Vicipaedia lawiki https://la.wikipedia.org/wiki/Vicipaedia:Pagina_prima MediaWiki 1.48.0-wmf.3 first-letter Media Specialis Disputatio Usor Disputatio Usoris Vicipaedia Disputatio Vicipaediae Fasciculus Disputatio Fasciculi MediaWiki Disputatio MediaWiki Formula Disputatio Formulae Auxilium Disputatio Auxilii Categoria Disputatio Categoriae Porta Disputatio Portae Adumbratio Disputatio Adumbrationis TimedText TimedText talk Modulus Disputatio Moduli Event Event talk 0 229 3999961 3978788 2026-11-06T17:24:28Z InternetArchiveBot 139091 Add 1 book for [[Vicipaedia:Fons]] (20261106) #IABot (v2.0.9.7) ([[User:GreenC bot|GreenC bot]]) 3999961 wikitext text/x-wiki {{Latinitas}} [[Fasciculus:Encyclopedie de D'Alembert et Diderot - Premiere Page - ENC 1-NA5.jpg|thumb|Prima pagina [[Encyclopédie|encyclopaediae]] [[Francogallice]] a [[Dionysius Diderot|Dionysio Diderot]] et aliis scripta.]] [[Fasciculus:naturalishistoria.jpg|thumb|upright=0.8|Pagina titularis [[liber|libri]] ''[[Naturalis historia (Plinius)|Naturalis Historiæ]],'' editio anni [[1669]].]] [[Fasciculus:Margarita Philosopica by Reisch 2.jpg|thumb|upright=0.8|[[Anatomia]] in ''Margarita Philosophica,'' [[1565]].]] [[Fasciculus:1708-harris-ttlpg.jpg|thumb|upright=0.8|''[[Lexicon Technicum]],'' titularis editionis alterius pagina (Ioannes Harris, Londinii, [[1708]]).]] [[Fasciculus:Göttingen-SUB-Encyclopedia.Americana.JPG|thumb|upright=0.8|''[[Encyclopedia Americana]].'' In Göttingen State and University Library.]] [[Fasciculus:Wikipedia-logo-v2.svg|thumb|upright=0.8|[[Vicipaedia]] est una ex primis "[[user generated content]]" encyclopediis.]] [[Fasciculus:Ringelbergius, 'Lucubrationes...KYKLOPEDEIA...' ed. Basel 1541 original.JPG|thumb|upright=0.8|Pagina titularis Ioachimi Fortii Ringelbergii [[liber|libri]] ''Lucubrationes,'' editio anni [[1541]], primi libri qui verbum ''encyclopaedia'' (quamquam [[abecedarium|litteris]] [[lingua Graeca|Graecis]]) in titulo adhibuit.]] '''Encyclopaedīa''' ([[lingua Graeca|Graece]] ἐγκύκλιος "[[circulus|circularis]]" + παιδεία "[[doctrina]]") est genus operis compilatorii, [[Anthologia|compendium]] quod summarium [[informatio]]nis ex omnium ramorum [[scientia (ratio)|scientiae]] vel ex proprio ramo scientiae continet.<ref>{{cite web |url=http://library.rcc.edu/riverside/glossaryoflibraryterms.htm#e |title=Encyclopedia. |archiveurl=http://web.archive.org/web/20070803182506/http://library.rcc.edu/riverside/glossaryoflibraryterms.htm#e |archivedate=8 Augusti 2007}}. Glossary of Library Terms. Riverside City College, Digital Library/Learning Resource Center. Accessum 17 Novembris [[2007]].</ref> Encyclopaediae in [[commentarius|commentarios]] vel nomina<!--entries--> dividuntur, quae [[lectio|lectores]] plerumque per initium tituli commentarii ordine [[abecedarium|alphabetice]] inveniunt.<ref name=DOLencyclopedia>{{cite book |title= Dictionary of Lexicography|last= Hartmann|first=R. R. K. |last2=James|first2=Gregory|coauthors= Gregory James|year= [[1998]]|publisher= Routledge|location= |isbn= 0-415-14143-5|page=48 |pages= |url= http://books.google.com/?id=49NZ12icE-QC&pg=PA49&dq=%22encyclopedic+dictionary%22%2Bencyclopedia&q=%22encyclopedic%20dictionary%22%2Bencyclopedia | accessdate= 27 Iulii [[2010]] | quote=}}.</ref> Commentarii encyclopaedici sunt longiores, plura singula continentes, quam commentarii in plurimis [[dictionarium|dictionariis]].<ref name=DOLencyclopedia/> Commentarii encyclopaedici, commentariorum in dictionariis dissimiles, quae [[informatio]]nem [[linguistica]]m de [[vocabulum|verbis]] vehementius dicunt, informationem de factis ad summam praebent ad explanandam rem vel notionem quam titulus commentarii repraesentat.<ref name="bejoint">Henri Béjoint, (2000). [http://books.google.com/books?id=DJ8gwtomUpMC&lpg=PA30&dq=lexicography%20translated%20encyclopedia%20dictionary&pg=PA30 ''Modern Lexicography,''] Oxford University Press, 2000, ISBN 0-19-829951-6), pp. 30–31.</ref><ref name=EB>{{cite web |url= http://www.britannica.com/EBchecked/topic/186603/encyclopaedia|title=Encyclopaedia|author= |date= |work= Encyclopædia Britannica|quote=An English lexicographer, H.W. Fowler, wrote in the preface to the first edition (1911) of ''The Concise Oxford Dictionary of Current English'' that a dictionary is concerned with the uses of words and phrases and with giving information about the things for which they stand only so far as current use of the words depends upon knowledge of those things. The emphasis in an encyclopaedia is much more on the nature of the things for which the words and phrases stand.|accessdate=[[27 Iulii]] [[2010]]}}</ref><ref name=DOLei>{{cite book |title= Dictionary of Lexicography|last= Hartmann|first=R. R. K. |coauthors= Gregory James|year= [[1998]]|publisher= Routledge|location= |isbn= 0-415-14143-5|page=49 |pages= |url= http://books.google.com/?id=49NZ12icE-QC&pg=PA49&dq=%22encyclopedic+dictionary%22%2Bencyclopedia&q=%22encyclopedic%20dictionary%22%2Bencyclopedia|accessdate= [[27 Iulii]] [[2010]]|quote=In contrast with linguistic information, encyclopedia material is more concerned with the description of objective realities than the words or phrases that refer to them. In practice, however, there is no hard and fast boundary between factual and lexical knowledge.}}</ref><ref name=OHEL22>{{cite book |title= The Oxford History of English Lexicography, Volume I|last= Cowie|first=Anthony Paul|year= [[2009]]|publisher= Oxford University Press|location= |isbn= 0-415-14143-5|page=22|pages= |url= http://books.google.com/?id=nhnVF9Or_wMC&printsec=frontcover&q|accessdate= 17 Augusti [[2010]]|quote=An 'encyclopedia' (encyclopaedia) usually gives more information than a dictionary; it explains not only the words but also the things and concepts referred to by the words.}}</ref> Encyclopaediae circa 2000 [[annus|annos]] exsistiterunt; veterrima iam extans, ''[[Naturalis Historia (Plinius)|Naturalis Historia]]'' anno fere [[77]] a [[Gaius Plinius Secundus|Gaio Plinio Secundo]] composita est. Encyclopaediae hodiernae se ex [[dictionarium|dictionariis]] circa [[saeculum 17|saeculum septimum decimum]] evolverunt, et in [[saeculum 18|decimo octavo]] editum est illum praeclarum opus quod per antonomasiam ''[[Encyclopédie]]'' appellatur. Nonnullae encyclopaediae in uno [[volumen|volumine]] iam pridem contentae sunt, sed nonnullae, sicut ''[[Encyclopædia Britannica]]'' [[Anglice]], ''[[Meyers Konversations-Lexikon]]'' [[Theodisce]], ''[[Treccani]]'' [[Italice]] et ''[[Espasa|Enciclopedia universal ilustrada europeo-americana]]'' [[Hispanice]] (maxima in [[tellus|orbe terrarum]] encyclopaedia), ingentia opera in permultis voluminibus factae sunt. Alia exempla clara sunt ''[[Larousse]]'' [[Francogallice]], et ''[[Brockhaus]]'' [[Theodisce]], quae sunt mediae magnitudinis. Nonnullae encyclopaediae hodiernae, sicut [[Wikipedia]], sunt [[liber electronicus|electronicae]] et liberae. {{NexInt}} {{div col|2}} * [[Anthologia]] * [[Bibliotheca]] * ''[[Découvertes Gallimard]]'' * [[Dictionarium biographicum]] * [[Encyclopaedia Britannica]] * [[Encyclopaedia Esperantica]] * [[Encyclopaedia Hebraica]] * [[Historia scientiae et technologiae]] * [[Index encyclopaediarum]] * [[Lexicographia]] * [[Lexicon]] * [[Scientia bibliothecarum]] * [[Suda]] * [[Thesaurus]] * [[Thesaurus Linguae Latinae]] * [[Vicipaedia:Lexicon]] * [[Wikipedia]] {{div col end}} == Notae == <references/> == Bibliographia == * {{cite book |title= Modern Lexicography|last= Béjoint|first= Henri |authorlink= |coauthors= |year= [[2000]]|publisher= Oxford University Press|location= |isbn= 0-19-829951-6|page= |pages= |url= |accessdate=|quote= }} * {{cite book|title=Lexicography at a Crossroads: Dictionaries and Encyclopedias Today, Lexicographical Tools Tomorrow|editor=Bergenholtz, H., Nielsen, S., Tarp, S.|publisher=Peter Lang|year=[[2009]]|isbn=978-3-03911-799-4}} * {{cite book|last=Blom|first=Phillip|title=Enlightening the World: Encyclopédie, the Book that Changed the Course of History|url=https://archive.org/details/enlighteningworl0000blom|publisher=Palgrave Macmillan|location=Novi Eboraci; Basingstoke|year=[[2004]]|isbn=978-1-4039-6895-1|oclc=57669780}} * {{cite book|last=Collison|first=Robert Lewis|title=Encyclopaedias: Their History Throughout the Ages|publisher=Hafner|location=Novi Eboraci, Londinii|year=[[1966]]|edition=2a|oclc=220101699}} * {{cite book |title= The Oxford History of English Lexicography, Volume I|last= Cowie|first=Anthony Paul|year= [[2009]] | location = Oxoniae | publisher= Oxford University Press |isbn= 0-415-14143-5|page=|pages= |url= http://books.google.com/?id=nhnVF9Or_wMC&printsec=frontcover&q|accessdate=17 Augusti 2010|quote=}} * {{cite book|last=Darnton|first=Robert|title=The business of enlightenment : a publishing history of the Encyclopédie, 1775–1800|url=https://archive.org/details/businessofenligh0000darn|publisher=Belknap Press|location=Cantabrigiae Massachusettae|year=[[1979]]|isbn=0-674-08785-2}} * {{cite book |title= Dictionary of Lexicography|last= Hartmann|first=R. R. K. |last2=James|first2=Gregory|coauthors= Gregory James|year= [[1998]]|publisher= Routledge|location= |isbn= 0-415-14143-5|page=|pages= |url= http://books.google.com/?id=49NZ12icE-QC&pg=PA+49&dq=%22encyclopedic+dictionary%22%2Bencyclopedia&q=%22encyclopedic%20dictionary%22%2Bencyclopedia|accessdate=27 Iulii 2010|quote=}} * {{cite book|title=Notable encyclopedias of the seventeenth and eighteenth centuries: nine predecessors of the Encyclopédie|url=https://archive.org/details/notableencyclope0000unse_d8h3|editor=Kafker, Frank A.|publisher=Voltaire Foundation|location=Oxoniae|year=[[1981]]|isbn=978-0-7294-0256-9|oclc=10645788}} * {{cite book|title=Notable encyclopedias of the late eighteenth century: eleven successors of the Encyclopédie|url=https://archive.org/details/notableencyclope0000unse|editor=Kafker, Frank A.|publisher=Voltaire Foundation|location=Oxoniae|year=[[1994]]|isbn=978-0-7294-0467-9|oclc=30787125}} * Needham, Joseph. [[1986]]. ''Science and Civilization in China.'' Vol. 5, "Chemistry and Chemical Technology"; caput 7, "Military Technology; the Gunpowder Epic." Taipeii: Caves Books. ISBN 978-0-521-30358-3. OCLC 59245877. * {{cite journal|last=Rosenzweig|first=Roy|authorlink=|date=Iunio [[2006]]|title=Can History Be Open Source? Wikipedia and the Future of the Past|journal=Journal of American History|volume=93|issue=1|pages=117–46|issn=1945-2314|url=http://chnm.gmu.edu/essays-on-history-new-media/essays/?essayid=42 | doi = 10.2307/4486062 }} * {{cite book|last=Walsh|first=S. Padraig|title=Anglo-American general encyclopedias: a historical bibliography, 1703–1967|url=https://archive.org/details/angloamericangen0000wals|publisher=Bowker|location=Novi Eboraci|year=[[1968]]|page=[https://archive.org/details/angloamericangen0000wals/page/270 270]|oclc=577541}} * {{cite book|last=Yeo|first=Richard R.|title=Encyclopaedic visions: scientific dictionaries and enlightenment culture|publisher=Cambridge University Press|location=Cantabrigiae, Novi Eboraci|year=[[2001]]|isbn=978-0-521-65191-2|oclc=45828872|url=http://www.cambridge.org/us/catalogue/catalogue.asp?isbn=0521651913}} == Nexus externi == {{CommuniaCat|Encyclopedias|encyclopaediam}} {{Wiktionary|encyclopedia|encyclopaedia|encyclopedic}} * [http://www.enzyklothek.de/ ''Enzyklothek. Historische Nachschlagewerke''] - Digital library * {{cite web |url= http://www.britannica.com/EBchecked/topic/186603/encyclopaedia|title=Encyclopaedia|author= |date= |work= Encyclopædia Britannica|quote= |accessdate=[[27 Iulii]] [[2010]]}} * [http://www.etymonline.com/index.php?search=encyclopedia&searchmode=none Online Etymology Dictionary, ''encyclopedia (n.)''] (anglice)* [http://www.hti.umich.edu/cgi/t/text/text-idx?c=did;cc=did;idno=did2222.0000.004;rgn=main;view=text "Encyclopedia", commentariuys Diderotianus ex primi [[Encyclopédie]],]{{Nexus deficit|date=January 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} apud www.hti.umich.edu * [http://www.hindupedia.com Hindupedia, de Hindu Dharma,] apud www.hindupedia.com * [https://web.archive.org/web/20080112134535/http://www.uwstout.edu/lib/reference/encycl.htm "Encyclopedias online",] apud www.uwstout.edu (University of Wisconsin – Stout) * [http://digicoll.library.wisc.edu/HistSciTech/subcollections/CyclopaediaAbout.shtml Chambers' ''Cyclopaedia'', (1728), cum supplemento anni 1753,] apud digicoll.library.wisc.edu * [https://web.archive.org/web/20200218152306/https://quod.lib.umich.edu/cgi/t/text/text-idx?c=moa&cc=moa&key=title&page=browse&value=encyclop%C3%A6dia%2Bamericana&Submit=Quick%2BBrowse ''Encyclopædia Americana'',] 1851, ed. [[Franciscus Lieber|Francis Lieber]] (Bostoniae: Mussey & Co.), apud www.hti.umich.edu (University of Michigan Making of America) * [https://web.archive.org/web/20181122212107/https://www.1902encyclopedia.com/ ''Encyclopædia Britannica''], commentarii et imagines ex editionibus nona, 1875–89, et decima, 1902–03,] apud www.1902encyclopedia.com (anglice) * [https://web.archive.org/web/20151104051929/http://siteslist.vkhoria.co.in/search/label/Encyclopedia/ "Encyclopedia Sites list",] apud siteslist.vkhoria.co.in * [https://web.archive.org/web/20070701053000/http://www.lib.duke.edu/lilly/artsearch/guides/discussion%20guides/scholarlyencycl.htm "What makes a scholarly encyclopedia?"] apud www.lib.duke.edu [[Categoria:Encyclopaediae]] [[Categoria:Verba Graeca]] {{1000 paginae}} {{Myrias|Ars}} 38l20bgmhh2lg688swffzm7vcpntf05 0 440 4000056 3996435 2026-11-06T22:50:01Z InternetArchiveBot 139091 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 4000056 wikitext text/x-wiki [[File:De Viro Optimo.webm|thumb|<!--De Viro Optimo; a short clip from a Latin podcast-->De Viro Optimo; Un spectaculum cortum]]'''Latinitas viva''' est activus [[lingua Latina|linguae Latinae]] apud homines nostra aetate viventes usus. == De fautoribus == Vivae Latinitatis fautores cultoresque duos in greges differri possunt, quorum primo ducantur hi, qui vivum activumve Latinitatis usum exercent, ut discipulis haec lingua efficaciore modo ediscenda appareat iucundiusque fiat eius regularum [[grammatica]]rum ac Romanorum operum studium; altero autem ducendi sint illi, qui magnopere proponunt Latinitatem [[lingua auxiliaris internationalis|linguam internationalem]] seu vulgarem esse statuendam, qua homines praecipue variis ex populis oriundi cotidie inter se utantur. == Scholae Latinae == *[[Schola Nova]] *[[Studium Angelopolitanum]] * [[Vivarium Novum]] == Pelliculae == * 2013. ''Imperator, Emperor'' per Conradum Łęcki == Conventus Latini == *[[Circulus Latinus Panormitanus]] *[http://www.circulus.fr/ Circulus Latinus Lutetiensis] == Seminaria vivae Latinitatis == *GrecoLatinoVivo (https://www.grecolatinovivo.it/) == Emissiones radiophonicae == *Nuntii Latini societatis radiophonicae [[Finnia|Finnicae]] ([[Nuntii Latini (Finnia)|Nuntii Latini]]) *Nuntii Latini [[Italia|Italici]] ([[Nuntii Latini Italici]]) *Nuntii Latini Bremenses&thinsp, ''Startseite Latein - Latein - Radio Bremen'' (vide nexus externos) *Nuntii stationis radiophonicae Vaticanae partitionis Germanicae in linguam Latinam versi. *[[Erfordia Latina]], emissiones Latinae e [[Thuringia]]e capite == Emissiones ''Podcast'' == *Colloquia Neolatina [feed://feeds.feedburner.com/Colloquia] [feed://www.stoa.org/colloquia/podcasts/channel-01.xml] *LATINUM [https://web.archive.org/web/20100818201829/http://latinum.mypodcast.com/ ''LATINUM - The Online Latin Language Audio Course from London'' apud latinum.mypodcast.com] == Catenae cursuales == *[[Grex Latine Loquentium]] == Nuntiorum greges (Anglice newsgroups) == *[http://groups.google.com/group/alt.language.latin?lnk=lr alt.language.latin] == Locutoria Latina == * [https://web.archive.org/web/20080907134447/http://www.e.millner.btinternet.co.uk/languages/LOCUTORIUM.html Locutorium Virtuale Scholae],In Locutorio Virtuali nostro aliis cum colloquiorum participibus aut microphono aut machina photographica telari adhibitis vel solito modo scriptione simplici utens communicare potes. *canalis latina ad moderatra dal.net *Circuli Latini Panormitani [https://web.archive.org/web/20241104143245/http://www.cirlapa.org/locutorium/ locutorium] *http://chat.yle.fi/yleradio1/latini/viewforum.php?f=2&topicdays=0&start=0{{Nexus deficitur|date=October 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} **https://web.archive.org/web/20120630141837/http://schola.ning.com/ {{NexInt}} {{div col|3}} *[[Auctores Neolatini]] *[[Certamen linguae Latinae]] *[[Conventiculum Latinum]] *[[Ephemeris (diarium interretiale)]] *[[Hebdomada Aenigmatum]] *[[Index verborum neolatinorum]] *[[Institutiones Latinae]] * [[Iosephus Haslinger]] *[[JACT]] *''[[Lexicon recentis Latinitatis]]'' *[[Libri Latine redditi]] *[[Lingua Latina botanica]] *[[Lingua Neolatina]] *[[Lexicon]] *[[Nova Roma]] *[[Vicipaedia Latina]] {{div col end}} == Nexus externi == *[https://web.archive.org/web/20151025071226/http://www.latineloqui.de.vu/ Colloquium Latinum Franconiae Mediae borealis (habetur Erlangae, Norimbergae, Furdae - olim habebatur Berolini).] *[http://www.alcuinus.net/GLL/index.htm Grex Latine Loquentium.] *[https://web.archive.org/web/20230202185241/https://ephemerisnuntii.eu/index.php Ephemeris.] *[http://www.lvpa.de Latinitati Vivae Provehendae Associatio.] *[https://web.archive.org/web/20170502120551/http://linguaeterna.com/bibl/doc.php Lingua Latina Aeterna.] *[https://web.archive.org/web/20100512051336/http://latindiscussion.com/forum/viewforum.php?f=19 Colloquium Latinum.] *[http://sententiae.free.fr Sententiae Latinae]{{Nexus deficitur|date=October 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes}}. *[https://web.archive.org/web/20120630141837/http://schola.ning.com/ Schola], Scribendum est nobis! *[https://studiumangelopolitanum.wordpress.com Studium Angelopolitanum./] *[https://web.archive.org/web/20100818201829/http://latinum.mypodcast.com/ ''LATINUM - The Online Latin Language Audio Course from London'' apud latinum.mypodcast.com]. *[https://web.archive.org/web/20180103204815/http://www.radiobremen.de/bremenzwei/rubriken/latein/latein-startseite100.html ''Startseite Latein - Latein - Radio Bremen'' apud www.radiobremen.de.] *[http://www.via-neolatina.fr www. Via neolatina] (Francogallice). {{Lingua Latina}} [[Categoria:Latinitas viva|!]] 2gdo6z8g9n57qssqu8tigzmf5hfl7rs 0 441 4000110 3981415 2026-11-07T00:40:30Z InternetArchiveBot 139091 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 4000110 wikitext text/x-wiki {{Latinitas}} [[Fasciculus:AtomicWar0234.jpg|thumb|Pagina 34 ex libro nubeculato ''Atomic War'' #2, anno [[1952]] edito, imagines et dialogos in nubeculis monstrans.]] {{res|Liber nubeculatus}},<ref name="Words">{{Words}}</ref> {{res|libellus pictographicus}},<ref>John C. Traupman, ''Latin and English Dictionary'' (Novi Eboraci: Bantam Books, 2007), 497, s.v. ''comics'' (pl.).</ref><ref>{{Morgan}}</ref><ref name="Redmond">"''Comics'': libelli pictographici, fabulae nubeculatae": {{Redmond}}</ref> {{res|commentariolus nubeculatus}},<ref name="NSLO">Ebbe Vilborg, ''Norstedts svensk-latinska ordbok'', editio secunda, 2009.</ref> vel {{res|commentariolus comice pictus}},<ref name="NSLO" /> est [[commentarius periodicus pictus|medium]] [[graphica|graphicum]] quod [[fabula]]m [[imago|imaginibus]] colloquiisque inter [[persona]]s epictas ostendit. Nomen ''nubeculatus'' venit ex ''nubeculis,'' quae [[diverbium]] super personas colloquentes continent. Libri nubeculati sunt genus [[narratio picta|narrationis pictae]]. Series librorum nubeculatorum studiosis antiquitatis nota est ''[[Asterix]],'' a [[Renatus Goscinny|Renato Goscinny]] scripta et [[Albertus Uderzo|Alberto Uderzo]] picta, quae [[bellum]] inter Romanos et [[Gallia|Gallos]] comice tractat. Cuius aliquos libros [[Carolus Rubricastellanus]] in Latinum vertit. [[Anime]] Iaponica in forma libri nubeculati edita [[manga]] nominatur. Libri nubeculati longiores etiam "mythistoriae graphicae" dici possunt. ==Exempla personarum huius generis== Libri nubeculati saepius de [[superheros|superheroibus]] tractant, ut [[Superman]]. Sunt alii qui fabulas animalium continent, ut [[Michael Mus]]. Alii de personis ordinaribus tractant, ut [[Archie]]; mythistoria ''[[Commentarii de Inepto Puero]]'' talis est. {{div col|2}} *[[Asterix]] *[[Avengers]] *[[Batman]] *[[Black Canary]] *[[Blondie]] (''Flavula'', <ref>Sic [https://www.scribd.com/document/32337161/Historia-fabulae-nubeculatae hic] nominatur</ref>) persona praecipua taeniae nubeculatae quae vitam cottidianam americanam pingebat. *[[Captain America]] *[[Captain Marvel]] *[[Charlie Brown]] (Carolus Brown), puer semper anxius quem Carolus Schultz excogitavit. *[[Cocco Bill]] *[[Corto Maltese]] (Maltese est latine Maltensis) nauta ab italico Hugolino Pratt excogitatus, qui semper "peregrinum visit orbem". *[[Diabolik]] fur peritissimus quem sorores Giussani excogitaverunt *[[Dick Tracy]] (''Ricardus Tracy'') qui in fabula criminali partes agit. *[[Donaldus Anas]] *[[Fantastic Four]] ('latine' "homines Fantastici quattuor") *[[Flash (comicus)|Flash]] *[[Flash Gordon]] (''Flash' latine est ''Fulgor''), persona fabulae scientiae ficticiae quem [[Alexander Raymond]] excogitavit. *[[Gaston]] *[[Incredibile Hulk]] *[[Iron Man]] *[[Justice League]] *[[Les Schtroumpfs]] *[[Little Nemo]] (i.e. ''Parvulus Nemo'') quem [[Winsor McCay]] delineavit *[[Mafalda]] puellula quem delineator argentinus Quino excogitavit. *[[Mandrake]] (Mandrake, ''anglice'' est Mandragoras ''latine'') magus *[[Michael Mus]] *[[Scrugulus Anas]] *[[Spider-Man]] (i. e. Vir Araneus) *[[Stultus]] (Anglice ''Goofy'') *[[Superman]] *[[Tex Willer]] (''Tex'' pro ''Texiano''<ref>Sic de animalibus ('lepus texianus' est anglice ''Texian hare'' </ref>) bubulcus, Aquila Noctis nuncupatus, quem Ioannes Ludovicus [[Bonelli]] excogitavit. *[[The Phantom]] (''Phantom'' est phasma ''latine'' *[[The Yellow Kid]] (''Puer Flavus" <ref>Sic [https://www.scribd.com/document/32337161/Historia-fabulae-nubeculatae hic] nominatur</ref>). Saepe dicitur fuisse prima persona quae in nubeculatis apparuit. Verba primum non in nubeculis, sed in personae veste scribebantur. *[[Thor (Marvel Comics)|Thor]] *[[Tintin]] (''latine'' Titinus <ref>Sic in libris latine redditis ''De insula nigra'' et ''De sigaris Pharaonis'' </ref>) iuvenis diurnarius et investigator quem Hergé excogitavit. Semper canis Milulus (''francogallice'' Milou; <ref> Milulus, sic in libris ''De insula nigra'' et ''De sigaris Pharaonis''</ref>) eum sequitur. *[[Wonder Woman]] (Latine ''Mulier Mirabilis'') *[[X-Men]] {{div col end}} ==Pinacotheca== <gallery> Fasciculus: 1896-11-08 Yellow Kid.jpg |Taeniae nubeculatae pagina [[The Yellow Kid]] ostendens Fasciculus: Flash Gordon Strange Adventures December 1936.jpg|[[Flash Gordon]] Fasciculus: Comikaze 2015 - Black Canary (22698092950).jpg |Mulier ut [[Black Canary]] vestita Fasciculus: Lynda Carter Wonder Woman.JPG |Actrix [[Lynda Carter]] [[Wonder Woman]] personae partes agens Fasciculus: Hercules Comic Cover.JPG |Hercules quoque persona nubeculatorum nonnullorum factus est Fasciculus: Front cover, "Wow Comics" no. 38 (art by Jack Binder).jpg|Mary Marvel sodalis [[Captain Marvel]] herois </gallery> == Notae == <references /> == Nexus interni == * [[Narratio picta]] == Nexus externi == * [http://www.grexlat.com/biblio/comenius/index.html Orbis sensualium pictus] quod Iohannes Amos Comenius scripsit. * [http://www.comedix.de/ Deutsches Asterix Archiv] Lingua Tedesca cum dictionario vocabularii Latini. * [https://web.archive.org/web/20060831112318/http://www.elimagazines.com/magazines/iuvenis/ ''ELI Magazines'' apud www.elimagazines.com] * [http://www.scribd.com/doc/32337161/Historia-fabulae-nubeculatae Brevis historia fabulae nubeculatae] {{Ling|Latine}} * [http://www.arretetonchar.fr/w4pl/catalogue-bd-liste-generale/ Catalogus nubeculatorum de antiquis temporibus et mythologia]{{Nexus deficitur|date=October 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} {{Ling|Francogallice}} [[Categoria:Libri picti|!]] [[Categoria:Oblectamenta]] [[Categoria:Periodica|+]] 441q8kn8v8780q1div64mxeezebv105 0 455 3999942 3978355 2026-11-06T17:13:21Z InternetArchiveBot 139091 Add 1 book for [[Vicipaedia:Fons]] (20261106) #IABot (v2.0.9.7) ([[User:GreenC bot|GreenC bot]]) 3999942 wikitext text/x-wiki {{L}} {{videdis|Lutetia (discretiva)|Parisii (discretiva)}} {{Capsa urbis Vicidata}} {{res|Lutetia Parisiorum}} vel {{res|Lutetia apud Parisios}}, a [[Medium Aevum|tempore mediaevali]] etiam {{res|Parisius}}<ref> Vide {{Graesse}} (vol. 2 p. 432 editionis 1972). Ibi etiam ''Parisii, Loticia Parisiorum, Parisis, Paris.''</ref><ref name="Hauvilla" /> ([[Francogallice]] ''Paris''), hodie saepissime {{res|Lutetia}} tantum, [[caput (urbs)|caput]] et maxima [[Francia]]e [[urbs]] est. [[Flumen]] [[Sequana]] urbem in duas partes dividit, scilicet [[septentrio]]nalem (''rive droite'' 'ripam dextram') ac [[meridies|meridianam]] (''rive gauche'' 'ripam sinistram'). In ipsa Lutetia urbe, quae ex viginti [[circumdarium|circumdariis]] exstat, 2&thinsp;229&thinsp; 621, in agglomeratione 12&thinsp; 405 &thinsp;426 homines die [[1 Ianuarii]] [[2013]] incolunt. [[Suburbium|Suburbia]] extra anulum [[autovia]]e sita sunt [[commune|communia]] propria, ''{{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|banlieue||en|qid=Q1940624}}'' omnino appellata, quae non ad Lutetiam ipsam pertinent. Lutetia, cum [[Londinium|Londinio]] [[Novum Eboracum (urbs)|Novoque Eboraco]], inter urbes [[Occidens|Occidentales]] illustrissimas omnino numeratur. Singularis Franciae locus medius rerum [[politica]]rum, [[oeconomia|oeconomicarum]], [[cultura]]lium est, atque [[via]]rum nexus maximi momenti; urbi quidem sunt tres [[aeroportus]] et sex [[statio ferriviaria|stationes ferriviariae terminales]]. Urbs [[UNESCO]], [[Organizatio co-operationis oeconomicae et evolutionis|OECD]], et [[ICC]]{{dubsig}} hospitium praebet. Anno [[1989]], inter [[caput culturale Europaeum|capita culturalia Europaea]] numerabatur. [[Fasciculus:Lightning_striking_the_Eiffel_Tower_-_NOAA.jpg|thumb|[[Fulmen]] [[Turris Eiffelia|turrim Eiffeliam]] ferit.]] == Nomina == [[Nomen proprium|Nomen loci]] in fontibus [[antiquitas|antiquissimis]] [[Graece|Graecis]] ad [[nemeton|lucum]] referet, et ''{{Polytonic|Λουκοτοκία}}''<ref>{{Strabo}} 4.3.5.</ref> et ''{{Polytonic|Λουκετία}}''<ref>''Lucetia'': [[Flavius Claudius Iulianus|Iulianus]], ''[[Misopogon]]'' 340.</ref> esse constat, [[Latine|Latinis]] ''Lutetia'' vel ''Lutecia.''<ref>"Lutetia, Lutecia, Lucetia": mss. [[Gaius Iulius Caesar|Caesar]], ''[[De bello Gallico]]'' 7.57-58.</ref><ref>''Luticia'': {{IA}} 366.5, 368.2, 383.1, 384.1-12.</ref><ref>''Luteci'': {{Peutinger}}</ref> Caesar "Lutetiam [[Parisii (gens Galliae)|Parisiorum]]" semel refert,<ref>[[Gaius Iulius Caesar|Caesar]], ''[[De bello Gallico]]'' 6.3.</ref> [[Ammianus Marcellinus|Ammianus]] semel plenius "Parisiorum castellum, Luticia nomine",<ref>[[Ammianus Marcellinus]], ''[[Res gestae (Ammianus)|Res gestae]]'' 15.11.3.</ref> [[Claudius Ptolemaeus|Ptolemaeus]] "{{Polytonic|Λευκοτεκία Παρισίων}}"<ref>''Leucotecia Parisiorum'': {{Ptol Geog}} 2.8.10.</ref> et {{IA}} semel ''Luticia Parisiorum,''<ref>{{IA}} 366.5.</ref> e quibus fontibus satis constat nomen Latinum plenum ''Lutetia Parisiorum'' fuisse.<ref>E.g. {{TIR}} M.30 (Londinii, 1983), 77-79.</ref><ref>''Lutecia Parisiorum'': {{KP}}.</ref> Fuit caput civitatis Parisiorum: verba igitur <small>A CIV PAR</small> in [[miliarium|miliario]] Romano reperiuntur, scilicet 'a civitate Parisia seu Parisiorum, a Lutetia'.<ref>{{CIL|13|08974}}.</ref> Alibi [[casus locativus|locativum]] habemus "apud Parisiam civitatem."<ref>Ita de [[Concilium Parisiense (360|Concilio anno 360 habito]] refertur.</ref> Forma ''Parisiis'' mox reperitur, qua intellegitur "in civitate vel urbe Parisiorum, i.e. Lutetiae." In fontibus mediaevalibus saepissime ''Parisius'' verbum indeclinabile adhibetur; aevo autem [[Renascentia]]e, editores aliqui ''Parisiis'' se [[liber|libros]] venditare proclamant, alii nomen classicum praeferentes, ''Lutetiae.'' [[Nomen adiectivum]] ''Parisiensis'' hominibus, [[dioecesis|dioecesi]], [[universitas|universitati]], [[archidioecesis|archidioecesi]], conciliis semper attribuitur.<ref>Vide e.g. [[Archidioecesis Parisiensis]], [[Concilium Parisiense (1210)]].</ref> Et in lingua Gallorum ''Lutetia'' dixit 'locus paludis'.<!--Fons?--> [[Fasciculus:Grandes armes de la ville de Paris.svg|thumb|Insigne urbis Lutetiae sententiam "Fluctuat nec mergitur" et navem monstrat.]] Sententiola urbana est "Fluctuat nec mergitur," quae in insigni videtur. == Geographia == === Locus geographicus === Media urbs sexaginta quinque [[metrum|metra]] supra [[maris aequor]] eminet. Undique magnis [[silva|silvis]] cingitur, quae recuperationem populo commodant. Urbis [[rus]]{{dubsig}}<!--suburbium?--> [[superficies|superficiem]] 105.4 [[chiliometrum quadratum|chiliometris quadratis]] habet. Locus inter fines urbanos [[altitudo|altissimus]] est 129 metra altus, in [[Mons Martyrum|Monte Martyrum]] situs. === Aer === Tempestas Lutetiana praecipue sicca est. Mediocris [[temperatura]] est 10.6° C. [[Mensis]] [[Iulius]] est [[calor|calidissimus]], quo 18.0 gradus Celsius, [[frigus|frigidissimus]] Ianuarius, quo 3.4° Celsius mediocriter metiri solent. Plurimum mense [[Iunius|Iunio]] [[pluvia|pluit]], dum 65 [[millimetrum|millimetra]] est imbri altitudo mediocris, minimum mensibus [[Februarius|Februario]] [[Aprilis|Aprilique]], dum 45 millimetra imbri cadunt. == Structura urbis == [[Fasciculus:Paris City Hall DSC00050.jpg|thumb|upright=0.8|Flumen Sequana.]] [[Fasciculus:1882 Andriveau-Goujon Pocket Map of Paris, France - Geographicus - Paris-andriveau-1882.jpg|thumb|upright=0.8|Forma Lutetiae anno [[1882]] picta, circumdariis varie [[color]]atis.]] Ab anno [[1790]] Lutetiae exstetit praesidium praefecturae [[Sequana (praefectura Franciae)|Sequanae]], quae anno [[1968]] destituta Lutetia fit urbs, [[commune]], eodem tempore et praefectura cuius nomen est ''[[Urbs Lutetiae (praefectura Franciae)|Ville de Paris]]'' ('Urbs Lutetiae'). Commune Lutetiae in [[Circumdarium|circumdaria]] [[viginti]] dividitur, quorum index inveniri potest in pagina "[[Circumdaria Lutetiae]]". Omne circumdarium in [[quattuor]] compitis in pagina "[[Compita Lutetiae]]" enumeratis subdividitur. == Historia == Ad [[occidens|occidentalem]] partem [[regio]]nis, ubi hodie stat Lutetia, [[oppidum]] constructum est [[saeculum 3|saeculo tertio a.C.n.]] ad ripam sinistram fluminis [[Sequana]]e, aut fortasse (si cursus fluminis postea mutatus est) in [[insula]]. Locus recentissime ab [[archaeologus|archaeologis]] repertus est, [[habitatio]]nibus et officinis dives, in suburbio a recentioribus [[Nemetodurum]] appellato. De hoc oppido textus classici nihil dicunt, nisi quod [[Gaius Iulius Caesar|C. Caesar]], qui ad hanc regionem primum anno [[53 a.C.n.]] advenit, "Lutetiam Parisiorum" refert.<ref>Caesar, ''De bello Gallico'' 6.3.</ref> [[52 a.C.n|Anno sequente]], rebus novis in civitatibus [[Gallia]]e commotis [[Titus Labienus|Labienoque]] in flumine ad Lutetiam [[navigatio|navigante]], dux Gallidus[[Camulogenus]] Lutetiam ("oppidum Parisiorum, quod positum est in insula fluminis Sequanae") incendi pontesque rescindi curavit, sed mox in [[proelium Lutetiae (52 a.C.n.)|proelio]] debellatus est.<ref>Caesar, ''De bello Gallico'' 7.57-58.</ref> Hoc [[oppidum]], anno 52 a.C.n. combustum, aut idem fuit atque illud cuius ruinae iuxta Nemetodurum reperiuntur, aut aliud, hodie omnino deperditum, in [[Insula Civitatis]] et [[Insula Sancti Ludovici]] positum. Hac re incerta manente, sub [[Imperium Romanum|Imperio Romano]] urbs Lutetia e novo aedificata est, metropolis civitatis [[Parisii (gens Galliae)|Parisiorum]] in provincia [[Gallia Lugdunensis|Gallia Lugdunensi]], partim in insula civitatis, partim ad ripam Sequanae sinistram collocata ubi [[Iter a Burdigala Lutetiam|via]] a [[Burdigala]] et [[Cenabum|Cenabo]] ad [[septentrio]]nes tendens descendit e monte nobis [[Mons Sanctae Genovefae|Sanctae Genovefae]] cognito [[pons|pontesque]] duos attigit, qui ripam sinistram ad insulam et istam ad ripam dextram coniungunt. Novae urbis haec via factus est [[cardo maximus]], cuius vestigiis superiacet [[Via Sancti Iacobi (Lutetia)|Via Sancti Iacobi]]<!--rue Saint-Jacques--> hodierna. Romani [[mercatus|forum]], tres [[thermae|thermas]], aliaque aedificia publica creaverunt ad ripam sinistram: ruinae thermarum iuxta [[Museum Cluniacense]]<!--Musée de Cluny--> visitari possunt. [[Aquaeductus]] e collibus meridianis aquam ferebat. [[Amphitheatrum]] extra urbis limites orientem versus iacebat. [[Templum|Templa]] autem et [[crepido|crepidines]], fortasse cum aliis aedificiis, in insula posita sunt. Ibi [[Tiberius (imperator)|Tiberio]] regnante [[Nautae Parisiaci|nautae]] fluminis Sequanae, se <small>NAVTAS PARISIACOS</small> appellantes, [[cippus nautarum|cippum lapideum]] deis Romanis et Celticis et praecipue <small>IOVI OPTVM MAXSUMO</small> ("[[Iuppiter|Iovi Optimo Maximo]]") dicaverunt, cuius maior pars [[saeculum 18|saeculo duodevicensimo]] ineunte sub [[Ecclesia Cathedralis Nostrae Dominae Lutetiae|ecclesia Nostrae Dominae]] reperta est. Urbs cito crescere coepit: hinc enim eadem [[Iter a Castello Lutetiam|via ad septentriones]] porrexit usque ad [[Silvanectum|Augustomagum]] et [[Samarobriva]]m provinciasque [[Gallia Belgica|Galliam Belgicam]], [[Germania Inferior|Germaniam Inferiorem]] et [[Britannia (provincia Romana)|Britanniam]]. Hinc etiam super flumen nautae Parisiaci<ref>Vide "Parisii" in {{KP}}.</ref> faciliter ad [[Rothomagus|Rothomagum]] descendebant et usque ad [[litus|oram]] [[Oceanus Britannicus|Oceani Britannici]]. Saeculis autem tertio et quarto, rebus politicis incertioribus factis et itaque urbe insulari muris novis cincta, [[regio]]nes ripae sinistrae fortasse minus habitatae erant: in illis muris [[lapis|lapides]] [[cippus nautarum|cippi nautarum]] inserti sunt. Itaque [[Flavius Claudius Iulianus|Iulianus]], qui, dum [[Alemanni|Alemannos]] [[Franci|Francosque]] debellavit, ab anno [[355]] ad annum [[360]] Lutetiae mansit ibique Augustus acclamatus est,<ref>[[Ammianus Marcellinus]], ''[[Res gestae (Ammianus)|Res gestae]]'' 20.4.</ref> urbem insularem sicut ipse vidit ita descripsit: :Ego olim eram in hibernis apud caram Lutetiam (sic enim Galli Parisiorum oppidum appellant), quae [[insula]] est non magna, fluvio imminens, qui eam omni ex parte tangit. Pontes sublicii ambabus e ripis ad eam ferunt, raroque fluvius minuitur ac crescit, sed qualis [[aestas|aestate]], talis solet esse [[hiems|hieme]]. [[Aqua]] est iucundissima et aspectu purissima, ex eaque illi bibunt: nam, cum insulam habitent, ibi maxime eos aquari necesse est. Hiems est illic placidissima propter calorem (ut aiunt) [[oceanus|oceani]]: stadia enim abest non amplius nonaginta, ac fortasse quaedam tenuis aura aquae illinc diffunditur. . . . Hiems eius terrae incolis mitior est: praeterea vites bonae illic nascuntur: quinetiam aliquos ficos iam arte quadam extulerunt.<ref group="conv.">{{Polytonic|Ἐτύγχανον ἐγὼ χειμάζων περὶ τὴν φίλην Λουτεκίαν· ὀνομάζουσι δὲ οὕτως οἱ Κελτοὶ τῶν Παρισίων τὴν πολίχνην. Ἔστι δὲ οὐ μεγάλη νῆσος ἐγκειμένη τῷ ποταμῷ, καὶ αὐτὴν κύκλῳ πᾶσαν τὸ τεῖχος καταλαμβάνει, ξύλιναι δὲ ἐπ´ αὐτὴν ἀμφοτέρωθεν εἰσάγουσι γέφυραι, καὶ ὀλιγάκις ὁ ποταμὸς ἐλαττοῦται καὶ μείζων γίνεται, τὰ πολλὰ δέ ἐστιν ὁποῖος ὥρᾳ θέρους καὶ χειμῶνος, ὕδωρ ἥδιστον καὶ καθαρώτατον ὁρᾶν καὶ πίνειν ἐθέλοντι παρέχων. Ἅτε γὰρ νῆσον οἰκοῦντας ὑδρεύεσθαι μάλιστα ἐνθένδε χρή. Γίνεται δὲ καὶ ὁ χειμὼν ἐκεῖ πρᾳότερος, εἴτε ὑπὸ τῆς θέρμης τοῦ ὠκεανοῦ (στάδια γὰρ ἀπέχει τῶν ἐννακοσίων οὐ πλείω, καὶ διαδίδοται τυχὸν λεπτή τις αὖρα τοῦ ὕδατος. . . . ἀλεεινότερον ἔχουσιν οἱ τὸ χωρίον οἰκοῦντες τὸν χειμῶνα, καὶ φύεται παρ´ αὐτοῖς ἄμπελος ἀγαθή, καὶ συκᾶς ἤδη τινές εἰσιν οἳ ἐμηχανήσαντο}}.</ref>{{safesubst:Annotatio cum paginis creandis|1=[[Flavius Claudius Iulianus|Iulianus]], ''[[Misopogon]]'' {{Google Books|PR9MAAAAcAAJ|pp. 38–41}} (versio Latina {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Petrus Martinius Morentinus Navarrus|Petri Martini Morentini|fr|qid=Q27150922}}).|2=Q27150922}} Multi [[rex|reges]] e [[Chlodovechus|Chlodovechi]] stirpe, etiamsi semper [[peregrinatio|peregrinabant]] et administratione perenni carebant, Lutetiam ut regni caput elegerunt. [[Ludovicus VII (rex Franciae)|Ludovicus VII]] et [[Philippus II (rex Franciae)|Philippus Augustus]] autem primi fuerunt reges, qui curiam et cancellariam suas Lutetiae manere iusserunt et illic diu vixerunt. Ergo a [[saeculum 12|saeculo duodecimo]] Lutetia sine dubio caput Franciae est. [[Ioannes de Hauvilla]], [[poeta]] istius saeculi, urbem [[regnum]]que [[Francia]]e his verbis laudat: :: . . . . . . . . . . . . . . . . . altera regia [[Phoebus|Phebi]], ::'''Parisius''', [[Apollo|Cirrea]] viris, [[Aurea Chersonesus|Crisea]] [[metallum|metallis]], ::[[Graecia|Greca]] [[liber|libris]], [[India|Inda]] studiis, Romana poetis, ::[[Athenae|Attica terra]] [[philosophia|sophis]], mundi [[rosa]], [[balsamus]] orbis, ::[[Sidon]]is ornatu, sua [[cibus|mensis]] et sua [[potio|potu]], ::Dives agris, fecunda [[vinum|mero]], mansueta [[colonia|colonis]], ::Messe ferax, inoperta rubis, [[silva|nemorosa]] racemis, ::Munda [[domus|domo]], fortis domino, pia [[rex|regibus]], aura ::Dulcis, amena situ, bona quolibet: omne venustum, ::Omne bonum, si sola [[Fortuna bonis favet|bonis Fortuna faveret]]!<ref name="Hauvilla">[[Ioannes de Hauvilla]], ''[[Architrenius]]'' 2.483–494</ref> == Res oeconomicae == Sunt qui putent urbem [[mos|moris]] [[vestis]] (vel [[moda]]e, [[Lingua Francica|Francice]] ''mode'') orbis una cum [[Mediolanum|Mediolano]] caput esse, quia Lutetiae multae sumptuosorum vestium factorum [[taberna (commercium)|tabernae]] sunt. Ibi etiam multa [[diarium|diaria]] edita sunt, exempli gratia ''[[Le Figaro]],'' ''[[Libération]],'' ''[[France Soir]],'' et ''[[Le Monde]].'' == Commeatus == [[Ferrivia]]e magnae Lutetiam ad urbes Franciae et [[Europa]]e conectunt. In [[Tramen grandis velocitatis|traminibus grandis velocitatis]] ([[TGV]]) hodie homines e. g. [[Massilia]]m (775 km distantem) intra tres horas e Lutetiae [[Statio Lugdunensis|Statione Lugdunensi]] (''Gare de Lyon'') vehi possunt. Tramen sub [[Oceanus Britannicus|Oceano Britannico]] inter Lutetiae [[Statio Borealis (Lutetia)|Stationem Borealem]] (''Gare du Nord'') et [[Londinium]] fere intra tres horas it. E stationibus maximis lineae ad varias Franciae partes extenduntur, e [[Statio Sancti Lazari|statione Sancti Lazari]] (''Gare Saint-Lazare'') anno [[1837]] coepta ad [[Franciscopolis|Franciscopolim]] et [[Cadomum]], ad [[Burdigala]]m et [[Tolosa]]m, e [[Statio Orientalis (Lutetia)|statione Orientali]] (''Gare de l'Est'') usque ad [[Argentoratum]], e [[Statio Austerlitz|statione Austerlitz]] ad [[Aurelianum]] olimque ad [[Burdigala]]m, eo autem hodie a [[Statio Montis Parnassi|statione Montis Parnassi]] ''Gare Montparnasse'' itur, unde et in [[Britannia Minor|Britanniam minorem]] per vallem [[Liger]]is itinera fiunt. Tramina [[nox|nocturna]] praecipue e stationibus Austerlitz et [[Statio Bercy|Bercy]] poficiscunt. Ex his stationibus tramina etiam internationalia currunt: e statione Orientali die [[1 Iunii]] [[1889]] [[expressum Orientale]], paulo antea inceptum, primum a Lutetia sine interruptione usque ad [[Constantinopolis|Constantinopolim]] pervenit. [[Statio Orsay]], propter architecturam magnifica, anno [[1900]] ad ripam sinistram [[Sequana]]e constructa est ad lineas stationis Austerlitz in mediam urbem prolongendas, quo tempore [[Expositio Universalis (1900)|Expositio Universalis]] Lutetiae frequentabatur; anno [[1986]] in [[Museum Orsay]] conversa est. [[Duo]]s habet urbs [[aeroportus]], quorum maior est [[Aëroportus Caroli de Gaulle]] (interdum ''Roissy'' nuncupatus), prope [[septentrio]]nalem urbis partem, ubi [[aeroplanum|aeroplana]] ad urbes principes totius orbis volant; minor est [[Aëroportus Orlianus]], in [[suburbium|suburbiis]] meridianis situs. [[Ferrivia subterranea]] [[Ferrivia Metropolitana Lutetiana|metropolitana Parisiensis]], vulgo brevissime ''le métro'', cuncta die 4&nbsp;500&nbsp;000 hominum portat. Lineae [[quattuordecim]] enumerantur, quarum antiquissima ([[Linea 1 (Metropolitana Lutetiae)|Linea 1]]), [[Porta Vincenarum|Portam Vincenarum]] orientalem et [[Porta Maillot|Portam Maillot]] occidentalem adnectans, die [[19 Iulii]] [[1900]] coepta et primum ab [[Expositio Universalis (Lutetia)|Expositionem Universalem]] frequentantibus adhibita est. Novissima ([[Linea 14 (Metropolitana Lutetiae)|Linea 14]]), [[Bibliotheca Nationalis Francica|Bibliothecae Nationalis Francicae]] aedificium novum attingens, annis ab [[1998]] ad [[2007]] constructa est. Lineae metropolitanae stationes habent crebrissimas, metris circiter 548 solum inter se distantes, tempore itineris inter proximis 1 [[minutum|min.]] 20 [[Secundum|sec.]], nec plura, elapso. Ab anno [[1977]] lineae quinque, titulo [[Rete Expressum Regionale]] (''RER'') appellatae, additae sunt, quae tramina rapidissima per [[suburbium|suburbia]] et sub ipsa urbe iuxta lineas metropolitanas ferunt. Per ferrivias metropolitanam et ''RER'' expeditissime inter stationes magnas et usque ad [[Aeroportus Caroli de Gaulle|Aëroportum Caroli de Gaulle]] itur. [[Laophorium|Laophoria]] per totam urbem [[dies|die]] et [[nox|nocte]] currunt. == Scaena urbana == {{wide image|Tour Eiffel 360 Panorama.jpg|1800px|[[Panorama]] '''Lutetiae''' ex [[Turris Eiffeliana|Turri Eiffeliana]] visum<!-- as full 360-degree view.-->}} {{wide image|Paris Night.jpg|800px|Prospectus occidentalis '''Lutetiae''' lateris e summo [[Turris Montparnasse]] crepusculo visus}} == Loci et aedificia notissima == [[Fasciculus:Arc_Triomphe.jpg|thumb|[[Arcus Triumphalis]] in media platea [[Carolus de Gaulle|Caroli de Gaulle]] (sive platea Stellae) situs.]] [[Fasciculus:Arènes_de_lutèce_gradin_nord.jpg|thumb|[[Amphitheatrum Lutetiae]], [[saeculum 1|saeculo primo]] aedificatum, est maximum amphitheatrum [[Imperium Romanum|Romanum]] [[Gallia]]e.]] [[Fasciculus:Paris Latin sign.jpg|thumb|Sunt qui etiam hodie [[lingua Latina|linguae Latinae]] Lutetiae favent.]] {{div col|3}} * [[Amphitheatrum Lutetiae]] * [[Arcus Triumphalis]] * [[Bibliotheca Nationalis Francica]] * [[Campi Elysii]] * [[Campus Martius (Lutetia)|Campus Martius]] * [[Castrum Vilcenarum]] * [[Deversorium Ritz]] * [[Forum des Halles]] * [[Hortus Laterariarum]] * [[Hortus Luxemburgi]] * [[Hortus Plantarum]] * [[Magnum Palatium]] * [[Mons Martyrum]] * [[Mons Parnassus (Lutetia)|Mons Parnassus]] * [[Theatrum Operaticum Bastillae|Opera Bastillae]] * [[Palatium Garnier|Opera Garnier]] * [[Palatium Borbonis]] * [[Palatium Iustitiae]] * [[Palatium Laterariarum]] * [[Palatium Luxemburgi]] * [[Palatium Elysii]] * [[Palatium Regium (Lutetia)|Palatium Regium]] * [[Parvum Palatium]] * [[Platea Bastillae]] * [[Platea Concordiae]] * [[Platea Vosegorum]] * [[Praesidium Lutetiae]] * [[Silva Bononiae]] * [[Silva Vilcenarum]] * [[Turris Eiffelia]] * [[Turris montis Parnassi]] * [[Turris Sancti Iacobi]] {{div col end}} === Musea === {{div col|2}} * [[Museum artium modernarum urbis Lutetiae]] * [[Conservatorium Nationale Artium et Munerum|Museum des Artium et Munerum]] * [[Museum Carnavalet]] * [[Museum Cernuschi]] * [[Museum Cluniacense]] * [[Museum Cognacq-Jay]] * [[Museum Guimet]] * [[Museum Jacquemart-André]] * [[Museum Lupariense]] * [[Museum musicum]] * [[Museum nationale artium modernarum]] in [[Centrum Pompidou|Centro Pompidou]] conclusum * [[Museum Nationale Historiae Naturalis (Lutetia)|Museum nationale historiae naturalis]] * [[Museum Nissim de Camondo]] * [[Museum Orsay]] * [[Museum in crepidine Branly]] * [[Museum scientiarum et industriae]] * [[Museum Picasso]] * [[Museum artium decorativarum]] * [[Museum exercitus]] * [[Museum Marmottan-Monet]] {{div col end}} === Ecclesiae === {{div col|3}} * [[Basilica Sacri Cordis|Basilica Sacratissimi Cordis Iesu]] * [[Ecclesia Cathedralis Nostrae Dominae Lutetiae]] * [[Ecclesia Sanctae Mariae Magdalenae]] * [[Abbatia Sancti Germani a Pratis]] * [[Ecclesia Sancti Germani Antissiodoriensis]] * [[Ecclesia Sancti Sulpicii]] * Ecclesia Sanctae Genavefae ([[Pantheon Parisiense]]) * [[Ecclesia Sancti Ioannis Baptistae in Linda Villa]] * [[Ecclesia Sancti Iuliani Pauperis]] * [[Ecclesia Sancti Pauli et Sancti Ludovici]] * [[Ecclesia Sancti Gervasii et Sancti Protasii]] * [[Ecclesia Sancti Eustachii]] * [[Ecclesia Sancti Mederici]] * [[Ecclesia Sancti Severini]] * [[Ecclesia Sancti Ludovici Invalidorum]] * [[Sacra Capella]] * [[Valetudinarium invalidorum]] * {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Vallis Gratiae (Lutetia)|Vallis Gratiae|fr|qid=Q1339583}} {{div col end}} == Universitates == [[Fasciculus:La Sorbonne 3.jpg|thumb|[[Universitas Parisiensis]].]] [[Fasciculus:Louvre Cour Carrée June 2010.jpg|thumb|[[Museum Lupariense]].]] [[Fasciculus:Crowds of French patriots line the Champs Elysees-edit2.jpg|thumb|[[Liberatio Lutetiae]] mense [[Augustus|Augusto]] anni [[1944]] effecta.]] * [[Universitas Parisiensis]] Sectio urbis prope universitatem ''Compitum Latinum'' nominatur, quod [[professor]]es scholasticique Latine loquebantur. Universitas est divisa in universitates [[tredecim]], inter quas: * [[Universitas Panthei-Assacii]] * [[Universitas Parisiensis VII]] * [[Schola Superior Interpretum et Traductorum]] (''École supérieure d'interprètes et de traducteurs'', ESIT), pars [[Universitas Parisiensis III|Universitatis Parisiensis III]] * [[Schola Studiorum Commercialium Superiorum (Lutetia)|HEC Paris]] == Ecclesia Catholica Romana == Lutetia est sedes [[Archidioecesis Parisiensis|archiepiscopalis]] [[Ecclesia Catholica|Ecclesiae Catholicae]]. Praesens [[archiepiscopus]], ex mense Maii anno [[2022]], est [[Laurentius Ulrich (praelatus)|Laurentius Ulrich]]. == Incolae notabiles == {{Vide-etiam|Index incolarum notorum Lutetiae}} == Notae == <references /> ; Fontes Latine conversi <references group="conv." /> == Bibliographia == [[Fasciculus:Champs Elysees Paris Wikimedia Commons.jpg|thumb|upright=1.25|[[Champs-Élysées|Via Camporum Elysiorum]] tempore [[Natalis]] [[2008]].]] [[Fasciculus:Val de Seine.jpg|thumb|upright=1.25|[[Vallis Sequanae]].]] [[Fasciculus:Palais Luxembourg Sunset Edit.JPG|thumb|upright=0.8|[[Hortus Luxemburgi]],]] [[Fasciculus:Catacombes De Paris.jpg|thumb|upright=0.8|[[Puticuli Lutetiae]] reliquia circa 6 millionum hominum tenent.]] [[Fasciculus:Paris Opera full frontal architecture, May 2009.jpg|thumb|upright=0.8|[[Palatium Garnier]].]] ; Bibliographica * Boutier, Jean. ''Les plans de Paris des origines (1493) à la fin du XVIIIe siècle: études, carto-bibliographie et catalogue collectif''. Lutetiae, 2003. ; Fontes antiquiores * 1543 : [[Eustathius a Knobelsdorf]], ''Lutetiae Parisiorum descriptio''. Parisiis: apud Christianum Wechelum [https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k710448 Textus] apud ''Gallica''. * 1580-1588 : [[Michael Montanus]], ''[[Essais (Montanus)|Essais]]'' lib. 1 cap. 55, lib. 2 cap. 9. ; Lexica et atlantes * Busson, Didier. [[1998]]. ''Carte archéologique de la Gaule: 75, Paris.'' Lutetiae: Académie des Inscriptions et Belles-Lettres. ISBN 2-87754-056-1. * Chadych, Danielle, et Dominique Leborgne. [[2002]]. ''Atlas de Paris. Évolution du paysage urbain.'' Lutetiae: Parigramme. * Fierro, Alfred. ''Histoire et dictionnaire de Paris''. Lutetiae: Robert Laffont, 1996. ISBN 2-221-07862-4 * Garden, Maurice, et Jean-Luc Pinol. [[2009]]. ''Atlas des Parisiens de la Révolution à nos jours: population, territoire et habitat, production et services, religion, culture, loisirs.'' Lutetiae: Parigramme. ISBN 978-2-84096-618-0. * Hurtaut, Pierre. ''Dictionnaire historique de la ville de Paris et de ses environs''. 3 voll. Lutetiae: Moutard, 1779 {{GB|gflcAAAAcAAJ|vol. 1}} {{GB|wPlcAAAAcAAJ|vol. 2}} {{Google Books|Wr0WAAAAQAAJ|vol. 3}} * Lazare, Louis, et Félix Lazare. ''Dictionnaire administratif et historique des rues de Paris et de ses monuments''. Lutetiae, 1844 [http://archive.org/details/dictionnaireadm00lazagoog Vol. 1] [http://archive.org/details/ruesdeparispari02luri vol. 2] apud ''Internet Archive'' * Lurine, Louis, ed. ''Les rues de Paris. Paris ancien et moderne; origines, histoire, monuments, costumes, murs, chroniques et traditions''. 2 voll. Lutetiae: Kugelmann, 1844 [http://archive.org/details/ruesdeparispari01luri Textus] apud ''Internet Archive'' * Sandron, Dany, Philippe Lorentz, et Jacques Lebar. [[2006]]. ''Atlas de Paris au Moyen Âge. Espace urbain, habitat, société, religion, lieux de pouvoir.'' Lutetiae: Parigramme. ; Editiones documentorum * Farge, Arlette, et Laurent Turcot, eds. ''Flagrants délits sur les Champs-Élysées: Les dossiers de police du gardien Federici (1777-1791)''. Lutetiae: Mercure de France, 2008. * Franklin, Alfred, ed. ''Estat, noms et nombre de toutes les rues de Paris en 1636 d'après le manuscrit inédit de la Bibliothèque Nationale''. Lutetiae: Willem, 1873[http://archive.org/details/estatnomsetnomb00frangoog Textus] apud ''Internet Archive'' * Jacob, P. L. (Paul Lacroix), ed., ''Paris ridicule et burlesque au dix-septième siècle''. 2a ed. Lutetiae: Delahays, 1859 [https://archive.org/details/parisridiculeetb00jaco Textus] apud ''Internet Archive'' * Lasteyrie, Robert de, ed. ''Cartulaire général de Paris; ou, Recueil de documents relatifs à l'histoire et à la topographie de Paris''. Lutetiae: Imprimerie Nationale, 1887 [http://archive.org/details/cartulairegn01lastuoft Textus] apud ''Internet Archive'' * Le Roux de Lincy, Antoine, et L. M. Tissérand, ''Paris et ses historiens aux XIVe et XVe siècles: documents et écrits originaux''. Lutetiae, 1867 [https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k114578h Textus] apud Gallica * Sauvage, Odette, ed., ''Lutetiae descriptio, par Eustache Knobelsdorf (1567)''. Gratianopoli. 1978. {{Ling|Latine|Francogallice}} {{Google Books|ngcT2K_RGI8C|paginae selectae}} ; Topographica; itinera * ''Paris et ses environs: manuel du voyageur''. 15a ed. Lipsiae: Karl Baedeker, 1903 [http://archive.org/details/parisetsesenviro00karl Textus] apud ''Internet Archive'' * Marchant de Beaumont, François Marie. ''Le conducteur de l'étranger à Paris: contenant la description des palais, monumens, édifices, musées et bibliothèques de cette capitale''. Lutetiae, 1814 [http://archive.org/details/leconducteurdel00marc Textus] apud ''Internet Archive'' * {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Eustathius a Knobelsdorf||pl|qid=Q104474}}, ''[[Lutetiae Parisiorum descriptio]]''. 1567 [https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k710448 Textus] apud Gallica * Félix, marquis de Rochegude. ''Promenades dans toutes les rues de Paris par arrondissements''. 20 voll. Lutetiae: Hachette, 1910 [http://archive.org/search.php?query=rochegude%20promenades%20AND%20collection%3Atoronto Textus] apud ''Internet Archive'' ; De architectura * ''Paris, formes urbaines et architectures''. Lutetiae: Recherches, 1998. * Fredet, Jacques. ''Les maisons de Paris: types courants de l'architecture mineure parisienne de la fin de l'époque médiévale à nos jours, avec l'anatomie de leur construction''. Lutetiae: Éditions de l'Encyclopédie des Nuisances, 2003. 3 voll. ISBN 978-2-910386-19-1. * Poisson, Georges. ''Nouvelle histoire de Paris: histoire de l'architecture à Paris''. Lutetiae: Bibliothèque historique de la Ville de Paris, 1997. ISBN 978-2-85962-019-6. * Texier, Simon. ''Paris contemporain: architecture et urbanisme de Haussmann à nos jours, une capitale à l'ère des métropoles''. Lutetiae: Parigramme, 2005. ISBN 978-2-84096-306-6. * Willsher, Kim. "[http://www.theguardian.com/cities/2016/mar/31/story-cities-12-paris-baron-haussmann-france-urban-planner-napoleon Story of cities #12: Haussmann rips up Paris – and divides France to this day]" in ''[[The Guardian]]'' (31 Martii 2016) ; Historica * Baldwin, John W. [[2006]]. ''Paris, 1200.'' Lutetiae: Aubier. ISBN 2-7007-2347-3. * Carbonnières, Philippe. [[1997]]. ''Lutèce: Paris ville romaine''. Lutetiae: Gallimard. ISBN 2-07-053389-1. * Cronin, Vincent. [[1989]]. ''Paris on the Eve, 1900–1914.'' Novi Eboraci: Harper Collins. ISBN 0-312-04876-9. {{Ling|Anglice}} * {{cite book|author=Cronin, Vincent|title=Paris: City of Light, 1919–1939|url=https://archive.org/details/pariscityoflight0000cron|publisher=Harper Collins|location=Novi Eboraci|year=[[1994]]|isbn=0-00-215191-X}} {{Ling|Anglice}} * Druon, Maurice. [[1964]]. ''Paris de César à Saint Louis.'' Lutetiae: Hachette {{Ling|Francogallice}} * {{cite book|author=Favier, Jean|title=Lutetiae|url=https://archive.org/details/parisdeuxmillean0000favi|location=Lutetiae|publisher=Fayard|date=[[1997]]|isbn=2-213-59874-6}} {{Ling|Francogallice}} * {{cite book|author=Grimaud, Renée|title=L'Île-de-France gallo-romaine|location=Lutetiae|publisher=Éditions Parigramme|year=[[2004]]|isbn=2-84096-319-1}} {{Ling|Francogallice}} * {{cite book|author=Hazan, Eric|title=L'invention de Paris|url=https://archive.org/details/linventiondepari0000haza|location=Lutetiae|publisher=Éditions du Seuil|year=[[2002]]|isbn=978-2-02-068535-1}} {{Ling|Francogallice}} * {{cite book|author=Hillairet, Jacques|title=Connaissance du vieux Paris|url=https://archive.org/details/connaissanceduvi0000hill|location=Lutetiae|publisher=Rivages|year=[[2005]]|isbn=2-86930-648-2}} {{Ling|Francogallice}} * {{cite book|author=Jones, Colin|title=Paris: the biography of a city|url=https://archive.org/details/parisbiographyof00jone|publisher=Penguin Books|location=Novi Eboraci|year=2004|isbn=0670033936}} {{Ling|Anglice}} * Le Clère, Marcel. [[1985]]. ''Paris de la préhistoire à nos jours''. Lutetiae: Bordessoules. * {{cite book|author=Marchand, Bernard|title=Paris, histoire d'une ville: XIXe-XXe siècle|url=https://archive.org/details/parishistoiredun0000marc|publisher=Le Seuil|location=Lutetiae|year=[[1993]]|isbn=978-2020128643}} {{Ling|Francogallice}} * Roux, Simone. [[2003]]. ''Paris au Moyen Âge''. Lutetiae: Hachette. * Turcot, Laurent. [[2007]]. ''Le promeneur à Paris au XVIIIe siècle''. Lutetiae: Gallimard. * {{cite book|author=Wakeman, Rosemary|title=The Heroic City: Paris, 1945–1958|location=Sicagi|publisher=University of Chicago Press|year=[[2009]]|isbn=9780226870236}} {{Ling|Anglice}} ; De urbe hodierna et futura * Angle, Caroline. [[2006]]. ''Paris et sa couronne.'' Lutetiae: FNAC Paris. * Chemetov, Paul, et Frédéric Gilli. ''Une région de projets: l'avenir de Paris''. Lutetiae: La Documentation française, 2006. * Chevalier, Louis. [[1967]]. ''Les Parisiens''. Lutetiae: Hachette.. * Corbin, Alain. "Paris-Province" in Pierre Nora, ed., ''Les lieux de mémoire. III Les France; 1. Conflits et partages'' (Lutetiae: Gallimard, 1992) pp. 777–823. * Fleury, Antoine, Hélène Mathian, et Thérèse Saint-Julien. "[http://cybergeo.revues.org/25107 Définir les centralités commerciales au cœur d’une grande métropole : le cas de Paris intra-muros]" in ''Cybergeo: revue européenne de géographie,'' Apr. 2012. * Gilli, Frédéric. "[http://www.cybergeo.eu/index3257.html Le Bassin parisien; une région métropolitaine]" in ''Cybergéo: revue européenne de géographie'' (Apr. 2005). * Gilli, Frédéric. "[http://www.insee.fr/fr/ffc/docs_ffc/es387a.pdf La région parisienne entre 1975 et 1999: une mutation géographique et économique]" in ''Économie et Statistiques'' 387:3-32. * Larceneux, André, et Céline Boîteux-Orain, eds. ''Paris et ses franges, étalement urbain et polycentrisme''. Lutetiae: EUD, 2006. * Marchand, Bernard. [[2009]]. ''Les ennemis de Paris: la haine de la grande ville des Lumières à nos jours''. Redonis: Presses Universitaires de Rennes. * Pinçon, Michel, et Monique Pinçon-Charlot. [[2004]]. ''Sociologie de Paris.'' Lutetiae: La Découverte. * Saint-Julien, Thérèse, et Renaud Le Goix, eds. [[2007]]. ''La Métropole parisienne. Centralités, inégalités, proximités.'' Lutetiae: Belin. ; Commentarii * Downie, David. [[2015]]. ''A Passion for Paris: Romanticism and Romance in the City of Light''. Novi Eboraci: St Martin's Press. ISBN 978-1-250-04315-3. {{ling|Anglice}} * {{cite book|author=Maspero, François|title=Les Passagers du Roissy-Express|url=https://archive.org/details/lespassagersduro0000masp|location=Lutetiae|publisher=Éditions du Seuil|year=[[1990]]|isbn=202012467X}} {{Ling|Francogallice}} ; Aliae encyclopaediae * "[http://www.perseus.tufts.edu/hopper/text?doc=Perseus%3Atext%3A1999.04.0064%3Aalphabetic+letter%3DL%3Aentry+group%3D9%3Aentry%3Dlutetia-parisiorum-geo Lutetia Parisiorum]" in {{Smith-geo}} * "[http://www.uni-mannheim.de/mateo/camenaref/hofmann/hof2/s0887b.html Lutetia]" et "[http://www.uni-mannheim.de/mateo/camenaref/hofmann/hof3/s0585b.html Parisii]" in {{Lexcit}} {{Ling|Latine}} * "Lutecia Parisiorum" et "Parisii" in {{KP}} * {{CathEnc|11480c|Paris}} * "[http://www.jewishencyclopedia.com/articles/11912-paris Paris]" in {{JewishEnc}} * "[http://www.1911encyclopedia.org/Paris,_France Paris, France]" in {{EncyBrit11}} {{NexInt}} * [[Commune Parisiorum anni 1871]] * [[Deliberatio de pace componenda Lutetiae facta (1919)]] * [[Dictionarius (Iohannes de Garlandia)|''Dictionarius'' (Iohannes de Garlandia)]] * [[Hemicyclus Bellarum Artium]] * ''[[Journal d'un bourgeois de Paris]]'' (1440-1449) * [[Obsidio Lutetiae]] == Nexus externi == {{Fontes geographici}} {{CommuniaCat|Paris|Lutetiam}} * [http://www.parisbalades.com/ Ambulationes Lutetiae,]{{Nexus deficit|date=May 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} {{Ling|Francogallice}} * [http://www.circulus.fr/Circulus Latinus Lutetiensis,]{{Nexus deficit|date=December 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} {{Ling|Latine}} * [http://www.parisdailyphoto.com/ Quotidiana Lutetiae photographemata,] {{Ling|Anglice}} * [http://www.paris.fr/ Situs urbis,] {{Ling|Francogallice}} * [http://www.parisinfo.com/ Situs viatorum,] apud ''ParisInfo'' {{Ling|Francogallice}} ; Archaeologica et topographica * [http://www.paris.culture.fr "Paris, ville antique" ("Lutetia urbs antiqua")] * "[https://web.archive.org/web/20200518235518/http://www.circulus.fr/opera/urbs/moenia.php De moenibus Lutetiae Parisiorum]" * "[https://web.archive.org/web/20200519014119/http://www.circulus.fr/opera/urbs/romanicae.php De romanicis aedibus Lutetiae]" * "[https://web.archive.org/web/20200519031524/http://www.circulus.fr/opera/urbs/francigenae.php De aedibus opere francigeno structis Lutetiae]" ; De urbe hodierna et futura * Conseil économique et social régional Ile-de-France. [[2004]]. ''[https://web.archive.org/web/20081118004437/http://www.cesr-ile-de-france.fr/cesr_doc/rapport_pdf/rapport02_pros_attractivite.pdf L'attractivité de l'Île-de-France à l'horizon 2025.] Epitome [https://web.archive.org/web/20090920134915/http://www.cesr-ile-de-france.fr/cesr_doc/magazine/magazine41-attractivite.pdf hic.] * [https://web.archive.org/web/20090205061229/http://paris.fr/portail/Urbanisme/Portal.lut?page_id=7020 Forma urbis futura,] * [https://web.archive.org/web/20070412201947/http://www.ccip75.ccip.fr/upload/pdf/75_profileco_V0.pdf Paris ''intra muros,''] (commentarius sociooeconomicus) * [https://web.archive.org/web/20091123053231/http://www.ccip.fr/upload/pdf/PPC_profileco_V0.pdf Petite couronne,] (commentarius sociooeconomicus) {{Urbes Europae maximae}} {{Urbes Europae capitales}} {{Capita praefecturarum Franciae}} {{Capita civitatum Galliae Romanae}} {{Praefecti urbi Lutetiae}} {{1000 paginae}} {{Myrias|Geographia}} [[Categoria:Capita]] [[Categoria:Lutetia|!]] [[Categoria:Parisii]] [[Categoria:Sedes archiepiscopales Franciae]] [[Categoria:Sedes episcopales Franciae]] [[Categoria:Urbes Galliae Romanae]] [[Categoria:Urbes milies milium incolarum]] jjyvmmngrfp1mxradzha5qt0ewg4o15 4000173 3999942 2026-11-07T04:03:03Z InternetArchiveBot 139091 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 4000173 wikitext text/x-wiki {{L}} {{videdis|Lutetia (discretiva)|Parisii (discretiva)}} {{Capsa urbis Vicidata}} {{res|Lutetia Parisiorum}} vel {{res|Lutetia apud Parisios}}, a [[Medium Aevum|tempore mediaevali]] etiam {{res|Parisius}}<ref> Vide {{Graesse}} (vol. 2 p. 432 editionis 1972). Ibi etiam ''Parisii, Loticia Parisiorum, Parisis, Paris.''</ref><ref name="Hauvilla" /> ([[Francogallice]] ''Paris''), hodie saepissime {{res|Lutetia}} tantum, [[caput (urbs)|caput]] et maxima [[Francia]]e [[urbs]] est. [[Flumen]] [[Sequana]] urbem in duas partes dividit, scilicet [[septentrio]]nalem (''rive droite'' 'ripam dextram') ac [[meridies|meridianam]] (''rive gauche'' 'ripam sinistram'). In ipsa Lutetia urbe, quae ex viginti [[circumdarium|circumdariis]] exstat, 2&thinsp;229&thinsp; 621, in agglomeratione 12&thinsp; 405 &thinsp;426 homines die [[1 Ianuarii]] [[2013]] incolunt. [[Suburbium|Suburbia]] extra anulum [[autovia]]e sita sunt [[commune|communia]] propria, ''{{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|banlieue||en|qid=Q1940624}}'' omnino appellata, quae non ad Lutetiam ipsam pertinent. Lutetia, cum [[Londinium|Londinio]] [[Novum Eboracum (urbs)|Novoque Eboraco]], inter urbes [[Occidens|Occidentales]] illustrissimas omnino numeratur. Singularis Franciae locus medius rerum [[politica]]rum, [[oeconomia|oeconomicarum]], [[cultura]]lium est, atque [[via]]rum nexus maximi momenti; urbi quidem sunt tres [[aeroportus]] et sex [[statio ferriviaria|stationes ferriviariae terminales]]. Urbs [[UNESCO]], [[Organizatio co-operationis oeconomicae et evolutionis|OECD]], et [[ICC]]{{dubsig}} hospitium praebet. Anno [[1989]], inter [[caput culturale Europaeum|capita culturalia Europaea]] numerabatur. [[Fasciculus:Lightning_striking_the_Eiffel_Tower_-_NOAA.jpg|thumb|[[Fulmen]] [[Turris Eiffelia|turrim Eiffeliam]] ferit.]] == Nomina == [[Nomen proprium|Nomen loci]] in fontibus [[antiquitas|antiquissimis]] [[Graece|Graecis]] ad [[nemeton|lucum]] referet, et ''{{Polytonic|Λουκοτοκία}}''<ref>{{Strabo}} 4.3.5.</ref> et ''{{Polytonic|Λουκετία}}''<ref>''Lucetia'': [[Flavius Claudius Iulianus|Iulianus]], ''[[Misopogon]]'' 340.</ref> esse constat, [[Latine|Latinis]] ''Lutetia'' vel ''Lutecia.''<ref>"Lutetia, Lutecia, Lucetia": mss. [[Gaius Iulius Caesar|Caesar]], ''[[De bello Gallico]]'' 7.57-58.</ref><ref>''Luticia'': {{IA}} 366.5, 368.2, 383.1, 384.1-12.</ref><ref>''Luteci'': {{Peutinger}}</ref> Caesar "Lutetiam [[Parisii (gens Galliae)|Parisiorum]]" semel refert,<ref>[[Gaius Iulius Caesar|Caesar]], ''[[De bello Gallico]]'' 6.3.</ref> [[Ammianus Marcellinus|Ammianus]] semel plenius "Parisiorum castellum, Luticia nomine",<ref>[[Ammianus Marcellinus]], ''[[Res gestae (Ammianus)|Res gestae]]'' 15.11.3.</ref> [[Claudius Ptolemaeus|Ptolemaeus]] "{{Polytonic|Λευκοτεκία Παρισίων}}"<ref>''Leucotecia Parisiorum'': {{Ptol Geog}} 2.8.10.</ref> et {{IA}} semel ''Luticia Parisiorum,''<ref>{{IA}} 366.5.</ref> e quibus fontibus satis constat nomen Latinum plenum ''Lutetia Parisiorum'' fuisse.<ref>E.g. {{TIR}} M.30 (Londinii, 1983), 77-79.</ref><ref>''Lutecia Parisiorum'': {{KP}}.</ref> Fuit caput civitatis Parisiorum: verba igitur <small>A CIV PAR</small> in [[miliarium|miliario]] Romano reperiuntur, scilicet 'a civitate Parisia seu Parisiorum, a Lutetia'.<ref>{{CIL|13|08974}}.</ref> Alibi [[casus locativus|locativum]] habemus "apud Parisiam civitatem."<ref>Ita de [[Concilium Parisiense (360|Concilio anno 360 habito]] refertur.</ref> Forma ''Parisiis'' mox reperitur, qua intellegitur "in civitate vel urbe Parisiorum, i.e. Lutetiae." In fontibus mediaevalibus saepissime ''Parisius'' verbum indeclinabile adhibetur; aevo autem [[Renascentia]]e, editores aliqui ''Parisiis'' se [[liber|libros]] venditare proclamant, alii nomen classicum praeferentes, ''Lutetiae.'' [[Nomen adiectivum]] ''Parisiensis'' hominibus, [[dioecesis|dioecesi]], [[universitas|universitati]], [[archidioecesis|archidioecesi]], conciliis semper attribuitur.<ref>Vide e.g. [[Archidioecesis Parisiensis]], [[Concilium Parisiense (1210)]].</ref> Et in lingua Gallorum ''Lutetia'' dixit 'locus paludis'.<!--Fons?--> [[Fasciculus:Grandes armes de la ville de Paris.svg|thumb|Insigne urbis Lutetiae sententiam "Fluctuat nec mergitur" et navem monstrat.]] Sententiola urbana est "Fluctuat nec mergitur," quae in insigni videtur. == Geographia == === Locus geographicus === Media urbs sexaginta quinque [[metrum|metra]] supra [[maris aequor]] eminet. Undique magnis [[silva|silvis]] cingitur, quae recuperationem populo commodant. Urbis [[rus]]{{dubsig}}<!--suburbium?--> [[superficies|superficiem]] 105.4 [[chiliometrum quadratum|chiliometris quadratis]] habet. Locus inter fines urbanos [[altitudo|altissimus]] est 129 metra altus, in [[Mons Martyrum|Monte Martyrum]] situs. === Aer === Tempestas Lutetiana praecipue sicca est. Mediocris [[temperatura]] est 10.6° C. [[Mensis]] [[Iulius]] est [[calor|calidissimus]], quo 18.0 gradus Celsius, [[frigus|frigidissimus]] Ianuarius, quo 3.4° Celsius mediocriter metiri solent. Plurimum mense [[Iunius|Iunio]] [[pluvia|pluit]], dum 65 [[millimetrum|millimetra]] est imbri altitudo mediocris, minimum mensibus [[Februarius|Februario]] [[Aprilis|Aprilique]], dum 45 millimetra imbri cadunt. == Structura urbis == [[Fasciculus:Paris City Hall DSC00050.jpg|thumb|upright=0.8|Flumen Sequana.]] [[Fasciculus:1882 Andriveau-Goujon Pocket Map of Paris, France - Geographicus - Paris-andriveau-1882.jpg|thumb|upright=0.8|Forma Lutetiae anno [[1882]] picta, circumdariis varie [[color]]atis.]] Ab anno [[1790]] Lutetiae exstetit praesidium praefecturae [[Sequana (praefectura Franciae)|Sequanae]], quae anno [[1968]] destituta Lutetia fit urbs, [[commune]], eodem tempore et praefectura cuius nomen est ''[[Urbs Lutetiae (praefectura Franciae)|Ville de Paris]]'' ('Urbs Lutetiae'). Commune Lutetiae in [[Circumdarium|circumdaria]] [[viginti]] dividitur, quorum index inveniri potest in pagina "[[Circumdaria Lutetiae]]". Omne circumdarium in [[quattuor]] compitis in pagina "[[Compita Lutetiae]]" enumeratis subdividitur. == Historia == Ad [[occidens|occidentalem]] partem [[regio]]nis, ubi hodie stat Lutetia, [[oppidum]] constructum est [[saeculum 3|saeculo tertio a.C.n.]] ad ripam sinistram fluminis [[Sequana]]e, aut fortasse (si cursus fluminis postea mutatus est) in [[insula]]. Locus recentissime ab [[archaeologus|archaeologis]] repertus est, [[habitatio]]nibus et officinis dives, in suburbio a recentioribus [[Nemetodurum]] appellato. De hoc oppido textus classici nihil dicunt, nisi quod [[Gaius Iulius Caesar|C. Caesar]], qui ad hanc regionem primum anno [[53 a.C.n.]] advenit, "Lutetiam Parisiorum" refert.<ref>Caesar, ''De bello Gallico'' 6.3.</ref> [[52 a.C.n|Anno sequente]], rebus novis in civitatibus [[Gallia]]e commotis [[Titus Labienus|Labienoque]] in flumine ad Lutetiam [[navigatio|navigante]], dux Gallidus[[Camulogenus]] Lutetiam ("oppidum Parisiorum, quod positum est in insula fluminis Sequanae") incendi pontesque rescindi curavit, sed mox in [[proelium Lutetiae (52 a.C.n.)|proelio]] debellatus est.<ref>Caesar, ''De bello Gallico'' 7.57-58.</ref> Hoc [[oppidum]], anno 52 a.C.n. combustum, aut idem fuit atque illud cuius ruinae iuxta Nemetodurum reperiuntur, aut aliud, hodie omnino deperditum, in [[Insula Civitatis]] et [[Insula Sancti Ludovici]] positum. Hac re incerta manente, sub [[Imperium Romanum|Imperio Romano]] urbs Lutetia e novo aedificata est, metropolis civitatis [[Parisii (gens Galliae)|Parisiorum]] in provincia [[Gallia Lugdunensis|Gallia Lugdunensi]], partim in insula civitatis, partim ad ripam Sequanae sinistram collocata ubi [[Iter a Burdigala Lutetiam|via]] a [[Burdigala]] et [[Cenabum|Cenabo]] ad [[septentrio]]nes tendens descendit e monte nobis [[Mons Sanctae Genovefae|Sanctae Genovefae]] cognito [[pons|pontesque]] duos attigit, qui ripam sinistram ad insulam et istam ad ripam dextram coniungunt. Novae urbis haec via factus est [[cardo maximus]], cuius vestigiis superiacet [[Via Sancti Iacobi (Lutetia)|Via Sancti Iacobi]]<!--rue Saint-Jacques--> hodierna. Romani [[mercatus|forum]], tres [[thermae|thermas]], aliaque aedificia publica creaverunt ad ripam sinistram: ruinae thermarum iuxta [[Museum Cluniacense]]<!--Musée de Cluny--> visitari possunt. [[Aquaeductus]] e collibus meridianis aquam ferebat. [[Amphitheatrum]] extra urbis limites orientem versus iacebat. [[Templum|Templa]] autem et [[crepido|crepidines]], fortasse cum aliis aedificiis, in insula posita sunt. Ibi [[Tiberius (imperator)|Tiberio]] regnante [[Nautae Parisiaci|nautae]] fluminis Sequanae, se <small>NAVTAS PARISIACOS</small> appellantes, [[cippus nautarum|cippum lapideum]] deis Romanis et Celticis et praecipue <small>IOVI OPTVM MAXSUMO</small> ("[[Iuppiter|Iovi Optimo Maximo]]") dicaverunt, cuius maior pars [[saeculum 18|saeculo duodevicensimo]] ineunte sub [[Ecclesia Cathedralis Nostrae Dominae Lutetiae|ecclesia Nostrae Dominae]] reperta est. Urbs cito crescere coepit: hinc enim eadem [[Iter a Castello Lutetiam|via ad septentriones]] porrexit usque ad [[Silvanectum|Augustomagum]] et [[Samarobriva]]m provinciasque [[Gallia Belgica|Galliam Belgicam]], [[Germania Inferior|Germaniam Inferiorem]] et [[Britannia (provincia Romana)|Britanniam]]. Hinc etiam super flumen nautae Parisiaci<ref>Vide "Parisii" in {{KP}}.</ref> faciliter ad [[Rothomagus|Rothomagum]] descendebant et usque ad [[litus|oram]] [[Oceanus Britannicus|Oceani Britannici]]. Saeculis autem tertio et quarto, rebus politicis incertioribus factis et itaque urbe insulari muris novis cincta, [[regio]]nes ripae sinistrae fortasse minus habitatae erant: in illis muris [[lapis|lapides]] [[cippus nautarum|cippi nautarum]] inserti sunt. Itaque [[Flavius Claudius Iulianus|Iulianus]], qui, dum [[Alemanni|Alemannos]] [[Franci|Francosque]] debellavit, ab anno [[355]] ad annum [[360]] Lutetiae mansit ibique Augustus acclamatus est,<ref>[[Ammianus Marcellinus]], ''[[Res gestae (Ammianus)|Res gestae]]'' 20.4.</ref> urbem insularem sicut ipse vidit ita descripsit: :Ego olim eram in hibernis apud caram Lutetiam (sic enim Galli Parisiorum oppidum appellant), quae [[insula]] est non magna, fluvio imminens, qui eam omni ex parte tangit. Pontes sublicii ambabus e ripis ad eam ferunt, raroque fluvius minuitur ac crescit, sed qualis [[aestas|aestate]], talis solet esse [[hiems|hieme]]. [[Aqua]] est iucundissima et aspectu purissima, ex eaque illi bibunt: nam, cum insulam habitent, ibi maxime eos aquari necesse est. Hiems est illic placidissima propter calorem (ut aiunt) [[oceanus|oceani]]: stadia enim abest non amplius nonaginta, ac fortasse quaedam tenuis aura aquae illinc diffunditur. . . . Hiems eius terrae incolis mitior est: praeterea vites bonae illic nascuntur: quinetiam aliquos ficos iam arte quadam extulerunt.<ref group="conv.">{{Polytonic|Ἐτύγχανον ἐγὼ χειμάζων περὶ τὴν φίλην Λουτεκίαν· ὀνομάζουσι δὲ οὕτως οἱ Κελτοὶ τῶν Παρισίων τὴν πολίχνην. Ἔστι δὲ οὐ μεγάλη νῆσος ἐγκειμένη τῷ ποταμῷ, καὶ αὐτὴν κύκλῳ πᾶσαν τὸ τεῖχος καταλαμβάνει, ξύλιναι δὲ ἐπ´ αὐτὴν ἀμφοτέρωθεν εἰσάγουσι γέφυραι, καὶ ὀλιγάκις ὁ ποταμὸς ἐλαττοῦται καὶ μείζων γίνεται, τὰ πολλὰ δέ ἐστιν ὁποῖος ὥρᾳ θέρους καὶ χειμῶνος, ὕδωρ ἥδιστον καὶ καθαρώτατον ὁρᾶν καὶ πίνειν ἐθέλοντι παρέχων. Ἅτε γὰρ νῆσον οἰκοῦντας ὑδρεύεσθαι μάλιστα ἐνθένδε χρή. Γίνεται δὲ καὶ ὁ χειμὼν ἐκεῖ πρᾳότερος, εἴτε ὑπὸ τῆς θέρμης τοῦ ὠκεανοῦ (στάδια γὰρ ἀπέχει τῶν ἐννακοσίων οὐ πλείω, καὶ διαδίδοται τυχὸν λεπτή τις αὖρα τοῦ ὕδατος. . . . ἀλεεινότερον ἔχουσιν οἱ τὸ χωρίον οἰκοῦντες τὸν χειμῶνα, καὶ φύεται παρ´ αὐτοῖς ἄμπελος ἀγαθή, καὶ συκᾶς ἤδη τινές εἰσιν οἳ ἐμηχανήσαντο}}.</ref>{{safesubst:Annotatio cum paginis creandis|1=[[Flavius Claudius Iulianus|Iulianus]], ''[[Misopogon]]'' {{Google Books|PR9MAAAAcAAJ|pp. 38–41}} (versio Latina {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Petrus Martinius Morentinus Navarrus|Petri Martini Morentini|fr|qid=Q27150922}}).|2=Q27150922}} Multi [[rex|reges]] e [[Chlodovechus|Chlodovechi]] stirpe, etiamsi semper [[peregrinatio|peregrinabant]] et administratione perenni carebant, Lutetiam ut regni caput elegerunt. [[Ludovicus VII (rex Franciae)|Ludovicus VII]] et [[Philippus II (rex Franciae)|Philippus Augustus]] autem primi fuerunt reges, qui curiam et cancellariam suas Lutetiae manere iusserunt et illic diu vixerunt. Ergo a [[saeculum 12|saeculo duodecimo]] Lutetia sine dubio caput Franciae est. [[Ioannes de Hauvilla]], [[poeta]] istius saeculi, urbem [[regnum]]que [[Francia]]e his verbis laudat: :: . . . . . . . . . . . . . . . . . altera regia [[Phoebus|Phebi]], ::'''Parisius''', [[Apollo|Cirrea]] viris, [[Aurea Chersonesus|Crisea]] [[metallum|metallis]], ::[[Graecia|Greca]] [[liber|libris]], [[India|Inda]] studiis, Romana poetis, ::[[Athenae|Attica terra]] [[philosophia|sophis]], mundi [[rosa]], [[balsamus]] orbis, ::[[Sidon]]is ornatu, sua [[cibus|mensis]] et sua [[potio|potu]], ::Dives agris, fecunda [[vinum|mero]], mansueta [[colonia|colonis]], ::Messe ferax, inoperta rubis, [[silva|nemorosa]] racemis, ::Munda [[domus|domo]], fortis domino, pia [[rex|regibus]], aura ::Dulcis, amena situ, bona quolibet: omne venustum, ::Omne bonum, si sola [[Fortuna bonis favet|bonis Fortuna faveret]]!<ref name="Hauvilla">[[Ioannes de Hauvilla]], ''[[Architrenius]]'' 2.483–494</ref> == Res oeconomicae == Sunt qui putent urbem [[mos|moris]] [[vestis]] (vel [[moda]]e, [[Lingua Francica|Francice]] ''mode'') orbis una cum [[Mediolanum|Mediolano]] caput esse, quia Lutetiae multae sumptuosorum vestium factorum [[taberna (commercium)|tabernae]] sunt. Ibi etiam multa [[diarium|diaria]] edita sunt, exempli gratia ''[[Le Figaro]],'' ''[[Libération]],'' ''[[France Soir]],'' et ''[[Le Monde]].'' == Commeatus == [[Ferrivia]]e magnae Lutetiam ad urbes Franciae et [[Europa]]e conectunt. In [[Tramen grandis velocitatis|traminibus grandis velocitatis]] ([[TGV]]) hodie homines e. g. [[Massilia]]m (775 km distantem) intra tres horas e Lutetiae [[Statio Lugdunensis|Statione Lugdunensi]] (''Gare de Lyon'') vehi possunt. Tramen sub [[Oceanus Britannicus|Oceano Britannico]] inter Lutetiae [[Statio Borealis (Lutetia)|Stationem Borealem]] (''Gare du Nord'') et [[Londinium]] fere intra tres horas it. E stationibus maximis lineae ad varias Franciae partes extenduntur, e [[Statio Sancti Lazari|statione Sancti Lazari]] (''Gare Saint-Lazare'') anno [[1837]] coepta ad [[Franciscopolis|Franciscopolim]] et [[Cadomum]], ad [[Burdigala]]m et [[Tolosa]]m, e [[Statio Orientalis (Lutetia)|statione Orientali]] (''Gare de l'Est'') usque ad [[Argentoratum]], e [[Statio Austerlitz|statione Austerlitz]] ad [[Aurelianum]] olimque ad [[Burdigala]]m, eo autem hodie a [[Statio Montis Parnassi|statione Montis Parnassi]] ''Gare Montparnasse'' itur, unde et in [[Britannia Minor|Britanniam minorem]] per vallem [[Liger]]is itinera fiunt. Tramina [[nox|nocturna]] praecipue e stationibus Austerlitz et [[Statio Bercy|Bercy]] poficiscunt. Ex his stationibus tramina etiam internationalia currunt: e statione Orientali die [[1 Iunii]] [[1889]] [[expressum Orientale]], paulo antea inceptum, primum a Lutetia sine interruptione usque ad [[Constantinopolis|Constantinopolim]] pervenit. [[Statio Orsay]], propter architecturam magnifica, anno [[1900]] ad ripam sinistram [[Sequana]]e constructa est ad lineas stationis Austerlitz in mediam urbem prolongendas, quo tempore [[Expositio Universalis (1900)|Expositio Universalis]] Lutetiae frequentabatur; anno [[1986]] in [[Museum Orsay]] conversa est. [[Duo]]s habet urbs [[aeroportus]], quorum maior est [[Aëroportus Caroli de Gaulle]] (interdum ''Roissy'' nuncupatus), prope [[septentrio]]nalem urbis partem, ubi [[aeroplanum|aeroplana]] ad urbes principes totius orbis volant; minor est [[Aëroportus Orlianus]], in [[suburbium|suburbiis]] meridianis situs. [[Ferrivia subterranea]] [[Ferrivia Metropolitana Lutetiana|metropolitana Parisiensis]], vulgo brevissime ''le métro'', cuncta die 4&nbsp;500&nbsp;000 hominum portat. Lineae [[quattuordecim]] enumerantur, quarum antiquissima ([[Linea 1 (Metropolitana Lutetiae)|Linea 1]]), [[Porta Vincenarum|Portam Vincenarum]] orientalem et [[Porta Maillot|Portam Maillot]] occidentalem adnectans, die [[19 Iulii]] [[1900]] coepta et primum ab [[Expositio Universalis (Lutetia)|Expositionem Universalem]] frequentantibus adhibita est. Novissima ([[Linea 14 (Metropolitana Lutetiae)|Linea 14]]), [[Bibliotheca Nationalis Francica|Bibliothecae Nationalis Francicae]] aedificium novum attingens, annis ab [[1998]] ad [[2007]] constructa est. Lineae metropolitanae stationes habent crebrissimas, metris circiter 548 solum inter se distantes, tempore itineris inter proximis 1 [[minutum|min.]] 20 [[Secundum|sec.]], nec plura, elapso. Ab anno [[1977]] lineae quinque, titulo [[Rete Expressum Regionale]] (''RER'') appellatae, additae sunt, quae tramina rapidissima per [[suburbium|suburbia]] et sub ipsa urbe iuxta lineas metropolitanas ferunt. Per ferrivias metropolitanam et ''RER'' expeditissime inter stationes magnas et usque ad [[Aeroportus Caroli de Gaulle|Aëroportum Caroli de Gaulle]] itur. [[Laophorium|Laophoria]] per totam urbem [[dies|die]] et [[nox|nocte]] currunt. == Scaena urbana == {{wide image|Tour Eiffel 360 Panorama.jpg|1800px|[[Panorama]] '''Lutetiae''' ex [[Turris Eiffeliana|Turri Eiffeliana]] visum<!-- as full 360-degree view.-->}} {{wide image|Paris Night.jpg|800px|Prospectus occidentalis '''Lutetiae''' lateris e summo [[Turris Montparnasse]] crepusculo visus}} == Loci et aedificia notissima == [[Fasciculus:Arc_Triomphe.jpg|thumb|[[Arcus Triumphalis]] in media platea [[Carolus de Gaulle|Caroli de Gaulle]] (sive platea Stellae) situs.]] [[Fasciculus:Arènes_de_lutèce_gradin_nord.jpg|thumb|[[Amphitheatrum Lutetiae]], [[saeculum 1|saeculo primo]] aedificatum, est maximum amphitheatrum [[Imperium Romanum|Romanum]] [[Gallia]]e.]] [[Fasciculus:Paris Latin sign.jpg|thumb|Sunt qui etiam hodie [[lingua Latina|linguae Latinae]] Lutetiae favent.]] {{div col|3}} * [[Amphitheatrum Lutetiae]] * [[Arcus Triumphalis]] * [[Bibliotheca Nationalis Francica]] * [[Campi Elysii]] * [[Campus Martius (Lutetia)|Campus Martius]] * [[Castrum Vilcenarum]] * [[Deversorium Ritz]] * [[Forum des Halles]] * [[Hortus Laterariarum]] * [[Hortus Luxemburgi]] * [[Hortus Plantarum]] * [[Magnum Palatium]] * [[Mons Martyrum]] * [[Mons Parnassus (Lutetia)|Mons Parnassus]] * [[Theatrum Operaticum Bastillae|Opera Bastillae]] * [[Palatium Garnier|Opera Garnier]] * [[Palatium Borbonis]] * [[Palatium Iustitiae]] * [[Palatium Laterariarum]] * [[Palatium Luxemburgi]] * [[Palatium Elysii]] * [[Palatium Regium (Lutetia)|Palatium Regium]] * [[Parvum Palatium]] * [[Platea Bastillae]] * [[Platea Concordiae]] * [[Platea Vosegorum]] * [[Praesidium Lutetiae]] * [[Silva Bononiae]] * [[Silva Vilcenarum]] * [[Turris Eiffelia]] * [[Turris montis Parnassi]] * [[Turris Sancti Iacobi]] {{div col end}} === Musea === {{div col|2}} * [[Museum artium modernarum urbis Lutetiae]] * [[Conservatorium Nationale Artium et Munerum|Museum des Artium et Munerum]] * [[Museum Carnavalet]] * [[Museum Cernuschi]] * [[Museum Cluniacense]] * [[Museum Cognacq-Jay]] * [[Museum Guimet]] * [[Museum Jacquemart-André]] * [[Museum Lupariense]] * [[Museum musicum]] * [[Museum nationale artium modernarum]] in [[Centrum Pompidou|Centro Pompidou]] conclusum * [[Museum Nationale Historiae Naturalis (Lutetia)|Museum nationale historiae naturalis]] * [[Museum Nissim de Camondo]] * [[Museum Orsay]] * [[Museum in crepidine Branly]] * [[Museum scientiarum et industriae]] * [[Museum Picasso]] * [[Museum artium decorativarum]] * [[Museum exercitus]] * [[Museum Marmottan-Monet]] {{div col end}} === Ecclesiae === {{div col|3}} * [[Basilica Sacri Cordis|Basilica Sacratissimi Cordis Iesu]] * [[Ecclesia Cathedralis Nostrae Dominae Lutetiae]] * [[Ecclesia Sanctae Mariae Magdalenae]] * [[Abbatia Sancti Germani a Pratis]] * [[Ecclesia Sancti Germani Antissiodoriensis]] * [[Ecclesia Sancti Sulpicii]] * Ecclesia Sanctae Genavefae ([[Pantheon Parisiense]]) * [[Ecclesia Sancti Ioannis Baptistae in Linda Villa]] * [[Ecclesia Sancti Iuliani Pauperis]] * [[Ecclesia Sancti Pauli et Sancti Ludovici]] * [[Ecclesia Sancti Gervasii et Sancti Protasii]] * [[Ecclesia Sancti Eustachii]] * [[Ecclesia Sancti Mederici]] * [[Ecclesia Sancti Severini]] * [[Ecclesia Sancti Ludovici Invalidorum]] * [[Sacra Capella]] * [[Valetudinarium invalidorum]] * {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Vallis Gratiae (Lutetia)|Vallis Gratiae|fr|qid=Q1339583}} {{div col end}} == Universitates == [[Fasciculus:La Sorbonne 3.jpg|thumb|[[Universitas Parisiensis]].]] [[Fasciculus:Louvre Cour Carrée June 2010.jpg|thumb|[[Museum Lupariense]].]] [[Fasciculus:Crowds of French patriots line the Champs Elysees-edit2.jpg|thumb|[[Liberatio Lutetiae]] mense [[Augustus|Augusto]] anni [[1944]] effecta.]] * [[Universitas Parisiensis]] Sectio urbis prope universitatem ''Compitum Latinum'' nominatur, quod [[professor]]es scholasticique Latine loquebantur. Universitas est divisa in universitates [[tredecim]], inter quas: * [[Universitas Panthei-Assacii]] * [[Universitas Parisiensis VII]] * [[Schola Superior Interpretum et Traductorum]] (''École supérieure d'interprètes et de traducteurs'', ESIT), pars [[Universitas Parisiensis III|Universitatis Parisiensis III]] * [[Schola Studiorum Commercialium Superiorum (Lutetia)|HEC Paris]] == Ecclesia Catholica Romana == Lutetia est sedes [[Archidioecesis Parisiensis|archiepiscopalis]] [[Ecclesia Catholica|Ecclesiae Catholicae]]. Praesens [[archiepiscopus]], ex mense Maii anno [[2022]], est [[Laurentius Ulrich (praelatus)|Laurentius Ulrich]]. == Incolae notabiles == {{Vide-etiam|Index incolarum notorum Lutetiae}} == Notae == <references /> ; Fontes Latine conversi <references group="conv." /> == Bibliographia == [[Fasciculus:Champs Elysees Paris Wikimedia Commons.jpg|thumb|upright=1.25|[[Champs-Élysées|Via Camporum Elysiorum]] tempore [[Natalis]] [[2008]].]] [[Fasciculus:Val de Seine.jpg|thumb|upright=1.25|[[Vallis Sequanae]].]] [[Fasciculus:Palais Luxembourg Sunset Edit.JPG|thumb|upright=0.8|[[Hortus Luxemburgi]],]] [[Fasciculus:Catacombes De Paris.jpg|thumb|upright=0.8|[[Puticuli Lutetiae]] reliquia circa 6 millionum hominum tenent.]] [[Fasciculus:Paris Opera full frontal architecture, May 2009.jpg|thumb|upright=0.8|[[Palatium Garnier]].]] ; Bibliographica * Boutier, Jean. ''Les plans de Paris des origines (1493) à la fin du XVIIIe siècle: études, carto-bibliographie et catalogue collectif''. Lutetiae, 2003. ; Fontes antiquiores * 1543 : [[Eustathius a Knobelsdorf]], ''Lutetiae Parisiorum descriptio''. Parisiis: apud Christianum Wechelum [https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k710448 Textus] apud ''Gallica''. * 1580-1588 : [[Michael Montanus]], ''[[Essais (Montanus)|Essais]]'' lib. 1 cap. 55, lib. 2 cap. 9. ; Lexica et atlantes * Busson, Didier. [[1998]]. ''Carte archéologique de la Gaule: 75, Paris.'' Lutetiae: Académie des Inscriptions et Belles-Lettres. ISBN 2-87754-056-1. * Chadych, Danielle, et Dominique Leborgne. [[2002]]. ''Atlas de Paris. Évolution du paysage urbain.'' Lutetiae: Parigramme. * Fierro, Alfred. ''Histoire et dictionnaire de Paris''. Lutetiae: Robert Laffont, 1996. ISBN 2-221-07862-4 * Garden, Maurice, et Jean-Luc Pinol. [[2009]]. ''Atlas des Parisiens de la Révolution à nos jours: population, territoire et habitat, production et services, religion, culture, loisirs.'' Lutetiae: Parigramme. ISBN 978-2-84096-618-0. * Hurtaut, Pierre. ''Dictionnaire historique de la ville de Paris et de ses environs''. 3 voll. Lutetiae: Moutard, 1779 {{GB|gflcAAAAcAAJ|vol. 1}} {{GB|wPlcAAAAcAAJ|vol. 2}} {{Google Books|Wr0WAAAAQAAJ|vol. 3}} * Lazare, Louis, et Félix Lazare. ''Dictionnaire administratif et historique des rues de Paris et de ses monuments''. Lutetiae, 1844 [http://archive.org/details/dictionnaireadm00lazagoog Vol. 1] [http://archive.org/details/ruesdeparispari02luri vol. 2] apud ''Internet Archive'' * Lurine, Louis, ed. ''Les rues de Paris. Paris ancien et moderne; origines, histoire, monuments, costumes, murs, chroniques et traditions''. 2 voll. Lutetiae: Kugelmann, 1844 [http://archive.org/details/ruesdeparispari01luri Textus] apud ''Internet Archive'' * Sandron, Dany, Philippe Lorentz, et Jacques Lebar. [[2006]]. ''Atlas de Paris au Moyen Âge. Espace urbain, habitat, société, religion, lieux de pouvoir.'' Lutetiae: Parigramme. ; Editiones documentorum * Farge, Arlette, et Laurent Turcot, eds. ''Flagrants délits sur les Champs-Élysées: Les dossiers de police du gardien Federici (1777-1791)''. Lutetiae: Mercure de France, 2008. * Franklin, Alfred, ed. ''Estat, noms et nombre de toutes les rues de Paris en 1636 d'après le manuscrit inédit de la Bibliothèque Nationale''. Lutetiae: Willem, 1873[http://archive.org/details/estatnomsetnomb00frangoog Textus] apud ''Internet Archive'' * Jacob, P. L. (Paul Lacroix), ed., ''Paris ridicule et burlesque au dix-septième siècle''. 2a ed. Lutetiae: Delahays, 1859 [https://archive.org/details/parisridiculeetb00jaco Textus] apud ''Internet Archive'' * Lasteyrie, Robert de, ed. ''Cartulaire général de Paris; ou, Recueil de documents relatifs à l'histoire et à la topographie de Paris''. Lutetiae: Imprimerie Nationale, 1887 [http://archive.org/details/cartulairegn01lastuoft Textus] apud ''Internet Archive'' * Le Roux de Lincy, Antoine, et L. M. Tissérand, ''Paris et ses historiens aux XIVe et XVe siècles: documents et écrits originaux''. Lutetiae, 1867 [https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k114578h Textus] apud Gallica * Sauvage, Odette, ed., ''Lutetiae descriptio, par Eustache Knobelsdorf (1567)''. Gratianopoli. 1978. {{Ling|Latine|Francogallice}} {{Google Books|ngcT2K_RGI8C|paginae selectae}} ; Topographica; itinera * ''Paris et ses environs: manuel du voyageur''. 15a ed. Lipsiae: Karl Baedeker, 1903 [http://archive.org/details/parisetsesenviro00karl Textus] apud ''Internet Archive'' * Marchant de Beaumont, François Marie. ''Le conducteur de l'étranger à Paris: contenant la description des palais, monumens, édifices, musées et bibliothèques de cette capitale''. Lutetiae, 1814 [http://archive.org/details/leconducteurdel00marc Textus] apud ''Internet Archive'' * {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Eustathius a Knobelsdorf||pl|qid=Q104474}}, ''[[Lutetiae Parisiorum descriptio]]''. 1567 [https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k710448 Textus] apud Gallica * Félix, marquis de Rochegude. ''Promenades dans toutes les rues de Paris par arrondissements''. 20 voll. Lutetiae: Hachette, 1910 [http://archive.org/search.php?query=rochegude%20promenades%20AND%20collection%3Atoronto Textus] apud ''Internet Archive'' ; De architectura * ''Paris, formes urbaines et architectures''. Lutetiae: Recherches, 1998. * Fredet, Jacques. ''Les maisons de Paris: types courants de l'architecture mineure parisienne de la fin de l'époque médiévale à nos jours, avec l'anatomie de leur construction''. Lutetiae: Éditions de l'Encyclopédie des Nuisances, 2003. 3 voll. ISBN 978-2-910386-19-1. * Poisson, Georges. ''Nouvelle histoire de Paris: histoire de l'architecture à Paris''. Lutetiae: Bibliothèque historique de la Ville de Paris, 1997. ISBN 978-2-85962-019-6. * Texier, Simon. ''Paris contemporain: architecture et urbanisme de Haussmann à nos jours, une capitale à l'ère des métropoles''. Lutetiae: Parigramme, 2005. ISBN 978-2-84096-306-6. * Willsher, Kim. "[http://www.theguardian.com/cities/2016/mar/31/story-cities-12-paris-baron-haussmann-france-urban-planner-napoleon Story of cities #12: Haussmann rips up Paris – and divides France to this day]" in ''[[The Guardian]]'' (31 Martii 2016) ; Historica * Baldwin, John W. [[2006]]. ''Paris, 1200.'' Lutetiae: Aubier. ISBN 2-7007-2347-3. * Carbonnières, Philippe. [[1997]]. ''Lutèce: Paris ville romaine''. Lutetiae: Gallimard. ISBN 2-07-053389-1. * Cronin, Vincent. [[1989]]. ''Paris on the Eve, 1900–1914.'' Novi Eboraci: Harper Collins. ISBN 0-312-04876-9. {{Ling|Anglice}} * {{cite book|author=Cronin, Vincent|title=Paris: City of Light, 1919–1939|url=https://archive.org/details/pariscityoflight0000cron|publisher=Harper Collins|location=Novi Eboraci|year=[[1994]]|isbn=0-00-215191-X}} {{Ling|Anglice}} * Druon, Maurice. [[1964]]. ''Paris de César à Saint Louis.'' Lutetiae: Hachette {{Ling|Francogallice}} * {{cite book|author=Favier, Jean|title=Lutetiae|url=https://archive.org/details/parisdeuxmillean0000favi|location=Lutetiae|publisher=Fayard|date=[[1997]]|isbn=2-213-59874-6}} {{Ling|Francogallice}} * {{cite book|author=Grimaud, Renée|title=L'Île-de-France gallo-romaine|location=Lutetiae|publisher=Éditions Parigramme|year=[[2004]]|isbn=2-84096-319-1}} {{Ling|Francogallice}} * {{cite book|author=Hazan, Eric|title=L'invention de Paris|url=https://archive.org/details/linventiondepari0000haza|location=Lutetiae|publisher=Éditions du Seuil|year=[[2002]]|isbn=978-2-02-068535-1}} {{Ling|Francogallice}} * {{cite book|author=Hillairet, Jacques|title=Connaissance du vieux Paris|url=https://archive.org/details/connaissanceduvi0000hill|location=Lutetiae|publisher=Rivages|year=[[2005]]|isbn=2-86930-648-2}} {{Ling|Francogallice}} * {{cite book|author=Jones, Colin|title=Paris: the biography of a city|url=https://archive.org/details/parisbiographyof00jone|publisher=Penguin Books|location=Novi Eboraci|year=2004|isbn=0670033936}} {{Ling|Anglice}} * Le Clère, Marcel. [[1985]]. ''Paris de la préhistoire à nos jours''. Lutetiae: Bordessoules. * {{cite book|author=Marchand, Bernard|title=Paris, histoire d'une ville: XIXe-XXe siècle|url=https://archive.org/details/parishistoiredun0000marc|publisher=Le Seuil|location=Lutetiae|year=[[1993]]|isbn=978-2020128643}} {{Ling|Francogallice}} * Roux, Simone. [[2003]]. ''Paris au Moyen Âge''. Lutetiae: Hachette. * Turcot, Laurent. [[2007]]. ''Le promeneur à Paris au XVIIIe siècle''. Lutetiae: Gallimard. * {{cite book|author=Wakeman, Rosemary|title=The Heroic City: Paris, 1945–1958|location=Sicagi|publisher=University of Chicago Press|year=[[2009]]|isbn=9780226870236}} {{Ling|Anglice}} ; De urbe hodierna et futura * Angle, Caroline. [[2006]]. ''Paris et sa couronne.'' Lutetiae: FNAC Paris. * Chemetov, Paul, et Frédéric Gilli. ''Une région de projets: l'avenir de Paris''. Lutetiae: La Documentation française, 2006. * Chevalier, Louis. [[1967]]. ''Les Parisiens''. Lutetiae: Hachette.. * Corbin, Alain. "Paris-Province" in Pierre Nora, ed., ''Les lieux de mémoire. III Les France; 1. Conflits et partages'' (Lutetiae: Gallimard, 1992) pp. 777–823. * Fleury, Antoine, Hélène Mathian, et Thérèse Saint-Julien. "[http://cybergeo.revues.org/25107 Définir les centralités commerciales au cœur d’une grande métropole : le cas de Paris intra-muros]" in ''Cybergeo: revue européenne de géographie,'' Apr. 2012. * Gilli, Frédéric. "[http://www.cybergeo.eu/index3257.html Le Bassin parisien; une région métropolitaine]" in ''Cybergéo: revue européenne de géographie'' (Apr. 2005). * Gilli, Frédéric. "[http://www.insee.fr/fr/ffc/docs_ffc/es387a.pdf La région parisienne entre 1975 et 1999: une mutation géographique et économique]" in ''Économie et Statistiques'' 387:3-32. * Larceneux, André, et Céline Boîteux-Orain, eds. ''Paris et ses franges, étalement urbain et polycentrisme''. Lutetiae: EUD, 2006. * Marchand, Bernard. [[2009]]. ''Les ennemis de Paris: la haine de la grande ville des Lumières à nos jours''. Redonis: Presses Universitaires de Rennes. * Pinçon, Michel, et Monique Pinçon-Charlot. [[2004]]. ''Sociologie de Paris.'' Lutetiae: La Découverte. * Saint-Julien, Thérèse, et Renaud Le Goix, eds. [[2007]]. ''La Métropole parisienne. Centralités, inégalités, proximités.'' Lutetiae: Belin. ; Commentarii * Downie, David. [[2015]]. ''A Passion for Paris: Romanticism and Romance in the City of Light''. Novi Eboraci: St Martin's Press. ISBN 978-1-250-04315-3. {{ling|Anglice}} * {{cite book|author=Maspero, François|title=Les Passagers du Roissy-Express|url=https://archive.org/details/lespassagersduro0000masp|location=Lutetiae|publisher=Éditions du Seuil|year=[[1990]]|isbn=202012467X}} {{Ling|Francogallice}} ; Aliae encyclopaediae * "[http://www.perseus.tufts.edu/hopper/text?doc=Perseus%3Atext%3A1999.04.0064%3Aalphabetic+letter%3DL%3Aentry+group%3D9%3Aentry%3Dlutetia-parisiorum-geo Lutetia Parisiorum]" in {{Smith-geo}} * "[http://www.uni-mannheim.de/mateo/camenaref/hofmann/hof2/s0887b.html Lutetia]" et "[http://www.uni-mannheim.de/mateo/camenaref/hofmann/hof3/s0585b.html Parisii]" in {{Lexcit}} {{Ling|Latine}} * "Lutecia Parisiorum" et "Parisii" in {{KP}} * {{CathEnc|11480c|Paris}} * "[http://www.jewishencyclopedia.com/articles/11912-paris Paris]" in {{JewishEnc}} * "[http://www.1911encyclopedia.org/Paris,_France Paris, France]" in {{EncyBrit11}} {{NexInt}} * [[Commune Parisiorum anni 1871]] * [[Deliberatio de pace componenda Lutetiae facta (1919)]] * [[Dictionarius (Iohannes de Garlandia)|''Dictionarius'' (Iohannes de Garlandia)]] * [[Hemicyclus Bellarum Artium]] * ''[[Journal d'un bourgeois de Paris]]'' (1440-1449) * [[Obsidio Lutetiae]] == Nexus externi == {{Fontes geographici}} {{CommuniaCat|Paris|Lutetiam}} * [https://web.archive.org/web/20110807185909/http://www.parisbalades.com/ Ambulationes Lutetiae,] {{Ling|Francogallice}} * [http://www.circulus.fr/Circulus Latinus Lutetiensis,]{{Nexus deficit|date=December 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} {{Ling|Latine}} * [http://www.parisdailyphoto.com/ Quotidiana Lutetiae photographemata,] {{Ling|Anglice}} * [http://www.paris.fr/ Situs urbis,] {{Ling|Francogallice}} * [http://www.parisinfo.com/ Situs viatorum,] apud ''ParisInfo'' {{Ling|Francogallice}} ; Archaeologica et topographica * [http://www.paris.culture.fr "Paris, ville antique" ("Lutetia urbs antiqua")] * "[https://web.archive.org/web/20200518235518/http://www.circulus.fr/opera/urbs/moenia.php De moenibus Lutetiae Parisiorum]" * "[https://web.archive.org/web/20200519014119/http://www.circulus.fr/opera/urbs/romanicae.php De romanicis aedibus Lutetiae]" * "[https://web.archive.org/web/20200519031524/http://www.circulus.fr/opera/urbs/francigenae.php De aedibus opere francigeno structis Lutetiae]" ; De urbe hodierna et futura * Conseil économique et social régional Ile-de-France. [[2004]]. ''[https://web.archive.org/web/20081118004437/http://www.cesr-ile-de-france.fr/cesr_doc/rapport_pdf/rapport02_pros_attractivite.pdf L'attractivité de l'Île-de-France à l'horizon 2025.] Epitome [https://web.archive.org/web/20090920134915/http://www.cesr-ile-de-france.fr/cesr_doc/magazine/magazine41-attractivite.pdf hic.] * [https://web.archive.org/web/20090205061229/http://paris.fr/portail/Urbanisme/Portal.lut?page_id=7020 Forma urbis futura,] * [https://web.archive.org/web/20070412201947/http://www.ccip75.ccip.fr/upload/pdf/75_profileco_V0.pdf Paris ''intra muros,''] (commentarius sociooeconomicus) * [https://web.archive.org/web/20091123053231/http://www.ccip.fr/upload/pdf/PPC_profileco_V0.pdf Petite couronne,] (commentarius sociooeconomicus) {{Urbes Europae maximae}} {{Urbes Europae capitales}} {{Capita praefecturarum Franciae}} {{Capita civitatum Galliae Romanae}} {{Praefecti urbi Lutetiae}} {{1000 paginae}} {{Myrias|Geographia}} [[Categoria:Capita]] [[Categoria:Lutetia|!]] [[Categoria:Parisii]] [[Categoria:Sedes archiepiscopales Franciae]] [[Categoria:Sedes episcopales Franciae]] [[Categoria:Urbes Galliae Romanae]] [[Categoria:Urbes milies milium incolarum]] nvro4zub6o3rgtk45kpjo4b1h30yvk0 0 456 4000102 3894602 2026-11-07T00:19:43Z InternetArchiveBot 139091 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 4000102 wikitext text/x-wiki {| class="wikitable" style="float:right; empty-cells:show; margin-left:1em; margin-bottom:0.5em; background:#FFFFFF;" |- id="K-id" !colspan="2"| [[Thora]] sive [[Pentateuchus]] |- | בְּרֵאשִׁית "in principio" || Liber Genesis |- | שְׁמוֹת "nomina" || [[Liber Exodus]] |- | וַיִּקְרָא "et vocavit" || [[Liber Leviticus]] |- | בְּמִדְבַּר "in deserto" || [[Liber Numeri]] |- | דְּבָרִים "verba" || [[Liber Deuteronomii]] |} [[Fasciculus:God2-Sistine Chapel.png|thumb|upright=1.5|Creatio [[Adam|Adae]], [[Aedicula Sixtina]] [[Roma]]e a [[Michelangelus|Michelangelo]] picta.]] '''Liber Genesis'''<ref>Sic in [[Nova Vulgata]]. Brevius ''Genesis'', e.g.: [[Quintus Septimius Florens Tertullianus|Tertullianus]], ''[[De oratione (Tertullianus)|De oratione]]'' 7.3.