VALUE|NAME|hello|world|foo=bar}}</syntaxhighlight> |- | <code>names_only</code> | <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{#invoke:params|mapping_by_calling|example template|names_only|let|foo|bar|2|hello|world|setting|i/p|<br />| → |list}}</syntaxhighlight> | <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{example template|NAME|hello|world|foo=bar}}</syntaxhighlight> |- | <code>values_only</code> | <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{#invoke:params|mapping_by_calling|example template|values_only|let|foo|bar|2|hello|world|setting|i/p|<br />| → |list}}</syntaxhighlight> | <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{example template|VALUE|hello|world|foo=bar}}</syntaxhighlight> |- | <code>names_and_values_as&#124;...&#124;...</code> | <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{#invoke:params|mapping_by_calling|example template|names_and_values_as|my_name|my_value|let|foo|bar|2|hello|world|setting|i/p|<br />| → |list}}</syntaxhighlight> | <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{example template|hello|world|my_name=NAME|my_value=VALUE|foo=bar}}</syntaxhighlight> |- | <code>names_only_as&#124;...</code> | <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{#invoke:params|mapping_by_calling|example template|names_only_as|my_name|let|foo|bar|2|hello|world|setting|i/p|<br />| → |list}}</syntaxhighlight> | <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{example template|hello|world|my_name=NAME|foo=bar}}</syntaxhighlight> |- | <code>values_only_as&#124;...</code> | <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{#invoke:params|mapping_by_calling|example template|values_only_as|my_value|let|foo|bar|2|hello|world|setting|i/p|<br />| → |list}}</syntaxhighlight> | <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{example template|hello|world|my_value=VALUE|foo=bar}}</syntaxhighlight> |- | <code>blindly</code> | <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{#invoke:params|mapping_by_calling|example template|blindly|let|foo|bar|2|hello|world|setting|i/p|<br />| → |list}}</syntaxhighlight> | <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{example template|hello|world|foo=bar}}</syntaxhighlight> |} If the ''call style flags'' argument is omitted it defaults to <code>values_only</code>. {{vsep|clear=none}} {{Nota bene|Note:}} All arguments passed to this modifier except the <code>mapping_by_calling</code> modifier name itself, the ''template name'', the ''call style flag'', the <code>let</code> keyword, the passed parameter names, and the number of additional parameters will not be trimmed of their leading and trailing spaces. {{vsep|1.5em|clear=none}} === <code>mapping_by_invoking</code> === {{Capsa tabellaria | titulus = Modifier <code>mapping_by_invoking</code> <span style="nowrap">({{module:params/doc/nexus ad functionem ostendendam|mapping_by_invoking|code}})</span> | Num. of arguments: ''Ad libitum'' | Repeatable: Yes | ; See also | : <code>[[#mapping_to_lowercase|mapping_to_lowercase]]</code>, <code>[[#mapping_to_uppercase|mapping_to_uppercase]]</code>, <code>[[#invoke_for_each|invoke_for_each]]</code>, <code>[[#invoke_for_each_value|invoke_for_each_value]]</code>, <code>[[#mapping_by_calling|mapping_by_calling]]</code>, <code>[[#mapping_by_magic|mapping_by_magic]]</code>, <code>[[#mapping_by_replacing|mapping_by_replacing]]</code>, <code>[[#renaming_to_lowercase|renaming_to_lowercase]]</code>, <code>[[#renaming_to_uppercase|renaming_to_uppercase]]</code>, <code>[[#renaming_to_sequence|renaming_to_sequence]]</code>, <code>[[#renaming_by_calling|renaming_by_calling]]</code>, <code>[[#renaming_by_invoking|renaming_by_invoking]]</code>, <code>[[#renaming_by_magic|renaming_by_magic]]</code>, <code>[[#renaming_by_replacing|renaming_by_replacing]]</code>, <code>[[#grouping_by_calling|grouping_by_calling]]</code> }} ; Brief : ''[[Map (higher-order function)|Map]] all parameter values, replacing their content with the text returned by a given module function repeatedly invoked with at least one argument (the parameter's value)'' ; Syntax : <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{#invoke:params|mapping_by_invoking|module name|function name|[call style]|[let]|[...]|[number of additional arguments]|[argument 1]|[argument 2]|[...]|[argument N]|pipe function name}}</syntaxhighlight> This modifier (temporarily) changes the content of the parameters the current template is being called with, replacing each of them with the text returned by a custom module function. The latter will be repeatedly called with at least one argument as first sequential argument: the parameter's value. It is possible to pass the parameter's value as a different argument, or pass the parameter's name as well, by specifying a ''call style flag'' immediately after the ''function name'' (see <code>[[#mapping_by_calling|mapping_by_calling]]</code> for the list of possible flags). If omitted, the ''call style flags'' argument defaults to <code>values_only</code>. If the ''call style flag'' or (if omitted) the ''function name'' is followed by one or more groups of three arguments led by the <code>let</code> keyword (i.e. <code>let&#124;name&#124;value</code>), these will be passed to the mapping module function. If the last group of three arguments or (if omitted) the ''call style flag'' or (if omitted) the ''function name'' is followed by a number, this will be parsed as the amount of positional parameters to add. These will always follow the current parameter's name and/or value if any of the latter are passed using a numeric name greater than zero. In case of collisions, the arguments assigned via the <code>let</code> keyword will be given precedence over everything else. For instance, before listing all parameters, <syntaxhighlight lang="wikitext">{{#invoke:params|mapping_by_invoking|foobar|main|setting|i/p|{{!}}|{{=}}|list}}</syntaxhighlight> will replace each value with the expansion of <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{#invoke:foobar|main|VALUE}}</syntaxhighlight> (where <code>VALUE</code> indicates each different value). On the other hand, <syntaxhighlight lang="wikitext">{{#invoke:params|mapping_by_invoking|foobar|main|names_and_values|let|rice|nope|let|curry|lots!|2|hello|world|setting|i/p|{{!}}|{{=}}|list}}</syntaxhighlight> will do the same, but using the expansion of <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{#invoke:foobar|main|NAME|VALUE|hello|world|rice=nope|curry=lots!}}</syntaxhighlight> (where <code>NAME</code> and <code>VALUE</code> indicate each different name and value). {{vsep|clear=none}} {{Nota bene|Note:}} All arguments passed to this modifier except the <code>mapping_by_invoking</code> modifier name itself, the ''module name'', the ''function name'', the ''call style flag'', the <code>let</code> keyword, the passed parameter names, and the number of additional arguments will not be trimmed of their leading and trailing spaces. {{vsep|1.5em|clear=none}} === <code>mapping_by_magic</code> === {{Capsa tabellaria | titulus = Modifier <code>mapping_by_magic</code> <span style="nowrap">({{module:params/doc/nexus ad functionem ostendendam|mapping_by_magic|code}})</span> | Num. of arguments: ''Ad libitum'' | Repeatable: Yes | ; See also | : <code>[[#mapping_to_lowercase|mapping_to_lowercase]]</code>, <code>[[#mapping_to_uppercase|mapping_to_uppercase]]</code>, <code>[[#magic_for_each|magic_for_each]]</code>, <code>[[#magic_for_each_value|magic_for_each_value]]</code>, <code>[[#mapping_by_calling|mapping_by_calling]]</code>, <code>[[#mapping_by_invoking|mapping_by_invoking]]</code>, <code>[[#mapping_by_replacing|mapping_by_replacing]]</code>, <code>[[#renaming_to_lowercase|renaming_to_lowercase]]</code>, <code>[[#renaming_to_uppercase|renaming_to_uppercase]]</code>, <code>[[#renaming_to_sequence|renaming_to_sequence]]</code>, <code>[[#renaming_by_calling|renaming_by_calling]]</code>, <code>[[#renaming_by_invoking|renaming_by_invoking]]</code>, <code>[[#renaming_by_magic|renaming_by_magic]]</code>, <code>[[#renaming_by_replacing|renaming_by_replacing]]</code>, <code>[[#grouping_by_calling|grouping_by_calling]]</code> }} ; Brief : ''[[Map (higher-order function)|Map]] all parameter values, replacing their content with the expansion of a given parser function repeatedly called with at least one argument (the parameter's value)'' ; Syntax : <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{#invoke:params|mapping_by_magic|parser function|[call style]|[let]|[...]|[number of additional arguments]|[argument 1]|[argument 2]|[...]|[argument N]|pipe function name}}</syntaxhighlight> This modifier (temporarily) changes the content of the parameters the current template is being called with, replacing each of them with the text returned by a [[:mw:Help:Magic words#Parser functions|parser function]]. The latter will be repeatedly called with at least one argument as first sequential argument: the parameter's value. It is possible to pass the parameter's value as a different argument, or pass the parameter's name as well, by specifying a ''call style flag'' immediately after the ''parser function name'' (see <code>[[#mapping_by_calling|mapping_by_calling]]</code> for the list of possible flags). If omitted, the ''call style flags'' argument defaults to <code>values_only</code>. If the ''call style flag'' or (if omitted) the ''template name'' is followed by one or more groups of three arguments led by the <code>let</code> keyword (i.e. <code>let&#124;name&#124;value</code>), these will be passed to the parser function. If the last group of three arguments or (if omitted) the ''call style flag'' or (if omitted) the ''template name'' is followed by a number, this will be parsed as the amount of positional arguments to add. These will always follow the current parameter's name and/or value if any of the latter are passed using a numeric name greater than zero. In case of collisions, the arguments assigned via the <code>let</code> keyword will be given precedence over everything else. For instance, before listing all parameters, <syntaxhighlight lang="wikitext">{{#invoke:params|mapping_by_magic|uc|setting|i/p|{{!}}|{{=}}|list}}</syntaxhighlight> will replace each value with the expansion of <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{uc:VALUE}}</syntaxhighlight> (where <code>VALUE</code> indicates each different value). On the other hand, <syntaxhighlight lang="wikitext">{{#invoke:params|mapping_by_magic|plural|names_and_values|1|They are many|setting|i/p|{{!}}|{{=}}|list}}</syntaxhighlight> will do the same, but using the expansion of <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{plural:NAME|VALUE|They are many}}</syntaxhighlight> (where <code>NAME</code> and <code>VALUE</code> indicate each different name and value). {{vsep|clear=none}} {{Nota bene|Note:}} All arguments passed to this modifier except the <code>mapping_by_magic</code> modifier name itself, the parser function's name, the ''call style flag'', the <code>let</code> keyword, the passed parameter names, and the number of additional arguments will not be trimmed of their leading and trailing spaces. {{vsep|1.5em|clear=none}} === <code>mapping_by_replacing</code> === {{Capsa tabellaria | titulus = Modifier <code>mapping_by_replacing</code> <span style="nowrap">({{module:params/doc/nexus ad functionem ostendendam|mapping_by_replacing|code}})</span> | Num. of arguments: 2–4 | Repeatable: Yes | ; See also | : <code>[[#mapping_by_mixing|mapping_by_mixing]]</code>, <code>[[#mapping_to_lowercase|mapping_to_lowercase]]</code>, <code>[[#mapping_to_uppercase|mapping_to_uppercase]]</code>, <code>[[#mapping_by_calling|mapping_by_calling]]</code>, <code>[[#mapping_by_invoking|mapping_by_invoking]]</code>, <code>[[#mapping_by_magic|mapping_by_magic]]</code>, <code>[[#renaming_to_lowercase|renaming_to_lowercase]]</code>, <code>[[#renaming_to_uppercase|renaming_to_uppercase]]</code>, <code>[[#renaming_to_sequence|renaming_to_sequence]]</code>, <code>[[#renaming_by_calling|renaming_by_calling]]</code>, <code>[[#renaming_by_invoking|renaming_by_invoking]]</code>, <code>[[#renaming_by_magic|renaming_by_magic]]</code>, <code>[[#renaming_by_replacing|renaming_by_replacing]]</code>, <code>[[#renaming_by_mixing|renaming_by_mixing]]</code>, <code>[[#grouping_by_calling|grouping_by_calling]]</code>, <code>[[#mixing_names_and_values|mixing_names_and_values]]</code> }} ; Brief : ''[[:en:Map (higher-order function)|Map]] all parameter values performing [[:en:String operations#String substitution|string substitutions]]'' ; Syntax : <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{#invoke:params|mapping_by_replacing|target|replace|[count]|[plain flag]|pipe function name}}</syntaxhighlight> This modifier (temporarily) changes the content of the parameters the current template is being called with, replacing each of them with the result of a string substitution. Its syntax is very simlar to {{nm|string|replace}}. Internally the modifier uses Lua's <code>[[:mw:Extension:Scribunto/Lua reference manual#string.gsub|string.gsub()]]</code> function to perform substitutions; therefore, unless a ''plain flag'' is set, please use the same syntax of [[:mw:Extension:Scribunto/Lua reference manual#Patterns|Lua patterns]]. The ''plain flag'' can be either <code>plain</code> or <code>strict</code> or omitted. When omitted it is assumed that the target string is a Lua pattern. The difference between <code>plain</code> and <code>strict</code> is that the latter also requires that the lengths match (this happens only when the two strings are 100% identical). In <code>strict</code> mode the ''replace'' argument will not accept directives (e.g. <code>%0</code>, <code>%1</code>, etc.). In order to facilitate wikitext scripting in the ''plain flag'' argument, the <code>pattern</code> keyword is available too, equivalent to omitting the argument. The ''count'' argument prescribes how many substitutions will be performed at most ''within each parameter'' (it does not count how many parameters will be modified). If blank or omitted, all matches found will be substituted. This modifier uses <code>[[:mw:Extension:Scribunto/Lua reference manual#string.gsub|string.gsub()]]</code> for performance reasons; if you need to use <code>[[:mw:Extension:Scribunto/Lua reference manual#mw.ustring.gsub|mw.ustring.gsub()]]</code> instead, you will need to invoke the <code>[[Module:String#replace|replace]]</code> function from [[Module:String]] via <code>...&#124;[[#mapping_by_invoking|mapping_by_invoking]]&#124;[[Module:String|string]]&#124;[[Module:String#replace|replace]]&#124;...</code>. The following table shows examples of equivalent instructions. Please be aware that invoking <code>[[:mw:Extension:Scribunto/Lua reference manual#mw.ustring.gsub|mw.ustring.gsub()]]</code> can be much slower. {| class="wikitable" |- ! <code>[[:mw:Extension:Scribunto/Lua reference manual#string.gsub|string.gsub()]]</code> ! <code>[[:mw:Extension:Scribunto/Lua reference manual#mw.ustring.gsub|mw.ustring.gsub()]]</code> (via [[Module:String]]) |- | <code>...&#124;mapping_by_replacing&#124;target&#124;replace&#124;...</code> | <code>...&#124;mapping_by_invoking&#124;string&#124;replace&#124;4&#124;target&#124;replace&#124;&#124;false&#124;...</code> |- | <code>...&#124;mapping_by_replacing&#124;target&#124;replace&#124;count&#124;...</code> | <code>...&#124;mapping_by_invoking&#124;string&#124;replace&#124;4&#124;target&#124;replace&#124;count&#124;false&#124;...</code> |- | <code>...&#124;mapping_by_replacing&#124;target&#124;replace&#124;plain&#124;...</code> | <code>...&#124;mapping_by_invoking&#124;string&#124;replace&#124;2&#124;target&#124;replace&#124;...</code><br />or, equivalently,<br /><code>...&#124;mapping_by_invoking&#124;string&#124;replace&#124;4&#124;target&#124;replace&#124;&#124;true&#124;...</code> |- | <code>...&#124;mapping_by_replacing&#124;target&#124;replace&#124;count&#124;plain&#124;...</code> | <code>...&#124;mapping_by_invoking&#124;string&#124;replace&#124;3&#124;target&#124;replace&#124;count&#124;...</code><br />or, equivalently,<br /><code>...&#124;mapping_by_invoking&#124;string&#124;replace&#124;4&#124;target&#124;replace&#124;count&#124;true&#124;...</code> |} There is not a corresponding translation for the <code>strict</code> flag in [[Module:String]]. However, as it goes with the <code>plain</code> flag, in that case you won't need <code>[[:mw:Extension:Scribunto/Lua reference manual#mw.ustring.gsub|mw.ustring.gsub()]]</code> in the first place. For example, <syntaxhighlight lang="wikitext">...|mapping_by_renaming|foo|bar|1|...</syntaxhighlight> will be equivalent to writing <syntaxhighlight lang="wikitext">...|mapping_by_invoking|string|replace|4|foo|bar|1|false|...</syntaxhighlight> The first syntax, however, will be less computationally expensive. At &#123;&#123;[[Module:Params/doc/en/examples/informal tablebox|./doc/en/examples/informal tablebox]]&#125;&#125; you can find an example on how to exploit this function to create "informal" [[:en:Template:Infobox|infoboxes]]. {{vsep|clear=none}} {{Nota bene|Note:}} The ''target'' and ''replace'' arguments passed to this modifier will not be trimmed of their leading and trailing spaces. The <code>or</code>, <code>plain</code>, <code>strict</code> and <code>pattern</code> keywords, the ''count'' argument, and the <code>mapping_by_replacing</code> modifier name itself, instead, will be trimmed of their surrounding spaces. {{vsep|1.5em|clear=none}} === <code>mapping_by_mixing</code> === {{Capsa tabellaria | titulus = Modifier <code>mapping_by_mixing</code> <span style="nowrap">({{module:params/doc/nexus ad functionem ostendendam|mapping_by_mixing|code}})</span> | Num. of arguments: 1 | Repeatable: Yes | ; See also | : <!--<code>[[#mapping_to_names|mapping_to_names]]</code>, --><code>[[#mapping_to_lowercase|mapping_to_lowercase]]</code>, <code>[[#mapping_to_uppercase|mapping_to_uppercase]]</code>, <code>[[#mapping_by_calling|mapping_by_calling]]</code>, <code>[[#mapping_by_invoking|mapping_by_invoking]]</code>, <code>[[#mapping_by_magic|mapping_by_magic]]</code>, <code>[[#renaming_to_lowercase|renaming_to_lowercase]]</code>, <code>[[#renaming_to_uppercase|renaming_to_uppercase]]</code>, <code>[[#renaming_to_sequence|renaming_to_sequence]]</code>, <code>[[#renaming_by_calling|renaming_by_calling]]</code>, <code>[[#renaming_by_invoking|renaming_by_invoking]]</code>, <code>[[#renaming_by_magic|renaming_by_magic]]</code>, <code>[[#renaming_by_replacing|renaming_by_replacing]]</code>, <code>[[#renaming_by_mixing|renaming_by_mixing]]</code><!--, <code>[[#renaming_to_values|renaming_to_values]]</code>-->, <code>[[#grouping_by_calling|grouping_by_calling]]</code>, <code>[[#mixing_names_and_values|mixing_names_and_values]]</code><!--, <code>[[#swapping_names_and_values|swapping_names_and_values]]</code>--> }} ; Brief : ''[[:en:Map (higher-order function)|Map]] all parameter values replacing their current values with the expansion of a custom string containing the <code>$#</code> and <code>$@</code> placeholders'' ; Syntax : <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{#invoke:params|mapping_by_mixing|mixing string|pipe function name}}</syntaxhighlight> This modifier (temporarily) changes the content of the parameters the current template is being called with, replacing each of them with the expansion of a custom string that expects the same syntax as the <code>[[#for_each|for_each]]</code> function. For instance, the following code will wrap all parameter values in quotes <syntaxhighlight lang="wikitext">...|mapping_by_mixing|"$@"|...</syntaxhighlight> whereas the following code will replace all values with the string <code>&#91;NAME::VALUE&#93;</code>, where <code>NAME</code> and <code>VALUE</code> are each parameter's name and value: <syntaxhighlight lang="wikitext">...|mapping_by_mixing|[$#::$@]|...</syntaxhighlight> <!-- If you need to map all parameters exactly matching their names, please use <code>[[#mapping_to_names|mapping_to_names]]</code>. --> {{vsep|clear=none}} {{Nota bene|Note:}} The ''mixing string'' argument passed to this modifier will not be trimmed of its leading and trailing spaces. The <code>mapping_by_mixing</code> modifier name itself, instead, will be trimmed of its surrounding spaces. {{vsep|1.5em|clear=none}} <!