</ref> ([[Graece]] {{lang|grc|Γένεσις}}, "origo"; [[Hebraice]] {{lang|he|בְּרֵאשִׁית}} ''Bərēšīṯ'', "in principio"‬, quo verbo liber incipit) est primus [[Biblia Hebraica|bibliorum Hebraicorum]] ([[Thanach]]) et [[Biblia#Vetus Testamentum|Veteris Testamenti]] [[Christianismus|Christiani]] [[liber]].<ref>Hamilton 1990:1.</ref> Quaestio, quis librum Genesis conscripsisset, multas et varias disputationes incitavit (vide: [[Thora]]). == Breviarium == Secundum prima capitula ''Genesis'', [[Deus]] sex diebus [[lux|lucem]] ex [[obscuritas|obscuritate]], [[Terra]]m, [[universum]] totum ex [[chaos]], [[animal]]ia cuncta, [[herba]]s [[arbor]]esques omnes hominesque primos [[creatio|creavit]] [[Adam]] et [[Eva]]m, qui propter inoboedientiam expulsi sunt ex [[paradisus (mythologia Iudaica)|paradiso]]. ''Genesis'' etiam de [[Noë]] eiusque familia narrat ; illi Deus imperavit ut [[Arca Noë|arca]]m ingentem aedificaret et ex omnibus animalibus duo utriusque sexus intromitteret quia factus est populi malorum et Deus eos voluit punire diluvio magis quibusdam imbribus. Deus Abram([[Abraham]] in futuro sit) peregrinari instruit ex domo sua relinquenti in [[Mesopotamia]] ([[Iracum|Iraco]] hodierno) ad terram [[Canaan|Chanaan]] testamentum faciens proles eius multiplicasti sicut sidera in caelo, quamquam illes in terra aliena oppressiones passuros esse. Deus probavit Abraham postulando Isaac immolare. Abraham transfixurus cultro filium suum [[Isaac]], manu retentus est a Deo. == Auctoritate == Opinio antiqua Iudaeorum et Christianorum fuit [[Moyses|Moysen]] huius libri auctorem fuisse; hodie autem eruditi discrepant, originem priscam annis 500–450 a.C.n. habentes.<ref>Ecce breviarium tractans theorias novas de originibus Veteris Testamenti: ''Source Analysis: Revisions and Alternative''{{ling|Anglice}}. Ecce etiam tractatus amplior: "[https://web.archive.org/web/20100303111220/http://findarticles.com/p/articles/mi_m0LAL/is_4_36/ai_n16865449/pg_3/ An overlooked message: the critique of kings and affirmation of equality in the primeval history]" ''Biblical Theology Bulletin,'' Winter 2006.{{ling|Anglice}}</ref> == Primi versus == Versus Genesis 1:1–2 saltem tribus modis distinctis in linguas hodiernas conversi sunt. # "In [[principium|principio]] creavit Deus caelum et terram. Terra autem erat inanis et vacua..." Quod significare videtur [[creatio ex nihilo|creationem ex nihilo]]. # "Cum in principio Deus crearet [[caelum]] et [[terra (regio)|terram]], terra erat inanis et vacua..." Quod significat hanc fuisse condicionem mundi cum Deus res creare inciperet. # "Cum in principio Deus crearet caelum et terram, terra inane et vacua... dixit deus: "Fiat [[lux]]"." Quo modo hi duo versus continunt nuntios generales, scaenam statuentes primae actionis Dei, creationis lucis.<ref>Bandstra, Barry L. (1999). ''[https://books.google.ru/books?id=vRY9mTUZKJcC Reading the Old Testament: An Introduction to the Hebrew Bible]''. Wadsworth Publishing Company.</ref> [[Biblia Vulgata|Vulgata]] et plurimae versiones in alias linguas primam interpretationem sequuntur, sed nonnullae versiones hodiernae secundae vel tertiae interpretationi favent. {{NexInt}} *[[Arca Noë]] *[[Biblia Vulgata]] *[[Peccatum originale]] *[[Sodoma (urbs)]] *[[Turris Babel]] == Notae == <div class="references-small"><references/></div> ==Bibliographia== *Fretheim, Terence E. [[1994]]. The Book of Genesis. In ''The New Interpreter's Bible,'' ed. Leander E. Keck, vol. 1:319–674. Nashville: Abingdon Press. ISBN 0687278147. *Hamilton, Victor P. [[1990]]. ''The book of Genesis: chapters 1–17.'' Eerdmans. [ttps://books.google.com/?id=WW31E9Zt5-wC&pg=PR3&dq=Genesis#v=onepage&q&f=false Google.com.] ISBN 9780802825216. *Hamilton, Victor P. [[1995]]. ''The book of Genesis: chapters 18–50.'' Eerdmans. [https://books.google.com/books?id=zlQ4chBCC5oC&pg=PA198&dq=The+book+of+Genesis:+chapters+1-17+Victor+P.+Hamilton#v=onepage&q&f=false Google.com.] ISBN 9780802823090. == Nexus externi == {{Wikisource|Vulgata Clementina/Liber Genesis|Librum Genesim}} {{CommuniaCat|Book of Genesis|Librum Genesim}} * [https://web.archive.org/web/20190921005936/https://www.academic-bible.com/en/online-bibles/biblia-sacra-vulgata/read-the-bible-text/bibel/text/lesen/stelle/1/ Genesis] in versione Vulgata Stuttgartensi * [https://web.archive.org/web/20180211131706/http://vulsearch.sourceforge.net/html/Gn.html Genesis] in Vulgata Clementina * [http://www.vatican.va/archive/bible/nova_vulgata/documents/nova-vulgata_vt_genesis_lt.html Genesis] in [[Nova Vulgata]] * [http://www.chabad.org/library/bible_cdo/aid/8165#showrashi=true Genesis cum commentario Rashi] {{ling|Hebraice|Anglice}} == Pinacotheca == <gallery> Genesis in a Tamil bible from 1723.jpg|Prima libri ''Genesis'' pagina in Bibliis [[lingua Tamulica|Tamulice]] anno 1723 versis. Adam-und-Eva-1513.jpg|[[Adam]] et [[Eva]]. </gallery> {{Vetus Testamentum}} [[Categoria:Liber Genesis|!]] rcm9z41ft2o9ku2m684cmqch6p316gd 0 1778 4000135 3994971 2026-11-07T01:33:38Z InternetArchiveBot 139091 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 4000135 wikitext text/x-wiki {{L}} {{Capsa linguae | nomen latine = {{PAGENAME}} | nomen = español, castellano | color familiae = lawngreen | tabula = [[Fasciculus:Detailed SVG map of the Hispanophone world.svg|center|frameless]] | syllabus = | civitas = [[Civitates Foederatae Americae]], [[Philippinae]], aliae | fabulantes = {{num|329 000 000}}<ref>[http://www.ethnologue.org/ethno_docs/distribution.asp?by=size Ethnologue]</ref> | familia = {{Index arborescens dissaeptus | [[Linguae Indoeuropaeae]] | * [[Linguae Romanicae]] | ** {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Linguae Romanicae occidentales||en|qid=Q2714388}} | *** {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Linguae Ibero Romanicae||en|qid=Q749533}} | **** '''Lingua Hispanica''' }} | nationes = [[Aequatoria]], [[Argentina]], [[Bolivia]], [[Chilia]], [[Columbia]], [[Cuba]], [[Guinea Aequatoriensis]], [[Guatemala]], [[Hispania]], [[Honduria]], [[Mexicum]], [[Nicaragua]], [[Novum Mexicum]] (CFA), [[Ora Opulenta]], [[Panama]], [[Paraguaia]], [[Peruvia]], [[Portus Dives]], [[Respublica Dominicana]], [[Sahara Occidentalis]], [[Salvatoria]], [[Uruguaia]], [[Venetiola]], etsi [[Unio Europaea]] | procuratio = [[:es:Real Academia Española|Real Academia Española]] traverso [[:es:Asociación de Academias de la Lengua Española|Asociación de Academias de la Lengua Española]] | pronunciation = espa'ɲol, kaste'ʎano | vici = [[:es:Portada]] | scriptura = [[Scriptura Latina|Latina]] | iso1 = es | iso2 = spa | iso3 = spa }} {{res|Lingua Hispanica}},<ref>{{Mithridates}} f. 49v; {{Kircher}} pp. 209-212.</ref> vel {{res|plene=Lingua Castillana|[[Castella|Castillana]]}}<ref>[https://books.google.co.uk/books?id=8sZLAAAAcAAJ&pg=PA167&dq=lingua+castellana&hl=es&sa=X&ved=0ahUKEwj51siHvvblAhWAQ0EAHWxCAr8Q6AEISDAF#v=onepage&q=lingua%20castellana&f=false ''Diccionario del P. Estevan de Terreros'', vol. 4, [[1793]].]</ref> aut {{res|plene=Lingua Castellanica|Castellanica}}<ref>Editio Fruii Ceriolii [[Biblia|Bibliorum]], [[1556]], [https://books.google.co.uk/books?id=Ldc7AAAAcAAJ&pg=PA44&dq=lingua+castellanica&hl=es&sa=X&ved=0ahUKEwjP2_OSvvblAhUjolwKHQ55DM4Q6AEIRDAD#v=onepage&q=lingua%20castellanica&f=false hic citata]</ref> (vulgo ''español'' et ''castellano''), est [[linguae Romanicae|lingua Romanica]] in [[Linguae Romanicae Iberiae|grege Ibero-Romanico]] qui, ex nonnullis [[dialectus|dialectibus]] [[lingua|linguisque]] in septentrionalibus [[Iberia|Paeninsulae Ibericae]] marginibus per [[saeculum 10|saeculum decimum]] crescens, graduatim per [[Regnum Castellae]] percrebuit ut prima [[gubernatio]]nis [[commercium|commerciique]] lingua<ref>{{cite web|url=http://sejours-linguistiques-en-espagne.com/index.html|title=Spanish languages "Becoming the language for trade" |publisher=sejours-linguistiques-en-espagne.com/index.html |date= |accessdate=2010-05-11}}.</ref> in [[Imperium Hispanicum|Imperio Hispanico]] fieret.<!-- [[linguae Indoeuropaeae|lingua Indoeuropaea]] sub familia Latina, subsummata cum [[lingua Francica|linguis Francica]], [[lingua Italiana|Italiana]], [[lingua Lusitanica|Lusitanica]], [[lingua Romanica|Romanica]], et ceteris.--> == Origo == {{vide etiam|Lingua Castellana prisca}} [[Fasciculus:Page of Lay of the Cid.jpg|thumb|upright=0.7|left|[[Pagina]] [[liber|libri]] ''[[Cantar de Mio Cid]],'' in lingua Castellano [[Medium Aevum|Medii Aevi]].]] Lingua Hispanica e [[lingua Latina|Latina]] deducitur; etiam nonnulla [[vocabulum|vocabula]] ex [[lingua Gothica|Gothica]] antiqua et [[lingua Arabica|Arabica]] habet. [[Lingua Vasconica]] quoque multa vocabula linguae Hispanicae dedit, sicut et pentavocalismum: Hispanicus enim [[sermo]] sicut Vasconicus quinque [[vocalis|vocales]] breves habet. Primae linguae Hispanicae [[scriptura]]e sunt [[Glossae Aemilianenses]] (Hispanice ''Glosas Emilianenses)'', minimae scripturae marginales in [[manuscriptum|manuscriptis]] [[saeculum 10|saeculo decimo]]. Quae glossae sunt commentarii de textu, qui a nostra lingua in [[lingua Castellana antiqua|Castellanam]] convertebantur. Hispanicus [[Medium Aevum Hispanicum|Medii Aevi]] [[sermo]] appellatur [[lingua Castellana antiqua|Castellanus]] (ob originem in regione [[Castella]]e) vel ''Roman Paladino''. Hispanicus sermo hodiernus surrexit [[saeculum 15|saeculo quinto decimo]] vel [[saeculum 16|sexto decimo]] post mutationes [[phonetica]]s [[consonans|consonantium]], et cum textibus [[Georgius Manrricus|Georgii Manrrici]] et [[Garcias Lasus de la Vega|Garciae Lasi de la Vega]]. Primam [[grammatica]]m linguae Hispanicae [[Aelius Antonius Nebrissensis]] anno [[1492]] conscripsit. == Vocabularium == Lingua Hispanica circa 89.5 centesimas verba Latina praeservat.{{dubsig}} Altera 10.5 cntesimae veniunt ex linguis [[Lingua Arabica|Arabica]], [[Lingua Gothica|Gothica]], [[Lingua Vasconica|Vasconica]], [[Linguae Amerindae|Amerindis]] multis (et praecipue [[Nahuatl|Navatlaca]]), [[Lingua Francogallica|Francogallica]], [[Lingua Theodisca|Theodisca]] et [[Lingua Anglica|Anglica]]. == De grammatica et phonetica == [[Fasciculus:Academia de la Lengua.jpg|thumb|upright=0.8|Sedes [[Regia Academia Hispanica|Regiae Academia Hispanica]] [[Matritum|Matriti]] in [[Hispania]].]] {{vide etiam|Pronuntiatus Hispanicus}} == Loci == Hispanica lingua numerosa{{dubsig}} est et in locis multis [[orbis terrarum|huius orbis]] auditur, inter quos partem primam habent [[Hispania]], [[Argentina]], [[Mexicum]], [[America Centralis]], et [[America Australis]]; sed et alibi adhibetur, e.g. in [[Africa Septentrionalis|Africa Septentrionali]] et [[Asia]] (praecipue [[Philippinae|Philippinis]] et [[Indonesia]]). {| class="wikitable" align="center" ! colspan="2" | Civitates cum magno personarum numero qui Hispanice loquuntur |- ! Ordo alphabeticus ! Numerus personarum qui Hispanice loquuntur |- | # [[Aequatoria]] (10 946 000) # [[Andorra]] (40 000) # [[Argentina]] (41 248 000) # [[Aruba]] (105 000) # [[Australia]] (150 000) # [[Austria]] (1970) # [[Batavia]] (17 600) # [[Belize]] (130 000) # [[Bolivia]] (7 010 000) # [[Insula Boni Aëris|Bonus Aër]] <ref>[http://www.uni-mannheim.de/mateo/camenaref/hofmann/hof4/s0900a.html]</ref> (5 700) # [[Brasilia]] (19 700 000) # [[Canada]] (272 000) # [[Chilia]] (15 795 000) # [[Civitates Foederatae Americae]] (41 000 000) # [[Columbia]] (45 600 000) # [[Insula Curacensis|Curacensis]]<ref>{{CathHierDiocese|will}}</ref> (112 450) # [[Respublica Coreae|Corea meridionalis]] (90 000) # [[Cuba]] (11 285 000) # [[Cuvaitum]] (1700) # [[Respublica Dominicana]] (8 850 000) # [[Finnia]] (17 200) # [[Francia]] (2 100 000) # [[Germania]] (410 000) # [[Guatemala]] (8 163 000) # [[Guinea Aequatorensis]] (447 000) # [[Guyana]] (198 000) # [[Guyana Francica]] (13 000) # [[Haitia]] (1 650 000) # [[Helvetia]] (172 000) # [[Hispania]] (44 400 000) # [[Honduria]] (7 267 000) # [[Israel]] (160 000) # [[Iaponia]] (500 000) # [[Insulae Virgines]] (3980) # [[Italia]] (455 000) # [[Libanus]] (2300) # [[Lusitania]] (1 750 000) # [[Mexicum]] (106 255 000) # [[Marocum]] (960 706) # [[Nicaragua]] (5 503 000) # [[Nova Zelandia]] (26 100) # [[Ora Opulenta]] (4 220 000) # [[Panama]] (3 108 000) # [[Paraquaria]] (4 737 000) # [[Peruvia]] (26 152 265) # [[Philippinae]] (2 900 000) # [[Portus Dives]] (4 017 000) # [[Regnum Unitum]] (900 000) # [[Romania]] (7000) # [[Russia]] (1 200 000) # [[Sahara Occidentalis]] (341 000) # [[Salvatoria]] (6 859 000) # [[Respublica Populi Sinae|Sina]] (250 000) # [[Suecia]] (39 700) # [[Trinitas et Tabacum]] (32 200) # [[Turcia]] (29 500) # [[Uruguaia]] (3 442 000) # [[Venetiola]] (26 021 000) | # [[Mexicum]] (106 255 000) # [[Columbia]] (45 600 000) # [[Hispania]] (44 400 000) # [[Argentina]] (41 248 000) # [[Civitates Foederatae Americae]] (41 000 000) # [[Peruvia]] (26 152 265) # [[Venetiola]] (26 021 000) # [[Brasilia]] (19 700 000) # [[Chilia]] (15 795 000) # [[Cuba]] (11 285 000) # [[Aequatoria]] (10 946 000) # [[Respublica Dominicana]] (8 850 000) # [[Guatemala]] (8 163 000) # [[Honduria]] (7 267 000) # [[Bolivia]] (7 010 000) # [[Salvatoria]] (6 859 000) # [[Nicaragua]] (5 503 000) # [[Paraquaria]] (4 737 000) # [[Ora Opulenta]] (4 220 000) # [[Portus Dives]] (4 017 000) # [[Uruguaia]] (3 442 000) # [[Panama]] (3 108 000) # [[Philippinae]] (2 900 000) # [[Francia]] (2 100 000) # [[Lusitania]] (1 750 000) # [[Haitia]] (1 650 000) # [[Russia]] (1 200 000) # [[Marocum]] (960 706) # [[Regnum Unitum]] (900 000) # [[Iaponia]] (500 000) # [[Italia]] (455 000) # [[Guinea Aequatorensis]] (447 000) # [[Germania]] (410 000) # [[Sahara Occidentalis]] (341 000) # [[Canada]] (272 000) # [[Respublica Populi Sinae|Sina]] (250 000) # [[Guyana]] (198 000) # [[Helvetia]] (172 000) # [[Israel]] (160 000) # [[Australia]] (150 000) # [[Belize]] (130 000) # [[Insula Curacensis|Curacensis]]<ref>{{CathHierDiocese|will}}</ref> (112 450) # [[Aruba]] (105 000) # [[Respublica Coreae|Corea meridionalis]] (90 000) # [[Andorra]] (40 000) # [[Turcia]] (29 500) # [[Suecia]] (39 700) # [[Trinitas et Tabacum]] (32 200) # [[Nova Zelandia]] (26 100) # [[Batavia]] (17 600) # [[Finnia]] (17 200) # [[Guyana Francica]] (13 000) # [[Romania]] (7000) # [[Insula Boni Aëris|Bono Aëre]] [<ref>[http://www.uni-mannheim.de/mateo/camenaref/hofmann/hof4/s0900a.html]</ref> (5700) # [[Insulae Virgines]] (3980) # [[Libanus]] (2300) # [[Austria]] (1970) # [[Cuvaitum]] (1700) |} == Exemplum textuale == Hic est lectio Hispanica de [[iter|itineribus]]. Textus e situ [http://www.spanish.cl/ ''Learn Spanish'' afertur]. '''Los Viajes - Lectura''' Un viaje puede tener diversas motivaciones, siendo sus expectativas y objetivos muy diferentes entre sí, por lo tanto, si planificas un viaje, lo primero que debes tener claro es un destino, luego de eso, te diriges a una agencia de viajes, lugar donde te ayudan a planificar desde tu llegada hasta tu regreso. El ejecutivo de la agencia te preguntará cual es tu presupuesto y te mostrará las opciones de viaje y la clase en la cual viajarás y si tu viaje se realizará en avión o bus y por que no en un crucero; de esto depende también el costo de tu viaje. Es importante tener pasaporte y a veces una visa, dependiendo del lugar donde decidas ir. Si no tienes pasaporte debes dirigirte al registro civil e identificación de tu ciudad para solicitarlo, en cambio sino posees visa debes hacer los trámites en la embajada del país, esto dependerá de tu destino. Al tener ya listo los papeles de tu viaje, organiza lo que llevarás. Primero dependiendo de los días de tu viaje, elige el tamaño de la maleta, luego elige tu ropa de acuerdo al clima del lugar; no olvides llevar cámara fotográfica o filmadora para guardar los momentos inolvidables del viaje. Siempre es recomendable cada vez que sales de tu país, informarte sobre la moneda del país de destino. Una opción es tener en tu poder dólares americanos, es la moneda más fácil de cambiar en cualquier parte del mundo, también puedes utilizar Euros. Al llegar al lugar de destino es recomendable que te manejes llevando una mochila donde llevarás alimento, la cámara y tus documentos. Para contactarte con tu familia, en todo destino podrás encontrar lugares donde puedas conectarte a Internet y mandarle e-mail a tus familiares y amigos, y así poder compartir tu viaje con tus más cercanos. Si en algún minuto de tu viaje tienes algún imprevisto, es recomendable dirigirte a la embajada de tu país. Un consejo importante para todo viajero es optar por un seguro, el cual te cubrirá cualquier imprevisto de salud en donde te encuentres. Después de tener todo esto en cuenta, te espera un ¡gran viaje! <br /> <br /> '''La aduana:''' Oficina pública o institución fiscal establecida generalmente en costas o fronteras con el fin de registrar el tráfico internacional de mercancías que se importan o exportan en y desde un país concreto y cobrar los impuestos que se adeudan. '''La inmigración:''' Es la entrada a un país de personas que nacieron o proceden de otro lugar. '''La mochila:''' Es un tipo de bolsa que generalmente se cuelga en la espalda, una herramienta de transporte indispensable para hacer montaña, escalar o hacer viajes. '''El pasaje:''' Son boletos para viajar, ya sea vía terrestre como aérea. '''El bus:''' Medio de transporte terrestre. '''El avión:''' Medio de transporte aéreo. '''El aeropuerto:''' Son estaciones para los pasajeros de las aerolíneas y para el transporte de mercancías. '''El terminal (El rodoviario):''' Punto de partida o destino final de los buses y donde dan la bajada y subida de pasajeros. '''La cámara fotográfica:''' Aparato tecnológico utilizado para tomar fotografías. '''La cámara filmadora:''' Equipo que permite capturar imágenes de videos y sonidos. '''El destino:''' Punto o llegada al que se dirige una persona o una cosa. '''El hotel:''' Establecimiento en el que se proporciona alojamiento y comida a los clientes mediante pago. '''El motel:''' Establecimiento hotelero de carretera generalmente formado por pequeños departamentos independientes. '''La cabaña:''' Pequeña casa rústica de campo normalmente hecha de madera donde se puede alojar. '''El camping:''' Lugar acondicionado con algunas instalaciones para alojar al aire libre en tiendas de campaña o carpas, mediante el pago de una cantidad estipulada. '''La carpa:''' Cubierta de lona que se extiende sobre un espacio para dar techo. '''El tren:''' Transporte formado por una serie de vagones o articulados unos tras otros y arrastrados por una locomotora. '''La reserva:''' Sustantivo del verbo reservar. Pedir con anticipación una plaza o localidad, un transporte público, hotel, espectáculo, etc. '''La embajada:''' Oficina del embajador o de la representación diplomática de un país en otro. '''El pasaporte:''' Documento en que consta la identidad de una persona, necesario para viajar a algunos países. '''La visa:''' Documento que otorga la embajada o el consulado de un país certificando que la persona que la solicitó reúne las condiciones que la nación receptora exige para ingresar en ella. '''El crucero:''' Embarcación destinadas a realizar viajes por vía marítima para conocer lugares exclusivos rodeado de todas las comodidades y lujos. '''La moneda:''' Divisa de cada país. ==Nexus interni== * [[Institutum Cervantes]] * [[Lingua Hispanica Chiliana]] * [[Lingua Hispanica mimica]] * [[Litterae Americae Latinae]] * [[Praemium Michaeli de Cervantes dicatum]] == Notae == <references/> == Bibliographia == === Libri generales === * Abercrombie, David. [[1967]]. ''Elements of General Phonetics.'' Edimburgi: Edinburgh University Press. * Cressey, William Whitney. [[1978]]. ''Spanish Phonology and Morphology: A Generative View.'' Vasingtoniae: Georgetown University Press. ISBN 0-87840-045-1. * Eddington, David. [[2000]]. "Spanish Stress Assignment within the Analogical Modeling of Language." ''Language'' 76 (1): 92–109. doi:10.2307/417394. [https://web.archive.org/web/20130708183631/http://linguistics.byu.edu/faculty/eddingtond/STRESS.pdf PDF.] * Harris, James. [[1967]]. "Sound Change in Spanish and the Theory of Markedness." ''Language'' 45 (3): 538–52. doi:10.2307/411438. [http://jstor.org/stable/411438 JSTOR.] === Lingua in Hispania === * Alsdorf-Bollee, Annegret. [[2003]]. ''Spanische Sprachgeschichte.'' * Berschin, Helmut, Julio Fernández-Sevilla, et Josef Felixberger. [[1987]]. ''Die spanische Sprache: Verbreitung, Geschichte, Struktur.'' * Dietrich, Wolf, et Horst Geckeler. [[2007]]. ''Einführung in die spanische Sprachwissenschaft.'' * Martínez-Celdrán, Eugenio, Ana Maria Fernández-Planas, et Josefina Carrera-Sabaté. [[2003]]. "Castilian Spanish." ''Journal of the International Phonetic Association'' 33 (2): 255–59. {{doi|10.1017/S0025100303001373}}. * Tovar, Antonio. [[1983]]. ''Einführung in die Sprachgeschichte der Iberischen Halbinsel.'' === Lingua in America === * Kubarth, Hugo. [[1987]]. ''Das lateinamerikanische Spanisch.'' * Noll, Volker. [[2001]]. ''Das amerikanische Spanisch.'' * Paufler, Hans-Dieter. [[1977]]. ''Lateinamerikanisches Spanisch.'' == Nexus externi == {{InterWiki|code=es}} {{Vicilibri|Glossarium Hispanice|Lingua Hispanica}} * [http://www.spanish.cl/ ''Learn Spanish.'] Se discere Hispanica * [http://buscon.rae.es/draeI/ Dictionarium Regalis Academiae Hispanicae.] ** [http://buscon.rae.es/ntlle/SrvltGUIMenuNtlle?cmd=Lema&sec=1.0.0.0.0. Alia dictionaria ab eadem Academia edita.] * [https://web.archive.org/web/20081109165946/http://clave.librosvivos.net/ Dictionarium ''Clave.''] * [https://web.archive.org/web/20081115122536/http://www.spanishdict.com/ Dictionarium Anglo-Hispanicum Chambers Harrap.] * [http://www.wordmagicsoft.com/dictionary Dictionarium Anglo-Hispanicum Word Magic.] {{Linguae Romanicae}} {{1000 paginae}} {{Myrias|Anthropologia}} [[Categoria:Lingua Hispanica|!]] mktg0dty4ptb5qwt2v850duo9mxxzvz 0 2157 4000091 3984034 2026-11-07T00:01:16Z InternetArchiveBot 139091 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 4000091 wikitext text/x-wiki {{L1}} {{Videdis|Lesbos (discretiva)}} {{Capsa urbis Vicidata}} [[Fasciculus:Lesbos 1211x897.jpg|thumb|Insula Lesbos a caelo visa]] [[Fasciculus:Roman Aqueduct in Mytilini (Lesbos), Greece.jpg|thumb|Aquaeductus iuxta urbem [[Mytilenae|Mytilenas]] Romanus]] '''Lesbos''' ([[Graece]] ''Λέσβος'', [[Turcice]] ''Midilli Adası'') est insula [[Graecia|Graeca]] in [[Aegaeum mare|mari Aegaeo]] septentrionali sita. Area 1635.998 km² insula magnitudine tertia est Graeciae, octava [[Mare Mediterraneum|Mediterranei maris]].<ref>Charles Arnold (Ed.): Die Inseln des Mittelmeers. Ein einzigartiger und vollständiger Überblick. 2. ed. marebuchverlag, Hamburgi 2008, ISBN 3866480962.</ref> Nomen dedit pristino nomo vel praefecturae [[Lesbos (nomus Graeciae)|Lesbo]], ab administratione reformata anni [[2010]] (vide [[Libellus Callicratis]]) est [[Unitas regionalis (Graecia)|regionalis unitas]] (Περιφερειακή Ενότητα Λέσβου) regionis [[Aegaeum Boreale (regio Graeciae)|Aegaei Borealis]] et [[demus]] [[Graecia]]e (Δήμος Λέσβου). Secundum censum anni 2001 insulae fuerunt 90 643 incolae, urbi principali nomine [[Mytilenae]] 36 196.<ref>Numerus incolarum, ut a [http://www.statistics.gr/portal/page/portal/ESYE/BUCKET/A1604/Other/A1604_SAP01_TB_DC_00_2001_01_F_GR.pdf Magistratu statistico Graeco(ΕΣΥΕ)] profertur (PDF), census anni 2001</ref> == Situs ac loci natura == Lesbos in [[Aegaeum mare|Aegaeo mari]] boreo-orientali sita a litore [[Asia Minor|Asiae minoris]] sive [[Turcia]]e civitatis non multum distat. A septentrionibus insula sinu [[Adramytteum|Adramytteno]] (''Edremit Körfezi'') distantia novem chiliometrorum, ubi est minima, ab Asia minore separatur, ab oriente [[fretum|freto]] [[Mytilenae]]o (''Στενό Μυτιλήνης''), quod per quindecim chiliometra patet. Insulae proximae sunt [[Chios]] (48 km a meridie), [[Psara]] (65 km ab austro-occidente), [[Sanctus Eustratius]] (76 km ab occidente) et [[Lemnos]] (74 km a boreo-occidente). Lesbos origine [[mons ignifer|vulcanica]] orta pluribus locis paene usque ad mille metra super [[maris aequor]] surgit. Insula montuosa et partim silvis tecta fere 1600 km² patet. Duobus sinibus, qui a meridie late in insulam prominunt, dividitur. Longitudo maxima plus quam 70 chiliometrorum a promuntorio Agrilia (Ακρωτήριο Αγριλιά) ab austro-oriente usque ad promuntorium Saratsina (Ακρωτήριο Σαράτσινα) ab austro-occidente patet. Distantia maxima a septentrionibus (Ακρωτήριο Κόρακας) in meridiem (Ακρωτήριο Άγιος Φωκάς) est 45 chiliometrorum. Mons excelsissimus, nomine [[Lepetymnus]], in partibus septentrionalibus surgit. Paene in dimidia insulae parte [[olea]]e ac arbores fructiferae in collibus coluntur, silvae, quae imprimis ex [[pinus|pinibus]], [[quercus|quercibus]] et [[iuglans|iuglantibus]] constant, fere 20 % insulae tegunt. Inter montes sive colles plures planities sunt, quae tertiam insulae partem efficiunt. Lesbo insulae plus quam duodecim flumina sunt, quae toto anno aquam habent quorumque maxima ex monte Olympo ab insula orientali sito scaturiunt. A litore meridiano duo sinus, quorum uterque est altitudinis 20 metrorum, longe in insulam prominunt. Sinus Geraeus (Κόλπος Γέρας) areae 43 km² in insula austro-orientali situs euripo latitudinis 200-800 metrorum cum mari coniunctus est. Sinus Callonaeus (Κόλπος Καλλονής) areae 110 km² usque ad 21 km in insulam prominet. Multi alii sinus minores circum insulam inveniuntur. Parvae insulae non habitatae variis locis Lesbo antepositae sunt. == Historia == Lapides arte politi, qui in ''Rodaphnidia'' (Ροδαφνίδια) prope ''Lisborium'' reperti sunt, in [[Palaeolithicum]] medium [[datatio|dantantur]].<ref>Χ.Β. Χαρίσης, P. Durand, Μ. Αξιώτης, Τ.Β. Χαρίσης (2000): Ίχνη παλαιολιθικής εγκατάστασης στη Λέσβο, in: Αρχαιολογία και Τέχνες 76, mense Septembri, p. 83–87; in interrete [https://web.archive.org/web/20120106051920/http://www.arxaiologia.gr/assets/media/PDF/migrated/76_83-87.pdf PDF interretiale]</ref> Paene 40 loci insulam a [[Aetas Aenea|Aetate Aenea]] antiqua sine intermissione inhabitatam esse demonstrant. Hi loci imprimis in litoribus insulae orientalis ac austro-orientalis siti sunt. Insula occidentalis non ante Aetatem Aeneam mediam habitata est. Tantum [[Therme (locus archaeologicus)|Therme]] methodo [[Stratigraphia (archaeologia)|stratigraphica]] investigata est; septem aetates aedificandi probatae sunt, prima circa [[3000 a.C.n.]] incipiente. Agricultura ac mercatura marina adiuta Therme locus medius Aegaei maris septentrionalis facta est. Aetate ''Therme IV'' urbi munitionibus protectae erant circiter 1200 incolarum.<ref>[http://www.fhw.gr/chronos/02/islands/en/habitation/eb/index2.html Thermi on Lesbos], The Bronze Age on the Aegean Islands, Foundation of the Hellenic World (englisch)</ref> Circa annum [[1200 a.C.n.]] autem ''Therme V.'' relicta est, forsitan urbibus potentioribus sicut [[Troia]] imminentibus. Urbs munita nomine ''Curter'' prope ''Lisborium'' aream 4-5 [[hectarium|hectariorum]] consecuta est.<ref>Ourania Kouka: Siedlungsorganisation in der Nord- und Ostägäis während der Frühbronzezeit (3.&nbsp;Jahrtausend&nbsp;v. Chr.) = Dissertatio: Universitas Heidelbergensis (1996), in: Internationale Archäologie 58, Rahden (2002), p. 129 ss. ISBN= 978-3-89646-330-2</ref> Aetate Aenea tarda Lesbos ad [[Šeḫa]], civitatem [[lingua Hetthaea|Hetthaeam]], pertinuit.<ref> Klaus Tausend, Sabine Tausend, Robert Rollinger, Brigitte Truschnegg (edd.): Lesbos – Zwischen Griechenland und Kleinasien. Altertum und Mittelmeerraum: die antike Welt diesseits und jenseits der Levante : Festschrift für Peter W. Haider zum 60. Geburtstag. Franz Steiner, 2006, ISBN 978-3-515-08738-4, p. 95 s.</ref> Temporibus antiquis [[Mytilenae]] medius insulae locus erat. Inter alias urbes antiquas enumerare oportet [[Methymna]]m, [[Antissa]]m, [[Eresus|Eresum]], [[Pyrrha]]m. Post [[Bella Graeco-Persica|bella Medica]] Lesbii [[Foedus Delium]] et Atheniensium societatem circa [[478 a.C.n.]] inierunt<ref>[[Thucydides]] III.10.2</ref>. Cum autem anno [[428 a.C.n.]], dominos superbos fugientes, Lesbii exceptis [[Methymna|Methymniis]] medio [[Bellum Peloponnesiacum|bello Peloponnesiaco]] ad Lacedaemoniorum societatem transfugere voluerunt Mytilenenses terra marique ab Atheniensibus obsessi sunt<ref>[[Thucydides]] III.2-18.</ref> atque mox sese dedere coguntur<ref>[[Thucydides]] III.25-51</ref>. [[412 a.C.n.]] iterum cum [[Chios|Chiis]] defecerunt<ref>Thucydides VIII.5 et 8</ref> et iterum ab Atheniensibus victi sunt<ref>[[Thucydides]] VIII.22-23</ref>. Memoria digna est conclusio Mytilenarum anno [[406 a.C.n.]] a classe [[Sparta|Lacedaemonica]] [[Callicratidas|Callicratida]] duce facta, qua [[Conon Atheniensis|Conon]] Atheniensis una cum maxima [[Athenae|Atheniensium]] classe in portu inclusus est. Athenae, postquam aliam classem adiuvamento miserunt, inclusos [[pugna apud Arginusas commissa]] liberaverunt. [[Fasciculus:Molyvos.jpg|thumb|[[Methymna]] urbs, arce imminente]] [[Medium Aevum|Medio Aevo]] insula anno [[1355]] a [[Ioannes V Palaeologus|Ioanne V Palaeologo]] [[imperator]]e [[Imperium Romanum Orientale|Romano]] [[Patricii (ordo)|patricio]] [[Franciscus I Gateluzus|Francisco I Gateluzo]] [[Respublica Genuensis|Genuensi]] dominium hereditarium datum est, qui ei gratiam referret pro adiuvamine contra usurpatorem [[Ioannes VI Cantacuzenus|Ioannem VI Cantacuzenum]] praebito. Dominium familiae nobilis [[Gateluzi|Gateluzorum]] anno [[1462]] finitum est, cum [[Imperium Ottomanicum|Ottomani]] insulam [[Mahometus II (sultanus Ottomanicus)|Mahometo II]] duce occupaverunt. Anno [[1912]] insula a copiis [[Graecia|Graecis]] expugnata post [[primum bellum mundanum|bellum mundanum primum]] pactis [[Pactum Separense|Separensi]] ac [[Pactum Lausannense|Lausannensi]] Graeciae addicta est. [[Secundum bellum mundanum|Bello mundano secundo]] Lesbos a copiis [[Germania|Germanis]] occupata est. Anno 1984 [[Universitas Aegaei]] condita est. == Visu digna == * Inter vicos [[Antissa]]m (hodiernam) et ''Sigri'' (Σίγρι) est silva in lapidem versa, quae a 23 decies centena milibus annorum repetit. * In Lesbo occidentali plus quam 30 olim [[Tholus vulcanicus|tholi vulcanici]] inveniuntur nec non plures [[Caldera (crater)|calderae]] sive [[crater vulcanicus|crateres vulcanici]]. Licet haec insulae pars deserta esse videatur, tamen inter regiones Aegaei maris notabilissimas numeratur. * Ad urbes visu dignas pertinent [[Mytilenae]], insulae caput, [[Methymna]] cum [[castrum|castro]], [[Petra (Lesbos)|Petra]], super quam ecclesia "Panagia" ("Sanctissima") in rupe collocata est, et ''Agiassos'' ecclesia sua et Olympo monte nota. * Insula orientalis silvis tecta est. Tantum prope ''Polichnitum'', ubi sunt fontes Graeciae calidissimi (70-85° C), [[vulcanismus]] animadvertitur. == Res oeconomicae == Lesbos magna ex parte agricultura alitur. Plurimos fructus [[oleum]] optimum reddit, quod intra [[Unio Europaea|Unionem Europaeam]] [[Appellatio Originis Protecta|appellatione originis]] protegitur.<ref>[http://ec.europa.eu/agriculture/quality/door/registeredName.html?denominationId=840&locale=el Commissio Europaea: DOOR]</ref> Alii fructus [[caseus|casei]] sicut [[Pheta]], [[Caseri]] et [[Ladotyri Mytilenes]] appellatione originis protecti reddunt, praeterea confectio [[Uzo]] (Oύζο) (50% totius Graecae confectionis), piscatio et [[salina]]e in sinu Callonensi sitae. Etiam [[periegesis]], quae et [[Aëroportus|aëroportu]] internationali et frequentibus navibus adiuvatur, maximi momenti est. Loci periegetici hospitibus maxime accepti sunt [[Plomarium]], [[Petra (Lesbos)|Petra]], [[Methymna]] (sive ''Molybos'') et [[Eresus]]. === Alimenta typica === * Casei [[Ladotyri Mytilenes]], [[Pheta]], [[Caseri]] * [[Uzo]] * [[Vinum Lesbium]] antiquum == Incolae noti == Mytileni nati: * [[Pittacus Mytilenaeus]] (~651/650 - ~570 a.C.n.), unus e [[Septem sapientes|septem sapientibus]] * [[Alcaeus]] (~630 – ~580 a.C.n.), poeta * [[Iulia Livilla]], imperatoris [[Caligula|Gaii]] soror, hic anno [[18]] nata est * [[Theophanes Mytilenaeus]] (saeculo 1 a.C.n.), rerum politicarum peritus ac scriptor rerum gestarum * [[Ariadenus Barbarussa]] (~1466–1546), pirata, dominus [[Algeria]]e et "Kaptan-ı Derya" (maximus classi praefectus) [[Imperium Ottomanicum|Imperii Ottomanici]]. * [[Hüseyin Hilmi Pascha]] (1855–1922), rerum politicarum peritus et [[Vezirus|Supremus Vezirus]] Imperii Ottomanici * [[Cemal Pascha]] (1872–1922), rerum politicarum peritus [[nationalismus|nationalisticus]] factionis [[Neoturcae|Neoturcarum]] et dux exercitus Imperii Ottomanici * [[Constantinus Centeres]] (natus anno 1973), athleta Graecus * [[Anestes Agrites]] (natus anno 1981), [[pediludium|pediludii]] lusor Graecus [[Eresus|Eresi]] nati: * [[Sappho]] (~ 630/612 a.C.n. - ~ 570 a.C.n.), poëtria * [[Theophrastus]] (~371-287 a.C.n.), philosophus Peripateticus * [[Longus]], scriptor et auctor ''[[Daphnis et Chloe]]'' ex familia Lesbia natus: * [[Odysseus Elytes]] (1911-1996) nomine nativo Odysseus Alepudelles in insula [[Creta]] quidem, sed e familia Lesbia natus est. == Etymologia == Verbum „lesbiana“, quod mulierum gynaecophilam significat (vide: [[Homosexualitas#Alia vocabula|Homosexualitas]]), ab insulae nomine deductum est, quod [[Sappho]] poetria, quae carminibus amorem puellarum cecinit, in insula Lesbo nata est. Inde multae "lesbianae" Lesbum iter faciunt et [[Scala Eresi|Scalam Eresi]] visitant, quia (secundum unum fontem) Sappho [[Eresus|Ereso]] antiqua nata esse traditur. Quod linguam Latinam attinet, "lesbiana" verbum novatum est; "lesbiacus" vel "lesbius" antiquitus numquam sensum hodiernae "lesbianae" praebuerunt. == Fontes == * {{Strabo}} XIII.2. == Bibliographia == * "[http://www.archive.org/details/thecultsoflesbos00shieuoft Lesbos]" in [[Barclay Vincentius Head|Barclay V. Head]], ''[[Historia numorum]]'' (2a ed. 1911) pp. 557-563 [http://www.snible.org/coins/hn/lesbos.html Versio digitalis] * "[http://www.perseus.tufts.edu/hopper/text?doc=Perseus:text:1999.04.0006:id=lesbos Lesbos]" in {{PECS}} * C. A. Candargy, ''Flore de l'île de Lesbos : plantes sauvages et cultivées''. Turici: Diggelmann, 1889 [http://www.archive.org/details/floredelledele00cand Textus apud archive.org] * Alexander Conze, ''Reise auf der Insel Lesbos''. Hannoverae: Carl Rümpler, 1869 {{Google Books|pBNBAAAAcAAJ}} * G. Georgeakis, L. Pineau, ''Le folk-lore de Lesbos''. Lutetiae: J. Maisonneuve, 1894 [http://www.archive.org/details/lefolkloredeles00pinegoog Textus apud archive.org] * Robert Koldewey, Heinrich Kiepert, ''Itinerare auf der Insel Lesbos''. Berolini: Reimer, 1890 [http://www.archive.org/details/itinerareaufderi00kold Textus apud archive.org] * [[Severus Lucianus Plehn]], ''Lesbiacorum liber''. Berolini: Nicolaus, 1826 {{Google Books|mN0pAAAAYAAJ}} * Emily Ledyard Shields, ''The Cults of Lesbos''. Menasha Visconsiniae, 1917 [http://www.archive.org/details/thecultsoflesbos00shieuoft Textus apud archive.org] * [[Warwick Gulielmus Wroth|W. W. Wroth]], ''[[A Catalogue of Greek Coins in the British Museum]]''. 17. ''Troas, Aeolis and Lesbos''. 1894 [http://www.archive.org/details/cataloguegreekc09medagoog Textus apud archive.org] == Notae == <references /> == Nexus externi == {{CommuniaCat|Lesbos|Lesbum}} * [http://www.lesvosmuseum.gr Museum Lesbo situm et scitu digna de silva in lapidem versa] * [https://web.archive.org/web/20130715050651/http://makebelieve.gr/mb/www/en/portfolio/museums-culture/55-meel.html Museum de olei confectione in Lesbo insula] * [https://web.archive.org/web/20181031105032/http://www.hotsprings.gr/ Fontes calidi apud Polichnitum siti] [[Categoria:Lesbos| ]] [[Categoria:Aegaeum Boreale]] [[Categoria:Demi Graeciae]] [[Categoria:Unitates regionales Graeciae]] l3p1jo1sr5ck0kf13crltvfxjjt9eyo 0 2184 3999879 3999763 2026-11-06T13:14:54Z Grufo 64423 Formula {{[[Formula:Capsa urbis Vicidatorum|Capsa urbis Vicidatorum]]}} non est substituenda 3999879 wikitext text/x-wiki {{Coord|38|34||N|7|55||W|display=title}} {{Capsa urbis Vicidatorum}} {{res|Ebora}} (-ŏ-)<ref name="gaffiot">F. Gaffiot, ''[[Lexicon Gaffiot|Dictionnaire Illustré Latin-Français]],'' (Lutetiae: Hachette). [http://www.lexilogos.com/latin/gaffiot.php][https://archive.org/details/FelixGaffiotDictionnaireIllustr.LatinFrancais].</ref> ([[Lusitanice]] ''Évora'') est [[urbs]] [[Lusitania]]e, [[caput (urbs)|caput]] [[municipium|municipii]] [[Ebora (districtus)|districtus]]que homonymorum. Urbi nunc sunt 54 milia incolarum.<ref>[https://www.ine.pt/xportal/xmain?xpid=INE&xpgid=ine_publicacoes&PUBLICACOESpub_boui=277102331&PUBLICACOESmodo=2 ''Anuário Estatístico da Região Alentejo - 2015''] [https://www.ine.pt/ngt_server/attachfileu.jsp?look_parentBoui=279966716&att_display=n&att_download=y PDF, pag. 65] ''Instituto Nacional de Estatística.''</ref> == De origine nomineque == Eboram vel Eburam<ref name="gaffiot" /> vel Elburam a nonnullis opinatur [[saeculum 2 a.C.n.|saeculo vicesimo a.C.n.]] institutam esse.<ref>''Évora: Origem Evolução de uma Cidade Medieval.'' Maria Domingas V. M. Simplício (Departamento de Geociências, Universidade de Évora). Revista da Faculdade de Letras, Universidade do Porto. Geografia. I série. Vol. XIX. Porto. 2003. Pp.365-372. [http://ler.letras.up.pt/uploads/ficheiros/330.pdf PDF.]</ref> Sed ab aliis opinatur [[saeculum 8 a.C.n.|saeculo octavo a.C.n.]] ab [[Eburones|Eburonibus]]<ref>''Monarchia Lusytana. Bernardo de Brito. Lisboa. 1690.'' Pag. 375 de Ebora vide. [https://books.google.pl/books?id=Vg9UAAAAcAAJ].</ref> institutam esse, qui etiam Ebura Brittium vel Eburobrittium circa [[Obidos|Oppidum]]<ref>[https://www.infopedia.pt/dicionarios/toponimia/%C3%93bidos ''Óbidos''] ''Dicionário de Toponímia. Porto Editora.''</ref> etiamque [[:es:Évora de Alcobaça|Ebora Alcubae]]<ref>[https://www.infopedia.pt/dicionarios/toponimia/Alcoba%C3%A7a ''Alcobaça''] ''Dicionário de Toponímia. Porto Editora.''</ref> forsit instituerunt. Anno [[59 a.C.n.]] abs [[Gaius Iulius Caesar|Caesare]] Ebora Liberalitas Iulia vocatur.<ref name="infopedia">[https://www.infopedia.pt/$liberalitas-julia Liberalitas Iulia] ''Infopédia. Porto Editora.''</ref><ref>Charles Anthon, ''A Classical Dictionary'' (Novi Eboraci: Harper & Brothers, 1842), 459, s.v. ''Ebora.'' [https://books.google.pl/books?id=kzEoAAAAYAAJ].</ref><ref>Alexander Macbean, ''A Dictionary of Ancient Geography'' (Londinii: Printed for G. Robinson in Pater Noster-Row; and T. Cadell in the Strand, 1773), s.v. ''Ebora.'' [https://books.google.pl/books?id=EqwBAAAAYAAJ].</ref><ref>[https://web.archive.org/web/20170520231914/http://conteudos.evora.net/turismo/pt-pt/ ''Évoraturismo'']</ref> Saeculuo primo a [[Gaius Plinius Secundus|Plinio]] Ebora Cerealis vocatur.<ref>Plinius. Naturalis Historia. III. 10</ref><ref>''Atlas geographus or, a complete system of geography, ancient and modern. Volume II. Printed by John Nutt. 1711.'' Pag. 1185 de Ebora vide. [https://books.google.pl/books?id=orJZAAAAcAAJ]</ref><ref>''Dictionarium universale latino-gallicum.'' Jean Boudot, (Lutetia: 1745), 192, s.v. ''Ebora.'' [https://books.google.pl/books?id=ZAg7AAAAcAAJ].</ref> Praeterea Ebora Augusta a Romanis aliquando vocabatur.<ref>[http://www.patrimoniocultural.gov.pt/en/recursos/o-arqueologo-portugues/o-arqueologo-portugues/ ''O Arqueólogo Português''] ''1.ª série. Volume XXX. Estudos lusitanos-romanos. Luís Chaves. 1956.'' Pag. 15 de Ebora vide. [http://www.patrimoniocultural.gov.pt/static/data/publicacoes/o_arqueologo_portugues/serie_1/volume_30/estudo_lusitano.pdf]</ref><ref>[http://hdl.handle.net/10362/12580 ''«O último porto de Ulisses»: história, urbanismo e arte de Felicitas Iulia Olisipo. Maria Teresa Caetano. Edições Colibri / Instituto de História da Arte, Faculdade de Ciências Sociais e Humanas, Universidade Nova de Lisboa. 2007''] Pag. 88 de Ebora vide. [https://run.unl.pt/bitstream/10362/12580/1/ART_3_Caetano.pdf]</ref><ref>[https://web.archive.org/web/20170905222835/http://hemerotecadigital.cm-lisboa.pt/OBRAS/RevMunicipal/RevMun.htm ''Revista Municipal''] ''Ano II. N.º 10. 1941.'' Pag. 26 de Ebora vide. [http://hemerotecadigital.cm-lisboa.pt/OBRAS/RevMunicipal/N10/N10_master/N10.pdf]</ref> ==Aevum Romanum== In arce situm {{Coord|38|34|22|N|7|54|27|W|display=inline}} [[templum]] [[Romani|Romanum]] est,<ref>[http://www.patrimoniocultural.gov.pt/pt/patrimonio/patrimonio-imovel/pesquisa-do-patrimonio/classificado-ou-em-vias-de-classificacao/geral/view/70489 ''Templo Romano de Évora.''] Direção Geral do Património Cultural.</ref><ref>[http://www.monumentos.pt/site/app_pagesuser/sipa.aspx?id=2863 Templum Romanum eborense.] Sistema de Informação para o Património Arquitectónico.</ref><ref>[https://web.archive.org/web/20120201091444/http://www2.cm-evora.pt/arqueologia/templo.htm Templo Romano.] Câmara Municipal de Évora.</ref> quo [[saeculum 1|saeculo primo]] in foro [[aedificium|aedificatum]] et consecratum [[Cultus imperatorius (Roma antiqua)|cultu imperatorio]] est. Ex [[granitum (lapis)|granito]] factum est, absque basibus capitulisque [[columna]]rum corinthiarum quae ex [[marmor|marmore]] e plaga [[:es:Estremoz|termiensi]]<ref>Oppidum ad septentrionem Eborae Portugallice ''Estremoz'' vocatum iam aevo Romano urbs erat. Tamen nomen urbis eo tempore incognitum permanet. Videtur ''Estremoz'' ex arabico verbo ترمس vicissim ex Graeco θέρμος ortum esse, quod portugallicum ''tremoço'' et hispanicum ''altramuz'' genuit, id est [[lupinus]], forsan speciei ''[[Lupinus termis]]''. Vide ''[https://www.infopedia.pt/$estremoz Estremoz]'' apud ''Infopédia, Porto Editora'' et ''[http://www.altotejo.org/acafa/docsn6/TOPONIMIA_204_250.pdf António Maria Romeiro Carvalho. AÇAFA, nr 6, 2013, pag. 212]'' et ''[https://web.archive.org/web/20180502060006/http://www.cm-estremoz.pt/pagina/camara-municipal/ordenacao-heraldica/ Câmara Municipal de Estremoz. Ordenação heráldica]''.</ref> factae sunt.<ref>''Luis Lopes, J. Carrilho Lopes, J. P. Cabral, Panagiotis Sarantopoulos. Caracterização petrográfica dos monumentos romanos de Évora. Separata do Boletim "A Cidade de Évora", II Série, Nº 4, Évora, 2000.'' [http://home.uevora.pt/~lopes/Artigos/15.pdf]</ref> [[Piscina]] imagines ostendens templum circumdabat. Podium longitudine circum 25 metra, latitudine 15 metra, et altitudine 3.5 metra erat. Proflictum [[saeculum 5|saeculo quinto]] est. Post haec praesidium et macellum usque ad [[1836]] fuit. Quo anno aedificia apud latus [[septentrio]]nale templi posita deleta sunt et cisternae [[aquaeductus|aquae ductus]] primitivi repertae sunt. Anno [[1863]], deletio totius partis [[medium aevum|mediaevalis]] effata est, quae postmodo anno [[1871]] facta est. [[Saeculum 17|Saeculo septimo decimo]] ratio apparuit templum consecratum [[Diana]]e esse adfirmare. Nunc constat rationem hanc non perstare. Pontem super fluvium Sarramam ([[Portugallice]] ''[[:pt:Rio Xarrama|Xarrama]]'')<ref>António Rafael Carvalho (2008), ''A Musalla do Torrão,'' vol 3 (Município de Alcácer do Sal), p. 20. De nomine ''Xarrama'' vide [https://web.archive.org/web/20201123184754/http://www.cm-alcacerdosal.pt/documents/48/A_Musalla_Torrao_Vol_III.pdf hoc PDF.]</ref><ref>Mikel Urkola, ''¿Mitología preindoeuropea en toponimia? Explicaciones preindoeuropeas de -ama, segi, obi, etc.'' [https://web.archive.org/web/20130708222035/http://www.centroarqueologicosaguntino.es/revista-arse.php ''Revista Arse''] 48:3. Centro Arqueológico Saguntino. De nomine ''Xarrama'' vide [http://www.centroarqueologicosaguntino.es/uploads/descargas/610_Cap%C3%ADtulo%201.pdf p. 67.]</ref> situm {{Coord|38|31|49.5|N|7|54|58.3|W|display=inline}} prope purificatorium cloacinum opinantur sapientes aliqui Romanum esse.<ref>[http://www.patrimoniocultural.gov.pt/pt/patrimonio/itinerarios/pontes-alentejo/ ''Pontes Históricas do Alentejo.] Direção-Geral do Património Cultural.''</ref> Anno [[2009]] per renovationem [[lyceum|lycei]] Gabrielis Pereira siti {{Coord|38|34|28|N|7|54|10|W|display=inline}} inventum est [[sepulcretum]] Romanum saeculorum primi et secundi.<ref>''Laboratório de Antropologia Biológica da Universidade de Évora. Área funerária romana em Évora: dos restos ósseos aos rituaisfunerários.'' [https://dspace.uevora.pt/rdpc/bitstream/10174/8093/1/%C3%81rea%20funer%C3%A1ria%20romana%20em%20%C3%89voral.pdf].</ref> == Aevum islamicum == Anno [[714]], [[Abd al-Aziz]] praepositus a [[Taric Abenciet|Tarice]] sine adversitate Eboram cepit.<ref>[https://web.archive.org/web/20180717220302/http://iem.fcsh.unl.pt/imagens/files/cronologia_gharbalandalus.pdf ''Cronologia Gharb al-Andaluz 711-1250. António Rei. UNL'']</ref><ref>[https://books.google.pl/books?id=qWvr6z4RrEgC Roberto Marín Guzmán. Sociedad, política y protesta popular en la España musulmana. Universidad de Costa Rica. 2006. Pag. 87].</ref> Anno 913, [[Ordonius filius Alfonsi]]<ref>[https://books.google.pl/books?id=GRxPAAAAcAAJ ''Francisco de Berganza. Antigüedades de España, propugnadas en las noticias de sus Reyes.'' Parte segunda. 1721. pag. 535.]</ref> rex [[Gallaecia (provincia Romana)|Gallaeci]] cursum in meridiem cum agmine suo egit. Postquam moenia oppidi invalida erant, facile id expugnavit. Spolia magna adipiscitur. Incolarum omnes viros occisi sunt. Feminae tamen puerique, quae quattor milia fuerunt, captivae in Gallaeciam tractae sunt. Itaque Ebora deserta facta est.<ref>[https://dspace.uevora.pt/rdpc/bitstream/10174/18256/14/texto.pdf ''José Ribeiro dos Santos. Um olhar sobre o quotidiano de Évora no período medieval – islâmico. Séculos VIII– XI. Universidade de Évora. 2015'']</ref><ref>[http://tulioespanca.net/phocadownload/biblio/cidade.evora/71-76/BCE.71-76.1_sidarus_texto.arabe.sec.XX_nova.fundacao.de.evora.pdf ''Adel Sidarius. Um texto árabe do sec X relativo à nova fundação de Évora e aos movimentos muladi e berbere no ocidente andaluz.'']{{Nexus deficitur|date=October 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}.</ref> == Incolae notabiles == * [[Garcia de Resende]], poëta et rerum gestarum scriptor, hic natus anno 1470, mortuus 1536 == Imagines == <gallery mode="packed"> File:Views from Igreja de São Francisco (Évora) 47.jpg|[[:pt:Igreja de São Francisco (Évora)|Prospectus Eborae ab ecclesia Sancti Francisci]] File:Main facade of Sé Catedral de Évora 98.jpg|[[:pt:Sé Catedral de Évora|Ecclesia cathedralis Eborae]] File:Praça do Giraldo 72.jpg|[[:pt:Praça do Giraldo|Praça do Giraldo, forum principale Eborae]] File:Facade of Igreja de São Francisco (Évora) 34.jpg|[[:pt:Igreja de São Francisco (Évora)|Ecclesia Sancti Francisci]] File:Capela dos Ossos 50.jpg|[[:pt:Capela dos Ossos|Interior sacelli ossium in ecclesia Sancti Francisci]] File:Paços de Évora 61.jpg|[[:pt:Paço Real de Évora|Palatium regium Eborae]] File:Coreto de Évora 58.jpg|Aedicula musica in horto publico File:EvoraUniversityCourtyard.jpg|[[:pt:Universidade de Évora|Area interior Universitatis Eborensis]] File:Interior of Igreja dos Lóios 81.jpg|[[:pt:Palácio dos Duques de Cadaval (Évora)#Igreja de São João Evangelista|Interior ecclesiae Sancti Ioannis Evangelistae (ecclesiae Lóios), tegulis azulejo ornatus]] File:EvoraWalls1.jpg|Muri urbis </gallery> ==Notae== <references/> {{NexInt}} *[[Universitas Eborensis]] ==Nexus externi== {{Fontes geographici}} *[http://www.cm-evora.pt Situs proprius.] *[https://myportugalholiday.com/evora-portugal.html Evora ''Portugal Tourism and holiday Guide.''] [[Categoria:Ebora|!]] 4l6hfu2lpfz33qw28frih60ji7p695s 3999954 3999879 2026-11-06T17:22:19Z Kent Wang 161862 Replace cross-language caption/gallery links with local links; preserve red links, caption text and images 3999954 wikitext text/x-wiki {{Coord|38|34||N|7|55||W|display=title}} {{Capsa urbis Vicidatorum}} {{res|Ebora}} (-ŏ-)<ref name="gaffiot">F. Gaffiot, ''[[Lexicon Gaffiot|Dictionnaire Illustré Latin-Français]],'' (Lutetiae: Hachette). [http://www.lexilogos.com/latin/gaffiot.php][https://archive.org/details/FelixGaffiotDictionnaireIllustr.LatinFrancais].</ref> ([[Lusitanice]] ''Évora'') est [[urbs]] [[Lusitania]]e, [[caput (urbs)|caput]] [[municipium|municipii]] [[Ebora (districtus)|districtus]]que homonymorum. Urbi nunc sunt 54 milia incolarum.<ref>[https://www.ine.pt/xportal/xmain?xpid=INE&xpgid=ine_publicacoes&PUBLICACOESpub_boui=277102331&PUBLICACOESmodo=2 ''Anuário Estatístico da Região Alentejo - 2015''] [https://www.ine.pt/ngt_server/attachfileu.jsp?look_parentBoui=279966716&att_display=n&att_download=y PDF, pag. 65] ''Instituto Nacional de Estatística.''</ref> == De origine nomineque == Eboram vel Eburam<ref name="gaffiot" /> vel Elburam a nonnullis opinatur [[saeculum 2 a.C.n.|saeculo vicesimo a.C.n.]] institutam esse.<ref>''Évora: Origem Evolução de uma Cidade Medieval.'' Maria Domingas V. M. Simplício (Departamento de Geociências, Universidade de Évora). Revista da Faculdade de Letras, Universidade do Porto. Geografia. I série. Vol. XIX. Porto. 2003. Pp.365-372. [http://ler.letras.up.pt/uploads/ficheiros/330.pdf PDF.]</ref> Sed ab aliis opinatur [[saeculum 8 a.C.n.|saeculo octavo a.C.n.]] ab [[Eburones|Eburonibus]]<ref>''Monarchia Lusytana. Bernardo de Brito. Lisboa. 1690.'' Pag. 375 de Ebora vide. [https://books.google.pl/books?id=Vg9UAAAAcAAJ].</ref> institutam esse, qui etiam Ebura Brittium vel Eburobrittium circa [[Obidos|Oppidum]]<ref>[https://www.infopedia.pt/dicionarios/toponimia/%C3%93bidos ''Óbidos''] ''Dicionário de Toponímia. Porto Editora.''</ref> etiamque [[:es:Évora de Alcobaça|Ebora Alcubae]]<ref>[https://www.infopedia.pt/dicionarios/toponimia/Alcoba%C3%A7a ''Alcobaça''] ''Dicionário de Toponímia. Porto Editora.''</ref> forsit instituerunt. Anno [[59 a.C.n.]] abs [[Gaius Iulius Caesar|Caesare]] Ebora Liberalitas Iulia vocatur.<ref name="infopedia">[https://www.infopedia.pt/$liberalitas-julia Liberalitas Iulia] ''Infopédia. Porto Editora.''</ref><ref>Charles Anthon, ''A Classical Dictionary'' (Novi Eboraci: Harper & Brothers, 1842), 459, s.v. ''Ebora.'' [https://books.google.pl/books?id=kzEoAAAAYAAJ].</ref><ref>Alexander Macbean, ''A Dictionary of Ancient Geography'' (Londinii: Printed for G. Robinson in Pater Noster-Row; and T. Cadell in the Strand, 1773), s.v. ''Ebora.'' [https://books.google.pl/books?id=EqwBAAAAYAAJ].</ref><ref>[https://web.archive.org/web/20170520231914/http://conteudos.evora.net/turismo/pt-pt/ ''Évoraturismo'']</ref> Saeculuo primo a [[Gaius Plinius Secundus|Plinio]] Ebora Cerealis vocatur.<ref>Plinius. Naturalis Historia. III. 10</ref><ref>''Atlas geographus or, a complete system of geography, ancient and modern. Volume II. Printed by John Nutt. 1711.'' Pag. 1185 de Ebora vide. [https://books.google.pl/books?id=orJZAAAAcAAJ]</ref><ref>''Dictionarium universale latino-gallicum.'' Jean Boudot, (Lutetia: 1745), 192, s.v. ''Ebora.'' [https://books.google.pl/books?id=ZAg7AAAAcAAJ].</ref> Praeterea Ebora Augusta a Romanis aliquando vocabatur.<ref>[http://www.patrimoniocultural.gov.pt/en/recursos/o-arqueologo-portugues/o-arqueologo-portugues/ ''O Arqueólogo Português''] ''1.ª série. Volume XXX. Estudos lusitanos-romanos. Luís Chaves. 1956.'' Pag. 15 de Ebora vide. [http://www.patrimoniocultural.gov.pt/static/data/publicacoes/o_arqueologo_portugues/serie_1/volume_30/estudo_lusitano.pdf]</ref><ref>[http://hdl.handle.net/10362/12580 ''«O último porto de Ulisses»: história, urbanismo e arte de Felicitas Iulia Olisipo. Maria Teresa Caetano. Edições Colibri / Instituto de História da Arte, Faculdade de Ciências Sociais e Humanas, Universidade Nova de Lisboa. 2007''] Pag. 88 de Ebora vide. [https://run.unl.pt/bitstream/10362/12580/1/ART_3_Caetano.pdf]</ref><ref>[https://web.archive.org/web/20170905222835/http://hemerotecadigital.cm-lisboa.pt/OBRAS/RevMunicipal/RevMun.htm ''Revista Municipal''] ''Ano II. N.º 10. 1941.'' Pag. 26 de Ebora vide. [http://hemerotecadigital.cm-lisboa.pt/OBRAS/RevMunicipal/N10/N10_master/N10.pdf]</ref> ==Aevum Romanum== In arce situm {{Coord|38|34|22|N|7|54|27|W|display=inline}} [[templum]] [[Romani|Romanum]] est,<ref>[http://www.patrimoniocultural.gov.pt/pt/patrimonio/patrimonio-imovel/pesquisa-do-patrimonio/classificado-ou-em-vias-de-classificacao/geral/view/70489 ''Templo Romano de Évora.''] Direção Geral do Património Cultural.</ref><ref>[http://www.monumentos.pt/site/app_pagesuser/sipa.aspx?id=2863 Templum Romanum eborense.] Sistema de Informação para o Património Arquitectónico.</ref><ref>[https://web.archive.org/web/20120201091444/http://www2.cm-evora.pt/arqueologia/templo.htm Templo Romano.] Câmara Municipal de Évora.</ref> quo [[saeculum 1|saeculo primo]] in foro [[aedificium|aedificatum]] et consecratum [[Cultus imperatorius (Roma antiqua)|cultu imperatorio]] est. Ex [[granitum (lapis)|granito]] factum est, absque basibus capitulisque [[columna]]rum corinthiarum quae ex [[marmor|marmore]] e plaga [[:es:Estremoz|termiensi]]<ref>Oppidum ad septentrionem Eborae Portugallice ''Estremoz'' vocatum iam aevo Romano urbs erat. Tamen nomen urbis eo tempore incognitum permanet. Videtur ''Estremoz'' ex arabico verbo ترمس vicissim ex Graeco θέρμος ortum esse, quod portugallicum ''tremoço'' et hispanicum ''altramuz'' genuit, id est [[lupinus]], forsan speciei ''[[Lupinus termis]]''. Vide ''[https://www.infopedia.pt/$estremoz Estremoz]'' apud ''Infopédia, Porto Editora'' et ''[http://www.altotejo.org/acafa/docsn6/TOPONIMIA_204_250.pdf António Maria Romeiro Carvalho. AÇAFA, nr 6, 2013, pag. 212]'' et ''[https://web.archive.org/web/20180502060006/http://www.cm-estremoz.pt/pagina/camara-municipal/ordenacao-heraldica/ Câmara Municipal de Estremoz. Ordenação heráldica]''.</ref> factae sunt.<ref>''Luis Lopes, J. Carrilho Lopes, J. P. Cabral, Panagiotis Sarantopoulos. Caracterização petrográfica dos monumentos romanos de Évora. Separata do Boletim "A Cidade de Évora", II Série, Nº 4, Évora, 2000.'' [http://home.uevora.pt/~lopes/Artigos/15.pdf]</ref> [[Piscina]] imagines ostendens templum circumdabat. Podium longitudine circum 25 metra, latitudine 15 metra, et altitudine 3.5 metra erat. Proflictum [[saeculum 5|saeculo quinto]] est. Post haec praesidium et macellum usque ad [[1836]] fuit. Quo anno aedificia apud latus [[septentrio]]nale templi posita deleta sunt et cisternae [[aquaeductus|aquae ductus]] primitivi repertae sunt. Anno [[1863]], deletio totius partis [[medium aevum|mediaevalis]] effata est, quae postmodo anno [[1871]] facta est. [[Saeculum 17|Saeculo septimo decimo]] ratio apparuit templum consecratum [[Diana]]e esse adfirmare. Nunc constat rationem hanc non perstare. Pontem super fluvium Sarramam ([[Portugallice]] ''[[:pt:Rio Xarrama|Xarrama]]'')<ref>António Rafael Carvalho (2008), ''A Musalla do Torrão,'' vol 3 (Município de Alcácer do Sal), p. 20. De nomine ''Xarrama'' vide [https://web.archive.org/web/20201123184754/http://www.cm-alcacerdosal.pt/documents/48/A_Musalla_Torrao_Vol_III.pdf hoc PDF.]</ref><ref>Mikel Urkola, ''¿Mitología preindoeuropea en toponimia? Explicaciones preindoeuropeas de -ama, segi, obi, etc.'' [https://web.archive.org/web/20130708222035/http://www.centroarqueologicosaguntino.es/revista-arse.php ''Revista Arse''] 48:3. Centro Arqueológico Saguntino. De nomine ''Xarrama'' vide [http://www.centroarqueologicosaguntino.es/uploads/descargas/610_Cap%C3%ADtulo%201.pdf p. 67.]</ref> situm {{Coord|38|31|49.5|N|7|54|58.3|W|display=inline}} prope purificatorium cloacinum opinantur sapientes aliqui Romanum esse.<ref>[http://www.patrimoniocultural.gov.pt/pt/patrimonio/itinerarios/pontes-alentejo/ ''Pontes Históricas do Alentejo.] Direção-Geral do Património Cultural.''</ref> Anno [[2009]] per renovationem [[lyceum|lycei]] Gabrielis Pereira siti {{Coord|38|34|28|N|7|54|10|W|display=inline}} inventum est [[sepulcretum]] Romanum saeculorum primi et secundi.<ref>''Laboratório de Antropologia Biológica da Universidade de Évora. Área funerária romana em Évora: dos restos ósseos aos rituaisfunerários.'' [https://dspace.uevora.pt/rdpc/bitstream/10174/8093/1/%C3%81rea%20funer%C3%A1ria%20romana%20em%20%C3%89voral.pdf].</ref> == Aevum islamicum == Anno [[714]], [[Abd al-Aziz]] praepositus a [[Taric Abenciet|Tarice]] sine adversitate Eboram cepit.<ref>[https://web.archive.org/web/20180717220302/http://iem.fcsh.unl.pt/imagens/files/cronologia_gharbalandalus.pdf ''Cronologia Gharb al-Andaluz 711-1250. António Rei. UNL'']</ref><ref>[https://books.google.pl/books?id=qWvr6z4RrEgC Roberto Marín Guzmán. Sociedad, política y protesta popular en la España musulmana. Universidad de Costa Rica. 2006. Pag. 87].</ref> Anno 913, [[Ordonius filius Alfonsi]]<ref>[https://books.google.pl/books?id=GRxPAAAAcAAJ ''Francisco de Berganza. Antigüedades de España, propugnadas en las noticias de sus Reyes.'' Parte segunda. 1721. pag. 535.]</ref> rex [[Gallaecia (provincia Romana)|Gallaeci]] cursum in meridiem cum agmine suo egit. Postquam moenia oppidi invalida erant, facile id expugnavit. Spolia magna adipiscitur. Incolarum omnes viros occisi sunt. Feminae tamen puerique, quae quattor milia fuerunt, captivae in Gallaeciam tractae sunt. Itaque Ebora deserta facta est.<ref>[https://dspace.uevora.pt/rdpc/bitstream/10174/18256/14/texto.pdf ''José Ribeiro dos Santos. Um olhar sobre o quotidiano de Évora no período medieval – islâmico. Séculos VIII– XI. Universidade de Évora. 2015'']</ref><ref>[http://tulioespanca.net/phocadownload/biblio/cidade.evora/71-76/BCE.71-76.1_sidarus_texto.arabe.sec.XX_nova.fundacao.de.evora.pdf ''Adel Sidarius. Um texto árabe do sec X relativo à nova fundação de Évora e aos movimentos muladi e berbere no ocidente andaluz.'']{{Nexus deficitur|date=October 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}.</ref> == Incolae notabiles == * [[Garcia de Resende]], poëta et rerum gestarum scriptor, hic natus anno 1470, mortuus 1536 == Imagines == <gallery mode="packed"> File:Views from Igreja de São Francisco (Évora) 47.jpg|[[Ecclesia Sancti Francisci (Évora)|Prospectus Eborae ab ecclesia Sancti Francisci]] File:Main facade of Sé Catedral de Évora 98.jpg|[[Ecclesia cathedralis Eborae|Ecclesia cathedralis Eborae]] File:Praça do Giraldo 72.jpg|[[Praça do Giraldo|Praça do Giraldo, forum principale Eborae]] File:Facade of Igreja de São Francisco (Évora) 34.jpg|[[Ecclesia Sancti Francisci (Évora)|Ecclesia Sancti Francisci]] File:Capela dos Ossos 50.jpg|[[Capela dos Ossos|Interior sacelli ossium in ecclesia Sancti Francisci]] File:Paços de Évora 61.jpg|[[Palatium regium Eborae|Palatium regium Eborae]] File:Coreto de Évora 58.jpg|Aedicula musica in horto publico File:EvoraUniversityCourtyard.jpg|[[Universitas Eborensis|Area interior Universitatis Eborensis]] File:Interior of Igreja dos Lóios 81.jpg|[[Igreja dos Lóios|Interior ecclesiae Sancti Ioannis Evangelistae (ecclesiae Lóios), tegulis azulejo ornatus]] File:EvoraWalls1.jpg|Muri urbis </gallery> ==Notae== <references/> {{NexInt}} *[[Universitas Eborensis]] ==Nexus externi== {{Fontes geographici}} *[http://www.cm-evora.pt Situs proprius.] *[https://myportugalholiday.com/evora-portugal.html Evora ''Portugal Tourism and holiday Guide.''] [[Categoria:Ebora|!]] barseu5sf8er85hbvbos775wbj85ifs 0 2650 4000195 3943654 2026-11-07T05:57:32Z Bartholomite 116968 /* Mense Februario */ 4000195 wikitext text/x-wiki {{Decennium|199|MCMLXXXVII}} == Eventa == === Mense Ianuario === * [[3 Ianuarii]] — Cantatrix [[Aretha Franklin]] prima femina in ''Rock and Roll Hall of Fame'' inducta est. === Mense Martio === * [[12 Martii]] - Iudicium Europaeum [[Luxemburgum (urbs)|Luxemburgi]] legem [[Germania|Theodiscum]] vetustissimam, qua [[Cervisia]] solummodo ex [[aqua]], [[humulus|humulo]] et [[millium|millio]] coqueretur, irritam iudicavit. "Lex Germanica Puraria" anno [[1516]] in [[Bavaria]] promulgata erat. === Mensae Maio === * [[1 Maii]] - Beatificatio [[Editha Stein|Edithae Stein]]. === Mense Septembri === * [[5 Septembris]] - [[Amstelodamum|Amstelodami]] ''[[Homomonument]]'' consecratum est, quod memorat omnes feminas virosque ''[[gay]]'' qui propter [[homophylophilia]]m vexati sunt. * [[8 Septembris]] - [[Seditio]] incolarum [[Palaestina]]e contra occupationem [[Israel]]ianam coepit. === Mense Octobri === * [[15 Octobris]] - [[Thomas Sankara]] praeses [[Burkina]]e motu militum depositus et necatus est. [[Blasius Campaoré]] eius successor nominatus est. === Incertis diebus === * [[Eduardus Witten]], Green et Schwarz librum Anglice scriptum ''Superstring Theory'' in duobus voluminibus consistentem scripserunt. * Gutta magna in mercato pecuniarum: Averagium Industrialis Dowis et Johannum stillavit 508 punctis, aut 22 percenta, in una die (19 Octobris). Haec est bis quantitatis maximae stillae unius diei anni 1929. * "Infans Jessica" salvata est abs chasma in Texia. * [[Latinitati Vivae Provehendae Associatio]] [[Verina]]e condita est. == Nati == === Mense Ianuario === * [[2 Ianuarii]] - [[Loïc Rémy]], pedilusor [[Francia|Francicus]]. * [[18 Ianuarii]] - [[Ioannes Djourou]], [[pedilusor]] [[Helvetia|Helveticus]] oriundus e [[Litus Eburneum|Litore Eburneo]]. * [[24 Ianuarii]] - [[Ludovicus Albertus Suárez Díaz]], pedilusor [[Uruguaia]]nus. * [[26 Ianuarii]] - [[Gojko Kačar]], pedilusor [[Serbia|Serbicus]]. === Mense Februario === * [[1 Februarii|1]] - [[Iosephus Rossi (pedilusor)|Iosephus Rossi]], pedilusor [[Italia|Italicus]]. * [[2 Februarii|2]] - [[Gerardus Piqué]], pedilusor [[Hispania|Hispanicus]]. * [[13 Februarii|13]] - [[Eljero Elia]], pedilusor [[Nederlandia|Nederlandicus]]. * [[16 Februarii|16]] - [[Ionathan Ossoff]], politicus Americanus. * [[21 Februarii|21]] - [[Carolus Carmona]], pedilusor [[Chilia]]e. * [[22 Februarii|22]] **[[Han Hyoju]], actrix [[Respublica Coreae|Coreae]]. **[[Sergius Romero]], pedilusor [[Argentina|Argentinus]]. === Mense Martio === * [[4 Martii]] - [[Franciscus Fàbregas]], pedilusor [[Hispania|Hispanicus]]. * [[10 Martii]] - [[Ebba Jungmark]], altisaltrix [[Suecia|Suecica]] === Mense Aprili === * [[8 Aprilis|8]] - [[Darius Vidosic]], pedilusor [[Australia]]nus. * [[16 Aprilis|16]] - [[Aaron Lennon]], pedilusor [[Regnum Unitum|Britannicus]]. * [[24 Aprilis|24]] - [[Ioannes Vertonghen]], pedilusor [[Belgia|Belgicus]]. * [[28 Aprilis|28]] - [[Zoran Tošić]], pedilusor [[Serbia|Serbicus]]. === Mense Maio === * [[3 Maii|3]] - [[Christina Del Basso]], actrix [[Italia]]na. * [[6 Maii|6]] - [[Mun Guniong]], actrix [[Respublica Coreae|Coreana]]. * [[12 Maii|12]] - [[Robertus Rogers]], pedilusor [[CFA|Americanus]]. * [[15 Maii|15]] - [[Andreas Murray]], tennilusor [[Scotia|Scoticus]]. * [[24 Maii|24]] - [[Déborah François]], actrix [[Belgica]]. === Mense Iunio === *[[16 Iunii]] - [[Per Ciljan Skjelbred]], pedilusor [[Norvegia|Norvegicus]]. *[[17 Iunii]] - [[Ľuboš Kamenár]], pedilusor [[Slovenia|Slovenicus]]. === Mense Iulio === * [[2 Iulii]] - [[Andreas Battistoni]], [[concentus magister]] [[Italia|Italicus]]. * [[16 Iulii]] - [[Moussa Dembélé]], [[pedilusor]] [[Belgica|Belgicus]]. * [[17 Iulii]] - [[Tigranes Hamasyan]], [[compositor]] [[jazz|iazzicus]] [[Armenia|Armenicus]]. * [[27 Iulii]] - [[Marcus Hamšík]], pedilusor [[Slovenia|Slovenicus]]. * [[28 Iulii]] - [[Petrus Rodríguez Ledesma]], pedilusor [[Hispania|Hispanicus]]. * [[31 Iulii]] - [[Michael Bradley]], pedilusor [[Civitates Foederatae Americae|Civitatum Foederatarum Americae]]. === Mense Augusto === * [[3 Augusti]] - [[Gary Medel]], pedilusor [[Chilia]]e. * [[4 Augusti]] - [[Phil Younghusband]], pedilusor [[Anglia|Anglicus]]. === Mense Decembri === * [[12 Decembris]] - [[Sibel Redzep]], [[Musica popularis|cantrix musicae popularis]] [[Suecia|Suecica]]. === Ignotis diebus === * [[Aemilia Clarke]], actrix [[Regnum Unitum|Britannica]]. == Mortui == === Mense Iunio === * [[2 Iunii]] - [[Antonius de Mello]], [[Iesuita]], [[sacerdos]] et [[psychotherapeuta]]; natus est anno [[1931]]. === Mense Iulio === * [[2 Iulii]] - [[Michael Bennett]], saltator et [[theatrum|theatri]] praefectus; natus anno [[1943]]. === Mense Octobri === * [[11 Octobris|11]] - [[Uwe Barschel]], vir publicus [[Germania|Theodiscus]] et sodalis factionis [[CDU]]; natus est anno [[1944]]. * [[15 Octobris|15]] - [[Thomas Sankara]], vir publicus [[Burkina]]e necatus est; natus est anno [[1949]]. * [[16 Octobris|16]] - [[Hanning Schröder]], [[compositor]] [[Germania|Germanicus]]; natus est anno [[1898]]. * [[29 Octobris|29]] - [[Fridericus Melvin Wheelock]], litterarum Latinarum doctor professorque; natus est anno [[1902]]. === Mense Novembri === * [[19 Novembris]] - [[Lee Byung-chul]], homo negotiorum e [[Respublica Coreana|Republica Coreana]], mercator et societatis [[Samsung Group]] conditor; natus est anno [[1910]]. == Cultura popularis == === Pelliculae === * [[Wall Street (pellicula)|Wall Street]] ([[Carolinus Sheen]], [[Michael Douglas]]) * [[Dirty Dancing]] ([[Patricius Swayze]], Jennifer Grey) * [[The Lost Boys]] ([[CFA]]) === Programmata televisifica === * ALF * Cosby * Dallas * [[Kamen Rider Black]] ([[Iaponia]]) === Libri === *''[[Brychan Dir]]'' c2hb58igys95v7j1321o94rd8d960s8 0 2725 4000203 3984251 2026-11-07T06:23:07Z Bartholomite 116968 /* Mense Ianuario */ 4000203 wikitext text/x-wiki {{Decennium|199|MCMLXXXII}} == Eventa == === Mense Ianuario === * [[16 Ianuarii]] - [[Salvatoria]]e factiones belli civilis de pace convenerunt. === Mense Aprili === * [[2 Aprilis]] ad [[14 Iunii]] - [[Bellum Falklandense]] inter [[Regnum Unitum|Britanniam]] et [[Argentina]]m. === Mense Octobri === * [[1 Octobris]] - [[Dieta Foederalis Germaniae]] [[Helimutus Kohl|Helimutum Kohl]] novum [[cancellarius foederalis|cancellarium foederalem]] et successorem [[Helimutus Schmidt|Helimuti Schmidt]] elegit. * [[28 Octobris]] - In [[Hispania]] factio Socialistica [[Philippus González|Philippo González]] duce suffragium parlamenti vicit. === Mense Novembri === * [[7 Novembris]] - [[Saye Zerbo]] praeses [[Burkina|Voltae Superioris]] a motu militum [[Ioannes Baptista Ouédraogo|Ioannis Baptistae Ouédraogo]] duce depositus est. Qui etiam eius successor factus est. === Mense Decembri === * [[17 Decembris]] - [[Helimutus Kohl]] [[cancellarius foederalis]] nuper electus [[Germania]]e suffragium fidei in [[Dieta Foederalis Germaniae|Dietae Foederali Germaniae]] perdidit - ut in animo habuerat. Itaque nova electio parlamenti die [[6 Martii]] [[1983]] fieri potuit. == Nati == === Mense Ianuario === * [[2 Ianuarii|2]] - [[Fridericus Strømstad]], pedilusor [[Norvegia|Norvegicus]]. * [[5 Ianuarii|5]] **[[Carolus Geraerts]], pedilusor [[Belgia|Belgicus]]. **[[Jaroslav Plašil]], pedilusor [[Cechia|Cechicus]]. * [[9 Ianuarii|9]] - [[Catharina (ducissa Cantabrigiae)|Catharina]], ducissa [[Cantabrigia]]e. * [[11 Ianuarii|11]] - [[Son Yejin]], actrix [[Respublica Coreae|Coreana]]. * [[14 Ianuarii|14]] - [[Victor Valdés]], pedilusor [[Hispania|Hispanicus]]. * [[16 Ianuarii|16]] - [[Tuncay Şanlı]], [[pedilusor]] [[Turcia|Turcicus]]. * [[19 Ianuarii|19]] - [[Petrus Buttigieg]], politicus Americanus. * [[25 Ianuarii|25]] - [[Noemi]], cantatrix [[Italia|Italica]]. === Mense Februario === * [[16 Februarii|16]] - [[Yi Minziong]], actrix [[Respublica Coreae|Coreana]]. === Mense Martio === * [[4 Martii|4]] - [[Landon Donovan]], pedilusor [[Civitates Foederatae Americae|Civitatum Foederatarum Americae]]. * [[7 Martii|7]] - [[Marcus Planus]], pedilusor [[Francia|Francicus]]. * [[8 Martii|8]] ** [[Kat Von D]], [[Compunctio|artifex compunctionalis]] [[CFA|Americana]]. ** [[Marjorie Estiano]], actrix [[Brasilia|Brasiliensis]]. * [[16 Martii|16]] - [[Yi Sena]], actrix [[Respublica Coreae|Coreana]]. * [[20 Martii|20]] - [[Rory Fallon]], pedilusor [[Nova Zelandia|Novae Zelandiae]]. * [[28 Martii|28]] - [[Maria Martysevič]], scriptrix, poetria et translatrix [[Ruthenia Alba|Rutheniae Albae]] moderna. === Mense Aprili === * [[1 Aprilis|1]] - [[Robertus Vittek]], pedilusor [[Slovacia|Slovacus]]. * [[5 Aprilis|5]] ** [[Lacey Duvalle]], [[Pornographia|actrix pornographica]] [[CFA|Americana]]. ** [[Thomas Hitzlsperger]], pedilusor [[Germania|Germanicus]]. * [[6 Aprilis|6]] - [[Hercules Gomez]], [[pedilusor]] [[Civitates Foederatae Americae|Civitatum Foederatarum Americae]]. * [[10 Aprilis|10]] - [[Chyler Leigh]], [[actrix]], [[cantrix]] et ostentatrix [[Civitates Foederatae Americae|Americana]]. * [[24 Aprilis|24]] - [[Kelly Clarkson|Cellia Clarcsona]], cantatrix [[CFA|Americana]]. * [[30 Aprilis|30]] - [[Christina Dunst]], actrix [[CFA|Americana]]. === Mense Maio === * [[3 Maii|3]] - [[Rochus Pietrantonio]], actor et ostentator [[Italia|Italicus]]. * [[20 Maii|20]] - [[Petrus Čech]], pedilusor [[Cechia|Cechicus]]. * [[22 Maii|22]] - [[Hong Yong-jo]], pedilusor [[Corea Septentrionalis|Coreae Septentrionalis]]. * [[24 Maii|24]] - [[DaMarcus Beasley]], pedilusor [[Civitates Foederatae Americae|Civitatum Foederatarum Americae]]. * [[25 Maii|25]] **[[Daniel Braaten]], pedilusor [[Norvegia|Norvegicus]]. **[[Rogerius Guerreiro]], pedilusor [[Polonia|Polonicus]]. * [[28 Maii|28]] - [[Alexa Davalos]], [[actor|actrix]] et puella exemplar [[Francia|Francico]]-[[CFA|Americana]]. === Mense Iunio === * [[8 Iunii|8]] - [[Dickson Etuhu]], pedilusor [[Nigeria]]nus. * [[10 Iunii|10]] - [[Madeleine (principissa Sueciae)|Madeleine]], principissa [[Suecia]]e. * [[11 Iunii|11]] - [[Håkon Opdal]], pedilusor [[Norvegia|Norvegicus]]. * [[14 Iunii|14]] - [[Lang Lang]], [[clavile|clavista]] [[Sinae|Sinensis]]. * [[18 Iunii|18]] - [[Marcus Borriello]], pedilusor [[Italia|Italicus]]. * [[21 Iunii|21]] - [[Gulielmus (dux Cantabrigiae)|Gulielmus]], dux [[Cantabrigia]]e. * [[25 Iunii|25]] - [[Caecilia Cassel]], actrix [[Francia|Francica]]. * [[28 Iunii|28]] - [[Cristina De Pin]], [[actrix]] et ostentatrix [[Italia|Italica]]. === Mense Iulio === * [[30 Iulii|30]] - [[Kim Minziong]], cantrix [[Respublica Coreae|Coreana]]. === Mense Augusto === * [[17 Augusti|17]] - [[Karim Ziani]], pedilusor [[Algerium|Algerinus]]. * [[19 Augusti|19]] - [[Erica Christensen]], actrix [[CFA|Americana]]. * [[20 Augusti|20]] - [[Ioshua Kennedy]], pedilusor [[Australia]]nus. * [[22 Augusti|22]] - [[Marcus Wölfli]], pedilusor [[Helvetia|Helveticus]]. * [[24 Augusti|24]] - [[Kim Källström]], pedilusor [[Suecia|Suecicus]]. === Mense Septembri === * [[22 Septembris]] ** [[Csanád Szegedi]], homo politicus [[Hungaria|Hungaricus]]. ** [[Gulielma Piper]], actrix et cantrix [[Anglia|Anglica]]. === Mense Octobri === * [[7 Octobris|7]] ** [[Madjid Bougherra]], pedilusor [[Algerium|Algericus]]. ** [[Germanus Defoe]], pedilusor [[Regnum Unitum|Britannicus]]. * [[23 Octobris|23]] - [[Alexander Lukovic]], pedilusor [[Serbia|Serbicus]]. * [[25 Octobris|25]] - [[Victoria Francés]], artifex [[Hispania|Hispanica]]. * [[27 Octobris|27]] - [[Gediminas Paulauskas]], pedilusor [[Lituania|Lituanicus]]. === Mense Novembri === * [[12 Novembris|12]] - [[Anna Hathaway (actrix)|Anna Hathaway]], actrix [[CFA|Americana]]. * [[22 Novembris|22]] - [[Yakubu Aiyegbeni]], pedilusor [[Nigeria]]nus. * [[27 Novembris|27]] - [[Alexander Kerzhakov]], pedilusor [[Russia|Russicus]]. * [[30 Novembris|30]] - [[Elisha Cuthbert]], actrix [[Canada|Canadiensis]]. === Mense Decembri === * [[5 Decembris|5]] - [[Ioannes Mucha]], pedilusor [[Slovacia|Slovacus]]. * [[8 Decembris|8]] - [[Hamit Altıntop]], athleta [[Turcia|Turcicus]] et clarus pedilusor * [[31 Decembris|31]] - [[Angelicus Vieira]], [[cantor]] et [[actor]] [[Lusitania|Lusitanus]]; mortuus est anno [[2011]]. == Mortui == === Mense Ianuario === *[[18 Ianuarii]] - [[Huang Xianfan]], historicus, anthropologus, ethnologus et ''folklorista'' [[Res Publica Popularis Sinarum]]; natus est anno [[1899]]. *[[25 Ianuarii]] - [[Michael Suslov]], politicorum peritus [[Unio Sovietica|Sovieticus]] [[Factio Communistica Unionis Sovieticae|Factionis Communisticae Unionis Sovieticae]]; natus est anno [[1902]]. === Mense Februario === * [[25 Februarii]] - [[Ioannes-Ioachimus de Merkatz]], vir publicus [[Germania|Germanicus]] et sodalis primo factionis [[DP]], deinde [[CDU]]; natus est anno [[1905]]. === Mense Martio === * [[2 Martii]] - [[Philippus Kindred Dick]], scriptor [[CFA|Americanus]]; natus est anno [[1928]]. * [[8 Martii]] - [[Ricardus Augustinus Butler]], rerum politicarum peritus [[Regnum Unitum|Britannicus]] factionis [[Factio Conservativa (Britanniarum Regnum)|Conservativae]]; natus est anno [[1902]]. === Mense Aprili === *[[9 Aprilis]] - [[Robertus Havemann]], [[chemicus]] et factionis [[Communismus|Comunisticae]] ([[KPD]]) politicorum peritus [[Germania|Germanicus]]; natus est anno [[1910]]. === Mense Maio === * [[1 Maii]] - [[Wolfgangus Stammberger]], vir publicus [[Germania|Germanicus]] factionis [[FDP]]; natus est anno [[1920]]. === Mense Iunio === * [[28 Iunii]] - [[Angelus Frosi]], [[episcopus]] Dioeceseos Abaetetubae; natus est anno [[1924]]. * [[12 Iunii]] - [[Carolus de Frisch]], [[zoologia]]e peritus [[Austria]]cus; natus est anno [[1886]]. === Mense Iulio === * [[3 Iulii]] - [[Hannibal Bugnini]], [[episcopus]] [[Italia|Italicus]]; natus est anno [[1912]]. * [[16 Iulii]] - [[Lambertus Donati]], bibliothecarius Italicus; natus est anno [[1890]]. * [[29 Iulii]] - [[Aeliseus Maria Coroli]], presbyter [[Barnabitae|Barnabitarum]] et episcopus dioeceseos [[Bragantia Parae|Bragantiae Parae]]; natus est anno [[1941]]. === Mense Augusto === * [[29 Augusti]] - [[Ingrida Bergman]], actrix [[Suecia|Suecica]]; nata est anno [[1915]]. === Mense Septembri === * [[2 Septembris|2]] - [[Wernerus Schwarz]], vir publicus [[Germania|Theodiscus]] factionis [[CDU]], natus est anno [[1900]]. * [[3 Septembris|3]] - [[Salvator Baldassarri]], [[Ravenna]]e (Archidioecesis Ravennatensis-Cerviensis) [[archiepiscopus]]; natus est anno [[1907]]. * [[10 Septembris|10]] - [[Augustinus Neto]], vir publicus [[Angolia]]e; natus est anno [[1922]]. * [[12 Septembris|12]] - [[Franciscus Grothe]], [[pellicula]]rum musicae compositor et dux orchestrae [[Germania|Germanicus]]; natus est anno [[1908]]. === Mense Novembri === * [[15 Novembris|15]] - [[Aloisius Dempf]], [[philosophus]] [[Germania|Germanicus]] et [[NSDAP|Nazismi]] adversarius; natus est anno [[1891]]. == Cultura popularis == === Musica === * [[24 Decembris]] - [[Badesalz]] grex comoediacus [[Hassia]]e primo coram publico egit. * [[The Smiths]] grex musicus [[Regnum Unitum|Britannicus]] constitutus est. * [[X Japan]] grex musicus [[Iaponia|Iaponicus]] constitutus est. * [[They Might Be Giants]] [[CFA|Americanus]] conditus est. === Pelliculae === * [[A Midsummer Night's Sex Comedy]] ([[CFA]]) * [[E.T. the Extra-Terrestrial]] (CFA) * [[Gandhi (pellicula)|Gandhi]] ([[Regnum Unitum]]) * [[Sophie's Choice]] (CFA) * [[Tootsie]] (CFA) === Series televisificae === * [[Fame (series televisifica)|Fame]] ([[CFA]], ad annum [[1987]]) {{commonscat|1982}} 7quleonf210e0yap8lwiwz00ambrrzv 0 3012 4000134 3997293 2026-11-07T01:17:25Z InternetArchiveBot 139091 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 4000134 wikitext text/x-wiki {{latinitas|-3}} {{Capsa linguae | nomen latine = {{PAGENAME}} | nomen = {{scriptura|lingua=ar|اَلْعَرَبِيَّةُ}} (al-ʿarabiyyatu) | pronuntiatus = æl ʕɑrɑˈbɪj.jæ | color familiae = yellow | familia = {{Index arborescens dissaeptus | [[Linguae Afro-Asiaticae|Linguae Afrasiaticae]] | * [[Linguae Semiticae]] | ** {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Linguae Semiticae Occidentales||en|qid=Q124901}} | *** {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Linguae Semiticae Mediae||en|qid=Q3433228}} | **** '''Lingua Arabica''' }} | fabulantes = {{num|410 550 000}}<ref name="ara-ethnologue">“[https://www.ethnologue.com/language/ara/ Arabic]” apud ''[[Ethnologue]]''.</ref> | fabulantes2 = {{num|70 000 000}}<ref name="ara-ethnologue" /> | nationes = {{Series virgulis dissaepta | [[Algerium]] | [[Aegyptus|Aegypto]] | [[Cuvaitum|Cuvaito]] | [[Iemenia]] | [[Iracia]] | [[Iordania]] | [[Israel]] | [[Libanus|Libano]] | [[Libya]] | [[Mauretania]] | [[Marocum|Maroco]] | [[Omania]] | [[Palaestina]] | [[Quataria]] | [[Sudania]] | [[Syria]] | [[Tunesia]] | [[Phylarchiarum Arabicarum Confoederatio]] | et multis aliis }} | scriptura = Scriptura Arabica | procuratio = | tabula = [[Fasciculus:Human Language Families (wikicolors).png|center|255px|Familiae linguisticae coloribus Vicipaedicis pictae]] | syllabus = [[Linguae mundi|Familiae linguisticae coloribus Vicipaedicis pictae]] | tabula2 = | syllabus2 = | iso1 = ar | iso2 = ara | iso3 = }} [[Fasciculus:Arabic Varieties Map.svg|290px|thumbnail|De Lingua Arabica]] {{res|Lingua Arabica}}<ref>{{Mithridates}} f. 9v; {{Kircher}} pp. 193-201. "Lingua Ismaelitica" seu "Hagarena": Kircherus (ibid.).</ref> sive '''sermo Arabicus'''<ref>[[Ebbe Vilborg]], ''Norstedts svensk-latinska ordbok,'' editio secunda (2009).</ref> (-onis, ''m'') est lingua subfamiliae [[linguae Semiticae|linguarum Semiticarum]], quae et [[lingua Hebraica|Hebraicam]] et [[Lingua Aramaica|Aramaicam]] comprehendunt. Hac, cognata, centum milia hominum non tantum in [[Arabia|paeninsula Arabica]], sed etiam in [[Africa Septentrionalis|Africa Septentrionali]] et in magna [[Oriens Medius|Orientis Proximi]] parte loquuntur. Arabicus est [[liturgia|liturgicus]] [[religio Islamica|religionis Islamicae]] [[sermo]]. [[Nomen proprium|Nomen]] ''Arabicum'' potest significare vel Arabicam litterarum vel multa genera sermonum eiusdem; ab Arabis prioris ut dialecti posterioris videntur, et Arabica litterarum ut lingua normalis. * ''Arabica litterarum,'' اللغة العربية الفصحى (quae est ''lingua Arabica pura'') lingua et [[Alcoranus|Alcorani]] et mediorum praesentium per Africam Septentrionalem a [[Marocum|Maroco]] usque ad [[Iracia]]m est. * ''Arabica colloquialis'' sive ''dialectalis'' significat multa genera linguarum seu dialectorum nationum regionumve, quae a lingua Arabica classica derivatae sunt et per [[Africa Septentrionalis|Africam Septentrionalem]] et per [[Medius Oriens|Orientem Medium]] sermone cottidiano adhibentur. Hae nonnunquam inter se affatim differunt et his locutiones mutuo incomprehensibiles sint. Dialectis infrequenter communicatum sit, sed nonnumquam in litteratura (praesertim in arte scaenica poësique), notabiliter in [[Libanus|Libano]] et [[Aegyptus|Aegypto]]; etiam per instrumenta communicationis socialis familiariter. Aliquando difficile est redditu rerum Islamicarum Arabicarumque nisi verbis Arabicis. [[Alcoranus]] lingua Arabica expressus est et traditionaliter [[Religio Islamica|Muslimi]] impossibile esse reddere ac constare fideliter cum primitivo credunt—vero, ante nuper numquam ab nonnullis sectis creditum est reddendum. Quamquam lingua Arabica frequenter cum religione Islamica associata est, [[Christianus|Christiani]] tamen Arabici, [[Iudaeus|Iudaei]] Orientales, ac ''Mandaei'' Iraciani etiam Arabice loquuntur; neque maior Muslimorum pars loquitur, solummodo locutiones conditas cognoscunt ut precantur. Verbum Latinum [[algorismus]] derivatum est a nomine inventoris [[algebra]]e—quod etiam verbum Arabicum est quam [[alchemia]], [[alcohol]], et [[azimutum]]. Vide [[Nomina Latina e lingua Arabica mutuata|indicem verborum Latinorum ab origine Arabica]]. Numeros arabicos (0 1 2 3 4 5 6 7 8 9) Europaenses et alii cum glyphis variis utuntur. [[Lingua Hispanica]] plurima verba Arabica habet. == Dialecti == ''Arabicae colloquialis'' est nomen earum linguarum seu dialectorum quibus homines per orbem Arabicum loquuntur, quae a lingua litterarum differunt. Divisio principalis dialectorum est utrum Occidentales (vulgo: ''Maghreb'') an [[Medius Oriens|Medii Orientis]]; etiam sequitur utrum manentes an a rebus novandis abhorrentiores vagas [[Beduinus|Beduinorum]]. [[Lingua Melitica]] descensa ab Arabica, tamen existimata est distincta. Fabulantes nonnullarum dialectorum cum eis aliarum dialectorum nequent invicem comprehendere; praesertim, quamquam Medioorientalenses invicem comprehendere possunt, non Occidentalenses (tamen ut conversus non verus est, propter ubiquitatem pellicularum et aliorum mediorum Medioorientalium, praesertim ex Aegypto.) Substrata linguistica dissimilitudinem dialectorum afficientia dant multa verba nova, ac afficunt appellationem syntaximque; tamen affecit magis in plurimas dialectos ut in [[linguae Romanicae|linguis Romanicis]] retentio vel mutatio verbum classicarum. E.g., Iracianum ''aku'', Levantinum ''fiih'', Africanum Septentrionale ''kayen'' significat 'adest', ab ''yakuun'', ''fiihi'' et ''kaa'in'' Arabice litterarum. In coëtibus principalibus sunt: {{div col|2}} * Arabica Occidentalis * Arabica Baetica (exstincta) * Arabica Aegyptia * Arabica Sudanica * Arabica Orientalis * Arabica Iraciana * Arabica Sinus * Arabica ''Najdi'' * Arabica Iemenica {{div col end}} == Alphabetum == Alphabetum Arabicum ab [[Alphabetum Aramaicum|Aramaico]] oriundum est ei simile, ut [[abecedarium Cyrillicum]] vel [[alphabetum Copticum|Copticum]] similia [[Abecedarium|alphabeti Graeci]] sunt. Traditionaliter differentiae aliquot erant translationum utrum scripturae Occidentalis an Orientalis; praecipue, quod ''fa'' punctum inferum, ''qaf'' unicum superum habebat in Occidente, ac quod ordo litterarum differebat in usu numerali. Atqui translatio Occidentalis relicta est, praeter calligraphiam et scholas Alcoranicas Africae Occidentalis. Alphabetum Arabicum, quam [[Abecedarium|Hebraicum]], dextra ad laevum scripta sit. === Consonantes === {| class="wikitable" style="text-align: center;" |+ '''Consonantes phonemae Arabicae solitae''' |- ! rowspan="2" COLSPAN=2 | ! rowspan="2" | [[Consonans labialis|Labialis]] ! colspan="2" | [[Consonans interdentalis|Inter-<br />dentalis]] ! colspan="2" | [[Consonans dentalis|Dentalis]]/[[Consonans alveolaris|Alveolaris]] ! rowspan="2" | [[Consonans palatalis|Palatalis]] ! rowspan="2" | [[Consonans velaris|Velaris]] ! rowspan="2" | [[Consonans uvularis|Uvularis]] ! rowspan="2" | [[Consonans pharyngalis|Pharyn-<br />galis]]³ ! rowspan="2" | [[Consonans glottidalis|Glottidalis]] |- ! <small>plana</small> ! <small>[[Consonans emphatica|emphatica]]</small> ! <small>plana</small> ! <small>[[Consonans emphatica|emphatica]]</small> |- ! COLSPAN=2 | [[Nasalis]] | م {{IPA|m}} | | | ن {{IPA|n}} | | | | | | |- ! ROWSPAN=2 | [[Consonans muta|Muta]] ! <small>[[Consonans surda|surda]]</small> | | | | {{rtl-lang|ar|ت}} {{IPA|t̪}} | {{rtl-lang|ar|ط}} {{IPA|t̪ˁ}} | | {{rtl-lang|ar|ك}} {{IPA|k}} | {{rtl-lang|ar|ق}} {{IPA|q}} | | [[ء]] {{IPA|ʔ}} |- ! <small>[[Muta sonora|sonora]]</small> | {{rtl-lang|ar|ب}} {{IPA|b}} | | | {{rtl-lang|ar|د}} {{IPA|d̪}} | {{rtl-lang|ar|ض}} {{IPA|d̪ˁ}} | colspan=2| {{rtl-lang|ar|ج}} {{IPA|dʒ~g}}¹ | | | |- ! ROWSPAN=2 | [[Consonans fricativa|Fricativa]] ! <small> [[Fricativa surda|surda]]</small> | ف {{IPA|f}} | ث {{IPA|θ}} | | {{rtl-lang|ar|س}} {{IPA|s}} | {{rtl-lang|ar|ص}} {{IPA|sˁ}} | ش {{IPA|ʃ}} | colspan=2| {{rtl-lang|ar|خ}} {{IPA|x~χ}}⁴ | {{rtl-lang|ar|ح}} {{IPA|ħ}} | {{rtl-lang|ar|ه}} {{IPA|h}} |- ! <small>[[Fricativa sonora|sonora]]</small> | | ذ {{IPA|ð}} | ظ {{IPA|ðˁ~zˁ}} | ز {{IPA|z}} | | | colspan=2| غ {{IPA|ɣ~ʁ}}⁴ | rowspan=2| ع {{IPA|ʕ}} | |- ! COLSPAN=2 | [[Approximans]] | | | | ل {{IPA|l}}² | | ي {{IPA|j}} | و {{IPA|w}} | | |- ! COLSPAN=2 | [[Consonans tremula|Tremula]] | | | | ر {{IPA|r}} | | | | | | |} == Grammatica == Nomen Arabicum habet unum tribus ex casibus, aut nominativum, aut genitivum, aut accusativum, et unum tribus ex numeris, aut singularem, aut pluralem, aut dualem (pro duabus rebus). Illos casus indicat 'u' pro nominativo casu, 'i' pro genitivo, 'a' pro accusativo. Linguam Arabicam vetustiorum praesentavit e.g. orientalista Britannicus [[Guliemus Wright (orientalista)|Gulielmus Wright]]. {{NexInt}} {{div col|2}} * [[Alphabetum Arabicum]]{{dubsig}} * [[Arabica Litteraria]] * [[Arabista]] * [[Calligraphia Arabica]] * [[Litterae Arabicae]] * [[Mundus Musulmanus]] * [[Phonologia Arabica]] * [[Varietates Arabicae]] {{div col end}} == Notae == <references /> == Bibliographia == ; Libri antiquiores * Franciscus Raphelengius, ''Lexicon Arabicum''. 1613 {{Google Books|n9JGAAAAcAAJ}} {{Google Books|VDKxVUkZc3YC}} {{Google Books|AeFMAAAAcAAJ}} * Thomas Novariensis, ''Isagoge: id est, Breve introductorium Arabicum in scientiam logices, cum versione Latina, ac theses sanctae fidei''. Romae, 1625 {{Google Books|nLZCAAAAcAAJ}} {{Google Books|jwxPAAAAcAAJ}} * ''[[Valentinus Schindler|Schindleri]] Lexicon Pentaglotton, Hebraicum, Chaldaicum, Syriacum, Talmudico-Rabbinicum, et Arabicum, in epitomen redactum''. Londinii: Jones, 1635 {{Google Books|f3ATAAAAQAAJ}} * Olaus Gerhardus Tychsen, ''Elementale Arabicum''. Rostochii: Officina Koppiana, 1792 {{Google Books|GqJFAAAAcAAJ}} {{Google Books|k4QUAAAAQAAJ}} {{Google Books|GqJFAAAAcAAJ}} {{Google Books|FKLtT2NX4GcC}} ; Libri recentes * Grigore, George. [[2007]]. ''L'arabe parlé à Mardin: Monographie d'un parler arabe périphérique.'' [[Bucharest]]: Editura Universitatii din Bucuresti. ISBN (13) 978-973-737-249-9. * Haywood, et Nahmad. [[1965]]. ''A New Arabic Grammar.'' London. ISBN 0-85331-585-X. * Lane, Edward William. [[1893]], [[2003]]. ''Arabic English Lexicon.'' ISBN 81-206-0107-6. * Mumisa, Michael. [[2003]]. ''Introducing Arabic.'' Goodword Books. * Thelwall, Robin. [[2003]]. ''Arabic: Handbook of the International Phonetic Association.'' [[Cantabrigia]]e: Cambridge University Press. ISBN 0-521-63751-1. * Traini, R. ''Vocabolario di arabo.'' [[Roma]]e: I.P.O. * Vaglieri, Laura Veccia. ''Grammatica teorico-pratica della lingua araba.'' [[Roma]]e: I.P.O. * Versteegh, Kees. [[1997]]. ''The Arabic Language.'' Edinburgh University Press. * Watson, Janet. [[2002]]. ''The Phonology and Morphology of Arabic.'' [[Novum Eboracum (urbs)|Novi Eboraci]]: Oxford University Press. * Wehr, Hans Wehr. [[1952]], [[1985]]. ''Arabisches Wörterbuch für die Schriftsprache der Gegenwart: Arabisch-Deutsch.'' Harassowitz. ISBN 3-447-01998-0. == Nexus externi == {{InterWiki|code=ar}} {{CommuniaCat|Arabic language|linguam Arabicam}} * ''[http://www2.hf.uio.no/common/apps/permlink/permlink.php?app=polyglotta&context=volume&uid=7c1700d0-025b-11eb-bba8-0050569f23b2 Etymological Dictionary of Arabic] {{Nexus deficit|date=November 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}'' [[Categoria:Lingua Arabica|!]] {{1000 paginae}} {{Myrias|Anthropologia}} nvbmy4l89sj1a7jozs47y7qrc9agan0 0 3284 3999965 3986271 2026-11-06T17:26:21Z InternetArchiveBot 139091 Add 1 book for [[Vicipaedia:Fons]] (20261106) #IABot (v2.0.9.7) ([[User:GreenC bot|GreenC bot]]) 3999965 wikitext text/x-wiki {{L1}} {{Capsa hominis Vicidata}} '''Abraham Noam Chomsky''' ({{IPA|[ˈnoʊm ˈtʃɒmski]}}; natus ''Avram Noam Chomsky'' [[Philadelphia]]e die [[7 Decembris]] [[1928]]) est [[Linguistica|linguista]] [[CFA|Americanus]] [[philosophia]]e<ref name="szabo">[http://chomsky.info/bios/2004----.htm Zoltán Gendler Szabó, "Noam Chomsky,"] in ''Dictionary of Modern American Philosophers, 1860–1960'', ed. Ernest Lepore (2004). "Chomsky's intellectual life had been divided between his work in linguistics and his political activism, philosophy coming as a distant third. Nonetheless, his influence among analytic philosophers has been enormous because of three factors. First, Chomsky contributed substantially to a major methodological shift in the human sciences, turning away from the prevailing empiricism of the middle of the twentieth century: behaviorism in psychology, structuralism in linguistics and positivism in philosophy. Second, his groundbreaking books on syntax (Chomsky (1957, 1965)) laid a conceptual foundation for a new, cognitivist approach to linguistics and provided philosophers with a new framework for thinking about human language and the mind. And finally, he has persistently defended his views against all takers, engaging in important debates with many of the major figures in analytic philosophy."</ref> [[Scientia cognitiva|scientiarumque cognitivarum]] peritus, qui etiam [[activismus|activismo politico]] incumbit. Chomsky [[professor instituti]] est et [[professor]] [[emeritus]] ordinis linguisticae et philosophiae apud [[Massachusettense Institutum Technologiae|MIT]], ubi plus quinquaginta annos munere fungitur.<ref>{{cite web|url=http://web.mit.edu/linguistics/people/faculty/chomsky/index.html |title=MIT Department of Linguistics: People: Faculty: Noam Chomsky |publisher=Web.mit.edu |date= |accessdate=16 Augusti 2011}}</ref> Chomsky "pater linguisticae contemporaneae" dictus est,<ref>{{cite web|url=http://www.newstatesman.com/200307140016 |title=Great thinkers of our time – Noam Chomsky|accessdate=2 Augusti 2008|last=Clark|first=Neil|date=14 Iulii 2003|publisher=[[New Statesman]]|quote=Regarded as the father of modern linguistics, founder of the field of transformational-generative grammar, which relies heavily on logic and philosophy.}}</ref><ref>{{cite news |url=http://www.nytimes.com/1998/12/05/arts/a-changed-noam-chomsky-simplifies.html|title=A Changed Noam Chomsky Simplifies|last=Fox|first=Margalit|date=5 Decembris 1998|publisher=New York Times|quote= Noam Chomsky, father of modern linguistics and the field's most influential practitioner}}</ref><ref>Thomas Tymoczko, Jim Henle, James M. Henle, ''Sweet Reason: A Field Guide to Modern Logic'' (Birkhäuser, 2000), p. 101.</ref> atque magnus [[Philosophia analytica|philosophiae analyticae]] auctor.<ref name="szabo"/> Opera eius ad doctrinas scientificas (sicut [[informatica]]m, [[mathematica]]m, [[psychologia]]m) multum contulerunt.<ref>{{cite book | authorlink = Michael Sipser | author = Michael Sipser | year = [[1997]] | title = Introduction to the Theory of Computation | url = https://archive.org/details/introductiontoth00sips | publisher = PWS Publishing | isbn = 053494728X}}.</ref><ref name="UMN Cognitive Science">{{cite web|url=http://www.cogsci.umn.edu/OLD/calendar/past_events/millennium/final.html |title=The Cognitive Science Millennium Project |publisher=Cogsci.umn.edu]}}</ref> Chomsky, insignis [[cultura]]e [[auctor]],<ref>Matt Dellinger, "Sounds and Sites: Noam Chomsky", ''[[The New Yorker]]'', [http://www.newyorker.com/archive/2003/03/31/030331on_onlineonly02 Link], 31 Martii 2003, accessum 26 Ianuarii 2009.</ref> in notitiam omnium venit [[Anarcho-syndicalismus|anarcho-syndicalismi]] [[Socialismus libertarianus|socialismique libertariani]] fautor et [[Politica externa Civitatum Foederatarum|politicae externae Americanae]]<ref>[http://www.publishersweekly.com/pw/print/20030505/30953-the-accidental-bestseller-.html "The Accidental Bestseller], ''[[Publishers Weekly]]'', [[5 Maii]] [[2003]], accessum [[5 Martii]] [[2011]]. "Chomsky's controversial political works … became mainstream bestsellers."</ref> [[Capitalismus|capitalismique]]<ref>{{cite journal|last=Arnove|first=Anthony|title=In Perspective: Noam Chomsky|journal=International Socialism|year=[[1997]]|month=March|url=http://pubs.socialistreviewindex.org.uk/isj74/arnove.htm|accessdate=[[29 Octobris]] [[2011]]}}</ref> reprehensor. Libro ''[[Manufacturing Consent: The Political Economy of the Mass Media]]'' inscripto, quem una cum [[Eduardus S. Herman|Eduardo S. Herman]] scripsit et anno [[1988]] edidit, se ad [[Media publica|publicorum mediorum]] criticam confert et [[exemplar propagandae|specimen propagandae]] proponit. Secundum catalogum ''[[Arts and Humanities Citation Index]]'' anno [[1992]] editum, Chomsky ab anno [[1980]] ad annum [[1992]] saepius ullo scholastico alio citatus est, omniumque temporum octavus inter plurimum citatorum.<ref>{{cite web|url=http://www.mnsu.edu/emuseum/information/biography/abcde/chomsky_noam.html |archiveurl=http://web.archive.org/web/20100528222251/http://www.mnsu.edu/emuseum/information/biography/abcde/chomsky_noam.html |archivedate=[[28 Maii]] [[2010]] |title=Noam Chomsky |publisher=Web.archive.org |date=2010-05-28 |accessdate=2011-08-16}}</ref><ref>{{cite news |title=Chomsky is Citation Champ|publisher=[[MIT]] News Office|date=1992-04-15|url=http://web.mit.edu/newsoffice/1992/citation-0415.html|accessdate=2007-09-03}} </ref><ref>{{cite news |last=Hughes | first=Samuel |title=Speech! |publisher=''[[Pennsylvania Gazette (newsletter)|The Pennsylvania Gazette]]'' |date=July/August 2001 |url=http://www.chomsky.info/onchomsky/200107--.htm |accessdate=2007-09-03 |quote=According to a recent survey by the Institute for Scientific Information, only Marx, Lenin, Shakespeare, Aristotle, the Bible, Plato, and Freud are cited more often in academic journals than Chomsky, who edges out Hegel and Cicero.}}</ref><ref name="robinson"> {{cite news |last=Robinson | first=Paul |title=The Chomsky Problem |publisher=''[[The New York Times]]'' |date=[[25 Februarii]] [[1979]] |quote=Judged in terms of the power, range, novelty and influence of his thought, Noam Chomsky is arguably the most important intellectual alive today. He is also a disturbingly divided intellectual.}}</ref> Plures etiam quam centum [[liber|libros]] protulit.<ref>{{cite web|title=Books|url=http://www.chomsky.info/books.htm|publisher=chomsky.info|accessdate=30 August 2011}}</ref> Chomsky bonas gratias accepit propter [[Hierarchia Chomskiana|hierarchiae Chomskianae]], doctrinae [[grammatica universalis|grammaticae universalis]], [[Theorema Chomsky–Schützenberger|theorematis Chomsky–Schützenberger]] excogitationem. == De vita et vitae cursu == Noam Chomsky, parentibus [[Populus Iudaicus|Iudaeis]] genitus, in [[East Oak Lane (Philadelphia)|East Oak Lane]], uberi [[Philadelphia]]e [[Pennsilvania|Pennsilvaniensis]] vicinia, die [[7 Decembris]] [[1928]] in lucem editus est. [[Pater]], [[Gulielmus Chomsky]] (1896–1977), oriundus ex [[Ucraina]], munere professoris [[Lingua Hebraica|linguae Hebraicae]] apud [[Gratz College]] fungebatur ac socius societatis [[Industrial Workers of the World|IWW]] erat. Elsie Chomsky [[mater]] (Simonofsky nata in regione quae postmodo [[Ruthenia Alba]] facta est) in Civitatibus Foederatis adoleverat et, quod de marito non dici potest, "communi [[Dialectus Anglica Neo-Eboracensis|dialecto Anglica Neo-Eboracensi]]" loquebatur.<ref group="conv.">"ordinary New York English."</ref> Parentium autem amborum sermo patrius [[Lingua Iudaeogermanica|Iudaeogermanicus]] erat, sed Chomsky dixit vetitum fuisse hoc sermone loqui.<ref name=Goodman>{{cite web |url=http://www.chomsky.info/interviews/20041126.htm |title=The Life and Times of Noam Chomsky, Noam Chomsky interviewed by Amy Goodman|publisher=www.chomsky.info |last=|first=}}.</ref> Chomsky, quamquam mater activismi radicalis annorum 1930 particeps fuit, potius ab avunculo affectus est, qui, cum nunquam quartam classem praeterierit, actorum diurnorum tabernulam possidebat, quae "fori intellectualis" loco fungebatur, ubi "professores huius et illius rei omnem per noctem inter se certabant."<ref group="conv.">"intellectual center—professors of this and that arguing all night."</ref><ref name="globetrotter.berkeley.edu">{{cite web|url=http://globetrotter.berkeley.edu/people2/Chomsky/chomsky-con1.html |title=Conversation with Noam Chomsky, p. 1 of 5 |publisher=Globetrotter.berkeley.edu}}/</ref> Chomsky etiam affectus est rebus radicalibus Hebraicis Zionisticisque, et in librariis versando anarchisticis.<ref name="globetrotter.berkeley.edu" /> [[Familia]]m in "[[getto]]ne Iudaeo" habitavisse describit,<ref group="conv.">"Jewish ghetto"</ref> qui in partibus Iudaeogermanica et Hebraica scissus sit, suamque familiam huic pertinuisse eumque "in cultura et litteris Hebraicis mers[isse],"<ref group="conv.">"immersed in Hebrew culture and literature"</ref> licet potius de "vico clauso culturali quam physico"<ref group="conv.">"cultural ghetto than a physical one"</ref> loquatur.<ref name="Conversations-with-History">Choamsky, Noam. Conversations with History, U. C. Berkeley, Martii 2002. http://www.youtube.com/watch?v=8ghoXQxdk6s</ref> Contentionem quoque describit Chomsky cum [[Catholici Hibernici|Catholicis Hibernicis]] et Theodiscis et [[Antisemitismus|antisemitismo]] mediis annibus 1930. Memoria "convivia cervisialia"<ref group="conv.">"beer parties"</ref> tenet, [[Proelium Franciae|casum Lutetiae Theodiscis]] celebrantium.<ref name="Conversations-with-History"/> De [[ironia]], in Domu [[Societas Iesu|Iesuitica]] in [[America Centralis|Media America]] [[decennium 199|annibus 1980]] habitandi, inter [[puer]]itiam, inquit Chomsky, "Sola eramus familia Iudaea. Magno Catholicorum in terrore adolevi, quippe qui, cum ad scholam is, te feriant. Eos sciebam, cum ab illo aedificio extrema via venirent, quod Iesuitica schola erat, dementes esse antisemitistas. Longo tempore opus fuit, ut pueritiae memorias convincerem."<ref group="conv.">"We were the only Jewish family around. I grew up with a visceral fear of Catholics. They're the people who beat you up on your way to school. So I knew when they came out of that building down the street, which was the Jesuit school, they were raving anti-Semites. So childhood memories took a long time to overcome."</ref><ref>{{cite journal | url = http://www.thirdworldtraveler.com/Chomsky/Chomsky_Tapes_MAlbert.html | title = The Chomsky Tapes: Conversations with Michael Albert | date = November 2001 | journal = [[Z magazine]]}}.</ref> [[Fasciculus:Noam_chomsky.jpg|thumb|Noam Chomsky.]] Commentarium primum Chomsky, cum annum decimum gerebat discipulusque in [[Oak Lane Day School|Oak Lane Country Day School]] erat, de [[Fascismus|fascismi]] extensionis comminatione post [[Barcino]]nis casum inter [[Bellum Civile Hispanicum]] scripsit. Ex quo annum duodecimum tertiumve decimum egit, plenius se ad res civiles anarchistas convertit.<ref>Kreisler (2002), {{cite web |title=Chapter 1: Background |url=http://globetrotter.berkeley.edu/people2/Chomsky/chomsky-con1.html}}/</ref> Cum apud [[Central High School of Philadelphia]] gradum acceperit, Chomsky [[philosophia]]e [[linguistica]]eque anno [[1945]] apud [[Universitas Pennsylvaniensis|Universitatem Pennsylvaniensem]] studere coepit, talibus philosophis qualibus [[C. West Churchman]] et [[Nelson Goodman]] linguistaque [[Zellig Harris]] docentibus. Inter Harris doctrinas erat transformationem munere fungentem [[Transformatio linearis|analysis mathematicae]] structurae linguarum<!--(mappings from one subset to another in the set of sentences)-->. Chomsky de legibus morphophonemicis in anni [[1951]] [[thesis magistri|thesi magistri]], ''The Morphophonemics of Modern Hebrew'' (sc. "de Morphophonemica Linguae Hebraicae Hodiernae") appellata, locutus est<!--as transformations in the sense of [[Rudolf Carnap|Carnap's]] 1938 notion of rules of transformation (vs. rules of formation), and subsequently reinterpreted the notion of grammatical transformations in a very different way from Harris, as operations on the productions of a [[context-free grammar]] (derived from [[Post canonical system|Post production systems]])-->. Notiones civiles quoque Harris partes gesserunt in eis Chomsky formandis.<ref name="Barsky1997">{{cite book|last=Barsky|first=Robert Franklin|title=Noam Chomsky: a life of dissent|url=http://books.google.com/books?id=GhwvCoZBFoYC&pg=PA47|accessdate=16 August 2011|year=1997|publisher=ECW Press|isbn=9781550222814|page=47}}</ref> Chomsky anno [[1949]] [[Artium Baccalaureus|Artium Baccalaureum]] accepit, annoque [[1951]] [[Magister Artium|Magistrum Artium]]. Anno [[1949]], [[Carola Chomsky|Carolam Schatz]] linguistam in [[matrimonium]] duxit, annosque 59 una remanserunt, usque ad [[mors|mortem]] illius [[cancer|cancro]] mense Decembri [[2008]] effectam.<ref> {{cite web |last=Marquard |first=Bryan |title=Carol Chomsky; at 78; Harvard language professor was wife of MIT linguist |publisher=Boston Globe |date=2008-12-20 |url=http://www.boston.com/news/education/higher/articles/2008/12/20/carol_chomsky_at_78_harvard_language_professor_was_wife_of_mit_linguist/}} </ref> Duas genuerunt filias, [[Aviva Chomsky|Avivam]] (n. 1957) et Dianam (n. 1960), et [[filius|filium]] unum, Harry (n. 1967). Una cum [[uxor]]e, Chomsky tempus anno [[1953]] habuit in [[HaZore'a]], [[kibbutz]] in [[Israel (civitas)|Israël]] sito. Ipse, colloquio utrum mansio ei erat frustrationi<!--a disappointment--> rogatus, inquit, "Non ita, id amavi," quamquam "[[nationalismus|nationalismum]] ferventem" et "[[atmosphaera]]m [[ideologia|ideologicam]] subire nequieba[t]"<ref group="conv.">"No I loved it"; "couldn't stand the ideological atmosphere"; "fervent nationalism"</ref> ineuntibus [[decennium 196|annis 1950]], cum [[Iosephus Stalin|Stalin]] a multis sinistrarum partium defenderetur, qui rebus et illius aetatis et futuris [[Unio Rerum Publicarum Sovieticarum Socialisticarum|Sovieticis]] speciem dare [[pulchritudo|pulchram]] solebant.<ref>{{cite web|author=|url=http://www.chomsky.info/interviews/20051110.htm |title=Noam Chomsky interviewed by Shira Hadad |publisher=Chomsky.info |date= |accessdate=2011-08-16}}.</ref> Chomsky se dicit vidisse multa bona in kibbutz, in quo genitores liberique una [[habitatio|habitabant]] in domibus divisis, et rogatus an sint "praecepta discenda ab historia kibbutzim,"<ref group="conv.">"lessons that we have learned from the history of the kibbutz"</ref> respondit,<ref>{{cite web|url=http://www.zmag.org/zspace/commentaries/186 |title=Eight Question on Kibbutzim: Answers from Noam Chomsky Questions from Nikos Raptis |publisher=Zmag.org |date=1999-08-24 |accessdate=2011-08-16}}.</ref><ref>{{cite web|url=http://www.csudh.edu/dearhabermas/kibbutzim01.htm |title=Kibbutzim as a Climate for Learning |publisher=Csudh.edu}}.</ref> "non nullis modis, kibbutzim proprius ad perfectionem anarchistam ierunt quam ullus conatus alius, qui longius quam momentum breve superaverit ante eius deletionem, aut qui tam magnus fuerit. His modis, apprime suaves et prosperos eos puto fuisse; nisi casu personali, sine dubio ipse ibi vixissem — quanto temporis, difficile coniectu."<ref group="conv.">"In some respects, the kibbutzim came closer to the anarchist ideal than any other attempt that lasted for more than a very brief moment before destruction, or that was on anything like a similar scale. In these respects, I think they were extremely attractive and successful; apart from personal accident, I probably would have lived there myself – for how long, it's hard to guess."</ref> Chomsky [[PhD]] in [[linguistica]] ab [[Universitas Pennsylvaniensis|Universitate Pennsylvaniensi]] anno [[1955]] accepit. Partem exquaesitionis doctoralis apud [[Universitas Harvardiana|Universitatem Harvardianam]] tamquam [[Harvard Junior Fellow]] egit. In thesi sua, rationes linguisticas confirmare coepit, quas extendit in anni 1957 [[liber|libro]] ''[[Syntactic Structures]]'', uno ex illustrissimis operibus linguisticis eius. [[Fasciculus:MIT_Main_Apr09.JPG|thumb|left|Principale [[aedificium]] MIT.]] Chomsky cohorti [[Massachusettense Institutum Technologiae|Massachusettensis Instituti Technologiae]] (MIT) anno [[1955]] se adiunxit, et anno [[1961]] professor confertus in Facultate Linguarum Hodiernarum et Linguisticae (hodie Facultate Linguisticae et Philosophiae) factus est. Ab anno [[1966]] ad annum [[1976]], Ferrari P. Ward Professorship of Modern languages and Linguistics tenebat, et anno [[1976]] munus Institute Professor ei datum est. Anno [[2012]], continue apud MIT 57 annos docuit. Mense Februario [[1967]], Chomsky unus ex principibus adversariis [[Bellum Indosinense II|Belli Vietnamiensis]] factus est propter commentarium suum, ''[[The Responsibility of Intellectuals]]'' ("de Responsabilitate Intellectualium"),<ref>{{cite journal |last=Chomsky |first=Noam |title=The Responsibility of Intellectuals |journal=The New York Review of Books |volume=8 |issue=3 |pages= |date=1967-02-23 |url=http://www.nybooks.com/articles/12172}}.</ref> in ''[[The New York Review of Books]]'' proditum. Secuta est ''[[American Power and the New Mandarins]],'' anni [[1969]] commentariorum collectio. Critica eius [[Civilitas rerum externarum Civitatum Foederataru|civilitatis rerum externarum Civitatum Foederatarum]] et ad legitimitatem potestatis Americanae spectantia multas controversias creaverunt,<ref>{{cite web |last=Flint |first=Anthony |title=Divided Legacy |publisher=''[[The Boston Globe]]'' |date=1995-11-19 |url=http://www.chomsky.info/onchomsky/19951119.htm |quote=Ask this intellectual radical why he is shunned by the mainstream, and he'll say that established powers have never been able to handle his brand of dissent.}} .</ref><ref>Barsky (1997), {{cite web|url=http://cognet.mit.edu/library/books/chomsky/chomsky/4/17.html |title=Chapter 4}} Barsky quotes an excerpt of Edward Herman examining why "one of America's most well-known intellectuals and dissidents would be thus ignored and even ostracized by the mainstream press". For example, "Chomsky has never had an Op Ed column in the ''Washington Post'', and his lone opinion piece in the ''New York Times'' was not an original contribution but rather excerpts from testimony before the Senate Foreign Relations Committee."</ref> et publicationibus et nuntiorum emissariis internationalibus quaeri solet ut sententias suas explanet. Anno 1997, [[Acroasis Huizinga|Acroasin Huizinga]] [[Lugdunum Batavorum|Lugduni Batavorum]] protulit, eo titulo: ''Intellectuals and the State'' ("de Intellectualibus et Statu"). Mortis minas Chomsky propter critica eius civilitatis rerum externarum Americanae concepit.<ref name="Stroumboulopoulos">{{cite news |last=Stroumboulopoulos |first=George |title=Noam Chomsky on ''The Hour'' |publisher=[[Canadian Broadcasting Corporation|CBC]] |date=2006-03-13 |url=http://www.cbc.ca/thehour/video.php?id=991}}.</ref> [[Theodorus Kaczynski|Theodori Kaczynski]], fortasse melius nomine Unabomber noti, indici interficiendorum intererat; eo spatio, quo Kaczynski liber erat, Chomsky omnes epistulas et mandata ne materiae displosivae eis inesset indagari<!--checked for explosives--> habebat.<ref name="Stroumboulopoulos"/> Se dicit [[vigil]]um tectorum<!--"undercover" secundum Morgan's--> custodia solere uti, praecipue cum in campis MIT versatur, licet de hac re abnuat.<ref name="Stroumboulopoulos"/> [[Lexingtonia (Massachusetta)|Lexingtoniae]] in [[Massachusetta]] incolit, et commeare solet, de rebus civilibus acroases proferens. == De cogitationibus == === Linguistica === {{Main|Linguistica}} Linguistica Chomskiana, libro ''[[Syntactic Structures]]'' incepta, destillatione operis sui ''Logical Structure of Linguistic Theory'' (1966, 75) (scilicet "Structura Logica Theoriae Linguisticae"), [[Linguistica structuralis|linguisticae structurali]] obstans [[Grammatica transformationalis|grammaticam transformationalem]] praefert. Quae loquellas,<ref group="conv.">"utterances"</ref> id est verborum sequentias, censet [[Syntaxis|syntaxin]] grammatica formali definitam habere; [[Grammatica contextu vacans|grammatica vacanti contextu]] in primis, legibus transformationalibus extenta. Fortasse hoc est facultati valentissimum et tempore maxime probatum contributum, quod ad scientiam linguae componendam [[grammatica formalis|grammatica formali]] uti productivitatem linguae et creativitatem intuetur. Cuiusdam linguae grammatica formalis abilitatem locutoris auditorisque numeri loquellarum, et novarum, infiniti afferendi et interpretandi, cum [[grammaticalizatio|legum grammaticarum]] quantitate finita et verborum, exponere potest. Chomsky confessus [[Pāṇini]] multa debere est, propter rationem eius generativae grammaticae explicitae, licet rationes eius [[Rationalismus|rationalistis]] quoque cognitionibus de [[Gnocitas|scientia]] [[a priori]] habita nectantur. Saepe perperam dicitur Chomsky linguam omnino innatam esse arguisse, atque [[Grammatica universalis|grammaticam universalem]] comperisse. Re vera, Chomsky modo et infantem humanum et iuvenem [[Feles|felem]] animadvertit [[Inductio (logica)|cogitatione inductiva]] uti posse, sed ambo si eisdem rebus linguisticis subiciantur, infans humanus semper intellegentiae abilitatem adquirat et linguam producendi, feles autem nunquam alterutram. Chomsky quicquam sit haec facultas, quam homo habet quaque felis eget, "mechanismum linguae adquirendae"<ref group="conv.">"language acquisition device"</ref> appellavit, et suasit ut una ex linguisticae curis sit, hic mechanismus quid sit, qualesque coactus comprehensioni linguarum humanarum sint, invenire. Universalia, quae ex his compulsionibus extrahantur, [[grammatica universa]] esse dici solent.<ref>{{cite web|author=Noam Chomsky |url=http://www.chomsky.info/books/architecture01.htm |title=The 'Chomskyan Era' (Excerpted from The Architecture of Language) |publisher=Chomsky.info}}.</ref> [[Principia et parametra|Principiorum et Parametrorum]] (P&P) disciplina—anno [[1979]] Acroasi Pisarum ostensa, postea nomine ''[[Lectures on Government and Binding: The Pisa Lectures]]'' (LGB) provulgata—haec de grammatica ait universali: principia grammatica, quae linguis subsint, innata esse et immobilia, et differentias inter mundi linguas parametris cerebralibus definiri posse (puta parametra [[Lingua Pro-drop|''pro-drop'']], quae ostendunt, utrum subiectum explicitum semper requiratur, sicut Anglice, annon, sicut Latine ["ego sum" ↔ "sum"]), quae ad ''switches'' saepe conectuntur<!--which [parameters] are often likened to switches-->. (Hinc vocabulum "principia et parametra," huic disciplinae saepe datum.) Sic liber cuidam linguae studens solummodo rebus lexicalibus (vocabulis, [[morphema]]tibus grammaticis, [[idioma]]tibus) egeat, et parametris quoque, quod nonnullis magni momenti exemplis fieri possit. Huius sententiae fautores arguunt [[Velocitas|velocitatem]], qua liberi linguam discant, inedicabiliter citam esse, nisi ei abilitatem linguis discendis habeant innatam. Similitudo passuum, quibus liberi patriae linguae student, atque hi errores, qui fieri solent a liberis discentibus, dum alia errorum genera, quae logica videntur (invenirenturque, secundum Chomsky, si omnino generalis, potius quam cuique linguae specialis, eruditionis mechanismus usui esset), nunquam fiunt, innatitatis thesis causa ostenduntur. Recentius eius [[Programma Minimalisticum|Programmate Minimalistico]] ([[1995]]), concepto Principiorum et Parametrorum detento, Chomsky meliorationem gravem machinae linguisticae ad exemplar LGB adtinenti efficere conatur, omnibus praeter nuda elementaria eius exuendis. Disciplinam generalem ad linguae humanae architecturam spectantem advocat, quae oeconomiae formaeque optimae principiis operam det, et disciplinae ad generationem pertinenti derivationali redeat, potius quam theoriae P&P classicae disciplinae aliquam repraesentationali. Rationes Chomskianae multum eos adfecerunt, qui liberorum [[Adquisitio linguae|linguae adquisitionem]] investigant, licet multi in his rebus versantes ut puta [[Elizabetha Bates]]<ref>{{cite book|author=Elman, J., Bates, E., Johnson, M., Karmiloff-Smith, A., Parisi, D., & Plunkett, K. |year=1996|title=Rethinking innateness: A connectionist perspective on development|url=https://archive.org/details/rethinkinginnate00elma |publisher= Cambridge, MA: MIT Press/Bradford Books}}</ref> et [[Michael Tomasello]]<ref>{{cite book|author=Tomasello, M|year=2003|title= Constructing a Language: A Usage-Based Theory of Language Acquisition|url=https://archive.org/details/constructinglang0000mich|publisher= Harvard University Press| isbn=0674017641}}/</ref> contra theorias Chomskii arguant, advocantque theorias potius [[Emergentia|emergentisticas]] [[Connexionismus|connexionisticasve]]: linguam explanandam censent mechanismis generalibus<!--"general processing mechanisms"--> in [[Cerebrum|cerebro]] sitis, qui multiplicibus et extensis rebus circumiectis socialibus, in quibus lingua adhibetur et discitur, se intermisceant. [[Phonologia]]m tractans notissimum forsitan opus Chomskii est ''[[The Sound Pattern of English]]'' ([[1968]]; sc. "de Forma Sonorum Linguae Anglicae"), una cum [[Morris Halle]] scriptum et saepe tantummodo nomine ''SPE'' appellatum. Hoc opus huius facultatis progressionem valde affecit. Quamquam ex hoc tempore theoria phonologica "phonologiam SPE" multis modis excessit, systema SPE praecursor fuisse dicitur theoriarum phonologicarum maximi momenti hodiernarum, inter quas [[phonologia autosegmentalis]], phonologia lexicalis, [[theoria optimalitatis]]. Chomsky iam de phonologia non scribit. ==== Grammatica generativa ==== {{Main|Grammatica generativa}} Disciplina Chomskiana ad syntaxin inspiciendam, quae ''grammatica generativa'' appellari solet, grammaticam quasi corpus [[Gnaritas|scientiae]] a locutoribus cuiusdam linguae habitum videt. Ex annibus [[Decennium 197|1960]], Chomsky multum huius scientiae censuit esse innatum, quapropter liberis solum non nulla [[Sermo patrius|sermonis eis patrii]] localia discenda sunt.<ref name="aspects">{{cite book|title=Aspects of the Theory of Syntax|url=https://archive.org/details/aspectsoftheoryo00chom|publisher=MIT Press|author=Chomsky, Noam|year=1965|isbn=0-262-53007-4}}.</ref> Corpus innatum scientiae linguae saepe [[grammatica universalis]] nominatur. Potentissimum, sententia Chomskii, Grammaticae Universalis existentiae indicium in eo est, quod liberi tam cito linguam patriam feliciter adquirunt, atque quod immane exstat spatium inter stimulos linguisticos, quibus liberi praebentur, et opulentem scientiam linguisticam, quam obtinent. Ecce theoria [[Paupertas stimuli|paupertatis stimuli]]. Hoc spatium scientia Grammaticae Universalis continuetur. Theoriae Chomskii, quippe quae linguisticam valdissime adfecerunt, critica quoque acceperunt. Chomskianae grammaticae generativae continua critica ad eius Anglocentrismum et Eurocentrismum spectant, quod linguistae in hac traditione versantes de Universali Grammatica res dicere soleant, quae ex parvae studio linguarum quantitatis elata sint, interdumque solum unius linguae. In primis, Eurocentrismus per nimiam linguae Anglicae factam emphasin exhibita sit. Nunc autem centenis linguis non nulla saltem opera intra analyses Chomskianas data est.<ref>{{Cite journal|title=Logical relations in Chinese and the theory of grammar|author=Huang, Cheng-Teh James|year=1982|url= |publisher=MIT PhD dissertation}} Available online [http://dspace.mit.edu/handle/1721.1/15215].</ref><ref>{{cite book|title=Hidatsa Syntax|url=https://archive.org/details/hidatsasyntax0000matt|author=Matthews, G.H.|year=1965|publisher=Mouton}}</ref><ref>{{Cite journal|author=Platero, Paul Randolph|year=1978|title=Missing noun phrases in Navajo|publisher=MIT PhD dissertation}} Available online [http://dspace.mit.edu/handle/1721.1/16328].</ref><ref>{{Cite journal|title=Towards a Minimalist Account of Quirky Case and Licensing in Icelandic|author=Schütze, Carson T.|year=1993|publisher=MIT Working Papers in Linguistics 19}} Available online [https://web.archive.org/web/20170216050355/http://www.linguistics.ucla.edu/people/cschutze/Icelandic.MITWPL.fixed.pdf].</ref><ref>{{Cite journal|title=Matching Effects and the Syntax-Morphology Interface: Evidence from Hindi Correlatives|author=Bhatt, Rajesh|publisher=MIT Working Papers in Linguistics 31|year=1997}} Available online [http://people.umass.edu/bhatt/papers/mscil.pdf].</ref> Diversitate linguarum, quae derivationibus Grammaticae Universalis definitae sunt, non obstante, critici formalismos linguisticae Chomskianae esse Anglocentricos dicunt, et harum linguarum linguae Anglicae dissimilium detorquere proprietates.<ref>{{Cite journal|title=The myth of language universals: Language diversity and its importance for cognitive science|author=Evans, N., & Levinson, S. C.|year=2009|publisher=Behavioral and Brain Sciences, 32(5), 429-492}}</ref><ref>{{cite book|title=Don't sleep, there are snakes: Life and language in the Amazonian jungle|url=https://archive.org/details/dontsleeptherear00ever|author=Everett, D.|year=2008|publisher=Pantheon Books|isbn=0-375-42502-0}}.</ref><ref>{{Cite journal|title=Linguistic diversity and theoretical assumptions|author=Van Valin, R.|year=2000|publisher=Chicago Linguistic Society Parasession Papers|volume=35|pages=373-391}}.</ref> Cognitionem Chomskii ideo formam esse [[Imperialismus linguisticus|imperialismi linguistici]].<ref>{{cite book |last= Mühlhäusler |first= Peter |year= 1996 |title= Linguistic Ecology: Language Change and Linguistic Imperialism in the Pacific Region |location= London |publisher= [[Routledge]] |pages= [http://books.google.co.uk/books?id=JteZjcSr038C&pg=PA331 330–1]}}.</ref> Linguistas Chomskianos ceteroquin ut quales cuiusdam linguae phrases bene formatae sint sciant in praesagitione<!--"intuition"--> locutorum, quibus haec lingua sit patria, nimis incumbere. Quod propter methodologiam incusatum est. Non nulli [[Psychologia|psychologi]] et [[Psycholinguistica|psycholinguistae]], doctrinae Chomskianae generaliter amici, arguerunt linguistas Chomskianos parum operae rebus experimentalibus<!--"experimental data"--> ex ''language processing'' obtentis dare, quam ob rem theoriae eorum psychologice inexplebiles fiant. Critici alii (vide "[[Eruditio linguae]]"<!--"language learning"-->) utrum Grammaticam componere Universalem deceat ad liberorum adquisitionem linguisticam explanandam, in dubio habent, quia dominio generales (''domain-general'') eruditionis mechanismos satisfaciant. Nunc sunt multi et diversi grammaticae generativae rami, ita ut constitutiones tamquam [[grammatica syntagmatica nuclearis]], [[grammatica lexico-functionalis]], [[grammatica categorialis combinatoria]] Chomskianae generativaeque fere dici possint. ==== Hierarchia Chomskiana ==== {{Main|Hierarchia Chomskiana}} Chomsky diversa [[Lingua formalis|linguarum formalium]] genera scrutatus est, ut cognosceret utrum proprietates linguae humanae graves capere possent. Ponit hierarchia Chomskiana [[Grammatica formalis|grammaticas formales]] in classes (seu greges), quibus est semper maior potestas expressiva; id est, omnis classis maiorem numerum linguarum formalium classe priori progenerare potest. Chomsky arguit quibusdam linguae humanae partibus, ut formentur, multipliciore opus esse grammatica formali (secundum hierarchiam illam), quam aliis. Dum [[lingua regularis]], exempli gratia, sat potens sit ut linguae Anglicae [[Morphologia (linguistica)|morphologia]] describatur, non ita de [[Syntaxis|syntaxi]] Anglica agitur. Non solum linguisticam sed etiam [[informatica]]m tangit hierarchia Chomskiana (praesertim quod ad [[Compilatrum|compilatrorum]] comparationem et [[Theoria automatorum|automatorum theoriam]] spectat).<ref>Davis Martin, ''Computability, complexity, and languages: Fundamentals of theoretical computer science'' (Bostoniae: Academic, Harcourt, Brace, 1994), 327. Print.</ref> Est enim similitudo inter linguae hierarchiam Chomskianam et diversa automatorum genera, ita ut theoremata de linguis sive linguas (grammaticas) sive automata tractent. Potest etiam fieri ut linguae [[Series formalis potestatum|Serie potestatum formali]] tractentur.<ref>"Computer Programming and Formal Systems", Eds. P. Braffort and D. Hirschberg, pp. 124–135</ref> Series potestatum formalis, necnon nexus inter linguas et [[Semigrex|semigreges]], in [[Marcellus Paulus Schützenberger|Marcelli Pauli Schützenberger]] animo volvebatur cum apud [[Sorbona]]m versabatur. Series potestatum formalis Seriei Taylor, in cursu [[Calculus|calculi]] usui, similis est, et his maxime linguis, quarum verba (symbola terminalia) commutativa sunt, prodest.<ref>Jean-Eric Pin, "Finite Semigroups and Recognizable Languages: An Introduction," ''Bulletin of Research and Development,'' 2002.</ref> === De rebus civilibus === {{Anarchismus}} {{Main|Civilitas Noam Chomsky}} Chomsky dixit suas "sententias personales admodum traditionales [[anarchismus|anarchistas]], cum originibus in [[Aevum Illuminationis|Illuminatione]] et [[Liberalismus classicus|liberalismo classico]]" esse,<ref group="conv.">[[Anglice]]: "personal visions are fairly traditional anarchist ones, with origins in the Enlightenment and classical liberalism."</ref><ref name="Chomsky 1996, pp. 71">Chomsky (1996), pp. 71.</ref> et [[Socialismus libertarianus|socialismum libertarianum]] laudavit.<ref>Chomsky, Noam, "Notes on Anarchism" [http://webarchive.loc.gov/all/20010916053658/http://www.zmag.org/chomsky/other/notes-on-anarchism.html]. . . . "Libertarian socialism is properly to be regarded as the inheritor of the liberal ideals of the Enlightenment."</ref> Quamquam ambiguitatem lemmatum cavet, sententiae eius civiles ad sinistram pertinere dici solent,<ref>{{cite news|last=Shane|first=Scott|title=Bin Laden Resurfaces in Recordings|url=http://www.nytimes.com/2010/10/03/world/asia/03binladen.html|accessdate=20 September 2011|newspaper=The New York Times|date=2 October 2010}}.</ref><ref>{{cite news|last=Thomson|first=Desson|title=Morris, McNamara: Bound by 'The Fog'|newspaper=The Washington Post|date=21 December 2003}}</ref><ref>{{cite news|last=Folkenflik|first=David|title=William F. Buckley, Conservative Bulwark, Dies|url=http://m.npr.org/news/front/62983288?singlePage=true|accessdate=20 September 2011|publisher=NPR|date=27 February 2008}}.</ref><ref>{{cite news|last=Gollust|first=David|title=US Sticking With Choice for Envoy Despite Venezuelan Rejection|url=http://www.voanews.com/english/news/americas/US-Sticking-With-Choice-for-Envoy-Despite-Venezuelan-Rejection--112972279.html|accessdate=20 September 2011|newspaper=Voice of America|date=5 January 2011}}.</ref> seseque [[Anarcho-syndicalismus|anarchosyndicalisticum]] esse dixit.<ref name="Anarcho-Syndicalism 2004">Chomsky wrote the preface to an edition of Rudolf Rocker's book ''Anarcho-Syndicalism: Theory and Practice''. In it Chomsky wrote: "I felt at once, and still feel, that Rocker was pointing the way to a much better world, one that is within our grasp, one that may well be the only alternative to the 'universal catastrophe' towards which 'we are driving on under full sail.'" Book Citation: Rudolph Rocker. ''Anarcho-Syndicalism: Theory and Practice''. AK Press. p. ii. 2004.</ref> Socius est societatum [[Campaign for Peace and Democracy]] et [[Industrial Workers of the World]] syndicatus internationalis,<ref>'[http://www.iww.org/en/history/biography Industrial Workers of the World - IWW Biography] Nexus die 2012-2-11 confirmatus</ref> nec non societatis [[International Organization for a Participatory Society]], quam putat "longe nos conferre" posse "ad conatus disperse in orbe terrarum factos unificandos eosque in vim potentem efficientemque conformare."<ref group="conv.">"carry us a long way towards unifying the many initiatives here and around the world and molding them into a powerful and effective force"</ref><ref>[https://web.archive.org/web/20210228205219/http://www.iopsociety.org/interim-committee International Organization for a Participatory Society - Interim Committee].</ref><ref>[http://www.zcommunications.org/znet ZNet - Consider IOPS].</ref> De anarchismo librum, ''Chomsky on Anarchism'' nomine, qui acroases et scripta Chomskii ad anarchismum spectantia colligeret, [[AK Press]] societas litteraria collectiva anno [[2006]] protulit. Chomsky in activismo civili partes egit omnem per vitam suam adultam, et sententiae de civilitate rebusque internationalibus, quas sonuit, late citantur<!--cite/quote--> et circumferuntur. Chomsky suas sententias esse illas, quas potentes audire nolint, dixit, quam ob rem Americanum [[dissidens|dissidentem]] civilum esse habetur. Ait Chomsky [[Potestas politica|auctoritatem]], nisi aliter demonstratam, natura illegitimam esse, et in eis, qui auctoritate utantur, indicii pondus<!--"burden of proof"--> esse; hoc pondus, si excusari nequeat, subvertendum esse, cum iniusta sit auctoritas auctoratatis causa. Auctoritatis iustae exempli causa Chomsky adultum, qui liberum, ne in via autocinetorum plena eat, prohibentem excogitavit.<ref>{{cite web|author=|url=http://youtube.com/watch?v=2G6kf7XM9Nk |title='&#39;Anarchism 101 with Noam Chomsky'&#39; |publisher=Youtube.com |date=2007-10-10}}.</ref> Paulum discriminis moralis inter 'veram' servitutem (''chattel slavery'') et "[[servitus salariaria|servitutem salariariam]]," id est sese patrono conducere, esse decertat. Quod impetum esse in libertatem individualem factum putat. [[Operarius|Operariis]] locum laborandi possidendum et gubernendum esse habet, quod etiam (ut notat ille) [[:en:Lowell Mill Girls|Puellae Lowell Mill]] credebant.<ref>{{cite web|url=http://globetrotter.berkeley.edu/people2/Chomsky/chomsky-con2.html |title=Conversation with Noam Chomsky, p. 2 of 5 |publisher=Globetrotter.berkeley.edu |date= |accessdate=2011-08-16}}</ref> Vehementer incusavit Chomsky [[Civilitas rerum externarum Civitatum Foederatarum|civilitatem rerum externarum Americanam]]. [[Norma duplex|Duplice norma]] Civitates Foederatas uti habet, quae [[democratia]]m libertatemque adnuntient dum antidemocraticas tyrannicasque organizationes adiuvent, sicut [[Chilia]]m [[Augustus Pinochet|Augusto Pinochet]] regnante. Quod putat magnas in violationes [[Iura humana|iurum humanorum]] defluere. Arguere solet Civitatum Foederatarum interventus in civitatibus aliis factos, inter quos operam ad [[Contras]] [[Nicaragua]]e datam, quam rem multum repugnavit, ulli [[tromocratia]]e definitioni convenire,<ref>[https://web.archive.org/web/20090923024350/http://www.zmag.org/GlobalWatch/chomskymit.htm An Evening With Noam Chomsky]</ref> et enim "definitioni publicae in Americano Codice et Exercitus Enchiridiis inventae ineuntibus annis 1980."<ref group="conv.">[[Anglice]]: "official definitions in the US Code and Army Manuals in the early 1980s"</ref><ref>{{cite web|url=http://www.chomsky.info/articles/200501--.pdf |title=Simple Truths, Hard Problems: Some thoughts on terror, justice, and self-defence* |format=PDF |date= |accessdate=2011-08-16}}</ref><ref>{{cite web|author=Noam Chomsky |url=http://www.chomsky.info/articles/199112--02.htm |title=International Terrorism: Image and Reality |publisher=Chomsky.info}}.</ref> Ante eius casum, [[Unio Sovietica|Unionis quoque Sovieticae]] imperialismum Chomsky condemnavit; anno [[1986]], verbi gratia, inter cursum quaestionum et respondorum post acroasin, quae apud [[Universidad Centroamericana "José Simeón Cañas"]] dederat, cum provocatus sit de modo, quo "de Americae Septentrionalis imperialismo et Russico imperialismo eadem anima loqui"<ref group="conv.">"talk about North American imperialism and Russian imperialism in the same breath"</ref> potuerit, Chomsky respondit: "Una e mundi veritatibus est [[superpotentia]]s esse duas, alteram, quae sit immanis et quae, ut evenit, in cervice tua caligam suam teneat; alteram, quae sit minor et quae, ut evenit, in aliorum cervicibus caligam suam teneat. Quemquam in [[Orbis Tertius|Orbi Tertio]] viventem puto graviter errare, si in illusiones de his rebus cadat."<ref group="conv.">"One of the truths about the world is that there are two superpowers, one a huge power which happens to have its boot on your neck; another, a smaller power which happens to have its boot on other people's necks. I think that anyone in the Third World would be making a grave error if they succumbed to illusions about these matters."</ref><ref name="Chomsky1987">{{cite book|last=Chomsky|first=Noam|title=On power and ideology: the Managua lectures|url=http://books.google.com/books?id=Ot6pRjxv2ykC&pg=PA93#v=onepage&q=a%20huge%20power&f=false|year=1987|publisher=South End Press|isbn=9780896082892|pages=51}}.</ref> De [[Mors Usamae bin Laden|Usamae bin Laden morte]], Chomsky inquit: <blockquote> Nobis est rogandum, quo modo reaguerimus, si [[Iracum|Iracenses]] manus in [[Georgius W. Bush|Georgii W. Bush]] domum appulerint, eum occiderint, corpusque suum in [[Oceanus Atlanticus|Atlantico]] deiacuerint. Sine controversia, scelera eius valde ultra ea bin Laden excesserunt, neque is est 'suspectus' sed sine controversia 'imperator' qui iussit 'summum scelus internationale' contrahi, 'quod modo in hoc ab aliis belli sceleribus discrepet, quod in eo ipso omnium rerum malum accumulatum concludat' (ut [[Iudicia Norimbergensia]] revocem), propter quae malefactores [[Nazista]]e [[Damnatio ad furcam|ad furcam]] damnati sunt: centena milia mortuorum, milliones [[Profugus|profugorum]], deletionem multi nationis, amaram dissensionem sectarianam, quae in regionis reliquum effudit.<ref group="conv.">"We might ask ourselves how we would be reacting if Iraqi commandos landed at George W. Bush's compound, assassinated him, and dumped his body in the Atlantic. Uncontroversially, his crimes vastly exceed bin Laden’s, and he is not a 'suspect' but uncontroversially the 'decider' who gave the orders to commit the 'supreme international crime differing only from other war crimes in that it contains within itself the accumulated evil of the whole' (quoting the Nuremberg Tribunal) for which Nazi criminals were hanged: the hundreds of thousands of deaths, millions of refugees, destruction of much of the country, [and] the bitter sectarian conflict that has now spread to the rest of the region."</ref><ref>{{cite web|url=http://www.guernicamag.com/blog/2652/noam_chomsky_my_reaction_to_os/ |title=Noam Chomsky: My Reaction to Osama bin Laden’s Death |publisher=Guernicamag.com}}.</ref> </blockquote> {{Socialismus libertarianus}} [[Media in Civitatibus Foederatis|Media Civitatum Foederatarum]] contendit late munere fungi "[[Bought Priesthood|sacerdotii empticii]]"<ref name="ChomskyOtero2003_2">{{cite book|last1=Chomsky|first1=Noam|last2=Otero|first2=Carlos Peregrín|title=Chomsky on democracy & education|url=http://books.google.com/books?id=84NQ3IXpbOYC&pg=PA30|year=2003|publisher=Psychology Press|isbn=9780415926324|pages=30–}}.</ref> [[Rectio CFA|rectionis]] et [[corporatio]]num Americanarum, cum haec tria communibus causis intexantur. In illustra [[Gualterius Lippmann|Gualterio Lippmann]] relatione<!--"reference"-->, Chomsky una cum coscriptore [[Eduardus S. Herman|Eduardo S. Herman]] in libro ''[[Manufacturing Consent]]'' scripsit media Americana plebis consensionem per [[exemplar propagandae]] adferre. Chomsky anni [[2010]] [[Iudicium Summum Civitatum Foederatarum|Iudicii Summi Civitatum Foederatarum]] ''[[Citizens United v. Federal Election Commission|Citizens United]]'' consilium condemnavit, quo fines expeditionibus comitialibus<!--"electoral campaigns"--> facti abrogati sunt, quod "corporatam democratiae rapinam" appellavit.<ref group="conv.">"corporate takeover of democracy."</ref><ref>{{cite web|author=Noam Chomsky |url=http://chomsky.info/articles/20100124.htm |title=The Corporate Takeover of U.S. Democracy |publisher=Chomsky.info}}.</ref> [[:en:War on Drugs|Bello Drogis Facto]] adversatur, dicens usum dictionis decipere, idque "bellum nonnullis drogis factum" (''the war on certain drugs'') advocat. [[:en:Drug policy reform|Reformationi civilitatis drogarum]] favet, docendo et praeveniendo factae potius quam actionibus rei militaris vigilumve, ad drogarum usum minuendum.<ref name="certain">{{cite web |last=Chomsky |first=Noam |title=What Uncle Sam Really Wants |publisher=[[Z Communications|ZMag]] |year=1993 |url=http://www.zmag.org/chomsky/sam/sam-3-2.html}}.</ref> In anni [[1999]] colloquio, Chomsky arguit, cum nihil usus talium rerum qualium [[tabacum|tabaci]] curae sit rectioni, tum in usum [[cannabis]], verbi gratia, impetum facit propter [[Paupertas|pauperum]] opprimendorum consecutiones.<ref name="poor">{{cite video | people = Noam Chomsky et al. |title=Noam Chomsky on Drugs{{dead link |url=http://www.freespeech.org/videodb/index.php?action=detail&video_id=9529&browse=0 ||date=August 2011}} | medium = TV |publisher=ROX |date=1999}}.</ref> Dixit enim: <blockquote> Leges Civitatum Foederatarum domesticae metas, quas dicunt eis esse, non exsecutunt, legislatoresque bene hoc sciunt. Si non ad drogarum usum deminuendum, qualem ad rem spectant? Sane clarum est, actis et hodiernis et historicis, drogas criminalizari solere cum [[Classis socialis|classibus]] periculosis dictis coniungantur, non nullarum drogarum criminalizationem technicam imperii socialis esse.<ref group="conv.">"U.S. domestic drug policy does not carry out its stated goals, and policymakers are well aware of that. If it isn't about reducing substance abuse, what is it about? It is reasonably clear, both from current actions and the historical record, that substances tend to be criminalized when they are associated with the so-called dangerous classes, that the criminalization of certain substances is a technique of social control."</ref><ref name=control>{{cite web |last=Chomsky |first=Noam |title=DRCNet Interview: Noam Chomsky |publisher=[http://stopthedrugwar.org/home DRCNet] |date=2002-02-08 |url=http://stopthedrugwar.org/chronicle-old/223/noamchomsky.shtml}}.</ref> </blockquote> Chomsky socialistos credit mores exemplum esse rationum e [[Liberalismus classicus|liberalismo classico]] et radicali humanismo ortarum contextui industriali extentarum. Societatem eminenter componi et in democratico communitatum locorumque laborandi imperio fundari. Rationes humanistas radicales [[Bertrandus Russell|Bertrandi Russell]] et [[Ioannes Dewey|Ioannis Dewey]], qui multum eum adfecerint, "in Illuminatione classicoque liberalismo radicatas esse virtutemque [[Res novae|rebus novis]] faventem retinere."<ref group="conv.">"rooted in the Enlightenment and classical liberalism, and retain their revolutionary character"</ref><ref>Chomsky (1996), p. 77.</ref> Civitates Foederatas iam dixit ille "nationem orbis terrarum optimam" esse,<ref group="conv.">"greatest country in the world"</ref><ref>[http://transcripts.cnn.com/TRANSCRIPTS/0205/30/ltm.01.html "Interview with Noam Chomsky, Bill Bennett"], die 30 Maii 2002 ''American Morning with Paula Zahn CNN''</ref> quod serius explanavit dicendo: "Stupidum est nationes aestimare neque unquam sic res ponam, sed non nulla Americae bona, praesertim ad [[Libertas loquendi|libertatem loquendi]] pertinentia, quae saeculis contentionum publicarum, admiranda sunt."<ref group="conv.">"Evaluating countries is senseless and I would never put things in those terms, but that some of America's advances, particularly in the area of free speech, that have been achieved by centuries of popular struggle, are to be admired."</ref><ref>{{cite news |last=Adams |first=Tim |title=Noam Chomsky: Thorn in America's Side |publisher=''[[The Observer]]'' |date=2003-10-30 |url=http://observer.guardian.co.uk/magazine/story/0,11913,1094708,00.html |accessdate=2007-09-04 | location=London}}</ref> Dixit etiam: "Modis multis, Civitates Foederatae liberrima est orbis terrarum natio. Non solum de coercitionis statalis{{dubsig}} finibus loquor, licet hoc quoque verum sit, sed etiam de adfinitatibus domesticis. Civitates Foederatae propius a societate classibus carente, quod ad adfinitatibus interpersonalibus spectat, quam virtualiter ulla societas alia pervenit."<ref group="conv.">"In many respects, the United States is the freest country in the world. I don't just mean in terms of limits on state coercion, though that's true too, but also in terms of individual relations. The United States comes closer to classlessness in terms of interpersonal relations than virtually any society."</ref><ref>Noam Chomsky, ''Chomsky on Democracy and Education'' (Routledge, 2003), 399.</ref> Chomsky criticis adversatur, quae aiunt [[anarchismus|anarchismum]] a [[Subsidium sociale|subsidio sociali]] abhorrere, nam: <blockquote> Potes sane affirmare non nobis curae esse problemata, quibus homines hodie dolent, cum de rebus futuris velimus cogitare possibilibus. Sit ita, sed tunc noli simulare tibi curae esse homines eorumque fatum, ac in seminarii conclavi mane et in [[caupona cafearia]] intellectuali una cum aliis hominibus privilegiatis. Alioquin potes humanitate agere: laborare volo, hodie, ad meliorem crastini causa societatem instituendam — quod est classicus status anarchisticus [. . .] . Hoc iustum est, et recte ad homines problematibus dolentes sustinendos adducit: [[salus|salutis]] securitatisque moderationem, [[Assecuratio valetudinaria|assecurationem valetudinariam]] nationalem, systemata auxilii eis, quibus eis opus est, et cetera. Hoc non satis est ad res futuras diversas melioresque componendas, sed necesse est. Quodlibet alii eorum contemptum accipiet benemeritum, qui tam luxuria non utuntur, quam ut circumstantias, in quibus vivunt, negligant dum superesse conantur.<ref group="conv.">One can, of course, take the position that we don't care about the problems people face today, and want to think about a possible tomorrow. OK, but then don't pretend to have any interest in human beings and their fate, and stay in the seminar room and intellectual coffee house with other privileged people. Or one can take a much more humane position: I want to work, today, to build a better society for tomorrow – the classical anarchist position, quite different from the slogans in the question. That's exactly right, and it leads directly to support for the people facing problems today: for enforcement of health and safety regulation, provision of national health insurance, support systems for people who need them, etc. That is not a sufficient condition for organizing for a different and better future, but it is a necessary condition. Anything else will receive the well-merited contempt of people who do not have the luxury to disregard the circumstances in which they live, and try to survive.</ref><ref>[https://web.archive.org/web/20070929074956/https://www.zmag.org/chomsky_repliesana.htm 'Answers by Noam Chomsky' to questions about anarchism]</ref> </blockquote> Sententiae Chomskii [[Antibellum|antibellicae]] esse summatim dici possint, sed non adstricte [[Pacifismus|pacificae]]. [[Bellum Indosinense II|Bello Vietnamiensi]] celse adversatus est et plerisque aliis bellis per vitam suam gestis. [[Resistentia fiscalis|Resistentia fiscali]] et ambulacris pacis has sententias ostendit. Anno [[1968]], nomen suum voto "Writers and Editors War Tax Protest" subnotavit, se pensionem [[Tributum|tributorum]] abnuiturum esse iurans ut Bellum Vietnamiense increpet.<ref>“Writers and Editors War Tax Protest” January 30, 1968 ''New York Post''</ref> Commentationes de hoc bello conscripsit, inter quas ''[[The Responsibility of Intellectuals]]'' ("de Responsabilitate Intellectualium"). Implicationem Americanam in [[Bellum Orbis Terrarum Secundum|Bello Orbis Terrarum Secundo]], ut [[Potestates Axis]] vincantur, tenet probabiliter fas fuisse, quamvis eventum belli consiliis prioribus desiti praeventive praeoptoverit. Missionem autem [[Oppugnatio atomica Hirosimae et Nagasacii|pyrobolorum atomicorum in Hirosimam et Negasacium]] "inter maxime inedicibilia historiae scelera" fuisse.<ref group="conv.">"among the most unspeakable crimes in history"</ref><ref>{{cite web|url=http://www.chomsky.info/debates/19670420.htm |title=An Exchange on "The Responsibility of Intellectuals", Noam Chomsky debates with Fryar Calhoun, E. B. Murray, and Arthur Dorfman |publisher=Chomsky.info |date=1967-04-20 |accessdate=2011-08-16}}</ref> Chomsky rectionem [[Israel (civitas)|Israëlensem]], nec non fautores eius et Civitatum Foederatarum amicitiam cum ea, propter [[Palaestinenses|populi Palaestinensis]] tractatum incusavit, quod "'Israëlis defensores' re vera degenerationem moralem eius et sine dubio deletionem eius ultimam defendunt" atque "manifestissima Israëlis electio expansionis pro securitate huic rei adducere possit."<ref group="conv.">"'supporters of Israel' are in reality supporters of its moral degeneration and probable ultimate destruction"; "Israel's very clear choice of expansion over security may well lead to that consequence."</ref><ref>{{cite web|url=http://www.chomsky.info/interviews/20080606.htm |title=On the Future of Israel and Palestine |publisher=Chomsky.info |date=2008-06-06 |accessdate=2011-08-16}}.</ref> Chomsky de Israële tamquam statu Iudaeo instituendo abnuit, quoniam "Non censeo statum Iudaeum sive Christianum sive Islamicum conceptum esse bonum. Civitates Foederatas statum Christianum esse recusaverim."<ref group="conv.">"I don't think a Jewish or Christian or Islamic state is a proper concept. I would object to the United States as a Christian state."</ref><ref>{{cite news |title=Questions for Noam Chomsky: The Professorial Provocateur |work=The New York Times Magazine |publisher=The New York Times |date=November 2, 2003 |first=Deborah |last=Solomon |url=http://www.nytimes.com/2003/11/02/magazine/way-we-live-now-11-02-03-questions-for-noam-chomsky-professorial-provocateur.html}}.</ref> Chomsky haesit prius quam opera civilitatem Israëlensem incusantia provulgaverit dum parentes eius vivebant, nam "sciebam id eos vulnaraturum esse, praecipue propter amicos eorum, qui hysterice palam sententiis tamquam meis reagebant."<ref group="conv.">"I knew it would hurt them, mostly because of their friends, who reacted hysterically to views like those expressed in my work."</ref><ref name="Jones1988">{{cite book|last=Jones|first=Mother|title=Mother Jones Magazine|url=http://books.google.com/books?id=I-cDAAAAMBAJ&pg=PA30|accessdate=16 August 2011|date=1988-10|publisher=Mother Jones|pages=30}}</ref> Die [[16 Maii]] [[2010]], auctoritates{{dubsig}} Chomsky detinuerunt denique ei in [[Cisiordania]]m per [[Iordania]]m inire non siverunt.<ref>{{cite news |title=Israel bars Noam Chomsky from West Bank |agency=Agence France-Presse |date=May 16, 2010 |work=The Gazette |publisher=Canwest Publishing Inc |url=http://www.montrealgazette.com/Israel+bars+Noam+Chomsky+from+West+Bank/3035253/story.html }}{{dead link|date=August 2011}}</ref> Primi Ministri Israëlensis interpres initus recusationem solum ob finis custodem, qui "auctoritatem suam praeteriit,"<ref group="conv.">"overstepped his authority"</ref> evenisse declaravit, secundumque ineundi conatum credibiliter situm iri.<ref name=Bronner>{{cite news |title=Israel Roiled After Chomsky Barred From West Bank |first=Ethan Bronner |work=The New York Times |date=May 17, 2010 |url=http://www.nytimes.com/2010/05/18/world/middleeast/18chomsky.html?partner=rss&emc=rss }}</ref> Chomsky dissensit, nam ministral,<!--"Interior Ministry official"--> qui eum interrogaverit, ordines accepisset a superioribus: non nullas post interrogationis horas, initus ei reprobatus sit propter res, quas dicat, et nam universitatem Cisiordanianam visurus esset neque universitates ullas Israëlenses.<ref name=Bronner/> Chomsky [[Libertas loquendi|libertati loquendi]] valde favet, multumque de hac re et [[Media communicationis socialis|mediis publicis]] scripsit, et omni [[censura]]e adversatur. Ait: "Quod ad libertatem loquendi spectat, sunt duo status: vehementer eam defendis harum sententiarum causa, quas odisti, aut eam recusas formulasque Stalinistas/fascistas praeoptas."<ref group="conv.">"with regard to freedom of speech there are basically two positions: you defend it vigorously for views you hate, or you reject it and prefer Stalinist/fascist standards"</ref><ref name="ChomskyPateman2005">{{cite book|last1=Chomsky|first1=Noam|last2=Pateman|first2= Barry|title=Chomsky on Anarchism|url=http://books.google.com/books?id=_HkOaB89p7YC&pg=PA167|accessdate=16 Augusti 2011|year=2005|publisher=AK Press|isbn=978-1-904859-20-8|pages=167}}</ref> De anni [[2010]] [[Cablegate|documentorum Americanorum divulgatione]] ab [[Wikileaks]] facta, Chomsky inquit, "momenti fortasse maximi … est illud acerbum democratiae odium, quod ostendunt et Rectio CFA — [[Hilaria Clinton]], aliique — et legati."<ref group="conv.">"perhaps the most dramatic revelation … is the bitter hatred of democracy that is revealed both by the U.S. Government — Hillary Clinton, others — and also by the diplomatic service"</ref><ref>{{cite web |url=http://www.chomsky.info/interviews/20101130.htm |title=WikiLeaks Cables Reveal "Profound Hatred for Democracy on the Part of Our Political Leadership" |publisher=Noam Chomsky website |accessdate=December 25, 2010}}.</ref> Chomsky eos, qui eum [[Diffamatio|diffamaverint]], in ius non vocat, sed eis epistulis publicis in diariis provulgandis adversatur. Notum huius rationis exemplum responsum eius est commentationi ab Emma Brockes in ''[[The Guardian]]'' scriptae, secundum quam ille [[Laniena Argentariae|Lanienam Argentariae]]<!--:en:Srebrenica massacre--> negavisset.<ref>{{cite web|last=Brockes |first=Emma |url=http://www.chomsky.info/onchomsky/20051031.htm |title=The Greatest Intellectual?, by Emma Brockes |publisher=Chomsky.info |date=2005-10-31 |accessdate=2011-08-16}}</ref><ref>{{cite web|author=Noam Chomsky |url=http://www.chomsky.info/letters/20051113.htm |title=Open Letter to The Guardian (ZNet)|publisher=Chomsky.info |date=2005-11-13 |accessdate=2011-08-16}}.</ref><ref>{{cite web|author=Noam Chomsky |url=http://www.chomsky.info/letters/198509--.htm |title=Free speech in a Democracy, (Daily Camera) |publisher=Chomsky.info |date=1980-09-10 |accessdate=2011-08-16}}.</ref> Epistula Chomskii effecit ut ''The Guardian'' correctionem divulgaret apologeticam, commentationemque a [[Situs interretialis|situ eius interretiali]] removeret.<ref>{{cite news |title=Corrections and clarifications |url=http://www.guardian.co.uk/media/2005/nov/17/pressandpublishing.corrections |publisher=The Guardian |date=2005-11-17 |accessdate=2011-04-28 }}</ref> Chomsky saepe dixit nihil nexus inter opus linguisticum sententiasque civiles eius esse, et huic rationi, bonas de rebus civilibus collocutiones perita rerum academicarum scientia egere, adversari solet. In anni [[1969]] colloquio, de nexu inter civilitate et opus suum linguisticum dixit: <blockquote> Adhuc ipse sentio quemlibet nexum tenuem esse. Eum dilatare non velim, sed mihi saltem aliquid significare puto. Cuiusdam rationibus civilibus rationibusve ad constitutionem socialem adtinentibus puto tandem in quolibet naturae humanae operumque humanorum concepto constandum esse.<ref group="conv.">"I still feel myself that there is a kind of tenuous connection. I would not want to overstate it but I think it means something to me at least. I think that anyone's political ideas or their ideas of social organization must be rooted ultimately in some concept of human nature and human needs."</ref><ref>''New Left Review'', 57, Sept. – Oct. 1969, p. 21</ref> </blockquote> Non nulli censores Chomsky hypocrisis incusaverunt cum, quamvis imperialismum militarem Americanum et Europaeanum incuset, priscae investigationes linguisticae apud MIT factae multa ex parte Americanae rei militaris pecuniam acceperant.<ref>{{Cite journal|title=Chomsky Discusses Economy, Military Hegemony|author=Ghoshroy, S.|year=2008|publisher=The Tech, 128, 51}} Available online [https://web.archive.org/web/20170216050423/http://tech.mit.edu/V128/N51/chomsky.html].</ref> Chomsky arguit, quo pecuniam a re militari CFA acceperit, eo responsabilitatem magnam ei esse factorum infas eius incusandorum et occurrendorum. [[Poena capitalis|Poenae capitali]] adversatur et contra [[Stephanus Michael Woods, Jr.|Stephani Woods]] supplicium extremum<!--"execution"--> locutus est: "Poenam capitalem habeo scelus esse omnibus circumstantiis, et cummaxime in casu Stephani Woods. Vehementer supplicio extremo Stephani Woods diei 13 Septembris 2011 adversor."<ref group="conv.">"I think the death penalty is a crime no matter what the circumstances, and it is particularly awful in the Steven Woods case. I strongly oppose the execution of Steven Woods on September 13, 2011."</ref> [[Fasciculus:Noam_Chomsky_4.JPG|thumb|Noam Chomsky acroasin gregi Occupy Harvard ferens.]] Cum series [[manifestatio]]num, [[Occupy Wall Street]] nomine, [[Novum Eboracum (urbs)|Novi Eboraci]] die [[17 Septembris]] [[2011]] coepta est, Chomsky approbavit (et enim [[:en:Occupy Boston|Occupy Boston]] in via allocutus est),<ref>{{cite web|author=dwgthed|url=http://www.youtube.com/watch?v=olxp34z_Mns |title=Noam Chomsky at Occupy Boston: Video 1 of 3|publisher=Youtube.com |date=23 Octobris 2011 |accessdate=15 Iunii 2012}}.</ref> scribens: <blockquote> Quisquam, qui oculos habeat apertos, gangsterismum [[Wall Street]] — immo institutionum argentariarum generaliter — severas calamitates populo Civitatum Foederatarum (et orbis terrarum) scit effecisse. Et enim semper magis sic egisse plures quam triginta annos, cum potestas oeconomica sua radicitus auxerit, una cum potestate sua civile. Hoc [[Circulus vitiosus|circulum vitiosum]] coepit, quo divitia immanis, et cum ea potestas civilis, congregata est minimam in populi partem, fractionem unius centesimae, dum reliquum semper magis id fit, quod interdum "[[Precariatus|precariatum]]" appellatur — ei, qui superesse in existentia precaria conantur. Ea quoque mala omnino fere impunite agunt — non solum [[too big to fail]] (scilicet "maiores quam ut fallant"), sed etiam "too big to jail" ("maiores quam ut incarcerentur"). ¶ Audaces et honorabiles manifestationes, quae in Wall Street aguntur, ad hanc calamitatem animadversioni publicae ferendam iuvent, et ad conatus dedicatos adducant ut ea superetur et societas melioretur.<ref group="conv.">"Anyone with eyes open knows that the gangsterism of Wall Street -- financial institutions generally -- has caused severe damage to the people of the United States (and the world). And should also know that it has been doing so increasingly for over 30 years, as their power in the economy has radically increased, and with it their political power. That has set in motion a vicious cycle that has concentrated immense wealth, and with it political power, in a tiny sector of the population, a fraction of 1%, while the rest increasingly become what is sometimes called "a precariat"—seeking to survive in a precarious existence. They also carry out these ugly activities with almost complete impunity—not only too big to fail, but also "too big to jail." ¶ The courageous and honorable protests underway in Wall Street should serve to bring this calamity to public attention, and to lead to dedicated efforts to overcome it and set the society on a more healthy course."</ref><ref>{{cite news|last=McVeigh|first=Karen|title=Occupy Wall Street activists name officer over pepper spray incident|url=http://www.guardian.co.uk/world/2011/sep/26/occupy-wall-street-police-named|accessdate=15 Iunii 2012|newspaper=The New York Times|date=26 Septembris 2011}}.</ref><ref>{{cite web|author=|url=http://occupywallst.org/article/noam-chomsky-solidarity/ |title=Noam Chomsky Announces Solidarity With #occupywallstreet |publisher=occupywallst.org |date=26 Septembris 2011 |accessdate=15 Iunii 2012}}</ref><ref>{{cite news|last=Grant|first=Drew|title=Celebrity Support for ‘Occupy Wall Street’|url=http://observer.com/2011/09/celebrity-support-for-occupy-wall-street/|accessdate=15 Iunii 2012|newspaper=New York Observer|date=30 Septembris 2011}}</ref> </blockquote> Chomsky [[Atheismus|atheus]] est.<ref>[https://web.archive.org/web/20130413030733/http://www.edge.org/discourse/bb.html#chomsky The Reality Club: BEYOND BELIEF]</ref><ref>[http://www.equaltimeforfreethought.org/2007/05/27/show-219-noam-chomsky-chomsky-on-humanism/ Show 219: Noam Chomsky – “Chomsky on Humanism” | Equal Time For Freethought | Tune in, Pay it Forward, and Question Everything!<!-- Bot generated title -->]</ref> ==== De mediis ==== Alius animi conspectus operis civilis Chomskii est analysis eius [[Media communicationis socialis|mediorum]], praesertim Civitatrum Foederatarum, structurarum et coactuum eorum, et huius partis, quam Chomsky eis agi retur, magnarum negotationum commodorumque statalium{{dubsig}} fulciendorum. ''[[Manufacturing Consent: The Political Economy of the Mass Media]]'', anni [[1988]] liber a Chomskio et [[Eduardus S. Herman|Eduardo S. Herman]] conscriptus, hanc rem penitus tractat, [[exemplar propagandae]] illud rerum nuntiarum ostendendo, una cum multis et prolixis causae studiis (''case study''), quae id testificentur. Hoc propagandae exemplar profert tales societates democraticiores quales CFA persubtilibus et placidis (''non-violent'') imperii modis uti, dissimilibus his, quibus systemata totalitariana utantur, qui viribus physicis prompte utantur ad populum cogendum. Ut inquit Chomsky, "[[Propaganda]] [[democratia]]e est id, quod [[fustis]] statui totalitariano."<ref group="conv.">"propaganda is to a democracy what the bludgeon is to a totalitarian state."</ref> Exemplar sibi vult explanare quandam [[Error systematicus|animi intentionem systematicam]] mediorum communicationis socialis, non propter hominum conspirationem, sed potius propter causas oeconomicas et structurales. Intentionem animi arguit a quinque "filtris" defluere, quae nuntiis omnibus "permeanda" sint,<ref group="conv.">"filters"; "pass through"</ref> quibusque coniectis nuntia systematice detorqueantur. Filtra diversas res notant. Primum filtrum, quod est [[:en:Concentration of media ownership|mediorum proprietas]], pleraque nuntiorum emissaria magnis corporationibus possideri. Filtrum secundum, q.e. argentarius commeatus<!--"funding"-->, emissaria maximam pecuniae partem ex [[praeconium|praeconio]] neque lectoribus obtinere, quam ob rem nuntia, quae provulgent, desideria [[mos|moresque]] negotationum resonent. Filtrum tertium, nuntiorum media institutionibus statalibus{{dubsig}} et negotationibus magnis, quippe quibus intentiones animi sint maximae, delitoribus uti. Quartum autem filtrum, q.e. critica, varios greges media propter inclinationem animi — inclinationem contrariam ei, quam Chomsky reatur esse — aggredi. Quintum filtrum tandem, q.e. normae, rationes communes esse inter relatores. (Hoc filtrum in textu originali, i.e. anni [[1988]], ad [[anticommunismus|anticommunismum]] spectabat. [[Unio Sovietica|Unione Sovietica]] tamen casa, dilatum est.) Exemplar igitur modum ostendat, quo media systema nec centralizatum<!--?--> nec conspiratioriale sed nihilo minus fortissimum forment, quo consensus delectorum creetur et disputationes publicae intra delectorum perspectivam conpingantur, simul atque adspectus [[democratia]]e teneatur. Exemplis duplicibus Chomsky Hermanque exemplar suum demonstrant, id est paribus exemplorum rerum persimilium. Exempli gratia, secundum eos, si "hostis publicus" aliquid faciat, sicut ministralem<!--?--> [[religio]]sum necare, prelum tam callide inquirat tantaque de hac re provulget, quam ut victimae "hostis publici" "dignae" habeantur; quodsi amicus eandem peioremve rem faciat, prelum efficiat ut [[fabula]]m minus malam, quam est, videatur, ita ut victimae [[Civitates Foederatae|Civitatum Americanarum]] aut cuiusdam [[status cliens|status clientis]] eius "indignae" habeantur.<ref group="conv.">"public enemy"; "worthy and unworthy victims"</ref> Inter studia causarum invenitur id, quod demonstrari solet, ut liberrimi preli exemplum optimum, quod est modus, quo media [[Bellum Vietnamiense|Belli Vietnamiensis]] [[Tet Offensive]] tractaverunt. Hac quidem in re, prelum arguunt ad delectorum causam ferendam egisse. === Scientia === Chomsky [[Scientia (ratio)|scientiam]] habet explicationis inquisitionem esse, et sententiam, eam catalogum rerum explanationumve mechanicarum esse, recusat. Quocirca maxima pars contributorum eius scientiae factorum [[hypothesis|hypotheses]] fuerunt, potius quam "inventa."<ref name="mysteries of nature">{{Cite journal | last = Chomsky | first = Noam | coauthors = | title = Mysteries of Nature: How Deeply Hidden? | journal = Journal of Philosophy | volume = 106 | issue = 4 | pages = 167–200 | publisher = | year = [[2009]] | url = | issn = 0022-362X | doi = | accessdate =}} </ref> Ergo [[logica]]e critica [[Poststructuralismus|poststructuralia]] aut [[Postmodernismus|postmoderna]] nugas esse retur: <blockquote> Multum [[vita]]e meae habui quaestiones harum similes disserans, et modis solis, quos cognovi, utens; hos hic condemnatos ut "scientia," "rationalitas," "logica," et sic porro. Symbolas igitur lego, eas sperans me adiuvaturas, ut hos fines "superem," aut fortasse cursum omnino diversum admoneant. Falsus autem sum. Fortasse solum propter fines meos sic evenit. Saepius, "oculi mei vitreantur" cum rhetoricam polysyllabam lego de [[Poststructuralismus|poststructuralismo]] et [[postmodernismus|postmodernismo]]; id, quod intellego, plerumque [[truismus]] errorve est, haec autem res solum fractio est omnium verborum. Verum est multa alia esse, quae non intellego: commentationes de rebus nuper factis in [[mathematica]] et [[physica]], exempli gratia. Adest autem discrimen. Hac in re, scio, quo modo ea intellegem, idque feci, cum mea interesset; et scio quoque earum disciplinarum homines mihi ea explanare posse, ita ut (partialem) scientiam, cui studeam, accipere possim. Contra, nemo mihi explanare posse videtur, quid posthoc postqueillud sit, nisi truismus aut error aut nugae, ita ut quo modo progrediar, nesciam.<ref group="conv.">I have spent a lot of my life working on questions such as these, using the only methods I know of; those condemned here as "science", "rationality," "logic," and so on. I therefore read the papers with some hope that they would help me "transcend" these limitations, or perhaps suggest an entirely different course. I'm afraid I was disappointed. Admittedly, that may be my own limitation. Quite regularly, "my eyes glaze over" when I read polysyllabic discourse on the themes of poststructuralism and postmodernism; what I understand is largely truism or error, but that is only a fraction of the total word count. True, there are lots of other things I don't understand: the articles in the current issues of math and physics journals, for example. But there is a difference. In the latter case, I know how to get to understand them, and have done so, in cases of particular interest to me; and I also know that people in these fields can explain the contents to me at my level, so that I can gain what (partial) understanding I may want. In contrast, no one seems to be able to explain to me why the latest post-this-and-that is (for the most part) other than truism, error, or gibberish, and I do not know how to proceed.</ref><ref name="ChomskyOtero2003">{{cite book|last1=Chomsky|first1=Noam|last2=Otero|first2=Carlos Peregrín|title=Chomsky on democracy & education|url=http://books.google.com/books?id=Y5Ouy4XoXPsC|accessdate=16 August 2011|year=[[2003]]|publisher=RoutledgeFalmer|isbn=978-0-415-92632-4|page=93}}</ref> </blockquote> Quamquam Chomsky scientiam credit magni momenti esse, ut ratio bona doceatur, scientiam non sat esse habet ut res multiplices velut res humanae intellegantur: <blockquote> Scientia de rebus persimplicibus agit, difficilesque quaestiones de eis poscit. Cum primum res multipliciores fiant, scientia ea tractare nequit. . . . Sed haec est valde intricata res: Scientia ei, quod in margine intellectus est, studet, et id, quod in margine est intellectus, simplicius esse solet. Et rare res humanas adtingit. Res humanae valde multipliciores sunt.<ref group="conv.">Science talks about very simple things, and asks hard questions about them. As soon as things become too complex, science can’t deal with them. . . . But it’s a complicated matter: Science studies what’s at the edge of understanding, and what’s at the edge of understanding is usually fairly simple. And it rarely reaches human affairs. Human affairs are way too complicated.</ref><ref>{{cite web|url=http://www.chomsky.info/debates/20060301.htm |title=Science in the Dock, Discussion with Noam Chomsky, Lawrence Krauss & Sean M. Carroll |publisher=Chomsky.info |date=2006-03-01 |accessdate=2011-08-16}}</ref> </blockquote> === Psychologia === Opus Chomskii linguisticum graviter [[psychologia]]m movit hodiernam.<ref name="UMN Cognitive Science"/> Linguistica Chomskio ramus [[Psychologia cognitiva|psychologiae cognitivae]] est; ad verum linguisticae conspectum formandum, intellectu naturae humanae et rerum mentalium opus est. Theoria eius [[Grammatica universalis|grammaticae universalis]] a multis visa est ut illius temporis [[Behaviorismus|behaviorismo]] provocatio, et consequentias graves illi scientiae tulit, cum investigaverit, quo modo liberi [[lingua]]m discant, quidque sit potestas lingua utendi. [[Fasciculus:Noam Chomsky, 2004.jpg|thumb|left|Noam Chomsky [[Vancuverium|Vancuverii]] [[Columbia Britannica|Columbiae Britannicae]] anno [[2004]]]] Anno [[1959]], Chomsky critica divulgavit libri [[B. F. Skinner]] ''[[Verbal Behavior]]'', quo Skinner res theoricas linguae, quae ad behaviorismum pertinebant, obtulerat. Is "verbal behavior" (sc. ''mores verbales'') habebat esse mores discitos, quibus sunt consecutiones propriae per aliorum mores discitos delatae. Quam ob rem conspectus morum ad communicationem adtinentium, quem liber tractabat, valde maior erat eo, quem linguistae adire solent. Skinneri disciplina circumstantias, in quibus lingua usurpatur, intuebatur; verbi gratia, discrimen functionale est inter aquam petendam et aliquid aquam dicendum et aliquem, qui aquam petat, respondendum. Ea responsorum genera functionaliter diversa, quae explicationibus diversis egebant, cum et traditionalibus linguae rationibus et psycholinguistica Chomskii disciplina dissentiebant. Chomsky explicationem functionalem ad quaestiones de actu communicativo coactam gravia credebat neglegare.<ref>Chomsky—Language and Mind, 1968.</ref> Quaestionibus operam dedit de operatione progressioneque innatarum structurarum ad [[Syntaxis|syntaxin]] pertinentium, quae possint verba et phrases adparare, cohaerescere, aptare, componere in loquellam, quae intellegatur. Chomsky in critica sua affirmavit applicationem scientificam behavioralium doctrinarum, quae de investigationibus in [[animal]]ibus factis deducuntur, severe delinquere, et superficialem esse morum verbalium humanorum explanationem, quia theoria, quae sese in condicionibus externalibus adstringat, ei, "quod compertum" sit,<ref group="conv.">"what is learned"</ref> non satis grammaticam generativam interpretetur. Chomsky exempli causa liberorum citam linguae adquisitionem usurpavit, et facultatem suam, quae cito crescat, phrasium grammaticalium creandarum, et linguae universaliter creativum usum a [[sermo patrius|locutoribus nativis]]<!--?nativis--> ostensum. Quas ob res Chomsky habet Skinneri sententiam exemplificavisse theoriae testimonio factae limitationes. Dotationem [[Genum|geneticam]] prius esse proponendam, quam mores verbales<!--?--> humani, tamquam usus linguistici et evolutionis linguisticae creativae partes, intellegi possint. Sententia quidem, secundum qualem partes linguae genimen sint facultatis innatae et universalis, Skinneri behaviorismo radicali adversatur. Chomskii anni [[1959]] scriptum critica a multis concepit, quibus interfuit illa [[Canicus MacCorquodale|Canici MacCorquodale]] anno [[1970]] vulgata, nomine ''On Chomsky's Review of Skinner's Verbal Behavior''<ref>''Journal of the Experimental Analysis of Behavior,'' volumen 13, pp. 83–99.</ref> (scilicet "De Chomskii Iudicio Verbalium Morum Skinneri"). Canici MacCorquodale argumentum gravi modo a Nathan Stemmer expassum est in anni [[1990]] symbola, ''Skinner's Verbal Behavior, Chomsky's review, and mentalism''<ref>''Journal of the Experimental Analysis of Behavior,'' volumen 54, pp. 307–319.</ref> (sc. "De Skinneri Moribus Verbalibus, criticis Chomskii, mentalismoque"). Haec et similia critica non nulla disputaverunt, quae extra psychologiam behavioralem non dici solent, tamquam Chomsky parum behavioralismum, dissimilitudinemve inter behavioralismum Skinnerianum varietatesque eius alias, intellegere, ideoque in multis graviter erravisse. Critici critica Chomskiana ceterum censent fefellisse in eo, quod demonstrandum, demonstrando, et in opere Skinneri aliorumque detorquerendo, rebus extra contextum citandis.<ref>[http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC2774611/?tool=pmcentrez Journal citation PMC2774611 - An Underdiscussed Aspect of Chomsky (1959)]</ref> Chomsky critica sua dicit ad modum directa esse, quo Skinneri psychologiae behavioralis typus "in Quineano empirismo philosophiaeque naturalizatione" usurpatus esset.<ref group="conv.">"was being used in Quinean empiricism and naturalization of philosophy"</ref><ref>Barsky (1997), {{cite web|url=http://cognet.mit.edu/library/books/chomsky/chomsky/3/2.html |title=Chapter 3|accessdate=2007-09-04}}.</ref> Postulatum est, critica Chomskii methodologiae et assumptionum Skinneri "[[Res novae cognitivae|rebus novis cognitivis]]" ("cognitive revolution") viam delapidavisse, quae est conversio in rebus psychologicis Americanis inter annos 1950 et 1970 facta, ut potius cognitivae essent quam behaviorales. In ''Cartesian Linguistics'' anni [[1966]] opere suo (sc. "Linguistica [[Renatus Cartesius|Cartesiana]]"), et enim in operibus consequentibus, Chomsky explanationem linguisticarum hominis facultatum ostendit, quae exemplar facta est, quod et hodie non nullis psychologicis rebus scrutandis adhibetur. Multae rationes hodiernae ad modum, quo mens munere suo fungatur, pertinentes, ex scriptis Chomskii nobis venerunt. Hae rationes sunt tres. * Mentem "cognitivam" esse, mentem id est re vera status mentales, sententias, dubia, et sic porro, continere. * Plerasque ex gravibus linguae et mentis virtutibus innatas esse. Adquisitionem linguae et progressionem exire pronitate innata, quae rerum externarum experientia incipiatur. Nexus inter innatam humanam linguae abilitatem et hereditatem causa fuit eminens in Chomskii et [[Ioannes Piaget|Ioannis Piaget]] disputatione, apud [[Regalis Mons|Regalem Montem]] anno [[1975]] habitam.<ref>''Language and Learning: The Debate between Jean Piaget and Noam Chomsky'' (Harvard University Press, 1980).</ref> Quamquam nexus inter compositionem [[Genum|geneticam]] hominis et linguae abilitatem illo tempore et postea conlatus est, longe adhuc ab geneticis linguae humanae fundamentis intellengendis absumus. Opus de exemplari stabilitationis selectivae [[Synapsis chemica|synapsium]] deductum ab [[Ioannes Petrus Changeux|Ioanne Petro Changeux]], Philippe Courrège, [[Antonius Danchin|Antonioque Danchin]] factum,<ref> {{Cite journal |doi=10.1073/pnas.70.10.2974 |author=Changeux, Jean-Pierre; Courrége, Philippe; Danchin, Antoine |title=A Theory of the Epigenesis of Neuronal Networks by Selective Stabilization of Synapses |publisher=PNAS |pages=2974–8 |date=October [[1973]] |issue=10 | volume=70 |journal=Proceedings of the National Academy of Sciences of the United States of America |pmid=4517949 |pmc=427150}} </ref> et recentius theoria et experientia ab [[Iacobus Mehler|Iacobo Mehler]] et [[Stanislas Dehaene]] confirmatum, praesertim quod ad [[Cognitio numerica|cognitionem numericam]] (''numerical cognition'') adtinet, "nativismo" Chomskiano adiuvat. De genere legum, quae nexus [[neuron]]ales componerent ad linguam admittendam, [[nihil]] ostendit. Psychologi consequentes "nativistam" thesin illam ultra linguam tetenderunt. * "[[Modularitas Mentis|Modularitatis]]" conceptum, cognitivam ad mentis architecturam spectans. Mentem diversorum et inter se agentium et specialium (''specialised'') subsystematum esse. Quod acriter de ratione, qua ulla res in mente sita processibus cognitivis adtingi possit, discrepat. == Disputationes == [[Fasciculus:Noam Chomsky WSF - 2003.jpg|thumb|Chomsky apud [[Forum Sociale Mundi]] ([[Portus Alacer in Brasilia|Portu Alacro]] in urbe) anno 2003 sermocinatur.]] Chomsky suas sententias de [[philosophia]], [[linguistica]], [[civilitas|civilitate]] disputare solet.<ref name="szabo"/> Id fecit cum [[Ioannes Piaget|Ioanne Piaget]],<ref>Massimo Piatelli-Palmarini, ed., ''Language and Learning: The Debate Between Jean Piaget and Noam Chomsky'' (Routledge, 1975).</ref> [[Michael Foucault|Michaele Foucault]],<ref>{{cite web|author=|url=http://www.chomsky.info/debates/1971xxxx.htm |title='&#39;The Chomsky–Foucault Debate: On Human Nature'&#39; |publisher=Chomsky.info |date= |accessdate=2011-08-16}}.</ref> [[Gulielmus F. Buckley, Jr.|Gulielmo F. Buckley, Jr.]],<ref>[http://www.youtube.com/watch?v=VYlMEVTa-PI William F. Buckley vs. Noam Chomsky], YouTube.</ref> [[Christophorus Hitchens|Christophoro Hitchens]],<ref>Noam Chomsky "[https://web.archive.org/web/20110629132011/http://www.counterpunch.org/chomskybomb.html A Quick Reaction]", ''Counterpunch'' September 12, 2001.</ref><ref>Christopher Hitchens, "[https://web.archive.org/web/20130325182025/http://www.thenation.com/doc/20011008/hitchens Against Rationalization: Minority Report]", ''The Nation'', [[24 Septembris]] [[2001]].</ref><ref>Christopher Hitchens, "[https://web.archive.org/web/20130325182015/http://www.thenation.com/doc/20011008/hitchens20010924 Of Sin, the Left & Islamic Fascism]", ''The Nation'', [[2001]].</ref><ref>Noam Chomsky, "[https://web.archive.org/web/20130325181955/http://www.thenation.com/doc/20011015/chomsky20011001 Reply to Hitchens]", ''The Nation'', [[2001]].</ref><ref>Christopher Hitchens, "[https://web.archive.org/web/20130325182036/http://www.thenation.com/doc/20011015/hitchens20011004 A Rejoinder to Noam Chomsky]", ''The Nation'', 2001.</ref><ref>Noam Chomsky, "[https://web.archive.org/web/20130325182005/http://www.thenation.com/doc/20011015/chomsky20011004 Reply to Hitchens' 'Rejoinder']", ''The Nation'', [[2001]].</ref> [[Georgius Lakoff|Georgio Lakoff]],<ref>{{cite web|url=http://www.nybooks.com/articles/archives/1973/jul/19/chomsky-replies/ |title=The New York Review of Books, "Chomsky Replies", 1973 20;12 |publisher=Nybooks.com |date= |accessdate=2011-08-16}}.</ref> [[Richardus Perle|Richardo Perle]],<ref>[http://www.youtube.com/watch?v=KNAGE9rLFRg Chomsky vs. Perle], YouTube.</ref> [[Hilarius Putnam|Hilario Putnam]],<ref>[https://web.archive.org/web/20110511153421/http://blip.tv/file/420305 Hilary Putnam, "Externalism: Its Motivation and Its Critics"], Harvard University, 2007.</ref> [[Willard Van Orman Quine|Willard Quine]],<ref>K. U. Leuven, [https://web.archive.org/web/20170807035109/http://www.researchportal.be/en/project/an-epistemological-reading-of-the-debate-between-quine-and-chomsky--(KUL_3H050619)/ "An Epistemological Reading of the Debate between Quine and Chomsky"], October 2003.</ref> [[Alanus Dershowitz|Alanoque Dershowitz]].<ref>[http://www.democracynow.org/2005/12/23/noam_chomsky_v_alan_dershowitz_a "Noam Chomsky v. Alan Dershowitz: A Debate on the Israeli-Palestinian Conflict"], Democracy Now!, [[23 Decembris]] [[2005]].</ref> Modo loquendi suo propter taeditudinem incusato, inquit Chomky, "locutor taediosus sum hocque mihi placet . . . non credo multos personae, quidcumque sit illa, allici . . . controversiis student, et controversiis student nam sunt magni momenti."<ref group="conv.">"I'm a boring speaker and I like it that way. . . . I doubt that people are attracted to whatever the persona is. . . . People are interested in the issues, and they're interested in the issues because they are important."</ref><ref>{{cite web|url=http://www.dvdverdict.com/reviews/chomskyrebel.php |title=Chomsky Rebel |publisher=Dvdverdict.com |date=2005-05-16 |accessdate=2011-08-16}}.</ref> "Eloquentia superficiali, motu animi et sic porro circumagi nolumus."<ref group="conv.">"We don't want to be swayed by superficial eloquence, by emotion and so on."</ref><ref>Noam Chomsky, [https://web.archive.org/web/20150923203125/http://www.chomsky.info/interviews/19990120.htm "False, False, False, and False: Noam Chomsky interviewed by Ray Suarez"], [[20 Ianuarii]] [[1999]] ''Chomsky.info.''</ref> == Auctoritas == Exemplaria Chomskiana fundamenti theoretici causa in multis disciplinis adhibentur. [[Hierarchia Chomskiana]] doceri simplicibus in [[informatica]]e cursibus solet, cum generum variorum [[Lingua formalis|linguarum formalium]] offerat conspectum. Haec hierarchia in rebus [[mathematica|mathematicis]] quoque conferri potest<ref>{{cite web |last=Sakharov|first=Alex|title=Grammar|publisher=MathWorld|date=[[12 Maii]] [[2003]]|url=http://mathworld.wolfram.com/Grammar.html|accessdate=2007-09-04}}.</ref> studiaque inter mathematicos citavit, praesertim [[Combinatoria|combinatores]]. Argumenta [[psychologia evolutionaris|psychologiae evolutionaris]] non nulla ab exquaesitionis proventibus suae oriuntur.<ref>{{cite web |title=Lecture 6: Evolutionary Psychology, Problem Solving, and 'Machiavellian' Intelligence|publisher=Massey University|work=School of Psychology|year=[[1996]]|url=http://evolution.massey.ac.nz/lecture6/lect600.htm|accessdate=2007-09-04 |archiveurl = http://web.archive.org/web/20070117055247/http://evolution.massey.ac.nz/lecture6/lect600.htm |archivedate = [[17 Ianuarii]] [[2007]]}}.</ref> [[Nicolaus K. Jerne]], anni [[1984]] [[Praemium Nobelianum|Praemii Nobeliani]] [[Praemium Nobelianum physiologiae et medicinae|physiologiae et medicinae]] laureatus, exemplare generativo Chomskii usus est ut [[systema immunitatis]] humanum explicaret coaequando "grammaticae generativae constituta … una cum proprietatibus compositionis [[Proteinum|proteinorum]] variis."<ref group="conv.">"components of a generative grammar . . . with various features of protein structures"</ref> Titulus Nicolai Jerne acroasis Nobelianae [[Holmia]]e datae erat "De Grammatica Generativa Systematis Immunitatis."<ref group="conv.">"The Generative Grammar of the Immune System"</ref> [[Nim Chimpsky]], [[Pan (genus)|pan]] studii causa de [[animal]]ium adeptione linguistica apud [[Universitas Columbiana|Universitatem Columbianam]] habitum, e Chomskio appellatus est (''pan'' [[Lingua Anglica|Anglice]] dicitur ''chimp'') cum Chomsky adeptionem linguisticam haberet facultatem solummodo humanam esse. [[Donaldus Knuth]], informaticae peritus, inquit, "Me fateor mecum apportavisse Noam Chomskii librum ''[[Syntactic Structures]]'' in [[Luna mellis|lunam mellis]] meam anno [[1961]]. . . . Ecce res mirabilis: doctrina linguarum mathematica, in qua [[programmatura|programmatoris]] intuitu uti potuerim!"<ref group="conv.">"I must admit to taking a copy of Noam Chomsky's Syntactic Structures along with me on my honeymoon in 1961. … Here was a marvelous thing: a mathematical theory of language in which I could use a computer programmer's intuition!"</ref><ref name="Knuth">{{citation |last=Knuth | |first=Donald | |authorlink= Donald Knuth |title=Selected Papers on Computer Languages |series=CSLI Lecture Notes |url=http://www-cs-faculty.stanford.edu/~knuth/cl.html |year=[[2003]] | |publisher=Center for the Study of Language and Information |location=Stanfordiae Californiae}}</ref> Inter [[linguista]]s quos opera Chomskiana movent est [[Andreas Carnie]]. == Academica facta, praemia, honores == Anno [[1969|1969 ineunte]], [[Acroases Ioannis Lockii]] apud [[Universitas Oxoniensis|Universitatem Oxoniensem]] egit; mense Ianuario [[1970]], Acroasin Memorialem [[Bertrandus Russell|Bertrandi Russell]] apud [[Universitas Cantabrigiensis|Universitas Cantabrigiensem]]; anno [[1972]], Acroasin Memorialem [[Jawaharlal Nehru|Nehru]] [[Dellium Novum|Dellii Novi]]; anno [[1977]], Acroasin Huizinga [[Lugdunum Batavorum|Lugduni Batavorum]]; anno [[1988]] [[Acroases Massey]] apud [[Universitas Torontonensis|Universitatem Torontonensem]], "Necessary Illusions: Thought Control in Democratic Societies" nomine; anno [[1997]], Acroasin Memorialem Davie de [[Libertas philosophandi|Libertate Philosophandi]] [[Civitas Capitis|Civitate Capitis]];<ref>{{cite web|url=http://www.uct.ac.za/mondaypaper/archives/?id=4104 |title=Van Zyl Slabbert to present TB Davie Memorial Lecture |publisher=Uct.ac.za |date=[[13 Octobris]] [[2003]] |accessdate=2011-08-16}}.</ref> inter multa alia.<ref>[http://mitworld.mit.edu/video/403/ The Current Crisis in the Middle East: About the Lecture]. ''MIT World''.</ref> Chomsky multos [[gradus honoris causa]] ab [[universitas|universitatibus]] totum per orbem terrarum accepit, inter quas: {{div col|cols=4}} * [[Universitas Londiniensis]] * [[Universitas Chicaginiensis]] * [[Universitas Chicaginiensis Loyola]] * [[Collegium Swarthmore]] * [[Universitas Dellii]] * [[Collegium Bard]] * [[Universitas Massachusettensium]] * [[Universitas Pennsylvaniensis]] * [[Universitas Georgiopolitana]] * [[Collegium Amherstensis]] * [[Universitas Cantabrigiensis]] * [[Universitas Coloratensis]]<ref>{{cite web|url=https://www.cu.edu/regents/Awards/AwardsMaster.htm |title=CU Regents |publisher=Cu.edu|accessdate=2011-08-16}}</ref> * [[Universitas Bonaeropolitana]] * [[Universitas McGill]] * [[Rovira i Virgili University]]{{dubsig}} * [[Universitas Columbiana]] * [[Universitas Villae Novae]] * [[University of Connecticut]] * [[University of Maine]] * [[Schola Normalis Superior Pisarum]] * [[University of Western Ontario]] * [[Universitas Torontonensis]] * [[Universitas Harvardiana]] * [[Universitas Tsiliensis]]{{dubsig}} * [[Alma Mater Studiorum]] Bononiensis * [[Universidad de La Frontera]]{{dubsig}} * [[Universitas Calcuttensis]] * [[Universitas Civitatis Colombiae]] * [[Universitas Bruxellensis]] * [[Santo Domingo Institute of Technology]]{{dubsig}} * [[Universitas Upsaliensis]] * [[Universitas Athenarum]] * [[Universitas Cypri]] * [[Universitas Civitatis Connecticutae Mediae]] * [[Universitas Nationalis Autonoma Mexici]] (UNAM) * [[Universitas Pechini]]<ref>{{cite web|url=http://english.pku.edu.cn/News_Events/News/Campus/6797.htm |title=Welcome to Peking University |publisher=English.pku.edu.cn |date=2010-08-13 |accessdate=2011-08-16}}</ref> * [[Universitas Civitatis Tsing Hua]]{{dubsig}}<ref>{{cite web|url=http://www.chinatoday.com.cn/ctenglish/se/txt/2010-08/23/content_293243.htm |title=Noam Chomsky Lectured in Beijing |publisher=Chinatoday.com.cn |date=2010-12-12 |accessdate=2011-08-16}}</ref> {{div col end}} Socius est [[Academia Americana Artium et Scientiarum|Academiae Americanae Artium et Scientiarum]], [[Civitatum Foederatarum Academia Nationalis Scientiarum|Academiae Nationalis Civitatum Foederatarum Scientiarum]], [[Societas Philosophica Americana|Societatis Philosophicae Americanae]], [[Academia Serbiana Scientiarum et Artium|Academiae Serbianae Scientiarum et Artium]] in Facultate Scientiarum Socialium,<ref>[https://web.archive.org/web/20171110171401/http://www.sanu.ac.rs/english/Clanstvo/Clanstvo.aspx?arg=odeljenja,06 Serbian Academy of Sciences and Arts - Department of Social Sciences members] Accessum [[11 Februarii]] [[2012]].</ref> necnon aliarum societatum in Civitatibus Foederatis forasque fundatarum. [[Societas Psychologica Americana|Societatis Psychologicae Americanae]] Praemium Contributi Scientifici Excellentis<ref group="conv.">"Distinguished Scientific Contribution Award."</ref> accepit, [[Praemium Kyoti]] in Scientiis Fundamentalibus, Insigne Helmholtz,<ref group="conv.">"Helmholtz Medal."</ref> Praemium Dorotheae Eldridge Pacificatoris,<ref group="conv.">"Dorothy Eldridge Peacemaker Award."</ref> anni [[1999]] Insigne Beniamini Franklinii in Scientiis Informaticis Cognitivisque.<ref group="conv.">"Benjamin Franklin Medal in Computer and Cognitive Science."</ref><ref>{{cite web|url=http://www.chomsky.info/bios/2002----.htm |title=Noam Chomsky, MIT Linguistics Program |publisher=Chomsky.info |date=1928-12-07 |accessdate=2011-08-16}}</ref> Bis (annibus [[1987]] et [[1989]]) [[Orwell Award]] accepit, Concilio Nationali Doctorum Linguae Anglicae datum, propter "contributa excellentia honestati et claritati sermonis publici facta."<ref group="conv.">"The National Council of Teachers of English"; "Distinguished Contributions to Honesty and Clarity in Public Language"</ref><ref>{{cite web|url=http://www.ncte.org/library/NCTEFiles/Involved/Volunteer/Appointed%20Groups/Past_Recipients_Orwell_Award.pdf |title=Past Recipients of the NCTE Orwell Award |format=PDF |date= |accessdate=[[16 Augusti]] [[2011]]}}</ref> Anno [[2005]], Chomsky honorarium accepit consortium<ref group="conv.">"honorary fellowship"</ref> [[Societas Litteraria et Historica (University College Dublin)|Societatis Litterariae et Historicae]];<ref>{{cite web|url=http://soundtracksforthem.com/blog/?p=81 |title=Interviews Polathicks/Society » Interview: Noam Chomsky Speaks Out On Education and Power |publisher=Soundtracksforthem |date=[[20 Septembria]] [[2005]] |accessdate=2011-08-16}}.</ref> anno 2007, [[Universitas Upsaliensis|Universitatis Upsaliensis]] ([[Suecia]]e) Gradum Honorarium Doctoris in commemoratione [[Carolus Linnaeus|Caroli Linnaei]];<ref group="conv.">"Honorary Doctor's degree in commemoration of Carolus Linnaeus."</ref><ref>{{cite web |title=Uppsala University’s Honorary Doctorates in Commemoration of Linnaeus|publisher=[[Uppsala University]]|date=2007-02-13|url=http://info.uu.se/press.nsf/pm/uppsala.universitys.id0AC.html|accessdate=2007-09-04}}</ref> mense Februario [[2008]], Insigne Praesidentis Societatis Litterariae et Disputationum<ref group="conv.">"President's Medal"; "Literary and Debating Society."</ref> a [[National University of Ireland, Galway]].<ref>https://web.archive.org/web/20110511134531/http://www.literaryanddebating.com/press/80-archbishop-desmond-tutu-to-speak-to-litndeb; excerpt:the Literary and Debating Society’s President’s Medal, the society’s achievement award, [has] been won in the past by the likes of Noam Chomsky, Senator Mike Gravel, Congressman Bruce Morrison, journalist Fintan O’Toole and, playwright, Tom Murphy.</ref> Ex anno [[2009]] honorarius socius est societatis [[IAPTI]].<ref>{{cite web|url=http://www.aipti.org/eng/honorary_members/ |title=Noam Chomsky, honorary member of IAPTI |publisher=Aipti.org |accessdate=2011-08-16}}.</ref> Anno [[2010]], Chomsky Praemium [[Ericus Fromm|Erici Fromm]] [[Stutgardia]]e in [[Germania]] accepit.<ref>{{cite web|url=http://www.erich-fromm.de/biophil/en/index.php?option=com_content&view=article&id=190:the-2010-erich-fromm-prize-to-noam-chomsky&catid=54:latest-news |title=The 2010 Erich Fromm Prize to Noam Chomsky |accessdate=2010-04-05 |date=2010-01-16 |publisher=International Erich Fromm Society}}.</ref> Mense Aprili eiusdem anni, Chomsky tertius scholasticus factus est, qui [[Universitas of Wisconsin–Madison|Universitatis of Wisconsin–Madison]] A.E. Havens Center's Award for Lifetime Contribution to Critical Scholarship admiserit.<ref>{{cite web|url=http://www.news.wisc.edu/17889 |title=Author, activist Noam Chomsky to receive award |publisher=News.wisc.edu |date=2010-03-29 |accessdate=2011-08-16}}.</ref> [[Numerus Erdős]] eius est [[quattuor]].<ref>{{cite web|title=Some Famous People with Finite Erdös Numbers|url=http://www.oakland.edu/enp/erdpaths/|work=The Erdös Number Project|publisher=Oakland University|accessdate=[[18 Septembris]] [[2011]]}}.</ref> Suffragium in [[The 2005 Global Intellectuals Poll]], [[periodicum|periodico]] Britannico ''[[Prospect (periodicum)|Prospect]]'' facto, habuit Chomsky principem [[Intellectualis publicus|intellectualem publicum]] esse. De hac re inquit ille: "Suffragiis non do multam operam."<ref group="conv.">"I don't pay a lot of attention to polls."</ref><ref> {{cite web |title=Chomsky named top intellectual: British poll |publisher=Breitbart.com |date=2005-10-18 |url=http://www.breitbart.com/news/2005/10/18/051018152652.77esbn1j.html |accessdate=2007-09-04}} </ref> In indice "Heroes nostrae aetatis"<ref group="conv.">"Heroes or our time"</ref> anni [[2006]] periodico ''[[New Statesman]]'' facto, qui quoque suffragio compositus est, Chomsky septimum locum habuit.<ref>{{cite web |last=Cowley |first=Jason |title=Heroes of Our Time |publisher=''[[New Statesman]]'' |date=2006-05-22 |url=http://www.newstatesman.com/200605220016 |accessdate=2007-09-04}}</ref> [[Viggo Mortensen]] [[histrio]] Americanus, una cum [[Buckethead]] citharista ''[[avant-garde]]'', album anno 2006 divulgatum, ''[[Pandemoniumfromamerica]]'' appellatum, Chomskio consecraverunt.<ref>{{cite web|title=Viggo Mortensen's Spoken Word & Music CDs|url=http://www.viggofanbase.com/cds/#pfa|publisher=Viggo Fan Base}}</ref> Die [[22 Ianuarii]] [[2010]] spectaculum honorarium Chomskio datum est in [[Auditorium Kresge|Auditorio Kresge]] apud MIT.<ref>{{cite web|url=http://www.edwardmanukyan.com/concerts/chomsky_tribute.html |title=Noam Chomsky Honorary Concert |publisher=Edwardmanukyan.com |accessdate=2011-08-16}}.</ref><ref> {{cite news |last=Weininger |first=David |title=Chomsky Tribute |publisher=Boston Globe |date=2010-01-21 |url=http://www.boston.com/ae/music/articles/2010/01/22/fours_a_charm_for_parker_quartet/ |accessdate=2010-03-16}}</ref> Spectaculum, cui adfuerunt Chomsky et sui, musica ab [[Eduardus Manukyan|Eduardo Manukyan]] confecta usum est et orationibus a Chomskii collegis factis, inter quos [[David Pesetsky]] ex [[MIT]] et [[Gennaro Chierchia]], capite facultatis linguisticae in [[Universitas Harvardiana|Universitate Harvardiana]]. Mense Iunio [[2011]], Chomsky [[Sydney Peace Prize]] accepit propter eius "indeficientem virtutem, criticam potestatis analysin, humanorum promotionem iurum."<ref group="conv.">"unfailing courage, critical analysis of power and promotion of human rights"</ref><ref>{{cite web|url=http://www.smh.com.au/entertainment/books/controversy-dogs-chomsky-as-he-accepts-sydney-peace-prize-20110601-1fgqf.html#ixzz1O7yqP75P |title=Controversy dogs Chomsky as he accepts Sydney Peace Prize |publisher=Smh.com.au |date=2011-06-02 |accessdate=2011-08-16}}.</ref> Anno [[2011]], in periodici [[IEEE Intelligent Systems]] ''[[Intellegentia artificialis|AI]]'s Hall of Fame'' positus est propter "contributa ponderosa agro [[Intellegentia artificialis|intellegentiae artificialis]] et systematum intellegentium facta."<ref group="conv.">"significant contributions to the field of AI and intelligent systems"</ref><ref>{{Cite journal | doi = 10.1109/MIS.2011.64 | title = AI's Hall of Fame | url = http://www.computer.org/cms/Computer.org/ComputingNow/homepage/2011/0811/rW_IS_AIsHallofFame.pdf | journal = [[IEEE Intelligent Systems]] | publisher = [[IEEE Computer Society]] | volume = 26 | issue = 4 | pages = 5–15 | year = 2011 }}</ref><ref>{{cite news|url=http://www.digitaljournal.com/pr/399442 |title=IEEE Computer Society Magazine Honors Artificial Intelligence Leaders |newspaper=[[DigitalJournal.com]] |date=[[24 Augusti]] [[2011]] |accessdate=[[18 Septembris]] [[2011]] }} Press release source: ''[[PRWeb]]'' ([[Vocus]]).</ref> == Bibliographia == {{Main|Bibliographia Noam Chomsky}} <!--Nolite bibliographiam hic augere, sed potius commentationem "Bibliographia Noam Chomsky" incipere.--> ; Opera scientifica potiora * 1957 : ''Syntactic Structures''. Hagae Comitum: Mouton * 1959 : "[https://web.archive.org/web/20150929070654/http://www.chomsky.info/articles/1967----.htm ''Verbal behavior'' by B. F. Skinner]": recensio in ''Language'' vol. 35 pp. 26–58 * 1965 : ''Aspects of the Theory of Syntax''. Cantabrigiae Massachusettensium: MIT Press * 1966 : ''Cartesian Linguistics: A Chapter in the History of Rationalist Thought'' * 1968 : ''Language and Mind''. Novi Eboraci: Harcourt Brace & World * 1968 (cum [[Morris Halle]]) : ''The Sound Pattern of English''. Novi Eboraci: Harper & Row * 1981 : ''Lectures on Government and Binding'' * 1986 : ''Knowledge of Language. Its Nature, Origin and Use'' * 1993 : ''Language and Thought'' * 1995 : ''The Minimalist Program'' ; Opera politica potiora * 1967 : "[http://www.nybooks.com/articles/archives/1967/feb/23/a-special-supplement-the-responsibility-of-intelle/ The Responsibility of Intellectuals]" in ''[[New York Review of Books]]'' vol. 8 no. 3 (23 Feb. 1967) * 1969 : ''American Power and the New Mandarins. Historical and Political Essays''. Novi Eboraci: Pantheon * 1971 : ''Problems of Knowledge and Freedom. The Russell Lectures''. Novi Eboraci: Pantheon * 1973 divulgandum, ab editore retractum : ''[https://web.archive.org/web/20040611022032/http://mass-multi-media.com/CRV Counter-Revolutionary Violence: Bloodbaths in Fact & Propaganda]'' * 1979 (cum Edward S. Herman) : ''The Political Economics of Human Rights''. 2 voll. Bostoniae: South End Press * 1983 : ''The Fateful Triangle. The United States, Israel and the Palestinians'' * 1987 : ''On power and ideology: the Managua lectures''. Bostoniae: South End Press {{Google Books|Ot6pRjxv2ykC|Paginae selectae}} * 1988 : ''Language and Politics''. Monte Regio: Black Rose * 1988 (cum Edward S. Herman) : ''Manufacturing Consent: The Political Economy of the Mass Media''. Novi Eboraci: Pantheon * 1989 : ''Necessary Illusions: Thought Control in Democratic Societies''. Bostoniae: South End Press * 1992 : ''Deterring Democracy''. Novi Eboraci: Hill and Wang * 1996 : ''Powers and Prospects: Reflections on Human Nature and the Social Order''. Bostoniae: South End Press [http://dwardmac.pitzer.edu/anarchist_archives/chomsky/powerandprospects.pdf Textus interretialis] * 2000 : ''Rogue States: The Rule of Force in World Affairs''. Bostoniae: South End Press * 2001 : ''9-11''. Novi Eboraci: Seven Stories Press * 2003 : ''Hegemony or Survival''. Novi Eboraci: Metropolitan Books * 2006 : ''Failed States. The Abuse of Power and the Assault on Democracy''. Novi Eboraci: Metropolitan Books * 2008 (editore Anthony Arnove) : ''The Essential Chomsky''. Novi Eboraci: Vintage ; De vita et opere * {{Cite book|last=Barsky |first=Robert F. |authorlink=Robertus Barsky |year=1997 |title=Noam Chomsky: A Life of Dissent |url=https://archive.org/details/noamchomskylifeo0000bars |location=Cambridge, MA |publisher=[[MIT Press]] |isbn=978-0-262-02418-1}} * {{Cite web|last=Kreisler |first=Harry |day=22 |month= March |year= 2002 |title=Activism, Anarchism, and Power: Conversation with Noam Chomsky |url=http://globetrotter.berkeley.edu/people2/Chomsky/chomsky-con1.html |work=Conversations with History |publisher=Institute of International Studies, UC Berkeley}} * {{Cite book|last=Lyons |first=John |authorlink=John Lyons (linguist) |year=1978 |title=Noam Chomsky ''(revised edition)'' |url=https://archive.org/details/noamchomsky0000lyon |location=Harmondsworth |publisher=[[Penguin Books]] |isbn=978-0-140-04370-9}} * Pateman, Barry, ed. (2005). ''Chomsky on anarchism''. AK Press. ISBN 978-1-904859-20-8. * {{Cite book|last=Poole|first=Geoffrey|year=2005|chapter=Noam Chomsky|title=''In Siobhan Chapman and Christopher Routledge, eds.,'' Key Thinkers in Linguistics and the Philosophy of Language ''(pp.