-- === <code>mapping_to_names</code> === {{Capsa tabellaria | titulus = Modifier <code>mapping_to_names</code> <span style="nowrap">({{module:params/doc/nexus ad functionem ostendendam|mapping_to_names|code}})</span> | Num. of arguments: 0 | Repeatable: Yes | ; See also | : <code>[[#mapping_by_mixing|mapping_by_mixing]]</code>, <code>[[#mapping_to_lowercase|mapping_to_lowercase]]</code>, <code>[[#mapping_to_uppercase|mapping_to_uppercase]]</code>, <code>[[#mapping_by_calling|mapping_by_calling]]</code>, <code>[[#mapping_by_invoking|mapping_by_invoking]]</code>, <code>[[#mapping_by_magic|mapping_by_magic]]</code>, <code>[[#renaming_to_lowercase|renaming_to_lowercase]]</code>, <code>[[#renaming_to_uppercase|renaming_to_uppercase]]</code>, <code>[[#renaming_to_sequence|renaming_to_sequence]]</code>, <code>[[#renaming_by_calling|renaming_by_calling]]</code>, <code>[[#renaming_by_invoking|renaming_by_invoking]]</code>, <code>[[#renaming_by_magic|renaming_by_magic]]</code>, <code>[[#renaming_by_replacing|renaming_by_replacing]]</code>, <code>[[#renaming_by_mixing|renaming_by_mixing]]</code>, <code>[[#renaming_to_values|renaming_to_values]]</code>, <code>[[#grouping_by_calling|grouping_by_calling]]</code>, <code>[[#mixing_names_and_values|mixing_names_and_values]]</code>, <code>[[#swapping_names_and_values|swapping_names_and_values]]</code> }} ; Brief : ''[[Map (higher-order function)|Map]] all parameter values, replacing the latter with their parameter name'' ; Syntax : <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{#invoke:params|mapping_to_names|pipe function name}}</syntaxhighlight> This modifier does not take arguments besides the name of the function that will follow. After calling this modifier, all parameters will have their value identical to their name. It is a shortcut for <code>...&#124;[[#mapping_by_mixing|mapping_by_mixing]]&#124;$#&#124;...</code>, but slightly more efficient. {{vsep|clear=none}} {{Nota bene|Note:}} The <code>mapping_to_names</code> modifier name will be trimmed of its surrounding spaces. {{vsep|1.5em|clear=none}} --> === <code>renaming_to_lowercase</code> === {{Capsa tabellaria | titulus = Modifier <code>renaming_to_lowercase</code> <span style="nowrap">({{module:params/doc/nexus ad functionem ostendendam|renaming_to_lowercase|code}})</span> | Num. of arguments: 0 | Repeatable: Yes | ; See also | : <code>[[#mapping_to_lowercase|mapping_to_lowercase]]</code>, <code>[[#mapping_to_uppercase|mapping_to_uppercase]]</code>, <code>[[#renaming_to_uppercase|renaming_to_uppercase]]</code>, <code>[[#renaming_to_sequence|renaming_to_sequence]]</code>, <code>[[#mapping_by_replacing|mapping_by_replacing]]</code>, <code>[[#renaming_by_replacing|renaming_by_replacing]]</code> }} ; Brief : ''Convert all parameter names to lower case'' ; Syntax : <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{#invoke:params|renaming_to_lowercase|pipe function name}}</syntaxhighlight> This modifier does not take arguments besides the name of the function that will follow. This modifier converts all parameter names to lower [[Letter case|case]]. It is identical to writing <code>...&#124;[[#renaming_by_magic|renaming_by_magic]]&#124;[[:mw:Help:Magic words#lc|lc]]&#124;...</code>, but without the burden of calling a parser function. {{Nota bene|Note:}} In case of collisions between identical names, only one parameter, randomly chosen, will be left for a given name. {{vsep|1.5em|clear=none}} === <code>renaming_to_uppercase</code> === {{Capsa tabellaria | titulus = Modifier <code>renaming_to_uppercase</code> <span style="nowrap">({{module:params/doc/nexus ad functionem ostendendam|renaming_to_uppercase|code}})</span> | Num. of arguments: 0 | Repeatable: Yes | ; See also | : <code>[[#mapping_to_lowercase|mapping_to_lowercase]]</code>, <code>[[#mapping_to_uppercase|mapping_to_uppercase]]</code>, <code>[[#renaming_to_lowercase|renaming_to_lowercase]]</code>, <code>[[#renaming_to_sequence|renaming_to_sequence]]</code>, <code>[[#mapping_by_replacing|mapping_by_replacing]]</code>, <code>[[#renaming_by_replacing|renaming_by_replacing]]</code> }} ; Brief : ''Convert all parameter names to upper case'' ; Syntax : <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{#invoke:params|renaming_to_uppercase|pipe function name}}</syntaxhighlight> This modifier does not take arguments besides the name of the function that will follow. This modifier converts all parameter names to upper [[Letter case|case]]. It is identical to writing <code>...&#124;[[#renaming_by_magic|renaming_by_magic]]&#124;[[:mw:Help:Magic words#uc|uc]]&#124;...</code>, but without the burden of calling a parser function. {{Nota bene|Note:}} In case of collisions between identical names, only one parameter, randomly chosen, will be left for a given name. {{vsep|1.5em|clear=none}} === <code>renaming_to_sequence</code> === {{Capsa tabellaria | titulus = Modifier <code>renaming_to_sequence</code> <span style="nowrap">({{module:params/doc/nexus ad functionem ostendendam|renaming_to_sequence|code}})</span> | Num. of arguments: 0–1 (variable) | Repeatable: Yes | ; See also | : <code>[[#mapping_to_lowercase|mapping_to_lowercase]]</code>, <code>[[#mapping_to_uppercase|mapping_to_uppercase]]</code>, <code>[[#mapping_by_calling|mapping_by_calling]]</code>, <code>[[#mapping_by_invoking|mapping_by_invoking]]</code>, <code>[[#mapping_by_magic|mapping_by_magic]]</code>, <code>[[#mapping_by_replacing|mapping_by_replacing]]</code>, <code>[[#renaming_to_lowercase|renaming_to_lowercase]]</code>, <code>[[#renaming_to_uppercase|renaming_to_uppercase]]</code>, <code>[[#renaming_to_sequence|renaming_to_sequence]]</code>, <code>[[#renaming_by_calling|renaming_by_calling]]</code>, <code>[[#renaming_by_invoking|renaming_by_invoking]]</code>, <code>[[#renaming_by_magic|renaming_by_magic]]</code>, <code>[[#renaming_by_replacing|renaming_by_replacing]]</code>, <code>[[#grouping_by_calling|grouping_by_calling]]</code> }} ; Brief : ''Rename all parameter names using sequential integers and possibly following a sort order'' ; Syntax : <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{#invoke:params|renaming_to_sequence|[sort order]|pipe function name}}</syntaxhighlight> This modifier renames all parameter names using increasing sequential integers, possibly following a given sort order. The ''sort order'' optional flag specifies what sort order must be followed. Possible values are <code>alphabetically</code>, <code>naturally</code> (for [[:en:Natural sort order|natural sort order]]) and <code>without_sorting</code>. When omitted it defaults to <code>without_sorting</code>. '''Wikitext:''' <syntaxhighlight lang="wikitext">{{#invoke:params|new| imposing|zebra|window| imposing|foo|bar| imposing|hello|world| renaming_to_sequence|naturally| setting|i/p|<br />|: | list }}</syntaxhighlight> '''Effect:''' : {{#invoke:params|new| imposing|zebra|window| imposing|foo|bar| imposing|hello|world| renaming_to_sequence|naturally| setting|i/p|<br />|: | list }} {{vsep|clear=none}} '''Wikitext:''' <syntaxhighlight lang="wikitext">{{#invoke:params|new| imposing|zebra|window| imposing|foo|bar| imposing|hello|world| renaming_to_sequence| setting|i/p|<br />|: | list }}</syntaxhighlight> '''Effect:''' : {{#invoke:params|new| imposing|zebra|window| imposing|foo|bar| imposing|hello|world| renaming_to_sequence| setting|i/p|<br />|: | list }} {{vsep|clear=none}} {{Nota bene|Note:}} The <code>renaming_to_sequence</code> modifier name and the ''sort order'' argument will be trimmed of their surrounding spaces. {{vsep|1.5em|clear=none}} === <code>renaming_by_calling</code> === {{Capsa tabellaria | titulus = Modifier <code>renaming_by_calling</code> <span style="nowrap">({{module:params/doc/nexus ad functionem ostendendam|renaming_by_calling|code}})</span> | Num. of arguments: ''Ad libitum'' | Repeatable: Yes | ; See also | : <code>[[#mapping_to_lowercase|mapping_to_lowercase]]</code>, <code>[[#mapping_to_uppercase|mapping_to_uppercase]]</code>, <code>[[#mapping_by_calling|mapping_by_calling]]</code>, <code>[[#mapping_by_invoking|mapping_by_invoking]]</code>, <code>[[#mapping_by_magic|mapping_by_magic]]</code>, <code>[[#mapping_by_replacing|mapping_by_replacing]]</code>, <code>[[#renaming_to_lowercase|renaming_to_lowercase]]</code>, <code>[[#renaming_to_uppercase|renaming_to_uppercase]]</code>, <code>[[#renaming_to_sequence|renaming_to_sequence]]</code>, <code>[[#renaming_by_invoking|renaming_by_invoking]]</code>, <code>[[#renaming_by_magic|renaming_by_magic]]</code>, <code>[[#renaming_by_replacing|renaming_by_replacing]]</code>, <code>[[#grouping_by_calling|grouping_by_calling]]</code> }} ; Brief : ''Rename all parameters, replacing their former names with the expansion of a given template repeatedly called with at least one parameter (the parameter's former name)'' ; Syntax : <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{#invoke:params|renaming_by_calling|template name|[call style]|[let]|[...]|[number of additional parameters]|[parameter 1]|[parameter 2]|[...]|[parameter N]|pipe function name}}</syntaxhighlight> This modifier works similarly to <code>[[#mapping_by_calling|mapping_by_calling]]</code>, but instead of replacing parameters' values '''it renames the parameters themselves'''. Care must be used knowing that if a new name collides with another new name one of the two parameters will be removed without knowing which one. New names and old names do not create collisions. If a name is returned identical it will be considered as "unchanged" and in case of conflicts the renamed one will prevail. Possible leading and trailing spaces in the new names are always stripped. Here, if omitted, the ''call style flags'' argument defaults to <code>names_only</code>. For instance, the following example uses {{interfn|2x|en}} to rename all incoming parameters by doubling their names: <syntaxhighlight lang="wikitext">{{#invoke:params|setting|h/i/p/f|[|][|: |]|renaming_by_calling|2x|list}}</syntaxhighlight> Same, but adding a hyphen in between: <syntaxhighlight lang="wikitext">{{#invoke:params|setting|h/i/p/f|[|][|: |]|renaming_by_calling|2x|1|-|list}}</syntaxhighlight> The following example calls the {{Fn|P1}} template to rename all parameters using their value as their new name: <syntaxhighlight lang="wikitext">{{#invoke:params|renaming_by_calling|P1|values_only|for_each|[$#: $@]}}</syntaxhighlight> This modifier can be particularly useful for sanitizing parameter names (e.g. collapsing several spaces into single spaces, changing the [[:en:Letter case|letter case]], and so on). {{vsep|clear=none}} {{Nota bene|Note:}} All arguments passed to this modifier except the <code>renaming_by_calling</code> modifier name itself, the ''template name'', the ''call style flag'', the <code>let</code> keyword, the passed parameter names, and the number of additional arguments will not be trimmed of their leading and trailing spaces. {{vsep|1.5em|clear=none}} === <code>renaming_by_invoking</code> === {{Capsa tabellaria | titulus = Modifier <code>renaming_by_invoking</code> <span style="nowrap">({{module:params/doc/nexus ad functionem ostendendam|renaming_by_invoking|code}})</span> | Num. of arguments: ''Ad libitum'' | Repeatable: Yes | ; See also | : <code>[[#mapping_to_lowercase|mapping_to_lowercase]]</code>, <code>[[#mapping_to_uppercase|mapping_to_uppercase]]</code>, <code>[[#mapping_by_calling|mapping_by_calling]]</code>, <code>[[#mapping_by_invoking|mapping_by_invoking]]</code>, <code>[[#mapping_by_magic|mapping_by_magic]]</code>, <code>[[#mapping_by_replacing|mapping_by_replacing]]</code>, <code>[[#renaming_to_lowercase|renaming_to_lowercase]]</code>, <code>[[#renaming_to_uppercase|renaming_to_uppercase]]</code>, <code>[[#renaming_to_sequence|renaming_to_sequence]]</code>, <code>[[#renaming_by_calling|renaming_by_calling]]</code>, <code>[[#renaming_by_magic|renaming_by_magic]]</code>, <code>[[#renaming_by_replacing|renaming_by_replacing]]</code>, <code>[[#grouping_by_calling|grouping_by_calling]]</code> }} ; Brief : ''Rename all parameters, replacing their former names with the text returned by a given module function repeatedly called with at least one argument (the parameter's former name)'' ; Syntax : <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{#invoke:params|renaming_by_invoking|module name|function name|[call style]|[let]|[...]|[number of additional arguments]|[argument 1]|[argument 2]|[...]|[argument N]|pipe function name}}</syntaxhighlight> This modifier works similarly to <code>[[#mapping_by_invoking|mapping_by_invoking]]</code>, but instead of replacing parameters' values '''it renames the parameters themselves'''. Care must be used knowing that if a new name collides with another new name one of the two parameters will be removed without knowing which one. New names and old names do not create collisions. If a name is returned identical it will be considered as "unchanged" and in case of conflicts the renamed one will prevail. Possible leading and trailing spaces in the new names are always stripped. Here, if omitted, the ''call style flags'' argument defaults to <code>names_only</code>. For instance, the following example uses {{nm|string|rep}} to rename all parameters of type {{para|a}}, {{para|b}}, … {{para|z}} into {{para|aaa}}, {{para|bbb}} … {{para|zzz}}: <syntaxhighlight lang="wikitext">{{#invoke:params|setting|h/i/p/f|[|][|: |]|with_name_matching|^%a$|renaming_by_invoking|string|rep|1|3|list}}</syntaxhighlight> {{vsep|clear=none}} {{Nota bene|Note:}} All arguments passed to this modifier except the <code>renaming_by_invoking</code> modifier name itself, the ''module name'', the ''function name'', the ''call style flag'', the <code>let</code> keyword, the passed parameter names, and the number of additional arguments will not be trimmed of their leading and trailing spaces. {{vsep|1.5em|clear=none}} === <code>renaming_by_magic</code> === {{Capsa tabellaria | titulus = Modifier <code>renaming_by_magic</code> <span style="nowrap">({{module:params/doc/nexus ad functionem ostendendam|renaming_by_magic|code}})</span> | Num. of arguments: ''Ad libitum'' | Repeatable: Yes | ; See also | : <code>[[#mapping_to_lowercase|mapping_to_lowercase]]</code>, <code>[[#mapping_to_uppercase|mapping_to_uppercase]]</code>, <code>[[#mapping_by_calling|mapping_by_calling]]</code>, <code>[[#mapping_by_invoking|mapping_by_invoking]]</code>, <code>[[#mapping_by_magic|mapping_by_magic]]</code>, <code>[[#mapping_by_replacing|mapping_by_replacing]]</code>, <code>[[#renaming_to_lowercase|renaming_to_lowercase]]</code>, <code>[[#renaming_to_uppercase|renaming_to_uppercase]]</code>, <code>[[#renaming_to_sequence|renaming_to_sequence]]</code>, <code>[[#renaming_by_calling|renaming_by_calling]]</code>, <code>[[#renaming_by_invoking|renaming_by_invoking]]</code>, <code>[[#renaming_by_replacing|renaming_by_replacing]]</code>, <code>[[#grouping_by_calling|grouping_by_calling]]</code> }} ; Brief : ''Rename all parameters, replacing their former names with the text returned by a given parser function repeatedly called with at least one argument (the parameter's former name)'' ; Syntax : <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{#invoke:params|renaming_by_magic|parser function|[call style]|[let]|[...]|[number of additional arguments]|[argument 1]|[argument 2]|[...]|[argument N]|pipe function name}}</syntaxhighlight> This modifier works similarly to <code>[[#mapping_by_magic|mapping_by_magic]]</code>, but instead of replacing parameters' values '''it renames the parameters themselves'''. Care must be used knowing that if a new name collides with another new name one of the two parameters will be removed without knowing which one. New names and old names do not create collisions. If a name is returned identical it will be considered as "unchanged" and in case of conflicts the renamed one will prevail. Possible leading and trailing spaces in the new names are always stripped. Here, if omitted, the ''call style flags'' argument defaults to <code>names_only</code>. For instance, the following example uses &#123;&#123;[[:mw:Special:MyLanguage/expr##expr|#expr]]&#125;&#125; to transform all numeric parameters into even numbers (you can replace the expression <code>%0 * 2</code> with any other expression): <syntaxhighlight lang="wikitext">{{#invoke:params|all_sorted|excluding_non-numeric_names|renaming_by_replacing|^.*$|%0 * 2|1|renaming_by_magic|#expr|setting|h/i/p/f|[|][|: |]|list}}</syntaxhighlight> An example that uses this function with the {{mwl|REVISIONTIMESTAMP}} magic word is available at &#123;&#123;[[Module:Params/doc/en/examples/watchlist|./doc/en/examples/watchlist]]&#125;&#125;. {{vsep|clear=none}} {{Nota bene|Note:}} All arguments passed to this modifier except the <code>renaming_by_magic</code> modifier name itself, the ''parser function name'', the ''call style flag'', the <code>let</code> keyword, the passed parameter names, and the number of additional arguments will not be trimmed of their leading and trailing spaces. {{vsep|1.5em|clear=none}} === <code>renaming_by_replacing</code> === {{Capsa tabellaria | titulus = Modifier <code>renaming_by_replacing</code> <span style="nowrap">({{module:params/doc/nexus ad functionem ostendendam|renaming_by_replacing|code}})</span> | Num. of arguments: 2–4 | Repeatable: Yes | ; See also | : <code>[[#mapping_by_mixing|mapping_by_mixing]]</code>, <code>[[#mapping_to_lowercase|mapping_to_lowercase]]</code>, <code>[[#mapping_to_uppercase|mapping_to_uppercase]]</code>, <code>[[#mapping_by_calling|mapping_by_calling]]</code>, <code>[[#mapping_by_invoking|mapping_by_invoking]]</code>, <code>[[#mapping_by_magic|mapping_by_magic]]</code>, <code>[[#mapping_by_replacing|mapping_by_replacing]]</code>, <code>[[#renaming_to_lowercase|renaming_to_lowercase]]</code>, <code>[[#renaming_to_uppercase|renaming_to_uppercase]]</code>, <code>[[#renaming_to_sequence|renaming_to_sequence]]</code>, <code>[[#renaming_by_calling|renaming_by_calling]]</code>, <code>[[#renaming_by_invoking|renaming_by_invoking]]</code>, <code>[[#renaming_by_magic|renaming_by_magic]]</code>, <code>[[#renaming_by_mixing|renaming_by_mixing]]</code>, <code>[[#grouping_by_calling|grouping_by_calling]]</code>, <code>[[#mixing_names_and_values]]</code> }} ; Brief : ''Rename all parameters, replacing their former names with the text returned by a [[String operations#String substitution|string substitutions]]'' ; Syntax : <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{#invoke:params|renaming_by_replacing|target|replace|[count]|[plain flag]|pipe function name}}</syntaxhighlight> This modifier works similarly to <code>[[#mapping_by_replacing|mapping_by_replacing]]</code>, but instead of replacing parameters' values '''it renames the parameters themselves'''. Care must be used knowing that if a new name collides with another new name one of the two parameters will be removed without knowing which one. New names and old names do not create collisions. If a name is returned identical it will be considered as "unchanged" and in case of conflicts the renamed one will prevail. Possible leading and trailing spaces in the new names are always stripped (however they are not stripped while searching for the name to replace). Since there can be only one parameter name that matches exactly a literal string, when used with the <code>strict</code> flag this modifier directly accesses the requested key without looping through the entire list of parameters (so it will be much faster). For instance, the following example renames all parameters of type {{para|arg1}}, {{para|arg2}}, … {{para|argN}} into {{para|1}}, {{para|2}} … {{para|N}}, thus creating a novel sequence: <syntaxhighlight lang="wikitext">{{#invoke:params|sequential|setting|h/i/p/f|[|][|: |]|with_name_matching|^arg%d+$|renaming_by_replacing|^arg(%d+)$|%1|1|list}}</syntaxhighlight> This modifier can be particularly useful for sanitizing parameter names (e.g. collapsing several spaces into single spaces, changing the [[:en:Letter case|letter case]], and so on). For performance reasons this modifier uses <code>[[:mw:Extension:Scribunto/Lua reference manual#string.gsub|string.gsub()]]</code>; if you need to use <code>[[:mw:Extension:Scribunto/Lua reference manual#mw.ustring.gsub|mw.ustring.gsub()]]</code> instead, you will need to invoke the <code>[[Module:String#replace|replace]]</code> function from [[Module:String]] via <code>...&#124;[[#renaming_by_invoking|renaming_by_invoking]]&#124;[[Module:String|string]]&#124;[[Module:String#replace|replace]]&#124;...</code>. The following table shows examples of equivalent instructions. Please be aware that invoking <code>[[:mw:Extension:Scribunto/Lua reference manual#mw.ustring.gsub|mw.ustring.gsub()]]</code> can be much slower. {| class="wikitable" |- ! <code>[[:mw:Extension:Scribunto/Lua reference manual#string.gsub|string.gsub()]]</code> ! <code>[[:mw:Extension:Scribunto/Lua reference manual#mw.ustring.gsub|mw.ustring.gsub()]]</code> (via [[Module:String]]) |- | <code>...&#124;renaming_by_replacing&#124;target&#124;replace&#124;...</code> | <code>...&#124;renaming_by_invoking&#124;string&#124;replace&#124;4&#124;target&#124;replace&#124;&#124;false&#124;...</code> |- | <code>...&#124;renaming_by_replacing&#124;target&#124;replace&#124;count&#124;...</code> | <code>...