&nbsp;53–59)''|location=Edinburgh|publisher=[[Edinburgh University Press]]|isbn=978-0-748-61757-9}} * Piatelli-Palmarini, Massimo, ed. (1975). ''Language and Learning: The Debate Between Jean Piaget and Noam Chomsky''. Londinii: Routledge * {{Cite journal|last=Rabbani|first=Mouin|authorlink=Mouin Rabbani|year=2012|title=Reflections on a Lifetime of Engagement with Zionism, the Palestine Question, and American Empire: An Interview with Noam Chomsky|url=http://www.palestine-studies.org/journals.aspx?id=11394&jid=1&href=fulltext|journal=[[Journal of Palestine Studies]]|volume=41|issue=3|pages=92–120|doi=10.1525/jps.2012.XLI.3.92}} == Cinematographia == {{div col|2}} * ''[[Manufacturing Consent: Noam Chomsky and the Media]]'', [[Moderator cinematographicus|Moderatores]]: [[Marcus Achbar]] et [[Petrus Wintonick]] (1992) * ''Last Party 2000'', Moderatrices: Rebecca Chaiklin et Donovan Leitch (2001) * ''Power and Terror: Noam Chomsky in Our Times'', Moderator: Ioannes Junkerman (2002) * ''Distorted Morality—America's War On Terror?'', Moderator: Ioannes Junkerman (2003) * ''Noam Chomsky: Rebel Without a Pause'' (TV), Moderator: Gulielmus Pascoe (2003) * ''[[The Corporation (film)|The Corporation]]'', Moderatores: Marcus Achbar et [[Jennifer Abbott]]; Writer: [[Joel Bakan]] (2003) * ''[[Peace, Propaganda & the Promised Land]]'', Moderatores: [[Sut Jhally]] et [[Bathsheba Ratzkoff]] (2004) * ''On Power, Dissent and Racism: A discussion with Noam Chomsky'', Journalist: Nicolas Rossier; Producers: Eli Choukri, Baraka Productions (2004) * ''[[Lake of Fire (film)|Lake of Fire]]'', Moderator: [[Antonius Kaye (moderator)|Antonius Kaye]] (2006) * ''[[American Feud: A History of Conservatives and Liberals]]'', Moderator: [[Ricardus Hall]] (2008) * ''Chomsky & Cie'' Moderator: [[Oliviarius Azam]] (2008) * ''[[An Inconvenient Tax]]'', Moderator: Christopher P. Marshall (2009) * ''The Money Fix,'' Moderator: Alanus Rosenblith (2009) * ''[[Pax Americana and the Weaponization of Space]]'', Moderator: [[Dionysius Delestrac]] (2010) * ''Article 12: Waking up in a surveillance society'', Moderator: Ioannes Emmanuel Biaiñ (2010) {{div col end}} {{NexInt}} * "[[Colorless green ideas sleep furiously]]" * ''[[Educating Eve]]'' * [[Scientia cognitiva]] == Notae == <references /> === Citationes Latine conversae === <references group="conv." /> == Nexus externi == {{Fontes biographici}} {{CommuniaCat|Noam Chomsky}} * [[wikinews:Interview with US political activist and philosopher Noam Chomsky]] * [http://www.chomsky.info/ chomsky.info De Chomsky] apud www.chomsky.info * [https://web.archive.org/web/20070210081306/http://web.mit.edu/linguistics/www/chomsky.home.html Noam Chomsky] apud web.mit.edu ([[Massachusettense Institutum Technologiae|MIT]]) * {{Dmoz|Science/Social_Sciences/Linguistics/People/Chomsky%2C_Noam/}} * [http://libcom.org/tags/noam-chomsky Commentationes Noam Chomsky,] apud libcom.org * [https://web.archive.org/web/20120216234439/http://www.democracynow.org/tags/noam_chomsky Noam Chomsky,] apud www.democracynow.org ([[Democracy Now!]]) * [http://www.guardian.co.uk/profile/noamchomsky Column archive,] apud www.guardian.co.uk (''[[The Guardian]]'') * [http://www.c-span.org/person/?noamchomsky Adspectus] apud ''C-SPAN'' ** [http://www.c-spanvideo.org/program/Chom ''In Depth,''] colloquium cum Chomsky, die [[1 Iunii]] [[2003]] * {{Charlie Rose view|440}} * {{IMDb name|0159008|Noam Chomskio}} * {{Worldcat id|lccn-n79-104267}} * {{ZSpace|noamchomsky}} * [https://web.archive.org/web/20080412095048/http://anarchismtoday.org/News/topic=12.html Commentationes] et [https://web.archive.org/web/20121105045532/http://anarchismtoday.org/DF_Multimedia/categoryby=17.html visifica] quibus interest Noam Chomsky apud [http://AnarchismToday.org/ AnarchismToday.org] * {{Guardiantopic|world/noam-chomsky}} * {{JPosttopic|Noam_Chomsky}} * {{NYTtopic|people/c/noam_chomsky}} * {{MathGenealogy|id=82231}} * {{AIGenealogy|id=5973}} * {{Perlentaucher|noam-chomsky|a|Noam Chomskio}} ;Colloquia et acroases * [https://web.archive.org/web/20081211210426/http://www.radio4all.net/index.php?op=search&nav=&session=&searchtext=chomsky Talks by Noam Chomsky] apud www.radio4all.net ([[Radio4all.net|A-Infos Radio Project]]) * [https://web.archive.org/web/20120304085842/http://www.paroledechercheurs.net/spip.php?article765 Colloquium de iuribus humanis a scholasticis factum (cum subtitulis Anglicis et Francogallicis) – 2009,] apud www.paroledechercheurs.net * [http://www.archive.org/search.php?query=chomsky Chomsky media files,] apud www.archive.org ([[Internet Archive]]) * [http://www.newstatesman.com/international-politics/2010/09/war-crimes-interview-obama Noam Chomsky,] colloquium ab Alyssa McDonald factum in ''[[New Statesman]]'', mense Septembro 2010, apud www.newstatesman.com * [http://therealnews.com/t2/index.php?option=com_content&task=view&id=33&Itemid=74&jumival=638 Colloquia] Noam Chomsky in [[The Real News]] (TRNN) * [https://web.archive.org/web/20121008054229/http://fora.tv/2004/02/03/Noam_Chomsky Hegemony or Survival: America's Quest for Global Dominance] – de "doctrina [[Georgius W. Bush|Bushiana]]", [[C-SPAN]], mense Februario 2004 * [https://web.archive.org/web/20121008054334/http://fora.tv/2009/10/06/Noam_Chomsky_Philosophies_of_Language_and_Politics Philosophies of Language & Politics] – acroasis apud [[The Commonwealth Club]], October 2009 * [https://web.archive.org/web/20120418132955/http://thoughtstrategy.co.uk/2011/04/27/understanding-democracy/ Thought Economics Interviews Noam Chomsky] – Noam Chomsky de democratia globali, mense Aprili 2011 {{FA stella}} {{Myrias|Homines}} {{DEFAULTSORT:Chomsky, Noam}} [[Categoria:Nati 1928]] [[Categoria:Anarchistae Civitatum Foederatarum]] [[Categoria:Atheistae Civitatum Foederatarum]] [[Categoria:Homines vivi]] [[Categoria:Incolae Pennsilvaniae]] [[Categoria:Linguistae Civitatum Foederatarum]] [[Categoria:Noam Chomsky|!]] [[Categoria:Ontologi]] [[Categoria:Philologi Civitatum Foederatarum]] [[Categoria:Philosophi mentis]] [[Categoria:Philosophi technologiae]] [[Categoria:Professores Instituti Technologiae Massachusettensis]] [[Categoria:Repugnatores vectigalium Civitatum Foederatarum]] [[Categoria:Socii Industrial Workers of the World]] gye5w25m20c7dse61cr2v8x2mu26czn 0 3793 4000164 3999828 2026-11-07T03:17:11Z Bartholomite 116968 /* Mense Novembri */ 4000164 wikitext text/x-wiki {{Eventus currens}} {{Decennium|203|MMXXVI}} == Eventa == === Mense Ianuario === [[Fasciculus:Protests against the killing of Renee Good8.jpg|thumb|Demonstrationes post [[Necatio Renatae Good|necationem Renatae Good]] prope [[Domus Alba|Domum Albam]].]] * 1 Ianuarii: [[Bulgaria]] [[euro]]nem [[moneta]]m induxit. * 3 Ianuarii: [[Nicolaus Maduro]] [[Venetiola]]e praeses a [[miles|militibus]] [[CFA|Civitatum Foederatarum]] raptus est; [[Caracae]] multis ictibus affliguntur. * 6 Ianuarii: [[Leo XIV|Leo papa XIV]] [[Iubilaeum anni 2025]] claudit. * 7 Ianuarii: Necatio {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Renatae Good||en|qid=Q137723290}} inter Operationem "Metro Surge" ad protestationes [[Minneapolis]] excitat. * 15 Ianuarii: [[Vicipaedia]], anno 2001 a [[Iacobus Wales|Iacobo Wales]] et [[Laurentius Sanger|Laurentio Sanger]] condita, annum vicesimum quintum celebrat. * 22 Ianuarii: [[Civitates Foederatae Americae]] ab [[Ordo mundi sanitarius|Ordine Mundi Sanitarii]] se recedunt. * 28 Ianuarii: [[Sarah Mullally]] prima femina fit quae [[Ecclesia Anglicana|Ecclesiae Anglicanae]] praeest. * 30 Ianuarii: Tria miliones paginarum ad acta [[Galfridus Epstein|Epstein]] pertinentium publicantur, multae personae publicae clarissimae toto orbe terrarum commemorantur. === Mense Februario === [[Fasciculus:2026 Iran war collage.jpg|thumb|Operationes [[Impetus Israëlis et Civitatum Foederatarum in Iraniam anni 2026|belli]] Israëlis atque Civitatum Foederatarum contra Iraniam.]] * 2–6 Februarii: [[Curdistania Syriaca|Curdistaniam Syriacam]] [[Ahmedus Husainus al-Shara|rectio Damasci nova]] sibi adiungit. * 6 Februarii: [[Olympia hiemalia 2026|Olympia hiemalia]] in [[Italia]] simul [[Mediolanum|Mediolani]], [[Cortina Ampecanorum|Cortinae Ampecanorum]], [[Pralatium|Pralatii]], [[Livignum|Livigni]] et [[Resinae|Ante Silvam]] patefiunt. * 21 Februarii: Bellum inter [[Afghania]] et [[Pakistania]] erumpit. * 28 Februarii: Civitas [[Israël]] et [[Civitates Foederatae]] impetum in [[Irania]]m faciunt, impetum praeemptivum appellantes. === Mense Martio === * 1 Martii: Irania [[Fretum Ormusense]] commeatui maritimo claudit. * 8 Martii: [[Mojtaba Khamenei|Mojtaba Husainus Khamenei]], [[Ali Khamenei|Alii]] necati filius, magnus dux [[Irania]]e eligitur. * 31 Martii: In [[Mongolia]], {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Uchral Nyam-Osor||en|qid=Q110962738}}, post abdicationem Gombojavyn Zandanshatar, primus minister iurat. === Mense Aprili === * 6 Aprilis: [[Programma Artemis|Artemis II]] cum quattuor astronautis Lunam circumvolat et 11 Aprilis feliciter in Tellurem revertitur. * 9 Aprilis: [[Civitates Foederatae Americae|Civitates Foederatae]] et [[Irania]] indutiis pactionem faciunt, colloquiisque ut discrimen inter se componant. * 26 Aprilis: [[Sebastianus Sawe]] Londinii primus homo [[Cursus Marathonius|cursum Marathonium]] minore tempore quam duabus horis perficit. === Mense Maio === [[Fasciculus:20260516 Dara Z09 9479 (cropped).jpg|thumb|[[Dara]], victrix Certaminis cantionum Eurovisionis anni 2026.]] * 3 Maii: Epidemia [[hantaviridae|hantavirus]] [[Andes|Andini]] ad [[quadragena]]m [[navis]] vectoriae ''Hondius'' ducit, tres mortui. * 16 Maii: Epidemia [[ebolavirus]] Bundibugyoensis in [[Res publica democratica Congensis|Re publica democratica Congolensi]] declaratur. Contra hunc typum neque cura neque vaccinatio nota est. * 16 Maii: Cantrix Bulgarica Darina Jotova, quae [[Dara]] nomen scaenicum se imposuit, [[Certamen cantionum Eurovisionis|Certamen]] [[Certamen cantionum Eurovisionis|cantionum Eurovisionis]] in [[Vindobona]] vincit. * 23 Maii: Protestationes in [[Albania]], quae "Revolutio Phoenicopterorum" appellantur. * 25 Maii: ''[[Magnifica humanitas]]'', epistola encyclica [[Leo XIV|Leonis XIV]] prima, editur. === Mense Iunio === [[Fasciculus:LCF-24- MRF Search & Rescue Efforts in Venezuela (9781661).jpg|thumb|Ruinae oppidi [[La Guaira]] post terrae motum Venetiolae.]] * 12 Iunii: [[Elon Musk]] primus fit, qui {{num|1000000000000}} [[dollarium Civitatum Foederatarum|dollariorum Americanorum]] accumulaverit. * 22 Iunii: [[Keir Starmer]] se ab officio primi ministri [[Britanniarum regnum|Britanniarum regni]] abdicaturum nuntiat. * 24 Iunii: [[Terrae motus]] maior magnitudinis 7.5 in Venetiola complura milia hominum necat multaque aedificia concidit. === Mense Iulio === [[Fasciculus:Spain World Cup winners Argentina v Spain 19 July 2026-341.jpg|thumb|[[Turma Pedilusoria Nationalis Hispanica]] certamen mundanum pediludii vincit.]] * 1 Iulii: [[Fraternitas Sacerdotalis Sancti Pii X]] [[Esquinia]]e quattuor [[episcopus|episcopos]] novos sine mandato [[papa]]li consecrat. [[Leo XIV]] papa totam societatem [[excommunicatio|excommunicat]]. * 3 Iulii: [[Keiko Fujimori]] prima muliebris praeses civitatis [[Peruvia|Peruviae]] eligitur. * 19 Iulii: [[Turma Pedilusoria Nationalis Hispanica]] vincit [[Certamen Mundanum Pedilusorium (2026)|certamen mundanum pediludii]]. [[Turma Pedilusoria Nationalis Argentina|Argentina]] secunda et [[Turma Pedilusoria Nationalis Anglica|Anglia]] tertia sunt. * 20 Iulii: [[Carolus III (rex Britanniarum)|Carolus III]] rex [[Andreas Burnham|Andream Burnham]] primum ministrum [[Britanniarum regnum|Britanniarum regni]] constituit. * 26 Iulii: [[Thaddaeus Pogačar]], birotarius [[Slovenia|Slovenicus]], quintum [[Circuitus Franciae|Circuitum Franciae]] vincit. * 28 Iulii: [[Terrae motus Kumamoto anni 2026|Terrae motus Kumamoto]] accidit. * 30 Iulii: Octoginta milia [[migratio|migrantium]] [[Septa]]m e [[Marocum|Maroco]] intrant, 111 moriuntur, plerique remittuntur. === Mense Augusto === [[Fasciculus:2026 Nepal floods map.svg|thumb|Tabula geographica de inundationibus in Nepalia atque Tibeto.]] * 2 Augusti: [[Arabia Saudiana]], [[Pakistania]] et [[Turcia]] [[Mecca]]e pactum defensionis subscribunt. * 12 Augusti: [[Defectio solis]] [[Siberia]]e et [[Hiberia]]e. * 20 Augusti: [[Rojava]] [[Syria]]e plene integra est, iam non amplius [[autonomia]] praedita. * 26 Augusti: [[Inundatio]] mortifera [[Nepalia]]m et [[Tibetum]] affligit. * 28 Augusti: [[Hacon VIII]], patre [[Haraldus V (rex Norvegiae)|Haraldo V]] mortuo, rex [[Norvegia]]e fit. === Mense Septembri === * 6 Septembris: [[Alternativa pro Germania]] pluralitatem suffragiorum in [[Saxonia et Anhaltium|Saxonia et Anhaltio]] conciliat. * 16 Septembris: [[Ursula de Leyen]] [[Canada]]m ut socia consociata [[Unionis Europaeae]] invitat. * 17 Septembris: [[Leopardus tilcayo]], nova species [[felidae|felina]], reperta est; prima species felina post plus quam saeculum inventa. * 23 Septembris: Bellum in [[Aethiopia]] erumpit. * 29 Septembris: [[Mahometus VI (rex Marocensis)|Mahometus VI]] rex [[Fatima Ezzahra al-Mansouri|Fatimam Ezzahram al-Mansouri]] primam mulierem primam ministram [[Marocum|Maroci]] constituit, comitiis habitis. === Mense Octobri === * 6 Octobris: [[Huthi]] [[aeroportus]] in [[Arabia Saudita]] oppugnant. * 9 Octobris: [[Navanethem Pillay]] [[praemium Nobelianum pacis|praemium Nobelianum pacis]] accipit. * 17 Octobris: Domus municipium [[Augustoritum|Augustoriti Lemovici]] inter tumultus ardet. * 23 Octobris: Novem Christiani [[Ecclesia Orthodoxa|Graeci Orthodoxi]] inter [[exsequiae|exsequias]] in [[Characha]] [[Iordania]]e [[martyr]]ium passi sunt. * 26 Octobris: [[Aloysius Ignatius Lula da Silva]] iterum praeses Brasiliae electus est, [[Flavius Bolsonaro|Flavio Bolsonaro]] superato. * 28 Octobris: [[Calamitas ferriviaria provinciae Toletanae anni 2026|Duo treni celerrimi]] [[provincia Toletana|provinciae Toletanae]] conliduntur, sexaginta novem hominibus interfectis. === Mense Novembri === * 1 Novembris: [[Kimi Antonelli]], victor iuvenissimus, certamen mundanum [[Formula 1|Formulae 1]] vincit. * 3 Novembris: [[Factio democratica (Civitates Foederatae)|Factio democratica]] comitia per Civitates Foederatas vincit: prima gubernatrix [[Indi Americani|indigena Americana]], prima gubernatrix [[Afroamericani|Afroamericana]], primus [[Senatus Civitatum Foederatarum Americae|senator]] [[Musulmanus]] electus. == Nati == {{Nati desiderati}} == Mortui == === Mense Ianuario === * [[7 Ianuarii]]: [[Uri Lupolianski]], politicus Israelianus; natus est anno [[1951]]. * [[8 Ianuarii]]: [[Ludovicus E. Brus]], chimicus [[CFA|Americanus]]; natus est anno [[1943]]. * [[10 Ianuarii]]: [[Ericus de Däniken]], scriptor [[Helvetia|Helveticus]]; natus est anno [[1935]]. * [[13 Ianuarii]]: [[Georgius Basiliu]], politicus [[Cyprus|Cypri]]; natus est anno [[1931]]. * [[16 Ianuarii]]: [[Ludovica Diogo]], politica [[Mozambicum|Mozambicana]]; nata est anno [[1958]]. * [[18 Ianuarii]]: [[Ioannes Fried]], historicus Germanicus; natus est anno [[1942]] * [[24 Ianuarii]] ** [[David Abulafia]], historicus [[Britanniarum regnum|Britannicus]]; natus est anno [[1949]]. ** [[Gulielmus Foege]], [[medicus]] et [[epidemiologia|epidemiologus]] [[CFA|Americanus]]; natus est anno [[1936]]. * [[25 Ianuarii]]: [[Yi Haechan]], politicus [[Res publica Coreana|Rei publicae Coreanae]]; natus est anno [[1952]]. * [[26 Ianuarii]]: [[Sia Figiel]], poeta, scriptrix, et pictrix [[Samoa]]na; nata est anno [[1967]]. * [[29 Ianuarii]]: [[Marcus Bülow]] politicus Germanicus; natus est anno [[1971]]. * [[31 Ianuarii]]: [[Volfgangus Schwanzer]], geographus Germanicus; natus est anno [[1953]]. === Mense Februario === * [[1 Februarii]]: [[Rita Süssmuth]], politica [[Germania|Germanica]]; nata est anno [[1937]]. * [[2 Februarii]]: [[Athanasius Carolus Renoux]], monachus Benedictinus et orientalista Francicus; natus est anno [[1925]]. * [[11 Februarii]]: [[Iacobus van der Beek]], actor [[CFA|Americanus]]; natus est anno [[1977]]. * [[15 Februarii]]: [[Robertus Duvall]], actor et moderator cinematographicus Americanus; natus est anno [[1931]]. * [[19 Februarii]]: [[Polycarpus Pengo]], archiepiscopus [[Tanzania|Tanzanicus]]; natus est anno [[1944]]. * [[28 Februarii]]: [[Ali Khamenei]], magnus dux [[Irania]]e, ab [[Israel]]e occiditur; natus est anno [[1939]]. === Mense Martio === * [[1 Martii]]: [[David Oddi filius]], politicus [[Islandia|Islandicus]]; natus est anno [[1948]]. * [[5 Martii]]: [[Antonius Lobo Antunes]], scriptor et psychologus [[Portugallia|Lusitanus]]; natus est anno 1942. * [[8 Martii]]: [[Antonius Iacobus Leggett]], physicus [[Regnum Britanniarum|Britannicus]]; natus est anno [[1936]]. * [[12 Martii]]: ** [[Robertus Trivers]], sociobiologus Americanus; natus est anno 1943. ** [[Ioachimus Wanke]], episcopus [[Germania|Germanicus]]; natus est anno [[1941]]. * [[14 Martii]]: **[[Georgius Habermas]], philosophus continentalis et sociologus [[Germania|Germanicus]]; natus est anno [[1929]]. **[[Christophorus A. Sims]], oeconomiae peritus [[CFA|Americanus]]; natus est anno 1942. * [[17 Martii]]: [[Elias II]], patriarcha Ecclesiae Orthodoxae Georgianae [[Russia|Russicus]]; natus est anno [[1933]]. * [[19 Martii]]: ** [[Humbertus Bossi]], politicus [[Italia|Italianus]]; natus est anno 1941. ** [[Carolus Norris]], artifex martialis [[CFA|Americanus]]; natus est anno [[1940]]. * [[20 Martii]]: [[Ioannes Michael Bishop]], microbiologus Americanus; natus est anno 1936. * [[22 Martii]]: ** [[Leonillus Jospin]], politicus [[Francia|Francicus]]; natus est anno [[1937]]. ** [[Ioannes Baptista Pham Minh Mân]] cardinalis Vietnamicus; natus est anno [[1934]]. * [[25 Martii]]: ** [[Alexander Kluge]], scriptor Germanicus; natus est anno 1932. ** [[David Winnick]], politicus Britannicus; natus est anno 1933. * [[26 Martii]]: [[Epeli Nailatikau]], politicus [[Viti]]orum; natus est anno 1941. * [[28 Martii]]: [[Al-Yamīn Zarwāl]], praeses Algerii; natus est anno 1941. * [[29 Martii]]: [[Adamus Nádasdy]], linguista poetaque Hungaricus; natus est anno 1947. * [[30 Martii]]: [[Chandrikapersad Santokhi]], politicus Surinamicus; natus est anno [[1959]]. === Mense Aprili === * [[5 Aprilis]]: [[Livius Maior]], historicus Dacoromanicus; natus est anno 1940. * [[6 Aprilis]]: [[Christianus Schwarz-Schilling]], politicus [[Germania|Germanicus]]; natus est anno [[1930]]. * [[7 Aprilis]]: ** [[Mircea Lucescu]], pedilusor Dacoromanus; natus est anno [[1945]]. ** [[Iacobus Whittaker]], alpinista [[CFA|Americanus]]; natus est anno [[1929]]. * [[8 Aprilis]]: ** [[Carolus Delhez]], presbyter et sociologicus [[Belgica|Belgicus]]; natus est anno 1951. ** [[David Kabua]], politicus insularum Marsaliensium; natus est anno 1951. * [[9 Aprilis]]: ** {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Björgvin Halldórsson||en|qid=Q879495}}, musicus [[Islandia|Islandicus]]; natus est anno 1951. ** [[Stephanus Myron Schwebel]], iudex Americanus; natus est anno 1929. * [[16 Aprilis]]: [[Kazuo Imanishi]], pedilusor Iaponicus; natus est anno 1941. * [[19 Aprilis]]: [[Desmond Morris|Desmondus Morris]], zoologus ethologusque Anglicus; natus est anno [[1928]]. * [[24 Aprilis]]: [[Sophia Zdybicka]], philosopha et monacha [[Polonia|Polonica]]; nata est anno 1928. * [[26 Aprilis]]: [[Ursus Hany]], politicus Helveticus; natus est anno [[1955]]. === Mense Maio === * [[6 Maii]]: [[Theodorus Turner]], vir negotii et philanthropus Americanus; natus est anno [[1938]]. * [[8 Maii]]: [[Festus Mogae]], politicus [[Botsuana|Botsuanicus]]; natus est anno 1939. * [[10 Maii]]: [[Gunterius Maria Halmer]], actor Germanicus; natus est anno 1943. * [[12 Maii]]: [[Alexander Held]], actor Germanicus; natus est anno [[1957]]. * [[14 Maii]]: [[Valie Export]], artifex [[Austria]]ca; nata est anno 1940. * [[15 Maii]]: [[Edmundus Strother Phelps]], oeconomicus Americanus; natus est anno 1933. * [[21 Maii]]: [[Carolus Petrini]], scriptor et diurnarius Italicus; natus est anno 1949. * [[25 Maii]]: [[Sonny Rollins]], saxophonista iazensis Americanus; natus est anno 1930. * [[26 Maii]]: [[Koji Tanaka]], pedilusor Iapanicus; natus est anno 1955. * [[28 Maii]]: [[Abd Rabbuh Manṣūr Hādī]], politicus [[Iemenia|Iemenicus]]; natus est anno 1945. * [[29 Maii]]: {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Bryan Bergougnoux||en|qid=Q936402}}, lusor harpastum Gallicus; nata est anno [[1983]]. === Mense Iunio === * [[1 Iunii]]: [[Antonius Head (actor)|Antonius Head]], actor Anglicus; natus est anno 1954. * [[5 Iunii]]: [[Bernadetta Chirac]], uxor praesidis Franciae; nata est anno 1933. * [[6 Iunii]]: [[Osorius Citora Afonso]], episcopus necatus [[Mozambicum|Mozambicanus]]; natus est anno [[1972]]. * [[8 Iunii]]: [[Ioannes Kaufmann]], politicus Helveticus; natus est anno 1948. * [[10 Iunii]]: [[Ioannes Ziegler]], sociologus Helveticus; natus est anno 1934. * [[12 Iunii]]: [[Hamidus Chalifae filius gentis Ṯānī]], primus minister, deinde [[emirus]] [[Quataria]]e; natus est anno 1952. * [[14 Iunii]]: ** [[Jerry de Jong]], pedilusor Surinamicus; natus est anno 1964. ** [[Oliverius Tree]], cantor histrioque [[CFA|Americanus]]; natus est anno [[1993]]. * [[16 Iunii]]: [[Camillus Ruini]], cardinalis [[Italia|Italicus]]; natus est anno 1931. * [[17 Iunii]]: [[Hildegarda Fässler]], politica Helvetica; nata est anno 1951. * [[18 Iunii]]: [[Bogdanus Marinescu]] medicus Dacoromanicus; natus est anno 1944. * [[19 Iunii]]: [[Roy Hattersley]], politicus Britannicus; natus est anno 1932. * [[20 Iunii]]: [[Miwa Akihiro]], cantor histrioque Iapanicus; natus est anno 1935. * [[21 Iunii]]: [[Franciscus Guterres]], politicus [[Timora Orientalis|Timoracus]]; natus est anno [[1954]]. * [[22 Iunii]]: [[Alanus Greenspan]], pristinus praeses [[Systema aerarium foederale|systematis aerarii foederalis Americae]]; natus est anno [[1926]]. === Mense Iulio === * [[8 Iulii]]: ** [[Anna Widdecombe]], politica Britannica; nata est anno [[1947]]. ** [[Iosephus Iulius Zerey]], archiepiscopus Graecae Catholicae Melkitae; natus est anno 1941. * [[11 Iulii]]: ** [[Lindsey Graham]], politicus Americanus; natus est anno 1955. ** [[Susumu Tonegawa]], biologus Iaponicus; natus est anno 1939. * [[13 Iulii]]: [[Samuel Neill]], actor Neozelandicus; natus est anno 1947. * [[14 Iulii]]: [[Ioannes Michael Maitzen]], astronomus [[Austria]]cus; natus est anno [[1943]]. * [[16 Iulii]]: [[Rudolphus A. Marcus]], chemicus Americanus; natus est anno [[1923]]. * [[20 Iulii]]: [[Coemgenus Keegan]], pedilusor Anglicus; natus est anno 1951. * [[29 Iulii]]: [[Harrius Mitchell]], politicus Americanus; natus est anno [[1940]]. * [[31 Iulii]]: ** [[Francus Baresi]] pedilusor Italicus; natus est anno [[1960]]. ** [[Antonius Mazzi]], presbyter Italicus; natus est anno 1929. ** [[Michael Mendl]], actor Germanicus; natus est anno 1944. === Mense Augusto === * [[2 Augusti]]: [[Kay Granger]], politica Americana; nata est anno 1943. * [[3 Augusti]]: [[Iulius Duarte Langa]], cardinalis [[Mozambicum|Mozambicanus]]; natus est anno [[1927]]. * [[6 Augusti]]: [[Franciscus Guccini]], cantor Italicus; natus est anno 1940. * [[7 Augusti]]: [[Luciana Stassaert]], poetria pictrixque Belgica; nata est anno 1936. * [[13 Augusti]]: [[Yukio Shimomura]], pedilusor Iapanicus; natus est anno 1932. * [[15 Augusti]]: [[Alexander Danilin]], [[psychiater]] [[Russia|Russicus]]; natus est anno 1960. * [[16 Augusti]]: [[Hayden Panettiere]], actrix Americana; nata est anno [[1989]]. * [[17 Augusti]]: [[Stanislaus Lalanne]], episcopus Francicus; natus est anno 1948. * [[24 Augusti]]: [[Hideki Shirakawa]], chemicus Iaponicus; natus est anno 1936. * [[25 Augusti]]: ** [[Timotheus Curry]], actor Anglicus; natus est anno [[1946]]. ** [[Dolly Parton]], cantrix Americana; nata est anno 1946. * [[26 Augusti]]: [[Petrus Nadas]], scriptor Hungaricus; natus est anno 1942. * [[27 Augusti]]: [[Ratko Mladić]], scelestus bellicus Serbicus; natus est anno 1942. * [[28 Augusti]]: [[Haraldus V (rex Norvegiae)|Haraldus V]], rex [[Norvegia]]e; natus est anno [[1937]]. * [[31 Augusti]]: ** [[Eduardus Balladur]], polticus Francicus; natus est anno 1929. ** [[Ada Yonath]], [[chemica]] Israeliana; nata est anno 1939. === Mense Septembri === * [[1 Septembris]]: [[Aentius Bianchi]] theologus Italicus; natus est anno 1943. * [[2 Septembris]]: [[Gloria Steinem]], diurnalista Americana; nata est anno 1934. * [[4 Septembris]]: [[Galfridus Sutton]], philologus Britannicus; natus est anno 1947. * [[11 Septembris]] ** [[Astrida (principissa Norvegica)|Astrida]], principissa Norvegica; nata est anno 1932. ** [[Emma Bonino]], politica Italica; nata est anno 1948. * [[14 Septembris]]: [[Petrus Maximilianus]], artifex Germano-Americanus; natus est anno 1937. * [[16 Septembris]]: [[Dolores Sibonga]], politica Americana; nata est anno 1931. * [[17 Septembris]]: ** [[Alfredus Jimeno Martínez]], archaeologus Hispanicus; natus est anno 1957. ** [[Ioannes Llewellyn Kyl]], politicus Americanus; natus est anno 1942. * [[19 Septembris]]: [[Alexander Mazzola]], pedilusor Italicus; natus est anno 1942. * [[23 Septembris]] ** [[Mauritius de Germiny]], episcopus Francicus; natus est anno 1939. ** [[Gregorius Pitkäranta]] auctor neolatinus [[Finnia|Finnicus]]; natus est anno 1945. === Mense Octobri === * [[4 Octobris]]: [[Cheikh Hamidou Kane]], scriptor Senegalicus; natus est anno 1928. * [[5 Octobris]]: [[Thaddaeus Ladislaus Lutak]], miles Polonicus; natus est anno [[1917]]. * [[7 Octobris]]: [[Barbara Spinelli]], politica Italica; nata est anno 1946. * [[9 Octobris]] ** [[Michael Ditka]], [[harpastum Americanum|pedilusor Americanus]]; natus est anno 1939. ** [[Christophorus Wickham]], historicus Britannicus; natus est anno 1950. * [[10 Octobris]]: [[Gaius Licoppe]], medicus radiologicus Belgicus; natus est anno 1931. * [[13 Octobris]]: [[Albertus Houssiau]], theologus et episcopus Belgicus; natus est anno [[1924]]. * [[21 Octobris]]: [[David Mouradian]], scriptor Armenicus; natus est anno 1951. * [[22 Octobris]]: [[Claudius Cohen-Tannoudji]], physicus Francicus; natus est anno 1933. * [[23 Octobris]]: [[Iosephus Duchač]] politicus Germanicus; natus est anno 1938. * [[25 Octobris]]: ** [[Paulus Romeo]], cardinalis Italicus; natus est anno 1938. ** [[Renatus Belletto]], scriptor Francicusl natus est anno 1945. * [[28 Octobris]]: ** [[Adelhaidis Sommer]], actrix Germanica; nata est anno 1940. ** [[Patricius Stewart]], actor (''[[Star Trek]]'') Anglicus; natus est anno 1940. === Mense Novembri === * [[4 Novembris]]: [[Herbertus Blomstedt]], dux ochestrae Suecicus; natus est anno 1927. == Cultura popularis == === Musica === * [[Gratia Abrams]] - ''Daughter from Hell'' * [[Zacharias Bryan]] - ''With Heaven on Top'' * [[Ariana Grande]] - ''Petal'' * [[BTS]] - ''Arirang'' * [[Noë Kahan]] - ''The Great Divide'' * [[Ella Langley]] - ''Dandelion'' * [[Bruno Mars]] - ''The Romantic'' * [[Olivia Rodrigo]] - ''You Seem Pretty Sad for a Girl So in Love'' * [[Henricus Styles]] - ''Kiss All the Time. Disco, Occasionally'' === Pelliculae === * [[28 Martii]]: ''[[The Super Mario Galaxy Movie]]'' (CFA) * [[10 Aprilis]]: ''[[Michael (2026 pellicula)|Michael]]'' (CFA) * [[9 Iunii]]: ''[[Toy Story 5]]'' (CFA) * [[6 Iulii]]: ''[[The Odyssey (2026 pellicula)|The Odyssey]]'' (CFA & Britannia) * [[27 Iulii]]: ''[[Spider-Man: Brand New Day]] (CFA) * [[15 Septembris]]: ''[[Resident Evil (2026 pellicula)|Resident Evil]]'' (CFA & Germania) tcx1ga03m8kwf8xipctei0yc2la62b2 0 5022 4000170 3998614 2026-11-07T03:56:50Z InternetArchiveBot 139091 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 4000170 wikitext text/x-wiki {{Videdis|Luna (discretiva)}} {| border="1" cellspacing="0" cellpadding="2" align="right" |+ [[Luna]] [[file:Moon decrescent symbol (bold).svg|20px|☾]] |- | align="center" bgcolor="#000000" colspan="2" | [[Fasciculus:Full Moon Luc Viatour.jpg|250px|none|Luna]] |- ! bgcolor="#ffc0c0" colspan="2" | Inventio |- ! bgcolor="#ffc0c0" colspan="2" | Proprietates orbitales |- ! align="left" | [[Axis semimaior]] | 384&thinsp;400 [[chiliometrum|km]] |- ! align="left" | [[Perigaeum]] | 356&thinsp;410 km |- ! align="left" | [[Apogaeum]] | 406&thinsp;740 km |- ! align="left" |[[Eccentricitas]] | 0.0549 |- ! align="left" | [[Periodus orbitalis]] | 27 d 7 h 43,7 m |- ! align="left" | [[Inclinatio orbitalis]] | 5.1454° |- ! align="left" | [[Satelles]] planetae | [[Tellus (planeta)|Terrae]] |- ! bgcolor="#ffc0c0" colspan="2" | Proprietates physicae |- ! align="left" | [[Diametrum|Diametrum circuli aequinoctialis]] | 3474.8 km |- ! align="left" | [[Area (geometria)|Area]] | 38 × 10⁶ [[chiliometrum quadratum|km²]] |- ! align="left" | [[Massa]] | 7.347673 × 10²² [[chiliogramma|kg]] |- ! align="left" | [[Densitas]] | 3.344 [[gramma|g]]/cm³ |- ! align="left" | [[Gravitas|Gravitas in circulo aequinoctiali]] | 1.622 [[Acceleratio|m/s²]] |- ! align="left" | [[Periodus rotationis]] | 27 d 7 h 43,7 m |- ! align="left" | [[Inclinatio axialis]] | 1.5424° |- ! align="left" | [[Albedo]] | 0.12 |- ! align="left" | [[Temperatura]] | {| cellspacing="0" cellpadding="2" border="0" |- ! min ! med ! max |- | 40 [[Kelvin|K]] | 250 K | 396 K |} |- ! bgcolor="#ffc0c0" colspan="2" | Proprietates [[atmosphaerica]]e |- ! align="left" | [[Pressio atmosphaerica]] | 3 × 10^-13 [[Paschalis|kPa]] |- | [[Helium]] | 25% |- | [[Neon]] | 25% |- | [[Hydrogenium]] | 23% |- | [[Argon]] | 20% |} '''Luna''' (-ae, ''f'')<ref>Ebbe Vilborg, ''Norstedts svensk-latinska ordbok'', editio secunda, 2009.</ref> est solus [[Tellus (planeta)|Telluris]] [[satelles naturalis]],<ref group="nb">Sunt aliquot [[asteroidum prope Tellus|asteroida prope Tellus]], inter quae [[3753 Cruithne]], quae sunt [[co-orbitalis|co-orbitalia]] cum Tellure: eorum orbita se aliquando prope Tellus ferunt, sed deinde ad ultimum commutantur (Morais et al. 2002). Haec sunt [[quasi-satelles|quasi-satellites]], non lunae, quia ea circa Tellus non moventur. Pro singluis additis, vide [[Aliae Telluris lunae]].</ref><ref name="Morais2002">M. H. M. Morais et A. Morbidelli, "The Population of Near-Earth Asteroids in Coorbital Motion with the Earth," ''Icarus'' 160 (1) (2002): 1–9. bibcode = 2002Icar..160....1M. doi 10.1006/icar.2002.6937.</ref> [[quinque|quintus]] satelles a [[tabula satellitum naturalium Systematis Solaris|maximo]] in [[Systema Solare|Systemate Solari]], et maximus cuiuslibet [[planeta]]e satelles naturalis in Systemate Solari quod attinet ad [[magnitudo|magnitudinem]] eius [[primarius (astronomia)|primarii]], nam [[diametrum]] Lunae est [[quattuor|quarta]] pars diametri Telluris et octogesima-prima pars eius [[massa]]e.<ref group="nb">[[Charon (luna)|Charon]] pro portione est maius prae [[Pluto (planetulus)|Plutone]], sed Pluto in genus [[planeta nanus|planetae nani]] iterum descriptus est.</ref> Luna [[densitas|densitate]] est secundus post [[Io (satelles)|Ion]], satellitem [[Iuppiter (planeta)|Iovis]]. Ei est [[rotatio synchrona]] cum Tellure, semper eandem [[facies|faciem]] exhibens; [[proximum Lunae latus|latus proximum]] obscuris [[mare lunare|maribus]] [[mons ignifer|vulcanicis]] inter claras et antiquas [[crusta (geologia)|crustae]] terras altas [[cratera impactionis|craterasque impactionis]] signatur. Luna est clarissima res in [[caelum|caelo]] post [[Sol]]em, quamquam sua [[superficies]] revera est obscurissima, cuius [[albedo]] illius [[carbo]]nis similis est. Sua eminentia in caelo suusque ordinarius [[vices lunaris|vicium]] cyclus, post tempora prima, faciunt ut Luna [[cultura]]m [[homo|humanam]], praecipue in [[ars|arte]], [[lingua]], [[mythologia]], et [[calendarium|compositione anni]], magnopere moveat. [[Vis]] [[gravitatio]]nis lunaris [[aestus|aestus oceanicos]] et minutam [[dies|diei]] [[acceleratio aestus|productionem]] efficit. Hodiernum Lunae spatium orbitale, circa decies triplus [[diametrum]] Telluris, facit ut Luna, paene eiusdem magnitudinis Solis in superficie Telluris apparens, faciem Solis paene subtiliter per totam [[defectio solis|solis defectionem]] contegat. Luna est solum [[res astronomica|corpus caeleste]] in quo [[egressus lunaris|homines ex navi spatiali egressi sunt]].<!--nexus:moon landing--> [[Programma Lunare]] [[Unio Sovietica|Unionis Sovieticae]] fuit primum quod Lunam attigit, in robotica [[aeronavis spatii|navi spatiali]] anno [[1959]], sed [[Programma Apollo]] [[NASA]] [[Civitates Foederatae|Civitatum Foederatarum]] solas missiones frequentatas<!--manned--> confecit, quarum prima fuit [[Apollo 8]], missio quae circa Lunam anno [[1968]] mota est, et inter reliquas fuerunt [[sex]] [[astronauta]]rum egressus lunares inter [[1969]] et [[1972]], quorum primus fuit [[Apollo 11]]. Hae missiones plus quam 380 [[chiliogramma]]ta talia [[saxum lunare|saxorum lunarium]] rettulerunt qualem [[saxum Genesis]], quae adhibita sunt ad evolvendam [[geologia|geologicam]] originis Lunae (putatur se formavisse abhinc [[annus|annorum]] circa 4.5 billiones per [[coniectura impactionis gigantis|impactionem gigantem]], Tellurem implicantem), formationis [[interna Lunae compositio|eius compositionis internae]], et [[geologia Lunae|eius historiae insequentis]] intellegentiam. Missione [[Apollo 17|Apolline 17]] anno [[1972]] confecta, Luna solum a roboticis [[astronavis|navibus spatialibus]] visitata est, insigniter ab ultimo ''[[Lunokhod]],'' [[erro]]ne<!--rover--> [[Unio Sovietica|Sovietico]]. Post 2004, [[Iaponia]], [[Sina (regio)|Sina]], [[India]], Civitates Foederatae, et [[Europaeum Spatii Ministerium]] res quae circa Lunam moventur<!--lunar orbiters--> miserunt. Hae naves spatiales inventum [[aqua lunaris|glaciei lunaris]] in crateris perpetuo umbrosis ad [[polus|polos]] et in [[regolithum|regolitho]] lunari adligatae confirmare adiuverunt. Futurae missiones ad Lunam ab hominibus [[navigatio|navigatae]] intentae sunt, inter quas conatus gubernationum publicarum et hominum privatorum. Luna omnibus civitatibus, sub condicionibus [[Foedus Spatii|Foederis Spatii]] ([[Anglice]] ''Outer Space Treaty''), libera manet, ut omnes eam pro propositis pacatis explorent. == Origo == Nunquam confirmata est ulla cogitatione de Lunae origine: ea nam punctum est magni disputationes scientificae. Cogitationes quattuor adhuc propositae dicunt quod: #Luna a magno impulsu cum simili [[Mars (planeta)|Marti]] corpore creata est (huic fides maxima adlata). #Luna uno tempore pars erat Telluris; ab eo disiugit propter magnam impulsionem internam. #Luna in remota parte spatii creata erat, atque Tellus sua gravitate et pondere eam cepit. #Uno tempore Lunae [[duo|duae]] existebant, quae deinde concurrerunt, nostrum satellitem unicum creantes. == Physica == === Compositio interna === <!--{{Main|Internal structure of the Moon}}--> [[Fasciculus:Main lunar core en.jpg|thumb|Interna Lunae compositio ([[Anglice]] signata).]] {| class="wikitable" style="float: right; clear: right; margin-left: 2em; text-align: center" |+ Compositio chemica superficialis regolithi lunaris, ex saxorum crustae deducta<ref>{{Cite book |author=Taylor, Stuart Ross |title= Lunar science: A post-Apollo view| year=1975 |page=64|publisher=New York, Pergamon Press, Inc. |url=http://articles.adsabs.harvard.edu//full/1975lspa.book.....T/0000064.000.html}}</ref><!-- After Turkevich, A.L. (1973) PLC 4:1159; Moon. 8:365. --> !rowspan="2"|Compositum !rowspan="2"|Formula !colspan="2"|Compositio (pondus %) |- !style="font-size: smaller;"|Maria !style="font-size: smaller;"|Terrae altae |- |style="text-align: left"|[[Dioxidum silicii]] |SiO₂ |45.4% |45.5% |- |style="text-align: left"|Oxidum aluminii |Al₂O₃ |14.9% |24.0% |- |style="text-align: left"|[[Oxidum calcii]] |CaO |11.8% |15.9% |- |style="text-align: left"|[[Oxidum ferri(II)]] |FeO |14.1% |5.9% |- |style="text-align: left"|[[Oxidum magnesii]] |MgO |9.2% |7.5% |- |style="text-align: left"|[[Dioxidum titanii]] |TiO₂ |3.9% |0.6% |- |style="text-align: left"|[[Oxidum natrii]] |Na₂O |0.6% |0.6% |- !colspan="2"|Summa !99.9% !100.0% |} Luna est [[corpus]] [[differentiatio planetaria|differentiatum]]: ei est [[crusta (geologia)|crusta]], [[amiculum (geologia)|amiculum]],{{dubsig}} et [[nucleus planetarius|nucleus]], omnes [[geochemia|geochemice]] distincti. Lunae est [[solidum|solidus]] plerumque [[ferrum|ferro]] abundante nucleus interior, cuius [[radius (geometria)|radius]] est fere 240 [[chiliometrum|chiliometra]], et fluidus nucleus exterior, plerumque ferro liquido compositus, cuius radius est fere 300 chiliometra. Circa nucleum est stratum terminalis partim liquefactum, cuius radius est circa 500 chiliometra.<ref>[https://web.archive.org/web/20120111112210/http://www.nasa.gov/topics/moonmars/features/lunar_core.html "NASA Research Team Reveals Moon Has Earth-Like Core,"] apud www.nasa.gov.</ref> Totus Lunae radius 1738 chiliometra est; uno mense suum rotandi motum fungitur circa Tellus, a quo fere 384&thinsp;000 chiliometrorum stat. Cum satellitis nostri tempus se convertendi tempori in orbem volvendi idem est (29 dies), is perpetuo nobis eandem speciem monstrat. Luna maiorum satellitum est pro planetarum quorum in [[aer]]e: [[planeta]]rum maiorum satellites non molum differentum sunt eius; similes planetae Terrae satellites non tenent ([[Venus (planeta)|Venus]], [[Mercurius (planeta)|Mercurius]]), vel quos tenent ita parvi sunt ut quasi non considerentur ([[Mars (planeta)|Mars]]). === Planities === {{vide-etiam|Mare lunare}} Lunae multae planities sunt, significatae cum nomine ''[[mare lunare|maribus]]''. Hic referuntur: {{div col|2}} *[[Mare Anguis]] *[[Mare Fecunditatis]] *[[Mare Nubium]] *[[Mare Cognitum]] *[[Mare Tranquillitatis]] *[[Oceanus Procellarum]] *[[Lacus Aestatis]] {{div col end}} === Montes et Valla === {{vide-etiam|Index montium lunarium}} *[[Apenninus (Luna)|Apenninus]] *[[Argaeus mons (Luna)]] *[[Rupes Cauchy]] *[[Rupes Kelvin]] === Crateres === {{vide-etiam|Index craterum lunarium}} Cum Lunae aerem quasi non sit, meteora decidenta multa magis sunt gravioraque damna ferunt quam in Tellure. Quare satellitis superficiei permulti crateres sunt: {{div col|2}} * [[Anaxagoras (crater lunaris)|Anaxagoras]] * [[Atlas (crater lunaris)|Atlas]] * [[Birkhoff (crater lunaris)|Birkhoff]] * [[Demosthenes (crater lunaris)|Demosthenes]] * [[Dirac (crater lunaris)|Dirac]] * [[Eratosthenes (crater lunaris)|Eratosthenes]] * [[Fermat (crater lunaris)|Fermat]] * [[Hercules (crater lunaris)|Hercules]] * [[Marius (crater)|Marius]] {{div col end}} == Figurae Lunae == [[Fasciculus:Moon-bonatti.png|thumb|Luna. [[Guido Bonatti|Guidonis Bonatti]] ''Liber astronomiae'' (1550).]] [[Fasciculus:Moon names.svg|thumb|[[Mare lunare|Maiora maria]] et [[cratera Lunae|cratera]] [[proximum Lunae latus|proximi Lunae lateris]].|alt=Lunar nearside with major maria and craters labeled]] [[Fasciculus:Lunar libration with phase Oct 2007 (continuous loop).gif|thumb|alt=Over one lunar month more than half of the Moon's surface can be seen from Earth's surface.|[[Libratio]] Lunae per unum [[mensis|mensem]] lunarem. Etiam videtur pauca variatio [[magnitudo|magnitudinis]] manifestae a Tellure visa.]] :[[Fasciculus:New moon symbol.svg|20px]] Luna nova, novilunium :[[Fasciculus:Waxing crescent moon (fixed width).svg|20px]] Luna accrescens corniculata :[[Fasciculus:First quarter moon symbol.svg|20px]] Luna accrescens dimidiata :[[Fasciculus:Waxing gibbous moon (fixed width).svg|20px]] Luna accrescens in orbem insinuata :[[Fasciculus:Full moon symbol.svg|20px]] [[Luna plena]], plenilunium :[[Fasciculus:Waning gibbous moon (fixed width).svg|20px]] Luna decrescens in orbem insinuata :[[Fasciculus:Last quarter moon symbol.svg|20px]] Luna decrescens dimidiata :[[Fasciculus:Waning crescent moon (fixed width).svg|20px]] Luna decrescens corniculata ==Notae== <references/> ; Explicationes <references group="nb"/> == Bibliographia == * Bussey, B., et Paul D. Spudis. [[2004]]. ''The Clementine Atlas of the Moon.'' Cantabrigiae: Cambridge University Press. ISBN 0521815282. * Canup, R.M. [[2012]]. "Forming a Moon with an Earth-like composition via a giant impact." ''Science'' 338: 1052–55. [https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/23076098 Epitome.] * Duncan, David Ewing. [[1998]]. ''The Calendar.'' Londinii: Fourth Estate. ISBN 978-1-85702-721-1. * Jolliff, B., M. Wieczorek, C. Shearer, et C. Neal, eds. [http://www.minsocam.org/msa/RIM/Rim60.html "New views of the Moon."] ''Reviews of Mineralogy and Geochemistry'' 60: 721. * Li, Shuai, et al. [[2018]]. [https://web.archive.org/web/20180821181048/http://www.pnas.org/content/early/2018/08/14/1802345115 "Direct evidence of surface exposed water ice in the lunar polar regions."] ''PNAS,'' 20 Augusti 2018. * Lock, Simon J., et al. [[2018]]. [https://scirate.com/arxiv/1802.10223 "The origin of the Moon within a terrestrial synestia."] ''arXiv.org,'' 28 Februarii 2018, pro Earth and Planetary Astrophysics. * Mackenzie, Dana. [[2003]]. ''The Big Splat, or How Our Moon Came to Be.'' Hoboken: Wiley. ISBN 0471150576. * José M Madiedo, José L Ortiz, Nicolás Morales, Pablo Santos-Sanz, "[https://academic.oup.com/mnras/article/486/3/3380/5480892 Multiwavelength observations of a bright impact flash during the 2019 January total lunar eclipse]" in ''Monthly Notices of the Royal Astronomical Society'' vol. 486 (2019) pp. 3380–3387 * Moore, Patrick. [[2001]]. ''On the Moon.'' Tucson: Sterling Publishing. ISBN 0304354694. * Saxena, Prabal, Lindy Elkins-Tanton, Noah Petro, et Avi Mandell. [[2017]]. [https://arxiv.org/pdf/1706.07501.pdf "A Model of the Primordial Lunar Atmosphere."] ''arXiv,'' 22 Iunii 2017, pro Earth and Planetary Science Letters. * Siraj, Amir, et Abraham Loeb. [[2019]]. [https://arxiv.org/abs/1908.08543 "A Real-Time Search for Interstellar Impacts on the Moon."] ''arXiv.org,'' 22 Augusti 2017. * Spudis, P. D. [[1996]]. ''The Once and Future Moon.'' Vasingtoniae: Smithsonian Institution Press. ISBN 1560986344. * S. A. Stern, "[http://onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1029/1999RG900005/epdf The lunar atmosphere: History, status, current problems, and context]" in ''Reviews of Geophysics'' vol. 37 (1999) pp. 453–491 * Taylor, S. R. [[1982]]. ''Planetary science: A lunar perspective.'' Houstoniae: Lunar and Planetary Institute. * Taylor, S. R. [[1992]]. ''Solar system evolution.'' Cantabrigiae: Cambridge University Press. ISBN 0521372127. * Wilhelms, D.E. [[1987]]. [http://ser.sese.asu.edu/GHM ''Geologic History of the Moon.''] U.S. Geological Survey Professional Papers, 1348. * Wilhelms, D. E. [[1993]]. [http://www.lpi.usra.edu/publications/books/rockyMoon ''To a Rocky Moon: A Geologist's History of Lunar Exploration.''] Tucsoniae: University of Arizona Press. ISBN 0816510652. {{NexInt}} {{div col|2}} * [[Aestus]] * [[Argentum]], signum lunae * [[Defectio lunae]] * [[Lumen cinereum]] * [[Luna (dea)]] * [[Luna plena]] * ''[[Lunaria]]'' * [[Luna Ring]] * [[Pelvis Polus Australis–Aitken]] * [[Programma Apollo]] * [[Programma Artemis]] * [[Saxum Genesis]] * [[Selene]] * [[Statio Tranquillitatis]] * [[Terminator lunaris]] * [[Theia]] * [[Vices lunae]] {{div col end}} == Nexus externi == {{CommuniaCat|Moon|Lunam}} * Fraser Cain, [http://www.astronomycast.com/astronomy/episode-17-where-does-the-moon-come-from "Where does the Moon Come From?"] apud Astronomy Cast. * [https://web.archive.org/web/20061229092627/http://www.psrd.hawaii.edu/Archive/Archive-Moon.html Archivum commentationum de Luna] apud Planetary Science Research Discoveries. * "[https://www.lpi.usra.edu/lunar/surface/ Lunar Surface]" apud Lunar and Planetary Institute. * "[https://www.lpi.usra.edu/lunar/meteorites/ Lunar Meteorites]" apud Lunar and Planetary Institute. ; De exploratione * Jones, Eric M., et Ken Glover. [[2017]]. ''[https://web.archive.org/web/20081216040656/http://www.hq.nasa.gov/office/pao/History/alsj/ Apollo Lunar Surface Journal]'': ephemeris explorationum 1969-1972 apud [[NASA]]. * Teague, Kipp. [[1999]]. ''[http://www.apolloarchive.com/apollo_archive.html The Project Apollo Archive.]'' * Clementine Project. [[1994]]. [https://web.archive.org/web/20180408161927/https://nssdc.gsfc.nasa.gov/planetary/clementine.html De proposito Clementino.] * ''[http://www.bbc.co.uk/worldservice/specials/948_discovery_2008/page4.shtml Discovery 2008: The Moon]'' apud [[BBC]]. * [http://www.lpi.usra.edu/expmoon ''Lunar Science and Exploration''] apud Lunar and Planetary Institute. ; De toponymia * ''[http://planetarynames.wr.usgs.gov/Page/MOON/target Target: The Moon]'' apud ''Gazetteer of Planetary Nomenclature'' ; Fontes cartographici * ''[https://www.lpi.usra.edu/lunar/lunar_images/ Lunar Images and Maps]'' apud ''Lunar and Planetary Institute'' * ''[https://web.archive.org/web/20070515064406/http://www.worldwindcentral.com/wiki/Moon Moon]'' apud ''WorldWind Central'' * [https://web.archive.org/web/20120305055023/https://wms.selene.jaxa.jp/index_e.html Imagines Kaguya (Selenis),] apud Japan Aerospace Exploration Agency. * [https://web.archive.org/web/20070701142046/http://www.geody.com/?world=moon Luna] apud Geody. * Aeschliman, R. [https://web.archive.org/web/20191026005506/http://ralphaeschliman.com/ralphaeschliman_008.htm "The Moon."] Tabulae geographicae lunares et [[panorama]]ta locorum quos Apollo attigit. ===Instrumenta observationis=== * ''[https://web.archive.org/web/20070820075142/http://sunearth.gsfc.nasa.gov/eclipse/SKYCAL/SKYCAL.html Eclipse Website]'' olim apud ''[[NASA]]'' divulgatus * [https://www.timeanddate.com/moon/ Ortus lunae, occasus lunae, et phasis pro loco] * [https://web.archive.org/web/20090204002746/http://www.crescentmoonwatch.org/nextnewmoon.htm Phases lunares] apud ''CrescentMoonWatch'' {{Systema solare nostrum}} {{1000 paginae}} {{Myrias|Physica}} [[Categoria:Corpora astronomica speculatris visitata]] [[Categoria:Luna|!]] [[Categoria:Res astronomicae nominibus antiquis agnitae]] [[Categoria:Satellites]] [[Categoria:Terra]] mt2gxr1se9tcjkg81ou8dnhlp1pxx1h 0 5068 4000297 3998832 2026-11-07T11:55:28Z LilyKitty 18316 eventa addo 4000297 wikitext text/x-wiki {{Res|3 Novembris}} est [[dies]] 307ª anni (308ª [[annus bisextilis|annis bisextilibus]]) in [[Calendarium Gregorianum|calendario Gregoriano]]. 58 dies manent. Secundum [[calendarium Romanum]] '''ante diem tertium Nonas Novembres''' (''a.d. III Non. Nov.'') est. {{Calendarium-Novembris}} [[Fasciculus:Ugrant.jpeg|thumb|left|upright=0.44|[[Ulixes S. Grant]]]] == [[Praeses Civitatum Foederatarum Americae|Praesides Civitatum Foederatarum Americae]] hodie electi == * [[1868]] - [[Ulixes S. Grant]] * [[1896]] - [[Gulielmus McKinley]] * [[1908]] - [[Gulielmus Howard Taft]] * [[1936]] - [[Franklinius D. Rooseveltius]] (iterum electus) * [[1964]] - [[Lyndon B. Johnson]] * [[1992]] - [[Gulielmus Clinton]] == Alia Eventa == === Saeculo 4 === * [[361]] - Post mortem [[Constantius II|Constantii II]] imperatoris [[Iulianus Apostata|Flavius Iulianus]] ab utroque imperio [[Roma]]no imperator solus salutatur. === Saeculo 7 === * [[625]] aut [[27 Octobris]] - [[Honorius I (papa)|Honorius I]] [[papa]] eligitur. === Saeculo 15 === * [[1450]] - [[Universitas Barcinonensis]] constituitur. === Saeculo 20 === * [[1903]] - [[Panama]] a [[Columbia]] libera fit. * [[1918]] - [[Polonia]] suam [[independentia]]m a Russia declarat. * [[1930]] - Post tumultum militarem [[Gaetulius Dornelles Vargas]] praeses [[Brasilia]]e fit. * [[1935]] - [[Georgius II (rex Graecorum)|Georgius II]], rex [[Graecia]]e revocatur. * [[1946]] - [[Constitutio Iaponiae]] publice decreta a [[Parlamentum|Parlamento]] imperiali est. * [[1978]] - [[Dominica (civitas)|Dominica]] a [[Britanniarum regnum|Britanniarum regno]] libera fit. === Saecolo 21 === * [[2014]] - ''One World Trade Center'' post ''[[World Trade Center (Novum Eboracum)|World Trade Center]]'' constituitur. * [[2026]] - [[Factio democratica (Civitates Foederatae)|Factio democratica]] comitia [[Senatus Civitatum Foederatarum Americae|Senatu]] et [[Camera Repraesentantium Civitatum Foederatarum]] vincit. Ac prima gubernatrix [[Indi Americani|indidena Americana]], prima gubernatrix [[Afroamericani|Afroamericana]] et primus senator [[Musulmanus]] electus. == Nati == === Saeculo 1 === * [[39]] - [[Lucanus]], poeta Romanus (†&nbsp;[[65]]) === Saeculo 15 === * [[1500]] - [[Benvenuto Cellini|Benvenutus Cellini]], sculptor [[Italia|Italicus]] (†&nbsp;[[1571]]) === Saeculo 16 === * [[1527]] - [[Tilemann Heshusius]], [[Theologia|theologus]] [[Emendatio Ecclesiae|reformatus]] [[Germania|Germanicus]] (mortuus anno [[1588]]) === Saeculo 17 === * [[1604]] - [[Ottomanus II (sultanus Ottomanicus)|Ottomanus II]], sultanus Ottomanicus (mortuus anno [[1622]]) * [[1618]] - [[Aurangzeb]], Mogul vel imperator [[Imperium Mogolicum|imperii Mogolici]] (mortuus anno [[1707]]) === Saeculo 18 === * [[1718]] - [[Ioannes Montagu (comes Sandvicensis)|Iohannes Montagu]], comes Sandvicensis (†&nbsp;[[1792]]) * [[1749]] - [[Daniel Rutherford]], botanista et chemicus [[Scotia|Scoticus]] (mortuus anno [[1819]]) * [[1793]] - [[Stephanus F. Augustinus]], praecursor [[CFA|Americanus]], fundator Rei publicae [[Texas|Texanae]] (†&nbsp;[[1836]]) * [[1794]] - [[Villelmus Cullen Brigant]], poeta et diurnarius Americanus (†&nbsp;[[1878]]) === Saeculo 19 === * [[1801]] - [[Vincentius Bellini]], compositor Italicus (†&nbsp;[[1835]]) * [[1816]] - [[Jubal Early]], dux militum Americanus (†&nbsp;[[1894]]) * [[1852]] - [[Mutsuhito|Meidius]], imperator [[Iaponia]]e (mortuus anno [[1912]]) * [[1879]] - [[Ignatius Gabriel I Tappouni]], [[cardinalis]] Romanae Ecclesiae et [[Patriarchatus Antiochenus|patriarcha Antiochenus]] Ecclesiae Catholicae Syrorum (mortuus anno [[1968]]) * [[1882]] - [[Iacobus Kolas]], scriptor [[Ruthenia Alba|Albaruthenicus]] [[URSS|Sovieticus]] (†&nbsp;[[1956]]) * [[1883]] - [[Demetrius Moor]], pictor [[Russia|Russicus]] Sovieticus (†&nbsp;1946) * [[1887]] - [[Samuel Maršak]], poeta Russicus Sovieticus (†&nbsp;[[1964]]) * 1894 - [[Sophocles Benizelus]], [[Primi ministri Graeciae|primus minister Graeciae]] (mortuus anno 1964) * [[1895]] - [[Olga Nicolai filia Romanova|Olga]], magna principissa Russiae, filia imperatoris [[Nicolaus II (imperator Russiae)|Nicolai II]] (†&nbsp;1918) === Saeculo 20 === * [[1901]] ** [[Andreas Malraux]], scriptor [[Francia|Francicus]] (†&nbsp;[[1976]]) ** [[Leopoldus III (rex Belgarum)|Leopoldus III]], rex [[Belgica]]e (†&nbsp;[[1983]]) * [[1903]] - [[Walker Evans]], photographus Americanus (mortuus anno [[1975]]) * [[1908]] - [[Ioannes Leone]], [[Praeses Consilii ministrorum Reipublicae Italicae|primus minister Italiae]] (mortuus anno [[2001]]) * [[1909]] - [[Iacobus Reston]], diurnarius Americanus (mortuus anno [[1995]]) * 1912 - [[Alfredus Stroessner]], praeses [[Paraquaria]]e (mortuus anno [[2006]]) * [[1921]] - [[Carolus Bronson]], actor Americanus (†&nbsp;[[2003]]) * [[1926]] - [[Valdas Adamkus]], praeses [[Lituania]]e * [[1928]] ** [[Lew Palter]], actor Americanus (mortuus anno [[2023]]) ** [[Tezuka Osamu]], scriptor [[manga]]rum (mortuus anno [[1989]]) * [[1931]] - [[Monica Vitti]], actrix Italica (mortua anno [[2022]]) * [[1933]] ** [[Michael Dukakis]], politicus Americanus ** [[Ieremias Brett]], actor [[Anglia|Anglicus]] (†&nbsp;[[1995]]) ** [[Ioannes Barry]], [[musica]]e pelliculorum [[compositor]] Britannicus (mortuus anno [[2011]]) ** [[Amartya Sen]], oeconimiae peritus philosophusque [[India|Indicus]], qui [[praemium Nobelianum Oeconomiae]] accipiet ** [[Ken Berry]], actor Americanus (mortuus anno [[2018]]) * 1935 - [[Paulus (patriarcha Aethiopiae)|Abune Paulus]], [[patriarcha]] [[Ecclesia Orthodoxa Aethiopica|Ecclesiae Orthodoxae Aethiopicae]] (mortuus anno [[2012]]) * [[1937]] - [[Lynn Woolsey]], rerum politicarum perita Americana factionis [[Partes democraticae (CFA)|Democraticae]]. * [[1938]] - [[Martinus Dunwoody]], mathematicus Britannicus * [[1945]] - [[Gerardus Müller]], pedilusor Germanicus (mortuus anno [[2021]]) * 1946 - [[Thomas Savini]], actor et moderator cinematographicus atque faber larvarum Americanus * [[1947]] - [[Mazie Hirono]], rerum politicarum perita Americana [[Factio Democratica (Civitates Foederatae)|factionis Democraticae]] * [[1948]] - [[Lulu (cantante)|Lulu]], actrix et cantrix Scotica * 1949 ** [[Larry Holmes]], pugil Americanus ** [[Anna Wintour]], diurnaria Britannico-Americana * [[1950]] - [[Iacobus Rothman]], [[Biochemia|biochemicus]] Americanus, [[Praemium Nobelianum physiologiae et medicinae|praemio Nobeliano physiologiae et medicinae]] affectus * [[1951]] - [[Ioannes Teresi]], poëta et scriptor [[Lingua Latina|Linguae Latinae]] Italicus * [[1952]] ** [[Roseanne]], actrix comica Americana ** [[Iacobus Ionas Cummings]], histrio Americanus * [[1953]] ** [[Catharina Capshaw]], actrix Americana ** [[Dionysius Miller]], comicus Americanus ** [[Anna Milton]], rerum politicarum perita Britannica factionis [[Factio Conservativa (Britanniarum Regnum)|Conservativae]] * 1954 - [[Adam Ant]], cantor [[Anglia|Anglicus]]. * 1956 - [[Kevin Murphy]], actor, actor pupularum et scriptor * [[1958]] - [[Antonius McNulty]], rerum politicarum peritus Britannicus factionis [[Factio Laboris (Britanniarum Regnum)|Laboris]] * [[1960]] - [[Karch Kiraly]], pallavolista Americanus * [[1962]] - [[Jacqui Smith]], rerum politicarum perita Britannica factionis Laboris * [[1963]] - [[Ioannes Wright]], [[pedilusor]] Anglicus * [[1970]] - [[Andreas Juskowiak]], pedilusor [[Polonia|Polonicus]] * [[1972]] - [[Hubertus Heil]], vir publicus Germaniae factionis [[SPD]] * 1976 - [[Gulielmus Franco]], pedilusor [[Mexico|Mexicanus]] * [[1977]] - [[Aria Giovanni]], actrix ponographica Americana * [[1982]] - [[Eugenius Pljuščenko]], pactinator artisticus Russicus * [[1986]] - [[Iasminus Trias]], cantrix Americana == Mortui == === Saeculo 4 === * 361 - Constantius II, imperator [[Imperium Romanum|Romanus]] (natus anno [[337]]) === Saeculo 13 === * [[1254]] - [[Ioannes III Ducas Batatzes]], [[Imperatores Constantinopolitani|imperator Byzantinus]] === Saeculo 16 === * [[1580]] - [[Hieronymus de Zurita y Castro]], [[rerum gestarum scriptor]] [[Hispania|Hispanicus]] (natus anno [[1512]]) * [[1584]] - [[Carolus Borromeus]], [[archiepiscopus]] [[Archidioecesis Mediolanensis|Mediolanensis]], [[cardinalis]] ac [[sanctus]] (natus [[1538]]) === Saeculo 17 === * [[1639]] - [[Martinus de Porres]], Dominicanus Peruanus, sanctus (natus [[1579]]) === Saeculo 18 === * [[1787]] - [[Robertus Lowth]], episcopus et grammaticus Britannicus (natus anno [[1710]]) * [[1798]] - [[Olympe de Gouges]], scriptrix et feminista Francica === Saeculo 19 === * [[1879]] - [[Iosephus Poelaert]], architectus regis Belgarum [[Leopoldus I|Leopoldi I]] (*&nbsp;[[1817]]) * [[1890]] - [[Ulricus Ochsenbein]], [[Consilium Foederale Helvetiae|Consiliarius Foederalis Helvetiae]] (n. [[1811]]) * [[1891]] - [[Ludovicus Lucianus Bonaparte]], politicus Francicus (natus anno [[1813]]) * [[1893]] - [[Angelus Jelmini]], presbyter Italicus et [[dioecesis Luganensis]] [[administrator apostolicus]] (mortuus anno 1968) === Saeculo 20 === * [[1914]] - [[Georgius Trakl]], poeta [[Austria]]cus (natus est anno 1887) * [[1917]] - [[Leo Bloy]], auctor Francicus (natus anno 1946) * 1918 - [[Alexander Ljapunov]], mathematicus Russicus (natus [[1857]]) * [[1929]] - [[Olaus Aukrust]], poeta [[Norvegia|Norvegicus]] * 1954 - [[Henricus Matisse]], pictor Francicus (natus anno [[1869]]) * [[1957]] ** [[Gulielmus Reich]], [[Psychiatria|psychiater]], [[psychologia|animi]] et [[actus sexuales|actuum sexualium]] studiosus Americanus (natus est anno [[1897]]) ** [[Laika]] canis, primum animal in [[spatium cosmicum]] iter faciens (nata circa annum 1954) * [[1965]] - [[Ioannes de Raumer]], vir publicus Germaniae [[Factio Theodisca Popularis|Factionis Theodisca Popularis]] (natus anno [[1870]]) * [[1970]] - [[Iosephus Tronskij]], philologus Sovieticus (natus anno 1897) * [[1971]] - [[Ioannes Krüger]], vir publicus Germanicus et sodalis factionis [[CDU]] (natus est anno [[1902]]) * [[1990]] - [[Maria Martina]], actrix Americana (nata anno [[1913]]) * [[1993]] - [[Leo Theremin]], inventor Russicus et Sovieticus (natus anno [[1896]]) * 1995 - [[Gordon S. Fahrni]], medicus, praeses Associationis Medicae [[Canada|Canadiensis]] (natus anno 1887) * [[1996]] - [[Ioannes Bédel Bokassa]], praeses et postea imperator [[Respublica Africae Mediae|Reipublicae Africae Mediae]] (natus anno 1921) * [[1999]] - [[Ioannes Bannen]], actor Scoticus (natus 1928) === Saeculo 21 === * [[2002]] - [[Lonnie Donegan]], musicus Britannicus (natus 1931) * [[2003]] - [[Rasul Gamzatov]], poeta [[Daghestania|Daghestanicus]], Sovieticus et Russicus (natus [[1923]]) * [[2004]] - [[Carolus F. Wheeler]], dispositor scaenarum et photographus Americanus (natus anno [[1915]]) * [[2025]] - [[Ricardus Cheney]], [[praeses vicarius Civitatum Foederatarum Americae]] (*&nbsp;[[1941]]) == Festa et Feriae == * Dominica - Independentiae dies (1978) * [[Civitates Foederatae Micronesiae]] - Independentiae dies (1986) * Panama - Festum nationale * Iaponia - Dies culturae ([[natalis|die natali]] imperatoris Meiji) * Memoria [[Martinus de Porres|Sancti Martini de Porres]], fratris [[Ordo Fratrum Praedicatorum|Donminicani]] (ecclesiae catholica, Anglicana et evangelica-Lutherana Civitatum Foederatarum Americae) {{CommuniaCat|3 November}} {{Menses}} [[Categoria:Dies]] 0zs74vqumrhga6jx27zwz4khg72qphh 0 6645 4000182 3932872 2026-11-07T04:41:43Z InternetArchiveBot 139091 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 4000182 wikitext text/x-wiki {{L}} {{Capsa civitatis Vicidata}} {{res|Magnus Ducatus Lituaniae}}<ref>''Magnus Ducatus Lituaniae'': [https://books.google.ru/books?id=xT5JAAAAcAAJ&pg=PA210&dq=%22Magnus+ducatus+Lituaniae%22&hl=ru&sa=X&ved=0ahUKEwiW7-mcmJrKAhUkLHIKHf0nBlUQ6AEINTAF#v=onepage&q=%22Magnus%20ducatus%20Lituaniae%22&f=false L.I. Rudawski, L. Mizlerus, ''Historiarum Poloniae ab excessu Vladislai IV ad pacem Olivensem usque libri IX'' (Varsaviae et Lipsiae, 1755)]; vel ''Lithuaniae'': Simon Grynaeus, ''Novus orbis regionum ac insularum veteribus incognitarum'' (Basileae: apud Io. Hervagium, 1532), [https://books.google.com/books?id=ZVhOAAAAcAAJ&pg=RA3-PA517&q=%22magnus%20ducatus%20Lithuania%22 lib. 2, p. 517], vel '''Magnus Ducatus Lithuaniae''', νide tabulam anni 1778: [http://www.loc.gov/item/97683589/ "Magnus Ducatus Lithuaniae in suos palatinatus et castellanias divisa"].</ref> ([[lingua Polonica|Polonice]] ''Wielkie Księstwo Litewskie'', [[Lingua Ruthenica antiqua|Ruthenice]]: Велїкое кнꙗзство Лїтовское, Руское, Жомойтское і їныхъ,<ref>Statutum Magni ducatús Lituaniae (1529), Pars 1., Art. 1.: "На первей преречоным прелатом, княжатом, паном, хоруговым, шляхтам и местом преречоных земель Великого князства Литовского, Руского, Жомойтского и иных дали есмо" (videas: ''Pervyi ili staryi Litovskii statut'', in: ''Vremennik obshchestva istorii i drevnostei Rossiiskih'', lib. 18, 1854, p. 2.</ref><ref>Sc. Latine ''Magnus ducatus Lituanorum Russorum [[Samogitia|Samagitarum]] aliorumque''.</ref> [[Lituanice]] ''Lietuvos Didžioji Kunigaikštystė'') fuit [[civitas sui iuris]] [[Europa Orientalis|Europae orientalis]], quae a [[saeculum 13|saeculo tertio decimo]] usque ad annum [[1791]] duravit. A [[Lituania|Lituanis]], tribu [[Linguae Balticae|Balthico]] condita, [[saeculum 15|saeculo quinto decimo]] terras hodiernae [[Ruthenia Alba|Rutheniae Albae]], [[Lettonia]]e, [[Lituania]]e, ac partes [[Estonia]]e, [[Polonia]]e, [[Russia]]e, [[Ucraina]]e regnabat. [[Fasciculus:Lithuanian state in 13-15th centuries.png|thumb|Incrementum Magni Ducatus Lituaniae a [[saeculum 13|saeculo XIII]] usque ad [[saeculum 15|saeculum XV]].]] Incolae Magni ducatús multitudinem [[lingua]]rum, [[religio]]num, [[cultura]]rum, [[mores|morum]] habebant. Saepius [[Lingua Ruthenica antiqua]] in vita et in chartis cancellariis erat in usu. [[Litterae Latinae]], maxime postquam Ducatus cum [[Polonia|Regno Poloniae]] est unitus, assidue inibi colebantur; inter doctos eius sunt [[Ioannes Lasitius]], [[Solomon Rysinius]], [[Nicolaus Hussovianus]], [[Ioannes Andruszewicz]], [[Michael Korycius]] et alii. Carmina epica ''Radivilias'' [[Ioannes Radvanus|Ioannis Radvani]] et ''[[Carolomachia]]'' compositae sunt. == Societas, foedus, unitas cum Regno Poloniae == [[Fasciculus:Magnus_ducatus_Lithuania,_1780.jpg|thumb|upright=1.4|Magnus Ducatus Lithuaniae, Tobias Lotter, 1780]] Anno [[1386]] actu [[Unitas Krewo|unitatis Krevensis]] domus ducum Lithuaniae cum domo [[Reges et duces Poloniae|regum Poloniae]] coniuncta est: Magnus Dux Lithuaniae [[Hedvigis (regina Poloniae)|Hedvigem Andegavenam]], reginam Poloniae, duxit uxorem, ideoque rex factus est Poloniae nomine ''Władysław II Jagiełło''. Simul decretum est ipsius, eiusdem familiae, magnae partis nobilitatis totiusque Lithuaniae, quae adhuc fuerat terra paganica, baptisma in ritu [[Ecclesia Catholica Romana|Ecclesiae Romanae]], quod annis ab [[1387]] ad [[1388]] est exactum. [[Fasciculus:1613_Magni_Ducatus_Lithuaniae_Caeterarumque_Regionum_Illi_Adjacentium_._._._Anno_1613_(I).jpg|thumb|Hessel Gerritsz, {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Gulielmus Blaeu||nl|qid=Q520327}}, ''Magni Ducatus Lithuaniae caeterarumque regionum illi adiacentium tabula'', 1613]] === Unio Lublinensis === Anno [[1569]] actu [[unio Lublinensis|unionis Lublinensis]] ambo imperia coniuncta sunt in unum ''Regnum Poloniae Magnumque Ducatum Lithuaniae'' sive [[Res Publica Utriusque Nationis|Rem Publicam Utriusque Nationis]], quae vulgo ''Res Publica'' appellabatur. Res Publica, quamvis una esset unoque regeretur a principe, ex duabus constabat partibus separatis: * Corona, sive Regno Poloniae * Lithuania, sive Magno Ducatu Lithuaniae Utrique parti sui erant magistratus, sui [[exercitus]], sui [[nummus|nummi]], suus fiscus, sua [[lingua]] (Polonica in Corona, in Lithuania Ruthenica usque ad annum [[1699]], postea Polonica; Latina in ambabus usque ad annum [[1795]]). Una et communia haec erant: * rex, qui libere ab utraque natione electus coronabatur [[Cracovia]]e in regem Poloniae et simul Magnum Ducem Lithuaniae * concilium generale, cui intererant 77 legati ex Corona, 50 ex Lithuania * senatus, in quo erant 113 senatores ex Corona, 27 ex Lithuania * res pertinentes ad rei publicae terras defendendas * res exterae administrandae Occasione unitatis Lublinensis [[Sigismundus II Augustus]], rex Poloniae Magnusque Dux Lithuaniae, mandatum dedit, ut cederet Lithuania Coronae eis terris quae nostra aetate nuncupantur Ucraina (quod [[vocabulum]] significat 'terras finitimas'; hae enim erant ''u kraja'', hoc est 'apud finem' sive 'prope finem' totius regni). Magnum Ducatum Lithuaniae lex sustulit anno 1791 [[Varsovia]]e in Concilio Rei Publicae promulgata, quae dicitur Constitutio III Mai. == Magni Duces == [[File:Genealogical trees of Lithuanian monarchs, exhibited in the Palace of the Grand Dukes of Lithuania in Vilnius, Lithuania.jpg|thumb|Arbores genealogicae Monarcharum Lithuaniae, exhibitae Vilnae in Palatio Magnorum Ducum Lithuaniae]] * [[Mindaugas]] (Mindaug, Mindog, Mindowg, [[Lingua Lituana|Lituane]] ''Mindaugas'') [[1246]]–[[1254]], ut [[rex]] a [[papa]] coronatus [[1254]]–[[1258]] * [[Vaesvilcus]] (seu Vaeselc(us) etc., nomen variis modis scribitur) [[1254]], [[1258]]–[[1263]] * [[Traniata]] (Treniata, hodie Lituanice ''Treniota'') [[1263]]–[[1264]] * [[Svarnus]] (Švarn, ''Švarnas'') [[1264]]–[[1267]] * [[Romanus (princeps Lituaniae)]] (Romanus Ruthenus) [[1268]] ([[1267]])–[[1270]] * [[Traedenes]] (hodie Lituanice ''Traidenis'') [[1270]]–[[1281]] ([[1282]]) * [[Narimont]] (hodie Lituanice ''Narimantas'') [[1281]]? * [[Daumont]] (Daǔmont, ''Daumantas'') [[1281]]–[[1285]] * [[Budikidus]] (seu Butigeid, hodie Lituanice ''Butigeidis'') [[1285]]–[[1291]] * [[Pukuverus]] (Putuver, Pukuwer seu Butvid(us); ''Pukuveras - Butvydas'') [[1283]] ([[1291]])–[[1293]] * [[Vitenes]] (hodie Lituanice ''Vytenis'') [[1293]]–[[1316]] * [[Gedeminus]] (Gedimin, ''Gediminas'') [[1316]]–[[1344]] * [[Iaunutus]] (Jaunut, Jewnut;hodie Lituanice ''Jaunutis'') [[1341]]–[[1345]] * [[Olgerdus]] (Olgerd, hodie Lituanice ''Algirdas'') [[1345]]–[[1377]] === Unio personalis cum [[Regnum Poloniae|Regno Poloniae]] === * [[Vladislaus II Iagiello]] (Jagallus, Jagaelus; hodie Lituanice ''Jogaila'') [[1377]]–[[1381]], [[1382]]–[[1392]], [[rex]] [[Polonia]]e ''Władysław II Jagiełło'' ab anno [[1386]] ad [[1434]] ** [[Kinstutus]]<ref>[https://books.google.ru/books?id=3oFTAAAAcAAJ&pg=PA3&dq=Kinstutus&hl=fr&sa=X&ved=0ahUKEwiIt63FwvHlAhWkwsQBHXv5Bs4Q6AEIQTAD#v=onepage&q=Kinstutus&f=false Codex diplomaticus Prussicus], cf. [https://books.google.ru/books?id=WRtbAAAAcAAJ&pg=PA150&dq=Kinstutus&hl=fr&sa=X&ved=0ahUKEwiIt63FwvHlAhWkwsQBHXv5Bs4Q6AEIMTAB#v=onepage&q=Kinstutus&f=false].</ref> (Kenstud, Kaestut etc.; ''Kęstutis'') [[1381]]–[[1382]] ** [[Skirgaelus]] (Skirgal, Skirgello, nomine christiano Ioannus; hodie Lituanice ''Skirgaila'') [[1386]]–[[1392]] ** [[Alexander Vitoldus]] Magnus (Vitold(us), Vitaud(us); Lituanice ''Vytautas'' / ''Vytautas Didysis'') [[1392]]–[[1430]] ** [[Swidrigelo]] (Svitrigal, Svitrigaelus, Svidrigello etc., hodie Lituanice ''Švitrigaila'' seu ''Švidrigaila'') [[1430]]–[[1432]] ** [[Sigismundus Magnus Dux|Sigismundus]] (notus etiam Lituano nomine Sigimont, hodie Lituanice ''Žygimantas'') [[1432]]–[[1440]] === Reges Poloniae === * [[Vladislaus III Iagellonides (Varnensis)]] (Magnus Dux Lithuaniae titulo tantum, rex [[Polonia]]e ''Władysław III Warneńczyk'' [[1434]]–[[1444]]) * [[Casimirus IV Iagellonides]] [[1440]]–[[1492]] (rex Poloniae ''Kazimierz IV Jagiellończyk'' [[1447]]–[[1492]]) * [[Alexander Iagellonides]] (Lituanice ''Aleksandas Jogailaitis'') [[1492]]–[[1506]] (rex Poloniae ''Aleksander Jagiellończyk'' [[1501]]–[[1506]]) * [[Sigismundus I (rex Poloniae)|Sigismundus Senex]] (Lituanice ''Žygimantas Senasis'') [[1506]]–[[1548]] (rex Poloniae ''Zygmunt I Stary'' [[1507]]–[[1548]]) * [[Sigismundus II Augustus]] (Lituanice ''Žygimantas Augustas'') [[1529]]–[[1572]] (rex Poloniae ''Zygmunt II August'' [[1530]]–[[1572]]; ad [[1548]] vivo patre "rex iunior" nuncupabatur) === [[Res Publica Utriusque Nationis]] (1569-1795) === * [[Henricus III (rex Francorum)|Henricus Valesius]] [[1573]]–[[1574]] (rex Poloniae ''Henryk Walezy'') * [[Anna Iagiellonis]] [[1575]]–[[1596]] (regina Poloniae ''Anna Jagiellonka'') * [[Stephanus Báthory|Stephanus I Batory]] [[1576]]–[[1586]] (rex Poloniae ''Stefan Batory'') * [[Sigismundus (rex Sueciae)|Sigismundus III Vasa]] [[1587]]–[[1632]] (rex Poloniae ''Zygmunt III Waza'') * [[Vladislaus IV Vasa]] [[1632]]–[[1648]] (rex Poloniae ''Władysław IV Waza'') * [[Ioannes II Casimirus Vasa]] [[1632]]–[[1668]] (rex Poloniae ''Jan II Kazimierz'') * [[Michael (rex Poloniae)|Michael Wiśniowiecki]] [[1669]]–[[1673]] (rex Poloniae ''Michał Korybut-Wiśniowiecki'') * [[Ioannes III (rex Poloniae)|Ioannes III Sobieski]] [[1674]]–[[1696]] (rex Poloniae ''Jan III Sobieski'') * [[Augustus II (rex Poloniae)|Augustus II Validus]] [[1697]]–[[1706]] (rex Poloniae ''August II Mocny'') * [[Stanislaus I (rex Poloniae)|Stanislaus I Leszczyński]] [[1704]]–[[1709]] (rex Poloniae ''Stanisław I Leszczyński'') * [[Augustus II (rex Poloniae)|Augustus II Validus]] (iterum) [[1709]]–[[1733]] (rex Poloniae ''August II Mocny'') * [[Stanislaus I (rex Poloniae)|Stanislaus I Leszczyński]] (iterum) [[1733]]–[[1736]] (rex Poloniae ''Stanisław I Leszczyński'') * [[Augustus III (rex Poloniae)|Augustus III Saxo]] [[1733]]–[[1763]] (rex Poloniae ''August III Sas'') * [[Stanislaus II (rex Poloniae)|Stanislaus II Augustus]] [[1764]]–[[1795]] (rex Poloniae ''Stanisław August Poniatowski'') ==Divisio administrativa== Magnus Ducatus (Coronae exemplo) divisus erat in [[palatinatus]] qui rursus in [[Castellania (Polonia)|castellania]]s dividebantur. Palatinatus Magni Ducatus fuerunt: {{div col|2}} *[[Palatinatus Kioviensis|Kioviensis]] *[[Palatinatus Minscensis|Minscensis]] *[[Palatinatus Mscislaviensis|Mscislaviensis]] *[[Palatinatus Novogrodensis|Novogrodensis]] *[[Palatinatus Podlachiae (antiquus)|Podlachiae]] *[[Palatinatus Polocensis|Polocensis]] *[[Palatinatus Smolenscensis|Smolenscensis]] *[[Palatinatus Trocensis|Trocensis]] *[[Palatinatus Vitebsciensis|Vitebsciensis]] *[[Palatinatus Vilnensis|Vilnensis]] {{div col end}} necnon alii. == Notae == <references /> == Nexus externi == {{CommuniaCat|Grand Duchy of Lithuania|Lithuaniam, Magnum Ducatum}} * [https://polona.pl/item-view/3682a296-334a-4fcc-8274-49f41f8b42d0?page=19 Statuta Magni Ducatus LItuaniae ... a 1566 approbata] (versio Latina ab [[Augustinus Rotundus|Augustino Rotundo]] facta, manuscriptum) * [https://web.archive.org/web/20181114073021/http://vkl.by/ Encyclopaedia electronica ''Magnus Ducatus Lituaniae''] {{ling|Albaruthenice}} {{Formula:Ducatus Rutheniae}} [[Categoria:Magnus ducatus Lituaniae|!]] [[Categoria:Magni ducatus]] [[Categoria:Indices ducum civitatum|Lituania]] {{Myrias|Historia}} klqmjlu3v1j960r89i2wk4mqlrcvlv4 0 8926 4000171 3888795 2026-11-07T03:59:43Z InternetArchiveBot 139091 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 4000171 wikitext text/x-wiki {| border="0" cellpadding="2" cellspacing="1" style="float:right;margin-left:0.5em; background:#CDC9C9;" ! colspan="2" | Data Lupi constellationis |- bgcolor="#FFFAFA" | Nomen || Lupus |- bgcolor="#FFFAFA" | Genetivus || Lupi |- bgcolor="#FFFAFA" | Abbreviatio || <tt>Lup</tt> |- bgcolor="#FFFAFA" | [[Ascensio recta]] || 14 h 17 min ad 16 h 8 min |- bgcolor="#FFFAFA" | [[Declinatio (Astronomia)|Declinatio]] || -55° 34' ad -29° 50' |- bgcolor="#FFFAFA" valign="top" | [[Area]] || 334 [[Gradus quadrati]] |- bgcolor="#FFFAFA" | Videri potest inter || -90° et +35° |- bgcolor="#FFFAFA" | numerus stellarum<br />[[magnitudo (Astronomia)|magnitudinis]] < 3^m || 3 |- bgcolor="#FFFAFA" | stella lucidissima,<br />magnitudo || α&nbsp;Lup,<br />2,30^m |- bgcolor="#FFFAFA" valign="top" | Constellationes finitimae<br />(a septentrionali <br />sensu negativo) | [[Libra (sidus)|Libra]]<br />[[Centaurus (sidus)|Centaurus]]<br />[[Circinus (sidus)|Circinus]]<br />[[Norma (sidus)|Norma]]<br />[[Scorpius]] |- bgcolor="#FFFAFA" |- |} '''Lupus'''<ref>Ita apud situm [[Unio Astronomica Internationalis|IAU]] (vide nexus externos)</ref> sive '''Bestia'''<ref>[[Vitruvius]] 9.5.1.</ref> est [[constellatio]] caeli australis, quae ab Europa tantum partim videri possit. Intra Lupum sunt [[Cumulus stellarum|cumuli stellarum]] [[NGC 5824]], [[NGC 5927]], [[NGC 5986]], [[Cumulus stellarum apertus|cumuli stellarum aperti]] [[NGC 5822]] ac [[NGC 5749]] et [[Nebula planetaria|nebulaque planetaria]] [[NGC 5882]]. Anno [[Supernova 1006|1006]] in Lupo [[supernova]] maximi nimbi elucebat. == Stellae == {{Vide-etiam|Stellae Lupi}} [[Nu2 Lupi|ν2 Lupi]] (G2 V sicut [[Sol]]; 47,47 [[spatium lucis annuae|sla]] remota) == Notae == <div class="references-small"><references/></div> == Nexus externi == * "[https://web.archive.org/web/20131109010254/http://www.astro.wisc.edu/~dolan/constellations/constellations/Lupus.html Lupus]" apud Chris Dolan, ''[https://web.archive.org/web/20151118212346/http://www.astro.wisc.edu/~dolan/constellations/constellations.html The Constellations and their Stars]'' * "[https://web.archive.org/web/20230128105231/https://www.iau.org/public/themes/constellations/ The Constellations]" apud situm [[Unio Astronomica Internationalis|Internationalis Unionis Astronomicae]] {{Constellationes}} [[Categoria:Lupus (constellatio)|!]] [[Categoria:Constellationes]] {{Myrias|Physica}} cg8pjmi2o5mz8qgfsjf8jh6z5geyxn0 0 8957 4000245 3993336 2026-11-07T09:27:43Z ~2026-58674-06 217304 Formae Latinae cognominis 4000245 wikitext text/x-wiki {{L}} {{Capsa hominis Vicidata}} [[Fasciculus:Joseph Stalin, circa 1942 (cropped).jpg|200px|right|thumb|Stalin (1950)]] '''Iosephus Bessarionis filius Stalin''', sive '''Stalinius''',<ref>"Stalinius omnes inimicos suos interfecit magna cum saevitie"; Fridericus Ferro Gay et Ricardus Vigueras Fernández , ''Curso elemental de latín'' (2003): 158 [https://www.google.it/books/edition/Curso_elemental_de_lat%C3%ADn/mw0zhx-YaNcC?hl=it&gbpv=1&dq=stalinius&pg=PA158&printsec=frontcover].</ref> vel '''Stalinus'''<ref>{{Opus|cognomen 1=Gross|nomen 1=Nicolaus|titulus=ALBERTUS GOREUS (I.E. AL GORE) PRAEMIO NOBELIANO PACIS HONESTATUS|annus=2007|domus editoria=Ephemeris|url=http://www.alcuinus.net/ephemeris/archi2007/nuntius1.php?id=327}}: “Necnon scriptor ''"Redstate"'' lectores commonefacit olim etiam propositum esse, ut ipsi ''Hitlerus Stalinus''que acciperent praemium Nobelianum pacis.”</ref> ([[Lingua Georgiana|Georgiane]] იოსებ ბესარიონის ძე სტალინი, [[translitteratio|tr.]] ''Ioseb Besarionis je Stalini''; [[Russice]] Иосиф Виссарионович Сталин, [[translitteratio|tr.]] ''Iosif Vissarionovič Stalin''), vero nomine '''''J̌uḡašvili''''' (ჯუღაშვილი, Джугашвили), [[Goridis|Goride]]<ref>[https://web.archive.org/web/20160305024121/http://orbis-latinus.geog.uni-heidelberg.de/detail.php?id=39649&type=0 Orbis Latinus]</ref> natus die [[21 Decembris]] [[1879]]<ref name=D>Hanc diem Stalin ipse indicavit postquam potestate suprema functus est, sed verus dies 18 Decembris 1878 est.</ref> aut [[6 Decembris]] [[1878]], [[Moscua]]e mortuus die [[5 Martii]] [[1953]], fuit [[Secretarius Generalis]] [[Comitatus Summus Factionis Communisticae Unionis Sovieticae|Comitatus Summi]] [[Factio Communistica Unionis Sovieticae|Factionis Communisticae Unionis Sovieticae]]. == Vita == [[Fasciculus:Stalin - Der Marxismus und die Fragen der Sprachwissenschaft, Dietz Verlag.jpg|thumb|Stalin linguistica politica docens.]] Iosephus Vissarioni filius ''J̌uḡašvili'', pseudonymum ''Stalin'' (de verbo ''сталь'' '[[chalybs]]') accepturus, natus est [[Goridis|Goride]]<ref>[https://web.archive.org/web/20160305024121/http://orbis-latinus.geog.uni-heidelberg.de/detail.php?id=39649&type=0 Orbis Latinus]</ref> in [[urbs|urbe]] [[Georgia]]e (quae illo tempore pars [[Imperium Russicum|Imperii Russici]] erat), [[filius]] sutoris Bessarionis J̌uḡašvili [[uxor]]isque Catharinae Geladze. Anno [[1894]] studium suum in quadam [[schola]] [[religio]]sorum huius urbis complevit. Dein in seminario [[Ecclesia Orthodoxa Georgiana|Orthodoxo]] in urbe [[Triphelis|Tripheli]] (nunc [[caput (urbs)|capite]] Georgiae) studebat; e quo anno [[1899]] exclusus est. Rerum novarum suasor post annum [[1903]] [[bolsevici|bolsevicus]] factus est, eius causa quotiens arrestationibus et exsiliis adfectabatur. Post res novas Octobres in [[Russia]] factas annis [[1917]] ad [[1922]] investigator popularis (i.e. 'minister') rerum gentilium fuit. Anno 1922 factus est generalis Comitatus Medius [[Factio Communistica Unionis Sovieticae|Factionis Communisticae]] secretarius, quod officium ad [[mors|mortem]] administrabat. [[Vladimirus Leninus|Vladimiro Lenino]] mortuo Stalin inter quattuor annos vim apprehendit. In pugna de summa auctoritate gesta aemulos suos vicit et illos ut plurimum delevit, deinde imperio potebat Unionis Sovieticae. Vi capta hostes suos ex illa pulsit, e. g. [[Leo Trotski|Leonem Trotski]]. Stalin multa coercitiones perfecit. Res gesta eius extrema prima fuit anno [[1932]]: [[Agricola (munus)|Agricolas]] Unionis Sovieticae in [[Kolkhoz|praedia collectiva]] (vulgo ''kolchozy'') adire iussit. Eo facto paene vim suam amisit (dies partis communisticae anno [[1934]]). Itaque terrorem fecit; cuius culmen, ''Ežovščina'' vocatum (secundum nomen Nicolai ''Ežov'', tunc comissarius popularis rerum internarum), annis [[1937]] et [[1938]] erat. Finis terroris solum post annos [[1939]]–[[1940]], post mortem Nicolai ''Ežov'' (qui etiam supplicium sumpsit), fit. Stalin vidit [[bellum]] unum novum venturum, itaque servandae causa Unionis Sovieticae cum dictatore [[Germania]]e [[Adolphus Hitler|Hitlero]] pactum fecit, ut bellum inter ambas terras non fieret. Stalin ipse bellum contra [[Finnia]]m, "[[Bellum Hiemale]]" vocatum, gerere voluit fiendae zonis servandae causa [[Leninopolis|Leninopoli]]{{dubsig}}. Cum Finnia bene pugnaret, Unio Sovietica vicit in hoc bello. Bellum maximum autem Stalini erat contra [[Germania]]m ab Adolpho Hitlero ductam. Die [[22 Iunii]] anni [[1941]] [[exercitus]] Germanicus Unionem Sovieticam offendit bellum, illic [[Bellum Magnum Patrium]] nominatum, incipiens. Tempore belli Stalin, qui initio monitus tamen nullum fecit, depressione venit, fuit supremus omnium copiarum Unionis Sovieticae praefectus.{{dubsig}} Post Bellum Magnum Patrioticum Stalin participebat in restitutione oeconomiae Soveticae. Et oeconomia Sovetica fuit restitutum ad annum [[1950]]. Stalin mortuus est [[5 Martii]] [[1953]]. Hodie opera dictatoris Stalin pessima a multis videntur, sed opiniones variae sunt: alii dicunt Stalin scelerum suorum causa malum fuisse; alii dicunt Stalin bonum fuisse victoriae super Germanos causa. In Unione Sovietica iam anno [[1956]] (in concilio vicensimo [[Factio Communistica Unionis Sovieticae|Factionis Communisticae Unionis Sovieticae]]) Stalin damnatus, sed aevo [[Leonidas Brežnev|Brežneviano]] Stalin reputatus est. In [[Sinae (regio)|Sinis]], [[Mao Zedong]] statuit operum Stalin 70% bonum, 30% mala fuisse. == Nota == <references /> == Bibliographia == ; Documenta fere contemporanea * [[Nicetas Chruščëv|Chruščëv, Nicetas]]. [[1956]]. "[https://web.archive.org/web/20141008074629/http://www.fordham.edu/halsall/mod/1956khrushchev-secret1.html Contio secreta de cultu personalitatis]." {{Ling|Anglice}} * Soviet Information Bureau. [[1948]]. ''Falsifiers of History (Historical Survey).'' Moscuae: Foreign Languages Publishing House. * [[Leo Trotzki|Trotsky, Leo]], ''The Revolution Betrayed: What is the Soviet Union and Where is it Going?'' (1936) [http://www.marxists.org/archive/trotsky/1936/revbet/index.htm Textus interretialis] {{Ling|Anglice}} ; De vita et opere * Boobbyer, Phillip. [[2000]]. ''The Stalin Era.'' Routledge. ISBN 0-7679-0056-1. * Brackman, Roman. [[2001]]. ''The Secret File of Joseph Stalin: A Hidden Life.'' Frank Cass Publishers. ISBN 0-7146-5050-1. * Brent, Jonathan, et Vladimir Naumov. [[2004]]. ''Stalin's Last Crime: The Plot Against the Jewish Doctors, 1948–1953.'' HarperCollins. ISBN 0-06-093310-0. * Conquest, Robert. [[1986]]. ''The Harvest of Sorrow: Soviet Collectivization and the Terror-Famine''. University of Alberta Press. [http://www.ditext.com/conquest/harvest.html Paginae selectae] * Montefiore, Simon Sebag. [[2007]]. ''Young Stalin.'' Weidenfeld & Nicolson. ISBN 978-0-297-85068-7. * Montefiore, Simon Sebag. [[2004]]. ''Stalin: The Court of the Red Tsar''. Novi Eboraci: Alfred A. Knopf. ISBN 1-4000-4230-5; ISBN 1-4000-7678-1 * Murphy, David E. [[2006]]. ''What Stalin Knew: The Enigma of Barbarossa.'' Portu Novo: Yale University Press. ISBN 0-300-11981-X. * Overy, R. J. [[2004]]. ''The Dictators: Hitler's Germany and Stalin's Russia.'' Novi Eboraci: W. W. Norton & Company. ISBN 0-393-02030-4. * Roberts, Geoffrey. [[2002]]. ''Stalin, the Pact with Nazi Germany, and the Origins of Postwar Soviet Diplomatic Historiography.'' * Roberts, Geoffrey. [[2006]]. ''Stalin's Wars: From World War to Cold War, 1939–1953.'' Yale University Press. ISBN 0-300-11204-1. * Tucker, Robert C. [[1992]]. ''Stalin in Power: The Revolution from Above, 1928–1941.'' Novi Eboraci: W. W. Norton & Company. ISBN 0-393-30869-3. * Wettig, Gerhard. [[2008]]. ''Stalin and the Cold War in Europe.'' Rowman & Littlefield. ISBN 0-7425-5542-9. ; Specialia * Applebaum, Anne. [[2003]]. ''Gulag: A History.'' Doubleday. ISBN 0-7679-0056-1. * Bideleux, Robert, et Ian Jeffries. [[1998]]. ''A History of Eastern Europe: Crisis and Change.'' Routledge. ISBN 978-0-203-05024-8. * Fest, Joachim C. [[2002]]. ''Hitler.'' Houghton Mifflin Harcourt. ISBN 0-15-602754-2. * Henig, Ruth Beatrice. [[2000]]. ''The Origins of the Second World War, 1933–41.'' Routledge. ISBN 0-415-33262-1. * Nekrich, Aleksandr Moiseevich, Adam Bruno Ulam, et Gregory L. Freeze. [[1997]]. ''Pariahs, Partners, Predators: German-Soviet Relations, 1922–1941.'' Columbia University Press. ISBN 0-231-10676-9. * Department of State. [[1948]]. ''Nazi-Soviet Relations, 1939–1941: Documents from the Archives of The German Foreign Office.'' Department of State. http://www.ibiblio.org/pha/nsr/nsr-preface.html. * Taubert, Fritz. [[2003]]. ''The Myth of Munich.'' Oldenbourg Wissenschaftsverlag. ISBN 3-486-56673-3. * Watson, Derek. [[2000]]. "Molotov's Apprenticeship in Foreign Policy: The Triple Alliance Negotiations in 1939." ''Europe-Asia Studies'' 52(4):695–722. doi:10.1080/713663077. http://www.jstor.org/stable/153322 == Nexus externi == ; Bibliographica * [https://web.archive.org/web/20060828131524/http://alsos.wlu.edu/qsearch.aspx?browse=people%2FStalin%2C+Joseph Bibliographia Stalin] apud ''Alsos Digital Library for Nuclear Issues'' ; Encyclopaedica {{CommuniaCat|Joseph Stalin|Iosephum Stalin}} {{Fontes biographici}} * "[http://www.spartacus.schoolnet.co.uk/RUSstalin.htm Stalin]" apud ''spartacus educational'' * "[http://www.historyguide.org/europe/cult.html Stalin and the Cult of Personality]" apud historyguide.org ; Opera et documenta * [http://www.marx2mao.com/Stalin/Index.html Bibliotheca I. B.f. Stalin interretialis] (opera Iosephi Stalin) * [http://www.marxists.org/reference/archive/stalin/ Josef Stalin Internet Archive] apud marxists.org * [http://images.library.pitt.edu/s/stalinka/ Stalinka]: ''digital library of Staliniana'' * [https://web.archive.org/web/20120308124314/http://www.foia.cia.gov/CPE/CAESAR/caesar-02.pdf De morte Stalin] (''Central Intelligence Agency, Office of Current Intelligence'', 16 Iul. 1953) ; Historica et apologetica * Grover Furr, [http://clogic.eserver.org/2005/furr.html "Stalin and the Struggle for Democratic Reform": 1], [http://clogic.eserver.org/2005/furr2.html 2] * Paul R. Gregory, "[https://web.archive.org/web/20110222113851/http://assets.cambridge.org/052182/6284/sample/0521826284WS.pdf The political economy of Stalinism: evidence from the Soviet secret archives]" * Ludo Martens, "Another view of Stalin" [https://web.archive.org/web/20120129090419/http://www.plp.org/books/book1.pdf 1], [https://web.archive.org/web/20120129090347/http://www.plp.org/books/book2.pdf 2], [https://web.archive.org/web/20120129090403/http://www.plp.org/books/book3.pdf 3] apud Factionem Laboris Progressivam (CFA) {{Factionis Communisticae Unionis Sovieticae duces}} {{1000 paginae}} {{Myrias|Homines}} {{Lifetime|1879|1953|Stalin, Iosephus}} [[Categoria:Atheistae]] [[Categoria:Bellum Magnum Patrium]] [[Categoria:Bolsevici]] [[Categoria:Communismi fautores]] [[Categoria:Dictatores]] [[Categoria:Generalissimi]] [[Categoria:Gubernatores civitatum]] [[Categoria:Incolae Georgiae]] [[Categoria:Incolae Imperii Russici]] [[Categoria:Incolae Unionis Sovieticae]] [[Categoria:Marxistae]] [[Categoria:Participes Belli Civilis Russici]] [[Categoria:Rerum novarum cupidi Russiae]] [[Categoria:Secundum bellum mundanum]] iu2visv6dd0zxkt1yy9obm6qu7fzap9 0 9683 3999887 3994222 2026-11-06T14:50:24Z YN Susilo 50998 Dioeceses in Civ. Foed. Americae 3999887 wikitext text/x-wiki Hic sunt [[dioecesis|dioeceses]] et [[eparchia]]e [[Ecclesia Catholica|Ecclesiae Catholicae]] (sine [[Episcopus titularis|episcopis titularibus]]), tum aliae [[ecclesia]]e particulares, quae dioecesibus assimilantur. == Statistica == :{| class="wikitable sortable" style="text-align:right" ! Ecclesiae particulares !! [[Codex Iuris Canonici|CIC]]<br />can. !! [[Codex Canonum Ecclesiarum Orientalium|CCEO]]<br/>can. !!style="border-left:2px solid gray;"| anno<br />2015 !!style="border-left:2px solid gray;"| anno<br />2020 !!style="border-left:2px solid gray;"| anno<br />2025 !! ''[[#Ecclesia Latina|Eccl.<br />lat.]]'' !! ''[[#Ecclesiae Catholicae Orientales|Eccl.<br />or.]]'' |- |style="text-align:left"| [[Sancta Sedes]] || [https://www.codex-iuris-canonici.de/cic83_lat_liber2.htm#02010101 331] || [https://www.codex-iuris-canonici.de/cceo_lat_titulus03.htm#0301 43] ||style="border-left:2px solid gray;"| 1 ||style="border-left:2px solid gray;"| 1 ||style="border-left:2px solid gray;"| 1 || ''1'' || |- |style="text-align:left"| sedes [[Patriarcha#Patriarchae Romani-Catholici|patriarchales]] || [https://www.codex-iuris-canonici.de/cic83_lat_liber2.htm#02020202 438] || [https://www.codex-iuris-canonici.de/cceo_lat_titulus04.htm 55] ||style="border-left:2px solid gray;"| 9 ||style="border-left:2px solid gray;"| 9 ||style="border-left:2px solid gray;"| 9 || ''3'' || ''6'' |- |style="text-align:left"| sedes [[Archiepiscopus maior|archiepiscopales maiores]] || || [https://www.codex-iuris-canonici.de/cceo_lat_titulus05.htm 151] ||style="border-left:2px solid gray;"| 4 ||style="border-left:2px solid gray;"| 4 ||style="border-left:2px solid gray;"| 4 || || ''4'' |- |style="text-align:left"| sedes [[Metropolita|metropolitanes]] sui iuris || || [https://www.codex-iuris-canonici.de/cceo_lat_titulus06.htm 155] ||style="border-left:2px solid gray;"| 5 ||style="border-left:2px solid gray;"| 5 ||style="border-left:2px solid gray;"| 5 || || ''5'' |- |style="text-align:left"| sedes metropolitanes ||rowspan="3"| [https://www.codex-iuris-canonici.de/cic83_lat_liber2.htm#02020101 369]<br />([https://www.codex-iuris-canonici.de/cic83_lat_liber2.htm#02020202 435]) ||rowspan="3"| [https://www.codex-iuris-canonici.de/cceo_lat_titulus07.htm 177]<br />([https://www.codex-iuris-canonici.de/cceo_lat_titulus04.htm#0406 133]) ||style="border-left:2px solid gray;"| 548 ||style="border-left:2px solid gray;"| 555 ||style="border-left:2px solid gray;"| 564 || ''537'' || ''27'' |- |style="text-align:left"| sedes [[Archiepiscopus|archiepiscopales]] ||style="border-left:2px solid gray;"| 77 ||style="border-left:2px solid gray;"| 76 ||style="border-left:2px solid gray;"| 77 || ''48'' || ''29'' |- |style="text-align:left"| sedes [[Episcopus|episcopales]] ||style="border-left:2px solid gray;"| 2212 ||style="border-left:2px solid gray;"| 2247 ||style="border-left:2px solid gray;"| 2261 || ''2122'' || ''139'' |- style="border-top:2px solid gray;" |style="text-align:left"| [[Praelatus|praelaturae]] territoriales || [https://www.codex-iuris-canonici.de/cic83_lat_liber2.htm#02020101 370] || ||style="border-left:2px solid gray;"| 42 ||style="border-left:2px solid gray;"| 41 ||style="border-left:2px solid gray;"| 39 || ''39'' || |- |style="text-align:left"| [[Abbatia territorialis|abbatiae territoriales]] || 370 || – ||style="border-left:2px solid gray;"| 11 ||style="border-left:2px solid gray;"| 11 ||style="border-left:2px solid gray;"| 11 || ''10'' || ''1'' |- |style="text-align:left"| [[exarchatus]] apostolici || || [https://www.codex-iuris-canonici.de/cceo_lat_titulus08.htm 311] ||style="border-left:2px solid gray;"| 16 ||style="border-left:2px solid gray;"| 13 ||style="border-left:2px solid gray;"| 14 || || ''14'' |- |style="text-align:left"| [[Ordinarius (ecclesia)|ordinariatus]] orientales || [https://www.codex-iuris-canonici.de/cic83_lat_liber2.htm#02020101 372] || ||style="border-left:2px solid gray;"| 8 ||style="border-left:2px solid gray;"| 9 ||style="border-left:2px solid gray;"| 9 || || ''9'' |- |style="text-align:left"| ordinariatus militares || 372 || ||style="border-left:2px solid gray;"| 36 ||style="border-left:2px solid gray;"| 36 ||style="border-left:2px solid gray;"| 36 || ''36'' || |- |style="text-align:left"| ordinariatus personales || 372 || ||style="border-left:2px solid gray;"| 3 ||style="border-left:2px solid gray;"| 3 ||style="border-left:2px solid gray;"| 3 || ''3'' || |- |style="text-align:left"| praelatura personalis ''([[Opus Dei]])'' || [https://www.codex-iuris-canonici.de/cic83_lat_liber2.htm#0104 294] || ||style="border-left:2px solid gray;"| 1 ||style="border-left:2px solid gray;"| 1 ||style="border-left:2px solid gray;"| 1 || ''1'' || |- |style="text-align:left"| [[Vicariatus Apostolicus|vicariatus apostolici]] || [https://www.codex-iuris-canonici.de/cic83_lat_liber2.htm#02020101 371] || ||style="border-left:2px solid gray;"| 88 ||style="border-left:2px solid gray;"| 83 ||style="border-left:2px solid gray;"| 81 || ''81'' || |- |style="text-align:left"| [[Praefectura Apostolica|praefecturae apostolicae]] || 371 || ||style="border-left:2px solid gray;"| 39 ||style="border-left:2px solid gray;"| 39 ||style="border-left:2px solid gray;"| 38 || ''38'' || |- |style="text-align:left"| administrationes apostolicae || 371 || [https://www.codex-iuris-canonici.de/cceo_lat_titulus07.htm#070105 234] ||style="border-left:2px solid gray;"| 8 ||style="border-left:2px solid gray;"| 8 ||style="border-left:2px solid gray;"| 8 || ''6'' || ''2'' |- |style="text-align:left"| administratio apostolica personalis || 371 || ||style="border-left:2px solid gray;"| 1 ||style="border-left:2px solid gray;"| 1 ||style="border-left:2px solid gray;"| 1 || ''1'' || |- |style="text-align:left"| [[Missio sui iuris|missiones sui iuris]] || – || ||style="border-left:2px solid gray;"| 8 ||style="border-left:2px solid gray;"| 8 ||style="border-left:2px solid gray;"| 8 || ''8'' || |- |style="text-align:left"| exarchatus patriarchales || || 311 ||style="border-left:2px solid gray;"| 10 ||style="border-left:2px solid gray;"| 10 ||style="border-left:2px solid gray;"| 10 || || ''10'' |- |style="text-align:left"| exarchatus archiepiscopales || || 311 ||style="border-left:2px solid gray;"| 5 ||style="border-left:2px solid gray;"| 5 ||style="border-left:2px solid gray;"| 5 || || ''5'' |- |style="text-align:left"| territoria patriarchales || || [https://www.codex-iuris-canonici.de/cceo_lat_titulus04.htm#0402 101] ||style="border-left:2px solid gray;"| 5 ||style="border-left:2px solid gray;"| 5 ||style="border-left:2px solid gray;"| 5 || || ''5'' |- !colspan="3"| Summa !!style="border-left:2px solid gray; text-align:right"| 3137 !!style="border-left:2px solid gray; text-align:right"| 3170 !! style="border-left:2px solid gray; text-align:right"| 3190 !!style="text-align:right"| ''2934'' !!style="text-align:right"| ''256'' |} = [[Ecclesia Latina]] = (in ordine [[Continens|continentum]] et conferentiarum episcoporum) == [[Africa]] == === [[Aegyptus]], [[Gibutum]], [[Somalia]] === Vide [[#Nationes Arabicae|Nationes Arabicae]]. === [[Aethiopia]] – [[Erythraea]] === * [[Vicariatus Apostolicus Avasanus]], [[Vicariatus Apostolicus Gambellensis]], [[Vicariatus Apostolicus Gimmaensis-Bonganus]], [[Vicariatus Apostolicus Hararensis]], [[Vicariatus Apostolicus Hosannensis]], [[Vicariatus Apostolicus Mekiensis]], [[Vicariatus Apostolicus Nekemteensis]], [[Vicariatus Apostolicus Soddensis]] * [[Praefectura Apostolica Robensis]] === [[Africa Australis]] – [[Botsuana]] – [[Swazia]] === In Africa Meridionali hae sunt provinciae: * '''[[Archidioecesis Bloemfonteinensis]]''': [[Dioecesis Bethlehemensis]], [[Dioecesis Keimoesana-Upingtonensis]], [[Dioecesis Kimberleyensis]], [[Dioecesis Kroonstadensis]] * '''[[Archidioecesis Civitas Capitis]]''': [[Dioecesis Alivalensis]], [[Dioecesis De Aarensis]], [[Dioecesis Oudtshoornensis]], [[Dioecesis Portus Elizabethensis]], [[Dioecesis Civitatis Reginae]] * '''[[Archidioecesis Durbaniana]]''': [[Dioecesis Dundeensis]], [[Dioecesis Eshovensis]], [[Dioecesis Kokstadensis]], [[Dioecesis Mariannhillensis]], [[Dioecesis Umtatana]], [[Dioecesis Umzimkulensis]] * '''[[Archidioecesis Ioannesburgensis]]''': [[Dioecesis Klerkpolitana]], [[Dioecesis Manziniensis]] ([[Swazia|SZ]]), [[Dioecesis Vitbankensis]] * '''[[Archidioecesis Praetoriensis]]''': [[Dioecesis Francistaunensis]] ([[Botsuana|BW]]), [[Dioecesis Gaboronensis]] ([[Botsuana|BW]]), [[Dioecesis Polokwanensis]], [[Dioecesis Rustenburgensis]], [[Dioecesis Tzaneensis]] * [[Vicariatus Apostolicus Ingvavumensis]] * [[Ordinariatus Militaris Africae Australis]] === [[Res publica Africae Mediae]] === [[Fasciculus:RCA - Arcidiocesi di Bangui.png|thumb|100px|Rea publica Africae Mediae]] * '''[[Archidioecesis Banguensis]]''': [[Dioecesis Alindaoensis]], [[Dioecesis Bambaritana]], [[Dioecesis Bangassuensis]], [[Dioecesis Berberatensis]], [[Dioecesis Bossangoensis]], [[Dioecesis Buarensis]], [[Dioecesis Kagiensis-Bandorensis]], [[Dioecesis Mbaikiensis]] === [[Africa Septentrionalis]] === * '''[[Archidioecesis Algeriensis]]''': [[Dioecesis Constantiniana]], [[Dioecesis Oranensis]] ([[Algerium|DZ]]) * [[Dioecesis Laghuatensis]] ([[Algerium|DZ]]) * '''[[Archidioecesis Rabatensis]]''' ([[Marocum|MA]]) * '''[[Archidioecesis Tingitana]]''' ([[Marocum|MA]]) * '''[[Archidioecesis Tunetana]]''' ([[Tunesia|TN]]) * [[Vicariatus Apostolicus Berenicensis]] ([[Libya|LY]]) * [[Vicariatus Apostolicus Dernensis]] ([[Libya|LY]]) * [[Vicariatus Apostolicus Tripolitanus]] ([[Libya|LY]]) * [[Praefectura Apostolica Misuraensis]] ([[Libya|LY]]) * [[Praefectura Apostolica de Sahara Occidentali]] ([[Sahara Occidentalis|EH]]) === [[Angolia]] – [[Insulae Sancti Thomae et Principis]] === * '''[[Archidioecesis Huambensis]]''': [[Dioecesis Benguelensis]], [[Dioecesis Kvitobiensis]] * '''[[Archidioecesis Luandensis]]''': [[Dioecesis Cabindana]], [[Dioecesis Caxitonsis]], [[Dioecesis Mbanzacongensis]], [[Dioecesis Sumbensis]], [[Dioecesis Viananensis]] * '''[[Archidioecesis Lubangensis]]''': [[Dioecesis Menonguensis]], [[Dioecesis Namibana]], [[Dioecesis Ondiivana]] * '''[[Archidioecesis Malaniensis]]''': [[Dioecesis Ndalatandensis]], [[Dioecesis Uiiensis]] * '''[[Archidioecesis Saurimoensis]]''': [[Dioecesis Dundensis]], [[Dioecesis Lvenana]] * [[Dioecesis Sancti Thomae in Insula]] === [[Beninum]] === * '''[[Archidioecesis Cotonuensis]]''': [[Dioecesis Abomeiensis]], [[Dioecesis Dassana-Zumensis]], [[Dioecesis Lokossaensis]], [[Dioecesis Portus Novi]] * '''[[Archidioecesis Parakuensis]]''': [[Dioecesis Diuguensis]], [[Dioecesis Kandina]], [[Dioecesis Natitinguensis]], [[Dioecesis Ndaliensis]] === [[Burkina Faso]] – [[Niger]] === * '''[[Archidioecesis Bobodiulassensis]]''': [[Dioecesis Banforensis]], [[Dioecesis Deduguensis]], [[Dioecesis Diebuguensis]], [[Dioecesis Gauensis]], [[Dioecesis Nunensis]] * '''[[Archidioecesis Kupelaensis]]''': [[Dioecesis Doriensis]], [[Dioecesis Fada Ngurmaensis]], [[Dioecesis Kayana]], [[Dioecesis Tenkodogoënsis]] * '''[[Archidioecesis Uagaduguensis]]''': [[Dioecesis Kuduguensis]], [[Dioecesis Mangana]], [[Dioecesis Uahiguyaensis]] * '''[[Archidioecesis Niameyensis]]''': [[Dioecesis Maradensis]] === [[Burundia]] === * '''[[Archidioecesis Buiumburaensis]]''': [[Dioecesis Bubantina]], [[Dioecesis Bururiensis]] * '''[[Archidioecesis Kitegaensis]]''': [[Dioecesis Muyingana]], [[Dioecesis Ngoziensis]], [[Dioecesis Rutana]], [[Dioecesis Ruyigiensis]] === [[Cammarunia]] === * '''[[Archidioecesis Bamendana]]''': [[Dioecesis Bueaensis]], [[Dioecesis Kumbana]], [[Dioecesis Kumboensis]], [[Dioecesis Mamfensis]] * '''[[Archidioecesis Bertuana]]''': [[Dioecesis Baturiensis]], [[Dioecesis Dumensis-Abongensis-Mbangensis]], [[Dioecesis Yokadumana]] * '''[[Archidioecesis Dualaensis]]''': [[Dioecesis Bafangensis]], [[Dioecesis Bafussamensis]], [[Dioecesis Edeana]], [[Dioecesis Esekanensis]], [[Dioecesis Nkongsambensis]] * '''[[Archidioecesis Garuensis]]''': [[Dioecesis Maruana-Mokolensis]], [[Dioecesis Ngaunderensis]], [[Dioecesis Yaguana]] * '''[[Archidioecesis Yaundensis]]''': [[Dioecesis Bafiensis]], [[Dioecesis Ebolouana]], [[Dioecesis Kribensis]], [[Dioecesis Mbalmayoensis]], [[Dioecesis Obalana]], [[Dioecesis Sangmelimaensis]] === [[Res publica Congensis]] === * '''[[Archidioecesis Brazzapolitana]]''': [[Dioecesis Dolisiensis]], [[Dioecesis Gambomensis]], [[Dioecesis Impfondensis]], [[Dioecesis Kinkalana]], [[Dioecesis Nkayiensis]], [[Dioecesis Uessitana]], [[Dioecesis Ouandoensis]], [[Dioecesis Nigrirostrensis]] === [[Res publica democratica Congensis]] === * '''[[Archidioecesis Bukavuensis]]''': [[Dioecesis Butembensis-Benensis]], [[Dioecesis Gomaensis]], [[Dioecesis Kasongoensis]], [[Dioecesis Kinduensis]], [[Dioecesis Uviraensis]] * '''[[Archidioecesis Kanangana]]''': [[Dioecesis Kabindaensis]], [[Dioecesis Kolensis]], [[Dioecesis Ludovicana]], [[Dioecesis Lueboensis]], [[Dioecesis Mbugimayensis]], [[Dioecesis Mvekaensis]], [[Dioecesis Tshumbeensis]] * '''[[Archidioecesis Kinshasana]]''': [[Dioecesis Bomaensis]], [[Dioecesis Idiofaensis]], [[Dioecesis Inongoensis]], [[Dioecesis Kengensis]], [[Dioecesis Kikuitensis]], [[Dioecesis Kisantuensis]], [[Dioecesis Matadiensis]], [[Dioecesis Popokabakaensis]] * '''[[Archidioecesis Kisanganiensis]]''': [[Dioecesis Bondoensis]], [[Dioecesis Buniaensis]], [[Dioecesis Butana]], [[Dioecesis Dorumaensis-Dunguensis]], [[Dioecesis Isangiensis]], [[Dioecesis Isirensis-Niangaraensis]], [[Dioecesis Mahagiensis-Niokaensis]], [[Dioecesis Vambaensis]] * '''[[Archidioecesis Lubumbashiensis]]''': [[Dioecesis Kalemiensis-Kirunguensis]], [[Dioecesis Kaminaensis]], [[Dioecesis Kilvaensis-Kasengaensis]], [[Dioecesis Koluezensis]], [[Dioecesis Kongoloensis]], [[Dioecesis Manonensis]], [[Dioecesis Sakaniensis-Kipushiensis]] * '''[[Archidioecesis Mbandakana-Bikoroensis]]''': [[Dioecesis Basankusuensis]], [[Dioecesis Bokunguensis-Ikelaensis]], [[Dioecesis Budialaensis]], [[Dioecesis Lisalaensis]], [[Dioecesis Loloensis]], [[Dioecesis Molegbensis]] === [[Gabon]] === * '''[[Archidioecesis Liberopolitana]]''': [[Dioecesis Francopolitana in Gabone]], [[Dioecesis Muilaensis]], [[Dioecesis Oyemensis]], [[Dioecesis Portus Gentilis]] * [[Vicariatus Apostolicus Makokouensis]] === [[Gambia]] – [[Mons Leoninus]] === * '''[[Archidioecesis Liberae Urbis]]''': [[Dioecesis Boënsis]], [[Dioecesis Kenemaensis]], [[Dioecesis Makenensis]] * [[Dioecesis Baniulensis]] === [[Ghana]] === * '''[[Archidioecesis a Litore Aureo]]''': [[Dioecesis Sekondiensis-Takoradiensis]], [[Dioecesis Viavsensis]] * '''[[Archidioecesis Accraënsis]]''': [[Dioecesis Hoensis]], [[Dioecesis Iasikanensis]], [[Dioecesis Ketaensis-Akatsiensis]], [[Dioecesis Koforiduana]] * '''[[Archidioecesis Kumasiensis]]''': [[Dioecesis Goasonensis]], [[Dioecesis Konongensis-Mampongana]], [[Dioecesis Obuasiensis]], [[Dioecesis Sunyaniensis]], [[Dioecesis Techimanensis]] * '''[[Archidioecesis Tamalensis]]''': [[Dioecesis Damongoensis]], [[Dioecesis Navrongensis-Bolgatangana]], [[Dioecesis Vaensis]], [[Dioecesis Yendensis]] * [[Vicariatus Apostolicus Donkorkromensis]] === [[Guinea]] === * '''[[Archidioecesis Konakriensis]]''': [[Dioecesis Kankanensis]], [[Dioecesis Nzerekorensis]] === [[Guinea Aequinoctialis]] === * '''[[Archidioecesis Malaboensis]]''': [[Dioecesis Bataensis]], [[Dioecesis Ebebiyinensis]], [[Dioecesis Evinayongensis]], [[Dioecesis Mongomensis]] === [[Kenia]] === * '''[[Archidioecesis Kisumuensis]]''': [[Dioecesis Bungomaensis]], [[Dioecesis Eldoretensis]], [[Dioecesis Homa Bayensis]], [[Dioecesis Kakamegaensis]], [[Dioecesis Kisiiana]], [[Dioecesis Kitalensis]], [[Dioecesis Loduarina]] * '''[[Archidioecesis Mombasaensis]]''': [[Dioecesis Garissaensis]], [[Dioecesis Malindiensis]] * '''[[Archidioecesis Nairobiensis]]''': [[Dioecesis Kerichoensis]], [[Dioecesis Kituiensis]], [[Dioecesis Machakosensis]], [[Dioecesis Nakurensis]], [[Dioecesis Ngongensis]] * '''[[Archidioecesis Nyeriensis]]''': [[Dioecesis Embuensis]], [[Dioecesis Maralalensis]], [[Dioecesis Marsabitensis]], [[Dioecesis Meruensis]], [[Dioecesis Murangaensis]], [[Dioecesis Nyahururensis]] * [[Vicariatus Apostolicus Isiolansus]] * [[Ordinariatus Militaris Keniae]] === [[Lesothum]] === * '''[[Archidioecesis Maseruena]]''': [[Dioecesis Leribensis]], [[Dioecesis Mohaleshoekensis]], [[Dioecesis Qachasnekensis]] === [[Liberia]] === * '''[[Archidioecesis Monroviensis]]''': [[Dioecesis Capitis Palmensis]], [[Dioecesis Gbarngana]] === [[Litus Eburneum]] === * '''[[Archidioecesis Abidianensis]]''': [[Dioecesis Agbovillensis]], [[Dioecesis Bassam Maioris]], [[Dioecesis Yopugonensis]] * '''[[Archidioecesis Buakensis]]''': [[Dioecesis Abenguruensis]], [[Dioecesis Bondukuensis]], [[Dioecesis Yamussukroensis]] * '''[[Archidioecesis Gagnoaensis]]''': [[Dioecesis Daloaensis]], [[Dioecesis Manensis]], [[Dioecesis Sancti Petri in Litore Eburneo]] * '''[[Archidioecesis Korhogoensis]]''': [[Dioecesis Katiolaensis]], [[Dioecesis Odiennensis]] === [[Madagascaria]] === * '''[[Archidioecesis Antananarivensis]]''': [[Dioecesis Antsirabensis]], [[Dioecesis Maintiranensis]], [[Dioecesis Miarinarivensis]], [[Dioecesis Tsiroanomandidyensis]] * '''[[Archidioecesis Antsirananensis]]''': [[Dioecesis Ambaniaënsis]], [[Dioecesis Mahagiangana]], [[Dioecesis Portus Bergensis]] * '''[[Archidioecesis Fianarantsoaensis]]''': [[Dioecesis Ambositrensis]], [[Dioecesis Farafanganensis]], [[Dioecesis Ihosiensis]], [[Dioecesis Mananiariensis]] * '''[[Archidioecesis Toamasinensis]]''': [[Dioecesis Ambatondrazakaënsis]], [[Dioecesis Fenoarivensis-Atsinananensis]], [[Dioecesis Moramangana]] * '''[[Archidioecesis Toliarana]]''': [[Dioecesis Morombensis]], [[Dioecesis Morondavensis]], [[Dioecesis Tolagnarensis]] === [[Malavium]] === * '''[[Archidioecesis Blantyrensis]]''': [[Dioecesis Chiquavana]], [[Dioecesis Mangociensis]], [[Dioecesis Zombaensis]] * '''[[Archidioecesis Lilongvensis]]''': [[Dioecesis Dedzaensis]], [[Dioecesis Karongana]], [[Dioecesis Mzuzuensis]] === [[Malia]] === * '''[[Archidioecesis Bamakoënsis]]''': [[Dioecesis Kayesensis]], [[Dioecesis Moptiensis]], [[Dioecesis Sanensis]], [[Dioecesis Seguensis]], [[Dioecesis Sikassensis]] === [[Mozambicum]] === * '''[[Archidioecesis Beirensis]]''': [[Dioecesis Cimoiana]], [[Dioecesis Guruensis]], [[Dioecesis Quelimanensis]], [[Dioecesis Tetiensis]] * '''[[Archidioecesis Maputensis]]''': [[Dioecesis Inhambaniana]], [[Dioecesis Xai-Xaiensis]] * '''[[Archidioecesis Nampulensis]]''': [[Dioecesis Guruensis]], [[Dioecesis Lichingaensis]], [[Dioecesis Nacalana]], [[Dioecesis Pembana]] === [[Namibia]] === * '''[[Archidioecesis Vindhoekensis]]''': [[Dioecesis Keetmanshoopensis]], [[Vicariatus Apostolicus Runduensis]] === [[Nigeria]] === * '''[[Archidioecesis Abugensis]]''': [[Dioecesis Gbokensis]], [[Dioecesis Idahina]], [[Dioecesis Katsinensis-Alensis]], [[Dioecesis Lafiensis]], [[Dioecesis Lokoiana]], [[Dioecesis Makurdensis]], [[Dioecesis Otukpoena]] * '''[[Archidioecesis Calabarensis]]''': [[Dioecesis Ikotekpenensis]], [[Dioecesis Ogogiaensis]], [[Dioecesis Portus Harcurtensis]], [[Dioecesis Uyoensis]] * '''[[Archidioecesis Ibadanensis]]''': [[Dioecesis Ekitiensis]], [[Dioecesis Ilorinensis]], [[Dioecesis Ondoensis]], [[Dioecesis Osogboana]], [[Dioecesis Oyoensis]] * '''[[Archidioecesis Iosensis]]''': [[Dioecesis Bauchiana]], [[Dioecesis Ialingoensis]], [[Dioecesis Maiduguriensis]], [[Dioecesis Pankshinensis]], [[Dioecesis Shendamensis]], [[Dioecesis Yolaensis]] * '''[[Archidioecesis Kadunaensis]]''': [[Dioecesis Kafancana]], [[Dioecesis Kanensis]], [[Dioecesis Minnaensis]], [[Dioecesis Sokotoensis]], [[Dioecesis Zariensis]] * '''[[Archidioecesis Lagosensis]]''': [[Dioecesis Abeokutana]], [[Dioecesis Iiebuodensis]] * '''[[Archidioecesis Onitshana]]''': [[Dioecesis Abakalikiensis]], [[Dioecesis Auguensis]], [[Dioecesis Avkaensis]], [[Dioecesis Enuguensis]], [[Dioecesis Nneviensis]], [[Dioecesis Nsukkana]] * '''[[Archidioecesis Overriensis]]''': [[Dioecesis Abana]], [[Dioecesis Ahiarana]], [[Dioecesis Okigvensis]], [[Dioecesis Orluana]], [[Dioecesis Umuahiana]] * '''[[Archidioecesis Urbis Beninensis]]''': [[Dioecesis Auchiana]], [[Dioecesis Bomadiensis]], [[Dioecesis Isseleukuana]], [[Dioecesis Uromiensis]], [[Dioecesis Varriensis]] * [[Vicariatus Apostolicus Kontagoranus]] === [[Oceanus Indicus]] === * [[Vicariatus Apostolicus Insularum Comorensium]] ([[Insulae Comorianae|KM]]) * [[Dioecesis Portus Ludovici]], [[Vicariatus Apostolicus Rodrigensis]] ([[Mauritia|MU]]) * [[Dioecesis Sancti Dionysii Reunionis]] ([[Reunio|RE]]) * [[Dioecesis Portus Victoriae]] ([[Insulae Seisellenses|SC]]) === [[Ruanda]] === * '''[[Archidioecesis Kigaliensis]]''': [[Dioecesis Butarensis]], [[Dioecesis Byumbana]], [[Dioecesis Cyanguguensis]], [[Dioecesis Ghikongoroensis]], [[Dioecesis Kabgayensis]], [[Dioecesis Kibungensis]], [[Dioecesis Nyundoensis]], [[Dioecesis Ruhengeriensis]] === [[Sancta Helena, Ascensio et Tristan da Cunha]] === * [[Missio sui iuris Sanctae Helenae, Ascensionis et Tristanensis]] === [[Senegalia]] – [[Mauritania]] – [[Promontorium Viride]] – [[Guinea-Bissavia]] === * '''[[Archidioecesis Dakarensis]]''': [[Dioecesis Kaolackensis]], [[Dioecesis Koldaensis]], [[Dioecesis Sancti Ludovici Senegalensis]], [[Dioecesis Tambacundana]], [[Dioecesis Thiesina]], [[Dioecesis Ziguinchorensis]] * [[Dioecesis Nuakchottensis]] * [[Dioecesis Mindelensis]], [[Dioecesis Sancti Iacobi Capitis Viridis]] * [[Dioecesis Bafatana]], [[Dioecesis Bissagensis]] === [[Sudania]] – [[Sudania Australis]] === * '''[[Archidioecesis Khartumensis]]''': [[Dioecesis Elobeidensis]] * '''[[Archidioecesis Iubaensis]]''': [[Dioecesis Malakalensis]], [[Dioecesis Rumbekensis]], [[Dioecesis Tomburaensis-Yambioensis]], [[Dioecesis Toritensis]], [[Dioecesis Vavensis]], [[Dioecesis Yeiensis]] === [[Tanzania]] === In Tanzania hae sunt provinciae: * '''[[Archidioecesis Arushanensis]]''': [[Dioecesis Mbuluensis]], [[Dioecesis Moshiensis]], [[Dioecesis Samensis]] * '''[[Archidioecesis Daressalaamensis]]''': [[Dioecesis Ifakarensis]], [[Dioecesis Mahengensis]], [[Dioecesis Morogoroensis]], [[Dioecesis Tangaensis]], [[Dioecesis Zanzibarensis]] * '''[[Archidioecesis Dodomaensis]]''': [[Dioecesis Kondoaënsis]], [[Dioecesis Singidaensis]] * '''[[Archidioecesis Mbeyaensis]]''': [[Dioecesis Iringaensis]], [[Dioecesis Sumbavangensis]] * '''[[Archidioecesis Mvanzaensis]]''': [[Dioecesis Bukobaensis]], [[Dioecesis Bundana]], [[Dioecesis Geitaensis]], [[Dioecesis Kayangana]], [[Dioecesis Musomensis]], [[Dioecesis Rulengensis]], [[Dioecesis Shinyangaensis]] * '''[[Archidioecesis Songeana]]''': [[Dioecesis Lindiensis]], [[Dioecesis Mbingaensis]], [[Dioecesis Mtuarana]], [[Dioecesis Niombena]], [[Dioecesis Tunduruensis-Masasiensis]] * '''[[Archidioecesis Taboraënsis]]''': [[Dioecesis Kahamaensis]], [[Dioecesis Kigomaensis]], [[Dioecesis Mpandensis]] === [[Togum]] === In Togo est provincia: * '''[[Archidioecesis Lomensis]]''': [[Dioecesis Anehensis]], [[Dioecesis Atakpemensis]], [[Dioecesis Dapaongana]], [[Dieocesis Karaensis]], [[Dioecesis Kpalimensis]], [[Dioecesis Sokodensis]] === [[Tzadia]] === * '''[[Archidioecesis Ndiamenanaa]]''': [[Dioecesis Dobana]], [[Dioecesis Gorensis]], [[Dioecesis Liensis]], [[Dieocesis Moundoun]], [[Dioecesis Palaensis]], [[Dioecesis Sarhensis]] * [[Vicariatus Apostolicus Mongensis]] === [[Uganda]] === * '''[[Archidioecesis Guluensis]]''': [[Dioecesis Aruaënsis]], [[Dioecesis Lirensis]], [[Dioecesis Nebbensis]] * '''[[Archidioecesis Kampalaënsis]]''': [[Dioecesis Kasana-Luveerina]], [[Dioecesis Kiyindaënsis-Mityanaënsis]], [[Dieocesis Lugasiensis]], [[Dieoecesis Masakaënsis]] * '''[[Archidioecesis Mbararaënsis]]''': [[Dieocesis Arcis Portal]], [[Dioecesis Hoimana]], [[Dieocesis Kabalena]], [[Dieoecesis Kasesensis]] * '''[[Archidioecesis Tororoënsis]]''': [[Dioecesis Gingiana]], [[Dieoecsisi Kotidoënsis]], [[Dioecesis Morotoënsis]], [[Dieoecsis Sorotiensis]] * [[Ordinariatus Militaris Ugandae]] === [[Zambia]] === [[Fasciculus:Zambia diocesi.png|thumb|100px|Zambia]] In Zambia hae sunt provinciae: * '''[[Archidioecesis Kasamaënsis]]''': [[Dioecesis Mansaënsis]], [[Dioecesis Mpikaënsis]] * '''[[Archidioecesis Lusakensis]]''': [[Dioecesis Chipatensis]], [[Dioecesis Livingstonensis]], [[Dioecesis Monguensis]], [[Dioecesis Monzensis]],[[Dioecesis Ndolaensis]], [[Dioecesis Solveziensis]] === [[Zimbabvia]] === [[Fasciculus:Diocesi dello Zimbabwe.png|thumb|100px|Zimbabvia]] In Zimbabvia hae sunt provinciae: * ''' [[Archidioecesis Bulauaiensis]]''': [[Dioecesis Gueruensis]], [[Dioecesis Huangensis]], [[Dioecesis Masvingensis]] * '''[[Archidioecesis Hararensis]]''': [[Dioecesis Chinhoyiensis]], [[Dioecesis Gokvensis]], [[Dioecesis Mutarensis]] == [[America]] == === [[Aequatoria]] === * '''[[Archidioecesis Conchensis in Aequatoria]]''': [[Dioecesis Azoguensis]], [[Dioecesis Loiana]], [[Dioecesis Machalensis]] * '''[[Archidioecesis Guayaquilensis]]''': [[Dioecesis Babahoiensis]], [[Dioecesis Sancti Hyacinthi]] * '''[[Archidioecesis Portus Veteris]]''': [[Dioecesis Sancti Dominici in Aequatoria]] * '''[[Archidioecesis Quitensis]]''': [[Dioecesis Ambatensis]], [[Dioecesis Guarandensis]], [[Dioecesis Ibarrensis]], [[Dioecesis Latacungensis]], [[Dioecesis Rivibambensis]], [[Dioecesis Tulcanensis]] * [[Vicariatus Apostolicus Aguaricoënsis]], [[Vicariatus Apostolicus Esmeraldensis]], [[Vicariatus Apostolicus Galapagensis]], [[Vicariatus Apostolicus Mendezensis]], [[Vicariatus Apostolicus Napensis]], [[Vicariatus Apostolicus Puyoënsis]], [[Vicariatus Apostolicus Sancti Michaëlis de Sucumbios]], [[Vicariatus Apostolicus Zamorensis in Aequatoria]] * [[Ordinariatus Militaris Aequatoriae]] === [[Antillae]] === [[Fasciculus:Karte Kirchenprovinzen und Diözesen der Karibik.png|thumb|Dioeceses et provinciae Antillarum.]] * '''[[Archidioecesis Arcis Gallicae et Sancti Petri]]''' ([[Martinica|MQ]]): [[Dioecesis Imae Telluris]] ([[Guadalupia (praefectura)|GP]]), [[Dioecesis Caiennensis]] ([[Guiana Francica|GF]]) * '''[[Archidioecesis Castriensis]]''' ([[Insula Sanctae Luciae|LC]]): [[Dioecesis Regalitana]] ([[Sanctus Vincentius et Granatinae|VC]]), [[Dioecesis Rosensis]] ([[Dominica (civitas)|DM]]), [[Dioecesis Sancti Georgii]] ([[Granata (civitas Caribica)|GD]]), [[Dioecesis Sancti Ioannis Imatellurana]] ([[Antiqua et Barbuda|AG]], [[Anguis (insula)|AI]], [[Montserrat|MS]], [[Sanctus Christophorus et Nives|KN]], [[Virginis Insulae Britannicae|VG]]) * '''[[Archidioecesis Nassaviensis]]''' ([[Insulae Bahamenses|BS]]): [[Dioecesis Hamiltonensis in Bermuda]] ([[Bermuda|BM]]), [[Missio sui iuris Turcensium et Caicensium]] ([[Insulae Turcenses et Caicenses|TC]]) * '''[[Archidioecesis Regiopolitana in Iamaica]]''' ([[Iamaica|JM]]): [[Dioecesis Belizepolitana-Belmopana]] ([[Beliza|BZ]]), [[Dioecesis Mandevillensis]] ([[Iamaica|JM]]), [[Dioecesis Sinus Sereni]] ([[Iamaica|JM]]), [[Missio sui iuris Insularum Caimanensium]] ([[Insulae Caimanenses|KY]]) * '''[[Archidioecesis Portus Hispaniae]]''' ([[Trinitas et Tabacum|TT]]): [[Dioecesis Georgiopolitana]] ([[Guiana|GY]]), [[Dioecesis Gulielmopolitana]] ([[Antillae Nederlandenses|AN]]), [[Dioecesis Paramariboënsis]] ([[Surinamia|SR]]), [[Dioecesis Pontipolitana]] ([[Barbata|BB]]) === [[Argentina]] === [[Fasciculus:Arquidiócesis de Buenos Aires.svg|thumb|Dioeceses et provinciae Argentinae]] ''Regio ecclesiastica Bonaēropolis'' * '''[[Archidioecesis Bonaërensis]]''': [[Dioecesis Avellanediensis-Lanusenis]], [[Dioecesis Clivi Zamorensis]], [[Dioecesis Foromartiniensis]], [[Dioecesis Gregorii de Laferrere]], [[Dioecesis Merlensis-Morenensis]], [[Dioecesis Moronensis]], [[Dioecesis Quilmensis]], [[Dioecesis Sancti Isidori in Argentina]], [[Dioecesis Sancti Iusti]], [[Dioecesis Sancti Michaëlis in Argentina]] ''Regio ecclesiastica Centralis'' * '''[[Archidioecesis Cordubensis in Argentina]]''': [[Dioecesis Civitatis Mariae]], [[Dioecesis Crucis Axeatae]], [[Dioecesis Franciscopolitana]], [[Dioecesis Rivi Quarti Immaculatae Conceptionis]], [[Praelatura Territorialis Funesiopolitana]] ''Regio ecclesiastica Boreo-Orientalis'' * '''[[Archidioecesis Corrientensis]]''': [[Dioecesis Goyanensis]], [[Dioecesis Oberensis]], [[Dioecesis Portus Iguassuensis]], [[Dioecesis Posadensis]], [[Dioecesis Sancti Thomae in Argentina]] * '''[[Archidioecesis Resistenciae]]''': [[Dioecesis Formosae]], [[Dioecesis Sancti Rochi]] ''Regio ecclesiastica Boreo-Occidentalis'' * '''[[Archidioecesis Saltensis]]''': [[Dioecesis Catamarcensis]], [[Dioecesis Iuiuyensis]], [[Dioecesis Novoraniensis]], [[Praelatura Territorialis Cafayatensis]], [[Praelatura Territorialis Humahuacensis]] * '''[[Archidioecesis Tucumanensis]]''': [[Dioecesis Anatuyanensis]], [[Dioecesis Sancti Iacobi de Estero]], [[Dioecesis Sanctissimae Conceptionis in Argentina]] ''Regio ecclesiastica Cuyo'' * '''[[Archidioecesis Mendozensis]]''': [[Dioecesis Fororaphaëliensis]], [[Dioecesis Neuqueniana]] * '''[[Archidioecesis Sancti Ioannis de Cuyo]]''': [[Dioecesis Rioiensis]], [[Dioecesis Sancti Ludovici in Argentina]] ''Regio ecclesiastica Lītorālis'' * '''[[Archidioecesis Paranensis]]''': [[Dioecesis Foroconcordiana]], [[Dioecesis Gualeguaychensis]] * '''[[Archidioecesis Rosariensis]]''': [[Dioecesis Cervi Lusci]], [[Dioecesis Sancti Nicolai de los Arroyos]] * '''[[Archidioecesis Sanctae Fidei Verae Crucis]]''': [[Dioecesis Raphaëliensis]], [[Dioecesis Reconquistensis]] ''Regio ecclesiastica Platensis'' * '''[[Archidioecesis Platensis]]''': [[Dioecesis Azulensis]], [[Dioecesis Chascomusensis]], [[Dioecesis Maris Platensis]], [[Dioecesis Sancti Dominici Novem Iulii]], [[Dioecesis Zaratensis-Campanensis]] * '''[[Archidioecesis Mercedensis-Luianensis]]''' ''Regio ecclesiastica Patagoniae-Comahue'' * '''[[Archidioecesis Sinus Albi]]''': [[Dioecesis Rivadaviae]], [[Dioecesis Rivi Nigri Vallensis Superioris]], [[Dioecesis Rivogallaecensis]], [[Dioecesis Sanctae Rosae in Argentina]], [[Dioecesis Sancti Caroli Vurilocensis]], [[Dioecesis Viedmensis]], [[Praelatura Territorialis Esquelensis]] ''Etiam'' * [[Ordinariatus Militaris Argentinae]] === [[Bolivia]] === [[Fasciculus:Diocesisbolivia.svg|thumb|100px|Bolivia.]] * '''[[Archidioecesis Cochabambensis]]''': [[Dioecesis Orurensis]], [[Praelatura Territorialis Aiquilensis]] * '''[[Archidioecesis Pacensis in Bolivia]]''': [[Dioecesis Altana]], [[Dioecesis Coroicensis]], [[Praelatura Territorialis Corocorensis]] * '''[[Archidioecesis Sanctae Crucis de Sierra]]''': [[Dioecesis Sancti Ignatii Velascani]] * '''[[Archidioecesis Sucrensis]]''': [[Dioecesis Potosiensis in Bolivia]], [[Dioecesis Tariiensis]] * [[Vicariatus Apostolicus Benensis]], [[Vicariatus Apostolicus Cuevensis]], [[Vicariatus Apostolicus Niuflensis]], [[Vicariatus Apostolicus Pandoënsis]], [[Vicariatus Apostolicus Reyesensis]] * [[Ordinariatus Militaris Boliviae]] === [[Brasilia]] === [[Fasciculus:Províncias eclesiásticas do Brasil.svg|thumb|Dioeceses et provinciae Brasiliae]] ''Regio Septentrionalis 1'' * '''[[Archidioecesis Manaënsis]]''' ([[Amazonensis (civitas Brasiliensis)|AM]]): [[Dioecesis Cachoëirensis]], [[Dioecesis Coaritana]], [[Dioecesis Parintinensis]], [[Dioecesis Roraimensis]], [[Dioecesis Solimões Superioris]], [[Praelatura Territorialis Borbensis]], [[Praelatura Territorialis Itacoatiarensis]], [[Praelatura Territorialis Tefensis]] ''Regio Septentrionalis 2'' * '''[[Archidioecesis Belemensis de Pará]]''' ([[Paraensis|PA]]): [[Dioecesis Abaëtetubensis]], [[Dioecesis Brigantiensis de Para]], [[Dioecesis Cametanensis]], [[Dioecesis Castagnalensis de Pará]], [[Dioecesis Macapensis]], [[Dioecesis Marabensis]], [[Dioecesis Obidensis]], [[Dioecesis Petrosi Culminis]], [[Dioecesis Santaremensis]], [[Dioecesis Sanctissimae Conceptionis de Araguaya]], [[Praelatura Territorialis Itaitubaënsis]], [[Praelatura Territorialis Maraiensis]], [[Territorialis Praelatura Xinguensis|Praelatura Territorialis Xinguensis]] ''Regio Septentrio-Orientalis 1'' * '''[[Archidioecesis Fortalexiensis]]''' ([[Siarensis|CE]]): [[Dioecesis Crateopolitana]], [[Dioecesis Cratensis]], [[Dioecesis Iguatuvina]], [[Dioecesis Itapipocana]], [[Dioecesis Limoëirensis]], [[Dioecesis Quixadensis]], [[Dioecesis Sobralensis]], [[Dioecesis Tianguensis]] ''Regio Septentrio-Orientalis 2'' * '''[[Archidioecesis Maceiensis]]''' ([[Alagoasensis|AL]]): [[Dioecesis Palmiriensis Indorum]], [[Dioecesis Penedensis]] * '''[[Archidioecesis Natalensis]]''' ([[Rivus Magnus Septentrionalis|RN]]): [[Dioecesis Caicoënsis]], [[Dioecesis Mossorensis]] * '''[[Archidioecesis Olindensis et Recifensis]]''' ([[Pernambucus|PE]]): [[Dioecesis Afogadensis de Ingazeira]], [[Dioecesis Caruaruensis]], [[Dioecesis Florestensis]], [[Dioecesis Garanhunensis]], [[Dioecesis Nazarensis in Brasilia]], [[Dioecesis Palmopolitana]], [[Dioecesis Pesqueirensis]], [[Dioecesis Petrolinensis]], [[Dioecesis Salicensis]] * '''[[Archidioecesis Parahybensis]]''' ([[Parahyba|PB]]): [[Dioecesis Caiazeirasensis]], [[Dioecesis Campinae Grandis]], [[Dioecesis Guarabirensis]], [[Dioecesis Patosensis]] ''Regio Septentrio-Orientalis 3'' * '''[[Archidioecesis Aracaiuensis]]''' ([[Sergipensis|SE]]): [[Dioecesis Propriensis]], [[Dioecesis Stantiana]] * '''[[Archidioecesis Fori S. Annae|Archidioecesis Fori Sanctae Annae]]''' ([[Bahiensis|BA]]): [[Dioecesis Barrensis]], [[Dioecesis Barreriensis]], [[Dioecesis Bonfimensis]], [[Dioecesis Irecensis]], [[Dioecesis Iuazeiriensis]], [[Dioecesis Paulalfonsanensis]], [[Dioecesis Ruibarbosensis]], [[Dioecesis Serrignensis]] * '''[[Archidioecesis Sancti Salvatoris in Brasilia]]''' ([[Bahiensis|BA]]): [[Dioecesis Alacunensis]], [[Dioecesis Amargosensis]], [[Dioecesis Camassariensis]], [[Dioecesis Crucis Animarum]], [[Dioecesis Eunapolitana]], [[Dioecesis Ilheosensis]], [[Dioecesis Itabunensis]], [[Dioecesis Taxensis-Carabellensis]] * '''[[Archidioecesis Victoriensis de Conquista]]''' ([[Bahiensis|BA]]): [[Dioecesis Caëtitensis]], [[Dioecesis Iequieana]], [[Dioecesis Liberationis Marianae]], [[Dioecesis Spelaeopolitana a Bono Iesu]] ''Regio Septentrio-Orientalis 4'' * '''[[Archidioecesis Teresiana]]''' ([[Piauiensis|PI]]): [[Dioecesis Boni Iesu a Gurgueia]], [[Dioecesis Campi Maioris]], [[Dioecesis Florianensis]], [[Dioecesis Oeirensis]], [[Dioecesis Parnaibensis]], [[Dioecesis Picuensis]], [[Dioecesis Raymundiana]] ''Regio Septentrio-Orientalis 5'' * '''[[Archidioecesis Sancti Ludovici in Maragnano]]''' ([[Maragnanensis|MA]]): [[Dioecesis Bacabalensis]], [[Dioecesis Balsensis]], [[Dioecesis Breiensis]], [[Dioecesis Carolinensis in Brasilia]], [[Dioecesis Caxiensis in Maragnano]], [[Dioecesis Coroatensis]], [[Dioecesis Graiahuensis]], [[Dioecesis Imperatricis]], [[Dioecesis Pinerensis]], [[Dioecesis Vianensis]], [[Dioecesis Zedocana]] ''Regio Orientalis 1'' * '''[[Archidioecesis Nictheroyensis]]''' ([[Civitas Fluminensis|RJ]]): [[Dioecesis Camposina]], [[Dioecesis Neo-Friburgensis]], [[Dioecesis Petropolitana]] * '''[[Archidioecesis Sancti Sebastiani Fluminis Ianuarii]]''' ([[Civitas Fluminensis|RJ]]): [[Dioecesis Barrensis de Pirai-Voltaredondensis]], [[Dioecesis Caxiensis]], [[Dioecesis Itaguaiensis]], [[Dioecesis Neo-Iguassuensis]], [[Dioecesis Valentina in Brasilia]] ''Regio Orientalis 2'' * '''[[Archidioecesis Adamantina]]''' ([[Civitas Minarum Generalium|MG]]): [[Dioecesis Almenarensis]], [[Dioecesis Arassuahyensis]], [[Dioecesis Guanhanensis]], [[Dioecesis Otonipolitana]] * '''[[Archidioecesis Bellohorizontina]]''' ([[Civitas Minarum Generalium|MG]]): [[Dioecesis Divinopolitana]], [[Dioecesis Luceatina]], [[Dioecesis Oliveirensis]], [[Dioecesis Septemlacunensis]] * '''[[Archidioecesis Iudiciforensis]]''' ([[Civitas Minarum Generalium|MG]]): [[Dioecesis Leopoldinensis]], [[Dioecesis Sancti Ioannis a Rege]] * '''[[Archidioecesis Marianensis]]''' ([[Civitas Minarum Generalium|MG]]): [[Dioecesis Caratingensis]], [[Dioecesis Itabirensis-Fabriciannensis]], [[Dioecesis Valadarensis]] * '''[[Archidioecesis Montisclarensis]]''' ([[Civitas Minarum Generalium|MG]]): [[Dioecesis Ianaubena]], [[Dioecesis Ianuariensis]], [[Dioecesis Paracatuensis]] * '''[[Archidioecesis Pouso Alegre]]''' ([[Civitas Minarum Generalium|MG]]): [[Dioecesis Campaniensis in Brasilia]], [[Dioecesis Guaxupensis]] * '''[[Archidioecesis Uberabensis]]''' ([[Civitas Minarum Generalium|MG]]): [[Dioecesis Fertiliensis]], [[Dioecesis Ituiutabensis]], [[Dioecesis Patensis]] * '''[[Archidioecesis Victoriensis Spiritus Sancti]]''' ([[Civitas Spiritus Sancti|ES]]): [[Dioecesis Cachoëirensis de Itapemirim]], [[Dioecesis Colatinensis]], [[Dioecesis Sancti Matthaei]] ''Regio Australis 1'' * '''[[Archidioecesis Apparitiopolitana]]''' ([[Paulopolitana|SP]]): [[Dioecesis Caraguatatubensis]], [[Dioecesis Lorenensis]], [[Dioecesis Sancti Iosephi in Brasilia]], [[Dioecesis Taubatensis]] * '''[[Archidioecesis Botucatuensis]]''' ([[Paulopolitana|SP]]): [[Dioecesis Arassatubensis]], [[Dioecesis Assisensis]], [[Dioecesis Bauruensis]], [[Dioecesis Linensis]], [[Dioecesis Mariliensis]], [[Dioecesis Parvauratana]], [[Dioecesis Prudentipolitana]] * '''[[Archidioecesis Campinensis]]''' ([[Paulopolitana|SP]]): [[Dioecesis Amparensis]], [[Dioecesis Brigantiensis in Brasilia]], [[Dioecesis Limeirensis]], [[Dioecesis Piracicabensis]], [[Dioecesis Sancti Caroli in Brasilia]] * '''[[Archidioecesis Rivi Nigri]]''' ([[Paulopolitana|SP]]): [[Dioecesis Barretensis]], [[Dioecesis Catanduvensis]], [[Dioecesis Francopolitana]], [[Dioecesis Iaboticaballensis]], [[Dioecesis Ialespolitana]], [[Dioecesis Sancti Ioannis in Brasilia]], [[Dioecesis Sancti Josephi Riopretensis]], [[Dioecesis Votuporangensis]] * '''[[Archidioecesis Sancti Pauli in Brasilia]]''' ([[Paulopolitana|SP]]): [[Dioecesis Campi Limpidi]], [[Dioecesis Crucismogiensis]], [[Dioecesis Guaruliensis]], [[Dioecesis Osascanensis]], [[Dioecesis Sancti Andreae in Brasilia]], [[Dioecesis Sancti Mauri]], [[Dioecesis Sancti Michaëlis Paulinensis]], [[Dioecesis Santosensis]] * '''[[Archidioecesis Sorocabana]]''' ([[Paulopolitana|SP]]): [[Dioecesis Itapetiningensis]], [[Dioecesis Itapevensis]], [[Dioecesis Iundiaiensis]], [[Dioecesis Registrensis]] ''Regio Australis 2'' * '''[[Archidioecesis Cascavellensis]]''' ([[Paranensis|PR]]): [[Dioecesis Iguassuensis]], [[Dioecesis Palmensis-Beltranensis]], [[Dioecesis Toletana in Brasilia]] * '''[[Archidioecesis Curitibensis]]''' ([[Paranensis|PR]]): [[Dioecesis Guarapuavensis]], [[Dioecesis Paranaguensis]], [[Dioecesis Ponta Grossa]], [[Dioecesis Sancti Ioseph Pinealensis]], [[Dioecesis Unionensis a Victoria]] * '''[[Archidioecesis Londrinensis]]''' ([[Paranensis|PR]]): [[Dioecesis Apucaranensis]], [[Dioecesis Iacarezinhoënsis]], [[Dioecesis Procopiensis]] * '''[[Archidioecesis Maringaënsis]]''' ([[Paranensis|PR]]): [[Dioecesis Campi Moranensis]], [[Dioecesis Paranavaiensis]], [[Dioecesis Umuaramensis]] ''Regio Australis 3'' * '''[[Archidioecesis Passofundensis]]''' ([[Rivus Magnus Australis|RS]]): [[Dioecesis Ereximensis]], [[Dioecesis Vaccariensis]], [[Dioecesis Vestphaleniana]] * '''[[Archidioecesis Pelotensis]]''' ([[Rivus Magnus Australis|RS]]): [[Dioecesis Bagensis]], [[Dioecesis Rivograndensis]] * '''[[Archidioecesis Portalegrensis in Brasilia]]''' ([[Rivus Magnus Australis|RS]]): [[Dioecesis Caxiensis Australis]], [[Dioecesis Nigromontana]], [[Dioecesis Novohamburgensis]], [[Dioecesis Osoriena]] * '''[[Archidioecesis Sanctae Mariae]]''' ([[Rivus Magnus Australis|RS]]): [[Dioecesis Angelopolitana]], [[Dioecesis Cachoëirensis Australis]], [[Dioecesis Crucis Altae]], [[Dioecesis Sanctae Crucis in Brasilia]], [[Dioecesis Uruguaianensis]] ''Regio Australis 4'' * '''[[Archidioecesis Florianopolitana]]''' ([[Cathariniana|SC]]): [[Dioecesis Captatoropolitana]], [[Dioecesis Criciumensis]], [[Dioecesis Florumpratensis]], [[Dioecesis Ioassabensis]], [[Dioecesis Ioinvillensis]], [[Dioecesis Lagensis]], [[Dioecesis Rivi Australis]], [[Dioecesis Tubaraoënsis]], [[Dioecesis Xapecoënsis]] ''Regio Centro-Occidentalis'' * '''[[Archidioecesis Brasiliapolitana]]''' ([[Districtus Foederalis (Brasilia)|DF]]): [[Dioecesis Formosensis]], [[Dioecesis Lucianiensis]], [[Dioecesis Uruassuensis]] * '''[[Archidioecesis Goianiensis]]''' ([[Goiasensis|GO]]): [[Dioecesis Anapolitana]], [[Dioecesis Goiasensis]], [[Dioecesis Iataiensis]], [[Dioecesis Ipameriensis]], [[Dioecesis Itumbiarensis]], [[Dioecesis Rubiatabensis-Mozarlandensis]], [[Dioecesis Sancti Aloisii de Montes Belos]] * '''[[Archidioecesis Palmensis in Brasilia]]''' ([[Tocantinensis|TO]]): [[Territorialis Praelatura Cristalandiensis|Dioecesis Cristalandiensis]], [[Dioecesis Miracemana Tocantinensis]], [[Dioecesis Portus Nationalis]], [[Dioecesis Tocantinopolitana]] * [[Ordinariatus Militaris Brasiliae]] ''Regio Occidentalis 1'' * '''[[Archidioecesis Campi Grandis]]''' ([[Matogrossensis Australis|MS]]): [[Dioecesis Auratopolitana]], [[Dioecesis Corumbensis]], [[Dioecesis Coxinensis]], [[Dioecesis Naviraiensis]], [[Dioecesis Trilacunensis]], [[Dioecesis Viridariensis]] ''Regio Occidentalis 2'' * '''[[Archidioecesis Cuiabensis]]''' ([[Matogrossensis|MT]]): [[Dioecesis Adamanteae]], [[Dioecesis Barragartiensis]], [[Dioecesis Iuinensis]], [[Dioecesis Paranatinguensis]], [[Dioecesis Rondonopolitana-Guiratingensis]], [[Dioecesis Sancti Aloisii de Caceres]], [[Dioecesis Sinopensis]], [[Praelatura Territorialis Sancti Felicis]] ''Regio Septentrio-Occidentalis'' * '''[[Archidioecesis Portus Veteris]]''' ([[Rondoniensis|RO]]): [[Dioecesis Crucis Australis]], [[Dioecesis Fluminis Albi Superioris]], [[Dioecesis Giparanensis]], [[Dioecesis Guaiaramirensis]], [[Dioecesis Humaitanensis]], [[Praelatura Territorialis Labreana]] ''Etiam'' * [[Administratio Apostolica Sancti Ioannis Mariae Vianney]] ([[Civitas Fluminensis|RJ]]) === [[Canada]] === [[Fasciculus:Canada Roman Catholic dioceses map.png|thumb|200px|Dioeceses et provinciae Canadae.]] ''Regio ecclesiastica Occidentalis'' * '''[[Archidioecesis Edmontonensis]]''' ([[Alberta|AB]]): [[Dioecesis Calgariensis]], [[Dioecesis Sancti Pauli in Alberta]] * '''[[Archidioecesis Gruardensis-McLennanpolitana]]''' ([[Alberta|AB]]): [[Dioecesis Equialbensis]] ([[Yukon|YT]]), [[Dioecesis Mackenziensis-Arcis Smith]] ([[Territoria septentrio-occidentalia (Canada)|NT]]) * '''[[Archidioecesis Kivotina-Passitana]]''' ([[Manitoba|MB]]): [[Dioecesis Churchill-politana-Sinus de Hudson]] (cum [[Nunavut|NU]]) * '''[[Archidioecesis Reginatensis]]''' ([[Saskatchewan|SK]]): [[Dioecesis Principis Albertensis]], [[Dioecesis Saskatoonensis]] * '''[[Archidioecesis Sancti Bonifacii]]''' ([[Manitoba|MB]]) * '''[[Archidioecesis Vancuveriensis]]''' ([[Columbia Britannica|BC]]): [[Dioecesis Kamloopsensis]], [[Dioecesis Nelsonensis]], [[Dioecesis Principis Georgensis]], [[Dioecesis Victoriensis in Insula Vancuverio]] * '''[[Archidioecesis Vinnipegensis]]''' ([[Manitoba|MB]]) ''Regio ecclesiastica Quebecensis'' * '''[[Archidioecesis Gatinensis]]''' ([[Quebecum|QC]]): [[Dioecesis Amosensis]], [[Dioecesis Montis Laurei]], [[Dioecesis Ruynensis-Norandensis]] * '''[[Archidioecesis Marianopolitana]]''' ([[Quebecum|QC]]): [[Dioecesis Campivallensis]], [[Dioecesis Ioliettensis]], [[Dioecesis Sancti Hieronymi Terraebonae]], [[Dioecesis Sancti Ioannis-Longoliensis]] * '''[[Archidioecesis Quebecensis]]''' ([[Quebecum|QC]]): [[Dioecesis Chicoutimiensis]], [[Dioecesis Sanctae Annae Pocatierensis]], [[Dioecesis Trifluvianensis in Canada]] * '''[[Archidioecesis Sancti Germani]]''' ([[Quebecum|QC]]): [[Dioecesis Gaspesiensis]], [[Dioecesis Sinus Comoënsis]] * '''[[Archidioecesis Sherbrookensis]]''' ([[Quebecum|QC]]): [[Dioecesis Nicoletana]], [[Dioecesis Sancti Hyacinthi]] ''Regio ecclesiastica Ontariensis'' * '''[[Archidioecesis Ottaviensis]]''' ([[Ontario|ON]]): [[Dioecesis Hearstensis et Musonitana]], [[Dioecesis Pembrokensis]], [[Dioecesis Timminsensis]] * '''[[Archidioecesis Regiopolitana]]''' ([[Ontario|ON]]): [[Dioecesis Alexandrina-Cornubiensis]], [[Dioecesis Peterboroughensis]], [[Dioecesis Sanctae Mariae Ormensis]] * '''[[Archidioecesis Torontina]]''' ([[Ontario|ON]]): [[Dioecesis Hamiltonensis]], [[Dioecesis Londonensis]], [[Dioecesis Sanctae Catharinae in Ontario]], [[Dioecesis Sinus Tonitralis]] ''Regio ecclesiastica Atlantica'' * '''[[Archidioecesis Halifaxiensis-Yarmuthensis]]''' ([[Nova Scotia|NS]]): [[Dioecesis Antigonicensis]], [[Dioecesis Carolinapolitana]] ([[Insula principis Eduardi|PE]]) * '''[[Archidioecesis Monctonensis]]''' ([[Novum Brunsvicum|NB]]): [[Dioecesis Bathurstensis in Canada]], [[Dioecesis Edmundstonensis]], [[Dioecesis Sancti Ioannis Canadensis]] * '''[[Archidioecesis Sancti Ioannis Terrae Novae]]''' ([[Terra Nova et Terra Laboratoria|NL]]): [[Dioecesis Grandicataractensis]], [[Dioecesis Rivuli Angularis et Terrae Laboratoriae]] ''Etiam'' * [[Ordinariatus Militaris Canadensis]] === [[Chilia]] === [[Fasciculus:Diócesis Católicas de Chile.png|thumb|Dioeceses et provinciae Chiliae]] * '''[[Archidioecesis Antofagastensis]]''': [[Dioecesis Aricensis]], [[Dioecesis Iquiquensis]], [[Dioecesis Sancti Ioannis Baptistae de Calama]] * '''[[Archidioecesis Portus Montt]]''': [[Dioecesis Osornensis]], [[Dioecesis Punta Arenas]], [[Dioecesis Sancti Caroli Anduciae]] * '''[[Archidioecesis Sancti Iacobi in Chile]]''': [[Dioecesis Linarensis]], [[Dioecesis Melipillensis]], [[Dioecesis Rancaguensis]], [[Dioecesis Sancti Bernardi]], [[Dioecesis Sancti Philippi]], [[Dioecesis Talcensis]], [[Dioecesis Vallis Paradisi]] * '''[[Archidioecesis Sanctissimae Conceptionis]]''': [[Dioecesis Sanctae Mariae Angelorum]], [[Dioecesis Sancti Bartholomaei de Chillán]], [[Dioecesis Temucensis]], [[Dioecesis Valdiviensis]], [[Dioecesis Villaricensis]] * '''[[Archidioecesis Serenensis]]''': [[Dioecesis Copiapoënsis]], [[Praelatura Territorialis Ilapensis]] * [[Vicariatus Apostolicus Aysenensis]] * [[Ordinariatus Militaris Chiliae]] === [[Civitates Foederatae Americae]] === [[Fasciculus:US Roman Catholic dioceses map.png|thumb|200px|Dioeceses et provinciae C. F. A.]] ''Regio I'' * '''[[Archidioecesis Bostoniensis]]''' ([[Massachusetta|MA]]): [[Dioecesis Burlingtonensis]], [[Dioecesis Campifontis]], [[Dioecesis Manchesteriensis]], [[Dioecesis Portlandensis]], [[Dioecesis Riverormensis]], [[Dioecesis Wigorniensis]] * '''[[Archidioecesis Hartfortiensis]]''' ([[Connecticuta|CT]]): [[Dioecesis Bridgeportensis]], [[Dioecesis Norvicensis]], [[Dioecesis Providentiensis]] ''Regio II'' * '''[[Archidioecesis Neo-Eboracensis]]''' ([[Novum Eboracum|NY]]): [[Dioecesis Albanensis]], [[Dioecesis Bruklyniensis]], [[Dioecesis Buffalensis]], [[Dioecesis Ogdensburgensis]], [[Dioecesis Petropolitana in Insula Longa]], [[Dioecesis Roffensis]], [[Dioecesis Syracusensis]] ''Regio III'' * '''[[Archidioecesis Novarcensis]]''' ([[Nova Caesarea|NJ]]): [[Dioecesis Camdensis]], [[Dioecesis Metuchensis]], [[Dioecesis Patersonensis]], [[Dioecesis Trentonensis]] * '''[[Archidioecesis Philadelphiensis]]''' Latinorum ([[Pennsilvania|PA]]): [[Dioecesis Alanpolitana]], [[Dioecesis Altunensis-Johnstoniensis]], [[Dioecesis Eriensis]], [[Dioecesis Greensburgensis]], [[Dioecesis Harrisburgensis]], [[Dioecesis Pittsburgensis]], [[Dioecesis Scrantonensis]] ''Regio IV'' * '''[[Archidioecesis Baltimorensis]]''' ([[Terra Mariae|MD]]): [[Dioecesis Arlingtonensis]], [[Dioecesis Richmondiensis]], [[Dioecesis Vhelingensis–Carolopolitana]], [[Dioecesis Wilmingtoniensis]] * '''[[Archidioecesis Vashingtonensis]]''' ([[Vasingtonia (D.C.)|DC]]): [[Dioecesis Sancti Thomae in Insulis Virgineis]] * [[Ordinariatus Militaris Civitatum Foederatarum Americae Septentrionalis]] ''Regio V'' * '''[[Archidioecesis Ludovicopolitana]]''' ([[Kentukia|KY]]): [[Dioecesis Covingtonensis]], [[Dioecesis Knoxvillensis]], [[Dioecesis Lexingtonensis]], [[Dioecesis Memphitana in Tennesia]], [[Dioecesis Nashvillensis]], [[Dioecesis Owensburgensis]] * '''[[Archidioecesis Mobiliensis]]''' ([[Alabama|AL]]): [[Dioecesis Biloxiiensis]], [[Dioecesis Birminghamiensis]] in Alabama, [[Dioecesis Iacsoniensis]] * '''[[Archidioecesis Novae Aureliae]]''' ([[Ludoviciana|LA]]): [[Dioecesis Alexandrina]], [[Dioecesis Humensis-Thibodensis]], [[Dioecesis Lacus Carolini]], [[Dioecesis Lafayettensis]], [[Dioecesis Rubribaculensis]], [[Dioecesis Sreveportuensis in Ludoviciana]] ''Regio VI'' * '''[[Archidioecesis Cincinnatensis]]''' ([[Ohium|OH]]): [[Dioecesis Clevelandensis]], [[Dioecesis Columbensis]], [[Dioecesis Steubenvicensis]], [[Dioecesis Toletana in America]], [[Dioecesis Youngstoniensis]] * '''[[Archidioecesis Detroitensis]]''' ([[Michigania|MI]]): [[Dioecesis Gaylordensis]], [[Dioecesis Grandormensis]], [[Dioecesis Kalamazuensis]], [[Dioecesis Lansingensis]], [[Dioecesis Marquettensis]], [[Dioecesis Saginavensis]] ''Regio VII'' * '''[[Archidioecesis Chicagiensis]]''' ([[Illinoesia|IL]]): [[Dioecesis Bellevillensis]], [[Dioecesis Joliettensis in Illinoesia]], [[Dioecesis Peoriensis]], [[Dioecesis Rockfordiensis]], [[Dioecesis Campifontis in Illinoesia]] * '''[[Archidioecesis Indianapolitana]]''' ([[Indiana|IN]]): [[Dioecesis Evansvicensis]], [[Dioecesis Gariensis]], [[Dioecesis Lafayettensis in Indiana]], [[Dioecesis Wayne Castrensis-South Bendensis]] * '''[[Archidioecesis Milvauchiensis]]''' ([[Visconsinia|WI]]): [[Dioecesis Crossensis]], [[Dioecesis Madisonensis]], [[Dioecesis Sinus Viridis]], [[Dioecesis Superiorensis]] ''Regio VIII'' * '''[[Archidioecesis Paulopolitana et Minneapolitana]]''' ([[Minnesota|MN]]): [[Dioecesis Bismarckiensis]], [[Dioecesis Crookstoniensis]], [[Dioecesis Duluthensis]], [[Dioecesis Fargensis]], [[Dioecesis Novae Ulmae]], [[Dioecesis Rapidopolitana]], [[Dioecesis Sancti Clodoaldi]], [[Dioecesis Siouxormensis]], [[Dioecesis Winonensis]] ''Regio IX'' * '''[[Archidioecesis Dubuquensis]]''' ([[Iova|IA]]): [[Dioecesis Davenportensis]], [[Dioecesis Desmoinensis]], [[Dioecesis Siopolitana]] * '''[[Archidioecesis Kansanopolitana in Kansas]]''' ([[Kansia|KS]]): [[Dioecesis Dodgepolitana]], [[Dioecesis Salinensis]], [[Dioecesis Wichitensis]] * '''[[Archidioecesis Omahensis]]''' ([[Nebrasca|NE]]): [[Dioecesis Insulae Grandis]], [[Dioecesis Lincolnensis]] * '''[[Archidioecesis Sancti Ludovici]]''' ([[Missuria|MO]]): [[Dioecesis Civitatis Jeffersoniensis]], [[Dioecesis Kansanopolitana-Sancti Josephi]], [[Dioecesis Campifontis-Capitis Girardeauensis]] ''Regio X'' * '''[[Archidioecesis Galvestoniensis Houstoniensis]]''' ([[Texia|TX]]): [[Dioecesis Austiniensis]], [[Dioecesis Bellomontensis]], [[Dioecesis Brownsvillensis]], [[Dioecesis Corporis Christi]], [[Dioecesis Tylerensis]], [[Dioecesis Victoriensis in Texia]] * '''[[Archidioecesis Oklahomapolitana]]''' ([[Oclahoma|OK]]): [[Dioecesis Petriculana]], [[Dioecesis Tulsensis]] * '''[[Archidioecesis Sancti Antonii]]''' ([[Texia|TX]]): [[Dioecesis Amarillensis]], [[Dioecesis Angeliana]], [[Dioecesis Arcis-Vorthensis]], [[Dioecesis Dallasensis]], [[Dioecesis Elpasensis]], [[Dioecesis Laredana]], [[Dioecesis Lubbokensis]] * [[Ordinariatus Personalis Cathedrae Sancti Petri]] ''Regio XI'' * '''[[Archidioecesis Angelorum in California]]''' ([[California|CA]]): [[Dioecesis Arausicanae in California]], [[Dioecesis Bernardinopolitana]], [[Dioecesis Fresnensis]], [[Dioecesis Montereyensis in California]], [[Dioecesis Sancti Didaci]] * '''[[Archidioecesis Sancti Francisci]]''' ([[California|CA]]): [[Dioecesis Honoluluensis]], [[Dioecesis Quercopolitana]], [[Dioecesis Sacramentensis]], [[Dioecesis Sancti Josephi in California]], [[Dioecesis Sanctae Rosae in California]], [[Dioecesis Stocktoniensis]] ''Regio XII'' * '''[[Archidioecesis Ancoragiensis–Junellensis]]''' ([[Alasca|AK]]): [[Dioecesis de Fairbanks]] * '''[[Archidioecesis Portlandensis in Oregon]]''' ([[Oregonia|OR]]): [[Dioecesis Bakeriensis]], [[Dioecesis Helenensis]], [[Dioecesis Magnocataractensis-Billingensis]], [[Dioecesis Xylopolitana]] * '''[[Archidioecesis Seattlensis]]''' ([[Vasintonia (civitas)|WA]]): [[Dioecesis Spokanensis]], [[Dioecesis Yakimensis]] ''Regio XIII'' * '''[[Archidioecesis Denveriensis]]''' ([[Coloratum|CO]]): [[Dioecesis Cheyennensis]], [[Dioecesis Coloratensium Fontium]], [[Dioecesis Pueblensis]] * '''[[Archidioecesis Sanctae Fidei in America Septentrionali]]''' ([[Novum Mexicum|NM]]): [[Dioecesis Cruciensis]], [[Dioecesis Gallupiensis]], [[Dioecesis Phoenicensis]], [[Dioecesis Tucsonensis]] * [[Dioecesis Campensis|'''Archidioecesis Campensis''']] ([[Nivata|NV]]): [[Dioecesis Civitatis Lacus Salsi]], [[Dioecesis Renensis]] ''Regio XIV'' * '''[[Archidioecesis Atlantensis]]''' ([[Georgia (Civitates Foederatae)|GA]]): [[Dioecesis Carolinana]], [[Dioecesis Carolopolitana]], [[Dioecesis Raleighiensis]], [[Dioecesis Savannensis]] * '''[[Archidioecesis Miamiensis]]''' ([[Florida|FL]]): [[Dioecesis Litoris Palmensis]], [[Dioecesis Orlandensis]], [[Dioecesis Pensacolensis-Talloseiensis]], [[Dioecesis Sancti Augustini]], [[Dioecesis Sancti Petri in Florida]], [[Dioecesis Venetiarum in Florida]] === [[Columbia]] === [[Fasciculus:Mapa Diocesis de Colombia.svg|thumb|Dioeceses et provinciae Columbiae]] * '''[[Archidioecesis Barranquillensis]]''': [[Dioecesis Bancoënsis]], [[Dioecesis Riviascianensis]], [[Dioecesis Sanctae Marthae]], [[Dioecesis Valleduparensis]] * '''[[Archidioecesis Bogotensis]]''': [[Dioecesis Engativensis]], [[Dioecesis Facatativensis]], [[Dioecesis Fontibonensis]], [[Dioecesis Girardotensis]], [[Dioecesis Soachaensis]], [[Dioecesis Zipaquirensis]] * '''[[Archidioecesis Bucaramanguensis]]''': [[Dioecesis Barrancabermeiensis]], [[Dioecesis Malagensis-Soatensis]], [[Dioecesis Succursensis et Sancti Aegidii]], [[Dioecesis Velezana]] * '''[[Archidioecesis Caliensis]]''': [[Dioecesis Bonaventurensis]], [[Dioecesis Buguensis]], [[Dioecesis Carthadensis in Columbia]], [[Dioecesis Palmirana]] * '''[[Archidioecesis Carthaginensis in Columbia]]''': [[Dioecesis Maganguensis]], [[Dioecesis Monslibanensis]], [[Dioecesis Monteriensis]], [[Dioecesis Sinceleiensis]] * '''[[Archidioecesis Ibaguensis]]''': [[Dioecesis Espinalensis]], [[Dioecesis Florentiae]], [[Dioecesis Garzonensis]], [[Dioecesis Libana-Hondana]], [[Dioecesis Neivensis]] * '''[[Archidioecesis Manizalensis]]''': [[Dioecesis Armeniensis]], [[Dioecesis Aureatensis-Guaduensis]], [[Dioecesis Pereirana]] * '''[[Archidioecesis Medellensis]]''': [[Dioecesis Caldensis]], [[Dioecesis Girardotanensis]], [[Dioecesis Iericoënsis]], [[Dioecesis Sonsonensis-Rivi Nigri]] * '''[[Archidioecesis Neo-Pampilonensis]]''': [[Dioecesis Araucensis]], [[Dioecesis Cucutensis]], [[Dioecesis Ocaniensis]], [[Dioecesis Tibuensis]] * '''[[Archidioecesis Popayanensis]]''': [[Dioecesis Ipialensis]], [[Dioecesis Mocoënsis-Sibundoyensis]], [[Dioecesis Pastopolitana]], [[Dioecesis Tumacoënsis]] * '''[[Archidioecesis Sanctae Fidei de Antioquia]]''': [[Dioecesis Apartadoënsis]], [[Dioecesis Istminana-Taduana]], [[Dioecesis Quibduana]], [[Dioecesis Sanctae Rosae de Osos]] * '''[[Archidioecesis Tunquensis]]''': [[Dioecesis Chiquinquirensis]], [[Dioecesis Duitamensis-Sogamosensis]], [[Dioecesis Garagoënsis]], [[Dioecesis Yopalensis]] * '''[[Archidioecesis Villavicentiensis]]''': [[Dioecesis Granadiensis in Columbia]], [[Dioecesis Sancti Iosephi a Guaviare]] * [[Vicariatus Apostolicus Guapiensis]], [[Vicariatus Apostolicus Iniridanus]], [[Vicariatus Apostolicus Laetitiae]], [[Vicariatus Apostolicus Mituensis]], [[Vicariatus Apostolicus Portus Carreniensis]], [[Vicariatus Apostolicus Portus Gaitanus]], [[Vicariatus Apostolicus Portus Leguizamensis-Solanensis]], [[Vicariatus Apostolicus Sancti Andreae et Providentiae]], [[Vicariatus Apostolicus Tierradentroënsis]], [[Vicariatus Apostolicus Trinitensis]] * [[Ordinariatus Militaris Columbiae]] [[Fasciculus:Costa Rica - Arcidiocesi di San José.jpg|thumb|100px|Costarica]] === [[Costarica]] === * ''' [[Archidioecesis Sancti Iosephi in Costarica]]''': [[Dioecesis Alaiuelensis]], [[Dioecesis Carthaginensis in Costarica]], [[Dioecesis Civitatis Quesadensis]], [[Dioecesis Limonensis]], [[Dioecesis Puntarenensis]], [[Dioecesis Sancti Isidori]], [[Dioecesis Tilaranensis-Liberiana]] === [[Cuba]] === [[Fasciculus:Map of the Cuban Roman Catholic dioceses.jpg|thumb|100px|Cuba]] * '''[[Archidioecesis Avanensis]]''': [[Dioecesis Matansansis]], [[Dioecesis Pinetensis ad Flumen]] * '''[[Archidioecesis Camagueyensis]]''': [[Dioecesis Caeci Abulensis]], [[Dioecesis Centumfocencis]], [[Dioecesis Sanctae Clarae]] * '''[[Archidioecesis Sancti Iacobi in Cuba]]''': [[Dioecesis Guantanamensis-Baracoensis]], [[Dioecesis Holguinensis]], [[Dioecesis Sanctissimi Salvatoris Bayamensis-Manzanillensis]] === [[Res publica Dominicana]] === [[Fasciculus:División territorial de las diócesis en República Dominicana.png|thumb|100px|Res publica Dominicana]] * ''' [[Archidioecesis Sancti Dominici]]''': [[Dioecesis Baniensis]], [[Dioecesis Barahonensis]], [[Dioecesis a Domina Nostra vulgo de la Altagracia in Higüey]], [[Dioecesis Sancti Ioannis Maguanensis]], [[Dioecesis Sancti Petri de Macoris]] * ''' [[Archidioecesis Sancti Iacobi Equitum]]''': [[Dioecesis Maoënsis-Montis Christi]], [[Dioecesis Portus Argentarii]], [[Dioecesis Sancti Francisci de Macoris]], [[Dioecesis Vegensis]] * [[Ordinariatus Militaris Rei publicae Dominicanae]] === [[Guatimala]] === * ''' [[Archidioecesis Altensis, Quetzltenanguensis-Totonicapensis]]''': [[Dioecesis Gerontopolitana]], [[Dioecesis Quicensis]], [[Dioecesis Sancti Marci in Guatimala]], [[Dioecesis Sololensis-Chimaltenangensis]], [[Dioecesis Suchitepequensis-Retalhulensis]] * ''' [[Archidioecesis Sancti Iacobi in Guatimala]]''': [[Dioecesis Escuintlensis]], [[Dioecesis Ialapensis in Guatimala]], [[Dioecesis Sanctae Rosae de Lima]], [[Dioecesis Santi Francisci Assisiensis de Iutiapa]], [[Dioecesis Verae Pacis]], [[Dioecesis Zacapensis y de Esquipulas]] * [[Vicariatus Apostolicus de El Petén]], [[Vicariatus Apostolicus Izabalensis]] === [[Haitia]] === * ''' [[Archidioecesis Capitis Haitiani]]''': [[Dioecesis Castelli Libertatis]], [[Dioecesis Gonayvesensis]], [[Dioecesis Hinchensis]], [[Dioecesis Portus Pacis]] * ''' [[Archidioecesis Portus Principis]]''': [[Dioecesis Caiesensis]], [[Dioecesis Iacmeliensis]], [[Dioecesis Ieremiopolitana]], [[Dioecesis Sinuvitullenssis-Miragoanensis]] === [[Honduria]] === [[Fasciculus:Honduras - Arcidiocesi di Tegucigalpa.png|thumb|100px|Honduria]] * ''' [[Archidioecesis Tegucigalpensis]]''': [[Dioecesis Ceibensis]], [[Dioecesis Cholutecensis]], [[Dioecesis Comayaguensis]], [[Dioecesis Danliensis]], [[Dioecesis Iuticalpensis]], [[Dioecesis Sanctae Rosae de Copán]], [[Dioecesis de Sancto Petro Sula]], [[Dioecesis Truxillensis in Honduria]], [[Dioecesis Yorensis]] === [[Mexicum]] === [[Fasciculus:Eclesiastical provinces in Mexico.jpg|thumb|Dioeceses et provinciae Mexici]] ''Regio Septentrio-Occidentalis'' * '''[[Archidioecesis Hermosillensis]]''' ([[Sonora|SON]]): [[Dioecesis Civitatis Obregonensis]], [[Dioecesis Culiacanensis]], [[Dioecesis Nucensis]] * '''[[Archidioecesis Tigiuanaënsis]]''' ([[California Inferior|BCN]]): [[Dioecesis Paciensis in California Inferiore Meridionali]], [[Dioecesis Mexicalensis]], [[Dioecesis Sinuensis]] ''Regio Septentrionalis'' * '''[[Archidioecesis Chihuahuensis]]''' ([[Chihuahua|CHH]]): [[Dioecesis Civitatis Iuarezensis]], [[Dioecesis Cuauhtemocensis-Materiensis]], [[Dioecesis Neograndicasensis]], [[Dioecesis Parralensis]], [[Dioecesis Tarahumarensis]] ''Regio Septentrio-Orientalis'' * '''[[Archidioecesis Monterreyensis]]''' ([[Nova Legio|NLE]]): [[Dioecesis Civitatis Victoriensis]], [[Dioecesis Linarina]], [[Dioecesis Matamorensis]], [[Dioecesis Novolaredensis]], [[Dioecesis Saltillensis]], [[Dioecesis Saxanigrensis]], [[Dioecesis Tampicensis]] ''Regio Biscaiensis-Pacifica'' * '''[[Archidioecesis Durangensis]]''' ([[Durangum (civitas)|DUR]]): [[Dioecesis Gomez Palaciensis]], [[Dioecesis Mazatlanensis]], [[Dioecesis Torreonensis]], [[Praelatura Territorialis Saltensis in Mexico]] ''Regio Occidentalis'' * '''[[Archidioecesis Guadalaiarensis]]''' ([[Xalisca|JAL]]): [[Dioecesis de Aguas Calientes]], [[Dioecesis Colimensis]], [[Dioecesis Guzmanopolitana]], [[Dioecesis Rivoriensis]], [[Dioecesis Sancti Ioannis a Lacubus]], [[Dioecesis Tepicensis]], [[Praelatura Territorialis Nayariana de Iesu et Maria]] ''Regio Domini Bosci'' * '''[[Archidioecesis Moreliensis]]''' ([[Mechoacana|MIC]]): [[Dioecesis Apatzinganiensis]], [[Dioecesis Civitatis Lazari Cardenas]], [[Dioecesis Tacambarensis]], [[Dioecesis Zamorensis in Mexico]] ''Regio Bassa'' * '''[[Archidioecesis Leonensis]]''' ([[Guanaxuatum|GUA]]): [[Dioecesis Celayensis]], [[Dioecesis Irapuatensis]], [[Dioecesis Queretarensis]] * '''[[Archidioecesis Sancti Ludovici Potosiensis]]''' ([[Civitas Sancti Ludovici Potosiensis|SLP]]): [[Dioecesis Matehualensis]], [[Dioecesis Vallipolitana]], [[Dioecesis Zacatecensis]] ''Regio Metropolitana'' * '''[[Archidioecesis Mexicana]]''' ([[Mexicopolis|CMX]]) ''Regio Metro-Circumdans'' * ad Archid. Mexicana: [[Dioecesis Atlacomulcana]], [[Dioecesis Cuernavacensis]], [[Dioecesis Tenancingana]], [[Dioecesis Tolucensis]] * '''[[Archidioecesis Tlalnepantlana]]''' ([[Civitas Mexici|MEX]]): [[Dioecesis Cuautitlanensis]], [[Dioecesis Ecatepecensis]], [[Dioecesis Izcalliensis]], [[Dioecesis Netzahualcoytlensis]], [[Dioecesis Teotihuacana]], [[Dioecesis Texcocensis]], [[Dioecesis Vallis Chalcensis]] ''Regio Centralis'' * '''[[Archidioecesis Tulancingensis]]''' ([[Hidalgum|HID]]): [[Dioecesis Hueiutlensis]], [[Dioecesis Tullanensis]] ''Regio Orientalis'' * '''[[Archidioecesis Angelorum]]''' ([[Civitas Angelorum|PUE]]): [[Dioecesis Huaiuapanensis]], [[Dioecesis Tehuacaniensis]], [[Dioecesis Tlaxcalensis]] ''Regio Sinus'' * '''[[Archidioecesis Ialapensis]]''' ([[Vera Crux (civitas)|VER]]): [[Dioecesis Coatzacoalsensis]], [[Dioecesis Cordubensis in Mexico]], [[Dioecesis Orizabensis]], [[Dioecesis Papantlensis]], [[Dioecesis Sancti Andreae de Tuxtla]], [[Dioecesis Tuxpaniensis]], [[Dioecesis Verae Crucis]] ''Regio Australis'' * '''[[Archidioecesis Acapulcana]]''' ([[Guerrero|GRO]]): [[Dioecesis Civitatis Altamirensis]], [[Dioecesis Chilpancingensis-Chilapensis]], [[Dioecesis Tlapensis]] ''Regio Australo-Orientalis'' * '''[[Archidioecesis Yucatanensis]]''' ([[Yucatania|YUC]]): [[Dioecesis Campecorensis]], [[Dioecesis Tabasquensis]], [[Praelatura Territorialis Cancunensis-Chetumaliensis]] ''Regio Pacifico-Australis'' * '''[[Archidioecesis Antequerensis]]''' ([[Guaxaca (civitas)|OAX]]): [[Dioecesis Portus Abditi]], [[Dioecesis Tehuantepecensis]], [[Dioecesis Tuxtepecensis]], [[Praelatura Territorialis Huautlensis]], [[Praelatura Territorialis Mixepolitana]] * '''[[Archidioecesis Tuxtlensis]]''' ([[Chiapa|CHP]]): [[Dioecesis Sancti Christophori de las Casas]], [[Dioecesis Tapacolensis]] [[Fasciculus:Nicaragua - Arcidiocesi di Managua.png|thumb|100px|Nicaragua]] === [[Nicaragua]] === * ''' [[Archidioecesis Managuensis]]''': [[Dioecesis Bluefieldensis]], [[Dioecesis Esteliensis]], [[Dioecesis Granadensis]], [[Dioecesis Iuigalpensis]], [[Dioecesis Leonensis in Nicaragua]], [[Dioecesis Matagalpensis]], [[Dioecesis Siunaënsis]], [[Dioecesis Xinotegana]] === [[Panama]] === [[Fasciculus:Panama - Arcidiocesi di Panama.png|thumb|100px|Panama]] * ''' [[Archidioecesis Panamensis]]''': [[Dioecesis Citrensis]], [[Dioecesis Columbensis-Kunayalensis]], [[Dioecesis Davidensis]], [[Dioecesis Poenonomensis]], [[Dioecesis Sancti Iacobi Veraguensis, Praelatura Territorialis Buccae Taurinae]] * [[Vicariatus Apostolicus Darienensis]] === [[Paraguaia]] === [[Fasciculus:Diócesis de Asunción Paraguay.svg|thumb|100px|Paraguaia]] * '''[[Archidioecesis Sanctissimae Assumptionis]]''': [[Dioecesis Beniaminacevalensis]], [[Dioecesis Caacupensis]], [[Dioecesis Carapeguana]], [[Dioecesis Oviedopolitana]], [[Dioecesis Sancti Ioannis Baptistae a Missionibus]], [[Dioecesis Sancti Laurentii]], [[Dioecesis Sancti Petri Apostoli]], [[Dioecesis Sanctissimae Concepionis in Paraguaia]], [[Dioecesis Sanctissimae Incarnationis]], [[Dioecesis Urbis Orientalis]], [[Dioecesis Villaricensis Spiritus Sancti]] * [[Vicariatus Apostolicus Ciachensis in Paraguaia]], [[Vicariatus Apostolicus Pilcomayoënsis]] * [[Ordinariatus Militaris Paraguaiae]] === [[Peruvia]] === [[Fasciculus:Jurisdicciones Eclesiasticas del Perú.png|thumb|Dioeceses et provinciae Peruviae]] * '''[[Archidioecesis Arequipensis]]''': [[Dioecesis Puniensis]], [[Dioecesis Tacnensis et Moqueguensis]], [[Praelatura Territorialis Ayaviriensis]], [[Praelatura Territorialis Chuquibambensis]], [[Praelatura Territorialis Iuliensis]], [[Praelatura Territorialis Sancti Iacobi Apostoli Huancanensis]] * '''[[Archidioecesis Ayacuquensis]]''': [[Dioecesis Huancavelicensis]], [[Praelatura Territorialis Caraveliensis]] * '''[[Archidioecesis Cuschensis]]''': [[Dioecesis Abancaiensis]], [[Praelatura Territorialis Chuquibambillensis]], [[Praelatura Territorialis Sicuanensis]] * '''[[Archidioecesis Huancayensis]]''': [[Dioecesis Huanucensis]], [[Dioecesis Tarmensis]] * '''[[Archidioecesis Limana]]''': [[Dioecesis Callaënsis]], [[Dioecesis Carabaillensis]], [[Dioecesis Chosicana]], [[Dioecesis Huachensis]], [[Dioecesis Icensis]], [[Dioecesis Lurinensis]], [[Praelatura Territorialis Yauyosensis]] * '''[[Archidioecesis Piurensis]]''': [[Dioecesis Chachapoyasensis]], [[Dioecesis Chiclayensis]], [[Dioecesis Chulucanensis]], [[Praelatura Territorialis Chotensis]] * '''[[Archidioecesis Truxillensis]]''': [[Dioecesis Caiamarcensis]], [[Dioecesis Cimbotiensis]], [[Dioecesis Huarazensis]], [[Dioecesis Huariensis]], [[Praelatura Territorialis Huamaciucana]], [[Praelatura Territorialis Moyobambensis]] * [[Vicariatus Apostolicus Iquitosensis]], [[Vicariatus Apostolicus Giennensis in Peruvia]], [[Vicariatus Apostolicus Pucallpaënsis]], [[Vicariatus Apostolicus Portus Maldonadi]], [[Vicariatus Apostolicus Requenaënsis]], [[Vicariatus Apostolicus Sancti Iosephi de Amazones]], [[Vicariatus Apostolicus Sancti Raymundi]], [[Vicariatus Apostolicus Yurimaguaënsis]] * [[Ordinariatus Militaris Peruviae]] [[Fasciculus:Ecclesiastical Province of San Juan map.png|thumb|100px|Portus Dives]] === [[Portus Dives]] === * ''' [[Archidioecesis Sancti Joannis in Portu Divite]]''': [[Dioecesis Arecibensis]], [[Dioecesis Caguana]], [[Dioecesis Faiardensis-Humacaensis]], [[Dioecesis Maiaguezensis]], [[Dioecesis Poncensis]] === [[Salvatoria]] === [[Fasciculus:El Salvador - Arcidiocesi di San Salvador.jpg|thumb|100px|Salvatoria]] * ''' [[Archidioecesis Sancti Salvatoris in America]]''': [[Dioecesis Chalatenangensis]], [[Dioecesis Sanctae Annae]], [[Dioecesis Sancti Iacobi de Maria]], [[Dioecesis Sancti Michaelis]], [[Dioecesis Sancti Vincentii]], [[Dioecesis Sonsonatensis]], [[Dioecesis Zacatecolucana]] * [[Ordinariatus Militaris Salvatoriae]] === [[Uraquaria]] === [[Fasciculus:Uruguay - Arcidiocesi di Montevideo.png|thumb|100px|Uraquaria]] * ''' [[Archidioecesis Montisvidei]]''': [[Dioecesis Canalopolitana]], [[Dioecesis Floridensis]], [[Dioecesis Fodinensis]], [[Dioecesis Maldonadensis-Orientalis Orae]], [[Dioecesis Melensis]], [[Dioecesis Mercedaniana]], [[Dioecesis Saltensis in Uraquaria]], [[Dioecesis Sancti Iosephi in Uraquaria]], [[Dioecesis Tacuarembiana]] === [[Venetiola]] === [[Fasciculus:Diocesisvenezuela.svg|thumb|Dioeceses et provinciae Venetiolae]] * '''[[Archidioecesis Barquisimetensis]]''': [[Dioecesis Acariguaruensis]], [[Dioecesis Carorensis]], [[Dioecesis Guanarensis]], [[Dioecesis Sancti Philippi in Venetiola]] * '''[[Archidioecesis Calabocensis]]''': [[Dioecesis Sancti Ferdinandi Apurensis]], [[Dioecesis Vallispaschalensis]] * '''[[Archidioecesis Caracensis]]''': [[Dioecesis Guairiensis]], [[Dioecesis Guarenensis]], [[Dioecesis Tequinensis]] * '''[[Archidioecesis Civitatis Bolivarensis]]''': [[Dioecesis Civitatis Guayanensis]], [[Dioecesis Maturinensis]] * '''[[Archidioecesis Corensis]]''': [[Dioecesis Punctifixensis]] * '''[[Archidioecesis Cumanensis]]''': [[Dioecesis Barcinonensis in Venetiola]], [[Dioecesis Carupaensis]], [[Dioecesis Tigrensis]], [[Dioecesis Margaritensis]] * '''[[Archidioecesis Maracaibensis]]''': [[Dioecesis Cabimensis]], [[Dioecesis Machiquesensis]], [[Dioecesis Vigilantis-Sancti Caroli Zuliensis]] * '''[[Archidioecesis Emeritensis in Venetiola]]''': [[Dioecesis Barinensis]], [[Dioecesis Guasdualitensis]], [[Dioecesis Sancti Christophori in Venetiola]], [[Dioecesis Truxillensis in Venetiola]] * '''[[Archidioecesis Valentina in Venetiola]]''': [[Dioecesis Maracayensis]], [[Dioecesis Portus Cabellensis]], [[Dioecesis Sancti Caroli in Venetiola]] * [[Vicariatus Apostolicus Caronensis]], [[Vicariatus Apostolicus Portus Ayacuquensis]], [[Vicariatus Apostolicus Tucupitensis]] * [[Ordinariatus Militaris Venetiolae]] == [[Asia]] == === [[Afghanistania]] === * [[Missio sui iuris Afghanistaniensis]] === [[Arabes|Nationes Arabicae]] === * '''[[Patriarchatus Hierosolymitanus Latinorum]]''' ([[Israël|IL]], [[Palaestina|PS]], [[Iordania|JO]], [[Cyprus|CY]]) ** [[Sedes Titularis Bethleem]] * '''[[Archidioecesis Bagdathensis Latinorum]]''' ([[Iraca|IQ]]) * [[Dioecesis Gibutensis]] ([[Gibutum|DJ]]) * [[Dioecesis Mogadiscensis]] ([[Somalia|SO]]) * [[Vicariatus Apostolicus Aleppensis]] ([[Syria|SY]]) * [[Vicariatus Apostolicus Alexandrinus Aegypti]] ([[Aegyptus|EG]]) * [[Vicariatus Apostolicus Arabiae Meridionalis]] ([[Emiratus Arabici Coniuncti|AE]], [[Iemenia|YE]], [[Omania|OM]]) * [[Vicariatus Apostolicus Arabiae Septentrionalis]] ([[Baharina|BH]], [[Cuvaitum|KW]], [[Quataria|QA]], [[Arabia Saudita|SA]]) * [[Vicariatus Apostolicus Berytensis]] ([[Libanus|LB]]) === [[Azerbaigiania]] === * [[Praefectura Apostolica Azerbaigianiensis]] === [[Bangladesa]] === * '''[[Archidioecesis Chittagongensis]]''': [[Dioecesis Barisalensis]], [[Dioecesis Khulnensis]] * '''[[Archidioecesis Dhakensis]]''': [[Dioecesis Dinaipurensis]], [[Dioecesis Mymensinghensis]], [[Dioecesis Raishahiensis]], [[Dioecesis Sylhetensis]] === [[Caucasus]] === * [[Administratio Apostolica Caucasi Latinorum]] [[Fasciculus:Dioceses of Korea-en.svg|thumb|100px|Corea]] === [[Corea]] === * '''[[Archidioecesis Kvangiuensis]]''': [[Dioecesis Cheiuensis]], [[Dioecesis Ieoniuensis]] * '''[[Archidioecesis Seulensis]]''': [[Dioecesis Chuncheonensis]], [[Dioecesis Hameungensis]] ([[Res publica popularis democratica Coreana|KP]]), [[Dioecesis Inchonensis]], [[Dioecesis Pyeongyangensis]] ([[Res publica popularis democratica Coreana|KP]]), [[Dioecesis Suvonensis]], [[Dioecesis Taeieonensis]], [[Dioecesis Uijeongbuensis]], [[Dioecesis Voniuensis]] * '''[[Archidioecesis Taeguensis]]''': [[Dioecesis Andongensis]], [[Dioecesis Busanensis]], [[Dioecesis Cheongiuensis]], [[Dioecesis Masanensis]] * [[Abbatia Territorialis Tokvonensis]] ([[Res publica popularis democratica Coreana|KP]]) * [[Ordinariatus Militaris Rei publicae Coreanae]] === [[Iaponia]] === [[Fasciculus:Maps of Catholic dioceses of Japan.svg|thumb|100px|Iaponia]] * '''[[Archidioecesis Nagasakiensis]]''': [[Dioecesis Fukuokaensis]], [[Dioecesis Kagoshimaensis]], [[Dioecesis Nahana]], [[Dioecesis Oitaensis]] * '''[[Archidioecesis Osakensis]]''': [[Dioecesis Hiroshimaensis]], [[Dioecesis Kyotensis]], [[Dioecesis Nagoyaensis]], [[Dioecesis Takamatsuensis]] * '''[[Archidioecesis Tokiensis]]''': [[Dioecesis Niigataensis]], [[Dioecesis Saitamaensis]], [[Dioecesis Sapporensis]], [[Dioecesis Sendaiensis]], [[Dioecesis Yokohamaensis]] === [[India]] – [[Butania]] === [[Fasciculus:India Catholic Dioceses.svg|thumb|Dioeceses et provinciae Indiae]] * '''[[Archidioecesis Agraënsis]]''' ([[Uttara Pradeśa|UP]]): [[Dioecesis Aimerensis]], [[Dioecesis Allahabadensis]], [[Dioecesis Bareillensis]], [[Dioecesis Iaipurensis]], [[Dioecesis Ihansiensis]], [[Dioecesis Lucknovensis]], [[Dioecesis Meerutensis]], [[Dioecesis Udaipurensis]], [[Dioecesis Varanasiensis]] * '''[[Archidioecesis Bangalorensis]]''' ([[Carnatica|KA]]): [[Dioecesis Belgaumensis]], [[Dioecesis Bellaryensis]], [[Dioecesis Chikmagalurensis]], [[Dioecesis Gulbargiensis]], [[Dioecesis Karvarensis]], [[Dioecesis Mangalorensis]], [[Dioecesis Mysuriensis]], [[Dioecesis Shimogaensis]], [[Dioecesis Udupiensis]] * '''[[Archidioecesis Bhopalensis]]''' ([[Madhya Pradesa|MP]]): [[Dioecesis Gwaliorensis]], [[Dioecesis Iabalpurensis]], [[Dioecesis Indorensis]], [[Dioecesis Jhabuensis]], [[Dioecesis Khandvaensis]] * '''[[Archidioecesis Bombayensis]]''' ([[Maharastra|MH]]): [[Dioecesis Nashikensis]], [[Dioecesis Poonensis]], [[Dioecesis Vasaiensis]] * '''[[Archidioecesis Calcuttensis]]''' ([[Bengala Occidentalis|WB]]): [[Dioecesis Asansolensis]], [[Dioecesis Bagdograna]], [[Dioecesis Baruipurensis]], [[Dioecesis Darieelingensis]] (cum [[Butania|BT]]), [[Dioecesis Ialpaiguriensis]], [[Dioecesis Krishnagarensis]], [[Dioecesis Raigangensis]] * '''[[Archidioecesis Cuttackensis-Bhubanesvarensis]]''' ([[Odisa|OR]]): [[Dioecesis Balasorensis]], [[Dioecesis Berhampurensis]], [[Dioecesis Rayagadensis]], [[Dioecesis Rurkelaensis]], [[Dioecesis Sambalpurensis]] * '''[[Archidioecesis Delhiensis]]''' ([[Dellium|DL]]): [[Dioecesis Iammuensis-Srinagarensis]], [[Dioecesis Iullundurensis]], [[Dioecesis Simlensis et Chandigarhensis]] * '''[[Archidioecesis Gandhinagarensis]]''' ([[Guzarata|GJ]]): [[Dioecesis Ahmedabadensis]], [[Dioecesis Barodensis]] * '''[[Archidioecesis Goana et Damanensis]]''' ([[Goa|GA]]): [[Dioecesis Sindhudurgiensis]] * '''[[Archidioecesis Guvahatina]]''' ([[Asama|AS]]): [[Dioecesis Bongaigaonensis]], [[Dioecesis Dibrugarhensis]], [[Dioecesis Diphuensis]], [[Dioecesis Itanagarensis]], [[Dioecesis Miaoensis]], [[Dioecesis Tezpurensis]] * '''[[Archidioecesis Hyderabadensis]]''' ([[Āndhra Pradeśa|AP]]): [[Dioecesis Cuddapahensis]], [[Dioecesis Khammamensis]], [[Dioecesis Kurnoolensis]], [[Dioecesis Nalgondaensis]], [[Dioecesis Varangalensis]] * '''[[Archidioecesis Imphalensis]]''' ([[Manipura|MN]]): [[Dioecesis Kohimaensis]] * '''[[Archidioecesis Madraspolitana et Meliaporensis]]''' ([[Coromandela|TN]]): [[Dioecesis Chingleputensis]], [[Dioecesis Coimbaturensis]], [[Dioecesis Ootacamundensis]], [[Dioecesis Vellorensis]] * '''[[Archidioecesis Madhuraiensis]]''' ([[Coromandela|TN]]): [[Dioecesis Dindigulensis]], [[Dioecesis Kottarensis]], [[Dioecesis Kuzhithuraiensis]], [[Dioecesis Palayamkottaiensis]], [[Dioecesis Sivagangaiensis]], [[Dioecesis Tiruchirapolitana]], [[Dioecesis Tuticorensis]] * '''[[Archidioecesis Nagpurensis]]''' ([[Maharastra|MH]]): [[Dioecesis Amravatensis]], [[Dioecesis Aurangabadensis]] * '''[[Archidioecesis Patnensis]]''' ([[Bihāra|BR]]): [[Dioecesis Bettiahensis]], [[Dioecesis Bhagalpurensis]], [[Dioecesis Buxarensis]], [[Dioecesis Muzaffarpurensis]], [[Dioecesis Purneaensis]] * '''[[Archidioecesis Pondicheriensis et Cuddalorensis]]''' ([[Pondicherium (Unionis territorium)|PY]]): [[Dioecesis Dharmapuriensis]], [[Dioecesis Kumbakonamensis]], [[Dioecesis Salemensis]], [[Dioecesis Taniorensis]] * '''[[Archidioecesis Raipurensis]]''' ([[Chattisagarha|CT]]): [[Dioecesis Ambikapurensis]], [[Dioecesis Jashpurensis]], [[Dioecesis Raigarhensis]] * '''[[Archidioecesis Ranchiensis]]''' ([[Jharakhanda|JH]]): [[Dioecesis Daltonganiensis]], [[Dioecesis Dumkaensis]], [[Dioecesis Gumlaensis]], [[Dioecesis Gumlaensis]], [[Dioecesis Iamshedpurensis]], [[Dioecesis Khuntiensis]], [[Dioecesis Portus Blairensis]], [[Dioecesis Simdegaensis]] * '''[[Archidioecesis Shillongensis]]''' ([[Meghalaya|ML]]): [[Dioecesis Agartalana]], [[Dioecesis Aizavlensis]], [[Dioecesis Iovaiensis]], [[Dioecesis Nongstoinensis]], [[Dioecesis Turana]] * '''[[Archidioecesis Trivandrensis Latinorum]]''' ([[Malabaria|KL]]): [[Dioecesis Alleppeyensis]], [[Dioecesis Neyyattinkaraensis]], [[Dioecesis Punalurensis]], [[Dioecesis Quilonensis]] * '''[[Archidioecesis Verapolitana]]''' ([[Malabaria|KL]]): [[Dioecesis Calicutensis]], [[Dioecesis Coccinensis]], [[Dioecesis Kannurensis]], [[Dioecesis Kottapuramensis]], [[Dioecesis Sultanpetensis]], [[Dioecesis Viiayapuramensis]] * '''[[Archidioecesis Visakhapatnamensis]]''' ([[Āndhra Pradeśa|AP]]): [[Dioecesis Eluruensis]], [[Dioecesis Gunturensis]], [[Dioecesis Nellorensis]], [[Dioecesis Srikakulamensis]], [[Dioecesis Viiayavadana]] === [[Indonesia]] === ''Regio ecclesiastica Sumatrae'' * '''[[Archidioecesis Medanensis]]''': [[Dioecesis Padangensis]], [[Dioecesis Sibolgaensis]] * '''[[Archidioecesis Palembangensis]]''': [[Dioecesis Pangkalpinangensis]], [[Dioecesis Tangiungkarangana]] ''Regio ecclesiastica Iavae'' * '''[[Archidioecesis Giakartana]]''': [[Dioecesis Bandungensis]], [[Dioecesis Bogorensis]] * '''[[Archidioecesis Semarangensis]]''': [[Dioecesis Malangensis]], [[Dioecesis Purvokertensis]], [[Dioecesis Surabayana]] ''Regio ecclesiastica Bornei'' * '''[[Archidioecesis Pontianakensis]]''': [[Dioecesis Ketapangensis]], [[Dioecesis Sanggauensis]], [[Dioecesis Sintangensis]] * '''[[Archidioecesis Samarindaensis]]''': [[Dioecesis Bangiarmasina]], [[Dioecesis Palangkaraiensis]], [[Dioecesis Taniungselorensis]] ''Regio ecclesiastica Celebis-Amboinae'' * '''[[Archidioecesis Makassarensis]]''': [[Dioecesis Amboinaënsis]], [[Dioecesis Manadoensis]] ''Regio ecclesiastica Insulae Sundanae minores'' * '''[[Archidioecesis Endehena]]''': [[Dioecesis Denpasarensis]], [[Dioecesis Larantukana]], [[Dioecesis Maumerensis]], [[Dioecesis Rutengensis]] * '''[[Archidioecesis Kupangensis]]''': [[Dioecesis Atambuensis]], [[Dioecesis Veetebulaensis]] ''Regio ecclesiastica Papuae'' * '''[[Archidioecesis Meraukensis]]''': [[Dioecesis Agatsensis]], [[Dioecesis Iayapuraensis]], [[Dioecesis Manokvariensis-Sorongensis]], [[Dioecesis Timikaënsis]] ''Etiam'' * [[Ordinariatus Militaris Indonesiae]] === [[Irania]] === * '''[[Archidioecesis Hispahanensis Latinorum]]''' === [[Kazachstania]] === * '''[[Archidioecesis Sanctae Mariae in Astanansis]]''': [[Dioecesis Karagandansis]], [[Dioecesis Sanctissimae Trinitatis in Almata]], [[Administratio Apostolica Atirauensis]] === [[Kyrgyzstania]] === * [[Administratio Apostolica Kyrgyzstaniana]] === [[Laosium]] – [[Cambosia]] === * [[Vicariatus Apostolicus Luangensis Prabangensis]], [[Vicariatus Apostolicus Paksensis]], [[Vicariatus Apostolicus Savannakhetensis]], [[Vicariatus Apostolicus Vientianensis]] * [[Vicariatus Apostolicus de Phnom-Penh]], [[Praefectura Apostolica Battambangensis]], [[Praefectura Apostolica Kompongchamensis]] === [[Malaesia]] – [[Singapura]] – [[Bruneium]] === * '''[[Archidioecesis Kotakinabaluensis]]''': [[Dioecesis Keningauensis]], [[Dioecesis Sandakanana]] * '''[[Archidioecesis Kuala Lumpurensis]]''': [[Dioecesis Melakana-Giohorana]], [[Dioecesis Pinangensis]] * '''[[Archidioecesis Kuchingensis]]''': [[Dioecesis Miriensis]], [[Dioecesis Sibuensis]] * '''[[Archidioecesis Singaporensis]]''' * [[Vicariatus Apostolicus Bruneiensis]] === [[Mongolia]] === * [[Praefectura Apostolica Ulaanbaatarensis]] === [[Myanmar]] === * '''[[Archidioecesis Mandalayensis]]''': [[Dioecesis Banmavensis]], [[Dioecesis Hakhanensis]], [[Dioecesis Kalayensis]], [[Dioecesis Lashioensis]], [[Dioecesis Myitkyinaensis]] * '''[[Archidioecesis Taunggyiensis]]''': [[Dioecesis Kengtunghensis]], [[Dioecesis Loikavensis]], [[Dioecesis Pekhonensis]], [[Dioecesis Tunguensis]] * '''[[Archidioecesis Yangonensis]]''': [[Dioecesis Hpaanensis]], [[Dioecesis Maulamyinensis]], [[Dioecesis Patheinensis]], [[Dioecesis Pyayensis]] === [[Nepalia]] === * [[Vicariatus Apostolicus Nepalianus]] === [[Pakistania]] === * '''[[Archidioecesis Karachiensis]]''': [[Dioecesis Hyderabadensis in Pakistania]] * '''[[Archidioecesis Lahorensis]]''': [[Dioecesis Faisalabadensis]], [[Dioecesis Islamabadensis-Ravalpindensis]], [[Dioecesis Multanensis]] * [[Vicariatus Apostolicus Quettensis]] === [[Philippinae]] === [[Fasciculus:PH_Dioceses.png|thumb|Dioeceses et provinciae Insularum Philippinarum]] * '''[[Archidioecesis Cacerensis]]''': [[Dioecesis Daetiensis]], [[Dioecesis Legazpiensis]], [[Dioecesis Libmanana]], [[Dioecesis Masbatensis]], [[Dioecesis Sorsogonensis]], [[Dioecesis Viracensis]] * '''[[Archidioecesis Cagayana]]''': [[Dioecesis Butuanensis]], [[Dioecesis Malaibalaiensis]], [[Dioecesis Surigensis]], [[Dioecesis Tandagensis]] * '''[[Archidioecesis Capicensis]]''': [[Dioecesis Kalibensis]], [[Dioecesis Rombloniensis]] * '''[[Archidioecesis Cotabatensis]]''': [[Dioecesis Kidapavanensis]], [[Dioecesis Marbeliana]] * '''[[Archidioecesis Davaensis]]''': [[Dioecesis Digosensis]], [[Dioecesis Matiensis]], [[Dioecesis Tagamna]] * '''[[Archidioecesis Iarensis]]''': [[Dioecesis Bacolodensis]], [[Dioecesis Cabancalensis]], [[Dioecesis Sancti Caroli Borromeo]], [[Dioecesis Sancti Iosephi de Antiquonia]] * '''[[Archidioecesis Lingayensis-Dagupanensis]]''': [[Dioecesis Alaminensis]], [[Dioecesis Cabanatuanensis]], [[Dioecesis Ferdinandopolitana ab Unione]], [[Dioecesis Sancti Iosephi in Insulis Philippinis]], [[Dioecesis Urdanetensis]] * '''[[Archidioecesis Lipensis]]''': [[Dioecesis Boacensis]], [[Dioecesis Gumacana]], [[Dioecesis Lucenensis]], [[Praelatura Territorialis Infantensis]] * '''[[Archidioecesis Manilensis]]''': [[Dioecesis Antipolensis]], [[Dioecesis Cubaoensis]], [[Dioecesis Imusensis]], [[Dioecesis Kalookana]], [[Dioecesis Malolosina]], [[Dioecesis Novalichesinsis]], [[Dioecesis Paranaquensis]], [[Dioecesis Pasigina]], [[Dioecesis Sancti Pauli in Insulis Philippinis]] * '''[[Archidioecesis Nominis Iesu]]''': [[Dioecesis Dumaguete]], [[Dioecesis Maasinensis]], [[Dioecesis Tagbilarana]], [[Dioecesis Talibonensis]] * '''[[Archidioecesis Novae Segobiae]]''': [[Dioecesis Baghiopolitana]], [[Dioecesis Banguedensis]], [[Dioecesis Laoagensis]], [[Praelatura Territorialis Batanensis]] * '''[[Archidioecesis Ozamisana]]''': [[Dioecesis Dipologana]], [[Dioecesis Iliganensis]], [[Dioecesis Pagadianensis]], [[Praelatura Territorialis Maraviensis]] * '''[[Archidioecesis Palensis]]''': [[Dioecesis Boronganensis]], [[Dioecesis Calbayogana]], [[Dioecesis Catarmaniensis]], [[Dioecesis Navaliensis]] * '''[[Archidioecesis Sancti Ferdinandi]]''': [[Dioecesis Balangensis]], [[Dioecesis Ibana]], [[Dioecesis Tarlacensis]] * '''[[Archidioecesis Tuguegaraoana]]''': [[Dioecesis Bayombongensis]], [[Dioecesis Ilaganensis]] * '''[[Archidioecesis Zamboangensis]]''': [[Dioecesis Ipilensis]], [[Praelatura Territorialis Isabellapolitana]] * [[Vicariatus Apostolicus Bontocensis-Lagavensis]], [[Vicariatus Apostolicus Calapanensis]], [[Vicariatus Apostolicus Ioloensis]], [[Vicariatus Apostolicus Portus Principis in Insulis Philippinis]], [[Vicariatus Apostolicus Sancti Iosephi in Mindoro]], [[Vicariatus Apostolicus Tabukensis]], [[Vicariatus Apostolicus Taytayensis]] * [[Ordinariatus Militaris Philippinarum]] === [[Res publica popularis Sinarum]] === * [[Dioecesis Macaonensis]] * [[Administratio Apostolica Harbina]] === [[Sri Lanca]] – [[Insulae Maldivae]] === * '''[[Archidioecesis Columbensis in Taprobane]]''': [[Dioecesis Anuradhapurensis]], [[Dioecesis Badullana]], [[Dioecesis Batticaloaensis]], [[Dioecesis Chilavensis]], [[Dioecesis Gallensis]], [[Dioecesis Iaffnensis]], [[Dioecesis Kandiensis]], [[Dioecesis Kurunegalaensis]], [[Dioecesis Mannarensis]], [[Dioecesis Ratnapurensis]], [[Dioecesis Trincomaliensis]] === [[Tadzikistania]] === * [[Missio sui iuris Tadzikistaniana]] === [[Taivania]] === * '''[[Archidioecesis Taipehensis]]''': [[Dioecesis Hsinchuensis]], [[Dioecesis Hvalienensis]], [[Dioecesis Kaohsiungensis]], [[Dioecesis Kiayiensis]], [[Dioecesis Taichungensis]], [[Dioecesis Tainanensis]] === [[Thailandia]] === * '''[[Archidioecesis Bangkokensis]]''': [[Dioecesis Chanthaburiensis]], [[Dioecesis Chiangmaiensis]], [[Dioecesis Chiangraiensis]], [[Dioecesis Nakhonsauanensis]], [[Dioecesis Ratchaburensis]], [[Dioecesis Suratthanensis]] * '''[[Archidioecesis Tharensis et Nonsengensis]]''': [[Dioecesis Nakhonratchasimaensis]], [[Dioecesis Ubonratchathaniensis]], [[Dioecesis Udonthaniensis]] === [[Timoria Orientalis]] === * '''[[Archidioecesis Diliensis]]''': * [[Dioecesis Baucana]], [[Dioecesis Malianensis]] === [[Turcia]] === * '''[[Archidioecesis Smyrnensis]]''' * [[Vicariatus Apostolicus Anatoliensis]], [[Vicariatus Apostolicus Istanbulensis]] === [[Turcmenistania]] === * [[Missio sui iuris Turcmenistaniana]] === [[Usbekistania]] === * [[Administratio Apostolica Usbekistaniana]] === [[Vietnamia]] === * '''[[Archidioecesis Hanoiensis]]''': [[Dioecesis Bacninhensis]], [[Dioecesis Buichuensis]], [[Dioecesis Haiphongensis]], [[Dioecesis Hatinhensis]], [[Dioecesis Hung Hoaensis]], [[Dioecesis Langsonensis et Caobangensis]], [[Dioecesis de Phat Diem]], [[Dioecesis de Thai Binh]], [[Dioecesis de Thanh Hoa]], [[Dioecesis Vinhensis]] * '''[[Archidioecesis Hueensis]]''': [[Dioecesis Banmethuotensis]], [[Dioecesis Danangensis]], [[Dioecesis Kontumensis]], [[Dioecesis Nhatrangensis]], [[Dioecesis Quinhonensis]] * '''[[Archidioecesis Hochiminhopolitana]]''': [[Dioecesis Barianensis]], [[Dioecesis Canthoensis]], [[Dioecesis Dalatensis]], [[Dioecesis Longxuyensis]], [[Dioecesis Mythoensis]], [[Dioecesis Phanthietensis]], [[Dioecesis Phucuongensis]], [[Dioecesis Vinhlongensis]], [[Dioecesis Xuanlocensis]] == [[Europa]] == === [[Albania]] === * '''[[Archidioecesis Scodrensis-Pulatensis]]''': [[Dioecesis Alexiensis]], [[Dioecesis Sappensis]] * '''[[Archidioecesis Tiranensis-Dyrracena]]''': [[Dioecesis Rrësheniensis]] === [[Austria]] === [[Fasciculus:Oesterreich kirchenprovinzen.png|thumb|Dioeceses et provinciae Austriae]] In Austria hae sunt provinciae: * '''[[Archidioecesis Salisburgensis]]''': [[Dioecesis Campitemplensis]], [[Dioecesis Graecensis-Seccoviensis]], [[Dioecesis Gurcensis]], [[Dioecesis Oenipontana]] * '''[[Archidioecesis Viennensis]]''': [[Dioecesis Linciensis]], [[Dioecesis Sancti Hippolyti]], [[Dioecesis Sideropolitana]] Praeterea sunt territoria exempta et alii ordinarii: * [[Abbatia Territorialis Maris Stellae]] * [[Ordinariatus Militaris Austriae]] === [[Belgium]] === [[Fasciculus:BelgischeBisdommen.png|thumb|150px|Dioeceses Belgicae]] In Belgica est provincia: * '''[[Archidioecesis Mechliniensis-Bruxellensis]]''' (cum [[Vicariatus Bruxellensis|Vicariato Bruxellensi]], [[Vicariatus Flandro-Brabantinus Mechliniensisque|Vicariato Flandro-Brabantino Mechliniensique]] et [[Vicariatus Vallo-Brabantinus|Vicariato Vallo-Brabantino]]): [[Dioecesis Antverpiensis]], [[Dioecesis Brugensis]], [[Dioecesis Gandavensis]], [[Dioecesis Hasseletensis]], [[Dioecesis Leodiensis]], [[Dioecesis Namurcensis]], [[Dioecesis Tornacensis]] * [[Ordinariatus Militaris Belgii]] === [[Bielorussia]] === * '''[[Archidioecesis Minscensis-Mohiloviensis Latinorum]]''': [[Dioecesis Grodnensis]], [[Dioecesis Pinskensis Latinorum]], [[Dioecesis Vitebscensis]] === [[Bosnia et Herzegovina]] === [[Fasciculus:Map of the Roman Catholic Dioceses in Bosnia and Herzegovina in Croatian 2024.svg|thumb|100px|BIH]] * '''[[Archidioecesis Vrhbosnensis]]''': [[Dioecesis Bania Lucensis]], [[Dioecesis Mandetriensis-Dumnensis]] (-Tribuniensis et Marcanensis) * [[Ordinariatus Militaris Bosniae et Herzegovinae]] === [[Bulgaria]] === * [[Dioecesis Nicopolitana]], [[Dioecesis Sophiae et Philippopolis]] === [[Cechia|Res publica Cecha]] === [[Fasciculus:CoA CZ Dieceze.png|thumb|150px|Dioeceses et provinciae Cechiae]] In Re publica Bohemica hae sunt provinciae: * '''Bohemia''': '''[[Archidioecesis Pragensis]]''', [[Dioecesis Litomericensis]], [[Dioecesis Reginae Gradecensis]], [[Dioecesis Budvicensis]], [[Dioecesis Pilsnensis]] * '''Moravia''': '''[[Archidioecesis Olomucensis]]''', [[Dioecesis Brunensis]], [[Dioecesis Ostraviensis-Opaviensis]] === [[Croatia]] === [[Fasciculus:Map of Roman Catholic Dioceses in Croatia.svg|thumb|150px|Dioeceses et provinciae Croatiae]] * '''[[Archidioecesis Zagrebiensis]]''': [[Dioecesis Bellovariensis-Crisiensis]], [[Dioecesis Sisciensis]], [[Dioecesis Varasdinensis]] * '''[[Archidioecesis Diacovensis-Osijekensis]]''': [[Dioecesis Posegana]] * '''[[Archidioecesis Fluminensis]]''': [[Dioecesis Gospiciensis-Seniensis]], [[Dioecesis Veglensis]], [[Dioecesis Parentina et Polensis]] * '''[[Archidioecesis Spalatensis-Macarscensis]]''': [[Dioecesis Pharensis]], [[Dioecesis Ragusina]], [[Dioecesis Sebenicensis]] * '''[[Archidioecesis Iadrensis]]''' * [[Ordinariatus Militaris Croatiae]] === [[Cyprus]] === Vide [[#Nationes Arabicae|Nationes Arabicae]]. === [[Estonia]] === * [[Administratio Apostolica Estoniensis]] === [[Francia|Gallia (Francia)]] === [[Fasciculus:Provinces ecclésiastiques (France).svg|thumb|Provinciae ecclesiasticae Franciae]] * '''[[Archidioecesis Bisuntina]]''': [[Dioecesis Belfortiensis-Montis Beligardi]], [[Dioecesis Nanceiensis-Tullensis]], [[Dioecesis Sancti Claudii]], [[Dioecesis Sancti Deodati]], [[Dioecesis Virodunensis]] * '''[[Archidioecesis Burdigalensis]]''': [[Dioecesis Agennensis]], [[Dioecesis Aturensis et Aquae Augustae]], [[Dioecesis Baionensis]], [[Dioecesis Petrocoricensis]] * '''[[Archidioecesis Claromontana]]''': [[Dioecesis Aniciensis]], [[Dioecesis Molinensis]], [[Dioecesis Sancti Flori]] * '''[[Archidioecesis Divionensis]]''': [[Archidioecesis Senonensis]], [[Dioecesis Augustodunensis]], [[Dioecesis Nivernensis, Praelatura Territorialis Missionis Galliae]] * '''[[Archidioecesis Insulensis]]''': [[Archidioecesis Cameracensis]], [[Dioecesis Atrebatensis]] * '''[[Archidioecesis Lugdunensis]]''': [[Archidioecesis Camberiensis, Maurianensis et Tarantasiensis|Archidioecesis Camberiensis]], [[Dioecesis Anneciensis]], [[Dioecesis Bellicensis-Arsensis]], [[Dioecesis Gratianopolitana-Viennensis Allobrogum]], [[Dioecesis Sancti Stephani]], [[Dioecesis Valentinensis]], [[Dioecesis Vivariensis]] * '''[[Archidioecesis Massiliensis]]''': [[Archidioecesis Aquensis in Gallia]], [[Archidioecesis Avenionensis]], [[Dioecesis Adiacensis]], [[Dioecesis Diniensis]], [[Dioecesis Foroiuliensis-Tolonensis]], [[Dioecesis Nicensis]], [[Dioecesis Vapincensis]] * '''[[Archidioecesis Montis Pessulani]]''': [[Dioecesis Carcassonensis et Narbonensis]], [[Dioecesis Elnensis]], [[Dioecesis Mimatensis]], [[Dioecesis Nemausensis]] * '''[[Archidioecesis Parisiensis]]''': [[Dioecesis Christoliensis]], [[Dioecesis Evriensis-Corbiliensis-Exonensis]], [[Dioecesis Meldensis]], [[Dioecesis Nemptodurensis]], [[Dioecesis Pontisarensis]], [[Dioecesis Sancti Dionysii in Francia]], [[Dioecesis Versaliensis]] * '''[[Archidioecesis Pictaviensis]]''': [[Dioecesis Engolismensis]], [[Dioecesis Lemovicensis]], [[Dioecesis Rupellensis]], [[Dioecesis Tutelensis]] * '''[[Archidioecesis Remensis]]''': [[Dioecesis Ambianensis]], [[Dioecesis Bellovacensis]], [[Dioecesis Catalaunensis]], [[Dioecesis Lingonensis]], [[Dioecesis Suessionensis]], [[Dioecesis Trecensis]] * '''[[Archidioecesis Rhedonensis]]''': [[Dioecesis Andegavensis]], [[Dioecesis Briocensis]], [[Dioecesis Cenomanensis]], [[Dioecesis Corisopitensis]], [[Dioecesis Lucionensis]], [[Dioecesis Nannetensis]], [[Dioecesis Valleguidonensis]], [[Dioecesis Venetensis]] * '''[[Archidioecesis Rothomagensis]]''': [[Dioecesis Baiocensis-Lexoviensis]], [[Dioecesis Constantiensis-Abrincensis]], [[Dioecesis Ebroicensis]], [[Dioecesis Portus Gratiae]], [[Dioecesis Sagiensis]] * '''[[Archidioecesis Tolosana]]''': [[Archidioecesis Albiensis]], [[Archidioecesis Auxitana]], [[Dioecesis Apamiensis]], [[Dioecesis Cadurcensis]], [[Dioecesis Montis Albani]], [[Dioecesis Ruthenensis]], [[Dioecesis Tarbiensis et Lourdensis]] * '''[[Archidioecesis Turonensis]]''': [[Archidioecesis Bituricensis]], [[Dioecesis Aurelianensis]], [[Dioecesis Blesensis]], [[Dioecesis Carnutensis]] * '''[[Archidioecesis Argentoratensis]]''' * [[Dioecesis Metensis]] * [[Ordinariatus Militaris Galliae]] === [[Germania]] === [[Fasciculus:Deutschland Kirchenprovinzen kath.png|thumb|150px|Dioeceses et provinciae Germaniae]] * '''[[Archidioecesis Bambergensis]]''': [[Dioecesis Eystettensis]], [[Dioecesis Herbipolensis]], [[Dioecesis Spirensis]] * '''[[Archidioecesis Berolinensis]]''': [[Dioecesis Dresdensis-Misnensis]], [[Dioecesis Gorlicensis]] * '''[[Archidioecesis Friburgensis]]''': [[Dioecesis Moguntina]], [[Dioecesis Rottenburgensis-Stutgardiensis]] * '''[[Archidioecesis Hamburgensis]]''': [[Dioecesis Hildesiensis]], [[Dioecesis Osnabrugensis]] * '''[[Archidioecesis Coloniensis]]''': [[Dioecesis Aquisgranensis]], [[Dioecesis Essendiensis]], [[Dioecesis Limburgensis]], [[Dioecesis Monasteriensis]], [[Dioecesis Trevirensis]] * '''[[Archidioecesis Monacensis et Frisingensis]]''': [[Dioecesis Augustana Vindelicorum]], [[Dioecesis Passaviensis]], [[Dioecesis Ratisbonensis]] * '''[[Archidioecesis Paderbornensis]]''': [[Dioecesis Erfordiensis]], [[Dioecesis Fuldensis]], [[Dioecesis Magdeburgensis]] * [[Ordinariatus Militaris Germaniae]] === [[Graecia]] === * '''[[Archidioecesis Atheniensis (Catholica)|Archidioecesis Atheniensis]]''' * '''[[Archidioecesis Corcyrensis, Zacynthiensis et Cephaloniensis]]''' * '''[[Archidioecesis Naxiensis, Andrensis, Tinensis, et Myconensis]]''': [[Dioecesis Candiensis]], [[Dioecesis Chiensis]], [[Dioecesis Sanctoriensis]], [[Dioecesis Syrensis et Milensis]] * '''[[Archidioecesis Rhodiensis]]''' * [[Vicariatus Apostolicus Thessalonicensis]] === [[Helvetia]] === [[Fasciculus:Bistuemer CH 2006.png|thumb|Dioeceses et provinciae in Helvetia]] In Helvetia sunt sex dioeceses atque duae [[abbatia territorialis|abbatiae territoriales]] , qui subiactae imperio [[archidioecesis]] non sunt, sed [[Sancta Sedes|sanctae sedis]] ipse. Ergo helveticae dioceses non formant [[provincia ecclesiastica|provinciam ecclesiasticam]]. Hae sunt dioeceses ac [[abbatia]]e: * [[Dioecesis Basileensis]] * [[Dioecesis Curiensis]] * [[Dioecesis Lausannensis, Genevensis, et Friburgensis]] * [[Dioecesis Luganensis]] * [[Dioecesis Sancti Galli]] * [[Dioecesis Sedunensis]] * [[Abbatia Territorialis Einsiedlensis]] * [[Abbatia Territorialis Sancti Mauritii Agaunensis]] [[Fasciculus:Diocese of Ireland2.png|thumb|150px|Dioeceses et provinciae Hiberniae]] === [[Hibernia]] === * '''[[Archidioecesis Armachana]]''': [[Dioecesis Ardachadensis et Cluanensis]], [[Dioecesis Clogheriensis]], [[Dioecesis Derriena]], [[Dioecesis Dunensis et Connorensis]], [[Dioecesis Dromorensis]], [[Dioecesis Kilmorensis]], [[Dioecesis Midensis]], [[Dioecesis Rapotensis]] * '''[[Archidioecesis Cassiliensis et Emeliensis]]''': [[Dioecesis Cloynensis]], [[Dioecesis Corcagiensis et Rossensis]], [[Dioecesis Kerriensis]], [[Dioecesis Laoniensis]], [[Dioecesis Limericiensis]], [[Dioecesis Vaterfordiensis et Lismoriensis]] * '''[[Archidioecesis Dublinensis]]''': [[Dioecesis Fernensis]], [[Dioecesis Kildarensis et Leighliensis]], [[Dioecesis Ossoriensis]] * '''[[Archidioecesis Tuamensis]]''': [[Dioecesis Achadensis]], [[Dioecesis Alladensis]], [[Dioecesis Clonfertensis]], [[Dioecesis Elphinensis]], [[Dioecesis Galviensis et Duacensis]] === [[Hispania]] – [[Andorra]] === [[Fasciculus:Mapa de las Diócesis de España.svg|thumb|Dioeceses et provinciae Hispaniae]] * '''[[Archidioecesis Barcinonensis]]''': [[Dioecesis Sancti Felicis de Llobregar]], [[Dioecesis Terrassensis]] * '''[[Archidioecesis Burgensis]]''': [[Dioecesis Flaviobrigensis]], [[Dioecesis Oxomensis-Soriana]], [[Dioecesis Palentina]], [[Dioecesis Victoriensis]] * '''[[Archidioecesis Caesaraugustana]]''': [[Dioecesis Barbastrensis-Montisonensis]], [[Dioecesis Oscensis]], [[Dioecesis Terulensis et Albarracinensis]], [[Dioecesis Turiasonensis]] * '''[[Archidioecesis Compostellana]]''': [[Dioecesis Auriensis]], [[Dioecesis Lucensis in Hispania]], [[Dioecesis Mindoniensis-Ferrolensis]], [[Dioecesis Tudensis-Vicensis]] * '''[[Archidioecesis Emeritensis Augustana-Pacensis]]''': [[Dioecesis Cauriensis-Castrorum Caeciliorum]], [[Dioecesis Placentina in Hispania]] * '''[[Archidioecesis Granatensis]]''': [[Dioecesis Almeriensis]], [[Dioecesis Carthaginensis in Hispania]], [[Dioecesis Giennensis]], [[Dioecesis Guadicensis]], [[Dioecesis Malacitana]] * '''[[Archidioecesis Hispalensis]]''': [[Dioecesis Assidonensis-Ierezensis]], [[Dioecesis Canariensis]], [[Dioecesis Cordubensis]], [[Dioecesis Gadicensis et Septensis]], [[Dioecesis Onubensis]], [[Dioecesis Sancti Christophori de Laguna]] * '''[[Archidioecesis Matritensis]]''': [[Dioecesis Complutensis]], [[Dioecesis Xetafensis]] * '''[[Archidioecesis Ovetensis]]''': [[Dioecesis Asturicensis]], [[Dioecesis Legionensis]], [[Dioecesis Santanderiensis]] * '''[[Archidioecesis Pampilonensis et Tudelensis]]''': [[Dioecesis Calaguritana et Calceatensis-Lucroniensis]], [[Dioecesis Iacensis]], [[Dioecesis Sancti Sebastiani]] * '''[[Archidioecesis Tarraconensis]]''': [[Dioecesis Celsonensis]], [[Dioecesis Dertosensis]], [[Dioecesis Gerundensis]], [[Dioecesis Ilerdensis]], [[Dioecesis Urgellensis]] (cum [[Andorra|AD]]), [[Dioecesis Vicensis]] * '''[[Archidioecesis Toletana]]''': [[Dioecesis Albasitensis]], [[Dioecesis Civitatis Regalensis]], [[Dioecesis Conchensis]], [[Dioecesis Seguntina-Guadalaiarensis]] * '''[[Archidioecesis Valentina]]''': [[Dioecesis Ebusitana]], [[Dioecesis Maioricensis]], [[Dioecesis Minoricensis]], [[Dioecesis Oriolensis-Lucentina]], [[Dioecesis Segobricensis-Castellionensis]] * '''[[Archidioecesis Vallisoletana]]''': [[Dioecesis Abulensis]], [[Dioecesis Civitatensis in Hispania]], [[Dioecesis Salmantina]], [[Dioecesis Segobiensis]], [[Dioecesis Zamorensis]] * [[Ordinariatus Militaris Hispaniae]] === [[Hungaria]] === [[Fasciculus:Map of Hungarian Catholic Dioceses.PNG|thumb|150px|Dioeceses Hungariae]] * '''[[Archidioecesis Agriensis]]''': [[Dioecesis Debrecenensis-Nyiregyhazana]], [[Dioecesis Vaciensis]] * '''[[Archidioecesis Colocensis-Kecskemetensis]]''': [[Dioecesis Quinque Ecclesiensis]], [[Dioecesis Szegediensis-Csanadiensis]] * '''[[Archidioecesis Strigoniensis-Budapestinensis]]''': [[Dioecesis Albae Regalensis]], [[Dioecesis Iaurinensis]] * '''[[Archidioecesis Veszprimiensis]]''': [[Dioecesis Kaposvarensis]], [[Dioecesis Sabariensis]] * [[Abbatia Territorialis Sancti Martini in Monte Pannoniae]] * [[Ordinariatus Militaris Hungariae]] === [[Italia]], [[Civitas Vaticana]], [[Res publica Sancti Marini]] === :Vide etiam ''[[Dioeceses Italicae Ecclesiae Catholicae|Dioeceses Italianas Ecclesiae Catholicae]]''. ''Regio ecclesiastica [[Regio ecclesiastica Latii|Latii]]'' * '''''[[Dioecesis Romana]]''''' (cum [[Civitas Vaticana|VA]]): Sedes Suburbicaria [[Sedes Suburbicaria Albanensis|Albanensis]], [[Sedes Suburbicaria Ostiensis|Ostiensis]], [[Sedes Suburbicaria Portuensis-Sanctae Rufinae|Portuensis-Sanctae Rufinae]], [[Sedes Suburbicaria Praenestina|Praenestina]], [[Sedes Suburbicaria Sabinensis-Mandelensis|Sabinensis-Mandelensis]], [[Sedes Suburbicaria Tusculana|Tusculana]], [[Sedes Suburbicaria Veliterna-Signina|Veliterna-Signina]] * Archidioecesis '''[[Archidioecesis Caietana|Caietana]]''' * Dioecesis [[Dioecesis Anagnina-Alatrina|Anagnina-Alatrina]], [[Dioecesis Civitatis Castellanae|Castellanae]], [[Dioecesis Centumcellarum-Tarquiniensis|Centumcellarum-Tarquiniensis]], [[Dioecesis Frusinatensis-Verulana-Ferentina|Frusinatensis-Verulana-Ferentina]], [[Dioecesis Latinensis-Terracinensis-Setina-Privernensis|Latinensis-Terracinensis-Setina-Privernensis]], [[Dioecesis Reatina|Reatina]], [[Dioecesis Sorana-Cassinensis-Aquinatensis-Pontiscurvi|Sorana-Cassinensis-Aquinatensis-Pontiscurvi]], [[Dioecesis Tiburtina|Tiburtina]], [[Dioecesis Viterbiensis|Viterbiensis]] * Abbatia Territorialis [[Abbatia Territorialis Montis Cassini|Montis Cassini]], [[Abbatia Territorialis Sublacensis|Sublacensis]] ''Regio ecclesiastica [[Regio ecclesiastica Trium Venetiarum|Trium Venetiarum]]'' * '''[[Patriarchatus Venetiarum]]''': Dioecesis [[Dioecesis Adriensis-Rhodigiensis|Adriensis-Rhodigiensis]], [[Dioecesis Bellunensis-Feltrensis|Bellunensis-Feltrensis]], [[Dioecesis Clodiensis|Clodiensis]], [[Dioecesis Concordiensis-Portus Naonis|Concordiensis-Portus Naonis]], [[Dioecesis Patavina|Patavina]], [[Dioecesis Tarvisina|Tarvisina]], [[Dioecesis Veronensis|Veronensis]], [[Dioecesis Vicentina|Vicentina]], [[Dioecesis Victoriensis Venetorum|Victoriensis Venetorum]] * Archidioecesis '''[[Archidioecesis Goritiensis|Goritiensis]]''': Dioecesis [[Dioecesis Tergestina|Tergestina]] * Archidioecesis '''[[Archidioecesis Tridentina|Tridentina]]''': Dioecesis [[Dioecesis Bauzanensis-Brixinensis|Bauzanensis-Brixinensis]] * Archidioecesis '''[[Archidioecesis Utinensis|Utinensis]]''' ''Regio ecclesiastica [[Regio ecclesiastica Langobardiae|Langobardiae]]'' * Archidioecesis '''[[Archidioecesis Mediolanensis|Mediolanensis]]''': Dioecesis [[Dioecesis Bergomensis|Bergomensis]], [[Dioecesis Brixiensis|Brixiensis]], [[Dioecesis Comensis|Comensis]], [[Dioecesis Cremensis|Cremensis]], [[Dioecesis Cremonensis|Cremonensis]], [[Dioecesis Laudensis|Laudensis]], [[Dioecesis Mantuana|Mantuana]], [[Dioecesis Papiensis|Papiensis]], [[Dioecesis Viglevanensis|Viglevanensis]] ''Regio ecclesiastica [[Regio ecclesiastica Pedemontii|Pedemontii]]'' * Archidioecesis '''[[Archidioecesis Taurinensis|Taurinensis]]''': Dioecesis [[Dioecesis Aquensis|Aquensis]], [[Dioecesis Albae Pompeiensis|Albae Pompeiensis]], [[Dioecesis Astensis|Astensis]], [[Dioecesis Augustana|Augustana]], [[Dioecesis Cuneensis|Cuneensis]], [[Dioecesis Fossanensis|Fossanensis]], [[Dioecesis Eporediensis|Eporediensis]], [[Dioecesis Montis Regalis in Pedemonte|Montis Regalis in Pedemonte]], [[Dioecesis Pineroliensis|Pineroliensis]], [[Dioecesis Salutiarum|Salutiarum]], [[Dioecesis Segusiensis|Segusiensis]] * Archidioecesis '''[[Archidioecesis Vercellensis|Vercellensis]]''': Dioecesis [[Dioecesis Alexandrina Statiellorum|Alexandrina Statiellorum]], [[Dioecesis Bugellensis|Bugellensis]], [[Dioecesis Casalensis|Casalensis]], [[Dioecesis Novariensis|Novariensis]] ''Regio ecclesiastica [[Regio ecclesiastica Liguriae|Liguriae]]'' * Archidioecesis '''[[Archidioecesis Ianuensis|Ianuensis]]''': Dioecesis [[Dioecesis Albingaunensis-Imperiae|Albingaunensis-Imperiae]], [[Dioecesis Clavarensis|Clavarensis]], [[Dioecesis Derthonensis|Derthonensis]], [[Dioecesis Savonensis-Naulensis|Savonensis-Naulensis]], [[Dioecesis Spediensis-Sarzanensis-Brugnatensis|Spediensis-Sarzanensis-Brugnatensis]], [[Dioecesis Ventimiliensis-Sancti Romuli|Ventimiliensis-Sancti Romuli]] ''Regio ecclesiastica [[Regio ecclesiastica Aemiliae-Romaniae|Aemiliae-Flaminiae]]'' * Archidioecesis '''[[Archidioecesis Bononiensis|Bononiensis]]''': Archidioecesis '''[[Archidioecesis Ferrariensis-Comaclensis|Ferrariensis-Comaclensis]]''', Dioecesis [[Dioecesis Faventina-Mutilensis|Faventina-Mutilensis]], [[Dioecesis Imolensis|Imolensis]] * Archidioecesis '''[[Archidioecesis Mutinensis-Nonantulana|Mutinensis-Nonantulana]]''': Dioecesis [[Dioecesis Carpensis|Carpensis]], [[Dioecesis Fidentina|Fidentina]], [[Dioecesis Parmensis|Parmensis]], [[Dioecesis Placentina-Bobiensis|Placentina-Bobiensis]], [[Dioecesis Regiensis in Aemilia-Guastallensis|Regiensis in Aemilia-Guastallensis]] * Archidioecesis '''[[Archidioecesis Ravennatensis-Cerviensis|Ravennatensis-Cerviensis]]''': Dioecesis [[Dioecesis Ariminensis|Ariminensis]], [[Dioecesis Caesenatensis-Sarsinatensis|Caesenatensis-Sarsinatensis]], [[Dioecesis Foroliviensis-Brittinoriensis|Foroliviensis-Brittinoriensis]], [[Dioecesis Sammarinensis-Feretrana|Sammarinensis-Feretrana]] (cum [[Res publica Sancti Marini|SM]]) ''Regio ecclesiastica [[Regio ecclesiastica Tusciae|Etruriae]]'' * Archidioecesis '''[[Archidioecesis Florentina|Florentina]]''': Dioecesis [[Dioecesis Arretina-Cortonensis-Biturgensis|Arretina-Cortonensis-Biturgensis]], [[Dioecesis Fesulana|Fesulana]], [[Dioecesis Pistoriensis|Pistoriensis]], [[Dioecesis Pratensis|Pratensis]], [[Dioecesis Sancti Miniati|Sancti Miniati]] * Archidioecesis '''[[Archidioecesis Pisana|Pisana]]''': Dioecesis [[Dioecesis Liburnensis|Liburnensis]], [[Dioecesis Massensis-Apuana|Massensis-Apuana]], [[Dioecesis Pisciensis|Pisciensis]], [[Dioecesis Volaterrana|Volaterrana]] * Archidioecesis '''[[Archidioecesis Senensis-Collensis-Ilcinensis|Senensis-Collensis-Ilcinensis]]''': Dioecesis [[Dioecesis Grossetana|Grossetana]], [[Dioecesis Massana-Plumbinensis|Massana-Plumbinensis]], [[Dioecesis Montis Politiani-Clusina-Pientina|Montis Politiani-Clusina-Pientina]], [[Dioecesis Pitilianensis-Soanensis-Urbetelliensis|Pitilianensis-Soanensis-Urbetelliensis]] * Archidioecesis '''[[Archidioecesis Lucensis|Lucensis]]''' * Abbatia Territorialis [[Abbatia Territorialis Sanctae Mariae Montis Oliveti Maioris|Sanctae Mariae Montis Oliveti Maioris]] ''Regio ecclesiastica [[Regio ecclesiastica Umbriae|Umbriae]]'' * Archidioecesis '''[[Archidioecesis Perusina-Civitatis Plebis|Perusina-Civitatis Plebis]]''': Dioecesis [[Dioecesis Assisiensis-Nucerina-Tadinensis|Assisiensis-Nucerina-Tadinensis]], [[Dioecesis Civitatis Castelli|Civitatis Castelli]], [[Dioecesis Fulginatensis|Fulginatensis]], [[Dioecesis Eugubina|Eugubina]] * Archidioecesis '''[[Archidioecesis Spoletana-Nursina|Spoletana-Nursina]]''' * Dioecesis [[Dioecesis Interamnensis-Narniensis-Amerina|Interamnensis-Narniensis-Amerina]], [[Dioecesis Urbevetana-Tudertina|Urbevetana-Tudertina]] ''Regio ecclesiastica [[Regio ecclesiastica Marchiae Anconitanae|Picena]]'' * Archidioecesis '''[[Archidioecesis Anconitana-Auximana|Anconitana-Auximana]]''': Dioecesis [[Dioecesis Fabrianensis-Mathelicensis|Fabrianensis-Mathelicensis]], [[Dioecesis Aesina|Aesina]], [[Dioecesis Senogalliensis|Senogalliensis]], Praelatura Territorialis [[Praelatura Territorialis ab Alma Domo Lauretana|ab Alma Domo Lauretana]] * Archidioecesis '''[[Archidioecesis Firmana|Firmana]]''': Archidioecesis '''[[Archidioecesis Camerinensis-Sancti Severini in Piceno|Camerinensis-Sancti Severini in Piceno]]''', Dioecesis [[Dioecesis Asculana in Piceno|Asculana in Piceno]], [[Dioecesis Maceratensis-Tolentina-Recinetensis-Cingulana-Treiensis|Maceratensis-Tolentina-Recinetensis-Cingulana-Treiensis]], [[Dioecesis Sancti Benedicti ad Truentum-Ripana-Montis Alti|Sancti Benedicti ad Truentum-Ripana-Montis Alti]] * Archidioecesis '''[[Archidioecesis Pisaurensis|Pisaurensis]]''': Archidioecesis '''[[Archidioecesis Urbinatensis-Urbaniensis-Sancti Angeli in Vado|Urbinatensis-Urbaniensis-Sancti Angeli in Vado]]''', Dioecesis [[Dioecesis Fanensis-Forosemproniensis-Calliensis-Pergulana|Fanensis-Forosemproniensis-Calliensis-Pergulana]] ''Regio ecclesiastica [[Regio ecclesiastica Aprutii-Molisii|Aprutii-Molisii]]'' * Archidioecesis '''[[Archidioecesis Aquilana|Aquilana]]''': Dioecesis [[Dioecesis Marsorum|Marsorum]], [[Dioecesis Sulmonensis-Valvensis|Sulmonensis-Valvensis]] * Archidioecesis '''[[Archidioecesis Campobassensis-Boianensis|Campobassensis-Boianensis]]''': Dioecesis [[Dioecesis Aeserniensis-Venafrensis|Aeserniensis-Venafrensis]], [[Dioecesis Thermularum-Larinensis|Thermularum-Larinensis]], [[Dioecesis Triventina|Triventina]] * Archidioecesis '''[[Archidioecesis Piscariensis-Pinnensis|Piscariensis-Pinnensis]]''': Dioecesis [[Dioecesis Aprutina|Aprutina]] * Archidioecesis '''[[Archidioecesis Theatina-Vastensis|Theatina-Vastensis]]''': Archidioecesis '''[[Archidioecesis Lancianensis-Ortonensis|Lancianensis-Ortonensis]]''' ''Regio ecclesiastica [[Regio ecclesiastica Apuliae|Apuliae]]'' * Archidioecesis '''[[Archidioecesis Barensis-Bituntina|Barensis-Bituntina]]''': Archidioecesis '''[[Archidioecesis Tranensis-Barolensis-Vigiliensis|Tranensis-Barolensis-Vigiliensis]]''', Dioecesis [[Dioecesis Altamurensis-Gravinensis-Aquavievensis|Altamurensis-Gravinensis-Aquavievensis]], [[Dioecesis Andriensis|Andriensis]], [[Dioecesis Conversanensis-Monopolitana|Conversanensis-Monopolitana]], [[Dioecesis Melphictensis-Rubensis-Iuvenacensis-Terlitiensis|Melphictensis-Rubensis-Iuvenacensis-Terlitiensis]] * Archidioecesis '''[[Archidioecesis Fodiana-Bovinensis|Fodiana-Bovinensis]]''': Archidioecesis '''[[Archidioecesis Sipontina-Vestana-Sancti Ioannis Rotundi|Sipontina-Vestana-Sancti Ioannis Rotundi]]''', Dioecesis [[Dioecesis Ceriniolensis-Asculana Apuliae|Ceriniolensis-Asculana Apuliae]], [[Dioecesis Lucerina-Troiana|Lucerina-Troiana]], [[Dioecesis Sancti Severi|Sancti Severi]] * Archidioecesis '''[[Archidioecesis Lyciensis|Lyciensis]]''': Archidioecesis '''[[Archidioecesis Brundusina-Ostunensis|Brundusina-Ostunensis]]''', '''[[Archidioecesis Hydruntina|Hydruntina]]''', Dioecesis [[Dioecesis Neritonensis-Gallipolitana|Neritonensis-Gallipolitana]], [[Dioecesis Uxentina-Sanctae Mariae Leucadensis|Uxentina-Sanctae Mariae Leucadensis]] * Archidioecesis '''[[Archidioecesis Tarentina|Tarentina]]''': Dioecesis [[Dioecesis Castellanetensis|Castellanetensis]], [[Dioecesis Uritana|Uritana]] ''Regio ecclesiastica [[Regio ecclesiastica Campaniae|Campaniae]]'' * Archidioecesis '''[[Archidioecesis Beneventana|Beneventana]]''': Archidioecesis '''[[Archidioecesis Sancti Angeli de Lombardis-Compsana-Nuscana-Bisaciensis|Sancti Angeli de Lombardis-Compsana-Nuscana-Bisaciensis]]''', Dioecesis [[Dioecesis Abellinensis|Abellinensis]], [[Dioecesis Arianensis Hirpina-Laquedoniensis|Arianensis Hirpina-Laquedoniensis]], [[Dioecesis Cerretana-Thelesina-Sanctae Agathae Gothorum|Cerretana-Thelesina-Sanctae Agathae Gothorum]], Abbatia Territorialis [[Abbatia Territorialis Montisvirginis|Montisvirginis]] * Archidioecesis '''[[Archidioecesis Neapolitana|Neapolitana]]''': Archidioecesis '''[[Archidioecesis Capuana|Capuana]]''', '''[[Archidioecesis Surrentina-Castri Maris|Surrentina-Castri Maris]]''', Dioecesis [[Dioecesis Acerrarum|Acerrarum]], [[Dioecesis Aliphana-Caiacensis|Aliphana-Caiacensis]], [[Dioecesis Aversana|Aversana]], [[Dioecesis Casertana|Casertana]], [[Dioecesis Isclana|Isclana]], [[Dioecesis Nolana|Nolana]], [[Dioecesis Puteolana|Puteolana]], [[Dioecesis Suessana|Suessana]], [[Dioecesis Theanensis-Calvensis|Theanensis-Calvensis]], Praelatura Territorialis [[Praelatura Territorialis Pompeiana|Pompeiana]] * Archidioecesis '''[[Archidioecesis Salernitana-Campaniensis-Acernensis|Salernitana-Campaniensis-Acernensis]]''': Archidioecesis '''[[Archidioecesis Amalphitana-Cavensis|Amalphitana-Cavensis]]''', Dioecesis [[Dioecesis Dianensis-Policastrensis|Dianensis-Policastrensis]], [[Dioecesis Nucerina Paganorum-Sarnensis|Nucerina Paganorum-Sarnensis]], [[Dioecesis Vallensis in Lucania|Vallensis in Lucania]], Abbatia Territorialis [[Abbatia Territorialis Sanctissimae Trinitatis Cavensis|Sanctissimae Trinitatis Cavensis]] ''Regio ecclesiastica [[Regio ecclesiastica Basilicatae|Lucaniae]]'' * Archidioecesis '''[[Archidioecesis Potentina-Murana-Marsicensis|Potentina-Murana-Marsicensis]]''': Archidioecesis '''[[Archidioecesis Acheruntina|Acheruntina]]''', '''[[Archidioecesis Materanensis-Montis Pelusii|Materanensis-Montis Pelusii]]''', Dioecesis [[Dioecesis Melphiensis-Rapollensis-Venusina|Melphiensis-Rapollensis-Venusina]], [[Dioecesis Tricaricensis|Tricaricensis]], [[Dioecesis Tursiensis-Lacunerulonensis|Tursiensis-Lacunerulonensis]] ''Regio ecclesiastica [[Regio ecclesiastica Bruttii|Calabriae]]'' * Archidioecesis '''[[Archidioecesis Catacensis-Squillacensis|Catacensis-Squillacensis]]''': Archidioecesis '''[[Archidioecesis Crotonensis-Sanctae Severinae|Crotonensis-Sanctae Severinae]]''', Dioecesis [[Dioecesis Neocastrensis|Neocastrensis]] * Archidioecesis '''[[Archidioecesis Cosentina-Bisinianensis|Cosentina-Bisinianensis]]''': Archidioecesis '''[[Archidioecesis Rossanensis-Cariatensis|Rossanensis-Cariatensis]]''', Dioecesis [[Dioecesis Cassanensis|Cassanensis]], [[Dioecesis Sancti Marci Argentanensis-Scaleensis|Sancti Marci Argentanensis-Scaleensis]] * Archidioecesis '''[[Archidioecesis Rheginensis-Bovensis|Rheginensis-Bovensis]]''': Dioecesis [[Dioecesis Locrensis-Hieracensis|Locrensis-Hieracensis]], [[Dioecesis Miletensis-Nicotriensis-Tropiensis|Miletensis-Nicotriensis-Tropiensis]], [[Dioecesis Oppidensis-Palmarum|Oppidensis-Palmarum]] ''Regio ecclesiastica [[Regio ecclesiastica Siciliae|Siciliae]]'' * Archidioecesis '''[[Archidioecesis Agrigentina|Agrigentina]]''': Dioecesis [[Dioecesis Calatanisiadensis|Calatanisiadensis]], [[Dioecesis Platiensis|Platiensis]] * Archidioecesis '''[[Archidioecesis Catanensis|Catanensis]]''': Dioecesis [[Dioecesis Iaciensis|Iaciensis]], [[Dioecesis Calatayeronensis|Calatayeronensis]] * Archidioecesis '''[[Archidioecesis Messanensis-Liparensis-Sanctae Luciae|Messanensis-Liparensis-Sanctae Luciae]]''': Dioecesis [[Dioecesis Nicosiensis|Nicosiensis]], [[Dioecesis Pactensis|Pactensis]] * Archidioecesis '''[[Archidioecesis Panormitana|Panormitana]]''': Archidioecesis '''[[Archidioecesis Montis Regalis|Montis Regalis]]''', Dioecesis [[Dioecesis Cephaludensis|Cephaludensis]], [[Dioecesis Drepanensis|Drepanensis]], [[Dioecesis Mazariensis|Mazariensis]] * Archidioecesis '''[[Archidioecesis Syracusana|Syracusana]]''': Dioecesis [[Dioecesis Netensis|Netensis]], [[Dioecesis Ragusiensis|Ragusiensis]] ''Regio ecclesiastica [[Regio ecclesiastica Sardiniae|Sardiniae]]'' * Archidioecesis '''[[Archidioecesis Arborensis|Arborensis]]''': Dioecesis [[Dioecesis Uxellensis-Terralbensis|Uxellensis-Terralbensis]] * Archidioecesis '''[[Archidioecesis Calaritana|Calaritana]]''': Dioecesis [[Dioecesis Ecclesiensis|Ecclesiensis]], [[Dioecesis Oleastrensis|Oleastrensis]], [[Dioecesis Nuorensis|Nuorensis]] * Archidioecesis '''[[Archidioecesis Turritana|Turritana]]''': Dioecesis [[Dioecesis Algarensis-Bosanensis|Algarensis-Bosanensis]], [[Dioecesis Octeriensis|Octeriensis]], [[Dioecesis Templensis-Ampuriensis|Templensis-Ampuriensis]] ''Etiam'' * [[Ordinariatus Militaris Italiae]] === [[Lettonia]] === * '''[[Archidioecesis Rigensis]]''': [[Dioecesis Ielgavensis]], [[Dioecesis Liepaiensis]], [[Dioecesis Rezeknensis-Aglonensis]] === [[Lichtenstenum]] === * '''[[Archidioecesis Vadutiensis]]''' ([[Exemptio#Exemptio tempore recentiore|immediata]]) === [[Lituania]] === * '''[[Archidioecesis Kaunensis]]''': [[Dioecesis Siauliensis]], [[Dioecesis Telsensis]], [[Dioecesis Vilkaviskensis]] * '''[[Archidioecesis Vilnensis]]''': [[Dioecesis Kaisiadorensis]], [[Dioecesis Panevezensis]] * [[Ordinariatus Militaris Lituaniae]] === [[Portugallia|Lusitania]] === [[Fasciculus:Diocesisdeportugal.svg|thumb|150px|Dioeceses et provinciae Lusitaniae]] * '''[[Patriarchatus Lisbonensis]]''': [[Dioecesis Aegitaniensis]], [[Dioecesis Angrensis]], [[Dioecesis Funchalensis]], [[Dioecesis Leiriensis-Fatimensis]], [[Dioecesis Portalegrensis-Castri Albi]], [[Dioecesis Santaremensis in Lusitania]], [[Dioecesis Setubalensis]] * '''[[Archidioecesis Bracarensis]]''': [[Dioecesis Aveirensis]], [[Dioecesis Brigantiensis-Mirandensis]], [[Dioecesis Conimbricensis]], [[Dioecesis Lamacensis]], [[Dioecesis Portugallensis]], [[Dioecesis Vianensis Castelli]], [[Dioecesis Villaregalensis]], [[Dioecesis Visensis]] * '''[[Archidioecesis Eborensis]]''': [[Dioecesis Beiensis]], [[Dioecesis Pharaonensis]] * [[Ordinariatus Militaris Lusitaniae]] === [[Luxemburgum]] === * '''[[Archidioecesis Luxemburgensis]]''' ([[Exemptio#Exemptio tempore recentiore|immediata]]) === [[Magna Britannia]] ([[Anglia]] et [[Cambria]], [[Scotia]]) === [[Fasciculus:Scottish Catholic Dioceses.png|thumb|120px|[[Scotia]]]] In Britannia hae sunt provinciae: * '''[[Archidioecesis Glasguensis]]''': [[Dioecesis Matrisfontis]], [[Dioecesis Pasletana]] * '''[[Archidioecesis Sancti Andreae et Edimburgensis]]''': [[Dioecesis Aberdonensis]], [[Dioecesis Ergadiensis et Insularum]], [[Dioecesis Dunkeldensis]], [[Dioecesis Candidae Casae]] [[Fasciculus:English and Welsh Catholic Dioceses Map.png|thumb|120px|[[Anglia]] et [[Cambria]]]] * '''[[Archidioecesis Birminghamiensis]]''': [[Dioecesis Cliftoniensis]], [[Dioecesis Salopiensis]] * '''[[Archidioecesis Cardiffensis]]''': [[Dioecesis Menevensis]], [[Dioecesis Gurecsamiensis]] * '''[[Archidioecesis Liverpolitana]]''': [[Dioecesis Hallamensis]], [[Dioecesis Hagulstadensis et Novocastrensis]], [[Dioecesis Lancastrensis]], [[Dioecesis Loidensis]], [[Dioecesis Medioburgensis]], [[Dioecesis Salfordensis]] * '''[[Archidioecesis Southvarcensis]]''': [[Dioecesis Arundeliensis-Brich-telmestunensis]], [[Dioecesis Plymuthensis]], [[Dioecesis Portus Magni]] * '''[[Archidioecesis Vestmonasteriensis]]''': [[Dioecesis Angliae Orientalis]], [[Dioecesis Brentvoodensis]], [[Dioecesis Northantoniensis]], [[Dioecesis Nottinghamensis]] * [[Dioecesis Gibraltariensis]] * [[Praefectura Apostolica de Insulis Falkland]] * [[Ordinariatus Personalis Dominae Nostrae Valsinghamensis]] * [[Ordinariatus Militaris Magnae Britanniae]] === [[Melita]] === * '''[[Archidioecesis Melitensis]]''': [[Dioecesis Gaudisiensis]] === [[Moldavia]] === * [[Dioecesis Chisinauensis]] === [[Monoecus]] === * '''[[Archidioecesis Monoecensis]]''' ([[Exemptio#Exemptio tempore recentiore|immediata]]) === [[Nederlandia]] === [[Fasciculus:Bisdomkaart 2.png|thumb|100px|Dioeceses Nederlandiae]] In Nederlandia est provincia: * '''[[Archidioecesis Ultraiectensis]]''': [[Dioecesis Bredana]], [[Dioecesis Buscoducensis]], [[Dioecesis Groningensis]], [[Dioecesis Harlemensis]], [[Dioecesis Ruremundensis]], [[Dioecesis Roterodamensis]] ** quondam et [[Sedes Titularis Mosae Traiectensis|Dioecesis Mosae Traiectensis]] * [[Ordinariatus Militaris Nederlandiae]] === [[Polonia]] === [[Fasciculus:CatholicDiocesesPoland2004.svg|thumb|Dioeceses et provinciae Poloniae]] In Polonia sunt provinciae haec: * '''[[Archidioecesis Bialostocensis]]''': [[Dioecesis Drohiczinensis]], [[Dioecesis Lomzensis]] * '''[[Archidioecesis Cracoviensis]]''': [[Dioecesis Bielscensis-Zyviecensis]], [[Dioecesis Kielcensis]], [[Dioecesis Tarnoviensis]] * '''[[Archidioecesis Czestochoviensis]]''': [[Dioecesis Radomensis]], [[Dioecesis Sosnoviensis]] * '''[[Archidioecesis Gedanensis]]''': [[Dioecesis Pelplinensis]], [[Dioecesis Thoruniensis]] * '''[[Archidioecesis Gnesnensis]]''': [[Dioecesis Bydgostiensis]], [[Dioecesis Vladislaviensis]] * '''[[Archidioecesis Katovicensis]]''': [[Dioecesis Glivicensis]], [[Dioecesis Opoliensis]] * '''[[Archidioecesis Lodziensis]]''': [[Dioecesis Lovicensis]] * '''[[Archidioecesis Lublinensis]]''': [[Dioecesis Sandomiriensis]], [[Dioecesis Siedlecensis]] * '''[[Archidioecesis Posnaniensis]]''': [[Dioecesis Calissiensis]] * '''[[Archidioecesis Premisliensis Latinorum]]''': [[Dioecesis Rzeszoviensis]], [[Dioecesis Zamosciensis-Lubaczoviensis]] * '''[[Archidioecesis Sedinensis-Caminensis]]''': [[Dioecesis Coslinensis-Colubregana]], [[Dioecesis Viridimontanensis-Gorzoviensis]] * '''[[Archidioecesis Varmiensis]]''': [[Dioecesis Elbingensis]], [[Dioecesis Liccanensis]] * '''[[Archidioecesis Varsaviensis]]''': [[Dioecesis Plocensis]], [[Dioecesis Varsaviensis-Pragensis]] * '''[[Archidioecesis Vratislaviensis]]''': [[Dioecesis Legnicensis]], [[Dioecesis Suidniciensis]] * [[Ordinariatus Militaris Poloniae]] === [[Romania]] === [[Fasciculus:Romanian Roman-Catholic Church map.svg|thumb|100px|Romania]] * '''[[Archidioecesis Bucarestiensis]]''': [[Dioecesis Iasensis]], [[Dioecesis Magnovaradinensis Latinorum]], [[Dioecesis Satmariensis]], [[Dioecesis Timisoarensis]] * '''[[Archidioecesis Albae Iuliensis]]''' === [[Foederatio Russica]] === * '''[[Archidioecesis Moscoviensis Matris Dei]]''': [[Dioecesis Ircutscana sancti Iosephi]], [[Dioecesis Neosibiriana Transfigurationis]], [[Dioecesis Saratoviensis sancti Clementis]] * [[Praefectura Apostolica Sachaliniana Meridionalis]] === [[Scandia]] === Dioeceses Europae Septentrionalis [[Exemptio#Exemptio tempore recentiore|immediatae]] sunt, sed pars unae solae [[Episcoporum conferentia|Episcoporum conferentiae]], nominis ''[[Conferentia Episcopalis Scandiae]]''. * in [[Dania]] (cum [[Groenlandia]] et [[Faeroae|Insulis Faerois]]): [[Dioecesis Hafniae]] * in [[Finnia]]: [[Dioecesis Helsinkiensis]] * in [[Norvegia]]: [[Dioecesis Osloënsis]], [[Praelatura Territorialis Tromsoeana]], [[Praelatura Territorialis Trudensis]] * in [[Islandia]]: [[Dioecesis Reykiavikensis]] * in [[Suecia]]: [[Dioecesis Holmiensis]] === [[Serbia]] – [[Mons Niger]] – [[Macedonia Septentrionalis]] === [[Fasciculus:Catholic Church Serbia.PNG|thumb|100px|Serbia]] ([[Conferentia episcoporum internationalis Ss. Cyrilli et Methodii]]) * '''[[Archidioecesis Belogradensis-Semendriensis]]''': [[Dioecesis Suboticana]], [[Dioecesis Zrenianensis]] ([[Serbia|RS]]) * [[Dioecesis Prisrianensis]] ([[Serbia|RS]]/[[Kosovia|XK]]) * ad Archid. Diacoven.