&#124;renaming_by_invoking&#124;string&#124;replace&#124;4&#124;target&#124;replace&#124;count&#124;false&#124;...</code> |- | <code>...&#124;renaming_by_replacing&#124;target&#124;replace&#124;plain&#124;...</code> | <code>...&#124;renaming_by_invoking&#124;string&#124;replace&#124;2&#124;target&#124;replace&#124;...</code><br />or, equivalently,<br /><code>...&#124;renaming_by_invoking&#124;string&#124;replace&#124;4&#124;target&#124;replace&#124;&#124;true&#124;...</code> |- | <code>...&#124;renaming_by_replacing&#124;target&#124;replace&#124;count&#124;plain&#124;...</code> | <code>...&#124;renaming_by_invoking&#124;string&#124;replace&#124;3&#124;target&#124;replace&#124;count&#124;...</code><br />or, equivalently,<br /><code>...&#124;renaming_by_invoking&#124;string&#124;replace&#124;4&#124;target&#124;replace&#124;count&#124;true&#124;...</code> |} There is not a corresponding translation for the <code>strict</code> flag in [[Module:String]]. However, as it goes with the <code>plain</code> flag, in that case you won't need <code>[[:mw:Extension:Scribunto/Lua reference manual#mw.ustring.gsub|mw.ustring.gsub()]]</code> in the first place. {{vsep|clear=none}} {{Nota bene|Note:}} The ''target'' and ''replace'' arguments passed to this modifier will not be trimmed of their leading and trailing spaces. The <code>or</code>, <code>plain</code>, <code>strict</code> and <code>pattern</code> keywords, the ''count'' argument, and the <code>mapping_by_replacing</code> modifier name itself, instead, will be trimmed of their surrounding spaces. {{vsep|1.5em|clear=none}} === <code>renaming_by_mixing</code> === {{Capsa tabellaria | titulus = Modifier <code>renaming_by_mixing</code> <span style="nowrap">({{module:params/doc/nexus ad functionem ostendendam|renaming_by_mixing|code}})</span> | Num. of arguments: 1 | Repeatable: Yes | ; See also | : <!--<code>[[#mapping_to_names|mapping_to_names]]</code>, --><code>[[#mapping_by_mixing|mapping_by_mixing]]</code>, <code>[[#mapping_to_lowercase|mapping_to_lowercase]]</code>, <code>[[#mapping_to_uppercase|mapping_to_uppercase]]</code>, <code>[[#mapping_by_calling|mapping_by_calling]]</code>, <code>[[#mapping_by_invoking|mapping_by_invoking]]</code>, <code>[[#mapping_by_magic|mapping_by_magic]]</code>, <code>[[#renaming_to_lowercase|renaming_to_lowercase]]</code>, <code>[[#renaming_to_uppercase|renaming_to_uppercase]]</code>, <code>[[#renaming_to_sequence|renaming_to_sequence]]</code>, <code>[[#renaming_by_calling|renaming_by_calling]]</code>, <code>[[#renaming_by_invoking|renaming_by_invoking]]</code>, <code>[[#renaming_by_magic|renaming_by_magic]]</code>, <code>[[#renaming_by_replacing|renaming_by_replacing]]</code><!--, <code>[[#renaming_to_values|renaming_to_values]]</code>-->, <code>[[#grouping_by_calling|grouping_by_calling]]</code>, <code>[[#mixing_names_and_values|mixing_names_and_values]]</code><!--, <code>[[#swapping_names_and_values|swapping_names_and_values]]</code>--> }} ; Brief : ''Rename all parameters, replacing their former names with the expansion of a custom string containing the <code>$#</code> and <code>$@</code> placeholders'' ; Syntax : <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{#invoke:params|renaming_by_mixing|mixing string|pipe function name}}</syntaxhighlight> This modifier (temporarily) changes the content of the parameters the current template is being called with, replacing each of them with the expansion of a custom string that expects the same syntax as the <code>[[#for_each|for_each]]</code> function. For instance, the following code will wrap all parameter names in quotes <syntaxhighlight lang="wikitext">...|renaming_by_mixing|"$#"|...</syntaxhighlight> whereas the following code will replace all parameter names with the string <code>&#91;NAME::VALUE&#93;</code>, where <code>NAME</code> and <code>VALUE</code> are each parameter's name and value: <syntaxhighlight lang="wikitext">...|renaming_by_mixing|[$#::$@]|...</syntaxhighlight> <!-- If you need to rename all parameters exactly matching their values, please use <code>[[#renaming_to_values|renaming_to_values]]</code>. --> {{vsep|clear=none}} {{Nota bene|Note:}} The ''mixing string'' argument passed to this modifier will not be trimmed of its leading and trailing spaces. The <code>renaming_by_mixing</code> modifier name itself, instead, will be trimmed of its surrounding spaces. {{vsep|1.5em|clear=none}} <!-- === <code>renaming_to_values</code> === {{Capsa tabellaria | titulus = Modifier <code>renaming_to_values</code> <span style="nowrap">({{module:params/doc/nexus ad functionem ostendendam|renaming_to_values|code}})</span> | Num. of arguments: 0 | Repeatable: Yes | ; See also | : <code>[[#mapping_to_names|mapping_to_names]]</code>, <code>[[#mapping_by_mixing|mapping_by_mixing]]</code>, <code>[[#mapping_to_lowercase|mapping_to_lowercase]]</code>, <code>[[#mapping_to_uppercase|mapping_to_uppercase]]</code>, <code>[[#mapping_by_calling|mapping_by_calling]]</code>, <code>[[#mapping_by_invoking|mapping_by_invoking]]</code>, <code>[[#mapping_by_magic|mapping_by_magic]]</code>, <code>[[#renaming_to_lowercase|renaming_to_lowercase]]</code>, <code>[[#renaming_to_uppercase|renaming_to_uppercase]]</code>, <code>[[#renaming_to_sequence|renaming_to_sequence]]</code>, <code>[[#renaming_by_calling|renaming_by_calling]]</code>, <code>[[#renaming_by_invoking|renaming_by_invoking]]</code>, <code>[[#renaming_by_magic|renaming_by_magic]]</code>, <code>[[#renaming_by_replacing|renaming_by_replacing]]</code>, <code>[[#renaming_by_mixing|renaming_by_mixing]]</code>, <code>[[#grouping_by_calling|grouping_by_calling]]</code>, <code>[[#mixing_names_and_values|mixing_names_and_values]]</code>, <code>[[#swapping_names_and_values|swapping_names_and_values]]</code> }} ; Brief : ''Rename all parameters, replacing their name with their current value'' ; Syntax : <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{#invoke:params|renaming_to_values|pipe function name}}</syntaxhighlight> This modifier does not take arguments besides the name of the function that will follow. After calling this modifier, all parameters will have their name identical to their value. It is a shortcut for <code>...&#124;[[#renaming_by_mixing|renaming_by_mixing]]&#124;$@&#124;...</code>, but slightly more efficient. {{vsep|clear=none}} {{Nota bene|Note:}} The <code>renaming_to_values</code> modifier name will be trimmed of its surrounding spaces. {{vsep|1.5em|clear=none}} --> === <code>grouping_by_calling</code> === {{Capsa tabellaria | titulus = Modifier <code>grouping_by_calling</code> <span style="nowrap">({{module:params/doc/nexus ad functionem ostendendam|grouping_by_calling|code}})</span> | Num. of arguments: ''Ad libitum'' | Repeatable: Yes<ref>Unless followed by <code>[[#renaming_by_replacing|renaming_by_replacing]]</code> in few bizarre situations, there is virtually no use in calling this modifier more than once.</ref> | ; See also | : <code>[[#mapping_to_lowercase|mapping_to_lowercase]]</code>, <code>[[#mapping_to_uppercase|mapping_to_uppercase]]</code>, <code>[[#call_for_each_group|call_for_each_group]]</code>, <code>[[#mapping_by_calling|mapping_by_calling]]</code>, <code>[[#mapping_by_invoking|mapping_by_invoking]]</code>, <code>[[#mapping_by_magic|mapping_by_magic]]</code>, <code>[[#mapping_by_replacing|mapping_by_replacing]]</code>, <code>[[#renaming_to_lowercase|renaming_to_lowercase]]</code>, <code>[[#renaming_to_uppercase|renaming_to_uppercase]]</code>, <code>[[#renaming_to_sequence|renaming_to_sequence]]</code>, <code>[[#renaming_by_calling|renaming_by_calling]]</code>, <code>[[#renaming_by_invoking|renaming_by_invoking]]</code>, <code>[[#renaming_by_magic|renaming_by_magic]]</code>, <code>[[#renaming_by_replacing|renaming_by_replacing]]</code> }} ; Brief : ''Group the parameters that have the same numeric suffix into novel parameters, whose names will be numbers and whose values will be decided by a custom template'' ; Syntax : <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{#invoke:params|grouping_by_calling|template name|[let]|[...]|[number of additional arguments]|[argument 1]|[argument 2]|[...]|[argument N]|pipe function name}}</syntaxhighlight> This is the piping version of <code>[[#call_for_each_group|call_for_each_group]]</code>. This means that after calling this modifier the old parameters will be (temporarily) gone and the only parameters left will be novel parameters whose names will be numbers (or an empty string if parameters without a numeric suffix were present) and whose content will be decided by a custom template. Like other modifiers in the <code>mapping_*</code> and <code>renaming_*</code> family, it is possible to impose own parameters on the callback template by using the syntax <code>...|[let]|[...]|[number of additional sequential arguments]|[argument 1]|[argument 2]|[...]|[argument N]|...</code>. Unlike the other <code>mapping_*</code> and <code>renaming_*</code> modifiers, however (but like <code>[[#call_for_each_group|call_for_each_group]]</code>), sequential parameters here will not be appended, but will ''replace'' possible parsed parameters. And so, writing <syntaxhighlight lang="wikitext">{{#invoke:params|...|grouping_by_calling|MY TEMPLATE|let|foo|bar|let|hello|world|3|one|two|three|list_values}}</syntaxhighlight> is identical to writing <syntaxhighlight lang="wikitext">{{#invoke:params|...|call_for_each_group|MY TEMPLATE|foo=bar|hello=world|one|two|three}}</syntaxhighlight> In the example above the main difference will be that the first solution will allow to pass the newly grouped parameters at once to another template or module (via <code>[[#concat_and_call|concat_and_call]]</code> or <code>[[#concat_and_invoke|concat_and_invoke]]</code>) or, if needed, perform further fine-tuning operations concerning the new parameters. Please refer to the documentation of <code>[[#call_for_each_group|call_for_each_group]]</code> for further information on the parameters passed to the callback template. {{vsep|clear=none}} {{Nota bene|Note:}} All arguments passed to this modifier except the <code>grouping_by_calling</code> modifier name itself, the ''template name'', the <code>let</code> keyword, the passed parameter names, and the number of additional parameters will not be trimmed of their leading and trailing spaces. {{vsep|1.5em|clear=none}} === <code>parsing</code> === {{Capsa tabellaria | titulus = Modifier <code>parsing</code> <span style="nowrap">({{module:params/doc/nexus ad functionem ostendendam|parsing|code}})</span> | Num. of arguments: 1–6 | Repeatable: Yes | Often accompanied by: <code>[[#new|new]]</code> | ; See also | : <code>[[#new|new]]</code>, <code>{{nm|ArrayList}}</code>, <code>{{interfn|Array|en}}</code> }} ; Brief : ''Create new parameters by parsing a parameter string'' ; Syntax : <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{#invoke:params|parsing|string to parse|[trim flag]|[iteration delimiter setter]|[...]|[key-value delimiter setter]|[...]|pipe function name}}</syntaxhighlight> This modifier allows to add an infinity of new parameters by using a parameter string. By default this expects <code>&#124;</code> as separator between parameters and <code>&#61;</code> as separator between keys and values, but it is possible to specify other strings or patterns. The parsed parameters will overwrite existing parameters of the same name. For this reason, the <code>[[#new|new]]</code> directive often accompanies this modifier. Examples: * <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{#invoke:params|new|parsing|one{{!}}two{{!}}three{{!}}foo{{=}}bar{{!}}hello{{=}}world|for_each|[$#:$@]}}</syntaxhighlight> *: ↳ {{#invoke:params|new|parsing|one{{!}}two{{!}}three{{!}}foo{{=}}bar{{!}}hello{{=}}world|for_each|[$#:$@]}} * <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{#invoke:params|new|parsing|one, two; three. foo: bar, hello: world|trim_all|splitter_pattern|[,;.]|setter_string|:|for_each|[$#:$@]}}</syntaxhighlight> *: ↳ {{#invoke:params|new|parsing|one, two; three. foo: bar, hello: world|trim_all|splitter_pattern|[,;.]|setter_string|:|for_each|[$#:$@]}} * <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{#invoke:params|new|parsing|one/two/ three / foo % bar /hello%world|setter_string|%|trim_none|splitter_string|/|for_each|[$#:$@]}}</syntaxhighlight> *: ↳ {{#invoke:params|new|parsing|one/two/ three / foo % bar /hello%world|setter_string|%|trim_none|splitter_string|/|for_each|[$#:$@]}} The ''trim flag'' argument can be placed in any position after the ''string to parse'' (not necessarily in second position) and can have one of the following values: <code>trim_none</code>, <code>trim_named</code>, <code>trim_positional</code>, <code>trim_all</code>. If omitted, it defaults to <code>trim_named</code>. The ''iteration delimiter setter'' can be placed in any position after the ''string to parse'' (not necessarily in third position), must be ''immediately'' followed by a user-given string, and can be either <code>splitter_string</code> or <code>splitter_pattern</code>. If omitted, the two arguments default to <code>splitter_string&#124;&#123;&#123;!&#125;&#125;</code>. If the custom string is empty (but not if it is blank but not empty) the string to parse will be assumed not to have any iteration delimiters (this will result in one single parameter being parsed). The ''key-value delimiter setter'' can be placed in any position after the ''string to parse'' (not necessarily in fifth position), must be ''immediately'' followed by a user-given string, and can be either <code>setter_string</code> or <code>setter_pattern</code>. If omitted, the two arguments default to <code>setter_string&#124;&#123;&#123;&#61;&#125;&#125;</code>. If the custom string is empty (but not if it is blank but not empty) the string to parse will be assumed not to have any key-value delimiters (this will result in a sequence-only list of parameters being parsed). {| class="wikitable" style="margin-left: auto; margin-right: auto;" |+ Possible options |- ! Setting a trim flag ! Setting an iteration delimiter ! Setting a key-value delimiter |- | <code>trim_none</code><br /> <code>trim_named</code><br /> <code>trim_positional</code><br /> <code>trim_all</code> | <code>splitter_string&#124;...</code><br /> <code>splitter_pattern&#124;...</code> | <code>setter_string&#124;...</code><br /> <code>setter_pattern&#124;...</code> |} {{vsep|clear=none}} {{Nota bene|Note:}} All arguments passed to this modifier except the <code>parsing</code> modifier name itself, the ''trim flag'', ''iteration delimiter setter'' and ''key-value delimiter setter'' arguments will not be trimmed of their leading and trailing spaces. {{vsep|1.5em|clear=none}} === <code>reinterpreting</code> === {{Capsa tabellaria | titulus = Modifier <code>reinterpreting</code> <span style="nowrap">({{module:params/doc/nexus ad functionem ostendendam|reinterpreting|code}})</span> | Num. of arguments: 1–6 | Repeatable: Yes | ; See also | : <code>[[#parsing|parsing]]</code>, <code>{{nm|ArrayList}}</code>, <code>{{interfn|Array|en}}</code> }} ; Brief : ''Use the content of a parameter as a parameter string to parse, after removing the parameter itself'' ; Syntax : <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{#invoke:params|reinterpreting|parameter name|[trim flag]|[iteration delimiter setter]|[...]|[key-value delimiter setter]|[...]|pipe function name}}</syntaxhighlight> This modifier works exactly like <code>[[#parsing|parsing]]</code>, but takes the content of a disposable parameter as input. See there for further information. The parameter passed to this modifier will be immediately deleted. The parsed parameters will overwrite existing parameters of the same name. Example: <syntaxhighlight lang="wikitext">{{#invoke:params|new|pulling|1|reinterpreting|1|splitter_string|,|trim_all|concat_and_call|See also}}</syntaxhighlight> An example that shows how to use this function to transclude a custom template with custom parameters is available at &#123;&#123;[[Module:Params/doc/en/examples/constructed transclusion|./doc/en/examples/constructed transclusion]]&#125;&#125;. {{vsep|clear=none}} {{Nota bene|Note:}} All arguments passed to this modifier except the <code>reinterpreting</code> modifier name itself, the ''parameter name'', ''trim flag'', ''iteration delimiter setter'' and ''key-value delimiter setter'' arguments will not be trimmed of their leading and trailing spaces. {{vsep|1.5em|clear=none}} === <code>evaluating</code> === {{Capsa tabellaria | titulus = Modifier <code>evaluating</code> <span style="nowrap">({{module:params/doc/nexus ad functionem ostendendam|evaluating|code}})</span> | Num. of arguments: 1–6 | Repeatable: Yes | ; See also | : <code>[[#parsing|parsing]]</code>, <code>[[#reinterpreting|reinterpreting]]</code> }} ; Brief : ''Create new directives by parsing a parameter string'' ; Syntax : <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{#invoke:params|evaluating|string to parse|[trim flag]|[iteration delimiter setter]|[...]|[key-value delimiter setter]|[...]|pipe function name}}</syntaxhighlight> In order to facilitate scripting, the directives wherewith this module is invoked can be added or removed on the fly. The <code>evaluating</code> modifier works exactly like <code>[[#parsing|parsing]]</code>, but the parsed input will be interpreted as directives for this module rather than new template parameters (see there for further information). All directives can be parsed through this modifier. Named parsed parameters will overwrite existing parameters of the same name. Unlike <code>[[#parsing|parsing]]</code>, here the default separators are <code>!</code> and <code>:</code> instead of <code>&#123;&#123;!&#125;&#125;</code> and <code>&#123;&#123;&#61;&#125;&#125;</code>. Moreover a blank input will be discarded. '''Example:''' <syntaxhighlight lang="wikitext">{{#invoke:params|new| all_sorted| setting|i/p|; | → | evaluating|{{#if:{{{SOMETHING|}}} | imposing!1!one!imposing!2!two!imposing!3!three | imposing!100!hundred!imposing!200!two hundred!imposing!300!three hundred }}| list }}</syntaxhighlight> '''Result:''' : {{#invoke:params|new| all_sorted| setting|i/p|; | → | evaluating|{{#if:{{{SOMETHING|}}} | imposing!1!one!imposing!2!two!imposing!3!three | imposing!100!hundred!imposing!200!two hundred!imposing!300!three hundred }} |list }} {{Nota bene|Note:}} All arguments passed to this modifier except the <code>evaluating</code> modifier name itself, the ''trim flag'', ''iteration delimiter setter'' and ''key-value delimiter setter'' arguments will not be trimmed of their leading and trailing spaces. {{vsep|1.5em|clear=none}} === <code>mixing_names_and_values</code> === {{Capsa tabellaria | titulus = Modifier <code>mixing_names_and_values</code> <span style="nowrap">({{module:params/doc/nexus ad functionem ostendendam|mixing_names_and_values|code}})</span> | Num. of arguments: 2 | Repeatable: Yes | ; See also | : <!--<code>[[#mapping_to_names|mapping_to_names]]</code>, --><code>[[#mapping_by_mixing|mapping_by_mixing]]</code>, <code>[[#mapping_to_lowercase|mapping_to_lowercase]]</code>, <code>[[#mapping_to_uppercase|mapping_to_uppercase]]</code>, <code>[[#mapping_by_calling|mapping_by_calling]]</code>, <code>[[#mapping_by_invoking|mapping_by_invoking]]</code>, <code>[[#mapping_by_magic|mapping_by_magic]]</code>, <code>[[#renaming_to_lowercase|renaming_to_lowercase]]</code>, <code>[[#renaming_to_uppercase|renaming_to_uppercase]]</code>, <code>[[#renaming_to_sequence|renaming_to_sequence]]</code>, <code>[[#renaming_by_calling|renaming_by_calling]]</code>, <code>[[#renaming_by_invoking|renaming_by_invoking]]</code>, <code>[[#renaming_by_magic|renaming_by_magic]]</code>, <code>[[#renaming_by_replacing|renaming_by_replacing]]</code>, <code>[[#renaming_by_mixing|renaming_by_mixing]]</code><!--, <code>[[#renaming_to_values|renaming_to_values]]</code>-->, <code>[[#grouping_by_calling|grouping_by_calling]]</code><!--, <code>[[#swapping_names_and_values|swapping_names_and_values]]</code>--> }} ; Brief : ''Rewrite all parameters, replacing names and values with the expansion of two custom strings containing the <code>$#</code> and <code>$@</code> placeholders'' ; Syntax : <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{#invoke:params|mixing_names_and_values|name mixing string|value mixing string|pipe function name}}</syntaxhighlight> This modifier (temporarily) changes names and values of the parameters the current template is being called with, replacing each of them with the expansion of two custom strings that expect the same syntax as the <code>[[#for_each|for_each]]</code> function. For instance, the following code will wrap all parameter names and values in quotes <syntaxhighlight lang="wikitext">...|mixing_names_and_values|"$#"|"$@"|...</syntaxhighlight> whereas the following code will replace all names with the string <code>VALUE/NAME</code> and all values with the string <code>&#91;NAME::VALUE&#93;</code>, where <code>NAME</code> and <code>VALUE</code> are each parameter's name and value: <syntaxhighlight lang="wikitext">...|mixing_names_and_values|$@/$#|[$#::$@]|...</syntaxhighlight> <!-- If you need to swap names and values verbatim, please use <code>[[#swapping_names_and_values|swapping_names_and_values]]</code>. --> {{vsep|clear=none}} {{Nota bene|Note:}} The ''value mixing string'' argument passed to this modifier will not be trimmed of its leading and trailing spaces. The ''name mixing string'' argument and <code>mixing_names_and_values</code> modifier name itself, instead, will be trimmed of their surrounding spaces. {{vsep|1.5em|clear=none}} <!-- === <code>swapping_names_and_values</code> === {{Capsa tabellaria | titulus = Modifier <code>swapping_names_and_values</code> <span style="nowrap">({{module:params/doc/nexus ad functionem ostendendam|swapping_names_and_values|code}})</span> | Num. of arguments: 0 | Repeatable: Yes | ; See also | : <code>[[#mapping_to_names|mapping_to_names]]</code>, <code>[[#mapping_by_mixing|mapping_by_mixing]]</code>, <code>[[#mapping_to_lowercase|mapping_to_lowercase]]</code>, <code>[[#mapping_to_uppercase|mapping_to_uppercase]]</code>, <code>[[#mapping_by_calling|mapping_by_calling]]</code>, <code>[[#mapping_by_invoking|mapping_by_invoking]]</code>, <code>[[#mapping_by_magic|mapping_by_magic]]</code>, <code>[[#renaming_to_lowercase|renaming_to_lowercase]]</code>, <code>[[#renaming_to_uppercase|renaming_to_uppercase]]</code>, <code>[[#renaming_to_sequence|renaming_to_sequence]]</code>, <code>[[#renaming_by_calling|renaming_by_calling]]</code>, <code>[[#renaming_by_invoking|renaming_by_invoking]]</code>, <code>[[#renaming_by_magic|renaming_by_magic]]</code>, <code>[[#renaming_by_replacing|renaming_by_replacing]]</code>, <code>[[#renaming_by_mixing|renaming_by_mixing]]</code>, <code>[[#renaming_to_values|renaming_to_values]]</code>, <code>[[#grouping_by_calling|grouping_by_calling]]</code>, <code>[[#mixing_names_and_values|mixing_names_and_values]]</code> }} ; Brief : ''Rewrite all parameters swapping their names and values'' ; Syntax : <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{#invoke:params|swapping_names_and_values|pipe function name}}</syntaxhighlight> This modifier does not take arguments besides the name of the function that will follow. This modifier is a shortcut for <code>...&#124;[[#mixing_names_and_values|mixing_names_and_values]]&#124;$@&#124;$#&#124;...</code>, but slightly more efficient. {{vsep|clear=none}} {{Nota bene|Note:}} The <code>swapping_names_and_values</code> modifier name will be trimmed of its surrounding spaces. {{vsep|1.5em|clear=none}} --> === <code>combining</code> === {{Capsa tabellaria | titulus = Modifier <code>combining</code> <span style="nowrap">({{module:params/doc/nexus ad functionem ostendendam|combining|code}})</span> | Num. of arguments: 2–10 (variable) | Repeatable: Yes | ; Memory slots | : {{Series versibus dissaepta | <code>p</code> Key-value delimiter | <code>i</code> Iteration delimiter | <code>l</code> Last iteration delimiter | <code>h</code> Header text | <code>f</code> Footer text | <code>n</code> Fallback text | <code>s</code> “[[:en:serial comma|serial-comma]]-like” last iteration delimiter }} | ; See also | : <code>[[#combining_values|combining_values]]</code>, <code>[[#combining_by_calling|combining_by_calling]]</code>, <code>[[#combining_by_invoking|combining_by_invoking]]</code>, <code>[[#combining_by_magic|combining_by_magic]]</code>, <code>[[#list|list]]</code>, <code>[[#renaming_to_sequence|renaming_to_sequence]]</code> }} ; Brief : ''Combine all parameter names and values into a single parameter, possibly using a sort order and glue strings'' ; Syntax : <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{#invoke:params|combining|new parameter name|[sort order]|setting directives|...|pipe function name}}</syntaxhighlight> This modifier combines all parameter names and values into a single new parameter (whose name can be identical to that of a pre-existing parameter). It can be broadly considered as a “modifier version” of the <code>[[#list|list]]</code> function. The ''new parameter name'' argument specifies the name of the new parameter that must be created. The ''sort order'' optional flag argument specifies a sort order. Possible values are <code>alphabetically</code>, <code>naturally</code> (for [[:en:Natural sort order|natural sort order]]) and <code>without_sorting</code>. When omitted it defaults to <code>without_sorting</code>. The ''setting directives'' argument is identical to the first argument of the <code>[[#setting|setting]]</code> modifier, and accordingly is followed by a variable number of arguments (up to seven—see <code>[[#setting|setting]]</code> for more information). Differently than in <code>[[#setting|setting]]</code>, here the ''setting directives'' argument can be left empty (but not omitted). For a similar modifier that combines only values and omits parameter names, see the <code>[[#combining_values|combining_values]]</code> modifier. '''Wikitext:''' <syntaxhighlight lang="wikitext">{{#invoke:params|new| imposing|1|one| imposing|2|two| imposing|3|three| imposing|foo|bar| imposing|wind3|ccc| imposing|wind1|aaa| imposing|wind2|bbb| imposing|wind12|ddd| combining|my_new_parameter|naturally|h/i/p/l/s/f/n|⟨|, |:| and |, and |⟩|NO PARAMETERS ARE PRESENT| setting|i/p|<br />| {{=}} | list }}</syntaxhighlight> '''Effect:''' : {{#invoke:params|new| imposing|1|one| imposing|2|two| imposing|3|three| imposing|foo|bar| imposing|wind3|ccc| imposing|wind1|aaa| imposing|wind2|bbb| imposing|wind12|ddd| combining|my_new_parameter|naturally|h/i/p/l/s/f/n|⟨|, |:| and |, and |⟩|NO PARAMETERS ARE PRESENT| setting|i/p|<br />| {{=}} | list }} {{vsep|clear=none}} '''Wikitext:''' <syntaxhighlight lang="wikitext">{{#invoke:params|new| imposing|1|one| imposing|2|two| imposing|3|three| imposing|foo|bar| imposing|wind3|ccc| imposing|wind1|aaa| imposing|wind2|bbb| imposing|wind12|ddd| combining|my_new_parameter|naturally|h/i/p/l/s/f/n|⟨|, |:| and |, and |⟩|NO PARAMETERS ARE PRESENT| setting|i/p|<br />| {{=}} | list }}</syntaxhighlight> '''Effect:''' : {{#invoke:params|new| imposing|1|one| imposing|2|two| imposing|3|three| imposing|foo|bar| imposing|wind3|ccc| imposing|wind1|aaa| imposing|wind2|bbb| imposing|wind12|ddd| combining|my_new_parameter|h/i/p/l/s/f/n|⟨|, |:| and |, and |⟩|NO PARAMETERS ARE PRESENT| setting|i/p|<br />| {{=}} | list }} {{vsep|clear=none}} '''Wikitext:''' <syntaxhighlight lang="wikitext">{{#invoke:params|new| imposing|1|one| imposing|2|two| imposing|wind3|ccc| imposing|wind1|aaa| imposing|wind2|bbb| imposing|wind12|ddd| combining|my_new_parameter|| setting|i/p|<br />| {{=}} | list }}</syntaxhighlight> '''Effect:''' : {{#invoke:params|new| imposing|1|one| imposing|2|two| imposing|wind3|ccc| imposing|wind1|aaa| imposing|wind2|bbb| imposing|wind12|ddd| combining|my_new_parameter|| setting|i/p|<br />| {{=}} | list }} {{vsep|clear=none}} {{Nota bene|Note:}} The <code>combining</code> modifier name, the ''new parameter name'' argument and the ''sort order'' argument will be trimmed of their surrounding spaces. The ''setting directives'' argument will be stripped of all space characters, including internal spaces. All other arguments passed to this modifier will be parsed verbatim (i.e. leading and trailing spaces will not be removed). {{vsep|1.5em|clear=none}} === <code>combining_values</code> === {{Capsa tabellaria | titulus = Modifier <code>combining_values</code> <span style="nowrap">({{module:params/doc/nexus ad functionem ostendendam|combining_values|code}})</span> | Num. of arguments: 2–10 (variable) | Repeatable: Yes | ; Memory slots | : {{Series versibus dissaepta | <code>p</code> Key-value delimiter | <code>i</code> Iteration delimiter | <code>l</code> Last iteration delimiter | <code>h</code> Header text | <code>f</code> Footer text | <code>n</code> Fallback text | <code>s</code> “[[:en:serial comma|serial-comma]]-like” last iteration delimiter }} | ; See also | : <code>[[#combining|combining]]</code>, <code>[[#combining_by_calling|combining_by_calling]]</code>, <code>[[#combining_by_invoking|combining_by_invoking]]</code>, <code>[[#combining_by_magic|combining_by_magic]]</code>, <code>[[#list|list]]</code>, <code>[[#renaming_to_sequence|renaming_to_sequence]]</code> }} ; Brief : ''Combine all parameter names and values into a single parameter, possibly using a sort order and glue strings'' ; Syntax : <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{#invoke:params|combining_values|new parameter name|[sort order]|setting directives|...|pipe function name}}</syntaxhighlight> This modifier combines all parameter values into a single new parameter (whose name can be identical to that of a pre-existing parameter). It can be broadly considered as a “modifier version” of the <code>[[#list_values|list_values]]</code> function. Its syntax is identical to that of <code>[[#combining|combining]]</code>; see there for more information. {{vsep|clear=none}} {{Nota bene|Note:}} The <code>combining_values</code> modifier name, the ''new parameter name'' argument and the ''sort order'' argument will be trimmed of their surrounding spaces. The ''setting directives'' argument will be stripped of all space characters, including internal spaces. All other arguments passed to this modifier will be parsed verbatim (i.e. leading and trailing spaces will not be removed). {{vsep|1.5em|clear=none}} === <code>combining_by_calling</code> === {{Capsa tabellaria | titulus = Modifier <code>combining_by_calling</code> <span style="nowrap">({{module:params/doc/nexus ad functionem ostendendam|combining_by_calling|code}})</span> | Num. of arguments: 2 | Repeatable: Yes | ; See also | : <code>[[#combining|combining]]</code>, <code>[[#combining_values|combining_values]]</code>, <code>[[#combining_by_invoking|combining_by_invoking]]</code>, <code>[[#combining_by_magic|combining_by_magic]]</code>, <code>[[#entering_substack|entering_substack]]</code>, <code>[[#snapshotting|snapshotting]]</code>, <code>[[#remembering|remembering]]</code>, <code>[[#concat_and_call|concat_and_call]]</code> }} ; Brief : ''Pass all current parameters to a custom template and save the returned output as a new parameter'' ; Syntax : <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{#invoke:params|combining_by_calling|template name|new parameter name|pipe function name}}</syntaxhighlight> This is the piping version of <code>[[#concat_and_call|concat_and_call]]</code>. This means that after calling this modifier the old parameters will be (temporarily) gone and the only parameter left will be what is specified in the ''new parameter name'' argument. Since after using this modifier all parameters will be grouped into one single parameter, to pass additional parameters to the callback template you can safely use <code>[[#imposing|imposing]]</code>, <code>[[#providing|providing]]</code>, <code>[[#splicing|splicing]]</code>, or <code>[[#parsing|parsing]]</code>. For instance, using [[Module:Params/periclitationes/en/tdummy echo sb|./testcases/tdummy echo sb]] as callback template, a template named <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{example template}}</syntaxhighlight> with the following content, <syntaxhighlight lang="wikitext">{{#invoke:params|combining_by_calling|Module:Params/periclitationes/en/tdummy echo sb|my_new_parameter|for_each|[$#:$@]}}</syntaxhighlight> when transcluded as <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{example template|one|two|three|hello=world|foo=bar}}</syntaxhighlight> will produce : {{#invoke:params|new| imposing|1|one| imposing|2|two| imposing|3|three| imposing|hello|world| imposing|foo|bar| combining_by_calling|Module:Params/periclitationes/en/tdummy echo sb|my_new_parameter|for_each|[$#:$@]}} {{vsep|clear=none}} {{Nota bene|Note:}} All arguments passed to this modifier and the <code>combining_by_calling</code> modifier name will be trimmed of their leading and trailing spaces. {{vsep|1.5em|clear=none}} === <code>combining_by_invoking</code> === {{Capsa tabellaria | titulus = Modifier <code>combining_by_invoking</code> <span style="nowrap">({{module:params/doc/nexus ad functionem ostendendam|combining_by_invoking|code}})</span> | Num. of arguments: 3 | Repeatable: Yes | ; See also | : <code>[[#combining|combining]]</code>, <code>[[#combining_values|combining_values]]</code>, <code>[[#combining_by_calling|combining_by_calling]]</code>, <code>[[#combining_by_magic|combining_by_magic]]</code>, <code>[[#entering_substack|entering_substack]]</code>, <code>[[#snapshotting|snapshotting]]</code>, <code>[[#remembering|remembering]]</code>, <code>[[#concat_and_call|concat_and_call]]</code> }} ; Brief : ''Pass all current parameters to a custom module function and save the returned output as a new parameter'' ; Syntax : <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{#invoke:params|combining_by_invoking|module name|function name|new parameter name|pipe function name}}</syntaxhighlight> This is the piping version of <code>[[#concat_and_invoke|concat_and_invoke]]</code>. It works similarly to how <code>[[#combining_by_calling|combining_by_calling]]</code> works, except that it invokes a module function instead of calling a template. After calling this modifier the old parameters will be (temporarily) gone and the only parameter left will be what is specified in the ''new parameter name'' argument. Since after using this modifier all parameters will be grouped into one single parameter, to pass additional parameters to the callback template you can safely use <code>[[#imposing|imposing]]</code>, <code>[[#providing|providing]]</code>, <code>[[#splicing|splicing]]</code>, or <code>[[#parsing|parsing]]</code>. {{vsep|clear=none}} {{Nota bene|Note:}} All arguments passed to this modifier and the <code>combining_by_invoking</code> modifier name will be trimmed of their leading and trailing spaces. {{vsep|1.5em|clear=none}} === <code>combining_by_magic</code> === {{Capsa tabellaria | titulus = Modifier <code>combining_by_magic</code> <span style="nowrap">({{module:params/doc/nexus ad functionem ostendendam|combining_by_magic|code}})</span> | Num. of arguments: 2 | Repeatable: Yes | ; See also | : <code>[[#combining|combining]]</code>, <code>[[#combining_values|combining_values]]</code>, <code>[[#combining_by_calling|combining_by_calling]]</code>, <code>[[#combining_by_invoking|combining_by_invoking]]</code>, <code>[[#entering_substack|entering_substack]]</code>, <code>[[#entering_substack|entering_substack]]</code>, <code>[[#snapshotting|snapshotting]]</code>, <code>[[#remembering|remembering]]</code>, <code>[[#concat_and_call|concat_and_call]]</code> }} ; Brief : ''Pass all current parameters to a parser function and save the returned output as a new parameter'' ; Syntax : <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{#invoke:params|combining_by_magic|parser function|new parameter name|pipe function name}}</syntaxhighlight> This is the piping version of <code>[[#concat_and_magic|concat_and_magic]]</code>. It works similarly to how <code>[[#combining_by_calling|combining_by_calling]]</code> works, except that it calls a parser function instead of calling a template. After calling this modifier the old parameters will be (temporarily) gone and the only parameter left will be what is specified in the ''new parameter name'' argument. Since after using this modifier all parameters will be grouped into one single parameter, to pass additional parameters to the callback template you can safely use <code>[[#imposing|imposing]]</code>, <code>[[#providing|providing]]</code>, <code>[[#splicing|splicing]]</code>, or <code>[[#parsing|parsing]]</code>. {{vsep|clear=none}} {{Nota bene|Note:}} All arguments passed to this modifier and the <code>combining_by_magic</code> modifier name will be trimmed of their leading and trailing spaces. {{vsep|1.5em|clear=none}} === <code>snapshotting</code> === {{Capsa tabellaria | titulus = Modifier <code>snapshotting</code> <span style="nowrap">({{module:params/doc/nexus ad functionem ostendendam|snapshotting|code}})</span> | Num. of arguments: 0 | Repeatable: Yes | Eventually followed by: Either <code>[[#entering_substack|entering_substack]]</code> or <code>[[#flushing|flushing]]</code> | ; See also | : <code>[[#remembering|remembering]]</code>, <code>[[#entering_substack|entering_substack]]</code>, <code>[[#pulling|pulling]]</code>, <code>[[#merging_substack|merging_substack]]</code>, <code>[[#detaching_substack|detaching_substack]]</code>, <code>[[#dropping_substack|dropping_substack]]</code>, <code>[[#leaving_substack|leaving_substack]]</code>, <code>[[#flushing|flushing]]</code> }} ; Brief : ''Push a copy of the current parameter list to the queue of parameter lists'' ; Syntax : <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{#invoke:params|snapshotting|pipe function name}}</syntaxhighlight> This modifier does not take arguments besides the name of the function that will follow. This module has a stacking mechanism that allows to isolate groups of parameters, work separately on them, and then merge them back to the original stack. The modifiers dedicated to this mechanism are: * <code>[[#snapshotting|snapshotting]]</code> * <code>[[#remembering|remembering]]</code> * <code>[[#entering_substack|entering_substack]]</code> * <code>[[#pulling|pulling]]</code> * <code>[[#detaching_substack|detaching_substack]]</code> * <code>[[#dropping_substack|dropping_substack]]</code> * <code>[[#leaving_substack|leaving_substack]]</code> * <code>[[#merging_substack|merging_substack]]</code> * <code>[[#flushing|flushing]]</code> Every time the <code>snapshotting</code> modifier is used, the current list of parameters (together with their values) will be copied and added to a queue. When the <code>[[#entering_substack|entering_substack]]</code> modifier is used, the list of parameters on top of the queue will temporarily become the current parameters, and all other modifiers will affect only this substack. After completing the job, the <code>[[#merging_substack|merging_substack]]</code> will merge the current substack to the parent stack. If no parameter lists have been snapshotted before calling <code>[[#entering_substack|entering_substack]]</code>, the latter will automatically make a snapshot of the current parameters. Once inside a substack, it is possible to enter a subsubstack using the same machinery. The <code>[[#detaching_substack|detaching_substack]]</code> modifier erases the current parameters from the parent stack, allowing the current stack to rename its parameters freely and merge them back to the parent stack, renamed. It is possible to leave a substack without merging it to the parent by using the <code>[[#leaving_substack|leaving_substack]]</code> modifier. In this case, at some point it will be necessary to call <code>[[#flushing|flushing]]</code> in order to merge the stack previously left unmerged. Alternatively, it will be possible to enter it again by calling <code>[[#entering_substack|entering_substack]]</code>, and finally merge it via <code>[[#merging_substack|merging_substack]]</code>. It is also possible to drop and discard a substack completely via <code>[[#dropping_substack|dropping_substack]]</code> An example will probably clarify the mechanism better than anything else: <syntaxhighlight lang="wikitext" line> {{#invoke:params|new|<!-- Ignore the incoming parameters and manually assign some parameters (we will simulate the following incoming parameters: |one|two|three|four|foo=bar|hello=world ...) --> imposing|1|one| imposing|2|two| imposing|3|three| imposing|4|four| imposing|foo|bar| imposing|hello|world| entering_substack|<!-- Enter into a substack (the `snapshotting` modifier will be automatically invoked for us) --> excluding_numeric_names|<!-- Exclude numeric parameters --> detaching_substack|<!-- Remove the current parameters from the parent stack --> renaming_by_replacing|^.*$|This was called "%0"|1|<!-- Rename the parameters in this substack --> merging_substack| entering_substack|new|<!-- Enter into a new empty substack --> pulling|1|<!-- Pull the parameter named "1" from the parent stack --> mapping_by_replacing|^.*$|This value once was "%0"|1|<!-- Replace the content of the parameters in this substack --> merging_substack| for_each|[$#:$@]}} </syntaxhighlight> The code above will result in: : {{#invoke:params|new|<!-- Ignore the incoming parameters and manually assign some parameters (we will simulate the following incoming parameters: |one|two|three|four|foo=bar|hello=world ...) --> imposing|1|one| imposing|2|two| imposing|3|three| imposing|4|four| imposing|foo|bar| imposing|hello|world| entering_substack|<!