-Osijeken.: [[Dioecesis Sirmiensis]] ([[Serbia|RS]]) * '''[[Archidioecesis Antibarensis]]''' ([[Mons Niger|ME]]) * ad [[Archidioecesis Spalatensis-Macarscensis|Archid. Spalaten.-Macarscen.]]: [[Dioecesis Catharensis]] ([[Mons Niger|ME]]) * ad Archid. Vrhbosnen.: [[Dioecesis Scopiensis]] ([[Macedonia Septentrionalis|MK]]) === [[Slovachia]] === [[Fasciculus:CoA SK Dieceze.jpg|thumb|100px|Slovachia]] * '''[[Archidioecesis Bratislaviensis]]''': '''[[Archidioecesis Tyrnaviensis]]''', [[Dioecesis Neosoliensis]], [[Dioecesis Nitriensis]], [[Dioecesis Zilinensis]] * '''[[Archidioecesis Cassoviensis]]''': [[Dioecesis Rosnaviensis]], [[Dioecesis Scepusiensis]] * [[Ordinariatus Militaris Slovachiae]] === [[Slovenia]] === * '''[[Archidioecesis Labacensis]]''': [[Dioecesis Iustinopolitana]], [[Dioecesis Novae Urbis]] * '''[[Archidioecesis Mariborensis]]''': [[Dioecesis Celeiensis]], [[Dioecesis Sombotensis]] === [[Ucraina]] === [[Fasciculus:Map of Ukraine Catholic-RUNames.PNG|thumb|100px|Ucraina]] * '''[[Archidioecesis Leopolitana Latinorum]]''': [[Dioecesis Camenecensis Latinorum]], [[Dioecesis Kharkiviensis-Zaporizhiensis]], [[Dioecesis Kioviensis-Zytomeriensis]], [[Dioecesis Luceoriensis]], [[Dioecesis Munkacsiensis Latinorum]], [[Dioecesis Odesensis-Sympheropolitana]] == [[Oceania]] == === [[Australia]] === [[Fasciculus:Diocese of Port Pirie Map.jpg|thumb|Dioeceses et provinciae Australiae]] * '''[[Archidioecesis Adelaidensis]]''': [[Dioecesis Darvinensis]], [[Dioecesis Portus Piriensis]] * '''[[Archidioecesis Brisbanensis]]''': [[Dioecesis Cairnensis]], [[Dioecesis Rockhamptoniensis]], [[Dioecesis Tovnsvillensis]], [[Dioecesis Tuumbana]] * '''[[Archidioecesis Camberrensis-Gulburnensis]] * '''[[Archidioecesis Hobartensis]] * '''[[Archidioecesis Melburnensis]]''': [[Dioecesis Ballaratensis]], [[Dioecesis Saliensis]], [[Dioecesis Sandhurstensis]] * '''[[Archidioecesis Perthensis]]''': [[Dioecesis Broomensis]], [[Dioecesis Bumburiensis]], [[Dioecesis Geraldtonensis]] * '''[[Archidioecesis Sydneyensis]]''': [[Dioecesis Armidalensis]], [[Dioecesis Bathurstensis]], [[Dioecesis Corvopolitana]], [[Dioecesis Lismorensis]], [[Dioecesis Maitlandensis-Novocastrensis]], [[Dioecesis Parramattensis]], [[Dioecesis Sinus Tortuosi]], [[Dioecesis Vilcanniensis-Forbesina]], [[Dioecesis Vollongongensis]] * [[Ordinariatus Militaris Australiae]] * [[Ordinariatus Personalis Dominae Nostrae Meridianae Crucis]] === [[Nova Zelandia]] === * '''[[Archidioecesis Vellingtonensis]]''': [[Dioecesis Aucopolitana]], [[Dioecesis Christopolitana]], [[Dioecesis Dunedinensis]], [[Dioecesis Hamiltonensis in Nova Zelandia]], [[Dioecesis Palmerstonaquiloniana]] * [[Ordinariatus Militaris Novae Zelandiae]] === [[Pacificus]] === [[Fasciculus:Karte Kirchenprovinzen und Diözesen in Ozeanien - es.png|thumb|Dioeceses et provinciae Pacifici]] * '''[[Archidioecesis Aganiensis]]''' ([[Guama|GU]]): [[Dioecesis Carolinensium]] ([[Civitates Foederatae Micronesiae|FM]]), [[Dioecesis Vialembensis]] ([[Insulae Mariannae Septentrionales|MP]]), [[Praefectura Apostolica Insularum Marshallensium]] ([[Insulae Marsalienses|MH]]) * '''[[Archidioecesis Numeana]]''' ([[Nova Caledonia|NC]]): [[Dioecesis Portus Vilensis]] ([[Vanuatu|VU]]), [[Dioecesis Uveana et Futunensis]] ([[Uvea et Futuna|WF]]) * '''[[Archidioecesis Papeetensis]]''' ([[Polynesia Gallica|PF]]): [[Dioecesis Taiohaëna]] * '''[[Archidioecesis Samoa-Apiana]]''' ([[Samoa|WS]]): [[Dioecesis Samoa-Pagopagensis]] ([[Samoa Americana|AS]]), [[Missio sui iuris Tokelauna]] ([[Tokelau|TK]]) * '''[[Archidioecesis Suvana]]''' ([[Viti|FJ]]): [[Dioecesis Rarotongana]] ([[Insulae de Cook|CK]]), [[Dioecesis Taravana et Nauruna]] ([[Kiribati|KI]], [[Nauru|NR]]), [[Missio sui iuris Funafutina]] ([[Tuvalu|TV]]) * [[Dioecesis Tongana]] ([[Tonga|TO]]) === [[Papua Nova Guinea]] – [[Insulae Salomoniae]] === * '''[[Archidioecesis Madangana]]''': [[Dioecesis Aitapensis]], [[Dioecesis Laënsis]], [[Dioecesis Uanimitana]], [[Dioecesis Ueuakensis]] * '''[[Archidioecesis Montis Hagensis]]''': [[Dioecesis Gorokana]], [[Dioecesis Kundiavana]], [[Dioecesis Mendiensis]], [[Dioecesis Uabagana]] * '''[[Archidioecesis Portus Moresbiensis]]''': [[Dioecesis Alotauna-Sideiana]], [[Dioecesis Bereinitana]], [[Dioecesis Daruensis-Kiungana]], [[Dioecesis Keremana]] * '''[[Archidioecesis Rabaulensis]]''': [[Dioecesis Buganvillensis]], [[Dioecesis Kaviengensis]], [[Dioecesis Kimbensis]] * '''[[Archidioecesis Honiarana]]''': [[Dioecesis Aukina]], [[Dioecesis Ghizotana]] = [[Ecclesiae Catholicae Orientales]] = [[Fasciculus:Rito bizantino.png|thumb|upright=0.8|Ritus Byzantinus]] == [[Ritus Byzantinus]] == === [[Ecclesia Graeco-Catholica Melkitarum]] === * '''''[[Patriarchatus Antiochenus Melkitarum]]'''''; '''[[Archidioecesis Damascena Graecorum Melkitarum]]''': [[Exarchatus Patriarchalis Iraquianus]], [[Exarchatus Patriarchalis Constantinopolitanus]], [[Exarchatus Patriarchalis Cuvaitensis]], [[Territorium Patriarchalis Aegyptium-Sudanensis]], [[Territorium Patriarchalis Hierosolymitanum Graecorum Melkitarum]] * '''[[Archidioecesis Aleppensis Graecorum Melkitarum]]''' * '''[[Archidioecesis Bostrena et Auranensis]]''' * '''[[Archidioecesis Hemesena Graecorum Melkitarum]]''' * '''[[Archieparchia Laodicena Graecorum Melkitarum]]''' * '''[[Archidioecesis Berytensis et Gibailensis Graecorum Melkitarum]]''' * '''[[Archieparchia Heliopolitana Graecorum Melkitarum]]''' * ad Archiep. Damascen. Maronit.: '''[[Archieparchia Mariamnensis Graecorum Melkitarum]]''' * '''[[Archidioecesis Tyrensis Graecorum Melkitarum]]''': '''[[Archieparchia Caesariensis]]''', '''[[Archieparchia Sidoniensis Graecorum Melkitarum]]''', '''[[Archieparchia Tripolitana Graecorum Melkitarum]]''' * '''[[Archieparchia Ptolemaidensis Graecorum Melkitarum]]''' * '''[[Archieparchia Petrensis et Philadelphiensis]]''' * [[Eparchia Dominae Nostrae Paradisi in Civitate Mexicana Graecorum Melkitarum]] ([[Mexicum]]) * ad Archid. Sancti Pauli in Brasilia: [[Eparchia Dominae Nostrae Paradisis Sancti Pauli Graecorum Melkitarum]] ([[Brasilia]]) * [[Eparchia Neotoniensis Graecorum Melkitarum]] ([[Civitates Foederatae Americae|C.F.A.]]) * [[Eparchia Sancti Michaëlis Sydneyensis Graecorum Melkitarum]] ([[Australia]]) * [[Eparchia Sanctissimi Salvatoris Marianopolitansis Graecorum Melkitarum Catholicorum]] ([[Canada]]) * [[Exarchatus Apostolicus Argentinae]] ([[Argentina]]) * [[Exarchatus Apostolicus Caracensis Graecorum Melkitarum]] ([[Venetiola]]) === [[Ecclesia Graeco-Catholica Ucrainae]] === * '''[[Archieparchia Kioviensis-Haliciensis]]''': [[Exarchatus Archiepiscopalis Charcoviensis]], [[Exarchatus Archiepiscopalis Crimaeanus]], [[Exarchatus Archiepiscopalis Donetskensis]], [[Exarchatus Archiepiscopalis Luceorianus]], [[Exarchatus Archiepiscopalis Odessanus]] * '''[[Archidioecesis Kioviensis]]''' * '''[[Archieparchia Leopolitana Ucrainorum]]''': [[Eparchia Samboriensis-Drohobychiensis]], [[Eparchia Socaliensis-Zhovkviesis]], [[Eparchia Striensis]] * '''[[Archieparchia Stanislaopolitana]]''': [[Eparchia Chernivcensis]], [[Eparchia Kolomyiensis]] * '''[[Archieparchia Ternopoliensis-Zborovensis]]''': [[Eparchia Bucacensis]], [[Eparchia Camenecensis Ucrainorum]] * '''[[Archidioecesis Premisliensis-Varsaviensis ritus byzantini ucraini]]''': [[Dioecesis Vratislaviensis-Gedanensis ritus bysantini ucraini]] ([[Polonia]]) * '''[[Archieparchia Philadelphiensis Ucrainorum]]''': [[Eparchia Sancti Iosaphat Parmensis]], [[Eparchia Sancti Nicolai Chicagiensis Ucrainorum]], [[Eparchia Stanfordensis Ucrainorum]] ([[Civitates Foederatae Americae|C.F.A.]]) * '''[[Archieparchia Sancti Ioannis Baptistae Curitibensis Ucrainorum]]''': [[Eparchia Immaculatae Conceptionis Prudentopolitana Ucrainorum]] ([[Brasilia]]) * '''[[Archieparchia Vinnipegensis Ucrainorum]]''': [[Eparchia Edmontonensis Ucrainorum]], [[Eparchia Neo-Vestmonasteriensis Ucrainorum]], [[Eparchia Saskatoonensis Ucrainorum]], [[Eparchia Torontina Ucrainorum]] ([[Canada]]) * [[Eparchia Sanctae Familiae Londiniensis]] ([[Britanniarum regnum]]) * ad Archid. Bonaëren.: [[Eparchia Sanctae Mariae a Patrocinio Bonaërensis Ucrainorum]] ([[Argentina]]) * [[Eparchia Sancti Vladimiri Magni in urbe Parisiensi pro Ucrainis ritus Byzantini]] ([[Francia]]) * ad Archid. Melburnen.: [[Eparchia Sanctorum Petri et Pauli Melburnensis Ucrainorum]] ([[Australia]]) * [[Exarchatus Apostolicus Germaniae et Scandiae]] * [[Administratio Apostolica Kazachstaniana]] === [[Ecclesia Graeco-Catholica Romaniae]] === * '''[[Archidioecesis Fagarasiensis et Albae Iuliensis Romenorum]]''': [[Dioecesis Claudiopolitana-Armenopolitana/Szamo-Uiavariensis Romenorum]], [[Dioecesis Lugosiensis]], [[Dioecesis Magnovaradinensis Romenorum]], [[Dioecesis Maramuresensis]], [[Eparchia Sanctus Basilius Magnus Bucarestiensis Romenorum]] * [[Eparchia Sancti Georgii Martyris Romenorum]] ([[Civitates Foederatae Americae|C.F.A.]]) === [[Ecclesia Graeco-Catholica Ruthenica]] === * '''[[Archieparchia Pittsburgensis ritus byzantini]]''': [[Eparchia Parmensis Ruthenorum]], [[Eparchia Passaicensis Ruthenorum]], [[Eparchia Sanctae Mariae a Patrocinio in urbe Phoenicensi]] ([[Civitates Foederatae Americae|C.F.A.]]) * [[Eparchia Munkacsiensis]] * [[Exarchatus Apostolicus Reipublicae Cechae]] === [[Ecclesia Graeco-Catholica Hungariae]] === ''seu'' Ecclesia Metropolitana sui iuris Hungariae pro Christifidelibus Byzantini ritus, {{AAS|2015|505}} * '''[[Archidioecesis Haidudoroghensis]]''': [[Eparchia Miskolcensis]], [[Eparchia Nyiregyhazana]] === [[Ecclesia Graeco-Catholica Slovaciae]] === * '''[[Archidioecesis Presoviensis]]''': [[Eparchia Bratislaviensis ritus byzantini]], [[Eparchia Kosicensis]] * [[Eparchia Sanctorum Cyrilli et Methodii Torontini Slovachorum ritus Byzantini]] ([[Canada]]) === [[Ecclesia Catholica Italo-Albanica]] === ''seu'' Ecclesia Byzantina in Italia * [[Eparchia Lungrensis]] * [[Eparchia Planensis Albanensium]] * [[Abbatia Territorialis B. Mariae Cryptaeferratae]] === [[Ecclesia Graeco-Catholica Croatiae et Serbiae]] === * ad Archid. Zagrebien.: [[Dioecesis Crisiensis]] * [[Eparchia Serbiae]] === [[Ecclesia Graeco-Catholica Macedoniae]] === * [[Eparchia Beatae Mariae Virginis in Caelum Assumptae Strumnitzensis-Scopiensis]] === [[Ecclesia Graeco-Catholica Bulgariae]] === * [[Eparchia Sancti Ioannis XXIII Sophiae]] === [[Ecclesia Catholica Graeciae]] === * [[Exarchatus Apostolicus Graeciae]] * [[Exarchatus Apostolicus Constantinopolitanus]] === [[Ecclesia Graeco-Catholica Russiae]] === * [[Exarchatus Apostolicus Russiae]] * [[Exarchatus Apostolicus Harbinensis]] === Aliae === * [[Administratio Apostolica Bielorussiae]], {{AAS|2023|407}} * [[Administratio Apostolica Cazastaniae et Asiae Centralis]], {{AAS|2019|835}} * [[Administratio Apostolica Albaniae Meridionalis]], {{AAS|1940|139}} [[Fasciculus:Iglesia Católica Armenia.png|thumb|Ritus Armenus]] == [[Ritus Armenus]] == === [[Ecclesia Catholica Armena]] === * '''''[[Patriarchatus Ciliciae Armenorum]]'''''; '''[[Archidioecesis Berytensis Armenorum]]''': [[Eparchia Alexandrina Armenorum]], [[Eparchia Hispahanensis Armenorum]], [[Eparchia Kamechliensis Armenorum]], [[Exarchatus Patriarchalis Damascenus]], [[Exarchatus Patriarchalis Hierosolymitanus Armenorum]] * '''[[Archieparchia Aleppensis Armenorum]]''' * '''[[Archieparchia Babylonensis Armenorum]]''' * '''[[Archieparchia Constantinopolitana Armenorum]]''' * '''[[Archieparchia Leopolitana Armenorum]]''' ([[Ucraina]]) * [[Eparchia Dominae Nostrae Naregensis]] ([[Civitates Foederatae Americae|C.F.A.]], [[Canada]]) * [[Eparchia Sanctae Crucis Lutetiae Parisiorum]] ([[Francia]]) * [[Eparchia Sancti Gregorii Narekiani Bonaërensis Armenorum]] ([[Argentina]]) * [[Exarchatus Apostolicus Americae Latinae una cum Mexico]] ([[Brasilia]], [[Mexicum]], [[Uraquaria]]) * [[Ordinariatus Europae Orientalis]] ([[Armenia]], [[Georgia]], [[Russia]]) * [[Ordinariatus Graeciae]] ([[Graecia]]) * [[Ordinariatus Romaniae]] ([[Romania]]) [[Fasciculus:Tradición litúrgica antioquena.png|thumb|Ritus Antiochenus]] == [[Ritus Antiochenus]] (Syro-Occidentalis) == === [[Ecclesia Maronitarum]] === [[Fasciculus:Eparchiae Maronitarum in Libano.png|thumb|upright=0.8|Eparchiae Maronitarum in Libano.]] * '''''[[Patriarchatus Antiochenus Maronitarum]]'''''; [[Eparchia Ioubbensis, Sarbensis et Iuniensis Maronitarum]]: [[Exarchatus Patriarchalis Hierosolymitanus Maronitarum]], [[Exarchatus Patriarchalis Iordaniensis]] * '''[[Archieparchia Anteliensis Maronitarum]]''' * '''[[Archieparchia Berytensis Maronitarum]]''' * '''[[Archieparchia Tripolitana Maronitarum]]''' * '''[[Archieparchia Tyrensis Maronitarum]]''' * [[Eparchia Botryensis Maronitarum]] * [[Eparchia Bybliensis Maronitarum]] * [[Eparchia Heliopolitana-Rubrimonasteriensis Maronitarum]] * [[Eparchia Mariamnensis Maronitarum]] * [[Eparchia Sidoniensis Maronitarum]] * '''[[Archieparchia Aleppensis Maronitarum]]''' * '''[[Archieparchia Damascena Maronitarum]]''' * [[Eparchia Laodicena Maronitarum]] * '''[[Archieparchia Ptolemaidensis Maronitarum in Terra Sancta]]''' * '''[[Archidioecesis Cyprensis Maronitarum]]''' * [[Eparchia Cahirensis Maronitarum]] * [[Eparchia Annuntiationis Maronitarum]] ([[Nigeria]]) * [[Eparchia Dominae Nostrae Libanensis in civitate Angelorum in California Maronitarum]] ([[Civitates Foederatae Americae|C.F.A.]]) * [[Eparchia Dominae Nostrae Libanensis Parisiensis Maronitarum]] ([[Francia]]) * ad Archid. Sancti Pauli in Brasilia: [[Eparchia Dominae Nostrae Libanensis Sancti Pauli Maronitarum]] ([[Brasilia]]) * [[Eparchia Dominae Nostrae Martyrum Libanensium in Civitate Mexicana Maronitarum]] ([[Mexicum]]) * [[Eparchia Sancti Maronis Bruklyniensis Maronitarum]] ([[Civitates Foederatae Americae|C.F.A.]]) * [[Eparchia Sancti Maronis Marianopolitana Maronitarum]] ([[Canada]]) * [[Eparchia Sancti Maronis Sydneyensis Maronitarum]] ([[Australia]]) * ad Archid. Bonaëren.: [[Eparchia Sancti Sarbelii Bonaërensis Maronitarum]] ([[Argentina]]) * [[Exarchatus Apostolicus Columbiae]] ([[Columbia]]) === [[Ecclesia Syro-Catholica]] === * '''''[[Patriarchatus Antiochenus Syrorum]]'''''; [[Eparchia Berytensis Syrorum]]: [[Exarchatus Patriarchalis Basranus]], [[Exarchatus Patriarchalis Hierosolymitanus Syrorum]], [[Exarchatus Patriarchalis Turcicus]], [[Territorium Patriarchalis Sudanensis]] * '''[[Archieparchia Aleppensis Syrorum]]''' * '''[[Archieparchia Babylonensis Syrorum]]''' * '''[[Archidioecesis Damascena Syrorum]]''' * '''[[Archieparchia Hassakensis et Nisibena Syrorum]]''' * '''[[Archidioecesis Hemesena Syrorum]]''' * '''[[Archieparchia Mausiliensis Syrorum]]''' * [[Eparchia Cahirensis Syrorum]] * [[Eparchia Dominae Nostrae Liberationis Novarcensis Syrorum]] ([[Civitates Foederatae Americae|C.F.A.]]) * [[Exarchatus Apostolicus Canadae]] ([[Canada]]) * [[Exarchatus Apostolicus Dominae Nostrae Assumptionis Maracayensis Syrorum]] ([[Venetiola]]) === [[Ecclesia Syro-Malankara Catholica]] === * '''[[Archieparchia Trivandrensis Syrorum Malankarensium]]''': [[Eparchia Marthandomensis]], [[Eparchia Mavelikarensis]], [[Eparchia Pathanamthittensis]] * '''[[Archieparchia Tiruvallensis]]''': [[Eparchia Batteriensis]], [[Eparchia Muvattupuzhensis]], [[Eparchia Puthurensis]] * [[Eparchia Parassalana]] * [[Eparchia Sancti Ioannis Chrysostomi Gurgaonensis]] * [[Exarchatus Apostolicus Sancti Ephraimi Khadkiensis]] * [[Eparchia Sanctae Mariae Reginae Pacis Syro-Malankarensium]] ([[Civitates Foederatae Americae|C.F.A.]]) == [[Ritus Chaldaicus]] (Syro-Orientalis) == [[Fasciculus:Tradición litúrgica caldea.png|thumb|upright=0.8|Ritus Chaldaicus.]] === [[Ecclesia Chaldaeorum Catholica]] === * '''''[[Patriarchatus Babylonensis Chaldaeorum]]'''''; '''[[Archidioecesis Babylonensis Chaldaeorum]]''': '''[[Archieparchia Ahvasiensis Chaldaeorum]]''', [[Dioecesis Akrensis]], [[Eparchia Aleppensis Chaldaeorum]], [[Dioecesis Alquoshensis Chaldaeorum]], [[Dioecesis Amadiensis et Zachuensis]], [[Territorium Patriarchalis Hierosolymitanum Chaldaeorum]] (Vicariatus Patriarchalis), [[Territorium Patriarchalis Iordaniensis]] (Vicariatus Patriarchalis) * '''[[Archieparchia Amidensis Chaldaeorum]]''' * '''[[Archieparchia Arbilensis Chaldaeorum]]''' * '''[[Archieparchia Basrensis Chaldaeorum]]''' * '''[[Archidioecesis Cherchensis]]''' * '''[[Archieparchia Mausiliensis Chaldaeorum]]''' * '''[[Archidioecesis Teheranensis Chaldaeorum]]''' * '''[[Archidioecesis Urmiensis]]''': [[Dioecesis Salmasiensis]] * [[Eparchia Berytensis Chaldaeorum]] * [[Eparchia Cahirensis Chaldaeorum]] * [[Eparchia Sancti Adda in urbe Torontina]] ([[Canada]]) * [[Eparchia Sancti Petri Apostoli urbis Sancti Didaci Chaldaeorum]] ([[Civitates Foederatae Americae|C.F.A.]]) * [[Eparchia Sancti Thomas Apostoli Detroitensis Chaldaeorum]] ([[Civitates Foederatae Americae|C.F.A.]]) * [[Eparchia Sancti Thomas Apostoli Sydneyensis Chaldaeorum]] ([[Australia]]) === [[Ecclesia Syrorum Malabarensium]] === * '''[[Archidioecesis Ernakulamensis-Angamaliensis]]''': [[Eparchia Idukkensis]], [[Dioecesis Kothamangalamensis]] * '''[[Archieparchia Changanacherrensis]]''': [[Dioecesis Kanirapallensis]], [[Dioecesis Palaiensis]], [[Dioecesis Thuckalayensis]] * '''[[Archieparchia Tellicherriensis]]''': [[Dioecesis Belthangadiensis]], [[Eparchia Bhadravathensis]], [[Eparchia Manantoddiensis]], [[Eparchia Mandiensis]], [[Dioecesis Thamarasserrensis]] * '''[[Archidioecesis Trichuriensis]]''': [[Dioecesis Irinialakudensis]], [[Dioecesis Palghatensis]], [[Eparchia Ramanathapuramensis]] * '''[[Archieparchia Kottayamensis]]''' * [[Eparchia Faridabadensis]] * [[Eparchia Hosurensis]] * [[Eparchia Shamshabadensis]] * ad Archid. Agraën.: [[Dioecesis Biinorensis]], [[Dioecesis Gorakhpurensis]] * ad Archid. Bhopalen.: [[Dioecesis Sagarensis]], [[Dioecesis Satnensis]], [[Dioecesis Uiiainensis]] * ad Archid. Bombayen.: [[Dioecesis Callianensis]] * ad Archid. Gandhinagaren.: [[Dioecesis Raikotensis]] * ad Archid. Hyderabaden.: [[Dioecesis Adilabadensis]] * ad Archid. Nagpuren.: [[Eparchia Chandaensis]] * ad Archid. Raipuren.: [[Dioecesis Iagdalpurensis]] * [[Eparchia Magnae Britanniae Syro-Malabarensium]] ([[Britanniarum regnum]]) * [[Eparchia Mississauguensis]] ([[Canada]]) * [[Eparchia Sancti Thomae Apostoli Chicagiensis Syrorum-Malabarensium]] ([[Civitates Foederatae Americae|C.F.A.]]) * [[Eparchia Sancti Thomas Apostoli Melburnensis]] ([[Australia]]) == [[Ritus Alexandrinus]] == [[Fasciculus:Tradición litúrgica alejandrina.png|thumb|upright=0.8|Ritus Alexandrinus.]] === [[Ecclesia Catholica Coptorum]] === * '''''[[Patriarchatus Alexandrinus Coptorum]]'''''; [[Eparchia Alexandrina Coptorum]]: [[Eparchia Gizensis]], [[Eparchia Hermopolitana]], [[Eparchia Ismailiensis]], [[Eparchia Lycopolitana]], [[Eparchia Thebana]], [[Eparchia Sohagensis]] === [[Ecclesia Catholica Aethiopica]] === * '''[[Archieparchia Neanthopolitana]]''': [[Eparchia Adigratensis]], [[Eparchia Bahirdardessiensis]], [[Eparchia Emdeberensis]] === [[Ecclesia Catholica Erythraea]] === * '''[[Archieparchia Asmarensis]]''': [[Eparchia Barentuana]], [[Eparchia Kerensis]], [[Eparchia Segheneitensis]] == Ritus orientales varii == * [[Ordinariatus Argentinae pro fidelibus ritus orientalis]] * [[Ordinariatus Austriae pro fidelibus ritus orientalis]] * [[Ordinariatus Brasiliae pro fidelibus ritus orientalis]] * [[Ordinariatus Galliae pro fidelibus ritus orientalis]] * [[Ordinariatus Hispaniae pro fidelibus ritus orientalis]] * [[Ordinariatus Poloniae pro fidelibus ritus orientalis]] = Bibliographia = * Conradus Eubel et al., ''Hierarchia Catholica medii [et recentioris] aevi'' (1913-1958) [https://archive.org/details/hierarchiacathol01eubeuoft vol. 1, 1198-1431] [https://archive.org/details/hierarchiacathol02eubeuoft vol. 2, 1431-1503] [https://archive.org/details/hierarchiacathol03eube vol. 3, 1503-1600] [https://archive.org/details/hierarchiacathol04eubeuoft vol. 4, 1592-1667] [https://archive.org/details/hierarchiacathol05eubeuoft vol. 5, 1667-1730] [https://archive.org/details/hierarchiacathol06eubeuoft vol. 6, 1730-1799] {{NexInt}} * [[Dioecesis]] (pagina discretiva) * [[Episcopatus]] * [[Episcopus]] * [[Patriarchatus]] == Nexus externi == * [http://www.catholic-hierarchy.org/ Catholic-Hierarchy.org] a Davide M. Cheney editum. * [http://www.gcatholic.org/dioceses/types.htm GCatholic.org] a Gabriele Chow editum. * Tabulae geographicae: **[http://atlasofchurch.altervista.org/chiesacattolica/chiesacattolicaromana/atlantechiesacattolica.htm Ecclesia Latina.] **[http://atlasofchurch.altervista.org/chiesacattolica/chiesecattolicheorientali/atlantebizantini.htm Ecclesiae Orientales.] [[Categoria:Dioeceses Ecclesiae Catholicae|!]] [[Categoria:Indices regionum et provinciarum]] isbx0h1po3tctqyfvwhrsby3kd9jw3y 0 10264 4000100 3963262 2026-11-07T00:18:52Z InternetArchiveBot 139091 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 4000100 wikitext text/x-wiki {{Capsa hominis Vicidata}} {{L1}} '''Lǐ Bái''' ([[character Sinicus|litteris Sinicis]] 李白<ref>[[Pinyin]] ''Lǐ Bái''; [[Lingua Cantonensis|Jyutping]] ''Lei5 baak6''; [[Lingua Min|Pe̍h-ōe-jī]] ''Lí Pe̍k''; [[Coreanice]] ''I baek''; [[Iaponice]] ''Ri haku''.</ref>, [[701]]–[[762]]), [[cognomentum Sinicum|cognomento]] '''Taibai''' ([[Mandarinice]] 太白) et [[nomen artis|artis]] '''Qinglian Jushi''' (Mandarinice 青蓮居士), fuit [[Index poetarum linguae Sinicae|poeta Sinicus]], qui aetate [[poesis Tang|domus Tang]] [[floruit]]. Locus nativitatis incertus manet, quibusdam in [[provincia]] [[Gansu]] quaerentibus, nonnullis in [[urbs|urbe]] ruinosa [[Suyab]] (''Sui Ye'') [[Kirgizia]]e hodiernae, ad [[Via Sericaria|Viam Sericariam]] iacente: ibi enim proavus in exsilium missus erat. [[Fasciculus:LiBai.jpg|thumb|''Li Bai Poema Canit,'' [[tabula]] a [[Liang Kai]] ([[1140]]–[[1210]]) picta.]] Ipse, [[unus|primus]] habitus ex maximis [[poeta|poetis]] (alter [[Du Fu]]) [[Domus Tang]], saepe [[aetas aurea|aetatis aureae]] [[poesis]] Sinicae classicae appellatae, fuit poeta fecundus habilisque ad excogitandum, qui normas [[versus|versificationis]] sui temporis extendit. Circa [[mille]] poemata exstantia ei tribuuntur,<ref name="Watson, 141">Watson, 141.</ref> quorum triginta quattuor in ''[[Trecenta Poemata Tang]]'' [[anthologia]] populari comprehunduntur. Quod ad vim et momentum [[historia|historicum]] spectat, [[poesis]] Li Bai magni aestimatur ab eius tempore usque ad praesentem. Quae auctoritatem apud [[cultura]]m [[Iaponia|Iaponicam]] et tantum [[Occidens|Occidentalem]] per multa poemata conversa et adaptata attingit. Etiam celebratur poeta ob eius notiones [[Taoismus|Taoisticas]] et [[amor]]em potionum fortium. ==Vinum== [[Fasciculus:月下獨酌一.svg|thumb|upright=0.8|Verba poematis Li Bai "Solus lunae lumine potare," ordine classico, a summa ad imam, a dextra ad laevam partem.]] [[Unus|Unum]] ex Li Bai notissimis poematibus est "Ex Ebrietate Die Verno Experrectus" (春日醉起言志).<ref>Vide poema in Anglicum conversum ab Arthuro Waley, [https://web.archive.org/web/20160305005126/http://www.treeswoodsforests.com/?p=2298&lang=zh-cn Waking From Drunkenness on a Spring Day (1919).]</ref> {| class="wikitable" |+ 春日醉起言志 ''Ex Ebrietate Die Verno Experrectus'' ! [[Character Sinicus|Sinicis litteris]] !! Sonus ([[Pinyin]]) !! Latine translatum ([[Prosa|prorsa oratione]]) !! Latine translatum ([[Asclepiades Samius|Asclepiadeis minoribus]]) |- |處世若大夢<br />胡爲勞其生<br />所以終日醉<br />頹然臥前楹 覺來盼庭前<br />一鳥花間鳴<br />借問此何時<br />春風語流鶯 感之欲嘆息<br />對酒還自傾<br />浩歌待明月<br />曲盡已忘情 | ''chǔ shì ruò dà mèng<br />hú wéi láo qí shēng<br />suǒ yǐ zhōng rì zuì<br />tuí rán wò qián yíng'' ''jué lái pàn tíng qián<br />yī niǎo huā jiān míng<br />jiè wèn cǐ hé shí<br />chūn fēng yǔ liú yīng'' ''gǎn zhī yù tàn xī<br />duì jiǔ hái zì qīng<br />hào gē dài míng yuè<br />qǔ jìn yǐ wàng qíng'' | [[Vita]] in mundo nisi [[somnium]] magnum;<br />quod per [[labor]]em curamve non corrumpam.<br />Sic dicens, in [[dies|diem]] temulentus eram,<br />inermis in vestibulo prae [[ostium|ostio]] iacens. Experrectus, in pratulo [[hortus|horti]] connivi;<br />solitaria inter [[flos|flores]] canebat [[avis]].<br />Me rogavi num fuisset dies uvidus aut apricus;<br />[[ver]]nus [[mangifera]]e dicebat [[ventus]] avi. Per eius [[carmen|cantum]] commotus, mox suspirare coepi,<br />etiam, quia [[vinum]] aderat, [[poculum]] implevi.<br />Insane canens, ortum [[luna]]e exspectabam;<br />[[carmen|carmine]] peracto, omnes deficiebant [[sensus (biologia)|sensus]]. | Vita perpetuum nil nisi somnium<br />dum sumpti specie praetereunt dies.<br />Quid prodesse potest Sisyphius labor,<br />quid curae? ut melius saepe mero frui,<br />donec vestibulis aut foris accubes.<br />Somno iam volucris me placida excitat<br />sede florigera veris opes canens;<br />‘en age, hora quota est?’ inscitior rogo,<br />sed tantum Zephyro blanda fugacibus<br />pennatum gregibus verba placet dare.<br />Haec dixi, subito corde meo tremens<br />nunc et aequo animo dona benignius<br />depromam veteri Bacchia dolio,<br />aut ducam lepidum carmen ad auream<br />Latonae filiam, dum mihi flebilis<br />exactis numeris exciderit dolor. |} ==Tres angustiae fluminis Caerulei== [[Fasciculus:Libai shangyangtai.jpg|thumb|upright=1.2|''Shangyangtai'' (Ascendere ad Ambulationem Solarem), sola res [[calligraphia|calligraphica]] exstans manu Li Bai facta. [[Museum Palatii]] [[Pechinum|Pecini]] Sinarum.<ref name=mag>Charles Belbin, et T. R. Wang, [http://www.flashpointmag.com/libai10.htm%20%22Going Up To Sun Terrace by Li Bai: An Explication, Translation & History,"]{{Nexus deficit|date=June 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} ''Flashpoint Magazine'': "Eruditi generaliter agnoscunt eum verum et solum rem [[calligraphia|calligraphicam]] exstans a Li Bai factam."</ref>]] Anno [[756]] Li Bai [[Tres angustiae|tres angustias]] [[flumen Caeruleum|fluminis Caerulei]] nave praetervectus est ubi hodie lacus [[Moles Trium Angustiarum|molis]] ripas antiquas celat. De quo itinere carmen celeberrimum composuit: {| class="wikitable" |+ 早發白帝城 '''Mane a Baidi discedens''' ! [[Character Sinicus|Sinicis litteris]] !! Sonus ([[Pinyin]]) !! Latine translatum ([[Prosa|prorsa oratione]]) !! Latine translatum ([[Elegia]]) |- |朝辭白帝彩雲間<br />千里江陵一日還<br />兩岸猿聲啼不住<br />輕舟已過萬重山 |''zhāo cí bái dì cǎi yún jiān<br />qiān lǐ jiāng líng yī rì huán<br />liǎng àn yuán shēng tí bù zhù<br />qīng zhōu yǐ guò wàn chóng shān'' |Mane ab urbe Baidi discedo nubibus obsessa:<br />Uno die Jiangling longinquam attingam.<br />Ripis ambabus simiarum neniae aërem implent:<br />Navicula nostra iam cacumina mille praetervehitur.<ref>[[:s:en:Departing from Baidi in the Morning|Textus et versio anglica apud Vicifontem]]</ref> |Mane novo cincta nebulis ex urbe regressum<br />&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;dicent et patriam me rediisse die;<br />simiolas cecinisse iocosas undique ripis,<br />&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;ardua dum lembo culmina praeteream. |} ==Notae== <references/> ==Bibliographia== [[Fasciculus:Leng Mei - Figures - Spring Evening Banquet.jpg|thumb|''Vespertinae Veris Epulae in Horto Persicorum Pirorumque Florum,''<!--Spring Evening Banquet at the Peach and Pear Blossom Garden--> cum verbis a Li Bai compositis, tabula a [[Leng Mei]] [[saeculum|saeculis]] [[saeculum 17|septimo decimo]] exeunte vel [[saeculum 18|duodevicensimo]] ineunte picta. [[Nationale Palatii Museum]], [[Taipeium|Taipeii]].]] *[[Christophorus I. Beckwith|Beckwith, Christopher I.]] [[2009]]. ''Empires of the Silk Road: A History of Central Eurasia from the Bronze Age to the Present.'' Princetoniae: Princeton University Press. ISBN 978-0-691-13589-2. * Cooper, Arthur. [[1973]]. ''Li Po and Tu Fu: Poems Selected and Translated with an Introduction and Notes.'' Penguin Classics. ISBN 9780140442724. * Eberhard, Wolfram. [[2006]]. [http://www.gutenberg.org/files/17695/17695-h/17695-h.htm A history of China.] [[7 Februarii]]. EBook #17695, ISO-8859-1. * [[Iosephus Edkins|Edkins, Joseph]]. [[1888]]. Li Tai-po as a Poet. ''The China Review'' 17(1) [http://sunzi1.lib.hku.hk/hkjo/view/26/2602182.pdf]. Ex [http://sunzi1.lib.hku.hk/hkjo/result.jsp?noOfRec=20&totalRec=182&img=h&firstRec=61], [[19 Ianuarii]] [[2011]]. * Eide, Elling O. [[1973]]. On Li Po. In ''Perspectives on the T'ang,'' 367-403. Portu Novo et Londinii: Yale University Press. * [[Hans Fränkel|Frankel, Hans H.]] [[1978]]. ''The Flowering Plum and the Palace Lady.'' Portu Novo et Londinii: Yale University Press. ISBN 0-300-02242-5. * [[David Hinton|Hinton, David]]. [[1998]]. ''The Selected Poems of Li Po.'' Anvil Press Poetry. ISBN 978-0-85646-291-7. * [[David Hinton|Hinton, David]]. [[2008]]. ''Classical Chinese Poetry: An Anthology.'' Novi Eboraci: Farrar, Strauss, and Giroux. ISBN 0-374-10536-7, ISBN 978-0-374-10536-5. * [[Keith Holyoak|Holyoak, Keith,]] interpr. [[2007]]. ''Facing the Moon: Poems of Li Bai and Du Fu.'' Durham, N.H.: Oyster River Press. ISBN 978-1-882291-04-5. *Obata, Shigeyoshi. [[1923]]. ''The Works of Li Po, the Chinese Poet.'' J. M. Dent & Co. ASIN B000KL7LXI. *[[Ezra Pound|Pound, Ezra]]. [[1915]]. ''Cathay.'' Londinii: Elkin Mathews. ASIN B00085NWJI. *[[Eduardus H. Schafer|Schafer, Edward H.]] [[1967]]. ''The Vermilion Bird: T'ang Images of the South.'' Berkeley: University of California Press. ISBN 0-520-05463-6. *Торопцев, C. A. [[2009]]. ''Жизнеописание Ли Бо: Поэта и Небожителя.'' Moscuae. * [[Vikram Seth|Seth, Vikram]], conv. [[1992]]. ''Three Chinese Poets: Translations of Poems by Wang Wei, Li Bai, and Du Fu.'' Londinii: Faber & Faber. ISBN 0-571-16653-9. * [[Hugh McBirney Stimson|Stimson, Hugh M.]] [[1976]]. ''Fifty-five T'ang Poems.'' Far Eastern Publications: Yale University. ISBN 0-88710-026-0. * Varsano, Paula M. [[2003]]. ''Tracking the Banished Immortal: The Poetry of Li Bo and its Critical Reception.'' Honolulu: University of Hawaii Press. ISBN 978-0-8248-2573-7. * [[Arthurus Waley|Waley, Arthur]]. [[1950]]. ''The poetry and career of Li Po.'' Novi Eboraci: MacMillan. ASIN B0006ASTS4. * [[Burton Watson|Watson, Burton]]. [[1971]]. ''Chinese Lyricism: Shih Poetry from the Second to the Twelfth Century.'' Novi Eboraci: Columbia University Press. ISBN 0231034644. * [[Eliot Weinberger|Weinberger, Eliot]]. [[2004]]. ''The New Directions Anthology of Classical Chinese Poetry''. Novi Eboraci: New Directions Publishing Corporation. ISBN 0811216055. Introductio, cum poematibus conversis a [[Gulielmus Carolus Williams|Gulielmo Carolo Williams]], [[Ezra Pound]], [[Kennethus Rexroth]], [[Gary Snyder]], et David Hinton. *[[John Ching Hsiung Wu|Wu, John C. H.]] [[1972]]. ''The Four Seasons of Tang Poetry''. Rutland, Vermont: Charles E. Tuttle. ISBN 978-0-8048-0197-3. ==Nexus externi== * [https://www.suberic.net/~marc/scorsone.html#litaipocarmenextempore Poemata Latine conversa] (a [[Maximus Scorsone|Maximo Scorsone]], cf. de eorum origine [https://web.archive.org/web/20200725030617/http://pineapplepubs.snazzystuff.co.uk/Vates%20issue%204.pdf ''Vates'' 4, 2012, p. 12]) Poemata Anglice conversa in interrete inventa<!--some with original Chinese, pronunciation, and literal translation-->: *[http://www.chinese-poems.com/lb.html "20 Li Bai poems,"] apud www.chinese-poems.com<!--in Chinese using simplified and traditional characters and pinyin, with literal and literary English translations by [http://www.dmoz.org/profiles/markalexander100.html Mark Alexander]--> *[http://librivox.org/drinking-alone-by-moonlight-by-li-bai/ "27 Recordings of 'Drinking Alone by Moonlight,'"] apud librivox.org<!--Retrieved July 1, 2007--> *[http://etext.lib.virginia.edu/etcbin/chinesebin/chinese-search?poem=none&style=all&search=li+bai&region=author "34 Li Bai poems,"]{{Nexus deficit|date=November 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} apud etext.lob.virginia.edu<!--in Chinese with English translation by Witter Bynner, ex [[Three Hundred Tang Poems]] anthology--> *[https://web.archive.org/web/20120218135025/http://paintedricecakes.org/languagearts/poetry/cathay_pound.html "Complete text of ''Cathay,''"] apud paintedricecakes.org<!--Ezra Pound/[[Ernest Fenollosa]] translations of poems principally by Li Po (J., Rihaku) together with public domain recordings (MP3) of the same--> *[https://web.archive.org/web/20071227021701/http://www.mahlerarchives.net/DLvDE/DLvDE.htm "''Das Lied von der Erde'': The Literary Changes,"] apud www.mahlerarchives.net<!--synopsis of original Chinese poems, Bethge's translations and Mahler's changes--> *[https://web.archive.org/web/20130812063936/http://www.baby-growths.com/li-bai-chinese-tang-poems/ Li Bai Poems,] apud www.baby-growths.com (Anglice) *[http://www.cscs.umich.edu/~crshalizi/Poetry/Li_Po/ Li Bai's poems at University of Michigan,] apud www,cscs,umich.edu *[http://www.blackcatpoems.com/b/li_bai.html "Li Bai: Poems,"] apud www.blackcatpoems.com (magna congeries, Anglice) *[http://poemsintranslation.blogspot.com/search/label/Li%20Bai "Poems by Li Bai,"] apud poemsintranslation.blogspot.com * [http://www.silkqin.com/09hist/qinshibu/libai.htm "John Thompson on Li Bai and the qin musical instrument,"] apud www.silkqin.com (de ''[[guqin]]'') *[http://www.mountainsongs.net/poet_.php?id=101 "Profile,"] apud www.mountainsongs.net<!--translations of Li Bai's poetry by a range of translators, with photographs of geographical sites relevant to his life--> *[http://www.gutenberg.org/files/16500/16500-0.txt Ex ''More Translations From The Chinese'' ab Arthuro Waley, 1919,] apud www.gutenberg.org<!--includes six titles of poems by Li Po--> *[http://books.google.com/books?id=Xv8RAAAAYAAJ&printsec=frontcover "The works of Li Po, the Chinese poet, translated by Shigeyoshi Obata,"] apud books.google.com<!--Google books version of Obata's 1922 translation--> {{Lifetime|701|762|Li, Bai}} [[Categoria:Auctores Sinici]] [[Categoria:Incolae Kyrgyzstaniae]] [[Categoria:Poetae Sinarum]] [[Categoria:Scriptores Sinarum]] {{1000 paginae}} {{Myrias|Homines}} 21f57cmg58s34uxz3msgrmqhkfk8ita 0 10391 3999964 3978623 2026-11-06T17:26:00Z InternetArchiveBot 139091 Add 1 book for [[Vicipaedia:Fons]] (20261106) #IABot (v2.0.9.7) ([[User:GreenC bot|GreenC bot]]) 3999964 wikitext text/x-wiki {{latinitas}} [[Fasciculus:Vereshchagin Napoleon near Borodino.jpg|thumb|upright=1|''[[Napoleo Bonaparte]] apud [[Vorotunum]].'' Opus [[pictor]]is [[Russia|Russici]] [[Basilius Vereščagin|Basilii Vereščagin]], [[saeculum 19|saeculo undevicensimo]] factum.]] '''Bellum Patrium anni 1812'''<ref>Etiam ''Francica incursio in Russiam,'' ''Expeditio Russica,'' ''Secundum Bellum Polonicum,'' et ''Exercitus Nationum Viginti'' a variis [[auctor]]ibus appellatum.</ref> ([[Russice]] Отечественная война 1812 года; [[Francogallice]] ''Campagne de Russie,'' i.e. 'Expeditio Russica') fuit [[bellum]] a [[Napoleon Bonaparte|Napoleone Bonaparte]] motum ad [[Imperium Russicum]] iterum in [[Systema Continentale]] cogendum. Haec incursio in [[Russia]]m est una ex expeditionibus [[res militaris|militaribus]] plenissime in [[historia Europae]] investigatis, atque inter maxime mortifera opera militaria in [[historia]] [[orbis terrarum]] numeratur.<ref>Grant 2009: 212–13.</ref> Post minus quam sex menses, paene [[millio]] [[miles|militum]] mortui sunt.<ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=ERrHDwAAQBAJ&dq=socrate+blanc+1812&pg=PP43|title=Napoleon's Army in Russia: The Illustrated Memoirs of Albrecht Adam, 1812|first=Jonathan|last=North|date=31 Decembris [[1990]]|publisher=Pen and Sword|isbn=9781473816589 |via=Google Books}}.</ref><ref>Zamoyski 2004: 536.</ref> == Historia == Mense Iunio anno [[1812]] copiae Napoleonis [[Imperium Russicum]] sine declaratione belli invaserunt et initio prospere bellabant. [[Exercitus]] Russicus, [[Michael Andreas Barclay de Tolly|Michaele Barclay de Tolly]] et [[Petrus Bagration|Petro Bagration]] ducibus, cedebat. Pugnae prope vicum Kljasticy (quae ab [[30 Iulii]] ad [[1 Augusti]] durabat) gratia, finitus est incessus copiarum hostiarum ad [[Petropolis|Petropolim]]. A die [[16 Augusti|16]] ad diem [[18 Augusti]] accidit pugna [[Smolenscum|Smolenscensis]]. Die [[20 Augusti]] impositus est novus imperator copiarum Russicarum: [[Michael Kutuzov]]. [[7 Septembris]] (26 Augusti Calendarii Iuliani) accidit [[Proelium Vorotunense]], belli illius gravissimum. Initio Septembris Russi concesserunt de [[Moscua]], quae urbs paulo post occupata est a copiis Napoleonis. Sed mense Octobri anno 1812 Napoleo cum suo exercitu, cuius conditio facta fuerat mala, de Moscua concessit. Dein copiae Francicae cedebant et mense Decembri anno 1812 e Russia eiectae sunt. {{NexInt}} * ''[[Apertura 1812]]'' *[[Bella Napoleonica]] == Notae == <references/> == Bibliographia == * {{cite book | last=Austin | first= Paul Britten | date=[[1996]] | title=1812: The Great Retreat | url=https://archive.org/details/1812greatretreat0000aust | publisher=Greenhill Press | isbn=978-1-85367-246-0}}. * {{cite book | last=Bodart | first=Gaston | date=[[1908]] | title=Militär-historisches Kriegs-Lexikon (1618-1905) | url=https://archive.org/details/bub_gb_A0kNAAAAYAAJ | access-date=25 Aprilis 2021}}. * {{cite book | last=Bodart | first=Gaston | date=[[1916]] | title=Losses of Life in Modern Wars, Austria-Hungary; France | url=https://archive.org/details/lossesoflifeinmo00bodarich | access-date=15 Aprilis 2021 | isbn=978-1371465520}}. * {{cite book |last= Bourgogne |first= Adrien Jean Baptiste François |title= Memoirs of Sergeant Bourgogne (1812-1813) |editor1-last=Cottin |editor1-first=Paul |editor1-link= |editor2-last=Hénault |editor2-first= Maurice |publisher=William Heinemann, reimpressus apud Moscow: Ripol Classic |location= Londinii |year= [[1899]] |isbn= 5875000767 |url= https://books.google.com/books?id=wdcKAwAAQBAJ |access-date= 7 December 2021}}. * {{cite book | last=Caulaincourt | first=Armand-Augustin-Louis de | date=[[1935]] | title=With Napoleon in Russia: the memoirs of General de Caulaincourt | edition=translated by Jean Hanoteau | url=https://archive.org/details/withnapoleoninru00caul | access-date=15 Aprilis 2021}}. * {{cite book | last=Clausewitz | first=Carl von | date=[[1906]] | title=Der Feldzug 1812 in Russland | url=https://archive.org/details/bub_gb_PzEQAAAAYAAJ | access-date=21 Aprilis 2021 | language=de}}. * {{cite book |last=Clausewitz |first=Carl von |date=[[1843]] |title=The campaign of 1812 in Russia |trans-title=Der Feldzug 1812 in Russland |translator=Francis Egerton |publisher=John Murray Publishers |location=Londinii |url= https://www.clausewitzstudies.org/readings/1812/Clausewitz-CampaignOf1812inRussia-EllesmereTranslation.pdf#zoom=100 |access-date=10 Aprilis 2021}} And at Google Books here [https://books.google.com/books?id=CpReAAAAcAAJ] (accessed 7 Ianuarii 2022).. * {{cite book | last=Clodfelter | first=Micheal | date=[[2008]] | title=Warfare and armed conflicts : a statistical encyclopedia of casualty and other figures, 1494–2007 | publisher=Ieffersoniae in Carolina Septentrionali: McFarland | url=https://archive.org/details/warfarearmedconf0000clod | access-date=15 April 2021 | isbn=9786612280498}}. * {{cite web | last=Davydov | first=Denis Vasilievich | year=[[2010]] | title=Diary of partisan actions | url=http://www.museum.ru/museum/1812/Library/davidov1/index.html#part3 | archive-url=https://web.archive.org/web/20090322060653/http://www.museum.ru/museum/1812/Library/davidov1/index.html#part3 | access-date=17 Aprilis 2021 | archive-date=2009-03-22 | language=ru}}. * {{Cite book | last=DTIC | first=Defense Technical Information Center | year=[[1998]] | title=DTIC ADA398046: The Effects of Infectious Disease on Napoleon's Russian Campaign | url=https://archive.org/details/DTIC_ADA398046 | access-date=17 Aprilis 2021}}. * {{cite book | last=Elting | first=J. | title=Swords Around a Throne: Napoleon's Grande Armée | url=https://archive.org/details/swordsaroundthro0000elti_v8t8 | publisher=Da Capo Press | location=Novi Eboraci | year=[[1997]] | orig-year=[[1988]]| isbn=978-0-306-80757-2}}. * {{cite book | last=Fierro | first=Alfred; Palluel-Guillard, André; Tulard, Jean | year=[[1995]] | title=Histoire et Dictionnaire du Consulat et de l'Empire | publisher=Éditions Robert Laffont | location=Lutetiae | isbn=978-2-221-05858-9}}. * {{cite book | last=Grant | first=R. G. | year=[[2009]] | title=Battle: A Visual Journey Through 5,000 Years of Combat |url=https://archive.org/details/battlevisualjour0000gran | publisher=Novi Eboraci: DK Publshing | isbn=9780756655785 | access-date=18 Aprilis 2021}}. * {{cite journal | last=Hay | first=Mark Edward | year=[[2013]] | url=https://www.academia.edu/6264505 | title=The Dutch Experience and Memory of the Campaign of 1812: a Final Feat of Arms of the Dutch Imperial Contingent | journal=Academia.edu | access-date=18 Aprilis 2021}}. * {{cite book |last1=Haythornthwaite |first1=Philip |title=Borodino 1812: Napoleon's Great Gamble |date=[[2012]] |publisher=Bloomsbury Publishing |isbn=9781849086974 |url=https://books.google.com/books?id=UaW6CwAAQBAJ&pg=PA74}}. * {{cite book | last=Helmert | first=Heinz | date=[[1986]] | title=Europäische Befreiungskriege 1808 bis 1814/15 | location=Berlin | language=de}}. * {{Cite book |last=Kagan |first=Frederick |url=https://www.google.com/books/edition/The_End_of_the_Old_Order/XZdjTr7DCcgC?hl=en&gbpv=0 |title=The End of the Old Order: Napoleon and Europe, 1801–1805 |date=[[2007]] |publisher=Hachette Books |isbn=978-0-306-81645-1}}. * {{cite book |last= Labaume |first= Eugène |title= A Circumstantial Narrative of the Campaign in Russia |publisher=Hartfordiae Connecticutae: Silas Andrus, et Roffae Novi Eboraci: E. Peck & Co. |year= [[1817]] |url= https://books.google.com/books?id=3DUQAAAAYAAJ |access-date= 7 Decembris 2021}}. * {{cite web | last=Leavenworth | year=[[2006]] | title=Fighting the Russians in Winter: Three Case Studies | url=http://www-cgsc.army.mil/carl/resources/csi/Chew/CHEW.asp | archive-url=https://web.archive.org/web/20060613235213/http://www-cgsc.army.mil/carl/resources/csi/Chew/CHEW.asp | archive-date=13 Iunii 2006 | access-date=17 Aprilis 2021}}. * {{Cite book | last=Lefebvre | first=Georges | year=[[1969]] | title=Napoleon : from Tilsit to Waterloo, 1807–1815 | url=https://archive.org/details/napoleonfromtils0000lefe | access-date=17 Aprilis 2021 | publisher=Novi Eboraci: Columbia University Press | volume=2| isbn=9780231033138 }}. * {{cite book | last=Lentz | date=[[2004]] | title=Nouvelle histoire du Premier Empire | volume=2}}. * {{cite book | last=Lieven | first= D. C. B | date=[[2010]] | title=Russia against Napoleon | url=https://archive.org/details/russiaagainstnap00liev_0 | access-date=15 Aprilis 2021 | publisher=Viking| isbn= 9780670021574 }}. * {{cite book | last=Markham | first=Felix | date=[[1963]] | title=Napoleon | url=https://archive.org/details/napoleon0000mark | access-date=17 Aprilis 2021 | publisher= Novi Eboraci: Mentor| isbn=9780451627988 }}. * {{cite book | last=Marshall-Cornwall | first=James | date=[[1998]] | title=Napoleon as Military Commander | url=https://archive.org/details/napoleon0000mark | access-date=17 Aprilis 2021 | publisher= Novi Eboraci: Barnes & Noble| isbn=9780451627988 }}. * {{cite book | last=McLynn | first=Frank | date=[[2011]] | title=Napoleon: A Biography}}. * {{cite book | last=Mikaberidze | first=Alexander | year=[[2016]] | title=Napoleon and the Operational Art of War | publisher=Brill | location=Lugduni Batavorum | editor-last=Leggiere | editor-first=M. | isbn=978-90-04-27034-3}}. * {{cite book | last=Mikaberidze | first=Alexander | year=[[2007]] | title=The Battle of Borodino: Napoleon versus Kutuzov | url=https://books.google.com/books?id=ZXcOAQAAMAAJ | publisher=Pen&Sword | location=Londinii| isbn=9781844156030 }}. * {{cite web | last=Mikaberidze | first=Alexander | year=[[2014]] | title=Napoleon's Lost Legions. The Grande Armée Prisoners of War in Russia | url=https://www.cairn.info/revue-napoleonica-la-revue-2014-3-page-35.htm | access-date=25 Aprilis 2021}}. * {{cite book | last=Nafziger | first=George | date=[[1984]] | title=Napoleon's Invasion of Russia | isbn=0-88254-681-3}}. * {{cite web | last=Nafziger | first=George | date=[[2021]] | title=Rear services and foraging in the 1812 campaign: Reasons of Napoleon's defeat | url=http://genstab.ru/nap_sup_1812.htm | language=ru}}. * {{cite web | last=Napoleon-1812 | year=[[2021]] | url=http://www.napoleon-1812.nl/english.php | title=Napoleon-1812 | access-date=18 Aprilis 2021}}. * {{cite book | last=Riehn | first=Richard K. | date=1990 | title=1812 : Napoleon's Russian campaign | url=https://archive.org/details/isbn_9780070527317 | access-date=10 April 2021 | publisher=New York : McGraw-Hill| isbn=9780070527317 }}. * {{cite book | last=Ségur | first=Philippe Paul, comte de | year=[[1980]] | title=Napoleon's Russian campaign |url=https://archive.org/details/napoleonsrussian00segu | access-date=18 Aprilis 2021}}. * {{cite book | last=Stahel | first=David | date=2010 | title=Operation Barbarossa and Germany's Defeat in the East | url=https://archive.org/details/operationbarbaro0000stah | publisher=Cambridge University Press | isbn=978-0-521-76847-4 | edition=Third Printing}}. * {{cite book | last=Tarle | first=Yevgeny Eugene | date=[[1942]] | title=Napoleon's Invasion of Russia 1812 | publisher=Novi Eboraci: Oxford University Press}}. * {{cite book | last=Tufte | first=Edward R. | date=[[2001]] | title=The Visual Display of Quantitative Information | url=https://archive.org/details/visualdisplayofq00tuft | access-date=17 Aprilis 2021 | publisher=Cheshire Connecticutae : Graphics Press| isbn=9780961392147 }}. * {{cite book | last=Volin | first=Lazar | date=[[1970]] | title=A century of Russian agriculture. From Alexander II to Khrushchev | url=https://archive.org/details/centuryofrussian0000voli | location = Cantabrigiae in Massachusetta | publisher=Harvard University Press}}. * {{cite book | last=Wilson | first=Robert Thomas | date=[[1860]] | title=Narrative of events during the Invasion of Russia by Napoleon Bonaparte, and the Retreat of the French Army, 1812 | url=https://archive.org/details/narrativeofevent00wils | access-date=17 April 2021 | publisher=John Murray |location=Londinii}}. * {{cite book | last=Zamoyski | first=Adam | date=[[2004]] | title=Moscow 1812: Napoleon's Fatal March | url=https://archive.org/details/moscow1812napole00zamo | access-date=17 Aprilis 2021 | location=Londinii | publisher=HarperCollins | isbn=978-0-00-712375-9}}. == Nexus externi == {{CommuniaCat|Patriotic War 1812|Bellum Patrium}} [[Categoria:Bella Napoleonica]] [[Categoria:Imperium Russicum]] {{Myrias|Historia}} fmq17f2iduk7sbct45wncv4z3c3gfqx 0 11183 3999895 3998691 2026-11-06T15:35:23Z Marcus Terentius Bibliophilus 2059 /* De triumviratu */ 3999895 wikitext text/x-wiki {{Capsa hominis Vicidata}} {{videdis|Pompeius (nomen)}} [[Fasciculus:Hw-pompey.jpg|thumb|Effigies Pompeii [[Holmia]]e ostentata.]] '''Gnaeus Pompeius''' appellatus '''Magnus''' (natus 29 septembris [[106 a.C.n.]] eodem anno quo Cicero, mortuus 28 septembris [[48 a.C.n.]]) fuit ductor exercitus [[Roma Antiqua|Romanus antiquus]], ter [[consul]] et ter [[Triumphus|triumphator]]. In discordiis civilibus pro [[Sylla]] et adversus [[Quintus Sertorius|Sertorium]] pugnavit antequam rivalis exercitui [[Gaius Iulius Caesar|Gai Iulii Caesaris]] ipse succumberet. == De familiaribus necessitudinibus == Gnaeus Pompeius e nobili familia [[Picenum|Picena]] ortus erat, filius consulis anni [[89 a.C.n.]], [[Gnaeus Pompeius Strabo|Gnaei Pompei Strabonis]], viri Romanis ob avaritiam et latrocinia [[Bellum sociale|Bello Sociali]] commissa invisi<ref>[[Velleius Paterculus]] II.21.4. [[Iulius Obsequens]] 56. [[Plutarchus]], ''[[Vita Pompei (Plutarchus)|Vita Pompei]]'' 1.</ref>. Post eius mortem (87 a.C.n.) furti accusatus Pompeius coram iudicibus se purgare debuit. Quinque uxores habuit Pompeius Magnus. Primo Antistiam, filiam [[praetor|praetoris]] qui iudicio de bonis Pompei praeerat, circa [[86 a.C.n.|86]] uxorem duxit<ref>''[[Vita Pompei (Plutarchus)|Vita Pompei]]'' 4.4-6.</ref>. Post paucos annos eam repudiavit cogente [[Dictatura|dictatore]] [[Lucius Cornelius Sulla|Sylla]], qui ut Pompeium artius sibi constringeret [[Privigna|privignam]] suam Aemiliam, filiam uxoris [[Caecilia Metella Dalmatica|Metellae]] et [[Marcus Aemilius Scaurus (senior)|Aemilii Scauri]] prioris mariti eius consulis anni [[115 a.C.n.]], apud eum collocare voluit quamvis praegnantem e marito Manio Acilio Glabrione. Quae post paucos menses in [[puerperium|puerperio]] obiit<ref>''[[Vita Pompei (Plutarchus)|Vita Pompei]]'' 9.1-4.</ref>. Deinde Muciam Tertiam uxorem habuit, filiam [[Quintus Mucius Scaevola (consul 95 a.C.n.)|Quinti Mucii Scaevolae]], quae ei tres liberos peperit: Gnaeum, [[Sextus Pompeius|Sextum]] Pompeiamque quae [[Faustus Cornelius Sulla (mortuus 46 a.C.n.)|Fausto Syllae]], [[Dictatura|dictatoris]] filio nupsit. At cum diu in Asia bellaret Muciam solam Romae relictam palam seduxit Gaius Iulius Caesar. Quocirca cum illa quoque divortium fecit redux Pompeius<ref>''[[Vita Pompei (Plutarchus)|Vita Pompei]]'' 42.12-13. [[Suetonius]], ''Divus Iulius'' 10.1. [[Cicero]], ''[[Epistulae ad Atticum|Ad Atticum]]'' I.12.3</ref>. Quartam velut [[triumviratus|primi triumviratus]] pignus habuit [[Iulia (uxor Pompeii Magni)|Iuliam]], filiam Gai Iulii Caesaris antea Servilio Caepioni sponsam<ref>''[[Vita Pompei (Plutarchus)|Vita Pompei]]'' 47.10. ''[[Ad Atticum]]'' II.17.1</ref> , quae maritum multum adamasse dicitur<ref>Ibidem 48.8 et 49.4 et 53.1-4. [[Valerius Maximus]] IV.6.4. [[Cassius Dio|Dio Cassius]] XXXIX.32.2.</ref>. At et illa in puerperio periit nec infans superfuit (mense septembri [[54 a.C.n.]]). Eius funus fuit triumviratus funus et societatis inter Pompeium et Caesarem interitus. Postremam duxit Corneliam Metellam, viduam [[Publius Licinius Crassus|Publii Licinii Crassi]]<ref>''[[Vita Pompei (Plutarchus)|Vita Pompei]]'' 74.6.</ref> eandemque filiam [[Quintus Caecilius Metellus Pius Scipio Nasica|Quinti Metelli Scipionis]]<ref>''[[Vita Pompei (Plutarchus)|Vita Pompei]]'' 55 qui hanc feminam litteratam laudabat.</ref>, quem anno [[52 a.C.n.|52]] collegam in consulatu sibi ipse elegit et qui generum in bello civili comitabatur atque Pompeio mortuo reliquas copias in Africa collegit ubi ad [[Pugna ad Thapsum|Thapsum]] a Caesare victus est<ref>Shelley P. Haley, "[https://www.jstor.org/stable/642299 The Five Wives of Pompey the Great]", ''Greece & Rome'', 1985: 49-59 </ref>. == De triumphis == Ter [[triumphus|triumphavit]] Pompeius. Triumphus primus "ex Africa" die [[12 Martii]] [[79 a.C.n.]] celebratus est: revera non Afros vicit sed [[Gnaeus Domitius Ahenobarbus (Cinnae gener)|Gnaeum Domitium Ahenobarbum]], [[Lucius Cornelius Cinna|Cinnae]] generum, aliosque [[Gaius Marius|Marianarum]] partium profugos qui in hanc provinciam salutem quaerebant<ref>''[[Vita Pompei (Plutarchus)|Vita Pompei]]'' 10-12</ref>. Redux statim triumphare voluit sed [[Dictatura|dictator]] [[Lucius Cornelius Sulla|Sylla]] diu recusavit praecipue quia nec consul nec praetor exercitum duxerat<ref>Magistratum cum imperio non gerebat. Cf Titus Livius XXXI.20: ''exemplum a maioribus non accepisse ut qui neque dictator neque consul neque praetor res gessisset triumpharet''. Cf Cicero, ''[[De imperio Cn. Pompei|de Imperio Cn. Pompei]]'' 61: ''Quid vero tam inauditum quam equitem Romanum triumphare?''.</ref>, antequam manus postremo daret<ref>''[[Vita Pompei (Plutarchus)|Vita Pompei]]'' 14</ref>. Tum Pompeius [[Quadrigae|quadrigis]] elephantorum Urbem intrare voluit sed quia porta angustior erat equis albis contentus fuit<ref>''[[Vita Pompei (Plutarchus)|Vita Pompei]]'' 14.6. {{Pnh}} VIII.4.</ref>. Et milites obstrepentes quia non satis praemiorum acceperant repulisse narratur dicens triumpho se renuntiare malle quam eos adulari<ref>''[[Vita Pompei (Plutarchus)|Vita Pompei]]'' 14.7.</ref>. Ita non erubuit de Romanis triumphare. Triumphus alter "ex Hispania" pridie [[Kalendae|Kalendas]] Ianuarias [[71 a.C.n.]] celebratus est et postero die Kalendis Ianuariis [[70 a.C.n.]] primum consulatum Pompeius inibat<ref>''[[Vita Pompei (Plutarchus)|Vita Pompei]]'' 22.</ref>. Iterum [[Bellum Sertorianum|de Romanis triumphabat]]: etsi enim nonnullae gentes Ibericae cum [[Quintus Sertorius|Sertorio]] societatem fecerant revera Sertorium et successorem Perpennam vicerat reliquiasque Marianarum partium quae Sullanam civitatem recusabant. [[Fasciculus:Faustus Cornelius Sulla, AR denarius, 56 BC, RRC 426-4a.jpg|thumb|Denarius in honorem Pompei a genero [[Faustus Cornelius Sulla (mortuus 46 a.C.n.)|Fausto Sylla]] anno 56 a.C.n. signatus. Nam tres laureae ad tres triumphos alludunt et spica frumenti ad praefecturam annonae nuper Pompeio mandatam. Quae emissio specialiter ad frumentum emendum percussa est. Corona gemmata super globum ad 'triumphatorem mundi' referenda est<ref>Babelon, [https://archive.org/details/descriptionhisto01babe/page/422/mode/2up Cornelia 61]. Crawford 426/4. [https://www.britishmuseum.org/collection/object/C_R-8752 Nummus in Museo Britannico].</ref>.]] Tertius triumphus ita magnificus et sumptuosus fuit ut per duos dies digeri debuerit (28/9 septembris 61) nec tamen omnia quae praeparata erant populo ostendi tempore deficiente potuerunt. Quattuordecim gentes victas enumerabat: praeter [[Pirata|piratas]] fuerunt Pontus, Armenia, Syria, Iudaea, Arabia etc. Finis praeterea fuit [[Bella Mithridatica|belli Mithridatici]] quo Romani per triginta annos multa damna acceperant. Et in tabellis in pompa prolatis pecunia ingens in [[aerarium]] deposita et novae urbes (circiter 39) ab illo conditae legebantur<ref>''[[Vita Pompei (Plutarchus)|Vita Pompei]]'' 45. {{Pnh}} VII.98-99 necnon XXXVII.13. [[Appianus Alexandrinus|Appianus]], ''Mithridatica'' 116-117. Velleius Paterculus II.40.3.</ref>. Quod tamen maxime animadverterunt aequales nec umquam ante Pompeium cuiquam acciderat hoc fuit quod tribus triumphis Pompeius de tribus mundi partibus (Africa, Europa, Asia) tunc notis triumphasset atque velut orbem terrarum Romanis subegisset<ref>[[Cicero]], ''Pro Balbo'' 4.9 et VI.16. ''Pro Sestio'' 129. [[Dio Cassius]] XXXVII.21. Quod idem in denariis suis celebrabat [[Faustus Cornelius Sulla (mortuus 46 a.C.n.)|Faustus Stylla]], Pompei gener.</ref>. Posteris vero res postea gestas cogitantibus visum est tunc mori Pompeium optimum fuisse ne "magni nominis umbra"<ref>[[Lucanus]], ''Pharsalia'' I.135. D. C. Feeney, "[https://www.jstor.org/stable/638958 Stat magni nominis umbra.' Lucan on the Greatness of Pompeius Magnus]", ''The Classical Quarterly'', 1986: 239-243</ref> fieret. Reliqua vita eius non tantum foeda sed etiam reipublicae Romanae perniciosa fuit postquam primum [[Triumviratus|triumviratum]] cum Caesare et Crasso sociavit<ref>''[[Vita Pompei (Plutarchus)|Vita Pompei]]'' 46.</ref>. De quo vide etiam [[Triumphi Gnaei Pompei Magni]]. == Curriculum vitae == === De bello civili === Pater Strabo filio velut hereditatem exercitum legavit quem in [[Bellum sociale|bello Sociali]] ducendum acceperat et post consulatum anni 89 retinuit successore per milites interfecto. Praeterea ipse dilectus in regione natali [[Picenum|Picentina]] habebat. Bello civili primo cum pater tum postea filius ambigue egerunt usque ad Syllae in Italiam reditum. Tum Pompeius et ipse et tres legiones quibus imperabat Syllae praesto fuit, vix tres et viginti annos natus. Quod gratum illi fuit et Pompeius in Siciliam et Africam adversus [[Gaius Marius|Marianos]] ab eo missus Perpenam fugavit, Carbonem et Domitium Ahenobarbum vicit et interfecit<ref>''[[Vita Pompei (Plutarchus)|Vita Pompei]]'' 10-12. [[Valerius Maximus]] VI.2.8.</ref>. Redux a Sylla [[imperator]] appellatur et [[cognomen]] Magnus ei confirmatur. Anno 79 de Africa triumphare Pompeio licuit quamquam nondum magistratum ullum [[cursus honorum]] gesserat. Sylla mortuo adversus consulem [[Marcus Aemilius Lepidus (consul 78 a.C.n.)|Lepidum]] rerum potiri conantem pugnavit et eius legatum Marcum Iunium Brutum in [[Gallia Cisalpina]] victum et in fidem suam deditum perfide interfici iussit<ref>[[Titus Livius]], ''Periocha'' 90. [[Orosius]] V.22.17. ''[[Vita Pompei (Plutarchus)|Vita Pompei]]'' 16.</ref>. Deinde cum exercitum retineret nec dimittere vellet proconsulari potestate (quamvis privatus tunc erat<ref>Cicero, ''[[De imperio Cn. Pompei|De imperio Gnaei Pompei]]'' 62</ref>) in Hispaniam adversus [[Quintus Sertorius|Sertorium]] anno [[77 a.C.n.]] missus est, adiutor et collega [[Quintus Caecilius Metellus Pius|Quinti Metelli Pii]] qui saepe contra ultimum popularium ducem male pugnaverat. Pompeius et ipse saepe cum Sertorio [[Bellum Sertorianum|infeliciter pugnavit]] qui semper ex improviso apparebat: tandem tamen Sertorio a [[Marcus Perperna Veiento|Perperna]] fraude occiso bellum confecit atque victor Romam rediit ([[71 a.C.n.]])<ref>Plutarchus, ''Vita Sertorii'' et ''[[Vita Pompei (Plutarchus)|Vita Pompei]]'' 17-20. [[Appianus Alexandrinus|Appianus]], ''Bella civilia'' I.108-115.</ref> ubi triumphavit et consulatum sibi paravit. === De consulatu, piratis, Mithridate === Post triumphum anno [[70 a.C.n.]] consul fuit, quamquam nullum magistratum ordinarium cursus honorum adhuc gesserat nec ad aetatem consulatui legalem pervenerat<ref>Cicero, ''[[De imperio Cn. Pompei|De Imperio Cn. Pompei]]'' 62.</ref>, cum [[Marcus Licinius Crassus (triumvir)|Marco Licinio Crasso]], quocum simultates acerbas exercebat adhuc asperiores factas cum in itinere Pompeius reliquos servos fugitivos qui [[Spartacus|Spartacum]] secuti erant profligavit, ita partem gloriae suae et victoriae Crasso subripiens. Odium mutuum consulum tum apud Romanos metum graviorum turbarum suscitavit. Certe legem pertulerunt de [[Tribunus plebis|tribunicia potestate]] in pristinam vim restituenda quae plebis votis data est. Praeterea [[Lex Aurelia iudiciaria|legem iudiciariam]] [[Lucius Aurelius Cotta (cos. 65 a.C.n.)|Aurelii Cottae]] probavit quae iudicia [[Eques Romanus|equitibus]] pro tertia parte reddebat a quibus exclusi erant a dictatore Sylla. His duabus legibus Pompeius popularis favoris cupidine illa quam Cicero eius ''popularem levitatem''<ref>''[[Ad Atticum]]'' II.1.6.</ref> appellabat rempublicam a dictatore Sylla ordinatam aboleverat<ref>''[[Vita Pompei (Plutarchus)|Vita Pompei]]'' 21-23</ref>. Post consulatum exercitum dimisit et paulisper a re publica secessit. Mox tamen anno [[67 a.C.n.|67]] quia [[Pirata|piratae]] maria infestabant atque plebs Romana iam famem timebat si commeatus interciperetur [[tribunus plebis]] [[Aulus Gabinius]] [[Lex Gabinia|rogationem]] promulgavit quae duci unico imperium maius extraordinarium adversus piratas daret: legatos consulares aut praetorios quindecim sibi adiungere, militum dilectus quot vellet et navium aedificationes pecuniaeque erogationem ad libitum iubere, imperium ceteris magistratibus maius non tantum in mari sed etiam in omnibus litoribus in triennium. Ita sine nomine dictatura quaedam instituebatur: nam omnes sciebant rem ad Pompeium spectare. Optimates illi novae rei frustra adversabantur, plebs Pompeio nimis favebat quam ut obstare liceret<ref>[[Dio Cassius]] XXXVI.21-34</ref>. Itaque lex perlata est. Pompeius regionem aliquam maris unicuique legatorum suorum adsignavit<ref>[[Appianus Alexandrinus|Appianus]], ''Mithridatica'' 195.</ref> et tribus mensibus mare praedonibus liberavit. Reliquos eorum in [[Cilicia]] interiore longe a mari collocavit agris datis ut vitam agricultura in posterum quaererent<ref>''[[Vita Pompei (Plutarchus)|Vita Pompei]]'' 24-29. [[Appianus Alexandrinus|Appianus]], ''Mithridatica'' 91-6. [[Cicero]], ''[[De imperio Cn. Pompei|de Imperio Cn. Pompei]]'' 31-35. [[Cassius Dio|Dio Cassius]] XXXVI.18-35.</ref>. Haec tam inexspectata celeritas in praedonibus subigendis Pompeium iam ad nova imperia promptum faciebat, imprimis bellum contra Mithridatem cui iamdiu inhiabat. Itaque alius tribunus plebis ei devotus Gaius Mamilius [[Lex Manilia|rogationem]] invitis senatoribus ad populum tulit ([[66 a.C.n.]]) omnes legiones et provincias [[Lucullus|Lucullo]] prius datas, addita [[Bithynia]] cui [[Manius Acilius Glabrio (consul 67 a.C.n.|Acilius Glabrio]] iam annum praeerat, Pompeio iam in [[Asia Minor|Asia Minore]] versanti transferendas esse ad [[Bella Mithridatica|Bellum Mithridaticum]] peragendum. Qui idem adhuc imperium extraordinarium lege Gabinia sibi datum retinebat. Ita in toto orbe Romano dominabatur Pompei imperium. Lucullus tum reges [[Mithridates VI (rex Ponti)|Mithridatem]] et [[Tigranes Magnus|Tigranem]] iam ab anno [[74 a.C.n.]] saepe vicerat et eorum vires multum infirmarat sed ultimo cum in regni Tigranis caput iter faceret a seditiosis militibus desertus retroire coactus erat et interim eius legatus Triarius cladem in [[Pontus (regnum)|Ponto]] accepit. Quocirca Ciceroni quidem mutatio imperatoris non iniusta videri potuit et orationem habuit legem suadentem<ref>''[[De imperio Cn. Pompei|De Imperio Cn. Pompei]]''. [[Dio Cassius]] XXXVI.41-2.</ref>. Alii vero existimabant Lucullum iam maximam belli partem confecisse atque Pompeium triumphum ei sunbrepturum tantummodo supervenisse<ref>''[[Vita Pompei (Plutarchus)|Vita Pompei]]'' 30.3 et 31.11-12.</ref> Ob simultatem inter duos imperatores Pompeius omnia decreta et dona Luculli rescidit<ref>''[[Vita Pompei (Plutarchus)|Vita Pompei]]'' 31.9.</ref> de quo ille postquam Romam rediit acerbe questus est. Rex callide fugax Pompeium per tres annos usque ad mortem suam in Oriente detinuit (63 a.C.n.). Interim in nomine populi Romani imperator vicit [[Iudaei|Iudaeos]] et Arabes et Armenios, [[Syria (provincia Romana)|Syriam]] [[Seleucidae|Seleucidarum]] in [[Provincia Romana|provinciam Romanam]] redegit, populis adhuc Romanis ignotis [[Regnum Hiberiae|Hiberis]] et [[Albania (Caucasus)|Albanis]] in [[Caucasus|Caucaso]] bellum intulit<ref>''[[Vita Pompei (Plutarchus)|Vita Pompei]]'' 34-5.</ref>, reges alios destituit alios in eorum locum substituit atque amicos populi Romani appellavit, novas urbes condidit<ref>A. Dreizehnter, "[https://publications.dainst.org/journals/chiron/article/view/1478 Pompeius als Städtegründer]", ''Chiron'', 1975: 213-245</ref>, praemia comitibus et militibus divisit<ref>[[Appianus Alexandrinus|Appianus]], ''Mithridatica'' 97-121. ''[[Vita Pompei (Plutarchus)|Vita Pompei]]'' 30-41. Dio Cassius XXXVI.43-52, XXXVII.1-7 et 11-21.</ref>. Quae omnia facile a senatu rata fore sperabat. === De triumviratu === [[Fasciculus:First Triumvirate of Caesar, Crassius and Pompey.jpg|thumb|"Triumviri" Caesar, Crassus, Pompeius.]] At cum Romam rediit Lucullus et optimatium dux [[Cato minor|Cato]] et pristinus in consulatu collega Marcus Crassus multique alii senatores res a Pompeio in Oriente decretas omnes comprobare noluerunt<ref>''[[Vita Pompei (Plutarchus)|Vita Pompei]]'' 46.</ref>. Pompeius vero pecunia multa paene aperte divisa suffragia in [[comitia|comitiis]] emebat: ita quidem legati eius [[Marcus Pupius Piso Frugi Calpurnianus|Marcus Pupius]] anno [[61 a.C.n.]] et [[Lucius Afranius]] anno [[60 a.C.n.]] consules facti sunt<ref>''[[Vita Pompei (Plutarchus)|Vita Pompei]]'' 44.</ref> sed Marcus Pupius scandalo [[Sacra Bonae Deae (62 a.C.n.)|sacrorum Bonae Deae pollutorum]] et [[Publius Clodius Pulcher|Publii Clodi]] de ea re absoluti implicatus omnem auctoritatem amisit et Lucius Afranius, homo militaris et a subtili politica alienissimus, nihil effecit. Tum Pompeius per Caesarem Crasso reconciliatus societatem cum eis iniit "ne quid ageretur in republica quod displicuisset ulli e tribus" ([[Suetonius]]<ref>''Vita Divi Iuli'' 19</ref>), quam "[[Triumviratus|primum triumviratum]]" historici moderni appellare solent, quamquam numquam a Romanis sic nominatam : privata enim societas erat, matrimonio quoque firmata, cum Pompeius filiam [[Gaius Iulius Caesar|Caesaris]], [[Iulia (uxor Pompeii Magni)|Iuliam]], uxorem duxit. Nec ulla lex potestatem illorum "triumvirum" umquam sanxit<ref>[[Appianus Alexandrinus|Appianus]], libro secundo ''Bellorum civilium'' 9 et 17. Cassius Dio XXXVII.54-58. ''[[Vita Pompei (Plutarchus)|Vita Pompei]]'' 47.</ref>. Caesare consule ([[59 a.C.n.]]) acta Pompei lege in toto rata sunt multa vi adhibita et republica perturbata<ref>''[[Vita Pompei (Plutarchus)|Vita Pompei]]'' 48.</ref>, simul leges agrariae perlatae quae agros Pompeianis veteranis dabant<ref>Peter Panitschek, "[https://tyche.univie.ac.at/index.php/tyche/article/view/4344 Die Agrargesetze des Jahres 59 und die Veteranen des Pompeius]", ''Tyche'', 1987: 141-154</ref>. Eius amicus legatusque Aulus Gabinius ad consulatum anni 58 designatus est. Eodem anno Vettius quidam, qui Ciceronis in [[Catilinae coniuratio|Catilinae coniuratione]] fuerat, a Caesare in [[rostra|Rostris]] invitatus plures nobiles viros apud populum accusabat quod consilium de Pompeio interficiendo cepissent, imprimis adulescentem [[ Scribonius Curio|Curionem]] sed etiam inter alios consulem [[Marcus Calpurnius Bibulus|Bibulum]] et [[Lucius Licinius Lucullus|Lucium Lucullum]] et ipsum Ciceronem. Quia tamen parum verisimilia addebat non creditus est et nocte proxima in carcere periit, Caesaris iussu ut vulgo creditum est<ref>''Ad Atticum'' II.24. ''In Vatinium'' 26. ''Pro Flacco'' 96. [[Suetonius]], ''Divus Iulius'' 20.Cf [[Cassius Dio]] 38.9 qui culpam Ciceronis et Luculli adfirmabat</ref>. Tum Pompeius Ciceronem, qui se magni hominis praesidio tutum credebat, deseruit et Clodio novisque sociis prodidit<ref>[[Ad Atticum]] II.9.1. Robin Seager, "[https://www.jstor.org/stable/41523235 Clodius, Pompeius and the Exile of Cicero]", ''Latomus'', 1965: 519-531 </ref>. Mox ipse Pompeius a Clodio conviciis contumeliosis lacessitus est, sicarii in eum missi sunt: caedem timens Pompeius domi usque ad novos tribunos sese continuit. Sed anno proximo Ciceronis reditui operam dedit<ref>[[Vita Pompei (Plutarchus)|Vita Pompei]]'' 48-49.</ref>. Item cura annonae ad quinquennium ei mandata est postquam fames et caritas plebem turbavit, quod munus summo studio et successu implevit. Attamen ira et indignatio optimatium adversus triumviros maxima erat: [[Lucius Domitius Ahenobarbus (consul 54 a.C.n.)|Lucius Domitius Ahenobarbus]] consulatum anni 55 petivit se decreta triumvirum et Caesaris proconsulatum rescissurum ceteraque eorum consilia impugnaturum pollicitus. Quod ut impedirent Crassus et Pompeius simul adversus eum consulatum petiverunt. Manus armatae, sicarii et omne genus violentiae comitia turbabant ita ut mense ianuario Roma consules non habebat et ad [[Interregnum|interreges]] ventum est<ref>[[Dio Cassius]] 39.31. [[Plutarchus]], ''[[Vita Pompei (Plutarchus)|Pompeius]]'' 52 et ''Crassus'' 15 et ''Cato minor'' 41.</ref>. Postremo Pompeius et Crassus consules renuntiati sunt: per tribunos plebis et populum Crassus sibi bellum [[Regnum Parthorum|Parthicum]] attribuit, Pompeius Hispanias in quinquennium, quas tamen provincias legatis reliquit dum ipse cum exercitu ad portas Urbis remanet; prorogationem proconsulatus in Gallia ad quinquennium quoque Caesari obtulerunt<ref>[[Vita Pompei (Plutarchus)|Vita Pompei]]'' 52-53</ref>. Ita Pompeius unus e tribus reipublicae liberae vespillonibus iure dici potest. Iam tamen dissolvebatur eorum societas: nam anno 54 obiit sine liberis [[Iulia (uxor Pompeii Magni)|Iulia]] quae maximum vinculum inter Pompeium et Caesarem fuerat. Et anno 53 Crassus apud Parthos cum filio periit. Restabant duo rivales de principatu certantes. Tum Pompeius optimates propius accessit quia potentiam Caesaris reformidabat. At vis in dies crescebat: anno 53 per sex menses Roma consules non habuit et mense Ianuario 52 tum cum respublica iterum consules non habebat Publius Clodius a familia armata [[Titus Annius Milo|Milonis]] occisus est. Pompeio salus reipublicae [[Senatus consultum ultimum|senatusconsulto ultimo]] mandata est consuli sine collega<ref>Joh, T. Ramsey, "[https://www.jstor.org/stable/45019234 How and why was Pompey Made Sole Consul in 52 BC?]", ''Historia: Zeitschrift für Alte Geschichte'', 2016: 298-324</ref> facto ne nomen infame [[Dictatura|dictaturae]] nuncuparetur<ref>[[Cicero]], ''[[Pro Milone]]'' cum commentario [[Asconius|Asconii]]. [[Dio Cassius]] 40.49. [[Appianus]], ''Bell. civ''. II.21-23. ''[[Vita Pompei (Plutarchus)|Vita Pompei]]'' 54.3-8.</ref>. Pompeius milites suos Romam introduxit ad manus armatas opprimendas et varias leges de ambitu et [[Lex Pompeia de provinciis|intervallo inter magistratus et promagistratus]] pertulit quas ipse non observavit. Ad secundam partem anni socerum [[Quintus Caecilius Metellus Pius Scipio Nasica|Metellum Scipionem]] sibi collegam adiunxit. Talis fuit eius tertius et ultimus consulatus. === De secundo bello civili === [[Fasciculus:Pompeius Magnus during Civil War 49-45 BC es.svg|thumb|Itinera Pompei in secundo bello civili (49-48) a Roma usque ad [[Pelusium]]]] Iam res Romanae ad [[Bellum Civile (49-45 a.C.n.)|bellum civile]] vergebant. Nam Pompeius parem sibi esse in republica non patiens, simul et ab optimatibus incitatus Caesaris proposita exercitum dimittere nolentis nisi prius sibi absenti consulatum petere licuisset firmiter recusabat. Timebat enim Caesar privatus Romam redire ob multa iudicia et odia sibi obeunda. Postquam vero Caesar Rubiconem transiit Pompeius legionibus quas secum habebat diffisus (duas earum obtento bello Parthico e Caesaris exercitu substraxerat) in [[Epirus (regio historica)|Epirum]] fugere maluit, secum paene totum senatum abducens. Quo faciendo non solum urbem Romam, [[aerarium]], [[Cliens (discretiva)|clientelam]] multam quam in [[Picenum|Piceno]] habebat inimico relinquebat<ref>Plutarchus, ''Comparatio inter Agesilaum et Pompeium'' III.4-8.</ref> sed etiam legatos et legiones suas in Hispania versantes deserebat quas primum debellavit Caesar antequam et ipse in Epirum exercitum transduceret<ref>Caesar, ''[[De bello civili|de Bello civili]]'' liber primus.</ref>. [[Dyrrhachium|Dyrrachii]] Caesar castra Pompei circumvallare et obsidere conatus est sed eruptio Pompeianorum legiones Caesarianas non sine magno damno repulit et paulum afuit quin haec dies victoria Pompeianorum finem bello imponeret. Deinde Pompeius in Thessaliam recessit: sperabat enim cunctando inopia Caesarianos et fame victum iri sine pugna. Non diu tamen senatoribus morae impatientibus et circumstrepentibus resistere potuit. Apud [[Pharsalus|Pharsalum]] proelium invitus commisit et cladem accepit. Huius imbecillitatem animi multum vituperavit poeta [[Lucanus]] in ''[[Pharsalia]]'' et post eum [[Plutarchus]] in [[biographia]]<ref>''Comparatio inter Agesilaum et Pompeium'' IV.3-6.</ref>. Ne in fidem victoris sese dederet Pompeius in [[Aegyptus antiqua|Aegyptum]] cum uxore et liberis proficisci constituit ubi regnabat [[Ptolemaeus XII (rex Aegypti)|Ptolemaei XII]] filius adhuc puer cuius patrem per Aulum Gabinium proconsulem Pompeius nuper in regnum restituerat. Sperabat enim beneficii gratiam sibi saluti fore. At consilium minoris regis gratiam victoris Caesaris praeposuit et Pompeium ad litus accitum decollari iussit ita ut eius caput Caesari adventanti praeberetur. Inter interfectores fuerunt et milites Romani qui sub Pompeio olim meruerant ut [[tribunus militum]] [[Lucius Septimius]]. Talis fuit exitus Magni Pompei<ref>''[[Vita Pompei (Plutarchus)|Vita Pompei]]'' 74-80. [[Appianus Alexandrinus|Appianus]], ''Bella civilia'' II.83-86. Dio Cassius XLII.2-5.</ref>. == De moribus == [[Fasciculus:Het Theater van Pompeius te Rome Theatrum Pompeii (titel op object) Livre des edifices antiques romains (serietitel) Magesyn der Italiaense gebouwen (serietitel), RP-P-1957-653-85-3.jpg|thumb|Theatrum Pompei sedecimo saeculo excogitatum.]] Cicero in oratione sua ''[[de imperio Cn. Pompei]]''<ref>36-42.</ref> ([[66 a.C.n.]]) virtutes Pompei magnifice enumerabat, quem capitulo secundo suae biographiae secutus est [[Plutarchus]]. Ita laudabat eius innocentiam, temperantiam, abstinentiam, continentiam, fidem, comitatem, humanitatem, mansuetudinem, dignitatem imperatoriam, auctoritatem. Sine dubio laudatio illa sueta [[hyperbola]] oratoria non carebat, aliquid veri tamen inesse iure putaris. Certe adfirmabat socios adventum militum a Pompeio ductorum non timere, reliquorum ducum Romanorum intemperantiam et aviditatem pavescere. Maxima eius vitia bene demonstravit Plutarchus, hoc est vanitatem et nimiam gloriae popularitatisque cupidinem quam saepe patriae utilitati praevertit. Supra enim leges se putabat et primus esse volens pares non tolerabat. Popularitatis causa etiam quandam animi levitatem et inconstantiam ei obiciebant. Praeterea adulescens in primo bello civili immitem et crudelem sese praebuisse accusabatur<ref>[[Valerius Maximus]] VI.2.8. ''[[Vita Pompei (Plutarchus)|. Vita Pompei]]'' X.1-8 et XVI.6-8.</ref>. Praeterea gloriae ceterorum ducum invidebat et obtrectabat, Metello Pio in Hispaniis, Crasso in bello servili, Lucullo in bello Mithridatico. == De facultate dicendi == [[Fasciculus:Curia Pompey.jpg|thumb|Curia Pompei computatro restituta]] [[Fasciculus:Curia Pompeia te Rome Magni Pompei Curia ad Theatrum eiusdem (titel op object) Antieke monumenten (serietitel) Antiquae Urbis Splendor (serietitel) Magesyn der Italiaense gebouwen (serietitel), RP-P-1957-653-71-3.jpg|thumb|Curia Pompeia decimo septimo saeculo excogitata.]] His verbis Cicero Pompei eloquentiam aestimabat: ''meus autem aequalis Cn. Pompeius vir ad omnia summa natus maiorem dicendi gloriam habuisset, nisi eum maioris gloriae cupiditas ad bellicas laudes abstraxisset. Erat oratione satis amplus, rem prudenter videbat; actio vero eius habebat et in voce magnum splendorem et in motu summam dignitatem''<ref>''[[Brutus (Cicero)|Brutus]]'' 239.</ref>. == De monumentis == Praeclarum monumentum posteris reliquit Pompeius, primum theatrum marmoreum Romae aedificatum quod quidem maneret, [[Theatrum Pompeium|theatrum Pompei]] vulgo dictum. Quod theatrum fortasse circa [[61 a.C.n.]] ad exemplum theatri Graeci quod [[Mytilene|Mytilenae]] viderat<ref>Plutarchus, ''[[Vita Pompei (Plutarchus)|Vita Pompei]]'' 42.7-9</ref> postquam ex Asia rediit inchoatum, in [[Campus Martius|Campo Martio]] in agro privato anno [[55 a.C.n.|55]] secundo consulatu dedicavit<ref>[https://rome.unicaen.fr/monument/theatrepompee/ Le Plan de Rome]. Filippo Coarelli, "[https://www.persee.fr/doc/dha_0755-7256_1997_num_23_2_2353 Le théâtre de Pompée]", ''Dialogues d'histoire ancienne'', 1997: 105-124</ref>. Tum magnos ludos populo dedit<ref>[[Dio Cassius]] XXXIX.38</ref>. Instar templi fuit quia summa [[Cavea (discretiva)|cavea]] aedem [[Venus Victrix|Veneri Victrici]] exstruxerat, quae dea bello potens ei semper cordi fuerat. In situ inventae sunt [[Musae (deae)|Musarum]] et [[Hercules|Herculis]] statuae quae ad hoc monumentum pertinuisse videntur: nam Pompeius libenter cum Hercule aut [[Alexander Magnus|Alexandro Magno]] comparabatur<ref>D. Villani (2013).</ref>. Augustus theatrum Pompeium refecit<ref>''[[Res gestae Divi Augusti|Res gestae]]'' 20.</ref> et saepe postea refectum est ita ut Dione teste tertio saeculo magnificentiam suam retinuisset. Novam curiam quoque aedificavit ad senatum habendum in qua [[idus|idibus]] martiis 44 a.C.n. Gaius Iulius Caesar a coniuratis occisus est, ad pedes rivalis statuae cadens<ref>[https://rome.unicaen.fr/monument/curiepompee/ Plan de Rome]</ref>. Horti et [[porticus]] eam a theatro separabant<ref>Gilles Sauron, "[https://www.persee.fr/doc/efr_0000-0000_1987_act_98_1_2981 Le complexe pompéien du Champ de Mars : nouveauté urbanistique à finalité idéologique]", ''Publications de l'École française de Rome'', 1987: 457-473</ref>. Augusto regnante curia obstructa est nec ea iam utebantur<ref>Eleonora Zampieri, ''Politics in the monuments of Pompey the Great and Julius Caesar'', Taylor and Francis, 2023 [https://books.google.fr/books?id=FkSHEAAAQBAJ&printsec=frontcover&hl=fr&source=gbs_ge_summary_r&cad=0#v=onepage&q&f=false Nonnullae paginae apud Guglum librorum]</ref>. Iam anno [[71 a.C.n.|71]] ex Hispania rediens [[Tropaeum Pompeii|magnum tropaeum]] in [[arcus triumphalis]] forma summo [[Pyrenaei montes|Pyrenaeo]] monte ad maiorem sui gloriam erexerat, suam statuam in magna turri ponens<ref>Georges Castellvi, Josep Maria Nolla, Isabel Rodà. "[https://hal.science/hal-03651020 Le trophée de Pompée dans les Pyrénées (71 avant J.-C.)]", Supplementum ad ''Gallia'', 2008. (272 pp.)</ref>. == Pompeius in litteris == Paulatim in litteris Pompeius tamquam ultimus defensor libertatis adversus tyrannidem descriptus est<ref>Pierre Grenade, ''[https://www.persee.fr/doc/rea_0035-2004_1950_num_52_1_3416 Le mythe de Pompée et les Pompéiens sous les Césars]'', ''Revue des Études Anciennes'', 1950: 28-63</ref>, quod historice dubium est<ref>Cicero (''Ad Atticum'' II.17.1) Pompeium tyrannidem adfectare credidit.</ref>. Ita Titus Livius "Pompeianus" ab Augusto appellabatur<ref>[[Tacitus]], ''[[Annales (Tacitus)|Annales]]'' IV.34: ''Titus Liuius, eloquentiae ac fidei praeclarus in primis, Cn. Pompeium tantis laudibus tulit ut Pompeianum eum Augustus appellaret ; neque id amicitiae eorum offecit'' (verba in ore [[Aulus Cremutius Cordus|Cremuti Cordi]] posita). cf Bernard Mineo, "[https://books.openedition.org/ugaeditions/52338 Tite-Live et le pouvoir augustéen]" in ''Derrière le voile du pouvoir. Études d'histoire, de littérature et de réception sur le monde romain'', UGA, 2025: 111-130</ref>, quod tamen in periochis hodie servatis non multum apparet sed fortasse hoc iudicium ad totum opus potius pertinebat. Lucanus imprimis in suo poemate e Pompeio heroem tragicum fecit, "magni nominis umbram". Non frequenter in litteris modernis apparet. Nihilominus septimo decimo saeculo ineunte [[iesuita]] [[Petrus Mussonius]] tragoediam Latinam de Pompei morte scripsit<ref>Bernhard Paul, ''Petrus Mussonius, "Pompeius Magnus" : eine neulateinische Tragödie : Text, Übersetzung und Interpretation'', DeGruyter, 2013 [https://books.google.fr/books?id=MKHoBQAAQBAJ&pg=PP3&hl=fr&source=gbs_selected_pages&cad=1#v=onepage&q&f=false Nonnullae paginae apud Guglum librorum]</ref>. Paulo post praeclarus poeta tragicus Francogallicus [[Petrus Cornelius]] ''La Mort de Pompée''<ref>[https://www.theatre-classique.fr/pages/pdf/CORNEILLEP_MORTPOMPEE.pdf Textus]</ref> anno [[1644]] composuit et postea in tragoedia ''Sertorius'' inscripta (1662) Pompeium hominem generosum ostendit qui Syllanorum societatem suscipit ad praesentes iniurias minuendas et libertatem in posterum restituendam<ref>[https://theatre-classique.fr/pages/pdf/CORNEILLEP_SERTORIUS.pdf Textus]</ref>. Nonnulli pictores et musici quoque memoriam Pompei coluerunt sed operibus hodie parum notis. == Notae == <references /> == Fontes praecipui == [[Fasciculus:RSC 0017.jpg|thumb|Caput Pompei in [[Denarius|denario]] a filio Sexto signato.]] * [[Appianus Alexandrinus|Appianus]], ''Bella civilia'' I-II et ''Mithridatica'' *[[Gaius Iulius Caesar|Caesar]], ''De bello civili'' * [[Cicero]], Epistulae et orationes passim et imprimis oratio ''[[De imperio Cn. Pompei]]'' *[[Dio Cassius]], ''[[Historia Romana (Dio)|Historia Romana]]'' libri 36-42 *[[Lucanus]], ''[[Pharsalia]]'' *[[Plutarchus]], ''[[Vita Pompei (Plutarchus)|Vita Pompei]]'' et ''[[Vita Sertorii|Sertorius]]'' et ''[[Vita Luculli (Plutarchus)|Lucullus]]'' *[[Sallustius]], ''Historiae'' *[[Titus Livius]], ''Periochae'' 89-112 *[[Velleius Paterculus]], ''[[Historiae (Velleius)|Historiae]]'' == Plura legere si cupis == [[Fasciculus:11871 - Vatican - Pius-Clementine Museum (3482903904).jpg|thumb|Statua Herculis anno 1864 prope ruinas theatri Pompei inventa. Ad secundum saeculum p.C. refertur. Theatrum enim illud diu floruit.]] *Ernestus Baltrusch, ''Caesar und Pompeius'', [[Darmstadium|Darmstadii]], 2004 [https://www.persee.fr/doc/rbph_0035-0818_2007_num_85_1_6137_t1_0185_0000_4 Recensio critica] *Henricus Gottlob Kloeber, ''[https://www.digitale-sammlungen.de/en/view/bsb11211445?page=,1 De Pompeio Hierosolymario]'', Vitembergae, 1741/2 '''LATINE''' *Henricus Antonius Cornelius Chais Van Buren, ''Dissertatio historico-juridica inauguralis de Cn. Pompeio Magno, et de legibus ab eo latis''..., Lugduni Batavorum, 1823 * Karl Christ, ''Pompeius : der Feldherr Roms ; eine Biographie'', C.H. Beck, 2004 [https://books.google.fr/books?id=IN-8tQcnJiEC&printsec=frontcover&hl=fr&source=gbs_ViewAPI&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false Nonnullae paginae apud Guglum librorum] *H. P. Collins, "[https://www.jstor.org/stable/641489 Decline and Fall of Pompey the Great]", ''Greece & Rome'', 1953: 98-106 * Matthias Dingmann, ''Pompeius Magnus : Machtgrundlagen eines spätrepublikanischen Politikers'', M. Leidorf, 2007 [https://www.persee.fr/doc/antiq_0770-2817_2010_num_79_1_4002_t21_0656_0000_2 Recensio critica] [https://www.academia.edu/165291002/Matthias_Dingmann_Pompeius_Magnus_Machtgrundlagen_eines_sp%C3%A4trepublikanischen_Politikers Altera recensio critica] * Henri-Louis Fernoux, "[https://www.persee.fr/doc/rea_0035-2004_2007_num_109_2_6560nL’image de Pompée le Grand pendant les guerres civiles (49-35 av.J.-C.)]", ''Revue des Études Anciennes'', 2007: 621-644 *Kurt von Fritz, "[https://www.jstor.org/stable/283545?read-now=1 Pompey's Policy before and after the Outbreak of the Civil War of 49 B.C.]", ''Transactions and Proceedings of the American Philological Association'', 1942: 145-180 * Mathias Gelzer, ''Pompeius. Lebensbild eines Römers'', Stuttgart, Steiner, 2005 (prima editio 1948) [https://www.persee.fr/doc/rea_0035-2004_2007_num_109_1_6738_t1_0400_0000_3 Recensio critica] *Klaus M. Girardet, "[https://www.persee.fr/doc/ccgg_1016-9008_1992_num_3_1_1357 Imperium und provinciae des Pompeius seit 67 v. Chr.]", ''Cahiers du Centre Gustave Glotz'', 1992: 177-188 *Peter Greenhalgh, ''Pompey. I The roman Alexander II The republican prince'', Weidenfeld, 1980/1 (duo volumina) [https://www.jstor.org/stable/3063845 Recensio critica] *Erich S. Gruen, "[https://www.jstor.org/stable/4435061 Pompey, the Roman Aristocracy, and the Conference of Luca]", ''Historia: Zeitschrift für Alte Geschichte'', 1969: 71-108 *Thomas P. Hillman, "[https://www.jstor.org/stable/4476779 Pompeius and the Senate: 77-71]", ''Hermes'', 1990: 444-454 *Charles-Alban Horvais, "[https://www.persee.fr/doc/vita_0042-7306_2017_num_195_1_1841 Pompée, les Italiens et le Sénat (de 62 à 49 av. J.-C.)]", ''Vita Latina'', 2017: 5-21 *John Leach, ''Pompey the Great'', Routledge, 1978 [https://books.google.fr/books?id=ASYiAwAAQBAJ&printsec=frontcover&hl=fr&source=gbs_ge_summary_r&cad=0#v=onepage&q&f=false Nonnullae paginae apud Guglum librorum] *Giuseppe Marchetti Longhi, ''"Theatrum Lapideum", "Curia Pompeia" e "Trullum Dominae Maraldae": Topografia antica e medioevale di Roma'', Tip. Poliglotta Vaticana, 1936 *Thomas N. Mitchell, "[https://www.jstor.org/stable/27830953 Cicero, Pompey and the rise of the first triumvirate]", ''Traditio'', 1973: 1-26 *Kit Morrell, ''Pompey, Cato, and the Governance of the Roman Empire'', Oxford University Press, 2017 [https://academic.oup.com/book/9802] * Alessandro Moretti, ''Crescere nella discordia : la vita di Pompeo'', Bononiae, 2022 [https://books.google.fr/books?id=DRAEEQAAQBAJ&printsec=frontcover&hl=fr&source=gbs_ge_summary_r&cad=0#v=onepage&q&f=false Nonullae paginae apud Guglum librorum] *L. G. Pocock, "[https://www.jstor.org/stable/641978 What Made Pompeius Fight in 49 B. C.?]", ''Greece & Rome'', 1959: 68-81 *Nicole Schemmel, ''Rhōmaiōn kratistos : die Rezeption des Pompeius in der römischen Kaiserzeit'', Wellem Verlag, 2015 *David Rafferty , Frederik Juliaan Vervaet, Christopher J. Dart. "[https://www.degruyterbrill.com/document/doi/10.1515/9783111705446-012/html Competitive Authoritarianism on the Eve of Empire: Pompeius’s New Republic of 52 BCE]", in ''How Republics die'', De Gruyter, 2025: 301-329 *Francesco Paolo Rizzo S. J., ''Le Fonti per la Storia della Conquista Pompeiana della Siria'', Banca di Sicilia, 1963 [https://www.persee.fr/doc/antiq_0770-2817_1964_num_33_2_1428_t1_0551_0000_2 Recensio critica] [https://www.persee.fr/doc/reg_0035-2039_1964_num_77_364_3778_t1_0308_0000_1 Altera recensio critica] *Georg-Philipp Schietinger (curator), ''Gnaeus Pompeius Magnus : Ausnahmekarrierist, Netzwerker und Machtstratege : Beiträge zur Heidelberger Pompeius-Tagung am 24. September 2014'', Marie Leidorf, 2019 *Robin Seager, ''Pompey the Great : a political biography'', Oxonii, Blackwell, 2002 [https://bmcr.brynmawr.edu/2002/2002.12.15 Recensio critica] [https://books.google.fr/books?id=EKwClH_z09gC&printsec=frontcover&hl=fr&source=gbs_ge_summary_r&cad=0#v=onepage&q&f=false Nonnullae paginae apud Guglum librorum] *G. R. Stanton, B. A. Marshall. "[https://www.jstor.org/stable/4435439 The Coalition between Pompeius and Crassus 60-59 B.C.]", ''Historia: Zeitschrift für Alte Geschichte'', 1975: 205-219 *Augustus Stinner, ''[https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=hvd.32044085197283&seq=7 Ciceronis de Cn. Pompeio Magno judicia, ab illo epistolis praecipue commissa, examini subjecta]'', [[Vratislavia|Vratislaviae]], typis Kupferianis, 1830 '''LATINE''' *Éric Teyssier, ''Pompée. L’anti-César'', Perrin, 2013 [https://shs.cairn.info/pompee--9782262042127?lang=fr] [https://books.google.fr/books?id=ktUpQCpx3e0C&printsec=frontcover&hl=fr&source=gbs_ge_summary_r&cad=0#v=onepage&q&f=false Nonnullae paginae apud Guglum librorum] *J. Van Ooteghem, ''Pompée le Grand, bâtisseur d'Empire'', Bruxellis, 1954 [https://www.persee.fr/doc/rbph_0035-0818_1955_num_33_4_1970_t1_0952_0000_1 Recensio critica] *Donata Villani, « [https://journals.openedition.org/pallas/1061#article-1061 Entre imitatio Alexandri et imitatio Herculis : Pompée et l’universalisme romain] », ''Pallas'', 2013: 335-350. *G. Wirth, "[https://prop.ub.uni-heidelberg.de/journals/bjb/article/view/69815 Pompeius - Armenien - Parther. Mutmaßungen zur Bewältigung einer Krisensituation]", ''Bonner Jahrbücher'', 1983: 1-60 *Jean-Joseph De Witte, "[https://www.persee.fr/doc/crai_0065-0536_1867_num_11_1_67361 Le colosse d'Hercule trouvé au théâtre de Pompée à Rome]", ''Comptes rendus des séances de l'Académie des Inscriptions et Belles-Lettres'', 1867: 293-299 == Nexus externi == {{Vicicitatio|Gnaeus Pompeius Magnus}} {{CommuniaCat|Gnaeus Pompeius Magnus|Gnaeum Pompeium Magnum }} * [https://la.wikisource.org/wiki/De_viris_illustribus_urbis_Romae_a_Romulo_ad_Augustum/Cnaeus_Pompeius_Magnus Pompeius] in opere [[ Lhomond|abbatis C. F. Lhomond]] ''[[De viris illustribus urbis Romae]]'', 1779. * "[http://quod.lib.umich.edu/m/moa/acl3129.0003.001/485?page=root;rgn=full+text;size=100;view=image;q1=pompeius C. Pompeius Magnus]" in {{Smith-bio}} vol. 3 pp. 477-488 {{Fontes biographici}} {{Index consulum rei publicae| praedecessores= [[Gnaeus Cornelius Lentulus Marcellinus]] et [[Lucius Marcius Philippus (consul 56 a.C.n.)