-- Enter into a substack (the `snapshotting` modifier will be automatically invoked for us) --> excluding_numeric_names|<!-- Exclude numeric parameters --> detaching_substack|<!-- Remove the current parameters from the parent stack --> renaming_by_replacing|^.*$|This was called "%0"|1|<!-- Rename all parameters --> merging_substack| entering_substack|new|<!-- Enter into a new empty substack --> pulling|1|<!-- Pull the parameter named "1" from the parent stack --> mapping_by_replacing|^.*$|This value once was "%0"|1|<!-- Replace the content of all parameters --> merging_substack| for_each|[$#:$@]}} A more advanced example is available at &#123;&#123;[[Module:Params/doc/en/examples/universal page list|./doc/en/examples/universal page list]]&#125;&#125;. {{vsep|1.5em|clear=none}} === <code>remembering</code> === {{Capsa tabellaria | titulus = Modifier <code>remembering</code> <span style="nowrap">({{module:params/doc/nexus ad functionem ostendendam|remembering|code}})</span> | Num. of arguments: 0 | Repeatable: Yes | Eventually followed by: Either <code>[[#entering_substack|entering_substack]]</code> or <code>[[#flushing|flushing]]</code> | ; See also | : <code>[[#snapshotting|snapshotting]]</code>, <code>[[#entering_substack|entering_substack]]</code>, <code>[[#pulling|pulling]]</code>, <code>[[#merging_substack|merging_substack]]</code>, <code>[[#detaching_substack|detaching_substack]]</code>, <code>[[#dropping_substack|dropping_substack]]</code>, <code>[[#leaving_substack|leaving_substack]]</code>, <code>[[#flushing|flushing]]</code> }} ; Brief : ''Push a copy of the original (unmodified) parameter list to the queue of snapshots'' ; Syntax : <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{#invoke:params|remembering|pipe function name}}</syntaxhighlight> This modifier does not take arguments besides the name of the function that will follow. This modifier is somewhat similar to <code>[[#snapshotting|snapshotting]]</code>, except that it retrieves the parameters that were originally passed to the calling template before being affected by the module's modifiers. The modifier works also after the <code>[[#new|new]]</code> directive. See <code>[[#snapshotting|snapshotting]]</code> for more information on the stacking mechanism. {{vsep|1.5em|clear=none}} === <code>entering_substack</code> === {{Capsa tabellaria | titulus = Modifier <code>entering_substack</code> <span style="nowrap">({{module:params/doc/nexus ad functionem ostendendam|entering_substack|code}})</span> | Num. of arguments: 0 | Repeatable: Yes | May be immediately followed by: <code>[[#new|new]]</code> | Eventually followed by: Either <code>[[#merging_substack|merging_substack]]</code> or <code>[[#leaving_substack|leaving_substack]]</code> followed by <code>[[#flushing|flushing]]</code> | ; See also | : <code>[[#snapshotting|snapshotting]]</code>, <code>[[#remembering|remembering]]</code>, <code>[[#pulling|pulling]]</code>, <code>[[#merging_substack|merging_substack]]</code>, <code>[[#detaching_substack|detaching_substack]]</code>, <code>[[#dropping_substack|dropping_substack]]</code>, <code>[[#leaving_substack|leaving_substack]]</code>, <code>[[#flushing|flushing]]</code> }} ; Brief : ''Enter the first stack in the queue of parameter lists, or copy the current parameters into a substack if the queue is empty'' ; Syntax : <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{#invoke:params|entering_substack|[new]|pipe function name}}</syntaxhighlight> This modifier does not take arguments besides the name of the function that will follow. See <code>[[#snapshotting|snapshotting]]</code> for more information on the stacking mechanism. Once in a substack, it is possible to go back to the parent stack using three different modifiers: <code>[[#merging_substack|merging_substack]]</code>, <code>[[#leaving_substack|leaving_substack]]</code> and <code>[[#dropping_substack|dropping_substack]]</code>. {{vsep|1.5em|clear=none}} === <code>pulling</code> === {{Capsa tabellaria | titulus = Modifier <code>pulling</code> <span style="nowrap">({{module:params/doc/nexus ad functionem ostendendam|pulling|code}})</span> | Num. of arguments: 1 | Repeatable: Yes | Often preceeded by: <code>[[#new|new]]</code> | ; See also | : <code>[[#snapshotting|snapshotting]]</code>, <code>[[#remembering|remembering]]</code>, <code>[[#merging_substack|merging_substack]]</code>, <code>[[#detaching_substack|detaching_substack]]</code>, <code>[[#dropping_substack|dropping_substack]]</code>, <code>[[#leaving_substack|leaving_substack]]</code>, <code>[[#flushing|flushing]]</code> }} ; Brief : ''Pull a single parameter from the parent stack or from the stack of the original parameters'' ; Syntax : <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{#invoke:params|pulling|parameter name|pipe function name}}</syntaxhighlight> See <code>[[#snapshotting|snapshotting]]</code> for more information on the stacking mechanism. If this modifer is not used in a substack, the parameter will be pulled from the original (unmodified) parameter list. {{vsep|1.5em|clear=none}} === <code>detaching_substack</code> === {{Capsa tabellaria | titulus = Modifier <code>detaching_substack</code> <span style="nowrap">({{module:params/doc/nexus ad functionem ostendendam|detaching_substack|code}})</span> | Num. of arguments: 0 | Repeatable: Yes | Restrictions: Usable only inside substacks | ; See also | : <code>[[#snapshotting|snapshotting]]</code>, <code>[[#remembering|remembering]]</code>, <code>[[#entering_substack|entering_substack]]</code>, <code>[[#pulling|pulling]]</code>, <code>[[#dropping_substack|dropping_substack]]</code>, <code>[[#merging_substack|merging_substack]]</code>, <code>[[#leaving_substack|leaving_substack]]</code>, <code>[[#flushing|flushing]]</code> }} ; Brief : ''Remove from the parent stack the parameters that are present in the current stack'' ; Syntax : <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{#invoke:params|detaching_substack|pipe function name}}</syntaxhighlight> This modifier does not take arguments besides the name of the function that will follow. This modifer can only be used in a substack. See <code>[[#snapshotting|snapshotting]]</code> for more information on the stacking mechanism. {{vsep|1.5em|clear=none}} === <code>dropping_substack</code> === {{Capsa tabellaria | titulus = Modifier <code>dropping_substack</code> <span style="nowrap">({{module:params/doc/nexus ad functionem ostendendam|dropping_substack|code}})</span> | Num. of arguments: 0 | Repeatable: Yes | Restrictions: Usable only inside substacks | ; See also | : <code>[[#snapshotting|snapshotting]]</code>, <code>[[#remembering|remembering]]</code>, <code>[[#entering_substack|entering_substack]]</code>, <code>[[#pulling|pulling]]</code>, <code>[[#merging_substack|merging_substack]]</code>, <code>[[#leaving_substack|leaving_substack]]</code>, <code>[[#flushing|flushing]]</code> }} ; Brief : ''Go back to the parent stack dropping the current substack'' ; Syntax : <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{#invoke:params|dropping_substack|pipe function name}}</syntaxhighlight> This modifier does not take arguments besides the name of the function that will follow. This modifer can only be used in a substack. See <code>[[#snapshotting|snapshotting]]</code> for more information on the stacking mechanism. {{vsep|1.5em|clear=none}} === <code>leaving_substack</code> === {{Capsa tabellaria | titulus = Modifier <code>leaving_substack</code> <span style="nowrap">({{module:params/doc/nexus ad functionem ostendendam|leaving_substack|code}})</span> | Num. of arguments: 0 | Repeatable: Yes | Restrictions: Usable only inside substacks | ; See also | : <code>[[#snapshotting|snapshotting]]</code>, <code>[[#remembering|remembering]]</code>, <code>[[#entering_substack|entering_substack]]</code>, <code>[[#pulling|pulling]]</code>, <code>[[#merging_substack|merging_substack]]</code>, <code>[[#detaching_substack|detaching_substack]]</code>, <code>[[#dropping_substack|dropping_substack]]</code>, <code>[[#flushing|flushing]]</code> }} ; Brief : ''Leave the current substack without merging it, and return to the parent stack'' ; Syntax : <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{#invoke:params|leaving_substack|pipe function name}}</syntaxhighlight> This modifier does not take arguments besides the name of the function that will follow. This modifer can only be used in a substack. See <code>[[#snapshotting|snapshotting]]</code> for more information on the stacking mechanism. See <code>[[#flushing|flushing]]</code> for an example of how to use this modifier. {{vsep|1.5em|clear=none}} === <code>merging_substack</code> === {{Capsa tabellaria | titulus = Modifier <code>merging_substack</code> <span style="nowrap">({{module:params/doc/nexus ad functionem ostendendam|merging_substack|code}})</span> | Num. of arguments: 0 | Repeatable: Yes | Restrictions: Usable only inside substacks | ; See also | : <code>[[#snapshotting|snapshotting]]</code>, <code>[[#remembering|remembering]]</code>, <code>[[#entering_substack|entering_substack]]</code>, <code>[[#pulling|pulling]]</code>, <code>[[#detaching_substack|detaching_substack]]</code>, <code>[[#dropping_substack|dropping_substack]]</code>, <code>[[#leaving_substack|leaving_substack]]</code>, <code>[[#flushing|flushing]]</code> }} ; Brief : ''Leave the current stack after merging it with the parent stack, then return to the latter'' ; Syntax : <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{#invoke:params|merging_substack|pipe function name}}</syntaxhighlight> This modifier does not take arguments besides the name of the function that will follow. This modifer can only be used in a substack. See <code>[[#snapshotting|snapshotting]]</code> for more information on the stacking mechanism. {{vsep|1.5em|clear=none}} === <code>flushing</code> === {{Capsa tabellaria | titulus = Modifier <code>flushing</code> <span style="nowrap">({{module:params/doc/nexus ad functionem ostendendam|flushing|code}})</span> | Num. of arguments: 0 | Repeatable: Yes | ; See also | : <code>[[#snapshotting|snapshotting]]</code>, <code>[[#remembering|remembering]]</code>, <code>[[#entering_substack|entering_substack]]</code>, <code>[[#pulling|pulling]]</code>, <code>[[#merging_substack|merging_substack]]</code>, <code>[[#detaching_substack|detaching_substack]]</code>, <code>[[#dropping_substack|dropping_substack]]</code>, <code>[[#leaving_substack|leaving_substack]]</code> }} ; Brief : ''Merge the first stack in the queue of snapshotted parameters with the current stack.'' ; Syntax : <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{#invoke:params|flushing|pipe function name}}</syntaxhighlight> This modifier does not take arguments besides the name of the function that will follow. This modifier is used in conjunction with either <code>[[#leaving_substack|leaving_substack]]</code> or <code>[[#snapshotting|snapshotting]]</code>. See <code>[[#snapshotting|snapshotting]]</code> for more information on the stacking mechanism. In the following wrapper of an <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{example template}}</syntaxhighlight>, the three parameters {{para|1}}, {{para|2}}, and {{para|3}} are used as aliases for {{para|title}}, {{para|author}}, and {{para|language}} respectively. The <code>flushing</code> modifier ensures that in case both are present, the named alias will have the precedence over the positional alias. <syntaxhighlight lang="wikitext">{{#invoke:params| entering_substack| discarding|1| discarding|2| discarding|3| leaving_substack| renaming_by_replacing|1|title|strict| renaming_by_replacing|2|author|strict| renaming_by_replacing|3|language|strict| flushing| concat_and_call|example template }}</syntaxhighlight> {{vsep|1.5em|clear=none}} === <code>new</code> === {{Capsa tabellaria | titulus = Modifier <code>new</code> <span style="nowrap">({{module:params/doc/nexus ad functionem ostendendam|new|code}})</span> | Num. of arguments: 0 | Repeatable: No | Restrictions: First position only | ; See also | : <code>[[#parsing|parsing]]</code>, <code>[[#imposing|imposing]]</code>, <code>[[#providing|providing]]</code>, <code>[[#splicing|splicing]]</code>, <code>[[#discarding|discarding]]</code> }} ; Brief : ''Get rid of all the incoming parameters and create a new (empty) parameter stack'' ; Syntax : <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{#invoke:params|new|pipe function name}}</syntaxhighlight> This modifier does not take arguments besides the name of the function that will follow. This modifier can only appear in first position, or if substacks are present, immediately after the <code>[[#entering_substack|entering_substack]]</code> directive. When in first position, its main purpose is that of extending the facilities offered by this module (e.g. <code>[[#mapping_by_replacing|mapping_by_replacing]]</code>, <code>[[#with_value_matching|with_value_matching]]</code>, etc.) to custom lists of strings, independently of the incoming parameters. When inside a stack, it signals that the snapshot of the current parameters must be ignored for that stack. The existence of the <code>new</code> modifier also facilitates debugging the module. The newly created parameter stack can be populated via <code>[[#parsing|parsing]]</code>, <code>[[#imposing|imposing]]</code>, <code>[[#providing|providing]]</code>, or <code>[[#splicing|splicing]]</code>. The incoming parameters can always be retrieved back using the <code>[[#remembering|remembering]]</code> and <code>[[#pulling|pulling]]</code> modifiers. Examples: * <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{#invoke:params|new|imposing|1|foo|imposing|2|bar|mapping_by_replacing|^.|!%1|list_values}}</syntaxhighlight> *: ↳ {{#invoke:params|new|imposing|1|foo|imposing|2|bar|mapping_by_replacing|^.|!%1|list_values}} {{vsep|1.5em|clear=none}} == Subpages == * [[Module:Params/ChangeLog]] – Record of the most important changes in the module's code * [[Module:Params/periclitationes/en]] – Testing the module's capabilities * [[Module:Params/doc/en/examples]] – Some of the examples mentioned in this documentation The complete list of subpages is available [[Special:PrefixIndex/Module:Params/|here]]. == Notes == <references /> == See also == * {{ml|TemplatePar|}} * {{ml|ParameterCount|}} * {{ml|Separated entries|main}} * {{ml|Enumerate|main}} * {{ml|Check for unknown parameters|check}} * {{ml|Check for deprecated parameters|check}} * {{ml|Check for clobbered parameters|check}} * {{ml|Parameter validation|}} * {{ml|Expand wikitext|main}} * {{ml|For loop|main}} and {{interfn|For loop|en}} * {{ml|For nowiki|template}} and {{interfn|For nowiki|en}} * {{ml|Template wrapper|wrap}} * {{ml|ArrayList}} * {{ml|TEMPLATENAME|main}} * [[Project:TemplateData]] <includeonly>{{in harenario aut alibi||2= <!-- Categorias sub hac linea adde --> [[Categoria:Formulae|{{PAGENAME}}]] [[Categoria:Formulae variadicae|!]] }}</includeonly> r6sa17f40sb6ww8iqur56jigipen6g6 828 326419 3969442 3969258 2026-07-02T00:50:46Z Grufo 64423 Formulam redintegravi 3969442 wikitext text/x-wiki <includeonly>{{safesubst:<noinclude />#invoke:params| reassorted| trimming_values| setting|h/f|<table class{{safesubst:<noinclude />=}}"wikitable">|</table>| call_for_each_group|Module:Params/doc/en/examples/four cells per row table/row }}</includeonly><noinclude>{{Documentation|heading=[[File:Test Template Info-Icon - Version (2).svg|50px|alt=|link=]] Template documentation}}</noinclude> rg26ualavf113ntvh7gge3un8j9yy27 828 326420 3969443 3969259 2026-07-02T00:51:11Z Grufo 64423 Paginam redintegravi 3969443 wikitext text/x-wiki This example template shows how to use {{mn|params|call_for_each_group|...}} to create a four-column table. The model can be copied (and eventually corrected for n-column cases) to create special infoboxes. == Usage == For instance, <syntaxhighlight lang="wikitext">{{module:params/doc/en/examples/four cells per row table | first-header 1 = Header 1 | second-header 1 = Header 2 | third-header 1 = Header 3 | fourth-header 1 = Header 4 | first-cell 2 = Cell 1 | second-cell 2 = Cell 2 | third-cell 2 = Cell 3 | fourth-cell 2 = Cell 4 | first-cell 3 = Cell 5 | second-cell 3 = Cell 6 | third-cell 3 = Cell 7 | fourth-cell 3 = Cell 8 | first-header 4 = Header 5 | second-header 4 = Header 6 | third-header 4 = Header 7 | fourth-header 4 = Header 8 | first-cell 5 = Cell 9 | fourth-cell 5 = Cell 12 }}</syntaxhighlight> generates {{module:params/doc/en/examples/four cells per row table | first-header 1 = Header 1 | second-header 1 = Header 2 | third-header 1 = Header 3 | fourth-header 1 = Header 4 | first-cell 2 = Cell 1 | second-cell 2 = Cell 2 | third-cell 2 = Cell 3 | fourth-cell 2 = Cell 4 | first-cell 3 = Cell 5 | second-cell 3 = Cell 6 | third-cell 3 = Cell 7 | fourth-cell 3 = Cell 8 | first-header 4 = Header 5 | second-header 4 = Header 6 | third-header 4 = Header 7 | fourth-header 4 = Header 8 | first-cell 5 = Cell 9 | fourth-cell 5 = Cell 12 }} == Subtemplates == * &#123;&#123;[[Module:Params/doc/examples/four cells per row table/row|../row]]&#125;&#125; == See also == * {{mfl|params|call_for_each_group}} <includeonly>{{Sandbox other|| <!-- Categories below this line; interwikis at Wikidata --> }}</includeonly> eiiufgczapqygk9wtm6ygt2fs1zlbsp 3969444 3969443 2026-07-02T00:51:53Z Grufo 64423 3969444 wikitext text/x-wiki This example template shows how to use {{mn|params|call_for_each_group|...}} to create a four-column table. The model can be copied (and eventually corrected for n-column cases) to create special infoboxes. == Usage == For instance, <syntaxhighlight lang="wikitext">{{module:params/doc/en/examples/four cells per row table | first-header 1 = Header 1 | second-header 1 = Header 2 | third-header 1 = Header 3 | fourth-header 1 = Header 4 | first-cell 2 = Cell 1 | second-cell 2 = Cell 2 | third-cell 2 = Cell 3 | fourth-cell 2 = Cell 4 | first-cell 3 = Cell 5 | second-cell 3 = Cell 6 | third-cell 3 = Cell 7 | fourth-cell 3 = Cell 8 | first-header 4 = Header 5 | second-header 4 = Header 6 | third-header 4 = Header 7 | fourth-header 4 = Header 8 | first-cell 5 = Cell 9 | fourth-cell 5 = Cell 12 }}</syntaxhighlight> generates {{module:params/doc/en/examples/four cells per row table | first-header 1 = Header 1 | second-header 1 = Header 2 | third-header 1 = Header 3 | fourth-header 1 = Header 4 | first-cell 2 = Cell 1 | second-cell 2 = Cell 2 | third-cell 2 = Cell 3 | fourth-cell 2 = Cell 4 | first-cell 3 = Cell 5 | second-cell 3 = Cell 6 | third-cell 3 = Cell 7 | fourth-cell 3 = Cell 8 | first-header 4 = Header 5 | second-header 4 = Header 6 | third-header 4 = Header 7 | fourth-header 4 = Header 8 | first-cell 5 = Cell 9 | fourth-cell 5 = Cell 12 }} == Subtemplates == * {{relfn|Module:Params/doc/en/examples/four cells per row table/row}} == See also == * {{mfl|params|call_for_each_group}} <includeonly>{{Sandbox other|| <!-- Categories below this line; interwikis at Wikidata --> }}</includeonly> knylodivmi3rskkqrzoe7wvy3azqrag 3969446 3969444 2026-07-02T00:57:47Z Grufo 64423 3969446 wikitext text/x-wiki This example template shows how to use {{mn|params|call_for_each_group|...}} to create a four-column table. The model can be copied (and eventually corrected for n-column cases) to create special infoboxes. == Usage == For instance, <syntaxhighlight lang="wikitext">{{module:params/doc/en/examples/four cells per row table | first-header 1 = Header 1 | second-header 1 = Header 2 | third-header 1 = Header 3 | fourth-header 1 = Header 4 | first-cell 2 = Cell 1 | second-cell 2 = Cell 2 | third-cell 2 = Cell 3 | fourth-cell 2 = Cell 4 | first-cell 3 = Cell 5 | second-cell 3 = Cell 6 | third-cell 3 = Cell 7 | fourth-cell 3 = Cell 8 | first-header 4 = Header 5 | second-header 4 = Header 6 | third-header 4 = Header 7 | fourth-header 4 = Header 8 | first-cell 5 = Cell 9 | fourth-cell 5 = Cell 12 }}</syntaxhighlight> generates {{module:params/doc/en/examples/four cells per row table | first-header 1 = Header 1 | second-header 1 = Header 2 | third-header 1 = Header 3 | fourth-header 1 = Header 4 | first-cell 2 = Cell 1 | second-cell 2 = Cell 2 | third-cell 2 = Cell 3 | fourth-cell 2 = Cell 4 | first-cell 3 = Cell 5 | second-cell 3 = Cell 6 | third-cell 3 = Cell 7 | fourth-cell 3 = Cell 8 | first-header 4 = Header 5 | second-header 4 = Header 6 | third-header 4 = Header 7 | fourth-header 4 = Header 8 | first-cell 5 = Cell 9 | fourth-cell 5 = Cell 12 }} == Subtemplates == * {{relfn|Module:Params/doc/en/examples/four cells per row table/row}} == See also == * {{mn|params|call_for_each_group}} <includeonly>{{Sandbox other|| <!-- Categories below this line; interwikis at Wikidata --> }}</includeonly> dndrzm27h369rcotuh9oqjj9pg6nntt 828 326429 3969440 3969268 2026-07-02T00:49:00Z Grufo 64423 3969440 wikitext text/x-wiki <includeonly>{{safesubst:<noinclude />#invoke:params| all_sorted| setting|i/l|; | &amp; | with_name_matching|author%s*%d*$| or|last%s*%d*$| or|first%s*%d*$| or|author%-link%s*%d*$| call_for_each_group|Module:Params/doc/en/examples/list of authors/author }}</includeonly><noinclude>{{Documentation|heading=[[File:Test Template Info-Icon - Version (2).svg|50px|alt=|link=]] Template documentation}}</noinclude> 6kxyx9iily6ygds2etbzaqf026bdxww 828 326431 3969441 3969270 2026-07-02T00:50:07Z Grufo 64423 Paginam redintegravi 3969441 wikitext text/x-wiki This example template shows how to use {{mn|params|call_for_each_group}} in order to create a list of authors in the same way as {{tl|Cite book}} does. == Usage == For instance, writing <syntaxhighlight lang="wikitext">{{module:params/doc/en/examples/list of authors | last1 = Playfair | first1 = I. S. O. | author-link1 = Ian Stanley Ord Playfair | last2 = Stitt | first2 = G. M. S. | last3 = Molony | first3 = C. J. C. | last4 = Toomer | first4 = S. E. }}</syntaxhighlight> will generate {{module:params/doc/en/examples/list of authors | last1 = Playfair | first1 = I. S. O. | author-link1 = Ian Stanley Ord Playfair | last2 = Stitt | first2 = G. M. S. | last3 = Molony | first3 = C. J. C. | last4 = Toomer | first4 = S. E. }} == Helper subtemplates == * {{[[Module:Params/doc/examples/list of authors/author|./author]]}} <includeonly>{{Sandbox other|| <!-- Categories below this line; interwikis at Wikidata --> }}</includeonly> keyb5835pn6o2y2ycb8jukiw3bhh5u8 0 326449 3969399 3969316 2026-07-01T19:24:33Z Ailamnos 165281 Minora, cum nexu 3969399 wikitext text/x-wiki [[Fasciculus:Missale romanum1962.JPG|thumb|Initium Canonis missae (''Te igitur'') in Missali Romano anno 1962 edito]] '''Canon missae''' est [[anaphora]] seu prex eucharistica antiqua [[Ritus Romanus|ritus Romani]]. == Canonis nomen et origo == Canonis nomen ob immutabilitatem adhibetur, eo quod per multa saecula in ritu Romano nonnisi haec una anaphora in usu erat.<ref name=":0">''[https://media.musicasacra.com/pdf/missale62.pdf Missale Romanum ex decreto Ss. Concilii Tridentini Restitutum Summorum Pontificum cura recognitum.]'' Editio typica. Typis Polyglottis Vaticanis 1962.</ref> Post [[Concilium Vaticanum II]] vero etiam aliae anaphorae in usum receptae sunt, unde in novis [[Missale Romanum|Missalibus]] hic textus « Prex eucharistica I seu Canon Romanus » nuncupatur.<ref name=":1">''Missale Romanum, ex decreto Sacrosancti OEcumenici Concilii Vaticani II instauratum, auctoritate Pauli PP. VI promulgatum, Ioannis Pauli PP. II cura recognitum.'' Editio typica tertia, 2002.</ref> Canonis nomen primo apud s. [[Gregorius Magnus|Gregorium Magnum]] (†604) invenitur qui in litteris Ioanno Syracusensi missis scripsit: «&nbsp;''orationem Dominicam mox post canonem dici statuistis&nbsp;''». [[Vigilius]] vero papa anno 538 de textu «&nbsp;''canonicae precis&nbsp;''» locutus est, quod forsitan ad Canonem missae referendum est.<ref name=":2">Cabrol, F. (1910) Canon romain. ''In'': Dictionnaire d’archéologie chrétienne et de liturgie, Vol. 2, pars 2, p. 1847–1905. Parisiis: Létouzey et Ané.</ref> [[Fasciculus:Missale Romanum (cropped).jpg|thumb|Verba consecrationis, pars Canonis Romani, in Missali Romano anno 2008 edito. Textus ab editionibus antiquioribus parum differt, sed [[Notatio musica|notationi musicae]] subiacet]] Etiamsi haud raro Canonem Romanum iam [[Apostoli|apostolicis]] temporibus ortum esse affirmetur, primam formam huius texti haud anteriorem saeculo quarto fuisse constat,<ref name=":2" /> ecclesia Romana usque ad medium saeculum tertium lingua praesertim Graeca utente. In [[Liber pontificalis|''Libro pontificali'']] s. [[Leo Magnus]] (†461) verba «&nbsp;''sacrum sacrificium''&nbsp;» in celebratione missae addidisse dicitur, unde aliquam formam Canonis temporibus eius iam in usu fuisse probabile est.<ref>Jungmann, J.-A. (1950) ''Missarum sollemnia. Explication génétique de la messe romaine. Tome premier.'' 316 pp. Parisiis: Aubier.</ref> Analysi linguistica monstratur etiam textum primigenium mutatum esse iuxta consuetudinem rhetoricam Latinam, adhibitis multis repetitionibus, ut puta «&nbsp;''hostiam puram, hostiam sanctam, hostiam immaculatam''&nbsp;» vel «&nbsp;''adscriptam, ratam, rationabilem acceptabilemque''&nbsp;», quae formulis antiquae [[Religio Romana|religionis Romanae]] comparari possunt, exempli gratia in oratione ad lustrandos agros apud Catonem conscripta: «&nbsp;''calamitates intemperiasque prohibessis defendas, averruncesque&nbsp;''».<ref>Mohrmann, Christina (1950) Quelques observations sur l’évolution stylistique du Canon de la messe romaine. ''Vigiliae Christianae'', '''4''' (1): 1–19.</ref> Post saeculum sextum parum tantum textus Canonis mutatus est.<ref name=":2" /> Liber liturgicus ad usum episcoporum, qui canonem missae continet, ''[[Canon Missae pontificalis]]'' dicitur.<ref name=":02">''[[iarchive:bub_gb_txeDI7Bdv28C/page/n149/mode/2up|Canon Missae ad usum episcoporum, ac prælatorum solemniter, vel privatè celebrantium.]]'' 140 pp. Venetiis, 1784.</ref> == Locus Canonis inter partes missae == [[Fasciculus:Ottobeuren gradual Kreuzigung.jpg|thumb|Initium Canonis (''Te igitur'') in manuscripto saeculi XII]] Canon missae quadruplici modo accipi potest: * primo sensu latissimo, ab [[Offertorium|offertorio]] (‘Canon minor’ in nonnullis manuscriptis dicto)<ref>Nowowiejski, Antonius (1905) ''Wykład liturgii Kościoła katolickiego. Tom III. Dokończenie części I. O środkach rozwinięcia kultu. 515 pp.'' Plociae: W drukarni Kazimierza Miecznikowskiego.</ref> usque ad finem [[Missa|missae]]; * deinde sensu lato, a praefatione usque ad finem missae;<ref name=":2" /> * tum sensu stricto, a verbis ''Te igitur'', quae cantum ''[[Sanctus (prex)|Sanctus]]'' sequuntur, usque ad finem missae: ita in missalibus ante annum 1962 editis; * postremo sensu strictissimo, a ''Te igitur'' usque ad parvam elevationem, quae ante [[Oratio Dominica|Orationem Dominicam]] locum habet: ita in missali anno 1962 edito<ref name=":0" />. In veteri liturgia Romana verba Canonis secreto a celebrante recitantur, in nova autem elata voce dicuntur, immo cantari possunt.<ref name=":0" /><ref name=":1" /> [[Fasciculus:Canon missae ad usum episcorum ac praelatorum solemniter, vel private celebrantium sub auspiciis ss Domini nostro Benedicti decimi tertii pont(ificis) max(imi) - bpt6k1167976g (128 of 153).jpg|thumb|Canon missae (commemorationes V et VI) in ''Canone Missae Pontificalis'' (Romae 1729)]]Canonem in missa Romana Oratio Dominica et fractio sequitur, in Ambrosiana vero, ubi paucis verbis a textu Romano differt, primo fractio et Oratio Dominica immediate ante communionem. Hanc dispositionem etiam Romae in usu fuisse ante Gregorium Magnum creditur.<ref name=":2" /> == Structura Canonis missae == Canonis Romani pars media et maximi momenti verba consecrationis continet. Quam praecedunt sequunturque variae orationes et commemorationes. Doxologia vero conclusionem Canonis (sensu strictissimo) efformat. Quae partes, [[Symmetria|symmetrice]] ante et post consecrationem dispositae, ita ordinantur (intra parentheses prima verba cuiuscumque capitis indicantur). * Prima oratio: commendatio oblationis (''Te igitur'') ** Commemoratio prima: [[Papa|papae]], [[Episcopus|episcoporum]] et ecclesiae (''In primis'') ** Commemoratio secunda seu memento vivorum (''Memento, Domine'') ** Commemoratio tertia: [[Maria (mater Iesu)|Mariae]], Apostolorum et aliorum sanctorum (''Communicantes'') * Secunda series orationum pro accipienda oblatione (''Hanc igitur'' et ''Quam oblationem'') * CONSECRATIO et elevatio panis (''Qui pridie'') et vini (''Simili modo'') * Tertia series orationum: anamnesis (''Unde et memores'') atque orationes pro accipienda oblatione (''Supra quae'' et ''Supplices'') ** Commemoratio quarta seu memento defunctorum (''Memento etiam'') ** Commemoratio quinta: [[Ioannes Baptista|Ioannis Baptistae]] et sanctorum martyrum (''Nobis quoque'') ** Commemoratio sexta: totius creaturae (''Per quem'') * Doxologia et parva elevatio (''Per ipsum'')<ref>Brinktrine, Iohannes (1957) ''Msza święta.'' 281 pp. Varsoviae: Pax.</ref> == Notae == <references /> [[Categoria:Missa]] [[Categoria:Ecclesia Catholica]] cgah1tvbftcnal3stjm0deaoztkes9l 0 326450 3969366 2026-07-01T14:05:41Z ~2026-36983-83 211443 Redirigens ad [[Raimundus]] 3969366 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Raimundus]] [[Categoria:Nominum redirectiones]] mohlhwcbyfsi9aezhytjgqhawwz8f1s 0 326451 3969370 2026-07-01T14:10:11Z ~2026-36983-83 211443 Redirigens ad [[Zooey Deschanel]] 3969370 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Zooey Deschanel]] 3gr50jkdoa18m9f3bo0bdr789xh0nsd 0 326452 3969377 2026-07-01T14:26:31Z ~2026-36983-83 211443 Redirigens ad [[Nevillus]] 3969377 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Nevillus]] [[Categoria:Nominum redirectiones]] [[Categoria:Cognomina Anglica]] [[Categoria:Praenomina Anglica]] 0na2m1bcfrndslqn0gkzylwm67qxnsp 0 326453 3969378 2026-07-01T14:26:49Z ~2026-36983-83 211443 Redirigens ad [[Marvinus]] 3969378 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Marvinus]] [[Categoria:Nominum redirectiones]] [[Categoria:Cognomina Anglica]] [[Categoria:Praenomina Anglica]] rydkh531mes9qemgqxqeul4vec41ds5 0 326454 3969379 2026-07-01T14:27:27Z ~2026-36983-83 211443 Redirigens ad [[Burtonius]] 3969379 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Burtonius]] [[Categoria:Nominum redirectiones]] [[Categoria:Cognomina Anglica]] [[Categoria:Praenomina Anglica]] 7pf05fpnplgy0kn478yvfnyua1ysmxu 0 326455 3969380 2026-07-01T14:27:46Z ~2026-36983-83 211443 Redirigens ad [[Staffordius]] 3969380 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Staffordius]] [[Categoria:Nominum redirectiones]] [[Categoria:Cognomina Anglica]] [[Categoria:Praenomina Anglica]] khxz6o9xmu4dmtv4gjxcu8a5p9jnz4h 0 326456 3969398 2026-07-01T19:22:41Z Ailamnos 165281 Pagina nova: Canon Missae pontificalis (liber liturgicus) 3969398 wikitext text/x-wiki [[Fasciculus:Canon missae ad usum episcorum ac praelatorum solemniter, vel private celebrantium sub auspiciis ss Domini nostro Benedicti decimi tertii pont(ificis) max(imi) - bpt6k1167976g (007 of 153).jpg|thumb|Pagina prima ''Canonis Missae pontificalis'' (Romae 1729)]] '''''Canon Missae pontificalis'''''<ref name=":0">''[[iarchive:bub_gb_txeDI7Bdv28C/page/n149/mode/2up|Canon Missae ad usum episcoporum, ac prælatorum solemniter, vel privatè celebrantium.]]'' 140 pp. Venetiis, 1784.</ref> est liber liturgicus [[Ritus Romanus|ritus Romani]], qui praesertim [[Canon missae|canonem missae]] continet. Hic liber in usu est solummodo in [[Missa|missis]] iuxta formam antiquiorem (‘extraordinariam’) ritus Romani celebrandis. == Origo et descriptio libri == Usque ad [[Medium aevum|Medium Aevum]] textus ad celebrandam missam necessarii in pluribus libellis consignabantur: orationes scilicet in sacramentario, lectiones in lectionario, cantus vero in [[Antiphonarium graduale|antiphonario]]. Saeculo circiter decimo tertio prima [[Missale Romanum|missalia]] plenaria conscripta sunt, ubi omnes textus missae in uno volumine collecti sunt.<ref>Baudot, Iulius (1912) ''[[iarchive:lemisselromainse02baud/page/n3/mode/2up|Le missel romain : ses origines, son histoire. Tome 2 : Le missel plenier.]]'' 144 pp. Parisis: Librairie Bloud & Cie</ref> E contra, aetate moderna etiam missalia abbreviata ob commoditatem celebrantium nonnumquam edita sunt, exempli gratia missae pro defunctis atque libri ''Canonis'' ad usum episcoporum.<ref>Nowowiejski,&nbsp;Antonius (1905) ''Wykład liturgii Kościoła katolickiego. Tom III. Dokończenie części I. O środkach rozwinięcia kultu.'' 515 pp. Plociae: W drukarni Kazimierza Miecznikowskiego.</ref> In ''Canone'' [[Ordo missae (1962)|ritus missae]] continetur, non ab initio tamen, sed ab orationibus a celebrante dicendis cum ad altare ascendat. Habentur etiam praefationes cum [[Notatio musica|notatione musica]] atque canon missae, quas praecedunt preces pro praeparatione ante missam, sequitur vero gratiarum actio post missam.<ref name=":0" /> In nonnullis editionibus adduntur etiam aliqui ritus ab episcopis faciendi, e ''Pontificali Romano'' deprompti, ut puta [[confirmatio]] vel consecratio calicis.<ref>''Canon Missae ad usum Episcoporum et Praelatorum sollemniter vel private celebrantium, formulis variis e Pontificali Romano depromptis, cantibusque ad libitum locupletatus.'' 170 pp. Mechliniae: H. Dessain, 1951.</ref> == Pinacotheca: paginae selectae editionis ''Canonis Missae pontificalis'', anno 1729 Romae impressae == <gallery> Fasciculus:Canon missae ad usum episcorum ac praelatorum solemniter, vel private celebrantium sub auspiciis ss Domini nostro Benedicti decimi tertii pont(ificis) max(imi) - bpt6k1167976g (043 of 153).jpg|Initium missae (orationes dicendae cum episcopus ad altare perveniat) Fasciculus:Canon missae ad usum episcorum ac praelatorum solemniter, vel private celebrantium sub auspiciis ss Domini nostro Benedicti decimi tertii pont(ificis) max(imi) - bpt6k1167976g (044 of 153).jpg|Hymnus ''Gloria in excelsis Deo'' cum melodiis intonationum Fasciculus:Canon missae ad usum episcorum ac praelatorum solemniter, vel private celebrantium sub auspiciis ss Domini nostro Benedicti decimi tertii pont(ificis) max(imi) - bpt6k1167976g (089 of 153).jpg|Praefatio de Spiritu Sancto (initium) Fasciculus:Canon missae ad usum episcorum ac praelatorum solemniter, vel private celebrantium sub auspiciis ss Domini nostro Benedicti decimi tertii pont(ificis) max(imi) - bpt6k1167976g (126 of 153).jpg|Canon missae: anamnesis Fasciculus:Canon missae ad usum episcorum ac praelatorum solemniter, vel private celebrantium sub auspiciis ss Domini nostro Benedicti decimi tertii pont(ificis) max(imi) - bpt6k1167976g (132 of 153).jpg|[[Oratio Dominica]] </gallery> == Usus == ''Canon'' adhibetur ad missam pontificalem, hoc est ad missam solemnem celebratam ab episcopo vel a nonnullis praelatis hoc privilegio gaudentibus, ut protonotariis apostolicis extra numerum. Celebrans ergo duobus libris utitur, ''Canone'' nempe atque Missali, ubi propria inveniuntur.<ref>Goggin,&nbsp;J. (1911) ''[https://www.newadvent.org/cathen/12232a.htm Pontifical Mass.]'' [In:] ''The Catholic Encyclopedia, Vol. 12.'' Neo Eboraci: Robert Appleton Company.</ref> Ad initium missae pontificalis liber ''Canonis'' apertus in medio altaris collocatur, propter quod [[tabellae secretarum]] non adhibentur.<ref>Schulte,&nbsp;A.J. (1907) ''[https://www.newadvent.org/cathen/01351b.htm Altar Cards.]'' [In:] ''The Catholic Encyclopedia. Vol. 1.'' Neo Eboraci: Robert Appleton Company.</ref> == Notae == <references /> [[Categoria:Missa Tridentina]] [[Categoria:Ecclesia Catholica]] 494ulf0uon1m1rbiqbcnz946t7y31b4 3969400 3969398 2026-07-01T19:31:19Z Ailamnos 165281 Minora 3969400 wikitext text/x-wiki [[Fasciculus:Canon missae ad usum episcorum ac praelatorum solemniter, vel private celebrantium sub auspiciis ss Domini nostro Benedicti decimi tertii pont(ificis) max(imi) - bpt6k1167976g (007 of 153).jpg|thumb|Pagina prima ''Canonis Missae pontificalis'' (Romae 1729)]] '''''Canon Missae pontificalis'''''<ref name=":0">''[[iarchive:bub_gb_txeDI7Bdv28C/page/n149/mode/2up|Canon Missae ad usum episcoporum, ac prælatorum solemniter, vel privatè celebrantium.]]'' 140 pp. Venetiis, 1784.</ref> est liber liturgicus [[Ritus Romanus|ritus Romani]], qui praesertim [[Canon missae|canonem missae]] continet. Hic liber in usu est solummodo in [[Missa|missis]] iuxta formam antiquiorem (‘extraordinariam’) ritus Romani celebrandis. == Origo et descriptio libri == Usque ad [[Medium aevum|Medium Aevum]] textus ad celebrandam missam necessarii in pluribus libellis consignabantur: orationes scilicet in sacramentario, lectiones in lectionario, cantus vero in [[Antiphonarium graduale|antiphonario]]. Saeculo circiter decimo tertio prima [[Missale Romanum|missalia]] plenaria conscripta sunt, ubi omnes textus missae in uno volumine collecti sunt.<ref>Baudot, Iulius (1912) ''[[iarchive:lemisselromainse02baud/page/n3/mode/2up|Le missel romain : ses origines, son histoire. Tome 2 : Le missel plenier.]]'' 144 pp. Parisis: Librairie Bloud & Cie</ref> E contra, aetate moderna etiam missalia abbreviata ob commoditatem celebrantium nonnumquam edita sunt, exempli gratia missae praecipuorum festorum, pro defunctis vel libri ''Canonis'' ad usum episcoporum.<ref>Nowowiejski,&nbsp;Antonius (1905) ''Wykład liturgii Kościoła katolickiego. Tom III. Dokończenie części I. O środkach rozwinięcia kultu.'' 515 pp. Plociae: W drukarni Kazimierza Miecznikowskiego.</ref> In ''Canone'' [[Ordo missae (1962)|ritus missae]] continetur, non ab initio tamen, sed ab orationibus a celebrante dicendis cum ad altare ascendat. Habentur etiam praefationes cum [[Notatio musica|notatione musica]] atque canon missae, quae praecedunt preces pro praeparatione ante missam, sequitur vero gratiarum actio post missam.<ref name=":0" /> In nonnullis editionibus adduntur etiam aliqui ritus ab episcopis faciendi, e ''Pontificali Romano'' deprompti, ut puta [[confirmatio]] vel consecratio calicis.<ref>''Canon Missae ad usum Episcoporum et Praelatorum sollemniter vel private celebrantium, formulis variis e Pontificali Romano depromptis, cantibusque ad libitum locupletatus.'' 170 pp. Mechliniae: H. Dessain, 1951.</ref> == Pinacotheca: paginae selectae editionis ''Canonis Missae pontificalis'', anno 1729 Romae impressae == <gallery> Fasciculus:Canon missae ad usum episcorum ac praelatorum solemniter, vel private celebrantium sub auspiciis ss Domini nostro Benedicti decimi tertii pont(ificis) max(imi) - bpt6k1167976g (043 of 153).jpg|Initium missae (orationes dicendae cum episcopus ad altare perveniat) Fasciculus:Canon missae ad usum episcorum ac praelatorum solemniter, vel private celebrantium sub auspiciis ss Domini nostro Benedicti decimi tertii pont(ificis) max(imi) - bpt6k1167976g (044 of 153).jpg|Hymnus ''Gloria in excelsis Deo'' cum melodiis intonationum Fasciculus:Canon missae ad usum episcorum ac praelatorum solemniter, vel private celebrantium sub auspiciis ss Domini nostro Benedicti decimi tertii pont(ificis) max(imi) - bpt6k1167976g (089 of 153).jpg|Praefatio de Spiritu Sancto (initium) Fasciculus:Canon missae ad usum episcorum ac praelatorum solemniter, vel private celebrantium sub auspiciis ss Domini nostro Benedicti decimi tertii pont(ificis) max(imi) - bpt6k1167976g (126 of 153).jpg|Canon missae: anamnesis Fasciculus:Canon missae ad usum episcorum ac praelatorum solemniter, vel private celebrantium sub auspiciis ss Domini nostro Benedicti decimi tertii pont(ificis) max(imi) - bpt6k1167976g (132 of 153).jpg|[[Oratio Dominica]] </gallery> == Usus == ''Canon'' adhibetur ad missam pontificalem, hoc est ad missam solemnem celebratam ab episcopo vel a nonnullis praelatis hoc privilegio gaudentibus, ut protonotariis apostolicis ad instar. Celebrans ergo duobus libris utitur, ''Canone'' nempe atque Missali, ubi propria inveniuntur.<ref>Goggin,&nbsp;J. (1911) ''[https://www.newadvent.org/cathen/12232a.htm Pontifical Mass.]'' [In:] ''The Catholic Encyclopedia, Vol. 12.'' Neo Eboraci: Robert Appleton Company.</ref> Ad initium missae pontificalis liber ''Canonis'' apertus in medio altaris collocatur, propter quod [[tabellae secretarum]] non adhibentur.<ref>Schulte,&nbsp;A.J. (1907) ''[https://www.newadvent.org/cathen/01351b.htm Altar Cards.]'' [In:] ''The Catholic Encyclopedia. Vol. 1.'' Neo Eboraci: Robert Appleton Company.</ref> == Notae == <references /> [[Categoria:Missa Tridentina]] [[Categoria:Ecclesia Catholica]] oenznrseekd3xx6rbkifhkvswfc5ota 0 326457 3969405 2026-07-01T20:37:08Z Pippobuono 54500 creatio a documentatione francica 3969405 wikitext text/x-wiki {{Capsa urbis Vicidatorum}} [[Fasciculus:Rainville, Église Saint-Marcel 2.jpg|thumb|upright=0.8|left|Radalli villa: [[ecclesia (aedificium)|ecclesia]] [[Sanctus Marcellus|Sancto Marcello]] dicata.]] {{res|Radalli villa}} seu '''Ramovilla''' seu '''Redinevilla''' seu '''Rinvilla'''<ref>{{Graesse}}, t. 3, p. 229.