|Lucius Marcius Philippus]]| annus= 55 a.C.n.<br />cum<br />[[Marcus Licinius Crassus (triumvir)|Marco Licinio Crasso]] II| successores= [[Appius Claudius Pulcher (consul 54 a.C.n.)|Appius Claudius Pulcher]] et [[Lucius Domitius Ahenobarbus (consul 54 a.C.n.)|L. Domitius Ahenobarbus]]}} {{Index consulum rei publicae| praedecessores=[[Marcus Valerius Messalla Rufus]] et [[Gnaeus Domitius Calvinus]]| annus= 52 a.C.n.<br />cum<br />[[Quintus Caecilius Metellus Pius Scipio Nasica|Quinto Caecilio Metello Pio Scipione Nasica]]| successores=[[Marcus Claudius Marcellus (consul 51 a.C.n.)|M. Claudius Marcellus]] et [[Servius Sulpicius Rufus]]}} {{Lifetime|106 a.C.n.|48 a.C.n.|Pompeius Magnus, Gnaeus}} [[Categoria:Consules]] [[Categoria:Gens Pompeia|Magnus, Gnaeus]] [[Categoria:Necati]] [[Categoria:Participes bellorum Mithridaticorum]] [[Categoria:Participes Belli Civilis (49-45 a.C.n.)]] [[Categoria:Gnaeus Pompeius Magnus|!]] [[Categoria:Victimae Belli Civilis (49-45 a.C.n.)]] {{Myrias|Homines}} 9cv0i7yqvigecsckjmk4596ne8h1yus 3999897 3999895 2026-11-06T15:44:18Z Marcus Terentius Bibliophilus 2059 /* De triumviratu */ 3999897 wikitext text/x-wiki {{Capsa hominis Vicidata}} {{videdis|Pompeius (nomen)}} [[Fasciculus:Hw-pompey.jpg|thumb|Effigies Pompeii [[Holmia]]e ostentata.]] '''Gnaeus Pompeius''' appellatus '''Magnus''' (natus 29 septembris [[106 a.C.n.]] eodem anno quo Cicero, mortuus 28 septembris [[48 a.C.n.]]) fuit ductor exercitus [[Roma Antiqua|Romanus antiquus]], ter [[consul]] et ter [[Triumphus|triumphator]]. In discordiis civilibus pro [[Sylla]] et adversus [[Quintus Sertorius|Sertorium]] pugnavit antequam rivalis exercitui [[Gaius Iulius Caesar|Gai Iulii Caesaris]] ipse succumberet. == De familiaribus necessitudinibus == Gnaeus Pompeius e nobili familia [[Picenum|Picena]] ortus erat, filius consulis anni [[89 a.C.n.]], [[Gnaeus Pompeius Strabo|Gnaei Pompei Strabonis]], viri Romanis ob avaritiam et latrocinia [[Bellum sociale|Bello Sociali]] commissa invisi<ref>[[Velleius Paterculus]] II.21.4. [[Iulius Obsequens]] 56. [[Plutarchus]], ''[[Vita Pompei (Plutarchus)|Vita Pompei]]'' 1.</ref>. Post eius mortem (87 a.C.n.) furti accusatus Pompeius coram iudicibus se purgare debuit. Quinque uxores habuit Pompeius Magnus. Primo Antistiam, filiam [[praetor|praetoris]] qui iudicio de bonis Pompei praeerat, circa [[86 a.C.n.|86]] uxorem duxit<ref>''[[Vita Pompei (Plutarchus)|Vita Pompei]]'' 4.4-6.</ref>. Post paucos annos eam repudiavit cogente [[Dictatura|dictatore]] [[Lucius Cornelius Sulla|Sylla]], qui ut Pompeium artius sibi constringeret [[Privigna|privignam]] suam Aemiliam, filiam uxoris [[Caecilia Metella Dalmatica|Metellae]] et [[Marcus Aemilius Scaurus (senior)|Aemilii Scauri]] prioris mariti eius consulis anni [[115 a.C.n.]], apud eum collocare voluit quamvis praegnantem e marito Manio Acilio Glabrione. Quae post paucos menses in [[puerperium|puerperio]] obiit<ref>''[[Vita Pompei (Plutarchus)|Vita Pompei]]'' 9.1-4.</ref>. Deinde Muciam Tertiam uxorem habuit, filiam [[Quintus Mucius Scaevola (consul 95 a.C.n.)|Quinti Mucii Scaevolae]], quae ei tres liberos peperit: Gnaeum, [[Sextus Pompeius|Sextum]] Pompeiamque quae [[Faustus Cornelius Sulla (mortuus 46 a.C.n.)|Fausto Syllae]], [[Dictatura|dictatoris]] filio nupsit. At cum diu in Asia bellaret Muciam solam Romae relictam palam seduxit Gaius Iulius Caesar. Quocirca cum illa quoque divortium fecit redux Pompeius<ref>''[[Vita Pompei (Plutarchus)|Vita Pompei]]'' 42.12-13. [[Suetonius]], ''Divus Iulius'' 10.1. [[Cicero]], ''[[Epistulae ad Atticum|Ad Atticum]]'' I.12.3</ref>. Quartam velut [[triumviratus|primi triumviratus]] pignus habuit [[Iulia (uxor Pompeii Magni)|Iuliam]], filiam Gai Iulii Caesaris antea Servilio Caepioni sponsam<ref>''[[Vita Pompei (Plutarchus)|Vita Pompei]]'' 47.10. ''[[Ad Atticum]]'' II.17.1</ref> , quae maritum multum adamasse dicitur<ref>Ibidem 48.8 et 49.4 et 53.1-4. [[Valerius Maximus]] IV.6.4. [[Cassius Dio|Dio Cassius]] XXXIX.32.2.</ref>. At et illa in puerperio periit nec infans superfuit (mense septembri [[54 a.C.n.]]). Eius funus fuit triumviratus funus et societatis inter Pompeium et Caesarem interitus. Postremam duxit Corneliam Metellam, viduam [[Publius Licinius Crassus|Publii Licinii Crassi]]<ref>''[[Vita Pompei (Plutarchus)|Vita Pompei]]'' 74.6.</ref> eandemque filiam [[Quintus Caecilius Metellus Pius Scipio Nasica|Quinti Metelli Scipionis]]<ref>''[[Vita Pompei (Plutarchus)|Vita Pompei]]'' 55 qui hanc feminam litteratam laudabat.</ref>, quem anno [[52 a.C.n.|52]] collegam in consulatu sibi ipse elegit et qui generum in bello civili comitabatur atque Pompeio mortuo reliquas copias in Africa collegit ubi ad [[Pugna ad Thapsum|Thapsum]] a Caesare victus est<ref>Shelley P. Haley, "[https://www.jstor.org/stable/642299 The Five Wives of Pompey the Great]", ''Greece & Rome'', 1985: 49-59 </ref>. == De triumphis == Ter [[triumphus|triumphavit]] Pompeius. Triumphus primus "ex Africa" die [[12 Martii]] [[79 a.C.n.]] celebratus est: revera non Afros vicit sed [[Gnaeus Domitius Ahenobarbus (Cinnae gener)|Gnaeum Domitium Ahenobarbum]], [[Lucius Cornelius Cinna|Cinnae]] generum, aliosque [[Gaius Marius|Marianarum]] partium profugos qui in hanc provinciam salutem quaerebant<ref>''[[Vita Pompei (Plutarchus)|Vita Pompei]]'' 10-12</ref>. Redux statim triumphare voluit sed [[Dictatura|dictator]] [[Lucius Cornelius Sulla|Sylla]] diu recusavit praecipue quia nec consul nec praetor exercitum duxerat<ref>Magistratum cum imperio non gerebat. Cf Titus Livius XXXI.20: ''exemplum a maioribus non accepisse ut qui neque dictator neque consul neque praetor res gessisset triumpharet''. Cf Cicero, ''[[De imperio Cn. Pompei|de Imperio Cn. Pompei]]'' 61: ''Quid vero tam inauditum quam equitem Romanum triumphare?''.</ref>, antequam manus postremo daret<ref>''[[Vita Pompei (Plutarchus)|Vita Pompei]]'' 14</ref>. Tum Pompeius [[Quadrigae|quadrigis]] elephantorum Urbem intrare voluit sed quia porta angustior erat equis albis contentus fuit<ref>''[[Vita Pompei (Plutarchus)|Vita Pompei]]'' 14.6. {{Pnh}} VIII.4.</ref>. Et milites obstrepentes quia non satis praemiorum acceperant repulisse narratur dicens triumpho se renuntiare malle quam eos adulari<ref>''[[Vita Pompei (Plutarchus)|Vita Pompei]]'' 14.7.</ref>. Ita non erubuit de Romanis triumphare. Triumphus alter "ex Hispania" pridie [[Kalendae|Kalendas]] Ianuarias [[71 a.C.n.]] celebratus est et postero die Kalendis Ianuariis [[70 a.C.n.]] primum consulatum Pompeius inibat<ref>''[[Vita Pompei (Plutarchus)|Vita Pompei]]'' 22.</ref>. Iterum [[Bellum Sertorianum|de Romanis triumphabat]]: etsi enim nonnullae gentes Ibericae cum [[Quintus Sertorius|Sertorio]] societatem fecerant revera Sertorium et successorem Perpennam vicerat reliquiasque Marianarum partium quae Sullanam civitatem recusabant. [[Fasciculus:Faustus Cornelius Sulla, AR denarius, 56 BC, RRC 426-4a.jpg|thumb|Denarius in honorem Pompei a genero [[Faustus Cornelius Sulla (mortuus 46 a.C.n.)|Fausto Sylla]] anno 56 a.C.n. signatus. Nam tres laureae ad tres triumphos alludunt et spica frumenti ad praefecturam annonae nuper Pompeio mandatam. Quae emissio specialiter ad frumentum emendum percussa est. Corona gemmata super globum ad 'triumphatorem mundi' referenda est<ref>Babelon, [https://archive.org/details/descriptionhisto01babe/page/422/mode/2up Cornelia 61]. Crawford 426/4. [https://www.britishmuseum.org/collection/object/C_R-8752 Nummus in Museo Britannico].</ref>.]] Tertius triumphus ita magnificus et sumptuosus fuit ut per duos dies digeri debuerit (28/9 septembris 61) nec tamen omnia quae praeparata erant populo ostendi tempore deficiente potuerunt. Quattuordecim gentes victas enumerabat: praeter [[Pirata|piratas]] fuerunt Pontus, Armenia, Syria, Iudaea, Arabia etc. Finis praeterea fuit [[Bella Mithridatica|belli Mithridatici]] quo Romani per triginta annos multa damna acceperant. Et in tabellis in pompa prolatis pecunia ingens in [[aerarium]] deposita et novae urbes (circiter 39) ab illo conditae legebantur<ref>''[[Vita Pompei (Plutarchus)|Vita Pompei]]'' 45. {{Pnh}} VII.98-99 necnon XXXVII.13. [[Appianus Alexandrinus|Appianus]], ''Mithridatica'' 116-117. Velleius Paterculus II.40.3.</ref>. Quod tamen maxime animadverterunt aequales nec umquam ante Pompeium cuiquam acciderat hoc fuit quod tribus triumphis Pompeius de tribus mundi partibus (Africa, Europa, Asia) tunc notis triumphasset atque velut orbem terrarum Romanis subegisset<ref>[[Cicero]], ''Pro Balbo'' 4.9 et VI.16. ''Pro Sestio'' 129. [[Dio Cassius]] XXXVII.21. Quod idem in denariis suis celebrabat [[Faustus Cornelius Sulla (mortuus 46 a.C.n.)|Faustus Stylla]], Pompei gener.</ref>. Posteris vero res postea gestas cogitantibus visum est tunc mori Pompeium optimum fuisse ne "magni nominis umbra"<ref>[[Lucanus]], ''Pharsalia'' I.135. D. C. Feeney, "[https://www.jstor.org/stable/638958 Stat magni nominis umbra.' Lucan on the Greatness of Pompeius Magnus]", ''The Classical Quarterly'', 1986: 239-243</ref> fieret. Reliqua vita eius non tantum foeda sed etiam reipublicae Romanae perniciosa fuit postquam primum [[Triumviratus|triumviratum]] cum Caesare et Crasso sociavit<ref>''[[Vita Pompei (Plutarchus)|Vita Pompei]]'' 46.</ref>. De quo vide etiam [[Triumphi Gnaei Pompei Magni]]. == Curriculum vitae == === De bello civili === Pater Strabo filio velut hereditatem exercitum legavit quem in [[Bellum sociale|bello Sociali]] ducendum acceperat et post consulatum anni 89 retinuit successore per milites interfecto. Praeterea ipse dilectus in regione natali [[Picenum|Picentina]] habebat. Bello civili primo cum pater tum postea filius ambigue egerunt usque ad Syllae in Italiam reditum. Tum Pompeius et ipse et tres legiones quibus imperabat Syllae praesto fuit, vix tres et viginti annos natus. Quod gratum illi fuit et Pompeius in Siciliam et Africam adversus [[Gaius Marius|Marianos]] ab eo missus Perpenam fugavit, Carbonem et Domitium Ahenobarbum vicit et interfecit<ref>''[[Vita Pompei (Plutarchus)|Vita Pompei]]'' 10-12. [[Valerius Maximus]] VI.2.8.</ref>. Redux a Sylla [[imperator]] appellatur et [[cognomen]] Magnus ei confirmatur. Anno 79 de Africa triumphare Pompeio licuit quamquam nondum magistratum ullum [[cursus honorum]] gesserat. Sylla mortuo adversus consulem [[Marcus Aemilius Lepidus (consul 78 a.C.n.)|Lepidum]] rerum potiri conantem pugnavit et eius legatum Marcum Iunium Brutum in [[Gallia Cisalpina]] victum et in fidem suam deditum perfide interfici iussit<ref>[[Titus Livius]], ''Periocha'' 90. [[Orosius]] V.22.17. ''[[Vita Pompei (Plutarchus)|Vita Pompei]]'' 16.</ref>. Deinde cum exercitum retineret nec dimittere vellet proconsulari potestate (quamvis privatus tunc erat<ref>Cicero, ''[[De imperio Cn. Pompei|De imperio Gnaei Pompei]]'' 62</ref>) in Hispaniam adversus [[Quintus Sertorius|Sertorium]] anno [[77 a.C.n.]] missus est, adiutor et collega [[Quintus Caecilius Metellus Pius|Quinti Metelli Pii]] qui saepe contra ultimum popularium ducem male pugnaverat. Pompeius et ipse saepe cum Sertorio [[Bellum Sertorianum|infeliciter pugnavit]] qui semper ex improviso apparebat: tandem tamen Sertorio a [[Marcus Perperna Veiento|Perperna]] fraude occiso bellum confecit atque victor Romam rediit ([[71 a.C.n.]])<ref>Plutarchus, ''Vita Sertorii'' et ''[[Vita Pompei (Plutarchus)|Vita Pompei]]'' 17-20. [[Appianus Alexandrinus|Appianus]], ''Bella civilia'' I.108-115.</ref> ubi triumphavit et consulatum sibi paravit. === De consulatu, piratis, Mithridate === Post triumphum anno [[70 a.C.n.]] consul fuit, quamquam nullum magistratum ordinarium cursus honorum adhuc gesserat nec ad aetatem consulatui legalem pervenerat<ref>Cicero, ''[[De imperio Cn. Pompei|De Imperio Cn. Pompei]]'' 62.</ref>, cum [[Marcus Licinius Crassus (triumvir)|Marco Licinio Crasso]], quocum simultates acerbas exercebat adhuc asperiores factas cum in itinere Pompeius reliquos servos fugitivos qui [[Spartacus|Spartacum]] secuti erant profligavit, ita partem gloriae suae et victoriae Crasso subripiens. Odium mutuum consulum tum apud Romanos metum graviorum turbarum suscitavit. Certe legem pertulerunt de [[Tribunus plebis|tribunicia potestate]] in pristinam vim restituenda quae plebis votis data est. Praeterea [[Lex Aurelia iudiciaria|legem iudiciariam]] [[Lucius Aurelius Cotta (cos. 65 a.C.n.)|Aurelii Cottae]] probavit quae iudicia [[Eques Romanus|equitibus]] pro tertia parte reddebat a quibus exclusi erant a dictatore Sylla. His duabus legibus Pompeius popularis favoris cupidine illa quam Cicero eius ''popularem levitatem''<ref>''[[Ad Atticum]]'' II.1.6.</ref> appellabat rempublicam a dictatore Sylla ordinatam aboleverat<ref>''[[Vita Pompei (Plutarchus)|Vita Pompei]]'' 21-23</ref>. Post consulatum exercitum dimisit et paulisper a re publica secessit. Mox tamen anno [[67 a.C.n.|67]] quia [[Pirata|piratae]] maria infestabant atque plebs Romana iam famem timebat si commeatus interciperetur [[tribunus plebis]] [[Aulus Gabinius]] [[Lex Gabinia|rogationem]] promulgavit quae duci unico imperium maius extraordinarium adversus piratas daret: legatos consulares aut praetorios quindecim sibi adiungere, militum dilectus quot vellet et navium aedificationes pecuniaeque erogationem ad libitum iubere, imperium ceteris magistratibus maius non tantum in mari sed etiam in omnibus litoribus in triennium. Ita sine nomine dictatura quaedam instituebatur: nam omnes sciebant rem ad Pompeium spectare. Optimates illi novae rei frustra adversabantur, plebs Pompeio nimis favebat quam ut obstare liceret<ref>[[Dio Cassius]] XXXVI.21-34</ref>. Itaque lex perlata est. Pompeius regionem aliquam maris unicuique legatorum suorum adsignavit<ref>[[Appianus Alexandrinus|Appianus]], ''Mithridatica'' 195.</ref> et tribus mensibus mare praedonibus liberavit. Reliquos eorum in [[Cilicia]] interiore longe a mari collocavit agris datis ut vitam agricultura in posterum quaererent<ref>''[[Vita Pompei (Plutarchus)|Vita Pompei]]'' 24-29. [[Appianus Alexandrinus|Appianus]], ''Mithridatica'' 91-6. [[Cicero]], ''[[De imperio Cn. Pompei|de Imperio Cn. Pompei]]'' 31-35. [[Cassius Dio|Dio Cassius]] XXXVI.18-35.</ref>. Haec tam inexspectata celeritas in praedonibus subigendis Pompeium iam ad nova imperia promptum faciebat, imprimis bellum contra Mithridatem cui iamdiu inhiabat. Itaque alius tribunus plebis ei devotus Gaius Mamilius [[Lex Manilia|rogationem]] invitis senatoribus ad populum tulit ([[66 a.C.n.]]) omnes legiones et provincias [[Lucullus|Lucullo]] prius datas, addita [[Bithynia]] cui [[Manius Acilius Glabrio (consul 67 a.C.n.|Acilius Glabrio]] iam annum praeerat, Pompeio iam in [[Asia Minor|Asia Minore]] versanti transferendas esse ad [[Bella Mithridatica|Bellum Mithridaticum]] peragendum. Qui idem adhuc imperium extraordinarium lege Gabinia sibi datum retinebat. Ita in toto orbe Romano dominabatur Pompei imperium. Lucullus tum reges [[Mithridates VI (rex Ponti)|Mithridatem]] et [[Tigranes Magnus|Tigranem]] iam ab anno [[74 a.C.n.]] saepe vicerat et eorum vires multum infirmarat sed ultimo cum in regni Tigranis caput iter faceret a seditiosis militibus desertus retroire coactus erat et interim eius legatus Triarius cladem in [[Pontus (regnum)|Ponto]] accepit. Quocirca Ciceroni quidem mutatio imperatoris non iniusta videri potuit et orationem habuit legem suadentem<ref>''[[De imperio Cn. Pompei|De Imperio Cn. Pompei]]''. [[Dio Cassius]] XXXVI.41-2.</ref>. Alii vero existimabant Lucullum iam maximam belli partem confecisse atque Pompeium triumphum ei sunbrepturum tantummodo supervenisse<ref>''[[Vita Pompei (Plutarchus)|Vita Pompei]]'' 30.3 et 31.11-12.</ref> Ob simultatem inter duos imperatores Pompeius omnia decreta et dona Luculli rescidit<ref>''[[Vita Pompei (Plutarchus)|Vita Pompei]]'' 31.9.</ref> de quo ille postquam Romam rediit acerbe questus est. Rex callide fugax Pompeium per tres annos usque ad mortem suam in Oriente detinuit (63 a.C.n.). Interim in nomine populi Romani imperator vicit [[Iudaei|Iudaeos]] et Arabes et Armenios, [[Syria (provincia Romana)|Syriam]] [[Seleucidae|Seleucidarum]] in [[Provincia Romana|provinciam Romanam]] redegit, populis adhuc Romanis ignotis [[Regnum Hiberiae|Hiberis]] et [[Albania (Caucasus)|Albanis]] in [[Caucasus|Caucaso]] bellum intulit<ref>''[[Vita Pompei (Plutarchus)|Vita Pompei]]'' 34-5.</ref>, reges alios destituit alios in eorum locum substituit atque amicos populi Romani appellavit, novas urbes condidit<ref>A. Dreizehnter, "[https://publications.dainst.org/journals/chiron/article/view/1478 Pompeius als Städtegründer]", ''Chiron'', 1975: 213-245</ref>, praemia comitibus et militibus divisit<ref>[[Appianus Alexandrinus|Appianus]], ''Mithridatica'' 97-121. ''[[Vita Pompei (Plutarchus)|Vita Pompei]]'' 30-41. Dio Cassius XXXVI.43-52, XXXVII.1-7 et 11-21.</ref>. Quae omnia facile a senatu rata fore sperabat. === De triumviratu === [[Fasciculus:First Triumvirate of Caesar, Crassius and Pompey.jpg|thumb|"Triumviri" Caesar, Crassus, Pompeius.]] At cum Romam rediit Lucullus et optimatium dux [[Cato minor|Cato]] et pristinus in consulatu collega Marcus Crassus multique alii senatores res a Pompeio in Oriente decretas omnes comprobare noluerunt<ref>''[[Vita Pompei (Plutarchus)|Vita Pompei]]'' 46.</ref>. Pompeius vero pecunia multa paene aperte divisa suffragia in [[comitia|comitiis]] emebat: ita quidem legati eius [[Marcus Pupius Piso Frugi Calpurnianus|Marcus Pupius]] anno [[61 a.C.n.]] et [[Lucius Afranius]] anno [[60 a.C.n.]] consules facti sunt<ref>''[[Vita Pompei (Plutarchus)|Vita Pompei]]'' 44.</ref> sed Marcus Pupius scandalo [[Sacra Bonae Deae (62 a.C.n.)|sacrorum Bonae Deae pollutorum]] et [[Publius Clodius Pulcher|Publii Clodi]] de ea re absoluti implicatus omnem auctoritatem amisit et Lucius Afranius, homo militaris et a subtili politica alienissimus, nihil effecit. Tum Pompeius per Caesarem Crasso reconciliatus societatem cum eis iniit "ne quid ageretur in republica quod displicuisset ulli e tribus" ([[Suetonius]]<ref>''Vita Divi Iuli'' 19</ref>), quam "[[Triumviratus|primum triumviratum]]" historici moderni appellare solent, quamquam numquam a Romanis sic nominatam : privata enim societas erat, matrimonio quoque firmata, cum Pompeius filiam [[Gaius Iulius Caesar|Caesaris]], [[Iulia (uxor Pompeii Magni)|Iuliam]], uxorem duxit. Nec ulla lex potestatem illorum "triumvirum" umquam sanxit<ref>[[Appianus Alexandrinus|Appianus]], libro secundo ''Bellorum civilium'' 9 et 17. Cassius Dio XXXVII.54-58. ''[[Vita Pompei (Plutarchus)|Vita Pompei]]'' 47.</ref>. Caesare consule ([[59 a.C.n.]]) acta Pompei lege in toto rata sunt multa vi adhibita et republica perturbata<ref>''[[Vita Pompei (Plutarchus)|Vita Pompei]]'' 48.</ref>, simul leges agrariae perlatae quae agros Pompeianis veteranis dabant<ref>Peter Panitschek, "[https://tyche.univie.ac.at/index.php/tyche/article/view/4344 Die Agrargesetze des Jahres 59 und die Veteranen des Pompeius]", ''Tyche'', 1987: 141-154</ref>. Eius amicus legatusque Aulus Gabinius ad consulatum anni 58 designatus est. Eodem anno Vettius quidam, qui Ciceronis in [[Catilinae coniuratio|Catilinae coniuratione]] fuerat, a Caesare in [[rostra|Rostris]] invitatus plures nobiles viros apud populum accusabat quod consilium de Pompeio interficiendo cepissent, imprimis adulescentem [[Gaius Scribonius Curio (tribunus plebis 50 a.C.n.)|Curionem]] sed etiam inter alios consulem [[Marcus Calpurnius Bibulus|Bibulum]] et [[Lucius Licinius Lucullus|Lucium Lucullum]] et ipsum Ciceronem. Quia tamen parum verisimilia addebat non creditus est et nocte proxima in carcere periit, Caesaris iussu ut vulgo creditum est<ref>''Ad Atticum'' II.24. ''In Vatinium'' 26. ''Pro Flacco'' 96. [[Suetonius]], ''Divus Iulius'' 20.Cf [[Cassius Dio]] 38.9 qui culpam Ciceronis et Luculli adfirmabat</ref>. Tum Pompeius Ciceronem, qui se magni hominis praesidio tutum credebat, deseruit et Clodio novisque sociis prodidit<ref>[[Ad Atticum]] II.9.1. Robin Seager, "[https://www.jstor.org/stable/41523235 Clodius, Pompeius and the Exile of Cicero]", ''Latomus'', 1965: 519-531 </ref>. Mox ipse Pompeius a Clodio conviciis contumeliosis lacessitus est, sicarii in eum missi sunt: caedem timens Pompeius domi usque ad novos tribunos sese continuit. Sed anno proximo Ciceronis reditui operam dedit<ref>[[Vita Pompei (Plutarchus)|Vita Pompei]]'' 48-49.</ref>. Item cura annonae ad quinquennium ei mandata est postquam fames et caritas plebem turbavit, quod munus summo studio et successu implevit. Attamen ira et indignatio optimatium adversus triumviros maxima erat: [[Lucius Domitius Ahenobarbus (consul 54 a.C.n.)|Lucius Domitius Ahenobarbus]] consulatum anni 55 petivit se decreta triumvirum et Caesaris proconsulatum rescissurum ceteraque eorum consilia impugnaturum pollicitus. Quod ut impedirent Crassus et Pompeius simul adversus eum consulatum petiverunt. Manus armatae, sicarii et omne genus violentiae comitia turbabant ita ut mense ianuario Roma consules non habebat et ad [[Interregnum|interreges]] ventum est<ref>[[Dio Cassius]] 39.31. [[Plutarchus]], ''[[Vita Pompei (Plutarchus)|Pompeius]]'' 52 et ''Crassus'' 15 et ''Cato minor'' 41.</ref>. Postremo Pompeius et Crassus consules renuntiati sunt: per tribunos plebis et populum Crassus sibi bellum [[Regnum Parthorum|Parthicum]] attribuit, Pompeius Hispanias in quinquennium, quas tamen provincias legatis reliquit dum ipse cum exercitu ad portas Urbis remanet; prorogationem proconsulatus in Gallia ad quinquennium quoque Caesari obtulerunt<ref>[[Vita Pompei (Plutarchus)|Vita Pompei]]'' 52-53</ref>. Ita Pompeius unus e tribus reipublicae liberae vespillonibus iure dici potest. Iam tamen dissolvebatur eorum societas: nam anno 54 obiit sine liberis [[Iulia (uxor Pompeii Magni)|Iulia]] quae maximum vinculum inter Pompeium et Caesarem fuerat. Et anno 53 Crassus apud Parthos cum filio periit. Restabant duo rivales de principatu certantes. Tum Pompeius optimates propius accessit quia potentiam Caesaris reformidabat. At vis in dies crescebat: anno 53 per sex menses Roma consules non habuit et mense Ianuario 52 tum cum respublica iterum consules non habebat Publius Clodius a familia armata [[Titus Annius Milo|Milonis]] occisus est. Pompeio salus reipublicae [[Senatus consultum ultimum|senatusconsulto ultimo]] mandata est consuli sine collega<ref>Joh, T. Ramsey, "[https://www.jstor.org/stable/45019234 How and why was Pompey Made Sole Consul in 52 BC?]", ''Historia: Zeitschrift für Alte Geschichte'', 2016: 298-324</ref> facto ne nomen infame [[Dictatura|dictaturae]] nuncuparetur<ref>[[Cicero]], ''[[Pro Milone]]'' cum commentario [[Asconius|Asconii]]. [[Dio Cassius]] 40.49. [[Appianus]], ''Bell. civ''. II.21-23. ''[[Vita Pompei (Plutarchus)|Vita Pompei]]'' 54.3-8.</ref>. Pompeius milites suos Romam introduxit ad manus armatas opprimendas et varias leges de ambitu et [[Lex Pompeia de provinciis|intervallo inter magistratus et promagistratus]] pertulit quas ipse non observavit. Ad secundam partem anni socerum [[Quintus Caecilius Metellus Pius Scipio Nasica|Metellum Scipionem]] sibi collegam adiunxit. Talis fuit eius tertius et ultimus consulatus. === De secundo bello civili === [[Fasciculus:Pompeius Magnus during Civil War 49-45 BC es.svg|thumb|Itinera Pompei in secundo bello civili (49-48) a Roma usque ad [[Pelusium]]]] Iam res Romanae ad [[Bellum Civile (49-45 a.C.n.)|bellum civile]] vergebant. Nam Pompeius parem sibi esse in republica non patiens, simul et ab optimatibus incitatus Caesaris proposita exercitum dimittere nolentis nisi prius sibi absenti consulatum petere licuisset firmiter recusabat. Timebat enim Caesar privatus Romam redire ob multa iudicia et odia sibi obeunda. Postquam vero Caesar Rubiconem transiit Pompeius legionibus quas secum habebat diffisus (duas earum obtento bello Parthico e Caesaris exercitu substraxerat) in [[Epirus (regio historica)|Epirum]] fugere maluit, secum paene totum senatum abducens. Quo faciendo non solum urbem Romam, [[aerarium]], [[Cliens (discretiva)|clientelam]] multam quam in [[Picenum|Piceno]] habebat inimico relinquebat<ref>Plutarchus, ''Comparatio inter Agesilaum et Pompeium'' III.4-8.</ref> sed etiam legatos et legiones suas in Hispania versantes deserebat quas primum debellavit Caesar antequam et ipse in Epirum exercitum transduceret<ref>Caesar, ''[[De bello civili|de Bello civili]]'' liber primus.</ref>. [[Dyrrhachium|Dyrrachii]] Caesar castra Pompei circumvallare et obsidere conatus est sed eruptio Pompeianorum legiones Caesarianas non sine magno damno repulit et paulum afuit quin haec dies victoria Pompeianorum finem bello imponeret. Deinde Pompeius in Thessaliam recessit: sperabat enim cunctando inopia Caesarianos et fame victum iri sine pugna. Non diu tamen senatoribus morae impatientibus et circumstrepentibus resistere potuit. Apud [[Pharsalus|Pharsalum]] proelium invitus commisit et cladem accepit. Huius imbecillitatem animi multum vituperavit poeta [[Lucanus]] in ''[[Pharsalia]]'' et post eum [[Plutarchus]] in [[biographia]]<ref>''Comparatio inter Agesilaum et Pompeium'' IV.3-6.</ref>. Ne in fidem victoris sese dederet Pompeius in [[Aegyptus antiqua|Aegyptum]] cum uxore et liberis proficisci constituit ubi regnabat [[Ptolemaeus XII (rex Aegypti)|Ptolemaei XII]] filius adhuc puer cuius patrem per Aulum Gabinium proconsulem Pompeius nuper in regnum restituerat. Sperabat enim beneficii gratiam sibi saluti fore. At consilium minoris regis gratiam victoris Caesaris praeposuit et Pompeium ad litus accitum decollari iussit ita ut eius caput Caesari adventanti praeberetur. Inter interfectores fuerunt et milites Romani qui sub Pompeio olim meruerant ut [[tribunus militum]] [[Lucius Septimius]]. Talis fuit exitus Magni Pompei<ref>''[[Vita Pompei (Plutarchus)|Vita Pompei]]'' 74-80. [[Appianus Alexandrinus|Appianus]], ''Bella civilia'' II.83-86. Dio Cassius XLII.2-5.</ref>. == De moribus == [[Fasciculus:Het Theater van Pompeius te Rome Theatrum Pompeii (titel op object) Livre des edifices antiques romains (serietitel) Magesyn der Italiaense gebouwen (serietitel), RP-P-1957-653-85-3.jpg|thumb|Theatrum Pompei sedecimo saeculo excogitatum.]] Cicero in oratione sua ''[[de imperio Cn. Pompei]]''<ref>36-42.</ref> ([[66 a.C.n.]]) virtutes Pompei magnifice enumerabat, quem capitulo secundo suae biographiae secutus est [[Plutarchus]]. Ita laudabat eius innocentiam, temperantiam, abstinentiam, continentiam, fidem, comitatem, humanitatem, mansuetudinem, dignitatem imperatoriam, auctoritatem. Sine dubio laudatio illa sueta [[hyperbola]] oratoria non carebat, aliquid veri tamen inesse iure putaris. Certe adfirmabat socios adventum militum a Pompeio ductorum non timere, reliquorum ducum Romanorum intemperantiam et aviditatem pavescere. Maxima eius vitia bene demonstravit Plutarchus, hoc est vanitatem et nimiam gloriae popularitatisque cupidinem quam saepe patriae utilitati praevertit. Supra enim leges se putabat et primus esse volens pares non tolerabat. Popularitatis causa etiam quandam animi levitatem et inconstantiam ei obiciebant. Praeterea adulescens in primo bello civili immitem et crudelem sese praebuisse accusabatur<ref>[[Valerius Maximus]] VI.2.8. ''[[Vita Pompei (Plutarchus)|. Vita Pompei]]'' X.1-8 et XVI.6-8.</ref>. Praeterea gloriae ceterorum ducum invidebat et obtrectabat, Metello Pio in Hispaniis, Crasso in bello servili, Lucullo in bello Mithridatico. == De facultate dicendi == [[Fasciculus:Curia Pompey.jpg|thumb|Curia Pompei computatro restituta]] [[Fasciculus:Curia Pompeia te Rome Magni Pompei Curia ad Theatrum eiusdem (titel op object) Antieke monumenten (serietitel) Antiquae Urbis Splendor (serietitel) Magesyn der Italiaense gebouwen (serietitel), RP-P-1957-653-71-3.jpg|thumb|Curia Pompeia decimo septimo saeculo excogitata.]] His verbis Cicero Pompei eloquentiam aestimabat: ''meus autem aequalis Cn. Pompeius vir ad omnia summa natus maiorem dicendi gloriam habuisset, nisi eum maioris gloriae cupiditas ad bellicas laudes abstraxisset. Erat oratione satis amplus, rem prudenter videbat; actio vero eius habebat et in voce magnum splendorem et in motu summam dignitatem''<ref>''[[Brutus (Cicero)|Brutus]]'' 239.</ref>. == De monumentis == Praeclarum monumentum posteris reliquit Pompeius, primum theatrum marmoreum Romae aedificatum quod quidem maneret, [[Theatrum Pompeium|theatrum Pompei]] vulgo dictum. Quod theatrum fortasse circa [[61 a.C.n.]] ad exemplum theatri Graeci quod [[Mytilene|Mytilenae]] viderat<ref>Plutarchus, ''[[Vita Pompei (Plutarchus)|Vita Pompei]]'' 42.7-9</ref> postquam ex Asia rediit inchoatum, in [[Campus Martius|Campo Martio]] in agro privato anno [[55 a.C.n.|55]] secundo consulatu dedicavit<ref>[https://rome.unicaen.fr/monument/theatrepompee/ Le Plan de Rome]. Filippo Coarelli, "[https://www.persee.fr/doc/dha_0755-7256_1997_num_23_2_2353 Le théâtre de Pompée]", ''Dialogues d'histoire ancienne'', 1997: 105-124</ref>. Tum magnos ludos populo dedit<ref>[[Dio Cassius]] XXXIX.38</ref>. Instar templi fuit quia summa [[Cavea (discretiva)|cavea]] aedem [[Venus Victrix|Veneri Victrici]] exstruxerat, quae dea bello potens ei semper cordi fuerat. In situ inventae sunt [[Musae (deae)|Musarum]] et [[Hercules|Herculis]] statuae quae ad hoc monumentum pertinuisse videntur: nam Pompeius libenter cum Hercule aut [[Alexander Magnus|Alexandro Magno]] comparabatur<ref>D. Villani (2013).</ref>. Augustus theatrum Pompeium refecit<ref>''[[Res gestae Divi Augusti|Res gestae]]'' 20.</ref> et saepe postea refectum est ita ut Dione teste tertio saeculo magnificentiam suam retinuisset. Novam curiam quoque aedificavit ad senatum habendum in qua [[idus|idibus]] martiis 44 a.C.n. Gaius Iulius Caesar a coniuratis occisus est, ad pedes rivalis statuae cadens<ref>[https://rome.unicaen.fr/monument/curiepompee/ Plan de Rome]</ref>. Horti et [[porticus]] eam a theatro separabant<ref>Gilles Sauron, "[https://www.persee.fr/doc/efr_0000-0000_1987_act_98_1_2981 Le complexe pompéien du Champ de Mars : nouveauté urbanistique à finalité idéologique]", ''Publications de l'École française de Rome'', 1987: 457-473</ref>. Augusto regnante curia obstructa est nec ea iam utebantur<ref>Eleonora Zampieri, ''Politics in the monuments of Pompey the Great and Julius Caesar'', Taylor and Francis, 2023 [https://books.google.fr/books?id=FkSHEAAAQBAJ&printsec=frontcover&hl=fr&source=gbs_ge_summary_r&cad=0#v=onepage&q&f=false Nonnullae paginae apud Guglum librorum]</ref>. Iam anno [[71 a.C.n.|71]] ex Hispania rediens [[Tropaeum Pompeii|magnum tropaeum]] in [[arcus triumphalis]] forma summo [[Pyrenaei montes|Pyrenaeo]] monte ad maiorem sui gloriam erexerat, suam statuam in magna turri ponens<ref>Georges Castellvi, Josep Maria Nolla, Isabel Rodà. "[https://hal.science/hal-03651020 Le trophée de Pompée dans les Pyrénées (71 avant J.-C.)]", Supplementum ad ''Gallia'', 2008. (272 pp.)</ref>. == Pompeius in litteris == Paulatim in litteris Pompeius tamquam ultimus defensor libertatis adversus tyrannidem descriptus est<ref>Pierre Grenade, ''[https://www.persee.fr/doc/rea_0035-2004_1950_num_52_1_3416 Le mythe de Pompée et les Pompéiens sous les Césars]'', ''Revue des Études Anciennes'', 1950: 28-63</ref>, quod historice dubium est<ref>Cicero (''Ad Atticum'' II.17.1) Pompeium tyrannidem adfectare credidit.</ref>. Ita Titus Livius "Pompeianus" ab Augusto appellabatur<ref>[[Tacitus]], ''[[Annales (Tacitus)|Annales]]'' IV.34: ''Titus Liuius, eloquentiae ac fidei praeclarus in primis, Cn. Pompeium tantis laudibus tulit ut Pompeianum eum Augustus appellaret ; neque id amicitiae eorum offecit'' (verba in ore [[Aulus Cremutius Cordus|Cremuti Cordi]] posita). cf Bernard Mineo, "[https://books.openedition.org/ugaeditions/52338 Tite-Live et le pouvoir augustéen]" in ''Derrière le voile du pouvoir. Études d'histoire, de littérature et de réception sur le monde romain'', UGA, 2025: 111-130</ref>, quod tamen in periochis hodie servatis non multum apparet sed fortasse hoc iudicium ad totum opus potius pertinebat. Lucanus imprimis in suo poemate e Pompeio heroem tragicum fecit, "magni nominis umbram". Non frequenter in litteris modernis apparet. Nihilominus septimo decimo saeculo ineunte [[iesuita]] [[Petrus Mussonius]] tragoediam Latinam de Pompei morte scripsit<ref>Bernhard Paul, ''Petrus Mussonius, "Pompeius Magnus" : eine neulateinische Tragödie : Text, Übersetzung und Interpretation'', DeGruyter, 2013 [https://books.google.fr/books?id=MKHoBQAAQBAJ&pg=PP3&hl=fr&source=gbs_selected_pages&cad=1#v=onepage&q&f=false Nonnullae paginae apud Guglum librorum]</ref>. Paulo post praeclarus poeta tragicus Francogallicus [[Petrus Cornelius]] ''La Mort de Pompée''<ref>[https://www.theatre-classique.fr/pages/pdf/CORNEILLEP_MORTPOMPEE.pdf Textus]</ref> anno [[1644]] composuit et postea in tragoedia ''Sertorius'' inscripta (1662) Pompeium hominem generosum ostendit qui Syllanorum societatem suscipit ad praesentes iniurias minuendas et libertatem in posterum restituendam<ref>[https://theatre-classique.fr/pages/pdf/CORNEILLEP_SERTORIUS.pdf Textus]</ref>. Nonnulli pictores et musici quoque memoriam Pompei coluerunt sed operibus hodie parum notis. == Notae == <references /> == Fontes praecipui == [[Fasciculus:RSC 0017.jpg|thumb|Caput Pompei in [[Denarius|denario]] a filio Sexto signato.]] * [[Appianus Alexandrinus|Appianus]], ''Bella civilia'' I-II et ''Mithridatica'' *[[Gaius Iulius Caesar|Caesar]], ''De bello civili'' * [[Cicero]], Epistulae et orationes passim et imprimis oratio ''[[De imperio Cn. Pompei]]'' *[[Dio Cassius]], ''[[Historia Romana (Dio)|Historia Romana]]'' libri 36-42 *[[Lucanus]], ''[[Pharsalia]]'' *[[Plutarchus]], ''[[Vita Pompei (Plutarchus)|Vita Pompei]]'' et ''[[Vita Sertorii|Sertorius]]'' et ''[[Vita Luculli (Plutarchus)|Lucullus]]'' *[[Sallustius]], ''Historiae'' *[[Titus Livius]], ''Periochae'' 89-112 *[[Velleius Paterculus]], ''[[Historiae (Velleius)|Historiae]]'' == Plura legere si cupis == [[Fasciculus:11871 - Vatican - Pius-Clementine Museum (3482903904).jpg|thumb|Statua Herculis anno 1864 prope ruinas theatri Pompei inventa. Ad secundum saeculum p.C. refertur. Theatrum enim illud diu floruit.]] *Ernestus Baltrusch, ''Caesar und Pompeius'', [[Darmstadium|Darmstadii]], 2004 [https://www.persee.fr/doc/rbph_0035-0818_2007_num_85_1_6137_t1_0185_0000_4 Recensio critica] *Henricus Gottlob Kloeber, ''[https://www.digitale-sammlungen.de/en/view/bsb11211445?page=,1 De Pompeio Hierosolymario]'', Vitembergae, 1741/2 '''LATINE''' *Henricus Antonius Cornelius Chais Van Buren, ''Dissertatio historico-juridica inauguralis de Cn. Pompeio Magno, et de legibus ab eo latis''..., Lugduni Batavorum, 1823 * Karl Christ, ''Pompeius : der Feldherr Roms ; eine Biographie'', C.H. Beck, 2004 [https://books.google.fr/books?id=IN-8tQcnJiEC&printsec=frontcover&hl=fr&source=gbs_ViewAPI&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false Nonnullae paginae apud Guglum librorum] *H. P. Collins, "[https://www.jstor.org/stable/641489 Decline and Fall of Pompey the Great]", ''Greece & Rome'', 1953: 98-106 * Matthias Dingmann, ''Pompeius Magnus : Machtgrundlagen eines spätrepublikanischen Politikers'', M. Leidorf, 2007 [https://www.persee.fr/doc/antiq_0770-2817_2010_num_79_1_4002_t21_0656_0000_2 Recensio critica] [https://www.academia.edu/165291002/Matthias_Dingmann_Pompeius_Magnus_Machtgrundlagen_eines_sp%C3%A4trepublikanischen_Politikers Altera recensio critica] * Henri-Louis Fernoux, "[https://www.persee.fr/doc/rea_0035-2004_2007_num_109_2_6560nL’image de Pompée le Grand pendant les guerres civiles (49-35 av.J.-C.)]", ''Revue des Études Anciennes'', 2007: 621-644 *Kurt von Fritz, "[https://www.jstor.org/stable/283545?read-now=1 Pompey's Policy before and after the Outbreak of the Civil War of 49 B.C.]", ''Transactions and Proceedings of the American Philological Association'', 1942: 145-180 * Mathias Gelzer, ''Pompeius. Lebensbild eines Römers'', Stuttgart, Steiner, 2005 (prima editio 1948) [https://www.persee.fr/doc/rea_0035-2004_2007_num_109_1_6738_t1_0400_0000_3 Recensio critica] *Klaus M. Girardet, "[https://www.persee.fr/doc/ccgg_1016-9008_1992_num_3_1_1357 Imperium und provinciae des Pompeius seit 67 v. Chr.]", ''Cahiers du Centre Gustave Glotz'', 1992: 177-188 *Peter Greenhalgh, ''Pompey. I The roman Alexander II The republican prince'', Weidenfeld, 1980/1 (duo volumina) [https://www.jstor.org/stable/3063845 Recensio critica] *Erich S. Gruen, "[https://www.jstor.org/stable/4435061 Pompey, the Roman Aristocracy, and the Conference of Luca]", ''Historia: Zeitschrift für Alte Geschichte'', 1969: 71-108 *Thomas P. Hillman, "[https://www.jstor.org/stable/4476779 Pompeius and the Senate: 77-71]", ''Hermes'', 1990: 444-454 *Charles-Alban Horvais, "[https://www.persee.fr/doc/vita_0042-7306_2017_num_195_1_1841 Pompée, les Italiens et le Sénat (de 62 à 49 av. J.-C.)]", ''Vita Latina'', 2017: 5-21 *John Leach, ''Pompey the Great'', Routledge, 1978 [https://books.google.fr/books?id=ASYiAwAAQBAJ&printsec=frontcover&hl=fr&source=gbs_ge_summary_r&cad=0#v=onepage&q&f=false Nonnullae paginae apud Guglum librorum] *Giuseppe Marchetti Longhi, ''"Theatrum Lapideum", "Curia Pompeia" e "Trullum Dominae Maraldae": Topografia antica e medioevale di Roma'', Tip. Poliglotta Vaticana, 1936 *Thomas N. Mitchell, "[https://www.jstor.org/stable/27830953 Cicero, Pompey and the rise of the first triumvirate]", ''Traditio'', 1973: 1-26 *Kit Morrell, ''Pompey, Cato, and the Governance of the Roman Empire'', Oxford University Press, 2017 [https://academic.oup.com/book/9802] * Alessandro Moretti, ''Crescere nella discordia : la vita di Pompeo'', Bononiae, 2022 [https://books.google.fr/books?id=DRAEEQAAQBAJ&printsec=frontcover&hl=fr&source=gbs_ge_summary_r&cad=0#v=onepage&q&f=false Nonullae paginae apud Guglum librorum] *L. G. Pocock, "[https://www.jstor.org/stable/641978 What Made Pompeius Fight in 49 B. C.?]", ''Greece & Rome'', 1959: 68-81 *Nicole Schemmel, ''Rhōmaiōn kratistos : die Rezeption des Pompeius in der römischen Kaiserzeit'', Wellem Verlag, 2015 *David Rafferty , Frederik Juliaan Vervaet, Christopher J. Dart. "[https://www.degruyterbrill.com/document/doi/10.1515/9783111705446-012/html Competitive Authoritarianism on the Eve of Empire: Pompeius’s New Republic of 52 BCE]", in ''How Republics die'', De Gruyter, 2025: 301-329 *Francesco Paolo Rizzo S. J., ''Le Fonti per la Storia della Conquista Pompeiana della Siria'', Banca di Sicilia, 1963 [https://www.persee.fr/doc/antiq_0770-2817_1964_num_33_2_1428_t1_0551_0000_2 Recensio critica] [https://www.persee.fr/doc/reg_0035-2039_1964_num_77_364_3778_t1_0308_0000_1 Altera recensio critica] *Georg-Philipp Schietinger (curator), ''Gnaeus Pompeius Magnus : Ausnahmekarrierist, Netzwerker und Machtstratege : Beiträge zur Heidelberger Pompeius-Tagung am 24. September 2014'', Marie Leidorf, 2019 *Robin Seager, ''Pompey the Great : a political biography'', Oxonii, Blackwell, 2002 [https://bmcr.brynmawr.edu/2002/2002.12.15 Recensio critica] [https://books.google.fr/books?id=EKwClH_z09gC&printsec=frontcover&hl=fr&source=gbs_ge_summary_r&cad=0#v=onepage&q&f=false Nonnullae paginae apud Guglum librorum] *G. R. Stanton, B. A. Marshall. "[https://www.jstor.org/stable/4435439 The Coalition between Pompeius and Crassus 60-59 B.C.]", ''Historia: Zeitschrift für Alte Geschichte'', 1975: 205-219 *Augustus Stinner, ''[https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=hvd.32044085197283&seq=7 Ciceronis de Cn. Pompeio Magno judicia, ab illo epistolis praecipue commissa, examini subjecta]'', [[Vratislavia|Vratislaviae]], typis Kupferianis, 1830 '''LATINE''' *Éric Teyssier, ''Pompée. L’anti-César'', Perrin, 2013 [https://shs.cairn.info/pompee--9782262042127?lang=fr] [https://books.google.fr/books?id=ktUpQCpx3e0C&printsec=frontcover&hl=fr&source=gbs_ge_summary_r&cad=0#v=onepage&q&f=false Nonnullae paginae apud Guglum librorum] *J. Van Ooteghem, ''Pompée le Grand, bâtisseur d'Empire'', Bruxellis, 1954 [https://www.persee.fr/doc/rbph_0035-0818_1955_num_33_4_1970_t1_0952_0000_1 Recensio critica] *Donata Villani, « [https://journals.openedition.org/pallas/1061#article-1061 Entre imitatio Alexandri et imitatio Herculis : Pompée et l’universalisme romain] », ''Pallas'', 2013: 335-350. *G. Wirth, "[https://prop.ub.uni-heidelberg.de/journals/bjb/article/view/69815 Pompeius - Armenien - Parther. Mutmaßungen zur Bewältigung einer Krisensituation]", ''Bonner Jahrbücher'', 1983: 1-60 *Jean-Joseph De Witte, "[https://www.persee.fr/doc/crai_0065-0536_1867_num_11_1_67361 Le colosse d'Hercule trouvé au théâtre de Pompée à Rome]", ''Comptes rendus des séances de l'Académie des Inscriptions et Belles-Lettres'', 1867: 293-299 == Nexus externi == {{Vicicitatio|Gnaeus Pompeius Magnus}} {{CommuniaCat|Gnaeus Pompeius Magnus|Gnaeum Pompeium Magnum }} * [https://la.wikisource.org/wiki/De_viris_illustribus_urbis_Romae_a_Romulo_ad_Augustum/Cnaeus_Pompeius_Magnus Pompeius] in opere [[ Lhomond|abbatis C. F. Lhomond]] ''[[De viris illustribus urbis Romae]]'', 1779. * "[http://quod.lib.umich.edu/m/moa/acl3129.0003.001/485?page=root;rgn=full+text;size=100;view=image;q1=pompeius C. Pompeius Magnus]" in {{Smith-bio}} vol. 3 pp. 477-488 {{Fontes biographici}} {{Index consulum rei publicae| praedecessores= [[Gnaeus Cornelius Lentulus Marcellinus]] et [[Lucius Marcius Philippus (consul 56 a.C.n.)|Lucius Marcius Philippus]]| annus= 55 a.C.n.<br />cum<br />[[Marcus Licinius Crassus (triumvir)|Marco Licinio Crasso]] II| successores= [[Appius Claudius Pulcher (consul 54 a.C.n.)|Appius Claudius Pulcher]] et [[Lucius Domitius Ahenobarbus (consul 54 a.C.n.)|L. Domitius Ahenobarbus]]}} {{Index consulum rei publicae| praedecessores=[[Marcus Valerius Messalla Rufus]] et [[Gnaeus Domitius Calvinus]]| annus= 52 a.C.n.<br />cum<br />[[Quintus Caecilius Metellus Pius Scipio Nasica|Quinto Caecilio Metello Pio Scipione Nasica]]| successores=[[Marcus Claudius Marcellus (consul 51 a.C.n.)|M. Claudius Marcellus]] et [[Servius Sulpicius Rufus]]}} {{Lifetime|106 a.C.n.|48 a.C.n.|Pompeius Magnus, Gnaeus}} [[Categoria:Consules]] [[Categoria:Gens Pompeia|Magnus, Gnaeus]] [[Categoria:Necati]] [[Categoria:Participes bellorum Mithridaticorum]] [[Categoria:Participes Belli Civilis (49-45 a.C.n.)]] [[Categoria:Gnaeus Pompeius Magnus|!]] [[Categoria:Victimae Belli Civilis (49-45 a.C.n.)]] {{Myrias|Homines}} i1r79224h75f9z7wg15niqjxzegey8w 3999899 3999897 2026-11-06T15:47:48Z Marcus Terentius Bibliophilus 2059 /* De triumviratu */ 3999899 wikitext text/x-wiki {{Capsa hominis Vicidata}} {{videdis|Pompeius (nomen)}} [[Fasciculus:Hw-pompey.jpg|thumb|Effigies Pompeii [[Holmia]]e ostentata.]] '''Gnaeus Pompeius''' appellatus '''Magnus''' (natus 29 septembris [[106 a.C.n.]] eodem anno quo Cicero, mortuus 28 septembris [[48 a.C.n.]]) fuit ductor exercitus [[Roma Antiqua|Romanus antiquus]], ter [[consul]] et ter [[Triumphus|triumphator]]. In discordiis civilibus pro [[Sylla]] et adversus [[Quintus Sertorius|Sertorium]] pugnavit antequam rivalis exercitui [[Gaius Iulius Caesar|Gai Iulii Caesaris]] ipse succumberet. == De familiaribus necessitudinibus == Gnaeus Pompeius e nobili familia [[Picenum|Picena]] ortus erat, filius consulis anni [[89 a.C.n.]], [[Gnaeus Pompeius Strabo|Gnaei Pompei Strabonis]], viri Romanis ob avaritiam et latrocinia [[Bellum sociale|Bello Sociali]] commissa invisi<ref>[[Velleius Paterculus]] II.21.4. [[Iulius Obsequens]] 56. [[Plutarchus]], ''[[Vita Pompei (Plutarchus)|Vita Pompei]]'' 1.</ref>. Post eius mortem (87 a.C.n.) furti accusatus Pompeius coram iudicibus se purgare debuit. Quinque uxores habuit Pompeius Magnus. Primo Antistiam, filiam [[praetor|praetoris]] qui iudicio de bonis Pompei praeerat, circa [[86 a.C.n.|86]] uxorem duxit<ref>''[[Vita Pompei (Plutarchus)|Vita Pompei]]'' 4.4-6.</ref>. Post paucos annos eam repudiavit cogente [[Dictatura|dictatore]] [[Lucius Cornelius Sulla|Sylla]], qui ut Pompeium artius sibi constringeret [[Privigna|privignam]] suam Aemiliam, filiam uxoris [[Caecilia Metella Dalmatica|Metellae]] et [[Marcus Aemilius Scaurus (senior)|Aemilii Scauri]] prioris mariti eius consulis anni [[115 a.C.n.]], apud eum collocare voluit quamvis praegnantem e marito Manio Acilio Glabrione. Quae post paucos menses in [[puerperium|puerperio]] obiit<ref>''[[Vita Pompei (Plutarchus)|Vita Pompei]]'' 9.1-4.</ref>. Deinde Muciam Tertiam uxorem habuit, filiam [[Quintus Mucius Scaevola (consul 95 a.C.n.)|Quinti Mucii Scaevolae]], quae ei tres liberos peperit: Gnaeum, [[Sextus Pompeius|Sextum]] Pompeiamque quae [[Faustus Cornelius Sulla (mortuus 46 a.C.n.)|Fausto Syllae]], [[Dictatura|dictatoris]] filio nupsit. At cum diu in Asia bellaret Muciam solam Romae relictam palam seduxit Gaius Iulius Caesar. Quocirca cum illa quoque divortium fecit redux Pompeius<ref>''[[Vita Pompei (Plutarchus)|Vita Pompei]]'' 42.12-13. [[Suetonius]], ''Divus Iulius'' 10.1. [[Cicero]], ''[[Epistulae ad Atticum|Ad Atticum]]'' I.12.3</ref>. Quartam velut [[triumviratus|primi triumviratus]] pignus habuit [[Iulia (uxor Pompeii Magni)|Iuliam]], filiam Gai Iulii Caesaris antea Servilio Caepioni sponsam<ref>''[[Vita Pompei (Plutarchus)|Vita Pompei]]'' 47.10. ''[[Ad Atticum]]'' II.17.1</ref> , quae maritum multum adamasse dicitur<ref>Ibidem 48.8 et 49.4 et 53.1-4. [[Valerius Maximus]] IV.6.4. [[Cassius Dio|Dio Cassius]] XXXIX.32.2.</ref>. At et illa in puerperio periit nec infans superfuit (mense septembri [[54 a.C.n.]]). Eius funus fuit triumviratus funus et societatis inter Pompeium et Caesarem interitus. Postremam duxit Corneliam Metellam, viduam [[Publius Licinius Crassus|Publii Licinii Crassi]]<ref>''[[Vita Pompei (Plutarchus)|Vita Pompei]]'' 74.6.</ref> eandemque filiam [[Quintus Caecilius Metellus Pius Scipio Nasica|Quinti Metelli Scipionis]]<ref>''[[Vita Pompei (Plutarchus)|Vita Pompei]]'' 55 qui hanc feminam litteratam laudabat.</ref>, quem anno [[52 a.C.n.|52]] collegam in consulatu sibi ipse elegit et qui generum in bello civili comitabatur atque Pompeio mortuo reliquas copias in Africa collegit ubi ad [[Pugna ad Thapsum|Thapsum]] a Caesare victus est<ref>Shelley P. Haley, "[https://www.jstor.org/stable/642299 The Five Wives of Pompey the Great]", ''Greece & Rome'', 1985: 49-59 </ref>. == De triumphis == Ter [[triumphus|triumphavit]] Pompeius. Triumphus primus "ex Africa" die [[12 Martii]] [[79 a.C.n.]] celebratus est: revera non Afros vicit sed [[Gnaeus Domitius Ahenobarbus (Cinnae gener)|Gnaeum Domitium Ahenobarbum]], [[Lucius Cornelius Cinna|Cinnae]] generum, aliosque [[Gaius Marius|Marianarum]] partium profugos qui in hanc provinciam salutem quaerebant<ref>''[[Vita Pompei (Plutarchus)|Vita Pompei]]'' 10-12</ref>. Redux statim triumphare voluit sed [[Dictatura|dictator]] [[Lucius Cornelius Sulla|Sylla]] diu recusavit praecipue quia nec consul nec praetor exercitum duxerat<ref>Magistratum cum imperio non gerebat. Cf Titus Livius XXXI.20: ''exemplum a maioribus non accepisse ut qui neque dictator neque consul neque praetor res gessisset triumpharet''. Cf Cicero, ''[[De imperio Cn. Pompei|de Imperio Cn. Pompei]]'' 61: ''Quid vero tam inauditum quam equitem Romanum triumphare?''.</ref>, antequam manus postremo daret<ref>''[[Vita Pompei (Plutarchus)|Vita Pompei]]'' 14</ref>. Tum Pompeius [[Quadrigae|quadrigis]] elephantorum Urbem intrare voluit sed quia porta angustior erat equis albis contentus fuit<ref>''[[Vita Pompei (Plutarchus)|Vita Pompei]]'' 14.6. {{Pnh}} VIII.4.</ref>. Et milites obstrepentes quia non satis praemiorum acceperant repulisse narratur dicens triumpho se renuntiare malle quam eos adulari<ref>''[[Vita Pompei (Plutarchus)|Vita Pompei]]'' 14.7.</ref>. Ita non erubuit de Romanis triumphare. Triumphus alter "ex Hispania" pridie [[Kalendae|Kalendas]] Ianuarias [[71 a.C.n.]] celebratus est et postero die Kalendis Ianuariis [[70 a.C.n.]] primum consulatum Pompeius inibat<ref>''[[Vita Pompei (Plutarchus)|Vita Pompei]]'' 22.</ref>. Iterum [[Bellum Sertorianum|de Romanis triumphabat]]: etsi enim nonnullae gentes Ibericae cum [[Quintus Sertorius|Sertorio]] societatem fecerant revera Sertorium et successorem Perpennam vicerat reliquiasque Marianarum partium quae Sullanam civitatem recusabant. [[Fasciculus:Faustus Cornelius Sulla, AR denarius, 56 BC, RRC 426-4a.jpg|thumb|Denarius in honorem Pompei a genero [[Faustus Cornelius Sulla (mortuus 46 a.C.n.)|Fausto Sylla]] anno 56 a.C.n. signatus. Nam tres laureae ad tres triumphos alludunt et spica frumenti ad praefecturam annonae nuper Pompeio mandatam. Quae emissio specialiter ad frumentum emendum percussa est. Corona gemmata super globum ad 'triumphatorem mundi' referenda est<ref>Babelon, [https://archive.org/details/descriptionhisto01babe/page/422/mode/2up Cornelia 61]. Crawford 426/4. [https://www.britishmuseum.org/collection/object/C_R-8752 Nummus in Museo Britannico].</ref>.]] Tertius triumphus ita magnificus et sumptuosus fuit ut per duos dies digeri debuerit (28/9 septembris 61) nec tamen omnia quae praeparata erant populo ostendi tempore deficiente potuerunt. Quattuordecim gentes victas enumerabat: praeter [[Pirata|piratas]] fuerunt Pontus, Armenia, Syria, Iudaea, Arabia etc. Finis praeterea fuit [[Bella Mithridatica|belli Mithridatici]] quo Romani per triginta annos multa damna acceperant. Et in tabellis in pompa prolatis pecunia ingens in [[aerarium]] deposita et novae urbes (circiter 39) ab illo conditae legebantur<ref>''[[Vita Pompei (Plutarchus)|Vita Pompei]]'' 45. {{Pnh}} VII.98-99 necnon XXXVII.13. [[Appianus Alexandrinus|Appianus]], ''Mithridatica'' 116-117. Velleius Paterculus II.40.3.</ref>. Quod tamen maxime animadverterunt aequales nec umquam ante Pompeium cuiquam acciderat hoc fuit quod tribus triumphis Pompeius de tribus mundi partibus (Africa, Europa, Asia) tunc notis triumphasset atque velut orbem terrarum Romanis subegisset<ref>[[Cicero]], ''Pro Balbo'' 4.9 et VI.16. ''Pro Sestio'' 129. [[Dio Cassius]] XXXVII.21. Quod idem in denariis suis celebrabat [[Faustus Cornelius Sulla (mortuus 46 a.C.n.)|Faustus Stylla]], Pompei gener.</ref>. Posteris vero res postea gestas cogitantibus visum est tunc mori Pompeium optimum fuisse ne "magni nominis umbra"<ref>[[Lucanus]], ''Pharsalia'' I.135. D. C. Feeney, "[https://www.jstor.org/stable/638958 Stat magni nominis umbra.' Lucan on the Greatness of Pompeius Magnus]", ''The Classical Quarterly'', 1986: 239-243</ref> fieret. Reliqua vita eius non tantum foeda sed etiam reipublicae Romanae perniciosa fuit postquam primum [[Triumviratus|triumviratum]] cum Caesare et Crasso sociavit<ref>''[[Vita Pompei (Plutarchus)|Vita Pompei]]'' 46.</ref>. De quo vide etiam [[Triumphi Gnaei Pompei Magni]]. == Curriculum vitae == === De bello civili === Pater Strabo filio velut hereditatem exercitum legavit quem in [[Bellum sociale|bello Sociali]] ducendum acceperat et post consulatum anni 89 retinuit successore per milites interfecto. Praeterea ipse dilectus in regione natali [[Picenum|Picentina]] habebat. Bello civili primo cum pater tum postea filius ambigue egerunt usque ad Syllae in Italiam reditum. Tum Pompeius et ipse et tres legiones quibus imperabat Syllae praesto fuit, vix tres et viginti annos natus. Quod gratum illi fuit et Pompeius in Siciliam et Africam adversus [[Gaius Marius|Marianos]] ab eo missus Perpenam fugavit, Carbonem et Domitium Ahenobarbum vicit et interfecit<ref>''[[Vita Pompei (Plutarchus)|Vita Pompei]]'' 10-12. [[Valerius Maximus]] VI.2.8.</ref>. Redux a Sylla [[imperator]] appellatur et [[cognomen]] Magnus ei confirmatur. Anno 79 de Africa triumphare Pompeio licuit quamquam nondum magistratum ullum [[cursus honorum]] gesserat. Sylla mortuo adversus consulem [[Marcus Aemilius Lepidus (consul 78 a.C.n.)|Lepidum]] rerum potiri conantem pugnavit et eius legatum Marcum Iunium Brutum in [[Gallia Cisalpina]] victum et in fidem suam deditum perfide interfici iussit<ref>[[Titus Livius]], ''Periocha'' 90. [[Orosius]] V.22.17. ''[[Vita Pompei (Plutarchus)|Vita Pompei]]'' 16.</ref>. Deinde cum exercitum retineret nec dimittere vellet proconsulari potestate (quamvis privatus tunc erat<ref>Cicero, ''[[De imperio Cn. Pompei|De imperio Gnaei Pompei]]'' 62</ref>) in Hispaniam adversus [[Quintus Sertorius|Sertorium]] anno [[77 a.C.n.]] missus est, adiutor et collega [[Quintus Caecilius Metellus Pius|Quinti Metelli Pii]] qui saepe contra ultimum popularium ducem male pugnaverat. Pompeius et ipse saepe cum Sertorio [[Bellum Sertorianum|infeliciter pugnavit]] qui semper ex improviso apparebat: tandem tamen Sertorio a [[Marcus Perperna Veiento|Perperna]] fraude occiso bellum confecit atque victor Romam rediit ([[71 a.C.n.]])<ref>Plutarchus, ''Vita Sertorii'' et ''[[Vita Pompei (Plutarchus)|Vita Pompei]]'' 17-20. [[Appianus Alexandrinus|Appianus]], ''Bella civilia'' I.108-115.</ref> ubi triumphavit et consulatum sibi paravit. === De consulatu, piratis, Mithridate === Post triumphum anno [[70 a.C.n.]] consul fuit, quamquam nullum magistratum ordinarium cursus honorum adhuc gesserat nec ad aetatem consulatui legalem pervenerat<ref>Cicero, ''[[De imperio Cn. Pompei|De Imperio Cn. Pompei]]'' 62.</ref>, cum [[Marcus Licinius Crassus (triumvir)|Marco Licinio Crasso]], quocum simultates acerbas exercebat adhuc asperiores factas cum in itinere Pompeius reliquos servos fugitivos qui [[Spartacus|Spartacum]] secuti erant profligavit, ita partem gloriae suae et victoriae Crasso subripiens. Odium mutuum consulum tum apud Romanos metum graviorum turbarum suscitavit. Certe legem pertulerunt de [[Tribunus plebis|tribunicia potestate]] in pristinam vim restituenda quae plebis votis data est. Praeterea [[Lex Aurelia iudiciaria|legem iudiciariam]] [[Lucius Aurelius Cotta (cos. 65 a.C.n.)|Aurelii Cottae]] probavit quae iudicia [[Eques Romanus|equitibus]] pro tertia parte reddebat a quibus exclusi erant a dictatore Sylla. His duabus legibus Pompeius popularis favoris cupidine illa quam Cicero eius ''popularem levitatem''<ref>''[[Ad Atticum]]'' II.1.6.</ref> appellabat rempublicam a dictatore Sylla ordinatam aboleverat<ref>''[[Vita Pompei (Plutarchus)|Vita Pompei]]'' 21-23</ref>. Post consulatum exercitum dimisit et paulisper a re publica secessit. Mox tamen anno [[67 a.C.n.|67]] quia [[Pirata|piratae]] maria infestabant atque plebs Romana iam famem timebat si commeatus interciperetur [[tribunus plebis]] [[Aulus Gabinius]] [[Lex Gabinia|rogationem]] promulgavit quae duci unico imperium maius extraordinarium adversus piratas daret: legatos consulares aut praetorios quindecim sibi adiungere, militum dilectus quot vellet et navium aedificationes pecuniaeque erogationem ad libitum iubere, imperium ceteris magistratibus maius non tantum in mari sed etiam in omnibus litoribus in triennium. Ita sine nomine dictatura quaedam instituebatur: nam omnes sciebant rem ad Pompeium spectare. Optimates illi novae rei frustra adversabantur, plebs Pompeio nimis favebat quam ut obstare liceret<ref>[[Dio Cassius]] XXXVI.21-34</ref>. Itaque lex perlata est. Pompeius regionem aliquam maris unicuique legatorum suorum adsignavit<ref>[[Appianus Alexandrinus|Appianus]], ''Mithridatica'' 195.</ref> et tribus mensibus mare praedonibus liberavit. Reliquos eorum in [[Cilicia]] interiore longe a mari collocavit agris datis ut vitam agricultura in posterum quaererent<ref>''[[Vita Pompei (Plutarchus)|Vita Pompei]]'' 24-29. [[Appianus Alexandrinus|Appianus]], ''Mithridatica'' 91-6. [[Cicero]], ''[[De imperio Cn. Pompei|de Imperio Cn. Pompei]]'' 31-35. [[Cassius Dio|Dio Cassius]] XXXVI.18-35.</ref>. Haec tam inexspectata celeritas in praedonibus subigendis Pompeium iam ad nova imperia promptum faciebat, imprimis bellum contra Mithridatem cui iamdiu inhiabat. Itaque alius tribunus plebis ei devotus Gaius Mamilius [[Lex Manilia|rogationem]] invitis senatoribus ad populum tulit ([[66 a.C.n.]]) omnes legiones et provincias [[Lucullus|Lucullo]] prius datas, addita [[Bithynia]] cui [[Manius Acilius Glabrio (consul 67 a.C.n.|Acilius Glabrio]] iam annum praeerat, Pompeio iam in [[Asia Minor|Asia Minore]] versanti transferendas esse ad [[Bella Mithridatica|Bellum Mithridaticum]] peragendum. Qui idem adhuc imperium extraordinarium lege Gabinia sibi datum retinebat. Ita in toto orbe Romano dominabatur Pompei imperium. Lucullus tum reges [[Mithridates VI (rex Ponti)|Mithridatem]] et [[Tigranes Magnus|Tigranem]] iam ab anno [[74 a.C.n.]] saepe vicerat et eorum vires multum infirmarat sed ultimo cum in regni Tigranis caput iter faceret a seditiosis militibus desertus retroire coactus erat et interim eius legatus Triarius cladem in [[Pontus (regnum)|Ponto]] accepit. Quocirca Ciceroni quidem mutatio imperatoris non iniusta videri potuit et orationem habuit legem suadentem<ref>''[[De imperio Cn. Pompei|De Imperio Cn. Pompei]]''. [[Dio Cassius]] XXXVI.41-2.</ref>. Alii vero existimabant Lucullum iam maximam belli partem confecisse atque Pompeium triumphum ei sunbrepturum tantummodo supervenisse<ref>''[[Vita Pompei (Plutarchus)|Vita Pompei]]'' 30.3 et 31.11-12.</ref> Ob simultatem inter duos imperatores Pompeius omnia decreta et dona Luculli rescidit<ref>''[[Vita Pompei (Plutarchus)|Vita Pompei]]'' 31.9.</ref> de quo ille postquam Romam rediit acerbe questus est. Rex callide fugax Pompeium per tres annos usque ad mortem suam in Oriente detinuit (63 a.C.n.). Interim in nomine populi Romani imperator vicit [[Iudaei|Iudaeos]] et Arabes et Armenios, [[Syria (provincia Romana)|Syriam]] [[Seleucidae|Seleucidarum]] in [[Provincia Romana|provinciam Romanam]] redegit, populis adhuc Romanis ignotis [[Regnum Hiberiae|Hiberis]] et [[Albania (Caucasus)|Albanis]] in [[Caucasus|Caucaso]] bellum intulit<ref>''[[Vita Pompei (Plutarchus)|Vita Pompei]]'' 34-5.</ref>, reges alios destituit alios in eorum locum substituit atque amicos populi Romani appellavit, novas urbes condidit<ref>A. Dreizehnter, "[https://publications.dainst.org/journals/chiron/article/view/1478 Pompeius als Städtegründer]", ''Chiron'', 1975: 213-245</ref>, praemia comitibus et militibus divisit<ref>[[Appianus Alexandrinus|Appianus]], ''Mithridatica'' 97-121. ''[[Vita Pompei (Plutarchus)|Vita Pompei]]'' 30-41. Dio Cassius XXXVI.43-52, XXXVII.1-7 et 11-21.</ref>. Quae omnia facile a senatu rata fore sperabat. === De triumviratu === [[Fasciculus:First Triumvirate of Caesar, Crassius and Pompey.jpg|thumb|"Triumviri" Caesar, Crassus, Pompeius.]] At cum Romam rediit Lucullus et optimatium dux [[Cato minor|Cato]] et pristinus in consulatu collega Marcus Crassus multique alii senatores res a Pompeio in Oriente decretas omnes comprobare noluerunt<ref>''[[Vita Pompei (Plutarchus)|Vita Pompei]]'' 46.</ref>. Pompeius vero pecunia multa paene aperte divisa suffragia in [[comitia|comitiis]] emebat: ita quidem legati eius [[Marcus Pupius Piso Frugi Calpurnianus|Marcus Pupius]] anno [[61 a.C.n.]] et [[Lucius Afranius]] anno [[60 a.C.n.]] consules facti sunt<ref>''[[Vita Pompei (Plutarchus)|Vita Pompei]]'' 44.</ref> sed Marcus Pupius scandalo [[Sacra Bonae Deae (62 a.C.n.)|sacrorum Bonae Deae pollutorum]] et [[Publius Clodius Pulcher|Publii Clodi]] de ea re absoluti implicatus omnem auctoritatem amisit et Lucius Afranius, homo militaris et a subtili politica alienissimus, nihil effecit. Tum Pompeius per Caesarem Crasso reconciliatus societatem cum eis iniit "ne quid ageretur in republica quod displicuisset ulli e tribus" ([[Suetonius]]<ref>''Vita Divi Iuli'' 19</ref>), quam "[[Triumviratus|primum triumviratum]]" historici moderni appellare solent, quamquam numquam a Romanis sic nominatam : privata enim societas erat, matrimonio quoque firmata, cum Pompeius filiam [[Gaius Iulius Caesar|Caesaris]], [[Iulia (uxor Pompeii Magni)|Iuliam]], uxorem duxit. Nec ulla lex potestatem illorum "triumvirum" umquam sanxit<ref>[[Appianus Alexandrinus|Appianus]], libro secundo ''Bellorum civilium'' 9 et 17. Cassius Dio XXXVII.54-58. ''[[Vita Pompei (Plutarchus)|Vita Pompei]]'' 47.</ref>. Caesare consule ([[59 a.C.n.]]) acta Pompei lege in toto rata sunt multa vi adhibita et republica perturbata<ref>''[[Vita Pompei (Plutarchus)|Vita Pompei]]'' 48.</ref>, simul leges agrariae perlatae quae agros Pompeianis veteranis dabant<ref>Peter Panitschek, "[https://tyche.univie.ac.at/index.php/tyche/article/view/4344 Die Agrargesetze des Jahres 59 und die Veteranen des Pompeius]", ''Tyche'', 1987: 141-154</ref>. Eius amicus legatusque Aulus Gabinius ad consulatum anni 58 designatus est. Eodem anno Vettius quidam, qui Ciceronis index in [[Catilinae coniuratio|Catilinae coniuratione]] fuerat, a Caesare in [[rostra|Rostris]] invitatus plures nobiles viros apud populum accusabat quod consilium de Pompeio interficiendo cepissent, imprimis adulescentem [[Gaius Scribonius Curio (tribunus plebis 50 a.C.n.)|Curionem]] sed etiam inter alios consulem [[Marcus Calpurnius Bibulus|Bibulum]] et [[Lucius Licinius Lucullus|Lucium Lucullum]] et ipsum Ciceronem. Quia tamen parum verisimilia addebat non creditus est et nocte proxima in carcere periit, Caesaris iussu ut vulgo creditum est<ref>''Ad Atticum'' II.24. ''In Vatinium'' 26. ''Pro Flacco'' 96. [[Suetonius]], ''Divus Iulius'' 20. Cf [[Cassius Dio]] 38.9 qui culpam Ciceronis et Luculli adfirmabat.</ref>. Tum Pompeius Ciceronem, qui se magni hominis praesidio tutum credebat, deseruit et Clodio novisque sociis prodidit<ref>[[Ad Atticum]] II.9.1. Robin Seager, "[https://www.jstor.org/stable/41523235 Clodius, Pompeius and the Exile of Cicero]", ''Latomus'', 1965: 519-531 </ref>. Mox ipse Pompeius a Clodio conviciis contumeliosis lacessitus est, sicarii in eum missi sunt: caedem timens Pompeius domi usque ad novos tribunos sese continuit. Sed anno proximo Ciceronis reditui operam dedit<ref>[[Vita Pompei (Plutarchus)|Vita Pompei]]'' 48-49.</ref>. Item cura annonae ad quinquennium ei mandata est postquam fames et caritas plebem turbavit, quod munus summo studio et successu implevit. Attamen ira et indignatio optimatium adversus triumviros maxima erat: [[Lucius Domitius Ahenobarbus (consul 54 a.C.n.)|Lucius Domitius Ahenobarbus]] consulatum anni 55 petivit se decreta triumvirum et Caesaris proconsulatum rescissurum ceteraque eorum consilia impugnaturum pollicitus. Quod ut impedirent Crassus et Pompeius simul adversus eum consulatum petiverunt. Manus armatae, sicarii et omne genus violentiae comitia turbabant ita ut mense ianuario Roma consules non habebat et ad [[Interregnum|interreges]] ventum est<ref>[[Dio Cassius]] 39.31. [[Plutarchus]], ''[[Vita Pompei (Plutarchus)|Pompeius]]'' 52 et ''Crassus'' 15 et ''Cato minor'' 41.</ref>. Postremo Pompeius et Crassus consules renuntiati sunt: per tribunos plebis et populum Crassus sibi bellum [[Regnum Parthorum|Parthicum]] attribuit, Pompeius Hispanias in quinquennium, quas tamen provincias legatis reliquit dum ipse cum exercitu ad portas Urbis remanet; prorogationem proconsulatus in Gallia ad quinquennium quoque Caesari obtulerunt<ref>[[Vita Pompei (Plutarchus)|Vita Pompei]]'' 52-53</ref>. Ita Pompeius unus e tribus reipublicae liberae vespillonibus iure dici potest. Iam tamen dissolvebatur eorum societas: nam anno 54 obiit sine liberis [[Iulia (uxor Pompeii Magni)|Iulia]] quae maximum vinculum inter Pompeium et Caesarem fuerat. Et anno 53 Crassus apud Parthos cum filio periit. Restabant duo rivales de principatu certantes. Tum Pompeius optimates propius accessit quia potentiam Caesaris reformidabat. At vis in dies crescebat: anno 53 per sex menses Roma consules non habuit et mense Ianuario 52 tum cum respublica iterum consules non habebat Publius Clodius a familia armata [[Titus Annius Milo|Milonis]] occisus est. Pompeio salus reipublicae [[Senatus consultum ultimum|senatusconsulto ultimo]] mandata est consuli sine collega<ref>Joh, T. Ramsey, "[https://www.jstor.org/stable/45019234 How and why was Pompey Made Sole Consul in 52 BC?]", ''Historia: Zeitschrift für Alte Geschichte'', 2016: 298-324</ref> facto ne nomen infame [[Dictatura|dictaturae]] nuncuparetur<ref>[[Cicero]], ''[[Pro Milone]]'' cum commentario [[Asconius|Asconii]]. [[Dio Cassius]] 40.49. [[Appianus]], ''Bell. civ''. II.21-23. ''[[Vita Pompei (Plutarchus)|Vita Pompei]]'' 54.3-8.</ref>. Pompeius milites suos Romam introduxit ad manus armatas opprimendas et varias leges de ambitu et [[Lex Pompeia de provinciis|intervallo inter magistratus et promagistratus]] pertulit quas ipse non observavit. Ad secundam partem anni socerum [[Quintus Caecilius Metellus Pius Scipio Nasica|Metellum Scipionem]] sibi collegam adiunxit. Talis fuit eius tertius et ultimus consulatus. === De secundo bello civili === [[Fasciculus:Pompeius Magnus during Civil War 49-45 BC es.svg|thumb|Itinera Pompei in secundo bello civili (49-48) a Roma usque ad [[Pelusium]]]] Iam res Romanae ad [[Bellum Civile (49-45 a.C.n.)|bellum civile]] vergebant. Nam Pompeius parem sibi esse in republica non patiens, simul et ab optimatibus incitatus Caesaris proposita exercitum dimittere nolentis nisi prius sibi absenti consulatum petere licuisset firmiter recusabat. Timebat enim Caesar privatus Romam redire ob multa iudicia et odia sibi obeunda. Postquam vero Caesar Rubiconem transiit Pompeius legionibus quas secum habebat diffisus (duas earum obtento bello Parthico e Caesaris exercitu substraxerat) in [[Epirus (regio historica)|Epirum]] fugere maluit, secum paene totum senatum abducens. Quo faciendo non solum urbem Romam, [[aerarium]], [[Cliens (discretiva)|clientelam]] multam quam in [[Picenum|Piceno]] habebat inimico relinquebat<ref>Plutarchus, ''Comparatio inter Agesilaum et Pompeium'' III.4-8.</ref> sed etiam legatos et legiones suas in Hispania versantes deserebat quas primum debellavit Caesar antequam et ipse in Epirum exercitum transduceret<ref>Caesar, ''[[De bello civili|de Bello civili]]'' liber primus.</ref>. [[Dyrrhachium|Dyrrachii]] Caesar castra Pompei circumvallare et obsidere conatus est sed eruptio Pompeianorum legiones Caesarianas non sine magno damno repulit et paulum afuit quin haec dies victoria Pompeianorum finem bello imponeret. Deinde Pompeius in Thessaliam recessit: sperabat enim cunctando inopia Caesarianos et fame victum iri sine pugna. Non diu tamen senatoribus morae impatientibus et circumstrepentibus resistere potuit. Apud [[Pharsalus|Pharsalum]] proelium invitus commisit et cladem accepit. Huius imbecillitatem animi multum vituperavit poeta [[Lucanus]] in ''[[Pharsalia]]'' et post eum [[Plutarchus]] in [[biographia]]<ref>''Comparatio inter Agesilaum et Pompeium'' IV.3-6.</ref>. Ne in fidem victoris sese dederet Pompeius in [[Aegyptus antiqua|Aegyptum]] cum uxore et liberis proficisci constituit ubi regnabat [[Ptolemaeus XII (rex Aegypti)|Ptolemaei XII]] filius adhuc puer cuius patrem per Aulum Gabinium proconsulem Pompeius nuper in regnum restituerat. Sperabat enim beneficii gratiam sibi saluti fore. At consilium minoris regis gratiam victoris Caesaris praeposuit et Pompeium ad litus accitum decollari iussit ita ut eius caput Caesari adventanti praeberetur. Inter interfectores fuerunt et milites Romani qui sub Pompeio olim meruerant ut [[tribunus militum]] [[Lucius Septimius]]. Talis fuit exitus Magni Pompei<ref>''[[Vita Pompei (Plutarchus)|Vita Pompei]]'' 74-80. [[Appianus Alexandrinus|Appianus]], ''Bella civilia'' II.83-86. Dio Cassius XLII.2-5.</ref>. == De moribus == [[Fasciculus:Het Theater van Pompeius te Rome Theatrum Pompeii (titel op object) Livre des edifices antiques romains (serietitel) Magesyn der Italiaense gebouwen (serietitel), RP-P-1957-653-85-3.jpg|thumb|Theatrum Pompei sedecimo saeculo excogitatum.]] Cicero in oratione sua ''[[de imperio Cn. Pompei]]''<ref>36-42.</ref> ([[66 a.C.n.]]) virtutes Pompei magnifice enumerabat, quem capitulo secundo suae biographiae secutus est [[Plutarchus]]. Ita laudabat eius innocentiam, temperantiam, abstinentiam, continentiam, fidem, comitatem, humanitatem, mansuetudinem, dignitatem imperatoriam, auctoritatem. Sine dubio laudatio illa sueta [[hyperbola]] oratoria non carebat, aliquid veri tamen inesse iure putaris. Certe adfirmabat socios adventum militum a Pompeio ductorum non timere, reliquorum ducum Romanorum intemperantiam et aviditatem pavescere. Maxima eius vitia bene demonstravit Plutarchus, hoc est vanitatem et nimiam gloriae popularitatisque cupidinem quam saepe patriae utilitati praevertit. Supra enim leges se putabat et primus esse volens pares non tolerabat. Popularitatis causa etiam quandam animi levitatem et inconstantiam ei obiciebant. Praeterea adulescens in primo bello civili immitem et crudelem sese praebuisse accusabatur<ref>[[Valerius Maximus]] VI.2.8. ''[[Vita Pompei (Plutarchus)|. Vita Pompei]]'' X.1-8 et XVI.6-8.</ref>. Praeterea gloriae ceterorum ducum invidebat et obtrectabat, Metello Pio in Hispaniis, Crasso in bello servili, Lucullo in bello Mithridatico. == De facultate dicendi == [[Fasciculus:Curia Pompey.jpg|thumb|Curia Pompei computatro restituta]] [[Fasciculus:Curia Pompeia te Rome Magni Pompei Curia ad Theatrum eiusdem (titel op object) Antieke monumenten (serietitel) Antiquae Urbis Splendor (serietitel) Magesyn der Italiaense gebouwen (serietitel), RP-P-1957-653-71-3.jpg|thumb|Curia Pompeia decimo septimo saeculo excogitata.]] His verbis Cicero Pompei eloquentiam aestimabat: ''meus autem aequalis Cn. Pompeius vir ad omnia summa natus maiorem dicendi gloriam habuisset, nisi eum maioris gloriae cupiditas ad bellicas laudes abstraxisset. Erat oratione satis amplus, rem prudenter videbat; actio vero eius habebat et in voce magnum splendorem et in motu summam dignitatem''<ref>''[[Brutus (Cicero)|Brutus]]'' 239.</ref>. == De monumentis == Praeclarum monumentum posteris reliquit Pompeius, primum theatrum marmoreum Romae aedificatum quod quidem maneret, [[Theatrum Pompeium|theatrum Pompei]] vulgo dictum. Quod theatrum fortasse circa [[61 a.C.n.]] ad exemplum theatri Graeci quod [[Mytilene|Mytilenae]] viderat<ref>Plutarchus, ''[[Vita Pompei (Plutarchus)|Vita Pompei]]'' 42.7-9</ref> postquam ex Asia rediit inchoatum, in [[Campus Martius|Campo Martio]] in agro privato anno [[55 a.C.n.|55]] secundo consulatu dedicavit<ref>[https://rome.unicaen.fr/monument/theatrepompee/ Le Plan de Rome]. Filippo Coarelli, "[https://www.persee.fr/doc/dha_0755-7256_1997_num_23_2_2353 Le théâtre de Pompée]", ''Dialogues d'histoire ancienne'', 1997: 105-124</ref>. Tum magnos ludos populo dedit<ref>[[Dio Cassius]] XXXIX.38</ref>. Instar templi fuit quia summa [[Cavea (discretiva)|cavea]] aedem [[Venus Victrix|Veneri Victrici]] exstruxerat, quae dea bello potens ei semper cordi fuerat. In situ inventae sunt [[Musae (deae)|Musarum]] et [[Hercules|Herculis]] statuae quae ad hoc monumentum pertinuisse videntur: nam Pompeius libenter cum Hercule aut [[Alexander Magnus|Alexandro Magno]] comparabatur<ref>D. Villani (2013).</ref>. Augustus theatrum Pompeium refecit<ref>''[[Res gestae Divi Augusti|Res gestae]]'' 20.</ref> et saepe postea refectum est ita ut Dione teste tertio saeculo magnificentiam suam retinuisset. Novam curiam quoque aedificavit ad senatum habendum in qua [[idus|idibus]] martiis 44 a.C.n. Gaius Iulius Caesar a coniuratis occisus est, ad pedes rivalis statuae cadens<ref>[https://rome.unicaen.fr/monument/curiepompee/ Plan de Rome]</ref>. Horti et [[porticus]] eam a theatro separabant<ref>Gilles Sauron, "[https://www.persee.fr/doc/efr_0000-0000_1987_act_98_1_2981 Le complexe pompéien du Champ de Mars : nouveauté urbanistique à finalité idéologique]", ''Publications de l'École française de Rome'', 1987: 457-473</ref>. Augusto regnante curia obstructa est nec ea iam utebantur<ref>Eleonora Zampieri, ''Politics in the monuments of Pompey the Great and Julius Caesar'', Taylor and Francis, 2023 [https://books.google.fr/books?id=FkSHEAAAQBAJ&printsec=frontcover&hl=fr&source=gbs_ge_summary_r&cad=0#v=onepage&q&f=false Nonnullae paginae apud Guglum librorum]</ref>. Iam anno [[71 a.C.n.|71]] ex Hispania rediens [[Tropaeum Pompeii|magnum tropaeum]] in [[arcus triumphalis]] forma summo [[Pyrenaei montes|Pyrenaeo]] monte ad maiorem sui gloriam erexerat, suam statuam in magna turri ponens<ref>Georges Castellvi, Josep Maria Nolla, Isabel Rodà. "[https://hal.science/hal-03651020 Le trophée de Pompée dans les Pyrénées (71 avant J.-C.)]", Supplementum ad ''Gallia'', 2008. (272 pp.)</ref>. == Pompeius in litteris == Paulatim in litteris Pompeius tamquam ultimus defensor libertatis adversus tyrannidem descriptus est<ref>Pierre Grenade, ''[https://www.persee.fr/doc/rea_0035-2004_1950_num_52_1_3416 Le mythe de Pompée et les Pompéiens sous les Césars]'', ''Revue des Études Anciennes'', 1950: 28-63</ref>, quod historice dubium est<ref>Cicero (''Ad Atticum'' II.17.1) Pompeium tyrannidem adfectare credidit.</ref>. Ita Titus Livius "Pompeianus" ab Augusto appellabatur<ref>[[Tacitus]], ''[[Annales (Tacitus)|Annales]]'' IV.34: ''Titus Liuius, eloquentiae ac fidei praeclarus in primis, Cn. Pompeium tantis laudibus tulit ut Pompeianum eum Augustus appellaret ; neque id amicitiae eorum offecit'' (verba in ore [[Aulus Cremutius Cordus|Cremuti Cordi]] posita). cf Bernard Mineo, "[https://books.openedition.org/ugaeditions/52338 Tite-Live et le pouvoir augustéen]" in ''Derrière le voile du pouvoir. Études d'histoire, de littérature et de réception sur le monde romain'', UGA, 2025: 111-130</ref>, quod tamen in periochis hodie servatis non multum apparet sed fortasse hoc iudicium ad totum opus potius pertinebat. Lucanus imprimis in suo poemate e Pompeio heroem tragicum fecit, "magni nominis umbram". Non frequenter in litteris modernis apparet. Nihilominus septimo decimo saeculo ineunte [[iesuita]] [[Petrus Mussonius]] tragoediam Latinam de Pompei morte scripsit<ref>Bernhard Paul, ''Petrus Mussonius, "Pompeius Magnus" : eine neulateinische Tragödie : Text, Übersetzung und Interpretation'', DeGruyter, 2013 [https://books.google.fr/books?id=MKHoBQAAQBAJ&pg=PP3&hl=fr&source=gbs_selected_pages&cad=1#v=onepage&q&f=false Nonnullae paginae apud Guglum librorum]</ref>. Paulo post praeclarus poeta tragicus Francogallicus [[Petrus Cornelius]] ''La Mort de Pompée''<ref>[https://www.theatre-classique.fr/pages/pdf/CORNEILLEP_MORTPOMPEE.pdf Textus]</ref> anno [[1644]] composuit et postea in tragoedia ''Sertorius'' inscripta (1662) Pompeium hominem generosum ostendit qui Syllanorum societatem suscipit ad praesentes iniurias minuendas et libertatem in posterum restituendam<ref>[https://theatre-classique.fr/pages/pdf/CORNEILLEP_SERTORIUS.pdf Textus]</ref>. Nonnulli pictores et musici quoque memoriam Pompei coluerunt sed operibus hodie parum notis. == Notae == <references /> == Fontes praecipui == [[Fasciculus:RSC 0017.jpg|thumb|Caput Pompei in [[Denarius|denario]] a filio Sexto signato.]] * [[Appianus Alexandrinus|Appianus]], ''Bella civilia'' I-II et ''Mithridatica'' *[[Gaius Iulius Caesar|Caesar]], ''De bello civili'' * [[Cicero]], Epistulae et orationes passim et imprimis oratio ''[[De imperio Cn. Pompei]]'' *[[Dio Cassius]], ''[[Historia Romana (Dio)|Historia Romana]]'' libri 36-42 *[[Lucanus]], ''[[Pharsalia]]'' *[[Plutarchus]], ''[[Vita Pompei (Plutarchus)|Vita Pompei]]'' et ''[[Vita Sertorii|Sertorius]]'' et ''[[Vita Luculli (Plutarchus)|Lucullus]]'' *[[Sallustius]], ''Historiae'' *[[Titus Livius]], ''Periochae'' 89-112 *[[Velleius Paterculus]], ''[[Historiae (Velleius)|Historiae]]'' == Plura legere si cupis == [[Fasciculus:11871 - Vatican - Pius-Clementine Museum (3482903904).jpg|thumb|Statua Herculis anno 1864 prope ruinas theatri Pompei inventa. Ad secundum saeculum p.C. refertur. Theatrum enim illud diu floruit.]] *Ernestus Baltrusch, ''Caesar und Pompeius'', [[Darmstadium|Darmstadii]], 2004 [https://www.persee.fr/doc/rbph_0035-0818_2007_num_85_1_6137_t1_0185_0000_4 Recensio critica] *Henricus Gottlob Kloeber, ''[https://www.digitale-sammlungen.de/en/view/bsb11211445?page=,1 De Pompeio Hierosolymario]'', Vitembergae, 1741/2 '''LATINE''' *Henricus Antonius Cornelius Chais Van Buren, ''Dissertatio historico-juridica inauguralis de Cn. Pompeio Magno, et de legibus ab eo latis''..., Lugduni Batavorum, 1823 * Karl Christ, ''Pompeius : der Feldherr Roms ; eine Biographie'', C.H. Beck, 2004 [https://books.google.fr/books?id=IN-8tQcnJiEC&printsec=frontcover&hl=fr&source=gbs_ViewAPI&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false Nonnullae paginae apud Guglum librorum] *H. P. Collins, "[https://www.jstor.org/stable/641489 Decline and Fall of Pompey the Great]", ''Greece & Rome'', 1953: 98-106 * Matthias Dingmann, ''Pompeius Magnus : Machtgrundlagen eines spätrepublikanischen Politikers'', M. Leidorf, 2007 [https://www.persee.fr/doc/antiq_0770-2817_2010_num_79_1_4002_t21_0656_0000_2 Recensio critica] [https://www.academia.edu/165291002/Matthias_Dingmann_Pompeius_Magnus_Machtgrundlagen_eines_sp%C3%A4trepublikanischen_Politikers Altera recensio critica] * Henri-Louis Fernoux, "[https://www.persee.fr/doc/rea_0035-2004_2007_num_109_2_6560nL’image de Pompée le Grand pendant les guerres civiles (49-35 av.J.-C.)]", ''Revue des Études Anciennes'', 2007: 621-644 *Kurt von Fritz, "[https://www.jstor.org/stable/283545?read-now=1 Pompey's Policy before and after the Outbreak of the Civil War of 49 B.C.]", ''Transactions and Proceedings of the American Philological Association'', 1942: 145-180 * Mathias Gelzer, ''Pompeius. Lebensbild eines Römers'', Stuttgart, Steiner, 2005 (prima editio 1948) [https://www.persee.fr/doc/rea_0035-2004_2007_num_109_1_6738_t1_0400_0000_3 Recensio critica] *Klaus M. Girardet, "[https://www.persee.fr/doc/ccgg_1016-9008_1992_num_3_1_1357 Imperium und provinciae des Pompeius seit 67 v. Chr.]", ''Cahiers du Centre Gustave Glotz'', 1992: 177-188 *Peter Greenhalgh, ''Pompey. I The roman Alexander II The republican prince'', Weidenfeld, 1980/1 (duo volumina) [https://www.jstor.org/stable/3063845 Recensio critica] *Erich S. Gruen, "[https://www.jstor.org/stable/4435061 Pompey, the Roman Aristocracy, and the Conference of Luca]", ''Historia: Zeitschrift für Alte Geschichte'', 1969: 71-108 *Thomas P. Hillman, "[https://www.jstor.org/stable/4476779 Pompeius and the Senate: 77-71]", ''Hermes'', 1990: 444-454 *Charles-Alban Horvais, "[https://www.persee.fr/doc/vita_0042-7306_2017_num_195_1_1841 Pompée, les Italiens et le Sénat (de 62 à 49 av. J.-C.)]", ''Vita Latina'', 2017: 5-21 *John Leach, ''Pompey the Great'', Routledge, 1978 [https://books.google.fr/books?id=ASYiAwAAQBAJ&printsec=frontcover&hl=fr&source=gbs_ge_summary_r&cad=0#v=onepage&q&f=false Nonnullae paginae apud Guglum librorum] *Giuseppe Marchetti Longhi, ''"Theatrum Lapideum", "Curia Pompeia" e "Trullum Dominae Maraldae": Topografia antica e medioevale di Roma'', Tip. Poliglotta Vaticana, 1936 *Thomas N. Mitchell, "[https://www.jstor.org/stable/27830953 Cicero, Pompey and the rise of the first triumvirate]", ''Traditio'', 1973: 1-26 *Kit Morrell, ''Pompey, Cato, and the Governance of the Roman Empire'', Oxford University Press, 2017 [https://academic.oup.com/book/9802] * Alessandro Moretti, ''Crescere nella discordia : la vita di Pompeo'', Bononiae, 2022 [https://books.google.fr/books?id=DRAEEQAAQBAJ&printsec=frontcover&hl=fr&source=gbs_ge_summary_r&cad=0#v=onepage&q&f=false Nonullae paginae apud Guglum librorum] *L. G. Pocock, "[https://www.jstor.org/stable/641978 What Made Pompeius Fight in 49 B. C.?]", ''Greece & Rome'', 1959: 68-81 *Nicole Schemmel, ''Rhōmaiōn kratistos : die Rezeption des Pompeius in der römischen Kaiserzeit'', Wellem Verlag, 2015 *David Rafferty , Frederik Juliaan Vervaet, Christopher J. Dart. "[https://www.degruyterbrill.com/document/doi/10.1515/9783111705446-012/html Competitive Authoritarianism on the Eve of Empire: Pompeius’s New Republic of 52 BCE]", in ''How Republics die'', De Gruyter, 2025: 301-329 *Francesco Paolo Rizzo S. J., ''Le Fonti per la Storia della Conquista Pompeiana della Siria'', Banca di Sicilia, 1963 [https://www.persee.fr/doc/antiq_0770-2817_1964_num_33_2_1428_t1_0551_0000_2 Recensio critica] [https://www.persee.fr/doc/reg_0035-2039_1964_num_77_364_3778_t1_0308_0000_1 Altera recensio critica] *Georg-Philipp Schietinger (curator), ''Gnaeus Pompeius Magnus : Ausnahmekarrierist, Netzwerker und Machtstratege : Beiträge zur Heidelberger Pompeius-Tagung am 24. September 2014'', Marie Leidorf, 2019 *Robin Seager, ''Pompey the Great : a political biography'', Oxonii, Blackwell, 2002 [https://bmcr.brynmawr.edu/2002/2002.12.15 Recensio critica] [https://books.google.fr/books?id=EKwClH_z09gC&printsec=frontcover&hl=fr&source=gbs_ge_summary_r&cad=0#v=onepage&q&f=false Nonnullae paginae apud Guglum librorum] *G. R. Stanton, B. A. Marshall. "[https://www.jstor.org/stable/4435439 The Coalition between Pompeius and Crassus 60-59 B.C.]", ''Historia: Zeitschrift für Alte Geschichte'', 1975: 205-219 *Augustus Stinner, ''[https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=hvd.32044085197283&seq=7 Ciceronis de Cn. Pompeio Magno judicia, ab illo epistolis praecipue commissa, examini subjecta]'', [[Vratislavia|Vratislaviae]], typis Kupferianis, 1830 '''LATINE''' *Éric Teyssier, ''Pompée. L’anti-César'', Perrin, 2013 [https://shs.cairn.info/pompee--9782262042127?lang=fr] [https://books.google.fr/books?id=ktUpQCpx3e0C&printsec=frontcover&hl=fr&source=gbs_ge_summary_r&cad=0#v=onepage&q&f=false Nonnullae paginae apud Guglum librorum] *J. Van Ooteghem, ''Pompée le Grand, bâtisseur d'Empire'', Bruxellis, 1954 [https://www.persee.fr/doc/rbph_0035-0818_1955_num_33_4_1970_t1_0952_0000_1 Recensio critica] *Donata Villani, « [https://journals.openedition.org/pallas/1061#article-1061 Entre imitatio Alexandri et imitatio Herculis : Pompée et l’universalisme romain] », ''Pallas'', 2013: 335-350. *G. Wirth, "[https://prop.ub.uni-heidelberg.de/journals/bjb/article/view/69815 Pompeius - Armenien - Parther. Mutmaßungen zur Bewältigung einer Krisensituation]", ''Bonner Jahrbücher'', 1983: 1-60 *Jean-Joseph De Witte, "[https://www.persee.fr/doc/crai_0065-0536_1867_num_11_1_67361 Le colosse d'Hercule trouvé au théâtre de Pompée à Rome]", ''Comptes rendus des séances de l'Académie des Inscriptions et Belles-Lettres'', 1867: 293-299 == Nexus externi == {{Vicicitatio|Gnaeus Pompeius Magnus}} {{CommuniaCat|Gnaeus Pompeius Magnus|Gnaeum Pompeium Magnum }} * [https://la.wikisource.org/wiki/De_viris_illustribus_urbis_Romae_a_Romulo_ad_Augustum/Cnaeus_Pompeius_Magnus Pompeius] in opere [[ Lhomond|abbatis C. F. Lhomond]] ''[[De viris illustribus urbis Romae]]'', 1779. * "[http://quod.lib.umich.edu/m/moa/acl3129.0003.001/485?page=root;rgn=full+text;size=100;view=image;q1=pompeius C. Pompeius Magnus]" in {{Smith-bio}} vol. 3 pp. 477-488 {{Fontes biographici}} {{Index consulum rei publicae| praedecessores= [[Gnaeus Cornelius Lentulus Marcellinus]] et [[Lucius Marcius Philippus (consul 56 a.C.n.)|Lucius Marcius Philippus]]| annus= 55 a.C.n.<br />cum<br />[[Marcus Licinius Crassus (triumvir)|Marco Licinio Crasso]] II| successores= [[Appius Claudius Pulcher (consul 54 a.C.n.)|Appius Claudius Pulcher]] et [[Lucius Domitius Ahenobarbus (consul 54 a.C.n.)|L. Domitius Ahenobarbus]]}} {{Index consulum rei publicae| praedecessores=[[Marcus Valerius Messalla Rufus]] et [[Gnaeus Domitius Calvinus]]| annus= 52 a.C.n.<br />cum<br />[[Quintus Caecilius Metellus Pius Scipio Nasica|Quinto Caecilio Metello Pio Scipione Nasica]]| successores=[[Marcus Claudius Marcellus (consul 51 a.C.n.)|M. Claudius Marcellus]] et [[Servius Sulpicius Rufus]]}} {{Lifetime|106 a.C.n.|48 a.C.n.|Pompeius Magnus, Gnaeus}} [[Categoria:Consules]] [[Categoria:Gens Pompeia|Magnus, Gnaeus]] [[Categoria:Necati]] [[Categoria:Participes bellorum Mithridaticorum]] [[Categoria:Participes Belli Civilis (49-45 a.C.n.)]] [[Categoria:Gnaeus Pompeius Magnus|!]] [[Categoria:Victimae Belli Civilis (49-45 a.C.n.)]] {{Myrias|Homines}} f1y0des6gpiv8xhsivzoyb7xfczxvpt 4000045 3999899 2026-11-06T21:57:59Z Marcus Terentius Bibliophilus 2059 /* De triumviratu */ 4000045 wikitext text/x-wiki {{Capsa hominis Vicidata}} {{videdis|Pompeius (nomen)}} [[Fasciculus:Hw-pompey.jpg|thumb|Effigies Pompeii [[Holmia]]e ostentata.]] '''Gnaeus Pompeius''' appellatus '''Magnus''' (natus 29 septembris [[106 a.C.n.]] eodem anno quo Cicero, mortuus 28 septembris [[48 a.C.n.]]) fuit ductor exercitus [[Roma Antiqua|Romanus antiquus]], ter [[consul]] et ter [[Triumphus|triumphator]]. In discordiis civilibus pro [[Sylla]] et adversus [[Quintus Sertorius|Sertorium]] pugnavit antequam rivalis exercitui [[Gaius Iulius Caesar|Gai Iulii Caesaris]] ipse succumberet. == De familiaribus necessitudinibus == Gnaeus Pompeius e nobili familia [[Picenum|Picena]] ortus erat, filius consulis anni [[89 a.C.n.]], [[Gnaeus Pompeius Strabo|Gnaei Pompei Strabonis]], viri Romanis ob avaritiam et latrocinia [[Bellum sociale|Bello Sociali]] commissa invisi<ref>[[Velleius Paterculus]] II.21.4. [[Iulius Obsequens]] 56. [[Plutarchus]], ''[[Vita Pompei (Plutarchus)|Vita Pompei]]'' 1.</ref>. Post eius mortem (87 a.C.n.) furti accusatus Pompeius coram iudicibus se purgare debuit. Quinque uxores habuit Pompeius Magnus. Primo Antistiam, filiam [[praetor|praetoris]] qui iudicio de bonis Pompei praeerat, circa [[86 a.C.n.|86]] uxorem duxit<ref>''[[Vita Pompei (Plutarchus)|Vita Pompei]]'' 4.4-6.</ref>. Post paucos annos eam repudiavit cogente [[Dictatura|dictatore]] [[Lucius Cornelius Sulla|Sylla]], qui ut Pompeium artius sibi constringeret [[Privigna|privignam]] suam Aemiliam, filiam uxoris [[Caecilia Metella Dalmatica|Metellae]] et [[Marcus Aemilius Scaurus (senior)|Aemilii Scauri]] prioris mariti eius consulis anni [[115 a.C.n.]], apud eum collocare voluit quamvis praegnantem e marito Manio Acilio Glabrione. Quae post paucos menses in [[puerperium|puerperio]] obiit<ref>''[[Vita Pompei (Plutarchus)|Vita Pompei]]'' 9.1-4.</ref>. Deinde Muciam Tertiam uxorem habuit, filiam [[Quintus Mucius Scaevola (consul 95 a.C.n.)|Quinti Mucii Scaevolae]], quae ei tres liberos peperit: Gnaeum, [[Sextus Pompeius|Sextum]] Pompeiamque quae [[Faustus Cornelius Sulla (mortuus 46 a.C.n.)|Fausto Syllae]], [[Dictatura|dictatoris]] filio nupsit. At cum diu in Asia bellaret Muciam solam Romae relictam palam seduxit Gaius Iulius Caesar. Quocirca cum illa quoque divortium fecit redux Pompeius<ref>''[[Vita Pompei (Plutarchus)|Vita Pompei]]'' 42.12-13. [[Suetonius]], ''Divus Iulius'' 10.1. [[Cicero]], ''[[Epistulae ad Atticum|Ad Atticum]]'' I.12.3</ref>. Quartam velut [[triumviratus|primi triumviratus]] pignus habuit [[Iulia (uxor Pompeii Magni)|Iuliam]], filiam Gai Iulii Caesaris antea Servilio Caepioni sponsam<ref>''[[Vita Pompei (Plutarchus)|Vita Pompei]]'' 47.10. ''[[Ad Atticum]]'' II.17.1</ref> , quae maritum multum adamasse dicitur<ref>Ibidem 48.8 et 49.4 et 53.1-4. [[Valerius Maximus]] IV.6.4. [[Cassius Dio|Dio Cassius]] XXXIX.32.2.</ref>. At et illa in puerperio periit nec infans superfuit (mense septembri [[54 a.C.n.]]). Eius funus fuit triumviratus funus et societatis inter Pompeium et Caesarem interitus. Postremam duxit Corneliam Metellam, viduam [[Publius Licinius Crassus|Publii Licinii Crassi]]<ref>''[[Vita Pompei (Plutarchus)|Vita Pompei]]'' 74.6.</ref> eandemque filiam [[Quintus Caecilius Metellus Pius Scipio Nasica|Quinti Metelli Scipionis]]<ref>''[[Vita Pompei (Plutarchus)|Vita Pompei]]'' 55 qui hanc feminam litteratam laudabat.</ref>, quem anno [[52 a.C.n.|52]] collegam in consulatu sibi ipse elegit et qui generum in bello civili comitabatur atque Pompeio mortuo reliquas copias in Africa collegit ubi ad [[Pugna ad Thapsum|Thapsum]] a Caesare victus est<ref>Shelley P. Haley, "[https://www.jstor.org/stable/642299 The Five Wives of Pompey the Great]", ''Greece & Rome'', 1985: 49-59 </ref>. == De triumphis == Ter [[triumphus|triumphavit]] Pompeius. Triumphus primus "ex Africa" die [[12 Martii]] [[79 a.C.n.]] celebratus est: revera non Afros vicit sed [[Gnaeus Domitius Ahenobarbus (Cinnae gener)|Gnaeum Domitium Ahenobarbum]], [[Lucius Cornelius Cinna|Cinnae]] generum, aliosque [[Gaius Marius|Marianarum]] partium profugos qui in hanc provinciam salutem quaerebant<ref>''[[Vita Pompei (Plutarchus)|Vita Pompei]]'' 10-12</ref>. Redux statim triumphare voluit sed [[Dictatura|dictator]] [[Lucius Cornelius Sulla|Sylla]] diu recusavit praecipue quia nec consul nec praetor exercitum duxerat<ref>Magistratum cum imperio non gerebat. Cf Titus Livius XXXI.20: ''exemplum a maioribus non accepisse ut qui neque dictator neque consul neque praetor res gessisset triumpharet''. Cf Cicero, ''[[De imperio Cn. Pompei|de Imperio Cn. Pompei]]'' 61: ''Quid vero tam inauditum quam equitem Romanum triumphare?''.</ref>, antequam manus postremo daret<ref>''[[Vita Pompei (Plutarchus)|Vita Pompei]]'' 14</ref>. Tum Pompeius [[Quadrigae|quadrigis]] elephantorum Urbem intrare voluit sed quia porta angustior erat equis albis contentus fuit<ref>''[[Vita Pompei (Plutarchus)|Vita Pompei]]'' 14.6. {{Pnh}} VIII.4.</ref>. Et milites obstrepentes quia non satis praemiorum acceperant repulisse narratur dicens triumpho se renuntiare malle quam eos adulari<ref>''[[Vita Pompei (Plutarchus)|Vita Pompei]]'' 14.7.</ref>. Ita non erubuit de Romanis triumphare. Triumphus alter "ex Hispania" pridie [[Kalendae|Kalendas]] Ianuarias [[71 a.C.n.]] celebratus est et postero die Kalendis Ianuariis [[70 a.C.n.]] primum consulatum Pompeius inibat<ref>''[[Vita Pompei (Plutarchus)|Vita Pompei]]'' 22.</ref>. Iterum [[Bellum Sertorianum|de Romanis triumphabat]]: etsi enim nonnullae gentes Ibericae cum [[Quintus Sertorius|Sertorio]] societatem fecerant revera Sertorium et successorem Perpennam vicerat reliquiasque Marianarum partium quae Sullanam civitatem recusabant. [[Fasciculus:Faustus Cornelius Sulla, AR denarius, 56 BC, RRC 426-4a.jpg|thumb|Denarius in honorem Pompei a genero [[Faustus Cornelius Sulla (mortuus 46 a.C.n.)|Fausto Sylla]] anno 56 a.C.n. signatus. Nam tres laureae ad tres triumphos alludunt et spica frumenti ad praefecturam annonae nuper Pompeio mandatam. Quae emissio specialiter ad frumentum emendum percussa est. Corona gemmata super globum ad 'triumphatorem mundi' referenda est<ref>Babelon, [https://archive.org/details/descriptionhisto01babe/page/422/mode/2up Cornelia 61]. Crawford 426/4. [https://www.britishmuseum.org/collection/object/C_R-8752 Nummus in Museo Britannico].</ref>.]] Tertius triumphus ita magnificus et sumptuosus fuit ut per duos dies digeri debuerit (28/9 septembris 61) nec tamen omnia quae praeparata erant populo ostendi tempore deficiente potuerunt. Quattuordecim gentes victas enumerabat: praeter [[Pirata|piratas]] fuerunt Pontus, Armenia, Syria, Iudaea, Arabia etc. Finis praeterea fuit [[Bella Mithridatica|belli Mithridatici]] quo Romani per triginta annos multa damna acceperant. Et in tabellis in pompa prolatis pecunia ingens in [[aerarium]] deposita et novae urbes (circiter 39) ab illo conditae legebantur<ref>''[[Vita Pompei (Plutarchus)|Vita Pompei]]'' 45. {{Pnh}} VII.98-99 necnon XXXVII.13. [[Appianus Alexandrinus|Appianus]], ''Mithridatica'' 116-117. Velleius Paterculus II.40.3.</ref>. Quod tamen maxime animadverterunt aequales nec umquam ante Pompeium cuiquam acciderat hoc fuit quod tribus triumphis Pompeius de tribus mundi partibus (Africa, Europa, Asia) tunc notis triumphasset atque velut orbem terrarum Romanis subegisset<ref>[[Cicero]], ''Pro Balbo'' 4.9 et VI.16. ''Pro Sestio'' 129. [[Dio Cassius]] XXXVII.21. Quod idem in denariis suis celebrabat [[Faustus Cornelius Sulla (mortuus 46 a.C.n.)|Faustus Stylla]], Pompei gener.</ref>. Posteris vero res postea gestas cogitantibus visum est tunc mori Pompeium optimum fuisse ne "magni nominis umbra"<ref>[[Lucanus]], ''Pharsalia'' I.135. D. C. Feeney, "[https://www.jstor.org/stable/638958 Stat magni nominis umbra.' Lucan on the Greatness of Pompeius Magnus]", ''The Classical Quarterly'', 1986: 239-243</ref> fieret. Reliqua vita eius non tantum foeda sed etiam reipublicae Romanae perniciosa fuit postquam primum [[Triumviratus|triumviratum]] cum Caesare et Crasso sociavit<ref>''[[Vita Pompei (Plutarchus)|Vita Pompei]]'' 46.</ref>. De quo vide etiam [[Triumphi Gnaei Pompei Magni]]. == Curriculum vitae == === De bello civili === Pater Strabo filio velut hereditatem exercitum legavit quem in [[Bellum sociale|bello Sociali]] ducendum acceperat et post consulatum anni 89 retinuit successore per milites interfecto. Praeterea ipse dilectus in regione natali [[Picenum|Picentina]] habebat. Bello civili primo cum pater tum postea filius ambigue egerunt usque ad Syllae in Italiam reditum. Tum Pompeius et ipse et tres legiones quibus imperabat Syllae praesto fuit, vix tres et viginti annos natus. Quod gratum illi fuit et Pompeius in Siciliam et Africam adversus [[Gaius Marius|Marianos]] ab eo missus Perpenam fugavit, Carbonem et Domitium Ahenobarbum vicit et interfecit<ref>''[[Vita Pompei (Plutarchus)|Vita Pompei]]'' 10-12. [[Valerius Maximus]] VI.2.8.</ref>. Redux a Sylla [[imperator]] appellatur et [[cognomen]] Magnus ei confirmatur. Anno 79 de Africa triumphare Pompeio licuit quamquam nondum magistratum ullum [[cursus honorum]] gesserat. Sylla mortuo adversus consulem [[Marcus Aemilius Lepidus (consul 78 a.C.n.)|Lepidum]] rerum potiri conantem pugnavit et eius legatum Marcum Iunium Brutum in [[Gallia Cisalpina]] victum et in fidem suam deditum perfide interfici iussit<ref>[[Titus Livius]], ''Periocha'' 90. [[Orosius]] V.22.17. ''[[Vita Pompei (Plutarchus)|Vita Pompei]]'' 16.</ref>. Deinde cum exercitum retineret nec dimittere vellet proconsulari potestate (quamvis privatus tunc erat<ref>Cicero, ''[[De imperio Cn. Pompei|De imperio Gnaei Pompei]]'' 62</ref>) in Hispaniam adversus [[Quintus Sertorius|Sertorium]] anno [[77 a.C.n.]] missus est, adiutor et collega [[Quintus Caecilius Metellus Pius|Quinti Metelli Pii]] qui saepe contra ultimum popularium ducem male pugnaverat. Pompeius et ipse saepe cum Sertorio [[Bellum Sertorianum|infeliciter pugnavit]] qui semper ex improviso apparebat: tandem tamen Sertorio a [[Marcus Perperna Veiento|Perperna]] fraude occiso bellum confecit atque victor Romam rediit ([[71 a.C.n.]])<ref>Plutarchus, ''Vita Sertorii'' et ''[[Vita Pompei (Plutarchus)|Vita Pompei]]'' 17-20. [[Appianus Alexandrinus|Appianus]], ''Bella civilia'' I.108-115.</ref> ubi triumphavit et consulatum sibi paravit. === De consulatu, piratis, Mithridate === Post triumphum anno [[70 a.C.n.]] consul fuit, quamquam nullum magistratum ordinarium cursus honorum adhuc gesserat nec ad aetatem consulatui legalem pervenerat<ref>Cicero, ''[[De imperio Cn. Pompei|De Imperio Cn. Pompei]]'' 62.