</ref> ([[Francogallice]]: ''Rainville'') est [[commune]] [[Francia|Francicum]] 271 incolarum (anno [[2023]]) [[Tabula administrativa Franciae|praefecturae]] [[Vosegus (praefectura Franciae)|Vosegi]] in regione [[Magnus Oriens|Magno Oriente]]. {{NexInt}} * [[Index communium praefecturae Vosegi]] == Nexus externi == {{CommuniaCat|Rainville|Radalli villam}} {{Fontes geographici}} == Notae == <references /> {{geo-stipula}} [[Categoria:Communia praefecturae Vosegi]] [[Categoria:Loci habitati praefecturae Vosegi]] cw70zs8j2aunudmfamuvf9tms39hto4 1 326458 3969406 2026-07-01T20:39:07Z Pippobuono 54500 attributio 3969406 wikitext text/x-wiki {{attributio|fr|Rainville|237278130}} h0fwahvflvf7cgg5aevsjrt7m233sh9 10 326459 3969423 2026-07-01T23:58:33Z Grufo 64423 Paginam “[[Georgius Clemenceau]]” feci paginam mensis Iulii 2026 3969423 wikitext text/x-wiki [[Fasciculus:Georges Clemenceau par Nadar.jpg|125px|right]] '''[[Georgius Clemenceau|Georgius Beniaminus Clemenceau]]''' ([[Lingua Francogallica|Francogallice]]: ''Georges Benjamin Clemenceau''; natus die [[28 Septembris]] [[1841]] in vico Mouilleron-en-Pareds in [[Vendea (praefectura Franciae)|Vendea]], mortuus die [[24 Novembris]] [[1929]] [[Lutetia|Lutetiae]]) [[medicus]], [[diurnarius]] et [[vir publicus]] Francogallicus fuit. Inter maximos viros [[Tertia Res Publica (Francia)|Tertiae Rei Publicae]] numeratur. Rebus publicis [[Francia|Franciae]] interfuit a bello anni 1870 usque ad finem [[Primum bellum mundanum|Primi Belli Orbis Terrarum]]. Praeses consilii ministrorum fuit primum ab anno 1906 usque ad annum 1909, deinde a mense Novembri anni 1917 usque ad mensem Ianuarium anni 1920. Quia bellum anno 1918 ad victoriam perduxit et [[Foedus Versaliis ictum (1919)|foedus Versaliense]] sanxit, «Pater Victoriae» cognominatus est; iam antea propter indolem ferocem «Tigris» vocabatur. Vita eius publica longissima fuit. Fere omnia magna discrimina Tertiae Rei Publicae vidit eorumque particeps fuit. Praefectus [[Mons Martyrum|Montis Martyrum]] fuit cum obsidionis tempore tum primis Communis Lutetiani diebus; annis post 1880 dux factionis sinistrae, quae «radicalis» vocabatur, tot ministeria orationibus evertit ut «eversor ministeriorum» diceretur; in suspicionem fraudis Panamensis adductus et comitiis anni 1893 victus, scribendo se restituit et inter primos defensores [[Alfredus Dreyfus|Alfredi Dreyfusi]] exstitit; idem epistulae apertae [[Aemilius Zola|Aemilii Zolae]] titulum «[[J'accuse...!|J'accuse]]» indidit. Anno 1902 senator [[Varus (praefectura Franciae)|Varensis]] electus in curiam rediit; rem publicam primum ab anno 1906 usque ad annum 1909 gubernavit, quibus annis, civibus inter se acriter contendentibus, diuturnam famam «domitoris secessionum opificum» sibi peperit; deinde, sex et septuaginta annos natus, gubernio praefuit quod victoriam pararet. Deum esse negabat, sacerdotum potentiae adversabatur, libertatem singulorum acerrime defendebat, imperio in alias gentes proferendo ob aequalitatem populorum repugnabat, Dreyfusum tuebatur, sed idem, ordinis custos, civitatis auctoritatem summam esse volebat: quapropter non facile uni factioni adscribi potest. Diu et dextrae et sinistrae partibus suspectus fuit: dextra eius in clericos odium reprehendebat, sinistra ei motus opificum repressos non ignoscebat. Ab exeunte saeculo vicesimo iterum a doctis magni aestimatur et inter gratissimos rerum Francogallicarum viros manet '''[[Georgius Clemenceau|…]]''' e4v5gr1s5sxl5yrtw92gy940lm5x6op 0 326460 3969424 2026-07-01T23:59:14Z Grufo 64423 Redirectionem creavi 3969424 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Georgius Clemenceau]] n5opwsdfaw5lmq7ldw5p4nofpl20rma 10 326461 3969428 2026-07-02T00:09:33Z Grufo 64423 Capsam in subformulam posui 3969428 wikitext text/x-wiki <includeonly>{{Capsa annuntiationis | color = #f5cf87 | imago = Simple warning.svg | ancora = {{{ancora|}}} | 1 = '''Pagina huius mensis abest!''' Vicipaedia Latina paginā mensis {{{mensis}}} [[Formula:PaginaMensis/{{{mensis}}}|caret]]! Sodes, [[Disputatio Vicipaediae:Pagina mensis|propone novam paginam]] vel [[Formula:Collaboratio gratulans|voca alios Vicipaedianos]] ut nonnulla pagina cito eligatur. }}</includeonly><noinclude>{{Documentatio}}</noinclude> 5cvmcyj3mkvukup2ziu43mkdxzjpccb 3969429 3969428 2026-07-02T00:09:50Z Grufo 64423 3969429 wikitext text/x-wiki <includeonly>{{Capsa annuntiationis | color = #f5cf87 | imago = Simple warning.svg | ancora = {{{ancora|}}} | 1 = '''Pagina huius mensis abest!''' Vicipaedia Latina paginā mensis {{{mensis}}} [[Formula:PaginaMensis/{{{mensis}}}|caret]]! Sodes, [[Disputatio Vicipaediae:Pagina mensis|propone novam paginam]] vel [[Formula:Collaboratio gratulans|voca alios Vicipaedianos]] ut nonnulla pagina cito eligatur. }}</includeonly><noinclude>{{Documentatio|contenta={{Formula machinaria}}}}</noinclude> owkhf4czau4wbxdc6scaa25zy843l2x 3969432 3969429 2026-07-02T00:12:47Z Grufo 64423 3969432 wikitext text/x-wiki <includeonly>{{Capsa annuntiationis | color = #f5cf87 | imago = Simple warning.svg | ancora = {{{ancora|}}} | 1 = '''Pagina mensis abest!''' Vicipaedia Latina paginā mensis {{{mensis}}} [[Formula:PaginaMensis/{{{mensis}}}|caret]]! Sodes, [[Disputatio Vicipaediae:Pagina mensis|propone novam paginam]] vel [[Formula:Collaboratio gratulans|voca alios Vicipaedianos]] ut nonnulla pagina cito eligatur. }}</includeonly><noinclude>{{Documentatio|contenta={{Formula machinaria}}}}</noinclude> 5hlevhs44t0b4okkndwm6l9fx2kq1n7 3969433 3969432 2026-07-02T00:13:10Z Grufo 64423 3969433 wikitext text/x-wiki <includeonly>{{Capsa annuntiationis | color = #f5cf87 | imago = Simple warning.svg | ancora = {{{ancora|}}} | 1 = '''Pagina mensis abest!''' Vicipaedia Latina paginā mensis '''{{{mensis}}}''' [[Formula:PaginaMensis/{{{mensis}}}|caret]]! Sodes, [[Disputatio Vicipaediae:Pagina mensis|propone novam paginam]] vel [[Formula:Collaboratio gratulans|voca alios Vicipaedianos]] ut nonnulla pagina cito eligatur. }}</includeonly><noinclude>{{Documentatio|contenta={{Formula machinaria}}}}</noinclude> 36ee1iuhaq957k6vpu1cnk89ofk9lax 3969476 3969433 2026-07-02T06:11:42Z Grufo 64423 Nexus ad caput 3969476 wikitext text/x-wiki <includeonly>{{Capsa annuntiationis | color = #f5cf87 | imago = Simple warning.svg | ancora = {{{ancora|}}} | 1 = '''Pagina mensis abest!''' Vicipaedia Latina paginā mensis '''{{{mensis}}}''' [[Formula:PaginaMensis/{{{mensis}}}|caret]]! Sodes, [[Disputatio Vicipaediae:Pagina mensis|propone novam paginam]] vel [[Formula:Collaboratio gratulans#&#123;&#123;subst:collaboratio gratulans&#125;&#125;|voca alios Vicipaedianos]] ut nonnulla pagina cito eligatur. }}</includeonly><noinclude>{{Documentatio|contenta={{Formula machinaria}}}}</noinclude> p7oi5tgk0h8xsv5gvqisdr7h440ctck 10 326462 3969447 2026-07-02T00:58:39Z Grufo 64423 Redirectionem ad {{[[Formula:Nexus ad modulum|Nexus ad modulum]]}} creavi 3969447 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Formula:Nexus ad modulum]] qjt1llc70f8zqa0e2j4nhfldxgh7frt 828 326463 3969449 2026-07-02T01:07:14Z Grufo 64423 Documentationem Anglicam intuli 3969449 wikitext text/x-wiki {{Non Latine}} {{Subpagina documentationis}} == De usu == <code><nowiki>{{</nowiki>#invoke:Path|''nomen functionis''<nowiki>}}</nowiki></code> == De functionibus == Moduli functiones hic numerantur. {{Nota bene|Note:}} In all functions the {{para|1}} argument can indifferently be a relative (i.e. beginning with <code>./</code> or <code>../</code> or <code>/</code>) or an absolute path. {{vsep}} === <code>abs</code> === The <code>abs</code> function parses the {{para|1}} argument and returns it as an absolute path. ==== Examples ==== * <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{#invoke:path|abs|./example}}</syntaxhighlight> *: ↳ {{#invoke:path|abs|./example}} * <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{#invoke:path|abs|.}}</syntaxhighlight> *: ↳ {{#invoke:path|abs|.}} * <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{#invoke:path|abs|Wikipedia:Lua}}</syntaxhighlight> *: ↳ {{#invoke:path|abs|Wikipedia:Lua}} * <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{#invoke:path|abs}}</syntaxhighlight> *: ↳ {{#invoke:path|abs}} {{vsep|1.5}} === <code>rel</code> === The <code>rel</code> function parses the {{para|1}} argument and returns it as a relative path. ==== Examples ==== * <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{#invoke:path|rel|Module:Path/example}}</syntaxhighlight> *: ↳ {{#invoke:path|rel|Module:Path/example}} * <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{#invoke:path|rel|Module:Path}}</syntaxhighlight> *: ↳ {{#invoke:path|rel|Module:Path}} * <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{#invoke:path|rel|Wikipedia:Lua}}</syntaxhighlight> *: ↳ {{#invoke:path|rel|Wikipedia:Lua}} * <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{#invoke:path|rel}}</syntaxhighlight> *: ↳ {{#invoke:path|rel}} * <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>[[Module:Path/example|{{#invoke:path|rel|Module:Path/example}}]]</syntaxhighlight> *: ↳ [[Module:Path/example|{{#invoke:path|rel|Module:Path/example}}]] *:* See also {{tl|Nexus Vicipaedianus relativus}} {{vsep|1.5}} === <code>sub</code> === The <code>sub</code> function parses the {{para|1}} argument and returns it as a partial path with only the subpages shown. ==== Examples ==== * <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{#invoke:path|sub|Module:Path/example}}</syntaxhighlight> *: ↳ {{#invoke:path|sub|Module:Path/example}} * <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{#invoke:path|sub|Module:Path}}</syntaxhighlight> *: ↳ {{#invoke:path|sub|Module:Path}} * <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{#invoke:path|sub|Wikipedia:Lua}}</syntaxhighlight> *: ↳ {{#invoke:path|sub|Wikipedia:Lua}} * <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{#invoke:path|sub}}</syntaxhighlight> *: ↳ {{#invoke:path|sub}} * <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>[[Module:Path/example|{{#invoke:path|sub|Module:Path/example}}]]</syntaxhighlight> *: ↳ [[Module:Path/example|{{#invoke:path|sub|Module:Path/example}}]] *:* See also {{tl|Nexus Vicipaedianus tacite relativus}} {{vsep}} == Ulteriora si cupis == * {{Tl|Nexus Vicipaedianus relativus}} * {{Tl|Nexus Vicipaedianus tacite relativus}} * {{Tl|Locus Vicipaedianus relativus}} <includeonly>{{in harenario aut alibi|| <!-- Categorias sub hac linea adde --> [[Categoria:Moduli|{{PAGENAME}}]] }}</includeonly> i1kl4bzm4spaqfvxn20tr8eqm2e4azk 3969454 3969449 2026-07-02T01:15:24Z Grufo 64423 3969454 wikitext text/x-wiki {{Non Latine}} {{Subpagina documentationis}} == De usu == <code><nowiki>{{</nowiki>#invoke:Path|''nomen functionis''<nowiki>}}</nowiki></code> == De functionibus == Moduli functiones hic numerantur. {{Nota bene|Note:}} In all functions the {{para|1}} argument can indifferently be a relative (i.e. beginning with <code>./</code> or <code>../</code> or <code>/</code>) or an absolute path. {{vsep}} === <code>abs</code> === The <code>abs</code> function parses the {{para|1}} argument and returns it as an absolute path. ==== Examples ==== * <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{#invoke:path|abs|./example}}</syntaxhighlight> *: ↳ {{#invoke:path|abs|./example}} * <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{#invoke:path|abs|.}}</syntaxhighlight> *: ↳ {{#invoke:path|abs|.}} * <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{#invoke:path|abs|Wikipedia:Lua}}</syntaxhighlight> *: ↳ {{#invoke:path|abs|Wikipedia:Lua}} * <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{#invoke:path|abs}}</syntaxhighlight> *: ↳ {{#invoke:path|abs}} {{vsep|1.5}} === <code>rel</code> === The <code>rel</code> function parses the {{para|1}} argument and returns it as a relative path. ==== Examples ==== * <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{#invoke:path|rel|Modulus:Path/example}}</syntaxhighlight> *: ↳ {{#invoke:path|rel|Modulus:Path/example}} * <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{#invoke:path|rel|Modulus:Path}}</syntaxhighlight> *: ↳ {{#invoke:path|rel|Modulus:Path}} * <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{#invoke:path|rel|Wikipedia:Lua}}</syntaxhighlight> *: ↳ {{#invoke:path|rel|Wikipedia:Lua}} * <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{#invoke:path|rel}}</syntaxhighlight> *: ↳ {{#invoke:path|rel}} * <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>[[Modulus:Path/example|{{#invoke:path|rel|Modulus:Path/example}}]]</syntaxhighlight> *: ↳ [[Modulus:Path/example|{{#invoke:path|rel|Modulus:Path/example}}]] *:* See also {{tl|Nexus Vicipaedianus relativus}} {{vsep|1.5}} === <code>sub</code> === The <code>sub</code> function parses the {{para|1}} argument and returns it as a partial path with only the subpages shown. ==== Examples ==== * <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{#invoke:path|sub|Modulus:Path/example}}</syntaxhighlight> *: ↳ {{#invoke:path|sub|Modulus:Path/example}} * <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{#invoke:path|sub|Modulus:Path}}</syntaxhighlight> *: ↳ {{#invoke:path|sub|Modulus:Path}} * <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{#invoke:path|sub|Wikipedia:Lua}}</syntaxhighlight> *: ↳ {{#invoke:path|sub|Wikipedia:Lua}} * <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{#invoke:path|sub}}</syntaxhighlight> *: ↳ {{#invoke:path|sub}} * <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>[[Modulus:Path/example|{{#invoke:path|sub|Modulus:Path/example}}]]</syntaxhighlight> *: ↳ [[Modulus:Path/example|{{#invoke:path|sub|Modulus:Path/example}}]] *:* See also {{tl|Nexus Vicipaedianus tacite relativus}} {{vsep}} == Ulteriora si cupis == * {{Tl|Nexus Vicipaedianus relativus}} * {{Tl|Nexus Vicipaedianus tacite relativus}} * {{Tl|Locus Vicipaedianus relativus}} <includeonly>{{in harenario aut alibi|| <!-- Categorias sub hac linea adde --> [[Categoria:Moduli|{{PAGENAME}}]] }}</includeonly> dxgj0et11uikyyhjdfh8sge9y4xx7wl 118 326464 3969455 2026-07-02T01:22:53Z PeterBJohnLemon 211631 Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1357189786|Meiko Nakahara]]" 3969455 wikitext text/x-wiki <templatestyles src="Module:Message box/ambox.css"></templatestyles>  {{Capsa hominis Vicidatorum|nata_data={{birth date and age|1959|5|8}}<ref name="tower">{{cite web |title=中原めいこ |url=https://tower.jp/artist/279394/%E4%B8%AD%E5%8E%9F%E3%82%81%E3%81%84%E3%81%93 |website=tower.jp |publisher=Tower |date=June 27, 2017 |accessdate=November 30, 2019}}</ref>|Nata_Nomen={{nihongo|Meiko Obara|小原 明子}}<ref name="tower"/>|Natus_Locus=[[Chiba Prefecture]]<ref name="tower"/>|image=Meiko-Nakahara.jpg|landscape=<!-- yes, if wide image, otherwise leave blank -->|module={{Infobox musical artist | embed = yes | instrument = Vocals | genre = [[New music (Japanese genre)|New music]],<ref>Issei Tomizawa. 「昭和ニューミュージック」の1980年代. 2023.</ref> [[J-pop]], [[City pop]] | years_active = 1982–1992<ref name="tower"/> | label = | associated_acts = }}|Nomen=Meiko Nakahara|Nativa_Nomen={{nihongo2|中原 めいこ}}<ref name="tower"/>|occupatio=Cantor, compositor|website=<!-- {{URL|www.examplewebsite.com}} {{URL|www.examplewebsite.com|ExampleWebsite.com}} or if URL on Wikidata: {{Official URL}} -->}}{{Nihongo|'''Meiko Obara'''|小原 明子|Obara Meiko}}, scita publicale ut {{Nihongo|'''Meiko Nakahara'''|中原 めいこ|Nakahara Meiko}}, (Nata Maiī 8, 1959), Iaponenesis prior cantor et compositor est.<ref name="cdjournal">{{Cite web|url=http://www.cdjournal.com/i/artist/nakahara-meiko/122066|title=中原めいこ|accessdate=September 10, 2016|work=CDJournal|language=Japanese}}</ref> Activa abhinc 1982 usque 1992, ea scita pro musica sua in Urbe Populariā genā musicā est, sive "[[City pop|City Pop]]" in linguis vernaculis. Ea quoque introductionem et conclusionem cantas pro ''[[Dirty Pair (TV series)|Dirty Pair]]'' et ''[[Kimagure Orange Road]]'' animationibus Iaponicae, sive animis, in linguis vernaculis, televisionibus seriebus composuit == Mane Vita et Occuptio == Meiko Obara nata est VIII Maii, 1959, in [[Chibaënsis|praefecturā Chibā.]] Ea musicam compositionem dum in scholā secundariā initiābat. Publica introductio sua in 1982 erat apud singulō musicō suō "Kon'ya dake Dance Dance Dance (今夜だけDANCE DANCE DANCE)" et musicum album "Coconuts House (ココナッツ・ハウス)". 1984 singulus suus "Kimitachi Kiwi Papaya Mango dane (君たちキウイ・パパイア・マンゴーだね。)" quinquaginta popularia singulus in Japoniā erat, cum 237,000 exemplaribus venditis. Instante popularia factus est Canta sua, "Ru-Ru-Ru-Russian Roulette (ロ・ロ・ロ・ロシアンルーレット)" introductio canta erat atque "Uchū Ren'ai (Space Fantasy) (宇宙恋愛(スペースファンタジー))" conclusio canta erat pro 1985 animationi televisioni seriei "Dirty Pair". "Ru-Ru-Ru-Russian Roulette" "Best Song" vinxit In Octavō "Anime Grand Prix" in 1986. Pro 1987–1988 animationi televisioni seriei "Kimagure Orange Road," "Kagami no Naka no Actress (鏡の中のアクトレス)" tertia introductio canta erat et "Dance in the Memories (ダンス・イン・ザ・メモリーズ)" tertia conclusio canta erat 1992 viva musica circuita novissima publica performans a eā et cantans occupatio sua considerata terminata est quasi hanc tempum == Sero Occupatio et Legatum == Postquam cantantem occupationem suam, Nakahara laborabat ut compositor pro grecis et cantoribus sicut Checkicco et Vivian Hsu. Tributus grex clamatus Lotos sibi formatus erat in 2010 et activus jam dum 2019. In articulō pro Sankei Shimbun, Nakahara recognita ut major artifex in Urbe Populariā genā musicā == Discographia == === Alba === {| class="wikitable plainrowheaders" style="text-align: center" !Dies emissionis ! Titulus ! Ref. |- | I Iulii, 1982 | {{Nihongo|''Coconuts House''|ココナッツ・ハウス}} | |- | XXI Decembris, 1982 | ''2時までのシンデレラ-FRIDAY MAGIC-'' | |- | I Septembris, 1983 | {{Nihongo|''Mint''|ミ・ン・ト}} | |- | XXI Iulii, 1984 | {{Nihongo|''Lotos no Kajitsu''|ロートスの果実-LOTOS}} | |- | XXII Maii, 1985 | ''CHAKI CHAKI CLUB'' | |- | XX Martii, 1986 | ''MOODS'' | |- | IV Martii, 1987 | ''PUZZLE'' | |- | XXV Februarii, 1988 | {{Nihongo|''[[Kimagure Orange Road]] Sound Color 3''|きまぐれオレンジ・ロード Sound Color 3}} ) | |- | V Martii, 1988 | {{Nihongo|''Kagami no Naka no Actress''|鏡の中のアクトレス}} | |- | XXI Martii, 1990 | ''303 EAST 60TH STREET'' | |- | XXVII Martii, 1991 | ''HIGH ENERGY-Remixed in N.Y.-'' | |- | XXX Octobris, 1991 | ''ON THE PLANET-地球でのできごと-'' | |} ==== Alba Grandissimorum Successuum ==== {| class="wikitable plainrowheaders" style="text-align: center" !Dies emissionis ! Titulus ! Ref. |- | III Septembris, 1986 | ''MOGA-BEST COLLECTIO-'' | <ref>{{Cite web|url=http://www.oricon.co.jp/prof/235110/products/614068/4/|title=MOGA-BEST COLLECTION-|work=Oricon Style|publisher=[[Oricon]]|accessdate=September 10, 2016|language=Japanese}}</ref> |- | XXVI Augusti, 1987 |''中原めいこ ニュー・ベストナウ'' |<ref>{{Cite web|url=http://www.oricon.co.jp/prof/235110/products/62307/1/|title=中原めいこ ニュー・ベストナウ|work=Oricon Style|publisher=[[Oricon]]|accessdate=September 10, 2016|language=Japanese}}</ref> |- | XXV Maii, 1988 | ''Meiko's BEST SELECTION 10+1'' | <ref>{{Cite web|url=http://www.oricon.co.jp/prof/235110/products/90427/1/|title=Meiko's BEST SELECTION 10+1|work=Oricon Style|publisher=[[Oricon]]|accessdate=September 10, 2016|language=Japanese}}</ref> |- | V Iunii, 1988 |''セレクション20/中原めいこバラッドI'' | <ref>{{Cite web|url=http://www.oricon.co.jp/prof/235110/products/312870/1/|title=セレクション20/中原めいこバラッドI|work=Oricon Style|publisher=[[Oricon]]|accessdate=September 10, 2016|language=Japanese}}</ref> |- | XXVI Aprilis, 1989 | ''Happy birthday, Love for you'' | <ref>{{Cite web|url=http://www.oricon.co.jp/prof/235110/products/90500/2/|title=Happy birthday,Love for you|work=Oricon Style|publisher=[[Oricon]]|accessdate=September 10, 2016|language=Japanese}}</ref> |- | XIII Maii, 1998 | ''中原めいこ/ツイン・ベスト'' | <ref>{{Cite web|url=http://www.oricon.co.jp/prof/235110/products/266523/1/|title=中原めいこ/ツイン・ベスト|work=Oricon Style|publisher=[[Oricon]]|accessdate=September 10, 2016|language=Japanese}}</ref> |- | XXI Iunii, 2000 | ''2000 BEST 中原めいこ・ベスト'' | <ref>{{Cite web|url=http://www.oricon.co.jp/prof/235110/products/267163/1/|title=2000 BEST 中原めいこ・ベスト|work=Oricon Style|publisher=[[Oricon]]|accessdate=September 10, 2016|language=Japanese}}</ref> |- | XVII Decembris, 2004 | {{Nihongo|''Golden Best Nakahara Meiko''|ゴールデン☆ベスト 中原めいこ}}) | <ref>{{Cite web|url=http://www.oricon.co.jp/prof/235110/products/570354/1/|title=ゴールデン☆ベスト 中原めいこ|work=Oricon Style|publisher=[[Oricon]]|accessdate=September 10, 2016|language=Japanese}}</ref> |- | XXIV Augusti, 2005 | ''NEW BEST 1500'' | <ref>{{Cite web|url=http://www.oricon.co.jp/prof/235110/products/607983/1/|title=NEW BEST 1500|work=Oricon Style|publisher=[[Oricon]]|accessdate=September 10, 2016|language=Japanese}}</ref> |} === Singuli === {| class="wikitable plainrowheaders" style="text-align: center" !Dies emissionis ! Titulus ! Ref. |- | XXI Aprilis, 1982 | {{Nihongo|"Kon'ya dake Dance Dance Dance"|今夜だけDANCE DANCE DANCE}} | |- | XXI Septembris, 1982 | "Go Away" | |- | XXI Martii, 1983 | "Friday Magic" | |- | XXI Iulii, 1983 | "Tsukiyo ni Ki wo Tsukete!" (月夜に気をつけて!) | |- | XXI Novembris, 1983 | {{Nihongo|"Scorpion"|スコーピオン}} | |- | V Aprilis, 1984 | {{Interlanguage link|Kimi-tachi Kiwi Papaya Mango da ne|ja|君たちキウイ・パパイア・マンゴーだね。|lt=Kimi-tachi Kiwi・Papaiya・Mango da ne (君たちキウイ・パパイア・マンゴーだね)|WD=}} | |- | XXI Septembris, 1984 | "Emoushon" (エモーション) | |- | I Maii, 1985 | {{Nihongo|"Yakimochi-yaki Rhumba Boy"|やきもちやきルンバ・ボーイ}} | |- | XXI Iulii, 1985 | {{Nihongo|"Ru-Ru-Ru-Russian Roulette"|ロ・ロ・ロ・ロシアンルーレット}} | |- | 1 Februarii, 1986 | "Kowareta Piano" / "DESTINATION" (こわれたピアノ / DESTINATION) | |- | IV Februarii, 1987 | "UNBALANCE ZONE" | |- | II Februarii, 1988 | {{Nihongo|"Special Party Versions"|スペシャル・パーティ・バージョン}} | |- | XXV Februarii, 1988 | {{Nihongo|"Kagami no Naka no Actress"|鏡の中のアクトレス}} | |- | XXI Februarii, 1990 | {{Nihongo|DAIYAMONDO Miwakenasai -Is it true love-|ダイヤモンド見分けなさい-Is it true love-}} | |- | XXVII Septembris, 1991 | "Fortune -gin no tsukiyo no HANEMUUN-" (Fortune -銀の月夜のハネムーン-) | |} == Referentia == * Issei Tomizawa. [https://books.google.com/books?id=ev1V0AEACAAJ 1980年代]. 言視舎. 2023. <nowiki>ISBN 9784865652581</nowiki>. {{Notae|2}}{{DEFAULTSORT:Nakahara, Meiko}} == Nexus externi == * Meiko Nakahara discography at Discogs - https://www.instagram.com/meik_onakahara/<nowiki/>{{DEFAULTSORT:Nakahara, Meiko}} [[Categoria:Nati 1959]] [[Categoria:Homines vivi]] [[Categoria:Continetur textus Iaponice scriptus]] 6l1zx995l27a7o91gzxszguvqecbxx6 0 326465 3969457 2026-07-02T01:33:02Z PeterBJohnLemon 211631 Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1357189786|Meiko Nakahara]]" 3969457 wikitext text/x-wiki <templatestyles src="Module:Message box/ambox.css"></templatestyles>  {{Capsa hominis Vicidatorum|nata_data={{birth date and age|1959|5|8}}<ref name="tower">{{cite web |title=中原めいこ |url=https://tower.jp/artist/279394/%E4%B8%AD%E5%8E%9F%E3%82%81%E3%81%84%E3%81%93 |website=tower.jp |publisher=Tower |date=June 27, 2017 |accessdate=November 30, 2019}}</ref>|Nata_Nomen={{nihongo|Meiko Obara|小原 明子}}<ref name="tower"/>|Natus_Locus=[[Chiba Prefecture]]<ref name="tower"/>|image=Meiko-Nakahara.jpg|landscape=<!-- yes, if wide image, otherwise leave blank -->|module={{Infobox musical artist | embed = yes | instrument = Vocals | genre = [[New music (Japanese genre)|New music]],<ref>Issei Tomizawa. 「昭和ニューミュージック」の1980年代. 2023.</ref> [[J-pop]], [[City pop]] | years_active = 1982–1992<ref name="tower"/> | label = | associated_acts = }}|Nomen=Meiko Nakahara|Nativa_Nomen={{nihongo2|中原 めいこ}}<ref name="tower"/>|occupatio=Cantor, compositor|website=<!-- {{URL|www.examplewebsite.com}} {{URL|www.examplewebsite.com|ExampleWebsite.com}} or if URL on Wikidata: {{Official URL}} -->}}{{Nihongo|'''Meiko Obara'''|小原 明子|Obara Meiko}}, scita publicale ut {{Nihongo|'''Meiko Nakahara'''|中原 めいこ|Nakahara Meiko}}, (Nata Maiī 8, 1959), Iaponenesis prior cantor et compositor est.<ref name="cdjournal">{{Cite web|url=http://www.cdjournal.com/i/artist/nakahara-meiko/122066|title=中原めいこ|accessdate=September 10, 2016|work=CDJournal|language=Japanese}}</ref> Activa abhinc 1982 usque 1992, ea scita pro musica sua in Urbe Populariā genā musicā est, sive "[[City pop|City Pop]]" in linguis vernaculis. Ea quoque introductionem et conclusionem cantas pro ''[[Dirty Pair (TV series)|Dirty Pair]]'' et ''[[Kimagure Orange Road]]'' animationibus Iaponicae, sive animis, in linguis vernaculis, televisionibus seriebus composuit == Mane Vita et Occuptio == Meiko Obara nata est VIII Maii, 1959, in [[Chibaënsis|praefecturā Chibā.]] Ea musicam compositionem dum in scholā secundariā initiābat.<ref name=":0">{{cite web|url=http://anison.info/data/program/373.html|title=きまぐれオレンジ★ロード|accessdate=September 10, 2016|work=anison.info|language=Japanese}}</ref> Publica introductio sua in 1982 erat apud singulō musicō suō "Kon'ya dake Dance Dance Dance (今夜だけDANCE DANCE DANCE)" et musicum album "Coconuts House (ココナッツ・ハウス)".<ref name=":0" /><ref name="cdjournal" /> 1984 singulus suus "Kimitachi Kiwi Papaya Mango dane (君たちキウイ・パパイア・マンゴーだね。)" quinquaginta popularia singulus in Japoniā erat, cum 237,000 exemplaribus venditis.<ref name="rosettastone">{{cite web|title=バンド自己紹介(第１回) Meiko Nakahara Tribute LOTOS|url=http://www.rosetta.jp/triban/100628.html|website=rosetta.jp|publisher=Rosettastone|date=June 28, 2010|accessdate=November 30, 2019}}</ref><ref name=":1" /> Instante popularia factus est.<ref name=":0" /> Canta sua, "Ru-Ru-Ru-Russian Roulette (ロ・ロ・ロ・ロシアンルーレット)" introductio canta erat atque "Uchū Ren'ai (Space Fantasy) (宇宙恋愛(スペースファンタジー))" conclusio canta erat pro 1985 animationi televisioni seriei "Dirty Pair". "Ru-Ru-Ru-Russian Roulette" "Best Song" vinxit In Octavō "Anime Grand Prix" in 1986.<ref name="lotos1">{{cite web|title=Information|url=http://lotos.jpn.com/information.html|website=lotos.jpn.com|publisher=Lotos|accessdate=November 30, 2019}}</ref><ref name="lotos2">{{cite web|title=Profile|url=http://lotos.jpn.com/profile.html|website=lotos.jpn.com|publisher=Lotos|accessdate=November 30, 2019}}</ref> Pro 1987–1988 animationi televisioni seriei "Kimagure Orange Road," "Kagami no Naka no Actress (鏡の中のアクトレス)" tertia introductio canta erat et "Dance in the Memories (ダンス・イン・ザ・メモリーズ)" tertia conclusio canta erat.<ref>[https://www.sanspo.com/article/20240411-MLSTOFZNURJJDLL2E2T7RFBWQQ/ 坂本つとむやシティーポップ、「ふてほど」のヒットから再生のキーワードは1980年代？！]</ref> 1992 viva musica circuita novissima publica performans a eā et cantans occupatio sua considerata terminata est quasi hanc tempum.<ref name=":0" /> == Sero Occupatio et Legatum == Postquam cantantem occupationem suam, Nakahara laborabat ut compositor pro grecis et cantoribus sicut Checkicco et Vivian Hsu. Tributus grex clamatus Lotos sibi formatus erat in 2010 et activus jam dum 2019.<ref name=":2" /><ref name=":3" /><ref name=":4" /> In articulō pro Sankei Shimbun, Nakahara recognita ut major artifex in Urbe Populariā genā musicā. <ref name=":5" /> == Discographia == === Alba === {| class="wikitable plainrowheaders" style="text-align: center" !Dies emissionis ! Titulus ! Ref. |- | I Iulii, 1982 | {{Nihongo|''Coconuts House''|ココナッツ・ハウス}} | |- | XXI Decembris, 1982 | ''2時までのシンデレラ-FRIDAY MAGIC-'' | |- | I Septembris, 1983 | {{Nihongo|''Mint''|ミ・ン・ト}} | |- | XXI Iulii, 1984 | {{Nihongo|''Lotos no Kajitsu''|ロートスの果実-LOTOS}} | |- | XXII Maii, 1985 | ''CHAKI CHAKI CLUB'' | |- | XX Martii, 1986 | ''MOODS'' | |- | IV Martii, 1987 | ''PUZZLE'' | |- | XXV Februarii, 1988 | {{Nihongo|''[[Kimagure Orange Road]] Sound Color 3''|きまぐれオレンジ・ロード Sound Color 3}} ) | |- | V Martii, 1988 | {{Nihongo|''Kagami no Naka no Actress''|鏡の中のアクトレス}} | |- | XXI Martii, 1990 | ''303 EAST 60TH STREET'' | |- | XXVII Martii, 1991 | ''HIGH ENERGY-Remixed in N.Y.-'' | |- | XXX Octobris, 1991 | ''ON THE PLANET-地球でのできごと-'' | |} ==== Alba Grandissimorum Successuum ==== {| class="wikitable plainrowheaders" style="text-align: center" !Dies emissionis ! Titulus ! Ref. |- | III Septembris, 1986 | ''MOGA-BEST COLLECTIO-'' | <ref>{{Cite web|url=http://www.oricon.co.jp/prof/235110/products/614068/4/|title=MOGA-BEST COLLECTION-|work=Oricon Style|publisher=[[Oricon]]|accessdate=September 10, 2016|language=Japanese}}</ref> |- | XXVI Augusti, 1987 |''中原めいこ ニュー・ベストナウ'' |<ref>{{Cite web|url=http://www.oricon.co.jp/prof/235110/products/62307/1/|title=中原めいこ ニュー・ベストナウ|work=Oricon Style|publisher=[[Oricon]]|accessdate=September 10, 2016|language=Japanese}}</ref> |- | XXV Maii, 1988 | ''Meiko's BEST SELECTION 10+1'' | <ref>{{Cite web|url=http://www.oricon.co.jp/prof/235110/products/90427/1/|title=Meiko's BEST SELECTION 10+1|work=Oricon Style|publisher=[[Oricon]]|accessdate=September 10, 2016|language=Japanese}}</ref> |- | V Iunii, 1988 |''セレクション20/中原めいこバラッドI'' | <ref>{{Cite web|url=http://www.oricon.co.jp/prof/235110/products/312870/1/|title=セレクション20/中原めいこバラッドI|work=Oricon Style|publisher=[[Oricon]]|accessdate=September 10, 2016|language=Japanese}}</ref> |- | XXVI Aprilis, 1989 | ''Happy birthday, Love for you'' | <ref>{{Cite web|url=http://www.oricon.co.jp/prof/235110/products/90500/2/|title=Happy birthday,Love for you|work=Oricon Style|publisher=[[Oricon]]|accessdate=September 10, 2016|language=Japanese}}</ref> |- | XIII Maii, 1998 | ''中原めいこ/ツイン・ベスト'' | <ref>{{Cite web|url=http://www.oricon.co.jp/prof/235110/products/266523/1/|title=中原めいこ/ツイン・ベスト|work=Oricon Style|publisher=[[Oricon]]|accessdate=September 10, 2016|language=Japanese}}</ref> |- | XXI Iunii, 2000 | ''2000 BEST 中原めいこ・ベスト'' | <ref>{{Cite web|url=http://www.oricon.co.jp/prof/235110/products/267163/1/|title=2000 BEST 中原めいこ・ベスト|work=Oricon Style|publisher=[[Oricon]]|accessdate=September 10, 2016|language=Japanese}}</ref> |- | XVII Decembris, 2004 | {{Nihongo|''Golden Best Nakahara Meiko''|ゴールデン☆ベスト 中原めいこ}}) | <ref>{{Cite web|url=http://www.oricon.co.jp/prof/235110/products/570354/1/|title=ゴールデン☆ベスト 中原めいこ|work=Oricon Style|publisher=[[Oricon]]|accessdate=September 10, 2016|language=Japanese}}</ref> |- | XXIV Augusti, 2005 | ''NEW BEST 1500'' | <ref>{{Cite web|url=http://www.oricon.co.jp/prof/235110/products/607983/1/|title=NEW BEST 1500|work=Oricon Style|publisher=[[Oricon]]|accessdate=September 10, 2016|language=Japanese}}</ref> |} === Singuli === {| class="wikitable plainrowheaders" style="text-align: center" !Dies emissionis ! Titulus ! Ref. |- | XXI Aprilis, 1982 | {{Nihongo|"Kon'ya dake Dance Dance Dance"|今夜だけDANCE DANCE DANCE}} | |- | XXI Septembris, 1982 | "Go Away" | |- | XXI Martii, 1983 | "Friday Magic" | |- | XXI Iulii, 1983 | "Tsukiyo ni Ki wo Tsukete!" (月夜に気をつけて!) | |- | XXI Novembris, 1983 | {{Nihongo|"Scorpion"|スコーピオン}} | |- | V Aprilis, 1984 | {{Interlanguage link|Kimi-tachi Kiwi Papaya Mango da ne|ja|君たちキウイ・パパイア・マンゴーだね。|lt=Kimi-tachi Kiwi・Papaiya・Mango da ne (君たちキウイ・パパイア・マンゴーだね)|WD=}} | |- | XXI Septembris, 1984 | "Emoushon" (エモーション) | |- | I Maii, 1985 | {{Nihongo|"Yakimochi-yaki Rhumba Boy"|やきもちやきルンバ・ボーイ}} | |- | XXI Iulii, 1985 | {{Nihongo|"Ru-Ru-Ru-Russian Roulette"|ロ・ロ・ロ・ロシアンルーレット}} | |- | 1 Februarii, 1986 | "Kowareta Piano" / "DESTINATION" (こわれたピアノ / DESTINATION) | |- | IV Februarii, 1987 | "UNBALANCE ZONE" | |- | II Februarii, 1988 | {{Nihongo|"Special Party Versions"|スペシャル・パーティ・バージョン}} | |- | XXV Februarii, 1988 | {{Nihongo|"Kagami no Naka no Actress"|鏡の中のアクトレス}} | |- | XXI Februarii, 1990 | {{Nihongo|DAIYAMONDO Miwakenasai -Is it true love-|ダイヤモンド見分けなさい-Is it true love-}} | |- | XXVII Septembris, 1991 | "Fortune -gin no tsukiyo no HANEMUUN-" (Fortune -銀の月夜のハネムーン-) | |} == Referentia == * Issei Tomizawa. [https://books.google.com/books?id=ev1V0AEACAAJ 1980年代]. 言視舎. 2023. <nowiki>ISBN 9784865652581</nowiki>. {{Notae|2}}{{DEFAULTSORT:Nakahara, Meiko}} == Nexus externi == * Meiko Nakahara discography at Discogs - https://www.instagram.com/meik_onakahara/<nowiki/>{{DEFAULTSORT:Nakahara, Meiko}} [[Categoria:Nati 1959]] [[Categoria:Homines vivi]] [[Categoria:Continetur textus Iaponice scriptus]] 5bhbs5u4zhq4i45bhf3irw34co3lrat 3969466 3969457 2026-07-02T03:11:48Z IacobusAmor 1163 -6 3969466 wikitext text/x-wiki {{Latinitas|-6}} {{Capsa hominis Vicidatorum|nata_data={{birth date and age|1959|5|8}}<ref name="tower">{{cite web |title=中原めいこ |url=https://tower.jp/artist/279394/%E4%B8%AD%E5%8E%9F%E3%82%81%E3%81%84%E3%81%93 |website=tower.jp |publisher=Tower |date=June 27, 2017 |accessdate=November 30, 2019}}</ref>|Nata_Nomen={{nihongo|Meiko Obara|小原 明子}}<ref name="tower"/>|Natus_Locus=[[Chiba Prefecture]]<ref name="tower"/>|image=Meiko-Nakahara.jpg|landscape=<!-- yes, if wide image, otherwise leave blank -->|module={{Infobox musical artist | embed = yes | instrument = Vocals | genre = [[New music (Japanese genre)|New music]],<ref>Issei Tomizawa. 「昭和ニューミュージック」の1980年代. 2023.</ref> [[J-pop]], [[City pop]] | years_active = 1982–1992<ref name="tower"/> | label = | associated_acts = }}|Nomen=Meiko Nakahara|Nativa_Nomen={{nihongo2|中原 めいこ}}<ref name="tower"/>|occupatio=Cantor, compositor|website=<!-- {{URL|www.examplewebsite.com}} {{URL|www.examplewebsite.com|ExampleWebsite.com}} or if URL on Wikidata: {{Official URL}} -->}}{{Nihongo|'''Meiko Obara'''|小原 明子|Obara Meiko}}, scita publicale ut {{Nihongo|'''Meiko Nakahara'''|中原 めいこ|Nakahara Meiko}}, (Nata Maiī 8, 1959), Iaponenesis prior cantor et compositor est.<ref name="cdjournal">{{Cite web|url=http://www.cdjournal.com/i/artist/nakahara-meiko/122066|title=中原めいこ|accessdate=September 10, 2016|work=CDJournal|language=Japanese}}</ref> Activa abhinc 1982 usque 1992, ea scita pro musica sua in Urbe Populariā genā musicā est, sive "[[City pop|City Pop]]" in linguis vernaculis. Ea quoque introductionem et conclusionem cantas pro ''[[Dirty Pair (TV series)|Dirty Pair]]'' et ''[[Kimagure Orange Road]]'' animationibus Iaponicae, sive animis, in linguis vernaculis, televisionibus seriebus composuit == Mane Vita et Occuptio == Meiko Obara nata est VIII Maii, 1959, in [[Chibaënsis|praefecturā Chibā.]] Ea musicam compositionem dum in scholā secundariā initiābat.<ref name=":0">{{cite web|url=http://anison.info/data/program/373.html|title=きまぐれオレンジ★ロード|accessdate=September 10, 2016|work=anison.info|language=Japanese}}</ref> Publica introductio sua in 1982 erat apud singulō musicō suō "Kon'ya dake Dance Dance Dance (今夜だけDANCE DANCE DANCE)" et musicum album "Coconuts House (ココナッツ・ハウス)".<ref name=":0" /><ref name="cdjournal" /> 1984 singulus suus "Kimitachi Kiwi Papaya Mango dane (君たちキウイ・パパイア・マンゴーだね。)" quinquaginta popularia singulus in Japoniā erat, cum 237,000 exemplaribus venditis.<ref name="rosettastone">{{cite web|title=バンド自己紹介(第１回) Meiko Nakahara Tribute LOTOS|url=http://www.rosetta.jp/triban/100628.html|website=rosetta.jp|publisher=Rosettastone|date=June 28, 2010|accessdate=November 30, 2019}}</ref><ref name=":1" /> Instante popularia factus est.<ref name=":0" /> Canta sua, "Ru-Ru-Ru-Russian Roulette (ロ・ロ・ロ・ロシアンルーレット)" introductio canta erat atque "Uchū Ren'ai (Space Fantasy) (宇宙恋愛(スペースファンタジー))" conclusio canta erat pro 1985 animationi televisioni seriei "Dirty Pair". "Ru-Ru-Ru-Russian Roulette" "Best Song" vinxit In Octavō "Anime Grand Prix" in 1986.<ref name="lotos1">{{cite web|title=Information|url=http://lotos.jpn.com/information.html|website=lotos.jpn.com|publisher=Lotos|accessdate=November 30, 2019}}</ref><ref name="lotos2">{{cite web|title=Profile|url=http://lotos.jpn.com/profile.html|website=lotos.jpn.com|publisher=Lotos|accessdate=November 30, 2019}}</ref> Pro 1987–1988 animationi televisioni seriei "Kimagure Orange Road," "Kagami no Naka no Actress (鏡の中のアクトレス)" tertia introductio canta erat et "Dance in the Memories (ダンス・イン・ザ・メモリーズ)" tertia conclusio canta erat.<ref>[https://www.sanspo.com/article/20240411-MLSTOFZNURJJDLL2E2T7RFBWQQ/ 坂本つとむやシティーポップ、「ふてほど」のヒットから再生のキーワードは1980年代？！]</ref> 1992 viva musica circuita novissima publica performans a eā et cantans occupatio sua considerata terminata est quasi hanc tempum.<ref name=":0" /> == Sero Occupatio et Legatum == Postquam cantantem occupationem suam, Nakahara laborabat ut compositor pro grecis et cantoribus sicut Checkicco et Vivian Hsu. Tributus grex clamatus Lotos sibi formatus erat in 2010 et activus jam dum 2019.<ref name=":2" /><ref name=":3" /><ref name=":4" /> In articulō pro Sankei Shimbun, Nakahara recognita ut major artifex in Urbe Populariā genā musicā. <ref name=":5" /> == Discographia == === Alba === {| class="wikitable plainrowheaders" style="text-align: center" !Dies emissionis ! Titulus ! Ref. |- | I Iulii, 1982 | {{Nihongo|''Coconuts House''|ココナッツ・ハウス}} | |- | XXI Decembris, 1982 | ''2時までのシンデレラ-FRIDAY MAGIC-'' | |- | I Septembris, 1983 | {{Nihongo|''Mint''|ミ・ン・ト}} | |- | XXI Iulii, 1984 | {{Nihongo|''Lotos no Kajitsu''|ロートスの果実-LOTOS}} | |- | XXII Maii, 1985 | ''CHAKI CHAKI CLUB'' | |- | XX Martii, 1986 | ''MOODS'' | |- | IV Martii, 1987 | ''PUZZLE'' | |- | XXV Februarii, 1988 | {{Nihongo|''[[Kimagure Orange Road]] Sound Color 3''|きまぐれオレンジ・ロード Sound Color 3}} ) | |- | V Martii, 1988 | {{Nihongo|''Kagami no Naka no Actress''|鏡の中のアクトレス}} | |- | XXI Martii, 1990 | ''303 EAST 60TH STREET'' | |- | XXVII Martii, 1991 | ''HIGH ENERGY-Remixed in N.Y.-'' | |- | XXX Octobris, 1991 | ''ON THE PLANET-地球でのできごと-'' | |} ==== Alba Grandissimorum Successuum ==== {| class="wikitable plainrowheaders" style="text-align: center" !Dies emissionis ! Titulus ! Ref. |- | III Septembris, 1986 | ''MOGA-BEST COLLECTIO-'' | <ref>{{Cite web|url=http://www.oricon.co.jp/prof/235110/products/614068/4/|title=MOGA-BEST COLLECTION-|work=Oricon Style|publisher=[[Oricon]]|accessdate=September 10, 2016|language=Japanese}}</ref> |- | XXVI Augusti, 1987 |''中原めいこ ニュー・ベストナウ'' |<ref>{{Cite web|url=http://www.oricon.co.jp/prof/235110/products/62307/1/|title=中原めいこ ニュー・ベストナウ|work=Oricon Style|publisher=[[Oricon]]|accessdate=September 10, 2016|language=Japanese}}</ref> |- | XXV Maii, 1988 | ''Meiko's BEST SELECTION 10+1'' | <ref>{{Cite web|url=http://www.oricon.co.jp/prof/235110/products/90427/1/|title=Meiko's BEST SELECTION 10+1|work=Oricon Style|publisher=[[Oricon]]|accessdate=September 10, 2016|language=Japanese}}</ref> |- | V Iunii, 1988 |''セレクション20/中原めいこバラッドI'' | <ref>{{Cite web|url=http://www.oricon.co.jp/prof/235110/products/312870/1/|title=セレクション20/中原めいこバラッドI|work=Oricon Style|publisher=[[Oricon]]|accessdate=September 10, 2016|language=Japanese}}</ref> |- | XXVI Aprilis, 1989 | ''Happy birthday, Love for you'' | <ref>{{Cite web|url=http://www.oricon.co.jp/prof/235110/products/90500/2/|title=Happy birthday,Love for you|work=Oricon Style|publisher=[[Oricon]]|accessdate=September 10, 2016|language=Japanese}}</ref> |- | XIII Maii, 1998 | ''中原めいこ/ツイン・ベスト'' | <ref>{{Cite web|url=http://www.oricon.co.jp/prof/235110/products/266523/1/|title=中原めいこ/ツイン・ベスト|work=Oricon Style|publisher=[[Oricon]]|accessdate=September 10, 2016|language=Japanese}}</ref> |- | XXI Iunii, 2000 | ''2000 BEST 中原めいこ・ベスト'' | <ref>{{Cite web|url=http://www.oricon.co.jp/prof/235110/products/267163/1/|title=2000 BEST 中原めいこ・ベスト|work=Oricon Style|publisher=[[Oricon]]|accessdate=September 10, 2016|language=Japanese}}</ref> |- | XVII Decembris, 2004 | {{Nihongo|''Golden Best Nakahara Meiko''|ゴールデン☆ベスト 中原めいこ}}) | <ref>{{Cite web|url=http://www.oricon.co.jp/prof/235110/products/570354/1/|title=ゴールデン☆ベスト 中原めいこ|work=Oricon Style|publisher=[[Oricon]]|accessdate=September 10, 2016|language=Japanese}}</ref> |- | XXIV Augusti, 2005 | ''NEW BEST 1500'' | <ref>{{Cite web|url=http://www.oricon.co.jp/prof/235110/products/607983/1/|title=NEW BEST 1500|work=Oricon Style|publisher=[[Oricon]]|accessdate=September 10, 2016|language=Japanese}}</ref> |} === Singuli === {| class="wikitable plainrowheaders" style="text-align: center" !Dies emissionis ! Titulus ! Ref. |- | XXI Aprilis, 1982 | {{Nihongo|"Kon'ya dake Dance Dance Dance"|今夜だけDANCE DANCE DANCE}} | |- | XXI Septembris, 1982 | "Go Away" | |- | XXI Martii, 1983 | "Friday Magic" | |- | XXI Iulii, 1983 | "Tsukiyo ni Ki wo Tsukete!" (月夜に気をつけて!) | |- | XXI Novembris, 1983 | {{Nihongo|"Scorpion"|スコーピオン}} | |- | V Aprilis, 1984 | {{Interlanguage link|Kimi-tachi Kiwi Papaya Mango da ne|ja|君たちキウイ・パパイア・マンゴーだね。|lt=Kimi-tachi Kiwi・Papaiya・Mango da ne (君たちキウイ・パパイア・マンゴーだね)|WD=}} | |- | XXI Septembris, 1984 | "Emoushon" (エモーション) | |- | I Maii, 1985 | {{Nihongo|"Yakimochi-yaki Rhumba Boy"|やきもちやきルンバ・ボーイ}} | |- | XXI Iulii, 1985 | {{Nihongo|"Ru-Ru-Ru-Russian Roulette"|ロ・ロ・ロ・ロシアンルーレット}} | |- | 1 Februarii, 1986 | "Kowareta Piano" / "DESTINATION" (こわれたピアノ / DESTINATION) | |- | IV Februarii, 1987 | "UNBALANCE ZONE" | |- | II Februarii, 1988 | {{Nihongo|"Special Party Versions"|スペシャル・パーティ・バージョン}} | |- | XXV Februarii, 1988 | {{Nihongo|"Kagami no Naka no Actress"|鏡の中のアクトレス}} | |- | XXI Februarii, 1990 | {{Nihongo|DAIYAMONDO Miwakenasai -Is it true love-|ダイヤモンド見分けなさい-Is it true love-}} | |- | XXVII Septembris, 1991 | "Fortune -gin no tsukiyo no HANEMUUN-" (Fortune -銀の月夜のハネムーン-) | |} == Referentia == * Issei Tomizawa. [https://books.google.com/books?id=ev1V0AEACAAJ 1980年代]. 言視舎. 2023. <nowiki>ISBN 9784865652581</nowiki>. {{Notae|2}}{{DEFAULTSORT:Nakahara, Meiko}} == Nexus externi == * Meiko Nakahara discography at Discogs - https://www.instagram.com/meik_onakahara/<nowiki/>{{DEFAULTSORT:Nakahara, Meiko}} [[Categoria:Nati 1959]] [[Categoria:Homines vivi]] [[Categoria:Continetur textus Iaponice scriptus]] k31vqqgsfxmt0ydzyuhf02nfsskyu85 0 326466 3969483 2026-07-02T06:37:33Z Jondel 452 Redirigens ad [[Hirudo]] 3969483 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Hirudo]] 98p7pecqqw9cay9p946nunzccf9tzkk 0 326468 3969515 2026-07-02T08:33:00Z ~2026-36983-83 211443 Redirigens ad [[Beniaminus Netanjahu]] 3969515 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Beniaminus Netanjahu]] eb0pnuab8xbrfm45kqpl23n9m7p346w 0 326469 3969517 2026-07-02T08:34:56Z ~2026-36983-83 211443 Redirigens ad [[Nicolaus Maduro]] 3969517 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Nicolaus Maduro]] fe5bkybvvew3ncw5ldqj1j7254m0th1 0 326470 3969519 2026-07-02T08:49:05Z ~2026-36983-83 211443 Redirigens ad [[Dove Cameron]] 3969519 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Dove Cameron]] 188z4eez10djq8wn4s10zfqin7blsz7 0 326471 3969520 2026-07-02T08:49:43Z ~2026-36983-83 211443 Redirigens ad [[Antonia Morrison]] 3969520 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Antonia Morrison]] lkca0pzqmtjs29jviktntdkciea43qr 0 326472 3969531 2026-07-02T11:56:55Z IacobusAmor 1163 IacobusAmor movit paginam [[Beniaminus Netanjahu]] ad [[Beniaminus Netanjahuus]] praeter redirectionem: Lemma 3969531 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Beniaminus Netanjahuus]] f7utwubsm5etkh4kp4jdkv7v1lht3mt 1 326473 3969533 2026-07-02T11:56:56Z IacobusAmor 1163 IacobusAmor movit paginam [[Disputatio:Beniaminus Netanjahu]] ad [[Disputatio:Beniaminus Netanjahuus]]: Lemma 3969533 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Disputatio:Beniaminus Netanjahuus]] mleergql2vs4xuez3cp62sy4jd57aeu