</ref>, cum [[Marcus Licinius Crassus (triumvir)|Marco Licinio Crasso]], quocum simultates acerbas exercebat adhuc asperiores factas cum in itinere Pompeius reliquos servos fugitivos qui [[Spartacus|Spartacum]] secuti erant profligavit, ita partem gloriae suae et victoriae Crasso subripiens. Odium mutuum consulum tum apud Romanos metum graviorum turbarum suscitavit. Certe legem pertulerunt de [[Tribunus plebis|tribunicia potestate]] in pristinam vim restituenda quae plebis votis data est. Praeterea [[Lex Aurelia iudiciaria|legem iudiciariam]] [[Lucius Aurelius Cotta (cos. 65 a.C.n.)|Aurelii Cottae]] probavit quae iudicia [[Eques Romanus|equitibus]] pro tertia parte reddebat a quibus exclusi erant a dictatore Sylla. His duabus legibus Pompeius popularis favoris cupidine illa quam Cicero eius ''popularem levitatem''<ref>''[[Ad Atticum]]'' II.1.6.</ref> appellabat rempublicam a dictatore Sylla ordinatam aboleverat<ref>''[[Vita Pompei (Plutarchus)|Vita Pompei]]'' 21-23</ref>. Post consulatum exercitum dimisit et paulisper a re publica secessit. Mox tamen anno [[67 a.C.n.|67]] quia [[Pirata|piratae]] maria infestabant atque plebs Romana iam famem timebat si commeatus interciperetur [[tribunus plebis]] [[Aulus Gabinius]] [[Lex Gabinia|rogationem]] promulgavit quae duci unico imperium maius extraordinarium adversus piratas daret: legatos consulares aut praetorios quindecim sibi adiungere, militum dilectus quot vellet et navium aedificationes pecuniaeque erogationem ad libitum iubere, imperium ceteris magistratibus maius non tantum in mari sed etiam in omnibus litoribus in triennium. Ita sine nomine dictatura quaedam instituebatur: nam omnes sciebant rem ad Pompeium spectare. Optimates illi novae rei frustra adversabantur, plebs Pompeio nimis favebat quam ut obstare liceret<ref>[[Dio Cassius]] XXXVI.21-34</ref>. Itaque lex perlata est. Pompeius regionem aliquam maris unicuique legatorum suorum adsignavit<ref>[[Appianus Alexandrinus|Appianus]], ''Mithridatica'' 195.</ref> et tribus mensibus mare praedonibus liberavit. Reliquos eorum in [[Cilicia]] interiore longe a mari collocavit agris datis ut vitam agricultura in posterum quaererent<ref>''[[Vita Pompei (Plutarchus)|Vita Pompei]]'' 24-29. [[Appianus Alexandrinus|Appianus]], ''Mithridatica'' 91-6. [[Cicero]], ''[[De imperio Cn. Pompei|de Imperio Cn. Pompei]]'' 31-35. [[Cassius Dio|Dio Cassius]] XXXVI.18-35.</ref>. Haec tam inexspectata celeritas in praedonibus subigendis Pompeium iam ad nova imperia promptum faciebat, imprimis bellum contra Mithridatem cui iamdiu inhiabat. Itaque alius tribunus plebis ei devotus Gaius Mamilius [[Lex Manilia|rogationem]] invitis senatoribus ad populum tulit ([[66 a.C.n.]]) omnes legiones et provincias [[Lucullus|Lucullo]] prius datas, addita [[Bithynia]] cui [[Manius Acilius Glabrio (consul 67 a.C.n.|Acilius Glabrio]] iam annum praeerat, Pompeio iam in [[Asia Minor|Asia Minore]] versanti transferendas esse ad [[Bella Mithridatica|Bellum Mithridaticum]] peragendum. Qui idem adhuc imperium extraordinarium lege Gabinia sibi datum retinebat. Ita in toto orbe Romano dominabatur Pompei imperium. Lucullus tum reges [[Mithridates VI (rex Ponti)|Mithridatem]] et [[Tigranes Magnus|Tigranem]] iam ab anno [[74 a.C.n.]] saepe vicerat et eorum vires multum infirmarat sed ultimo cum in regni Tigranis caput iter faceret a seditiosis militibus desertus retroire coactus erat et interim eius legatus Triarius cladem in [[Pontus (regnum)|Ponto]] accepit. Quocirca Ciceroni quidem mutatio imperatoris non iniusta videri potuit et orationem habuit legem suadentem<ref>''[[De imperio Cn. Pompei|De Imperio Cn. Pompei]]''. [[Dio Cassius]] XXXVI.41-2.</ref>. Alii vero existimabant Lucullum iam maximam belli partem confecisse atque Pompeium triumphum ei sunbrepturum tantummodo supervenisse<ref>''[[Vita Pompei (Plutarchus)|Vita Pompei]]'' 30.3 et 31.11-12.</ref> Ob simultatem inter duos imperatores Pompeius omnia decreta et dona Luculli rescidit<ref>''[[Vita Pompei (Plutarchus)|Vita Pompei]]'' 31.9.</ref> de quo ille postquam Romam rediit acerbe questus est. Rex callide fugax Pompeium per tres annos usque ad mortem suam in Oriente detinuit (63 a.C.n.). Interim in nomine populi Romani imperator vicit [[Iudaei|Iudaeos]] et Arabes et Armenios, [[Syria (provincia Romana)|Syriam]] [[Seleucidae|Seleucidarum]] in [[Provincia Romana|provinciam Romanam]] redegit, populis adhuc Romanis ignotis [[Regnum Hiberiae|Hiberis]] et [[Albania (Caucasus)|Albanis]] in [[Caucasus|Caucaso]] bellum intulit<ref>''[[Vita Pompei (Plutarchus)|Vita Pompei]]'' 34-5.</ref>, reges alios destituit alios in eorum locum substituit atque amicos populi Romani appellavit, novas urbes condidit<ref>A. Dreizehnter, "[https://publications.dainst.org/journals/chiron/article/view/1478 Pompeius als Städtegründer]", ''Chiron'', 1975: 213-245</ref>, praemia comitibus et militibus divisit<ref>[[Appianus Alexandrinus|Appianus]], ''Mithridatica'' 97-121. ''[[Vita Pompei (Plutarchus)|Vita Pompei]]'' 30-41. Dio Cassius XXXVI.43-52, XXXVII.1-7 et 11-21.</ref>. Quae omnia facile a senatu rata fore sperabat. === De triumviratu === [[Fasciculus:First Triumvirate of Caesar, Crassius and Pompey.jpg|thumb|"Triumviri" Caesar, Crassus, Pompeius.]] At cum Romam rediit Lucullus et optimatium dux [[Cato minor|Cato]] et pristinus in consulatu collega Marcus Crassus multique alii senatores res a Pompeio in Oriente decretas omnes comprobare noluerunt<ref>''[[Vita Pompei (Plutarchus)|Vita Pompei]]'' 46.</ref>. Pompeius vero pecunia multa paene aperte divisa suffragia in [[comitia|comitiis]] emebat: ita quidem legati eius [[Marcus Pupius Piso Frugi Calpurnianus|Marcus Pupius]] anno [[61 a.C.n.]] et [[Lucius Afranius]] anno [[60 a.C.n.]] consules facti sunt<ref>''[[Vita Pompei (Plutarchus)|Vita Pompei]]'' 44.</ref> sed Marcus Pupius scandalo [[Sacra Bonae Deae (62 a.C.n.)|sacrorum Bonae Deae pollutorum]] et [[Publius Clodius Pulcher|Publii Clodi]] de ea re absoluti implicatus omnem auctoritatem amisit et Lucius Afranius, homo militaris et a subtili politica alienissimus, nihil effecit. Tum Pompeius per Caesarem Crasso reconciliatus societatem cum eis iniit "ne quid ageretur in republica quod displicuisset ulli e tribus" ([[Suetonius]]<ref>''Vita Divi Iuli'' 19</ref>), quam "[[Triumviratus|primum triumviratum]]" historici moderni appellare solent, quamquam numquam a Romanis sic nominatam : privata enim societas erat, matrimonio quoque firmata, cum Pompeius filiam [[Gaius Iulius Caesar|Caesaris]], [[Iulia (uxor Pompeii Magni)|Iuliam]], uxorem duxit. Nec ulla lex potestatem illorum "triumvirum" umquam sanxit<ref>[[Appianus Alexandrinus|Appianus]], libro secundo ''Bellorum civilium'' 9 et 17. Cassius Dio XXXVII.54-58. ''[[Vita Pompei (Plutarchus)|Vita Pompei]]'' 47.</ref>. Caesare consule ([[59 a.C.n.]]) acta Pompei lege in toto rata sunt multa vi adhibita et republica perturbata<ref>''[[Vita Pompei (Plutarchus)|Vita Pompei]]'' 48.</ref>, simul leges agrariae perlatae quae agros Pompeianis veteranis dabant<ref>Peter Panitschek, "[https://tyche.univie.ac.at/index.php/tyche/article/view/4344 Die Agrargesetze des Jahres 59 und die Veteranen des Pompeius]", ''Tyche'', 1987: 141-154</ref>. Eius amicus legatusque Aulus Gabinius ad consulatum anni 58 designatus est. Eodem anno Vettius quidam, qui Ciceronis index in [[Catilinae coniuratio|Catilinae coniuratione]] fuerat, a Caesare in [[rostra|Rostris]] invitatus plures nobiles viros apud populum accusabat quod consilium de Pompeio interficiendo cepissent, imprimis adulescentem [[Gaius Scribonius Curio (tribunus plebis 50 a.C.n.)|Curionem]] sed etiam inter alios consulem [[Marcus Calpurnius Bibulus|Bibulum]] et [[Lucius Licinius Lucullus|Lucium Lucullum]] et ipsum Ciceronem. Quia tamen parum verisimilia addebat non creditus est et nocte proxima in carcere periit, Caesaris iussu ut vulgo creditum est<ref>''Ad Atticum'' II.24. ''In Vatinium'' 26. ''Pro Flacco'' 96. [[Suetonius]], ''Divus Iulius'' 20. Cf [[Cassius Dio]] 38.9 qui culpam Ciceronis et Luculli adfirmabat.</ref>. Tum Pompeius Ciceronem, qui se magni hominis praesidio tutum credebat, deseruit et Clodio novisque sociis prodidit<ref>[[Ad Atticum]] II.9.1. ''Ad Quintum fratrem'' I.4.4. Robin Seager, "[https://www.jstor.org/stable/41523235 Clodius, Pompeius and the Exile of Cicero]", ''Latomus'', 1965: 519-531 </ref>. Mox ipse Pompeius a Clodio conviciis contumeliosis lacessitus est, sicarii in eum missi sunt: caedem timens Pompeius domi usque ad novos tribunos sese continuit. Sed anno proximo Ciceronis reditui operam dedit<ref>[[Vita Pompei (Plutarchus)|Vita Pompei]]'' 48-49.</ref>. Item cura annonae ad quinquennium ei mandata est postquam fames et caritas plebem turbavit, quod munus summo studio et successu implevit. Attamen ira et indignatio optimatium adversus triumviros maxima erat: [[Lucius Domitius Ahenobarbus (consul 54 a.C.n.)|Lucius Domitius Ahenobarbus]] consulatum anni 55 petivit se decreta triumvirum et Caesaris proconsulatum rescissurum ceteraque eorum consilia impugnaturum pollicitus. Quod ut impedirent Crassus et Pompeius simul adversus eum consulatum petiverunt. Manus armatae, sicarii et omne genus violentiae comitia turbabant ita ut mense ianuario Roma consules non habebat et ad [[Interregnum|interreges]] ventum est<ref>[[Dio Cassius]] 39.31. [[Plutarchus]], ''[[Vita Pompei (Plutarchus)|Pompeius]]'' 52 et ''Crassus'' 15 et ''Cato minor'' 41.</ref>. Postremo Pompeius et Crassus consules renuntiati sunt: per tribunos plebis et populum Crassus sibi bellum [[Regnum Parthorum|Parthicum]] attribuit, Pompeius Hispanias in quinquennium, quas tamen provincias legatis reliquit dum ipse cum exercitu ad portas Urbis remanet; prorogationem proconsulatus in Gallia ad quinquennium quoque Caesari obtulerunt<ref>[[Vita Pompei (Plutarchus)|Vita Pompei]]'' 52-53</ref>. Ita Pompeius unus e tribus reipublicae liberae vespillonibus iure dici potest. Iam tamen dissolvebatur eorum societas: nam anno 54 obiit sine liberis [[Iulia (uxor Pompeii Magni)|Iulia]] quae maximum vinculum inter Pompeium et Caesarem fuerat. Et anno 53 Crassus apud Parthos cum filio periit. Restabant duo rivales de principatu certantes. Tum Pompeius optimates propius accessit quia potentiam Caesaris reformidabat. At vis in dies crescebat: anno 53 per sex menses Roma consules non habuit et mense Ianuario 52 tum cum respublica iterum consules non habebat Publius Clodius a familia armata [[Titus Annius Milo|Milonis]] occisus est. Pompeio salus reipublicae [[Senatus consultum ultimum|senatusconsulto ultimo]] mandata est consuli sine collega<ref>Joh, T. Ramsey, "[https://www.jstor.org/stable/45019234 How and why was Pompey Made Sole Consul in 52 BC?]", ''Historia: Zeitschrift für Alte Geschichte'', 2016: 298-324</ref> facto ne nomen infame [[Dictatura|dictaturae]] nuncuparetur<ref>[[Cicero]], ''[[Pro Milone]]'' cum commentario [[Asconius|Asconii]]. [[Dio Cassius]] 40.49. [[Appianus]], ''Bell. civ''. II.21-23. ''[[Vita Pompei (Plutarchus)|Vita Pompei]]'' 54.3-8.</ref>. Pompeius milites suos Romam introduxit ad manus armatas opprimendas et varias leges de ambitu et [[Lex Pompeia de provinciis|intervallo inter magistratus et promagistratus]] pertulit quas ipse non observavit. Ad secundam partem anni socerum [[Quintus Caecilius Metellus Pius Scipio Nasica|Metellum Scipionem]] sibi collegam adiunxit. Talis fuit eius tertius et ultimus consulatus. === De secundo bello civili === [[Fasciculus:Pompeius Magnus during Civil War 49-45 BC es.svg|thumb|Itinera Pompei in secundo bello civili (49-48) a Roma usque ad [[Pelusium]]]] Iam res Romanae ad [[Bellum Civile (49-45 a.C.n.)|bellum civile]] vergebant. Nam Pompeius parem sibi esse in republica non patiens, simul et ab optimatibus incitatus Caesaris proposita exercitum dimittere nolentis nisi prius sibi absenti consulatum petere licuisset firmiter recusabat. Timebat enim Caesar privatus Romam redire ob multa iudicia et odia sibi obeunda. Postquam vero Caesar Rubiconem transiit Pompeius legionibus quas secum habebat diffisus (duas earum obtento bello Parthico e Caesaris exercitu substraxerat) in [[Epirus (regio historica)|Epirum]] fugere maluit, secum paene totum senatum abducens. Quo faciendo non solum urbem Romam, [[aerarium]], [[Cliens (discretiva)|clientelam]] multam quam in [[Picenum|Piceno]] habebat inimico relinquebat<ref>Plutarchus, ''Comparatio inter Agesilaum et Pompeium'' III.4-8.</ref> sed etiam legatos et legiones suas in Hispania versantes deserebat quas primum debellavit Caesar antequam et ipse in Epirum exercitum transduceret<ref>Caesar, ''[[De bello civili|de Bello civili]]'' liber primus.</ref>. [[Dyrrhachium|Dyrrachii]] Caesar castra Pompei circumvallare et obsidere conatus est sed eruptio Pompeianorum legiones Caesarianas non sine magno damno repulit et paulum afuit quin haec dies victoria Pompeianorum finem bello imponeret. Deinde Pompeius in Thessaliam recessit: sperabat enim cunctando inopia Caesarianos et fame victum iri sine pugna. Non diu tamen senatoribus morae impatientibus et circumstrepentibus resistere potuit. Apud [[Pharsalus|Pharsalum]] proelium invitus commisit et cladem accepit. Huius imbecillitatem animi multum vituperavit poeta [[Lucanus]] in ''[[Pharsalia]]'' et post eum [[Plutarchus]] in [[biographia]]<ref>''Comparatio inter Agesilaum et Pompeium'' IV.3-6.</ref>. Ne in fidem victoris sese dederet Pompeius in [[Aegyptus antiqua|Aegyptum]] cum uxore et liberis proficisci constituit ubi regnabat [[Ptolemaeus XII (rex Aegypti)|Ptolemaei XII]] filius adhuc puer cuius patrem per Aulum Gabinium proconsulem Pompeius nuper in regnum restituerat. Sperabat enim beneficii gratiam sibi saluti fore. At consilium minoris regis gratiam victoris Caesaris praeposuit et Pompeium ad litus accitum decollari iussit ita ut eius caput Caesari adventanti praeberetur. Inter interfectores fuerunt et milites Romani qui sub Pompeio olim meruerant ut [[tribunus militum]] [[Lucius Septimius]]. Talis fuit exitus Magni Pompei<ref>''[[Vita Pompei (Plutarchus)|Vita Pompei]]'' 74-80. [[Appianus Alexandrinus|Appianus]], ''Bella civilia'' II.83-86. Dio Cassius XLII.2-5.</ref>. == De moribus == [[Fasciculus:Het Theater van Pompeius te Rome Theatrum Pompeii (titel op object) Livre des edifices antiques romains (serietitel) Magesyn der Italiaense gebouwen (serietitel), RP-P-1957-653-85-3.jpg|thumb|Theatrum Pompei sedecimo saeculo excogitatum.]] Cicero in oratione sua ''[[de imperio Cn. Pompei]]''<ref>36-42.</ref> ([[66 a.C.n.]]) virtutes Pompei magnifice enumerabat, quem capitulo secundo suae biographiae secutus est [[Plutarchus]]. Ita laudabat eius innocentiam, temperantiam, abstinentiam, continentiam, fidem, comitatem, humanitatem, mansuetudinem, dignitatem imperatoriam, auctoritatem. Sine dubio laudatio illa sueta [[hyperbola]] oratoria non carebat, aliquid veri tamen inesse iure putaris. Certe adfirmabat socios adventum militum a Pompeio ductorum non timere, reliquorum ducum Romanorum intemperantiam et aviditatem pavescere. Maxima eius vitia bene demonstravit Plutarchus, hoc est vanitatem et nimiam gloriae popularitatisque cupidinem quam saepe patriae utilitati praevertit. Supra enim leges se putabat et primus esse volens pares non tolerabat. Popularitatis causa etiam quandam animi levitatem et inconstantiam ei obiciebant. Praeterea adulescens in primo bello civili immitem et crudelem sese praebuisse accusabatur<ref>[[Valerius Maximus]] VI.2.8. ''[[Vita Pompei (Plutarchus)|. Vita Pompei]]'' X.1-8 et XVI.6-8.</ref>. Praeterea gloriae ceterorum ducum invidebat et obtrectabat, Metello Pio in Hispaniis, Crasso in bello servili, Lucullo in bello Mithridatico. == De facultate dicendi == [[Fasciculus:Curia Pompey.jpg|thumb|Curia Pompei computatro restituta]] [[Fasciculus:Curia Pompeia te Rome Magni Pompei Curia ad Theatrum eiusdem (titel op object) Antieke monumenten (serietitel) Antiquae Urbis Splendor (serietitel) Magesyn der Italiaense gebouwen (serietitel), RP-P-1957-653-71-3.jpg|thumb|Curia Pompeia decimo septimo saeculo excogitata.]] His verbis Cicero Pompei eloquentiam aestimabat: ''meus autem aequalis Cn. Pompeius vir ad omnia summa natus maiorem dicendi gloriam habuisset, nisi eum maioris gloriae cupiditas ad bellicas laudes abstraxisset. Erat oratione satis amplus, rem prudenter videbat; actio vero eius habebat et in voce magnum splendorem et in motu summam dignitatem''<ref>''[[Brutus (Cicero)|Brutus]]'' 239.</ref>. == De monumentis == Praeclarum monumentum posteris reliquit Pompeius, primum theatrum marmoreum Romae aedificatum quod quidem maneret, [[Theatrum Pompeium|theatrum Pompei]] vulgo dictum. Quod theatrum fortasse circa [[61 a.C.n.]] ad exemplum theatri Graeci quod [[Mytilene|Mytilenae]] viderat<ref>Plutarchus, ''[[Vita Pompei (Plutarchus)|Vita Pompei]]'' 42.7-9</ref> postquam ex Asia rediit inchoatum, in [[Campus Martius|Campo Martio]] in agro privato anno [[55 a.C.n.|55]] secundo consulatu dedicavit<ref>[https://rome.unicaen.fr/monument/theatrepompee/ Le Plan de Rome]. Filippo Coarelli, "[https://www.persee.fr/doc/dha_0755-7256_1997_num_23_2_2353 Le théâtre de Pompée]", ''Dialogues d'histoire ancienne'', 1997: 105-124</ref>. Tum magnos ludos populo dedit<ref>[[Dio Cassius]] XXXIX.38</ref>. Instar templi fuit quia summa [[Cavea (discretiva)|cavea]] aedem [[Venus Victrix|Veneri Victrici]] exstruxerat, quae dea bello potens ei semper cordi fuerat. In situ inventae sunt [[Musae (deae)|Musarum]] et [[Hercules|Herculis]] statuae quae ad hoc monumentum pertinuisse videntur: nam Pompeius libenter cum Hercule aut [[Alexander Magnus|Alexandro Magno]] comparabatur<ref>D. Villani (2013).</ref>. Augustus theatrum Pompeium refecit<ref>''[[Res gestae Divi Augusti|Res gestae]]'' 20.</ref> et saepe postea refectum est ita ut Dione teste tertio saeculo magnificentiam suam retinuisset. Novam curiam quoque aedificavit ad senatum habendum in qua [[idus|idibus]] martiis 44 a.C.n. Gaius Iulius Caesar a coniuratis occisus est, ad pedes rivalis statuae cadens<ref>[https://rome.unicaen.fr/monument/curiepompee/ Plan de Rome]</ref>. Horti et [[porticus]] eam a theatro separabant<ref>Gilles Sauron, "[https://www.persee.fr/doc/efr_0000-0000_1987_act_98_1_2981 Le complexe pompéien du Champ de Mars : nouveauté urbanistique à finalité idéologique]", ''Publications de l'École française de Rome'', 1987: 457-473</ref>. Augusto regnante curia obstructa est nec ea iam utebantur<ref>Eleonora Zampieri, ''Politics in the monuments of Pompey the Great and Julius Caesar'', Taylor and Francis, 2023 [https://books.google.fr/books?id=FkSHEAAAQBAJ&printsec=frontcover&hl=fr&source=gbs_ge_summary_r&cad=0#v=onepage&q&f=false Nonnullae paginae apud Guglum librorum]</ref>. Iam anno [[71 a.C.n.|71]] ex Hispania rediens [[Tropaeum Pompeii|magnum tropaeum]] in [[arcus triumphalis]] forma summo [[Pyrenaei montes|Pyrenaeo]] monte ad maiorem sui gloriam erexerat, suam statuam in magna turri ponens<ref>Georges Castellvi, Josep Maria Nolla, Isabel Rodà. "[https://hal.science/hal-03651020 Le trophée de Pompée dans les Pyrénées (71 avant J.-C.)]", Supplementum ad ''Gallia'', 2008. (272 pp.)</ref>. == Pompeius in litteris == Paulatim in litteris Pompeius tamquam ultimus defensor libertatis adversus tyrannidem descriptus est<ref>Pierre Grenade, ''[https://www.persee.fr/doc/rea_0035-2004_1950_num_52_1_3416 Le mythe de Pompée et les Pompéiens sous les Césars]'', ''Revue des Études Anciennes'', 1950: 28-63</ref>, quod historice dubium est<ref>Cicero (''Ad Atticum'' II.17.1) Pompeium tyrannidem adfectare credidit.</ref>. Ita Titus Livius "Pompeianus" ab Augusto appellabatur<ref>[[Tacitus]], ''[[Annales (Tacitus)|Annales]]'' IV.34: ''Titus Liuius, eloquentiae ac fidei praeclarus in primis, Cn. Pompeium tantis laudibus tulit ut Pompeianum eum Augustus appellaret ; neque id amicitiae eorum offecit'' (verba in ore [[Aulus Cremutius Cordus|Cremuti Cordi]] posita). cf Bernard Mineo, "[https://books.openedition.org/ugaeditions/52338 Tite-Live et le pouvoir augustéen]" in ''Derrière le voile du pouvoir. Études d'histoire, de littérature et de réception sur le monde romain'', UGA, 2025: 111-130</ref>, quod tamen in periochis hodie servatis non multum apparet sed fortasse hoc iudicium ad totum opus potius pertinebat. Lucanus imprimis in suo poemate e Pompeio heroem tragicum fecit, "magni nominis umbram". Non frequenter in litteris modernis apparet. Nihilominus septimo decimo saeculo ineunte [[iesuita]] [[Petrus Mussonius]] tragoediam Latinam de Pompei morte scripsit<ref>Bernhard Paul, ''Petrus Mussonius, "Pompeius Magnus" : eine neulateinische Tragödie : Text, Übersetzung und Interpretation'', DeGruyter, 2013 [https://books.google.fr/books?id=MKHoBQAAQBAJ&pg=PP3&hl=fr&source=gbs_selected_pages&cad=1#v=onepage&q&f=false Nonnullae paginae apud Guglum librorum]</ref>. Paulo post praeclarus poeta tragicus Francogallicus [[Petrus Cornelius]] ''La Mort de Pompée''<ref>[https://www.theatre-classique.fr/pages/pdf/CORNEILLEP_MORTPOMPEE.pdf Textus]</ref> anno [[1644]] composuit et postea in tragoedia ''Sertorius'' inscripta (1662) Pompeium hominem generosum ostendit qui Syllanorum societatem suscipit ad praesentes iniurias minuendas et libertatem in posterum restituendam<ref>[https://theatre-classique.fr/pages/pdf/CORNEILLEP_SERTORIUS.pdf Textus]</ref>. Nonnulli pictores et musici quoque memoriam Pompei coluerunt sed operibus hodie parum notis. == Notae == <references /> == Fontes praecipui == [[Fasciculus:RSC 0017.jpg|thumb|Caput Pompei in [[Denarius|denario]] a filio Sexto signato.]] * [[Appianus Alexandrinus|Appianus]], ''Bella civilia'' I-II et ''Mithridatica'' *[[Gaius Iulius Caesar|Caesar]], ''De bello civili'' * [[Cicero]], Epistulae et orationes passim et imprimis oratio ''[[De imperio Cn. Pompei]]'' *[[Dio Cassius]], ''[[Historia Romana (Dio)|Historia Romana]]'' libri 36-42 *[[Lucanus]], ''[[Pharsalia]]'' *[[Plutarchus]], ''[[Vita Pompei (Plutarchus)|Vita Pompei]]'' et ''[[Vita Sertorii|Sertorius]]'' et ''[[Vita Luculli (Plutarchus)|Lucullus]]'' *[[Sallustius]], ''Historiae'' *[[Titus Livius]], ''Periochae'' 89-112 *[[Velleius Paterculus]], ''[[Historiae (Velleius)|Historiae]]'' == Plura legere si cupis == [[Fasciculus:11871 - Vatican - Pius-Clementine Museum (3482903904).jpg|thumb|Statua Herculis anno 1864 prope ruinas theatri Pompei inventa. Ad secundum saeculum p.C. refertur. Theatrum enim illud diu floruit.]] *Ernestus Baltrusch, ''Caesar und Pompeius'', [[Darmstadium|Darmstadii]], 2004 [https://www.persee.fr/doc/rbph_0035-0818_2007_num_85_1_6137_t1_0185_0000_4 Recensio critica] *Henricus Gottlob Kloeber, ''[https://www.digitale-sammlungen.de/en/view/bsb11211445?page=,1 De Pompeio Hierosolymario]'', Vitembergae, 1741/2 '''LATINE''' *Henricus Antonius Cornelius Chais Van Buren, ''Dissertatio historico-juridica inauguralis de Cn. Pompeio Magno, et de legibus ab eo latis''..., Lugduni Batavorum, 1823 * Karl Christ, ''Pompeius : der Feldherr Roms ; eine Biographie'', C.H. Beck, 2004 [https://books.google.fr/books?id=IN-8tQcnJiEC&printsec=frontcover&hl=fr&source=gbs_ViewAPI&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false Nonnullae paginae apud Guglum librorum] *H. P. Collins, "[https://www.jstor.org/stable/641489 Decline and Fall of Pompey the Great]", ''Greece & Rome'', 1953: 98-106 * Matthias Dingmann, ''Pompeius Magnus : Machtgrundlagen eines spätrepublikanischen Politikers'', M. Leidorf, 2007 [https://www.persee.fr/doc/antiq_0770-2817_2010_num_79_1_4002_t21_0656_0000_2 Recensio critica] [https://www.academia.edu/165291002/Matthias_Dingmann_Pompeius_Magnus_Machtgrundlagen_eines_sp%C3%A4trepublikanischen_Politikers Altera recensio critica] * Henri-Louis Fernoux, "[https://www.persee.fr/doc/rea_0035-2004_2007_num_109_2_6560nL’image de Pompée le Grand pendant les guerres civiles (49-35 av.J.-C.)]", ''Revue des Études Anciennes'', 2007: 621-644 *Kurt von Fritz, "[https://www.jstor.org/stable/283545?read-now=1 Pompey's Policy before and after the Outbreak of the Civil War of 49 B.C.]", ''Transactions and Proceedings of the American Philological Association'', 1942: 145-180 * Mathias Gelzer, ''Pompeius. Lebensbild eines Römers'', Stuttgart, Steiner, 2005 (prima editio 1948) [https://www.persee.fr/doc/rea_0035-2004_2007_num_109_1_6738_t1_0400_0000_3 Recensio critica] *Klaus M. Girardet, "[https://www.persee.fr/doc/ccgg_1016-9008_1992_num_3_1_1357 Imperium und provinciae des Pompeius seit 67 v. Chr.]", ''Cahiers du Centre Gustave Glotz'', 1992: 177-188 *Peter Greenhalgh, ''Pompey. I The roman Alexander II The republican prince'', Weidenfeld, 1980/1 (duo volumina) [https://www.jstor.org/stable/3063845 Recensio critica] *Erich S. Gruen, "[https://www.jstor.org/stable/4435061 Pompey, the Roman Aristocracy, and the Conference of Luca]", ''Historia: Zeitschrift für Alte Geschichte'', 1969: 71-108 *Thomas P. Hillman, "[https://www.jstor.org/stable/4476779 Pompeius and the Senate: 77-71]", ''Hermes'', 1990: 444-454 *Charles-Alban Horvais, "[https://www.persee.fr/doc/vita_0042-7306_2017_num_195_1_1841 Pompée, les Italiens et le Sénat (de 62 à 49 av. J.-C.)]", ''Vita Latina'', 2017: 5-21 *John Leach, ''Pompey the Great'', Routledge, 1978 [https://books.google.fr/books?id=ASYiAwAAQBAJ&printsec=frontcover&hl=fr&source=gbs_ge_summary_r&cad=0#v=onepage&q&f=false Nonnullae paginae apud Guglum librorum] *Giuseppe Marchetti Longhi, ''"Theatrum Lapideum", "Curia Pompeia" e "Trullum Dominae Maraldae": Topografia antica e medioevale di Roma'', Tip. Poliglotta Vaticana, 1936 *Thomas N. Mitchell, "[https://www.jstor.org/stable/27830953 Cicero, Pompey and the rise of the first triumvirate]", ''Traditio'', 1973: 1-26 *Kit Morrell, ''Pompey, Cato, and the Governance of the Roman Empire'', Oxford University Press, 2017 [https://academic.oup.com/book/9802] * Alessandro Moretti, ''Crescere nella discordia : la vita di Pompeo'', Bononiae, 2022 [https://books.google.fr/books?id=DRAEEQAAQBAJ&printsec=frontcover&hl=fr&source=gbs_ge_summary_r&cad=0#v=onepage&q&f=false Nonullae paginae apud Guglum librorum] *L. G. Pocock, "[https://www.jstor.org/stable/641978 What Made Pompeius Fight in 49 B. C.?]", ''Greece & Rome'', 1959: 68-81 *Nicole Schemmel, ''Rhōmaiōn kratistos : die Rezeption des Pompeius in der römischen Kaiserzeit'', Wellem Verlag, 2015 *David Rafferty , Frederik Juliaan Vervaet, Christopher J. Dart. "[https://www.degruyterbrill.com/document/doi/10.1515/9783111705446-012/html Competitive Authoritarianism on the Eve of Empire: Pompeius’s New Republic of 52 BCE]", in ''How Republics die'', De Gruyter, 2025: 301-329 *Francesco Paolo Rizzo S. J., ''Le Fonti per la Storia della Conquista Pompeiana della Siria'', Banca di Sicilia, 1963 [https://www.persee.fr/doc/antiq_0770-2817_1964_num_33_2_1428_t1_0551_0000_2 Recensio critica] [https://www.persee.fr/doc/reg_0035-2039_1964_num_77_364_3778_t1_0308_0000_1 Altera recensio critica] *Georg-Philipp Schietinger (curator), ''Gnaeus Pompeius Magnus : Ausnahmekarrierist, Netzwerker und Machtstratege : Beiträge zur Heidelberger Pompeius-Tagung am 24. September 2014'', Marie Leidorf, 2019 *Robin Seager, ''Pompey the Great : a political biography'', Oxonii, Blackwell, 2002 [https://bmcr.brynmawr.edu/2002/2002.12.15 Recensio critica] [https://books.google.fr/books?id=EKwClH_z09gC&printsec=frontcover&hl=fr&source=gbs_ge_summary_r&cad=0#v=onepage&q&f=false Nonnullae paginae apud Guglum librorum] *G. R. Stanton, B. A. Marshall. "[https://www.jstor.org/stable/4435439 The Coalition between Pompeius and Crassus 60-59 B.C.]", ''Historia: Zeitschrift für Alte Geschichte'', 1975: 205-219 *Augustus Stinner, ''[https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=hvd.32044085197283&seq=7 Ciceronis de Cn. Pompeio Magno judicia, ab illo epistolis praecipue commissa, examini subjecta]'', [[Vratislavia|Vratislaviae]], typis Kupferianis, 1830 '''LATINE''' *Éric Teyssier, ''Pompée. L’anti-César'', Perrin, 2013 [https://shs.cairn.info/pompee--9782262042127?lang=fr] [https://books.google.fr/books?id=ktUpQCpx3e0C&printsec=frontcover&hl=fr&source=gbs_ge_summary_r&cad=0#v=onepage&q&f=false Nonnullae paginae apud Guglum librorum] *J. Van Ooteghem, ''Pompée le Grand, bâtisseur d'Empire'', Bruxellis, 1954 [https://www.persee.fr/doc/rbph_0035-0818_1955_num_33_4_1970_t1_0952_0000_1 Recensio critica] *Donata Villani, « [https://journals.openedition.org/pallas/1061#article-1061 Entre imitatio Alexandri et imitatio Herculis : Pompée et l’universalisme romain] », ''Pallas'', 2013: 335-350. *G. Wirth, "[https://prop.ub.uni-heidelberg.de/journals/bjb/article/view/69815 Pompeius - Armenien - Parther. Mutmaßungen zur Bewältigung einer Krisensituation]", ''Bonner Jahrbücher'', 1983: 1-60 *Jean-Joseph De Witte, "[https://www.persee.fr/doc/crai_0065-0536_1867_num_11_1_67361 Le colosse d'Hercule trouvé au théâtre de Pompée à Rome]", ''Comptes rendus des séances de l'Académie des Inscriptions et Belles-Lettres'', 1867: 293-299 == Nexus externi == {{Vicicitatio|Gnaeus Pompeius Magnus}} {{CommuniaCat|Gnaeus Pompeius Magnus|Gnaeum Pompeium Magnum }} * [https://la.wikisource.org/wiki/De_viris_illustribus_urbis_Romae_a_Romulo_ad_Augustum/Cnaeus_Pompeius_Magnus Pompeius] in opere [[ Lhomond|abbatis C. F. Lhomond]] ''[[De viris illustribus urbis Romae]]'', 1779. * "[http://quod.lib.umich.edu/m/moa/acl3129.0003.001/485?page=root;rgn=full+text;size=100;view=image;q1=pompeius C. Pompeius Magnus]" in {{Smith-bio}} vol. 3 pp. 477-488 {{Fontes biographici}} {{Index consulum rei publicae| praedecessores= [[Gnaeus Cornelius Lentulus Marcellinus]] et [[Lucius Marcius Philippus (consul 56 a.C.n.)|Lucius Marcius Philippus]]| annus= 55 a.C.n.<br />cum<br />[[Marcus Licinius Crassus (triumvir)|Marco Licinio Crasso]] II| successores= [[Appius Claudius Pulcher (consul 54 a.C.n.)|Appius Claudius Pulcher]] et [[Lucius Domitius Ahenobarbus (consul 54 a.C.n.)|L. Domitius Ahenobarbus]]}} {{Index consulum rei publicae| praedecessores=[[Marcus Valerius Messalla Rufus]] et [[Gnaeus Domitius Calvinus]]| annus= 52 a.C.n.<br />cum<br />[[Quintus Caecilius Metellus Pius Scipio Nasica|Quinto Caecilio Metello Pio Scipione Nasica]]| successores=[[Marcus Claudius Marcellus (consul 51 a.C.n.)|M. Claudius Marcellus]] et [[Servius Sulpicius Rufus]]}} {{Lifetime|106 a.C.n.|48 a.C.n.|Pompeius Magnus, Gnaeus}} [[Categoria:Consules]] [[Categoria:Gens Pompeia|Magnus, Gnaeus]] [[Categoria:Necati]] [[Categoria:Participes bellorum Mithridaticorum]] [[Categoria:Participes Belli Civilis (49-45 a.C.n.)]] [[Categoria:Gnaeus Pompeius Magnus|!]] [[Categoria:Victimae Belli Civilis (49-45 a.C.n.)]] {{Myrias|Homines}} sedcplzlsejx751ywg1o4f5j40h74uv 0 11579 4000184 3779955 2026-11-07T05:04:14Z InternetArchiveBot 139091 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 4000184 wikitext text/x-wiki {{L1}} {{Videdis|Malum (discretiva)}} [[Fasciculus:Fuji apple.jpg|thumb|upright=1|Mala varietatis 'Fuji'.]] '''Mālum''' est [[pomum]] edule [[arbor]]is ''[[Malus pumila|Mali pumilae]],'' [[angiospermae|plantae florentis]] quae ad [[familia (taxinomia)|familiam]] [[Rosaceae|Rosacearum]] pertinet, ex [[Asia Media|media Asia]] orta, ad [[altitudo|altitudinem]] a 3 ad 12 [[metrum|metra]] in [[clima]]te [[zona temperata|temperato]] crescens, [[ver]]e [[flos|florens]], [[autumnus|autumno]] poma matura pariens. Ex omnibus Rosacearum [[fructus|fructibus]], mala latissime [[agricultura|coluntur]] et facilius transportantur. Saepius cruda comeduntur; etiam coquuntur atque condimentis confecturisque apponuntur. [[Sucus]] praedulcis e malis expressus crudus bibitur et in [[pomacium]] sive "vinum malorum" fermentatur. ''[[Malus sieversii]],'' ferus mali progenitor, iam in Asia media invenitur. Mala aliquot [[mille|milia]] annorum in [[Asia]] et [[Europa]] coluntur, et ad [[America Septentrionalis|Americam Septentrionalem]] a [[colonia|colonis]] importabatur. Malis in multis [[cultura|culturis]], inter quas [[traditio]]es [[mythologia Nordica|Nordica]], [[mythologia Graeca|Graeca]], et [[Christianismus|Christiana Europaea]], est [[significatio (linguistica)|significatio]] [[religio]]sa et [[mythologia|mythologica]]. == Nomen == [[Fasciculus:95apple.jpeg|thumb|left|Pomum [[species|speciei]] ''[[Malus sieversii|Mali sieversii]]'' in [[manus|manu]] humana.]] Nomen Latinum huius fructus a [[lingua Graeca|Graeco]] mutuatum est, et quidem a [[dialectus Dorica|dialecto Dorica]], ubi {{Polytonic|μᾶλον}} ''mâlon'' reperimus. Id verbum [[dialectus Ionica|Ionice]] et communiter {{Polytonic|μῆλον}} ''mêlon'' sonat, quae forma in [[sermo vulgaris|sermonem vulgarem Latinum]] postea recepta est: Latine postea ''melum'', [[Dacoromanice]] ''mar'', [[Italiane]] ''melo'' 'malus' et ''mela'' 'mala'. In alias [[linguae Romanicae|linguas Romanicas]] varia nomina recepta sunt, [[Francogallice]] ''pomme'' a verbo Latino ''[[pomum]]'', [[Hispanice]] ''manzana'' et [[Lusitanice]] ''maçã'' a nomine varietatis Latino "[[matianum|matiana]]", de quo vide infra. [[Linguae Indoeuropaeae]] quae in [[Europa]] [[Europa Media|media]] et [[Europa Septentrionalis|septentrionali]] adhibentur aliud huius fructus nomen habent, exempli gratia [[Hibernice]] ''ubull'', [[Cambrice]] ''afal'', unde nomen insulae mythicae [[Avalon]]; [[Gothice]] ''apel'', [[Anglice]] ''apple'', [[Theodisce]] ''apfel''; [[Lituanice]] ''obuolas''; [[Slavonice]] ''jablŭko'', [[Serbice]] ''jabuka''. Nomen [[Abella]]e, urbis [[Campania|Campanae]], eandem originem indicare censetur, quod urbs olim malis celebrata est.<ref>[[Publius Vergilius Maro|Vergilius]] (''[[Aeneis|Aen.]]'' 7.740) Abellam "maliferam" laudat.</ref> Nec ''malum'' neque ''abella'' e [[lingua Protoindoeuropaea]] oriri censetur. == Archaeologia et historia == [[Fasciculus:Honeycrisp.jpg|thumb|upright=0.8|Fructus cultivarietatis '[[Honeycrisp]]'.]] [[Fasciculus:Malus domestica a1.jpg|thumb|upright=0.8|[[Flos|Flores]].]] [[Fasciculus:Koeh-108.jpg|thumb|[[Flos|Flores]], [[fructus]], et [[folium|folia]] ''[[Malus domestica|Mali domesticae]],'' [[arbor]]is mali.]] Mala silvestria a populis [[Aevum Neolithicum|Neolithicis]] [[Europa]]m et [[Asia]]m habitantibus lecta et siccata esse satis constat. Mala enim dimidiata sive in frusta dissecta reperta sunt ab [[archaeologia|archaeologis]] in [[Helvetia]], [[Polonia]], [[Hungaria]] et alibi; talia mala in duas partes secta et lino coniuncta in sepulcro reperta sunt prope [[Ur]], urbem [[Mesopotamia]]e, [[millennium 3 a.C.n.|millennio III a.C.n.]] exeunte deposita. [[Arbor]]es etiam hodie in [[silva|silvis]] crescunt quae seriei specierum attribui possunt a ''[[Malus sylvestris|M. sylvestri]]'' Europae usque ad ''[[Malus mandschurica|M. mandschuricam]]'' Siberiae. Sunt qui pomis silvestribus, parvis, suco acido sed et dulci, utantur ad confecturam et pomacium faciendas. Cum origo varietatum domesticatarum multos annos incerta esset (quippe quae minime per semina, semper surculis insertis propagentur), quidam in [[Turcia|Anatolia]] orientali, alii in [[Asia Media]] [[sedes variationis|sedem variationis]] quaerebant. Nuper repertum est originem esse speciem "''[[Malus sieversii]]''" cuius arbores, pomis valde magnis nitidisque oneratae, in [[Casachia]] et [[Sinae (regio)|Serica]] occidentali gignuntur. Methodus inserendi primum a [[Theophrastus|Theophrasto]] anno fere [[310 a.C.n.]] explicata est,<ref>[[Theophrastus]], ''[[Historia plantarum]]'' 2.5.3, 3.11.5, 4.13.2, etc.</ref> sed iam antea cantor ''[[Odyssea]]e'' "malos fructu nitido" una cum [[pyrus|piros]], [[ficus|ficos]] et [[oliva]]s in horto crescentes descripserat.<ref>''[[Odyssea]]'' 7.115–116.</ref> Multae varietates Romanis cognitae erant, inter quas [[matianum]], [[orbiculatum (malum)|orbiculatum]], [[musteum (malum)|musteum]].<ref>{{Pnh}} 15.49–52 etc.</ref> == De malis in mythologia et religione == === Ex memoria Graeca === * [[Hesperides]] [[filia]]e aut [[nox|Noctis]] teste [[Hesiodus|Hesiodo]] aut [[Iupiter|Iovis]] [[Themis|Themidisque]] in [[hortus|horto]] suo malum custodire dicebantur, in qua [[malum aureum|poma aurea]] crescerent. Qua [[arbor]]e [[Iuno]]nem, cum nuptiae eius celebrarentur, a [[Gaea]] esse donatam. * Pomorum horum tria [[Thebae|Thebas]] ut reportaret, [[Hercules|Herculis]] [[labores Herculis|laborem undecimum]] fuisse narrant. * Tum [[Hippomenes|Hippomenem]] adulescentem nobilissimum tria ex malis Hesperidum a [[Venus (dea)|Venere]] accepisse fama est, quibus in certamine post se coniectis [[Atalanta (mythologia)|Atalantam]] cursu velocissimo insequentem impediret, ut victam in [[matrimonium]] duceret. * Cum [[Peleus|Pelei]] [[Thetis|Thetidisque]] [[nuptiae]] celebrarentur, [[Discordia]] [[dea]] vocata non esse traditur. Quamobrem [[Malum Discordiae|malum aureum]] ab ea deabus proiectum esse, quod [[pulchritudo|formosissima]] acciperet. [[Paris|Paride]] autem [[filius|filio]] [[Priamus|Priami]] iudice, qui armenta in [[mons|monte]] [[Ida (mons Troadis)|Ida]] pasceret, malum illud [[Venus (dea)|Veneri]] concessam esse, cum iuveni [[uxor]]em omnium pulcherrimam promisisset. Ideo [[Helena]]m uxorem [[Menelaus|Menelai]] a Paride [[Troia]]m abduci potuisse. Quem raptum [[Graeci antiqui|Graecorum]] reges ad [[bellum Troianum|bellum cum Troianis]] gerendum commovisse. * [[Acontius|Acontium]] denique iuvenem [[Cydippa]]m [[puella]]m [[amor]]is abstinentissimam sibi obligavisse [[fabula]] est, cum malo eam donaret his verbis inscripto: ''Per Venerem Acontio nubere iuro.'' === Ex memoria [[Iudaei|Iudaea]] et [[Christiani|Christiana]] === * Arborem illam a [[Deus|Deo]] creatore interdictam, quae in medio [[paradisus|paradiso]] posita esset, malum fuisse putant homines. Quod quidem [[Eva]] et [[Adam]] protoparentes pomum illius arboris instigatore [[Satanas|Satana]] consumpsissent (qui futuros esse sicut deos affirmavisset [[lignum scientiae boni et mali|scientes bonum et malum]], quocumque die ex illa comedissent), [[peccatum]] fuisse primordialem asserunt et Iudaei et Christiani. === E fabulis gentium Europearum === * [[Blancanix|Blancanivem]] filiam [[rex|regis]] quandam trans septem [[mons|montes]] apud septem nanos habitantem malum a noverca venefica oblatum cum gustaret quasi mortuam esse narrant, donec [[sarcophagus]] eius [[vitreum|vitreus]] a filio regis amore commoto avectus tam vehementer concuteretur, ut frustulo mali e faucibus suis eiecto puella experrecta in matrimonium duci posset. == Adagia == * Ab ovo usque ad '''mala'''. ([[Quintus Horatius Flaccus|Horatii]], Sermonum I, 3, vi–vii) * Hesperidum '''mala''' donare. * '''Mala''' aurea in lectis argenteis, qui loquitur verbum in tempore suo. ([[Biblia|Biblia Vulgata Latina]], Liber Proverbiorum, 25:11) * '''Mali''' mala malo mala contulit omnia mundo. ('''lusus verborum''') * Malo malo malo | Totum percurrere pontum | Quam mandere | '''Mala''' malis mala malis. ('''lusus verborum''') * '''Malum''' [[Hercules|Herculis]]. * '''Malum''' unum cottidie consumptum medicum repulsat. == Cultivarietates == {{Vide-etiam|Mala ad pomacium conficiendum idonea}} ; Varietates crebrissime venundatae in [[Unio Europaea|Unione Europaea]], desideratissimae in [[Civitates Foederatae|Civitatibus Foederatis]]<ref>Fontes enumerationis: "[https://ec.europa.eu/info/sites/info/files/food-farming-fisheries/farming/documents/apple-dashboard_en.pdf Apple dashboard]" ([[Commissio Europaea]]); ''[https://web.archive.org/web/20200928084034/https://www.produceretailer.com/article/news-article/gala-claims-top-apple-spot Produce Retailer]''; "[https://pickyourown.org/USapplecrop.htm U.S. Apple Crop Facts]" apud ''PickYourOwn''; "[https://www.thedailymeal.com/eat/apple-varieties-uses/slide-11 A Handy Guide to the Most Popular Apple Varieties and Their Uses]" apud ''The Daily Meal''; "[https://www.tasteatlas.com/most-popular-apples-in-usa Top Ten Most Popular American Apples]"</ref> {| class="wikitable" |----- bgcolor=#EEEEEE ! Varietas ! Parentes ! Origo ! Sapor ! % in Europa ! Ordo in CFA<ref>"+" = "inter 7 et 12 ordinanda"</ref> |----- | [[Braeburn (malum)|Braeburn]] || incertum || 1953 Nova Zelandia || valde aromatica || 3% || + |----- | [[Cripps Pink]] vel ''Pink Lady'' || [[Lady Williams]] × [[Golden Delicious]] || 1973 [[Australia]] || || 2% || + |----- | [[Elstar]] || [[Golden Delicious]] × [[Ingrid Marie]] || 1972 [[Nederlandia]] || aromatica, sucosa, acidula || 3% || |----- | [[Fuji (malum)|Fuji]] || Ralls Janet × [[Red Delicious]] || 1939 [[Iaponia]] || dulcissima || 3% || 3 |----- | [[Gala (malum)|Gala]] || [[Kidd's Orange Red]] × [[Golden Delicious]] || 1960 [[Nova Zelandia]] || dulcis || 11% || 1 |----- | [[Gloster (malum)|Gloster]] || [[Glockenapfel]] × Richared Delicious || 1951 [[Germania]] || dulcis, subacida || 2% || |----- | [[Golden Delicious]] || incertum || 1890 [[CFA]] || dulcis || 21% || 6 |----- | [[Granny Smith]] || incertum || 1868 [[Australia]] || acidior || 3% || 4 |----- | [[Honeycrisp]] || Keepsake × MN1627 || 1974 CFA || dulcis, acida || || 5 |----- | [[Idared]] || [[Jonathan (malum)|Jonathan]] × [[Wagener (malum)|Wagener]] || 1942 CFA || acida || 9% || + |----- | [[Jonagold]] et Jonagored || [[Golden Delicious]] × [[Jonathan (malum)|Jonathan]] || 1968 CFA || dulcis, acida, aromatica || 9% || + |----- | [[Jonathan (malum)|Jonathan]] || incertum || 1826 CFA || dulcamara || 1% || + |----- | [[Ligol]] || [[Golden Delicious]] × [[Linda (malum)|Linda]] || 1974? [[Polonia]] || || 3% || |----- | [[McIntosh (malum)|McIntosh]] || incertum || 1811 [[Canada]] || acida || || + |----- | [[Red Delicious]] || incertum || 1870 CFA || sucosa, dulcis, mitis || 5% || 2 |----- | [[Šampion]] || [[Golden Delicious]] × [[Cox's Orange Pippin]] || 1960 [[Cechia]] || || 4% || |} ; Pinacotheca cultivarietatum desideratissimarum <gallery> File:Braeburn Apple (4107718884).jpg|[[Braeburn (malum)|Braeburn]] File:Pink Lady Apple (4107712628).jpg|[[Cripps Pink]] File:Elstar on tree, National Fruit Collection (acc. 1974-005).jpg|[[Elstar]] File:Fuji apple.jpg|[[Fuji (malum)|Fuji]] File:Malus-Gala.jpg|[[Gala (malum)|Gala]] File:Jabuke Gloster na stablu.2.jpg|[[Gloster (malum)|Gloster]] File:Golden delicious apple.jpg|[[Golden Delicious]] File:Granny smith closeup.jpg|[[Granny Smith]] File:Honeycrisp.jpg|[[Honeycrisp]] File:Idared Frucht am Baum DSC 5915.jpg|[[Idared]] File:Jonagold.jpg|[[Jonagold]] File:Jonathan (EMLA 1) on tree, National Fruit Collection (acc. 1979-164).jpg|[[Jonathan (malum)|Jonathan]] File:Яблука Лігол.jpg|[[Ligol]] File:McIntosh.jpg|[[McIntosh (malum)|McIntosh]] File:2020-03-14 23 55 38 A single Nature's Promise Organic Red Delicious Apple in the Franklin Farm section of Oak Hill, Fairfax County, Virginia.jpg|[[Red Delicious]] File:Shampion 13.01.2013 13-17-30.jpg|[[Šampion]] </gallery> == Notae == <references/> == Bibliographia == [[Fasciculus:Appleoutput.png|thumb|upright=1.5|Proventus malorum per [[tellus|orbem terrarum]].]] {{Valor nutritivus | name= Valores nutritivi malorum cum cute | water=85.56 g | kJ=218 | protein=0.26 g | fat=0.17 g | carbs=13.81 g | fiber=2.4 g | sugars=10.39 | calcium_mg=6 | iron_mg=0.12 | magnesium_mg=5 | phosphorus_mg=11 | potassium_mg=107 | sodium_mg=1 | zinc_mg=0.04 | manganese_mg=0.035 | opt1n=[[Fluoridum|Fluorida]] | opt1v=3.3 µg | vitC_mg=4.6 | thiamin_mg=0.017 | riboflavin_mg=0.026 | niacin_mg=0.091 | pantothenic_mg=0.061 | vitB6_mg=0.041 | folate_ug=3 | vitA_ug=3 | betacarotene_ug=27 | lutein_ug=29 | vitE_mg=0.18 | vitK_ug=2.2 | source_usda = 1 | note=[http://ndb.nal.usda.gov/ndb/search/list?qlookup=09003&format=Full Link to USDA Database entry.] }} ; Fontes antiquiores * 1561 : {{ec|id=Gesnerus (1561)|c=[[Conradus Gesnerus]], "De hortis Germaniae" in [[Valerius Cordus]], ''Annotationes in Dioscoridis ... [etc.]'' [http://dl.ub.uni-freiburg.de/diglit/cordus1561/0554 f. 267a]}} * 1597 : {{ec|id=Gerard (1597)|c=[[Iohannes Gerardus|John Gerard]], ''[[Herbal (Gerard)|The Herball, or generall historie of plantes]]''. Londinii: John Norton [https://archive.org/stream/mobot31753000817749#page/1272/mode/2up pp. 1272-1278] "the apple tree"}} * 1629 : [[Ioannes Parkinsonus]], ''[[Paradisi in sole paradisus terrestris]]'' [https://www.biodiversitylibrary.org/ia/mobot31753000703782#page/596/mode/1up pp. 586-589] ; Lexicographica * "5.72 Apple" in {{Buck}} pp. 375-376 ; Bibliographica * [[Eduardus Bunyard|E. A. Bunyard]], ''A guide to the literature of pomology''. Londinii, 1915 [http://www.archive.org/details/guidetoliteratur00bunyrich Textus apud archive.org] ; De origine et genetica * Amandine Cornille et al., "[https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/24290193/ The domestication and evolutionary ecology of apples]" in ''Trends in Genetics'' vol. 30 (2014) pp. 57-65 [https://web.archive.org/web/20210926150702/http://max2.ese.u-psud.fr/publications/TIGS_1094.pdf alibi] * Amandine Cornille et al., "[https://journals.plos.org/plosgenetics/article?id=10.1371/journal.pgen.1002703 New Insight into the History of Domesticated Apple: Secondary Contribution of the European Wild Apple to the Genome of Cultivated Varieties]" in ''PLOS Genetics'' (10 Maii 2012) * Barrie Juniper, "The birth of the modern apple" in ''Petits propos culinaires'' no. 66 (2001) pp. 49-54 * Barrie Juniper, David J. Mabberley, ''The Story of the Apple''. Imber Press, 2006 * Matthew Ordidge et al., "[https://journals.plos.org/plosone/article?id=10.1371/journal.pone.0202405 Genetic analysis of a major international collection of cultivated apple varieties reveals previously unknown historic heteroploid and inbred relationships]" in ''PLOS One'' (12 Septembris 2018) * Young-Ho Ha, Seung-Hwan Oh, Soo-Rang Lee, "[https://www.mdpi.com/2073-4425/12/1/104/htm Genetic Admixture in the Population of Wild Apple (Malus sieversii) from the Tien Shan Mountains, Kazakhstan]" in ''Genes'' vol. 12 (2021) no. 104 * "Apple: ''Malus pumila''" in {{Zohary}} pp. 171-175 ; De historia * M. K. Brazda, ''Zur Bedeutung des Apfels in der antiken Kultur''. Bonnae, 1977 * "Apple" in {{DalbyAZ}} pp. 19-20 * A. R. Littlewood, "The symbolism of the apple in Byzantine literature" in ''Jahrbuch für österreichische Byzantinistik'' vol. 23 (1974) pp. 33-59. * A. R. Littlewood, "The symbolism of the apple in Greek and Roman literature" in ''Harvard studies in classical philology'' vol. 72 (1967 pp. 147-181. * F. Olck, "Apfel" in {{PW}} ; De cultu * [[Eduardus Bunyard|E. A. Bunyard]], ''A handbook of hardy fruits more commonly grown in Great Britain. Vol. 1: Apples and pears''. Londinii, 1920 [http://www.archive.org/details/handbookofhardyf01bunyrich Textus apud archive.org] * F. Jahn, E. Lucas, J. G. C. Oberdieck, ''Illustrirtes Handbuch der Obstkunde. Vol. 4: Äpfel''. Ravensburg: Dorn, 1865 {{Google Books|Muw6AAAAcAAJ}} * T. A. Knight, ''A Treatise on the Culture of the Apple & Pear: and on the manufacture of cider & perry''. Ludlow: H. Procter, 1801 [http://www.archive.org/details/atreatiseoncult01kniggoog Textus apud archive.org] * George Lindley; Michael Floy, ed., ''A guide to the orchard and fruit garden: or, An account of the most valuable fruits cultivated in Great Britain'' (Novi Eboraci: Collins & Hannay, 1833) pp. 75-90 [http://books.google.fr/books?id=cvtEAAAAIAAJ Textus apud google books] ; De cultivarietatibus * John Bultitude, ''Apples: a guide to the identification of international varieties''. Londinii: Macmillan, 1983 * [[Eduardus Bunyard|E. A. Bunyard]], ''An index to illustrations of apples''. Londinii, 1911 [http://www.archive.org/details/indextoillustrat00bunyrich Textus apud archive.org] * William Coxe, ''A view of the cultivation of fruit trees, and the management of orchards and cider; with accurate descriptions of the most estimable varieties of native and foreign apples, pears, peaches, plums, and cherries, cultivated in the middle states of America: illustrated by cuts of two hundred kinds of fruits of the natural size''. Philadelphiae: M. Carey, 1817 [http://www.archive.org/details/aviewcultivatio00coxegoog Textus apud archive.org] * Robert Hogg, Henry Graves Bull, ''The apple and pear as vintage fruits''. Herefordiae, 1886 [http://www.archive.org/details/applepearasvinta00bull Textus apud archive.org] * Robert Hogg, Henry Graves Bull, ''The Herefordshire Pomona''. Herefordiae, 1878-1885 [https://web.archive.org/web/20111026041316/http://www.marcherapple.net/pomona.htm De hoc opere] * Kirk Johnson, "[https://www.nytimes.com/2017/05/29/us/apple-varieties-pacific-northwest.html Hunting Down the Lost Apples of the Pacific Northwest]" in ''[[New York Times]]'' (29 Maii 2017) * [[Thomas Andreas Knight|T. A. Knight]], ''A Treatise on the Culture of the Apple and Pear and on the manufacture of cider and perry''. Ludlow: H. Procter, 1797 {{Google Books|Km8FAAAAQAAJ|Textus}} [http://www.archive.org/details/atreatiseoncult01kniggoog Editio 1801 apud archive.org] * [[Thomas Andreas Knight|T. A. Knight]], ''[[Pomona Herefordiensis]]''. Londinii: Agricultural Society of Herefordshire, 1811 [http://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k98298v Textus apud Gallica] [https://web.archive.org/web/20120106083623/http://www.herefordshire.gov.uk/leisure/51406.asp Editio interretialis apud comitatum Herefordiensem] * Jean Mayer, ''Pomona Franconica. Vol. 3: Pommes = Die Äpfel''. Norimbergae: Winterschmidt, 1801. {{Google Books|qARbAAAAQAAJ}} * Joan Morgan, "In Praise of Older Apples" in ''Petits propos culinaires'' no. 20 (1985) pp. 7-16 * Joan Morgan, Alison Richards, ''The Book of Apples''. Londinii: Ebury Press, 1993 (Nova ed., titulo ''The New Book of Apples'', 2003) ; De re diaetetica * Birgit Wassermann, Henry Müller, Gabriele Berg, "[https://www.frontiersin.org/articles/10.3389/fmicb.2019.01629/full An Apple a Day: Which Bacteria Do We Eat With Organic and Conventional Apples?]" in ''Frontiers in Microbiology'' (24 Iulii 2019) {{NexInt}} * [[Crustum mali]] * [[Johnny Appleseed]] * [[Malo malo malo malo]] * [[Sucus]] == Nexus externi == {{CommuniaCat|Apples|mala}} * [http://lescrets.free.fr/pomme1/fpommes/varietes.html Series varietatum] * ''[http://www.croqueurs-de-pommes.asso.fr/ Les Croqueurs de Pommes]'' (societas Francica) * K. Kris Hirst, "[https://www.thoughtco.com/domestication-of-the-apple-central-asia-4121220 Domestication History of the Apple]" (3 Ianuarii 2018) apud ''ThoughtCo'' {{1000 paginae}} {{Myrias|Biologia}} [[Categoria:Fructus]] [[Categoria:Malus]] [[Categoria:Fruges Asiae mediae]] d7jcvias0hscrpto1le2f74zsyogjf9 0 11718 4000190 3721786 2026-11-07T05:30:57Z InternetArchiveBot 139091 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 4000190 wikitext text/x-wiki {{Capsa principis Vicidata | nomen = Marcianus | titulus = Imperator | image = Solidus Marcian RIC 0509.jpg | caption = Solidus Marciani Augusti | image_size = | principatus = [[450]] - [[457]] | nomen_plenum = Flavius Marcianus | partus = [[390]] | locus_natalis = [[Illyria]] | obitus = Ianuario [[457]] | locus_mortis = | uxor 1 = [[Aelia Pulcheria]] | uxor 2 = | domus = | pater = | mater = | prognati = <!--<br>--> | religio = }}'''Flavius Marcianus''' (natus circa annum [[390]] in [[Illyria]]; mortuus et mense Ianuario anno [[457]]) fuit [[Imperatores Constantinopolitani|Imperator Romanus Orientalis]] ab anno [[450]] usque ad mortem. ==De vita== Anno [[431]] [[Flavius Ardaburius Asparus]] dux militum a [[Vandali]]s victus est et Marcianus, qui cum eo in Africa pugnaverat, captus est. Marcianus [[Aelia Pulcheria|Pulcheriae]], sorori [[Theodosius II|Theodosii II]], nupsit, priusquam imperator factus est. [[Hunni|Hunnis]] tributa recusavit et fines servavit, sed [[Valentinianus III|Valentiniano III]] mortuo Marcianus conatus est aut imperium in [[Imperium Romanum Orientale|Imperio Romano Occidente]] capere aut [[Imperium Romanum Occidentale]] contra [[Vandali|Vandalos]] adiuvare. {{NexInt}} *[[Imperium Romanum Orientale]] == Nexus externi == * [https://web.archive.org/web/20190917125125/http://perseus.uchicago.edu/cgi-bin/philologic/getobject.pl?c.4:1:168.harpers De Marciano] in ''Harper's Dictionary of Classical Antiquities'' (1898) {{Index consulum sub principatu electorum| praedecessores=[[Valentinianus III|Imp. Caesar Flavius Placidus Valentinianus Augustus]] VII et [[Gennadius Avienus]]| annus= 450<br />cum<br />[[Valerius Faltonius Adelfius|Valerio Faltonio Adelfio]]| successores=[[Flavius Bassus Herculanus]] et [[Flavius Sporacius]]}} {{Imperatores Constantinopolitani| praedecessor= [[Theodosius II]]| annus-annus= 450-457| successor= [[Leo I (imperator)|Leo I]]}} [[categoria:Nati saeculo 4]] [[categoria:Mortui 457]] [[categoria:Imperatores Constantinopolitani]] sf2otk5lmss6bmfh50zjl4xh4eykzo6 0 12498 4000136 3728423 2026-11-07T01:35:24Z Grufo 64423 Minutiae 4000136 wikitext text/x-wiki {{Pagina discretiva}} {{res|Latina}} significare potest: * '''[[Latina (urbs Italiae)|Latina]]''' seu '''Lictoria''', urbs Latii in Italia * '''Latinum''' seu '''[[Lingua Latina|Latina lingua]]''', sermo Indoeuropaeus ** '''[[Provincia Latinensis]]''' (urbe capitali [[Latina (Italia)|Latina]]) * '''Latina regio''' seu '''[[Latium]]''', regio Italiae * '''[[Via Latina]]''', via antiqua Latii dzzhynqwljgkv3wjzpofpafdchyfk1a 0 13640 3999950 3978277 2026-11-06T17:20:49Z InternetArchiveBot 139091 Add 1 book for [[Vicipaedia:Fons]] (20261106) #IABot (v2.0.9.7) ([[User:GreenC bot|GreenC bot]]) 3999950 wikitext text/x-wiki [[Fasciculus:Reims Kathedrale.jpg|thumb|Occidentalis [[Ecclesia Cathedralis Remensis]] facies, [[Durocortorum|Durocortori]] [[Francia]]e.]] [[Fasciculus:Cathédrale de Reims intérieur.jpg|thumb|Interior lateris occidentalis Ecclesiae Cathedralis Remensis pars]] '''Opus francigenum'''<ref>"Richardus ... opere francigeno basilicam sectis lapidibus construi iubet": [[Burchardus de Hallis]], ''Chronicon ecclesiae collegiatae S. Petri Winpiensis'' (c. 1280) {{Google Books|gVcMAQAAMAAJ|p. 666 linea 26}}</ref> ('''gothicum''' a recentioribus appellatum)<ref>"ut cum Opere Gothico summa Basilicae moles fuerit excitata" (1625) {{Google Books|pL5jAAAAcAAJ|p. 40}}; "columnis triformes insistunt arcus opere Gothico" (1631) {{Google Books|2VEMJEp-q3sC|p. 60}}; "circumpositis opere gothico columnulis" (saec. XVII: Dom Thibault, ''Chronicon Beccense'', BNF MS lat. 12884 f. 220v); "Architecturae gothicum ut dicitur genus" (saec. XIX) {{William Smith}}).</ref> est [[architectura]] [[Medium Aevum|medii aevi]] quae a [[saeculum 12|saeculo duodecimo]] usque ad [[saeculum 16|saeculum sextum decimum]] apud multas gentes [[Europa]]eas praevalebat. Nomen ''Gothicum'' accepit quod aevo insequente [[Aevum antiquitatis renascentis|Renascentis antiquitatis]] [[ars]] mediaevalis despicebatur et [[Barbarus|barbara]] scilicet [[Gothi|Gothica]] putabatur. Praeter architecturam etiam aliae artes Gothicae sicut [[musica]], [[pictura|ars pingendi]], et [[sculptura]] exstabant. Ipsa ars Gothica [[ars Romanica|artem Romanicam]] insecuta est. [[Ecclesia|Templa]] Gothicae celebria sunt, sed etiam publica et profana [[aedificium|aedificia]] Gothica exstant. ==[[Ecclesia Cathedralis|Ecclesiae Cathedrales]]== <gallery> Fasciculus:Kölner Dom - Westfassade 2022 ohne Gerüst-0968.jpg|[[Ecclesia cathedralis (Colonia Agrippina)|Ecclesia Cathedralis Coloniae Agrippinae]] Fasciculus:Cathédrale Notre-Dame de Paris - 12.jpg|[[Ecclesia Cathedralis Nostrae Dominae Parisiensis]] [[Lutetia]]e Fasciculus:Amiens-cathédrale.jpg|[[Ecclesia Cathedralis]] [[Samarobriva]]e, [[Francia]]e, exemplum praeclarum architectura gothica Fasciculus:Burgos Cathedral.jpg|[[Ecclesia Cathedralis]] [[Burgus (Hispania)|Burgensis]] [[Hispania]]e </gallery> == Aedificia profana == <gallery> Fasciculus:Burgkarlstein02.jpg|[[Arx Carlsteinensis]] in [[Bohemia]] Fasciculus:MuensterHistorischesRathaus80.JPG|Curia [[Monasterium (Germania)|Monasterii]] Fasciculus:Castel del Monte - Andria.jpg|Castellum [[Fridericus II (imperator)|Friderici II]] in [[Apulia]] Fasciculus:Runch.jpg|Domus rustica in [[Dolomiani montes|Dolomianis montibus]] </gallery> ==Notae== <references/> ==Bibliographia== ; Opera antiquiora * James Dallaway, ''A Series of Discourses upon Architecture in England from the Norman era to the close of the reign of Queen Elizabeth''. Londinii: Williams, 1833 {{Google Books|bkVVAAAAcAAJ}} * Thomas Rickman, William Radclyffe, ''An attempt to discriminate the styles of English architecture, from the Conquest to the Reformation''. 2a ed. Londinii: Longman, 1819 [https://archive.org/details/attempttodiscrim00rick_0/page/n7/mode/2up Textus] apud ''Internet Archive'' ; Eruditio recentior *{{cite book|first=Jean |last=Bony|year=1983|title=French Gothic Architecture of the Twelfth and Thirteenth Centuries|publisher = University of California Press | location = Berkeley | isbn=0520028317 | url = http://books.google.com/books?id=k7ytJ-gXonMC&printsec=frontcover}} *{{cite book|first=T. Francis |last=Bumpus|title=The Cathedrals and Churches of Belgium|year=1928|publisher=T. Werner Laurie}} *{{cite book|first=Alec |last=Clifton-Taylor|title=The Cathedrals of England|url=https://archive.org/details/cathedralsofengl0000unse_a7m4 |year=1967|publisher=Thames and Hudson|isbn=0500180709}} *{{cite book|first=Banister|last=Fletcher|authorlink=Banister Fletcher|title=A History of Architecture on the Comparative method|url=https://archive.org/details/sirbanisterfletc0000flet_c4l9|year=2001|publisher=Elsevier Science & Technology|isbn=0-7506-2267-9}} *{{cite book|first=Helen|last=Gardner|authorlink=Helen Gardner (art historian)|coauthors=Fred S. Kleiner, Christin J. Mamiya|title=Gardner's Art through the Ages|year=2004|publisher=Thomson Wadsworth |isbn=0-15-505090-7}} *Glaser, Stephanie, "The Gothic Cathedral and Medievalism," in: ''Falling into Medievalism'', ed. Anne Lair and Richard Utz. Special Issue of ''UNIversitas: The University of Northern Iowa Journal of Research, Scholarship, and Creative Activity'', [https://web.archive.org/web/20110720093046/http://www.uni.edu/universitas/spring06/default.htm 2.1 (2006)] *{{cite book|first=John |last=Harvey|title=The Gothic World, 1100–1600|year=1950|publisher=Batsford}} *{{cite book|first= John |last=Harvey|title=English Cathedrals|year=1961|publisher=Batsford}} *{{cite book|first=Rene (ed.)|last=Huyghe |title=Larousse Encyclopedia of Byzantine and Medieval Art|year=1963|publisher=Paul Hamlyn}} *{{cite book|first=Francois |last=Icher|title=Building the Great Cathedrals|url=https://archive.org/details/buildinggreatcat00iche |year=1998|publisher=Harry N. Abrams|isbn=0-8109-4017-5}} *{{cite book|first=Charles |last=Moore|title=Development & Character of Gothic Architecture|url=https://archive.org/details/developmentchara0000char_c1q1 |year=1890|publisher=Macmillan and Co.|isbn=1410207633}} *{{cite book|first=Nikolaus|last=Pevsner|authorlink=Nikolaus Pevsner|title=An Outline of European Architecture|url=https://archive.org/details/outlineofeuropea0000pevs_n0b4|year=1964|publisher=Pelican Books|isbn=0140616136}} *{{cite book|first= Otto Georg |last=von Simson|year=1988|title=The Gothic cathedral: origins of Gothic architecture and the medieval concept of order|url= https://archive.org/details/gothiccathedralo0000sims_s3o7 |isbn=0-691-09959-6 }} * {{cite book|last=Summerson|first=John|title=Architecture in Britain, 1530–1830|year=1983|editor=Pelican History of Art|isbn=0-14-0560-03-3|authorlink=John Summerson}} *{{cite book|first= Wim|last=Swaan|title=The Gothic Cathedral|year=1988|publisher=Omega Books |isbn=0-9078593-48-X}} *{{cite book|first= Wim |last=Swaan|title=Art and Architecture of the Late Middle Ages|publisher=Omega Books|isbn=0-907853-35-8}} *{{cite book|first= Tim |last=Tatton-Brown|coauthors=John Crook|title=The English Cathedral|url= https://archive.org/details/englishcathedral0000twtt |year=2002|publisher=New Holland Publishers|isbn=1-84330-120-2 }} *Tonazzi, Pascal (2007) ''Florilège de Notre-Dame de Paris (anthologie)'', Editions Arléa, Paris, ISBN 2869597959 ; De fontibus * Evert Frans Grinten, ''Elements of Art Historiography in Medieval Texts''. Hagae Comitum: Nijhoff, 1969 {{Google Books|cqlDBQAAQBAJ|Paginae selectae}} {{NexInt}} * [[Ars Gothica]] * [[Gothi]] ==Nexus externi== {{Communia|Gothic architecture}} [[Categoria:Architectura]] [[Categoria:Ars Gothica]] [[de:Gotik#Baukunst]] {{Myrias|Ars}} 9no2i97upsmngqhe85ynun4k5no2u66 0 14588 4000003 3978815 2026-11-06T18:18:32Z InternetArchiveBot 139091 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 4000003 wikitext text/x-wiki {{capsa hominis Vicidata}} '''Iohannes Brahms''' (natus [[Hamburgum|Hamburgi]] die [[7 Maii]] [[1833]]; mortuus [[Vindobona]]e die [[3 Aprilis]] [[1897]]) fuit [[compositor]] et [[clavicen]] [[Germania|Germanicus]], [[unus]] ex principalibus [[Motus romanticus|motus Romantici]] [[musicus|musicis]]. Magnam partem suae [[vita]]e professionalis [[Vindobona]]e degit, ubi dux erat [[cultura]]e musicae. Ipse vivus auctoritatem populique favorem habebat. Secundum dictum [[Ioannes de Bülow|Ioannis de Bülow]] [[conductor]]is, Brahms una cum [[Ioannes Sebastianus Bachius|Ioanne Sebastiano Bachio]] et [[Ludovicus Beethovenius|Ludovico Beethovenio]] aliquando ut unus ex [[Tres B|Tribus B]] disponitur. Quattuor [[symphonia]]e et multa exempla [[musica cameralis|musicae cameralis]]<!--Vide Disputationem--> et [[carmen|carminum]], inter alia "''Ein deutsches Requiem''", ([[Requiem#Requiem in musica|Requiem]] [[Lingua Theodisca|Theodiscum]]) primum creatum a [[Carolus Reinecke|Carolo Reinecke]], atque "''[[Vier ernste Gesänge]]''" inter clara illorum generum opera a [[musicologia|musicologis]] aliisque habentur. Brahms fuit discipulus [[Robertus Schumann|Roberti Schumann]], et erat huic et eius uxori [[Clara Schumann|Clarae]] amicus. Roberto interito illa multos annos manebat amica Iohannis, donec ipsa interiit anno [[1896]]. Brahms [[cancer|cancro]] vel [[iecur|iecoris]] vel [[pancreas|pancreatis]] [[Vindobona]]e mortuo corpus in [[Media Sepulcra|Mediis Sepulcris]] Vindobonae humatum est. ==Vita== [[File:Hommage an Brahms von Maria Pirwitz in Hamburg-Neustadt.jpg|thumb|[[Hamburg-Neustadt]]: Monumentum pro Brahms, quod fecit Maria Pirwitz]] Musici filius ab [[eduardus Marxsen|Eduardo Marxsen]] [[Altona]]e in clavicordio canendo et notis componendis eruditus est. Anno 1853 violonistam [[eduardus Remenýi|Eduardum Remenýi]] in lustrationibus comitans a multis ipse admiratus est. [[iosephus Joachim|Iosepho Joachim]] mediatore eodem anno [[Dusseldorpium]] contendit ubi [[Robertus Schumann]] vixit. Musica atque compositione (sonatae pro clavicinibus) attentionem atque laudem ante Robertum Schumann nactus est. Schumann alios certiores fecit de praeclaro artifice in commentariis die 28 Octobris 1853 pactis pro periodico »Neue Zeitschrift für Musik«. Post moram [[vimaria|Vimariensem]] brevem, ubi [[Franciscus Lisztius]] agebat, velut regens chori et musicae magister in aula principis Lippe ad [[Detmold]] institutus est. Nonnullis annis post [[hamburgum|Hamburgi]] mansit et ex anno 1862 [[Vindobona]]e, ubi anno 1863 Academiae cantorum rector creatus est. Attamen iam post unum annum dimissonem petivit libertatis causa. Officiis illis solutus variis in locis vitam degere coepit (Hamburgi, in [[Helvetia]], [[Aquae Aureliae|Aquis Aureliis]]) in labore indefessus tamquam musicographus et [[clavicen]]. Consilium captum est anno 1869, ut semper Vindonbonae maneret. Annis inter 1871 et 1874 [[concentus magister]] in Societate musicae Viennensi ''(Musikverein/Gesellschaft der Musikfreunde)'' esse dignatus est. ==Ratio musicae non indiscussibilis== [[File:Beethoven Op. 106 - Brahms Op. 1 - Anfangstakte.png|thumb|Beethoven op. 106 et Brahms op. 1: initia comparanda]] Diu Brahms luctabatur ut mundus ingenium eius a Schumann propheta praedictum agnosceret. Genus musicographicum Schumannense, quod primis in operibus imitabatur, deseruit compositionibus [[Wolfgangus Amadeus Mozartus|Wolfgangi Amadei Mozarti]], [[Iosephus Haydinius|Iosephi Haydinii]], [[Georgius Fridericus Handelius|Handelii]] et [[ioannes Sebastianus Bachius|Bachii]] perquisitis. Neque musicam polyphonicam saeculi XVI sprevit et sensim rationem propriam notarum componendarum mutavit. Itaque mox [[Ludovicus Beethovenius|Ludovici Beethovenii]] successor dignissimus habebatur. Compositor, qui in initio inter neotericos Germanicos numerabatur, in cursu temporis factionem modernam circa [[hector Berlioz|Hectorem Berlioz]], [[Franciscus Lisztius|Franciscum Lisztium]] et [[ricardus Wagner|Ricardum Wagnerum]] congregatam impugnavit. Ab istis proscriptus gloria gaudebat, quam opera »Deutsches Requiem« (op. 45, 1867) et »Triumphlied« (op. 55, 1871) pepererunt. In fine dominator concentuum fuit. Anno 1874 socius Academiae artium [[berolinum|Berolinensis]] cooptatus est et [[Cantabrigia]]e [[Vratislavia]]eque annis 1877 et 1881 doctor honoris causa proclamatus est. Anno 1886 eques Ordinis [[borussia|Borussici]] pro meritis in artibus musicaque factus est et ex anno 1889 Hamburgi incola honorarius fuit. A musicographia scaenica autem abhorruit; homo contemplativus delectamenta musicalia in modum [[melodrama (musica)|melodramaticum]] minoris aestimavit et exordia melodramatica duo (»Tragische Ouvertüre«, op. 81; »Akademische Festouvertüre«, op. 80) non scaenica esse constat. Odio fuit pompa nimia in instrumentis disponendis atque visum est, ut melodiae quam modestissimae essent. Lingua tonorum autem semper egregia erat effectus suos sub testam duram celatura. Praeter iam citata opera cum choro atque symphoniacis (quibus addenda haec similia: »Schicksalslied«, op. 54, »Nänie«, op. 82, »Gesang der Parzen«, op. 89) et praeter [[cantata]]m dramaticam »Rinaldo« (op. 50) et »Rhapsodie aus Goethes Harzreise« (op. 53) auditorio cantus et choralia maxime placebant. Attamen et in eis lineae complicatae fructui facili impediebant. Cantus Roberti Schumann propter expressionem mutatam tam in declamatione quam in vocis principalis emancipatione ab alumno Brahms superati esse videbantur. Multas margaritas poeseos Theodiscae ex oblivione servans musica sua notas fecit. Radices musicae popularis cum tractatione artificiosa aequilibrium ineunt, e.g. in saltationibus Vindobonensibus de cantibus amatoriis pro duobus clavicinibus (op. 52; 65), in »Zigeunerlieder« (op. 103, 112: pro cantoribus duobus clavichordo comitante), iin »Balladen und Romanzen« (op. 75), in »Magellonenromanzen« (op. 33), in »Volkslieder« et in »Volkskinderlieder«. [[Fasciculus:Brahms Johannes 1887.jpg|thumb|Iohannes Brahms anno 1887.]] Neque tacenda sunt choralia spiritalia quorum opus magnum »Deutsche Fest- und Gedenksprüche« (op. 109, pro cantoribus octo). Inter instrumentalia a vulgo maxime plausum est operi »Ungarische Tänze« (1865 et 1880; pro clavicine). Alia claviario exarata (»Balladen«, op. 10; »Rhapsodien« op. 79) primo momento sicca putantur; in periodo prima in vestigiis Roberti Schumann peracta sonatae tres (op. 1,2,5) et »Scherzo« (op. 4) prolata sunt. Postea autem emolumento fecundo praedita habemus e.g. »Phantasien«, op. 116, »Intermezzi«, op. 117, et »Klavierstücke«, op. 118/119.E serie technicae Beethovianae mentionis dignae sint variationes eminet »Thema von Händel« (op. 24) hervor. Thesauros multos inveneris in musica camerali. Symphoniae quattuor ([[Symphonia prima (Brahms)|op. 68]], op. 73, op. 90,[[Symphonia quarta (Brahms)|op. 98]]) et variationes de Iosepoi Haydn (op. 56) artificis perfectionem invictam demonstrant. In fine Brahms a contemporaneis iam inter immortales classicos habitus est. Vindobonae sepultus est in loco honorario haud procul a cippis Beethoven et Schubert. Monumentum primum in eius honore erectum invenitur [[Mainingia]]e. == Bibliographia == * Brahms, Ioannes. [[1998]]. ''Johannes Brahms: Life and Letters,'' ed. Styra Avins, conversus a Josef Eisinger. ISBN 0-19-816234-0. * Brinkmann, Reinhold. [[1995]]. ''Late Idyll: The Second Symphony of Johannes Brahms.'' Conversus a Petro Palmer. Cantabrigiae Massachusettae: Harvard. ISBN 0-674-51175-1. * Deiters/Newmarch. [[1888]], [[2009]]. ''Johannes Brahms: A Biographical Sketch''. Fisher Unwin. Iterum editus a [[Cambridge University Press]]. ISBN 978-1-108-00479-4. * Gal, Hans. [[1963]]. ''Johannes Brahms, His Work & Personality.'' Conversus ab Joseph Stein. Wiedenfeld & Nicolson. * [[Carolus Geiringer|Geiringer, Karl]]. [[1987]]. ''Brahms, His Life and Work.'' Cum photographematibus ab [[Irena Geiringer]] factis. ISBN 0-306-80223-6). * [[Malcolm MacDonald|MacDonald, Malcolm]]. [[2001]]. ''Brahms.'' Ed. 2a. Masyer Musicians series. Dent. ISBN 0-19-816484-X. * Musgrave, Michael. [[1985]]. ''The Music of Brahms.'' Oxoniae. ISBN 0-19-816401-7. * [[Carolus Rosen|Rosen, Charles]]. [[2000]]. ''Critical Entertainments: Music Old and New.'' Cantabrigiae Massachusettae: Harvard University Press. ISBN 0-674-17730-4. * Swafford, Jan. [[1999]]. ''Johannes Brahms: A Biography.'' Vintage. ISBN 0-679-74582-3. * Dieter Boeck: ''Johannes Brahms. Lebensbericht mit Bildern und Dokumenten''. Cassellae 1998. ISBN 978-3-87013-017-6. * Constantin Floros: ''Johannes Brahms. „Frei, aber einsam“; ein Leben für eine poetische Musik.'' Arche, Turici 1997, ISBN 3-7160-3900-4. * Hans Gál: ''Johannes Brahms. Werk und Persönlichkeit'' (Bücher Des Wissens; Bd. 395) Fischer, Francofurti a Moenum 1961. * Martin Geck: ''Johannes Brahms'' (Rowohlts Monographien). Rowohlt, Reinbek 2013, ISBN 978-3-499-50686-4 * Walter Gieseler: ''Die Harmonik bei Johannes Brahms'' (Musikwissenschaft, Musikpädagogik in der Blauen Eule; Bd. 32). Verlag Die Blaue Eule, Assindae 1997, ISBN 3-89206-809-7 * Kurt Hofmann: ''Johannes Brahms und Hamburg. Neue Erkenntnisse zu einem alten Thema''. 2. Auflage. Dialog-Verlag, Hamburgi 1986, ISBN 3-923707-12-6. * Renate Hofmann, Kurt Hofmann: ''Johannes Brahms auf Schloss Altenstein und am Meininger Hof. Amtlicher Führer Special der [[Stiftung Thüringer Schlösser und Gärten]]''. Deutscher Kunstverlag, Berolini 2012, ISBN 978-3-422-02347-5. * Malte Korff: ''Johannes Brahms.'' dtv premium, Monaci 2008, ISBN 978-3-423-24656-9. * Wilibald Nagel: ''Johannes Brahms.'' Engelhorn Verlag, Stuttgardiae 1923. * Wolfgang Sandberger: ''Brahms-Handbuch''. Metzler, Stuttgardiae 2009, ISBN 978-3-476-02233-2. * Christian Martin Schmidt: ''Johannes Brahms und seine Zeit.'' Editio altera. Laaber-Verlag, Ratisbonae 1983, ISBN 3-921518-77-6. * Christian Martin Schmidt: ''Reclams Musikführer Johannes Brahms.'' Reclam, Stuttgardiae 1994, ISBN 3-15-010401-7. {{NexInt}} *[[1818 Brahms]] == Nexus externus == {{Communia|Johannes Brahms|Ioannem Brahms}} {{Fontes biographici}} *[http://www.zeno.org/Musik/M/Brahms,+Johannes Biographiae a Kalbeck et La Mara] *[https://web.archive.org/web/20200611215411/http://webopac.hwwa.de/PresseMappe20E/Digiview_MID.cfm?mid=P002342 Commentarii de Brahms in diariis] *[https://de.wikisource.org/wiki/Johannes_Brahms Scaturigo apud Vicifontem] * [http://www.johannesbrahms.de/ JohannesBrahms.de] * [https://tutzinger-brahms-tage.de/ Dies Brahms, Tutzinger] * [http://www.brahms-institut.de/ Brahms-Institutum Brahms in universitate musicae Lubecae] * [http://www.brahms-baden-baden.de/ Societas Brahms et Domus Brahms, Aquis Aureliis] * [http://www.brahms-hamburg.de/ Societas Brahms Hamburgensis et museum] * [https://brahms-sh.de// Societas Brahms, Slesvici-Holstiniae] * [http://www.brahms-gesellschaft.de/ Societas Brahms, Aquis Mattiacis] * [https://web.archive.org/web/20130604024305/http://www.documentamusica.de/html/de-intro.html Opera in ordine alphabetico] {{Lifetime|1833|1897|Brahms, Ioannes}} {{1000 paginae}} [[Categoria:Compositores Austriae]] [[Categoria:Compositores carminum]] [[Categoria:Compositores Germaniae]] [[Categoria:Compositores symphoniarum]] [[Categoria:Sepulturae in Zentralfriedhof]] [[Categoria:Iohannes Brahms|!]] {{Myrias|Homines}} l05ao939zjd0bnhdtucfmh4hmx3qpm5 14 14956 4000287 3731360 2026-11-07T11:20:21Z Grufo 64423 +{{[[Formula:Pagina principalis categoriae|Pagina principalis categoriae]]}} 4000287 wikitext text/x-wiki {{Pagina principalis categoriae|Ars coquinaria}} [[Categoria:Alimenta|!]] [[Categoria:Ars comedendi]] [[Categoria:Industria cibaria]] 59o7wx3w16ma5anbt8t9brbt1xoh4an 0 23083 4000262 3932373 2026-11-07T10:21:35Z ~2026-58674-06 217304 4000262 wikitext text/x-wiki {{Disnomen}} {{Nomen|genus=Masculinum|origo=Latina|significatio="(homo) gentis Francorum"|imago=Atelier Nadar - Franz Liszt (1811-1886), Komponist (Zeno Fotografie).jpg|capitulum=[[Franciscus Lisztius]], compositor Hungaricus}} '''Franciscus''' est [[praenomen]] virile, a [[nomen proprium|nomine]] gentis [[Franci|Francorum]] deductum. Forma muliebris est '''[[Francisca]]'''. == In linguis frequentibus formae == {{div col|2}} * ''[[Anglice]]'': Francis * ''[[Batavice]]'': Franciscus * ''[[Bohemice]]'': František * ''[[Croatice]]'': Franjo * ''[[Dacoromanice]]'': Francisc * ''[[Francogallice]]'': François * ''[[Finnice]]'': Frans * ''[[Hispanice]]'': Francisco * ''[[Hungarice]]'': Ferenc * ''[[Italiane]]'': Francesco * ''[[Lusitanice]]'': Francisco * ''[[Polonice]]'': Franciszek * ''[[Russice]]'': Франциск (''Francisk'') * ''[[Serbice]]'': Фрањо (''Franjo'') * ''[[Slovacice]]'': František * ''[[Slovenice]]'': Frančišek * ''[[Suecice]]'': Frans * ''[[Theodisce]]'': Franz {{div col end}} == Homines == {{div col|2}} * [[Sanctus Franciscus Assisiensis|Franciscus Assisiensis]] * [[Franciscus Baco]] * [[Franciscus Barberinus]] * [[Franciscus Borromini]] * [[Franciscus Columna]] * [[Franciscus Cossiga]] * [[Franciscus Drakus]] * [[Franciscus Dryander]] * [[Franciscus (papa)|Papa Franciscus]] * [[Franciscus Fatimensis]] * [[Franciscus Franco]] * [[Franciscus de Goya y Lucientes]] * [[Franciscus Hayez]] * [[Franciscus Kafka]] * [[Franciscus Lisztius]] * [[Franciscus Mauriac]] * [[Franciscus Mitterrand]] * [[Franciscus Petrarca]] * [[Franciscus Pizardus]] * [[Franciscus Rabelaesus]] * [[Franciscus Petrus Schubert]] * [[Franciscus Salata]] * [[Franciscus Scott Fitzgerald]] * [[Franciscus Totti]] * [[Franciscus Truffaut]] * [[Franciscus Xaverius]] {{div col end}} {{NexInt}} *[[2050 Francis]], [[asteroides]] *[[Franciscus I]] *[[Franciscus II (discretiva)|Franciscus II]] *[[Franciscus Maria]], nomen compositum *[[Petrus Franciscus]], nomen compositum [[Categoria:Praenomina Batava]] [[Categoria:Praenomina masculina]] and46tq58g8tp2q625una3ue770t63n 0 24499 4000103 3894603 2026-11-07T00:20:10Z InternetArchiveBot 139091 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 4000103 wikitext text/x-wiki {| class="wikitable" style="float:right; empty-cells:show; margin-left:1em; margin-bottom:0.5em; background:#FFFFFF;" |- id="K-id" !colspan="2"| [[Thora]] sive [[Pentateuchus]] |- | בְּרֵאשִׁית "in principio" || [[Liber Genesis]] |- | שְׁמוֹת "nomina" || [[Liber Exodus]] |- | וַיִּקְרָא "et vocavit" || [[Liber Leviticus]] |- | בְּמִדְבַּר "in deserto" || Liber Numeri |- | דְּבָרִים "verba" || [[Liber Deuteronomii]] |} {{Videdis|Numeri (discretiva)}} [[Fasciculus:Bacchiacca - Moses Striking the Rock.jpg|thumb|300px|Numeri (20:11): "Cumque elevasset [[Moyses]] manum percutiens virga bis silicem, egressae sunt [[aqua]]e largissimae, ita ut populus biberet et iumenta."]] '''Liber Numeri''' ([[Graece]] {{lang|grc|Αριθμοί}}; [[Hebraice]] {{lang|he|בְּמִדְבַּ֥ר}} ''Bəmiḏbar'', "in deserto"‬, quartum libri verbum) est quartus liber et [[Thanach]] sive [[Pentateuchus|Pentateuchi]] et [[Biblia|Bibliorum Sacrorum]]. Liber, qui est de populo [[Israëlitae|Israël]] in deserto, in principio [[Duodecim tribus Israël|duodecim tribus Israël]], numeros virorum et ordines tribuum exponit. == Nomen et origo == Liber Numeri Hebraice verbo בַּמִּדְבָּר, ''Bəmiḏbar'' ("in desert"), incipit, ex quo appellationem Hebraicam trahit. Appellatio a primis vel principalibus verbis sumpta cum recitatione [[Thora]]e in [[synagoga]] coniuncta est: [[Sabbatum|Die Sabbati]] Thora lectione continua recitatur. Hebdomadis anni Iudaici congruens (vide: [[Calendarium Hebraicum]]) [[Textus Masoreticus]] saeculo III. p.C.n. in 54 capitula (Hebraice: פרשה, ''parasa'') distributus est. Nomen Latinum illum Graecum sequens (Αριθμοί, "numeri") ad plurimos numeros, qui in prima libri parte inveninuntur, reicit. Quaestio, quis librum Numeri conscripsisset, multas et varias disputationes incitavit (vide: [[Thora]]). == Breviarium == * Populi recensus et praeparatio futuri itineris per desertum (cap. 1–4) *Variae leges (cap. 5–6) de lepra, furto, adulterio, praeterea de sacris. Valde notum est illud de benedictione (Num 6,23-27): :23 ''Loquere Aaron et filiis eius: Sic benedicetis filiis Israel et dicetis eis:'' :24 ''Benedicat tibi Dominus et custodiat te!'' :25 ''Illuminet Dominus faciem suam super te et misereatur tui!'' :26 ''Convertat Dominus vultum suum ad te et det tibi pacem!.'' :27 ''Invocabuntque nomen meum super filios Israel, et ego benedicam eis''. *Sanctificatio habitaculi sancti (cap. 7–9) *Iter per desertum (cap. 10–12): Cum populus questus est, quod carne careret, Deus coturnices misit; coturnicibus devoratis multi homines mortui sunt. Maria, [[Moyses|Moysis]] soror, fratrem vituperans, quod Aethiopissam in matrimonium duxerat, ilico lepra affecta, postea autem iterum sana facta est. *Quadraginta annos in deserto (cap. 13–15): Ubi excursores in [[Chanaan]] praemissi ibi terras uberes a populo forti custoditas esse narraverunt, et populus ne proficisceretur recusavit, a Deo punitus est: Illius aetatis hominibus in deserto mortuis demum filii eorum quadraginta annis post [[Terra Promissa|Terram Promissam]] attacturos esse. *Seditio et punitio Core [[Levi (tribus)|Levitae]] (cap. 16–17) *Alia praecepta sacerdotum (cap. 18–19) *Mors [[Aaron]]is; Moyses findit petram et aquam effluere facit; pugnae in deserto commissae (cap. 20–22) *Narratio de Balaam (cap. 22–24) *Cultus deorum apud [[Moab]]itas, secundus populi recensus (cap. 25–26) *Ordo hereditatis, successio Moysis, leges de sacris (cap. 27–30) *Exstirpatio Madianitarum (cap. 31) *Moyses statuit, quomodo Chanaan distribueretur; incolae expellerentur aut interficerentur (cap. 32–36). == Bibliographia == *Ludwig Schmidt: Literatur zum Buch Numeri. In: Theologische Rundschau. 63, 1998, p. 241–266. *Ludwig Schmidt: Neuere Literatur zum Buch Numeri (1996–2003). In: Theologische Rundschau. 70, 2005, p. 389–407. *W. H. Bellinger, Jr.: Leviticus and Numbers. New International Biblical Commentary, Old Testament Series 3. Hendrickson Publishers, Peabody, Mass. / Paternoster Press, Carlisle 2001, ISBN 1-56563-213-3. *Horst Seebass: Numeri. Biblischer Kommentar – Altes Testament 4. vol. 2: Numeri 10,11 – 22,1. 2003, ISBN 3-7887-1475-1. == Nexus externi == {{CommuniaCat|Book of Numbers|librum Numeros}} * [https://web.archive.org/web/20210916111405/https://www.academic-bible.com/en/online-bibles/biblia-sacra-vulgata/read-the-bible-text/bibel/text/lesen/stelle/4/10001/19999/ch/6a14a6ed63930982b0912cbf95fd0e82/ Liber Numerorum] in versione [[Vulgata Stuttgartensis|Vulgata Stuttgartensi]] * [https://web.archive.org/web/20201111174104/http://vulsearch.sourceforge.net/html/Nm.html Liber Numeri] in [[Vulgata Clementina]] * [http://www.vatican.va/archive/bible/nova_vulgata/documents/nova-vulgata_vt_numeri_lt.html Liber Numeri] in [[Nova Vulgata]] * [https://www.chabad.org/library/bible_cdo/aid/9929/showrashi/true Liberi Numeri cum commentario Rashi] {{ling|Hebraice|Anglice}} {{Vetus Testamentum}} [[Categoria:Liber Numeri|!]] agmzrr19fvehy7r29wzl4rachhz4vcx 0 27089 3999997 3532672 2026-11-06T18:11:00Z InternetArchiveBot 139091 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 3999997 wikitext text/x-wiki {{Capsa hominis Vicidata}} '''Ioannes XXIII''' (natus Balthasar Cossa [[Prochyta]]e aut [[Iscla]]e circiter anno [[1370]] – obiit [[Florentia]]e die [[22 Decembris]] [[1419]]), [[Papa]] a [[Concilium Pisanum|Concilio Pisano]] anno [[1410]] post [[mors|mortem]] [[Antipapa]]e [[Alexander V (antipapa)|Alexandri V]] creatus est. Cossa sibi [[nomen pontificale|nomen]] imposuit Ioannem XXIII. Anno [[1415]] [[Concilium Constantiense]], quod ab [[imperator]]e [[Sigismundus a Luxemburgio|Sigismundo a Luxemburgio]] constitutum est, Ioannem XXIII [[Papa]]m legitimum sed depositum declaravit. Imago Balthasaris Cossae - inter illas [[Alexander V|Alexandri V]] (Petri Philargis) et [[Martinus V|Martini V]] - est in [[Basilica Sancti Pauli extra moenia]]. Die [[29 Maii]] [[1415]] Ioannes papato se abdicavit. == Vita == [[Fasciculus:Grabmaljohannes13.jpg|200px|thumb|Florentiae Baptisterum: Sepulchrum antipapae Ioannis XXIII]] Cossa [[Bononia]]e [[ius|iuri]] studuit et anno [[1402]] a papa [[Bonifacius IX|Bonifacio IX]] [[cardinalis]] creatus est. Anno 1415, feria IV ante [[Dominica palmarum|dominicam palmarum]], quae erat dies 20 mensis Martii, Iohannes papa XXIII, sibi pericula a [[Concilium Constantiense|concilio]] imminere et precipue de papatu depositionem praesentiens, de [[Constantia (Germania)|Constantia]] tempore nocturno habitu mutato fugit et ad urbem quandam [[Fridericus IV (dux Austriae)|Friderici]], ducis Austriae, cum ipsius auxilio ducis confugit. Post certum vero temporis intervalum, dum Romanorum et Hungariae rex [[Sigismundus Luxemburgicus|Sigismundus]] bona prefati ducis occasione papae Johannis educcionis devastavit. Papa Iohannes deinde concilio per ipsum ducem Fridericum, qui devastacionem bonorum suorum amputare voluit, est presentatus et per concilium Ludvico, duci Bavariae, comiti Palatino, in captivitatem assignatus et tandem per ipsum concilium velut [[Haeresis|haereticus]] condemnatus et de papatu una cum [[Gregorius XII|Gregorio XII]] et [[Benedictus XIII (antipapa)|Benedicto XIII]] est depositus.<ref name="Vavrinec">[http://www.clavmon.cz/clavis/FRRB/chronica/CHRONICON%20LAURENTII%20DE%20BRZEZOWA.htm Chronicon Laurentii de Brzezowa]</ref> == Notae == <div class="references-small"><references /></div> == Nexus externi == * [https://web.archive.org/web/20070518084602/http://www.palazzo-medici.it/mediateca/schede.php?id_scheda=61 Biographia [[Lingua Italiana|Italiane]]] {{Schisma Occidentis}} [[Categoria:Clerici Italiae]] [[Categoria:Decani Collegii Cardinalium]] [[Categoria:Antipapae]] [[Categoria:Mortui 1419]] [[Categoria:Nati 1370]] [[Categoria:Concilium Constantiense]] 4widdzeovhtm4vftn60c4820brh52gf 0 29321 4000121 3858361 2026-11-07T00:57:32Z InternetArchiveBot 139091 Rescuing 0 sources and tagging 3 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 4000121 wikitext text/x-wiki {{pro pagina discretiva vide|Liburnia (discretiva)}} {{Capsa subdivisionis Vicidata}} '''Liburnia'''<ref>[http://www.asciatopo.altervista.org/illyria.html Antonio Sciarretta's Toponymy - Ancient Toponymy: Illyricum URL www.asciatopo.altervista.org]</ref><ref>Λιβυρνίς χώρα,[http://books.google.com/books?id=aAcT_D6t_YwC&dq=scylacis+periplus&printsec=frontcover&source=web&ots=mH5Lzcq9BB&sig=c2dgXiBIqG-mG-gZbwEalMsFeyI#PRA1-PA14,M1 Scyl.]; Λιβουρνία, Ptol. ii. 16. § 8, viii. 7 § 7; Plin. iii. [http://www.perseus.tufts.edu/cgi-bin/ptext?doc=Perseus%3Atext%3A1999.02.0137&query=head%3D%23124 6], [http://www.perseus.tufts.edu/cgi-bin/ptext?doc=Perseus%3Atext%3A1999.02.0137&query=head%3D%23141 23], [http://www.perseus.tufts.edu/cgi-bin/ptext?doc=Perseus%3Atext%3A1999.02.0137&query=head%3D%23147 26]; ''Peut. Tab.''; Orelli ''Inscr.'' n. 664</ref> (Croatice: ''Kvarner''; [[Lingua Italiana|Italiane]] ''Liburnia'' vel ''Quarnaro'') in antiqua geographia fuit regio quae per litus Adriaticum septentrionale et orientale iacet, et quam [[Liburni]]<ref>[http://www.le.ac.uk/ar/gjs/skylax_for_www_02214.pdf Scyl. 21]; Strab. [http://artfl.uchicago.edu/cgi-bin/philologic/getobject.pl?c.119:7:2.allgreek.953821 vi. p. 407] {{Nexus deficit|date=November 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, [http://artfl.uchicago.edu/cgi-bin/philologic/getobject.pl?c.119:8:5.allgreek.1125273 vii. p. 484] {{Nexus deficit|date=November 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}; [http://artfl.uchicago.edu/cgi-bin/philologic/getobject.pl?c.68:4.allgreek.19707.19712.19715 Appian, Ill. 12] {{Nexus deficit|date=November 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}; Steph. B.; Schol. ''ad Nicand.'' 607 ; [http://www.forumromanum.org/literature/de_chorographia2.html Pomp. Mela, ii. § 49-50 ]; [http://www.perseus.tufts.edu/cgi-bin/ptext?doc=Perseus%3Atext%3A1999.02.0137&query=head%3D%23141 Plin. iii. 23]; Flor. ii. 5</ref> incoluerunt. Fines autem non fixi, sed per tempus mutati sunt. == Liburnia Romana == Cum Romani eam in imperium egisset, Liburnia in provincia Dalmatia inclusa est, capite oppido [[Scardona]] (hodie ''Skradin'') ad [[aestuarium]] fluvii Krka. [[Lucius Artorius Castus]], Procurator Centenarius ei regioni, aliquando saeculo 2. {{NexInt}} * [[Croatia]], * [[Litoralis-Montana (regio Croatiae)]], * [[Histriana (regio Croatiae)]], * [[Insulae Liburnicae]], * [[Mare Hadriaticum]], * [[Sinus Liburnicus]], * [[Dalmatia]], * [[Histria]], * [[Tarsatica]], * [[Mitjeel Yoshamya]]. == Notae == <div class="references-small"><references/></div> == Fontes == * Batovic, Šime. [[1965]]. "Die Eisenzeit aus dem Gebiet des illyrischen Stammes der Liburnen." ''Archaeologia Jugoslavica'' 6:55. * Friedrich Lübker. [[1914]]. "Liburni." ''Realllexikon des klassichen Altertums,'' ed. octava, vol. 2. Leipzig. * Sciavo, F. Lo. [[1970]]. "Il gruppo liburnico-japodico." ''Atti della Accademia nazionale dei Lincei, Classe di Scienze morali, storiche e filologiche'' 14:363. * [[Mitjeel Yoshamya|Yoshamya, Mitjeel]], et Zyelimer Yoshamya. [[2005]]. ''Gan-Veyan: Neo-Liburnic glossary, grammar, culture, genom. Old-Croatian Archidioms,'' Monograph I, 1–1224. Zagreb: Scientific Society for Ethnogenesis Studies. [[Categoria:Liburnia|!]] 1xd4iipjao0vxg7pefj27lt9b7oqlpa 0 35218 4000154 3998376 2026-11-07T02:53:05Z Lauretano 70725 /* */ Emendationes minores. Nonnullas nexus correxi. 4000154 wikitext text/x-wiki {{Capsa hominis Vicidata}} '''Lionhardus Ciampa''' (natus ''Leonardo Ciampa'' in [[Colles Orientales|Collibus Orientalibus]] [[Bostonia Orientalis|Bostoniae Orientalis]] die [[17 Ianuarii]] [[1971]]) est [[compositor]], [[organista]], magister [[chorus|chori]], [[pianista]], et [[auctor]] [[Italo-Americani|Italo-Americanus]].<!--it: Italoamericani--> Munere [[Magister cappellae|magistri musicae]] fungitur in [[Ecclesia]] Dominae Nostrae Angelorum [[Vigornia (Massachusetta)|Vigorniae Massachusettae]], ubi scholam cantorum dirigit. Praeterea scholam cantorum Ecclesiae [[Ioannes (apostolus)|Sancti Ioannis]], etiam Vigorniae, direxit.<ref>[https://www.worcestermag.com/story/entertainment/music/2023/06/06/mechanics-hall-composer-in-residence-leonardo-ciampa-debuts-new-works/70278368007/ Res.]</ref> Ex anno [[2015|2015]] titulum Magistri Cappellae Honorarii apud Basilicam Sancti Ubaldi [[Iguvium|Iguvii]], in [[Italia]] gerit. Annis ab [[2021]] ad [[2023]] compositor in residentia apud Aulam Mechanicorum Vigorniae fuit. Organista plus quam duodecies per [[Italia]]m, [[Austria]]m, [[Germania]]m, [[Helvetia]]mque [[iter]] fecit, concentus organisticos edens. Scriptor quoque, primam praeclarissimi compositoris sacerdotisque [[Laurentius Perosi|Laurentii Perosi]] [[biographia]]m [[Anglice]] conscriptam edidit. Protulit etiam librum gravem de [[Beniaminus Gigli|Beniamino Gigli]], [[tenor]]e Italico celeberrimo. == Opera == Ciampa de [[historia]] et praecipue de [[historia]] [[musica]]e scripsit: * [[2005]]. ''The Twilight of Belcanto.'' AuthorHouse. Editio secunda. ISBN 1-4184-5956-9. * [[2006]]. ''Don Lorenzo Perosi.'' AuthorHouse. ISBN 1-4259-3440-4. * [[2014]]. ''Gigli.'' AMW Press. ISBN 9780359586288. ==Notae== <references/> == Nexus externi == * [http://www.leonardociampa.com/ Situs interretialis Ciampa proprius.] {{Lifetime|1971||Ciampa, Lionhardus}} [[Categoria:Auctores Anglici]] [[Categoria:Compositores classici saeculi 20]] [[Categoria:Compositores classici saeculi 21]] [[Categoria:Incolae Massachusettae]] [[Categoria:Institutum Technologiae Massachusettense]] [[Categoria:Musici Civitatum Foederatarum]] [[Categoria:Musicologi Civitatum Foederatarum]] [[Categoria:Organistae]] [[Categoria:Pianistae]] [[Categoria:Scriptores Civitatum Foederatarum]] brn20fy272cw8vz6bm29hl3bzlhplup 0 36898 4000086 3997680 2026-11-06T23:54:53Z InternetArchiveBot 139091 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 4000086 wikitext text/x-wiki [[Fasciculus:Leopold Von Ranke 1877.jpg|thumb|200px|Leopoldus de Ranke anno [[1877]]]] Franciscus '''Leopoldus Ranke''', ab anno [[1865]] '''de Ranke''' (natus die [[21 Decembris]] [[1795]] Wiehe in [[Circulus Kyffhäuser|Circulo Kyffhäuser]] - obiit die [[23 Maii]] [[1886]] [[Berolinum|Berolini]]) fuit [[rerum gestarum scriptor]] [[Germania|Germanicus]]. ==Vita== [[File:Ranke-Gedenkstein in Schulpforte.JPG|thumb|Lapis memorialis ante gymnasium Ad Portam]] [[File:Historical inn Zum Schwan (Arnstadt).JPG|thumb|In Via Ranke [[Arnstadium|Arnstadiensi]] invenitur caupona historica ''Ad cygnum'']] [[File:Ranke memorial Wiehe 1.jpg|thumb|Momunentum in oppido nativitatis Wiehe]] [[File:Ehrengrab Große Hamburger Str 29 (Mitte) Leopold von Ranke.jpg|thumb|Sepulcrum honoris Berolini]] In ludis notissimis [[schola Portensis|Ad Portam]] ([[Cusne]]) educatus [[salinae Saxonicae|Salinis Saxonicis]] et [[Berolinum|Berolini]] theologiae et philologiae studuit. Ex anno 1818 rector gymnasii [[Francofurtum ad Oderam|Francofurtensis]] fuit. Propter opus »Geschichten der romanischen und germanischen Völker von 1494–1535« (tomus I, Berolini 1824) et scriptum annexum »Zur Kritik neuerer Geschichtschreiber« (Berolini 1824) anno 1825 in cathedram historiae in [[Alma Universitas Humboldtiana Berolinensis|Universitatem Berolinensem]] vocatus est. Anno 1827 rectio regia eum misit [[Vindobona]]m, [[Venetiae|Venetias]], [[Roma]]m et [[Florentia]]m archivalium colligendorum caussa. Ibi invenit e.g. legatorum Venetianorum commentarios, quos porro scientifice utebatur. Indagationes suas in his operibus descripsit: »Fürsten und Völker von Südeuropa im 16. und 17. Jahrhundert« (Tomus I: »Die Osmanen und die spanische Monarchie«, Hamburgi 1827); »Die serbische Revolution« (Hamburgi 1829); »Über die Verschwörung gegen Venedig im Jahr 1618« (Berolini 1831), »Zur Geschichte der italienischen Poesie« (Berolini 1837; praelectiones). In periodico tunc incohato »Historisch-politische Zeitschrift« (Tomus I, Hamburgi 1832; Tomus alter, Berolini 1833–36) [[liberalismus|liberales]] argumentis omnino historicis debellare temptavit. Valde plausum est operi magno primo praetitulato »Die römischen Päpste, ihre Kirche und ihr Staat im 16. und 17. Jahrhundert« (Berolini 1834-1836). Latus alterum saeculorum XVI et XVII in vita Europaea, [[protestantismus|protestantismi]] historiam, in magno opere altero praesentavit, apud »Deutsche Geschichte im Zeitalter der Reformation« (Berolini 1839–47). Anno 1841 historiographus Borussicae civitatis declaratus scripsit »Neun Bücher preußischer Geschichte« (Berolini 1847–1848). Tum autem magis in historiam [[francia|Francogalliae]] et [[Britannia Maior|Britanniae Maioris]] intentus erat, ut recognoscit ur apud »Französische Geschichte, vornehmlich im 16. und 17. Jahrhundert« (Stuttgardiae 1852–61) et apud »Englische Geschichte, vornehmlich im 16. und 17. Jahrhundert« (Berolini 1859–68). Denuo multos fontes vulgo adhuc ignotos exercebat. Sequebantur »Geschichte Wallensteins« (Lipsiae 1869), »Zur deutschen Geschichte. Vom Religionsfrieden bis zum Dreißigjährigen Krieg« (Lipsiae 1869), »Der Ursprung des Siebenjährigen Kriegs« (Lipsiae 1871), »Die deutschen Mächte und der Fürstenbund« (Lipsiae 1871), »Abhandlungen und Versuche« (Lipsiae 1872), »Aus dem Briefwechsel Friedrich Wilhelms IV. mit Bunsen« (Lipsiae 1873), »Ursprung und Beginn der Revolutionskriege 1791 und 1792« (Lipsiae 1875), »Zur Geschichte von Österreich und Preußen zwischen den Friedensschlüssen zu Aachen und Hubertusburg« (Lipsiae 1875), »Denkwürdigkeiten des Staatskanzlers Fürsten von Hardenberg« (Lipsiae 1877), »Friedrich der Große; Friedrich Wilhelm IV. Zwei Biographien« (Lipsiae 1878), »Historisch-biographische Studien« (Lipsiae 1878), »Zur venezianischen Geschichte« (Lipsiae 1878), »Zur Geschichte Deutschlands und Frankreichs im 19 Jahrhundert« (edidit A. Dove; Lipsiae 1887). Finem rerum gestarum scribendarum egregium daret infinitus liber de mundi historia »Weltgeschichte« (Lipsiae 1881–88). Serius incohatus proh dolor non ultra [[Medium Aevum]] extendebatur. In disciplinis suis (quas usque annum 1872 habuit) exercitationibus historicis praelectiones magis vivas fecit; e discipulis illis fundata est sic dicta ''Schola Ranke'', cui multi historici illustres post annum 1850 activivi socii erant. In diariis »Jahrbücher des Deutschen Reiches unter dem sächsischen Haus« (Berolini 1837–40) lucubrationes discipulorum vulgari iussit. Die 21.12.1865 in nobilitatem translatus anno 1867 [[augustus Boeckh|Augusto Boeckh]] mortuo cancellarius ordinis Pro meritis nominatus est. Quando doctoratus eius anniversaria L et LX celebrati sunt (die 20.2. annorum 1867 et 1877) ab historicis sincere [[magnus Magister|magnus magister]] attitulatus est. Anno 1882 consiliarius secretus nominatus est et cum epitheto ''excellentiae''. ==Gravitudo== In historiographia Germanica saeculi XIX Ranke non exaggeranter omnium rerum scriptorum maximus appellari potest. Peritus indefessus atque argutus velociter fontes invenire, iudicare, seligere et uti solitus est. Critica eius methodica multis exemplo erat; vitae cotidianae verae intelligentia necnon interpretatio psychologica accurata commentationibus suis perfectionem dederunt. Praesertim in personis earumque ingeniis describendis novas vias aperuit. Die 3.3.1906 Wiehe in oppido, ubi iam antea monumentum erectum erat, societas condita est ''(Leopold von Ranke-Verein)'' cui in animo casae natalis praeservatio et musei curatio continuatae. == Lege etiam == * Wolfgang J. Mommsen (ed.): ''Leopold von Ranke und die moderne Geschichtswissenschaft''. Klett-Cotta, [[Stuttgardia]]e anno 1988, ISBN 3-608-91472-2 * Siegfried Baur: "Versuch über die Historik des jungen Ranke". Duncker & Humblot, Berolini anno 1998. ISBN 978-3-428-09115-7 *Andreas Dieter Boldt: ''Das Leben und Werk von Leopold von Ranke''. Peter Lang, Bern 2016 (primo Anglice: ''The Life and Work of the German Historian Leopold von Ranke (1795–1886). An Assessment of His Achievements'', Lewiston: Mellon Press 2014). * Helmut Berding: ''Leopold von Ranke''. In: Hans-Ulrich Wehler (ed.): ''Deutsche Historiker'', Band 1. [Vandenhoeck & Ruprecht, Gottingae 1971, S.&nbsp;7–2 * {{BBKL|archiveurl=https://web.archive.org/web/20070613132453/http://www.bautz.de/bbkl/r/ranke_l.shtml |autor=Volker Dotterweich|artikel=Ranke, Leopold|band=7|spalten=1324–1355}} * {{ADB|27|242|269|Ranke, Leopold von|[[Alfred Dove]]|ADB:Ranke, Leopold von}} * Günter Johannes Henz: ''Leopold Ranke. Leben, Denken, Wort, 1795–1814. Darstellende Untersuchungen und Edition. Mit allgemeinen archivalischen und bibliographischen Beiträgen''. Coloniae Agrippinae 1968. * Günter Johannes Henz: ''Zu Leopold von Rankes Briefwechsel. Forschungsbericht und Nachlese''. Archiv für Kulturgeschichte, 54 (1972), p. 285–324. * Günter Johannes Henz: ''Zur Kritik neuerer Briefeditoren. Die Ausgabe des Briefwechsels Leopold von Rankes durch die Historische Kommission bei der Bayerischen Akademie der Wissenschaften. Eine Denkschrift zu ihrem 150jährigen Bestehen''. Iuliaci 2008 ([https://web.archive.org/web/20200809143430/http://ranke-briefwechsel.de/ in nterreti hic]). * Günter Johannes Henz: ''Rankes fälschlich so benannte Vorträge „Über die Epochen der neueren Geschichte“. Eine Untersuchung zu Schein und Sein der Überlieferung''. In: ''Deutsche Vierteljahrsschrift für Literaturwissenschaft und Geistesgeschichte'', 83, 2009, p. 408–451. * Günter Johannes Henz: ''Leopold von Ranke in Geschichtsdenken und Forschung''. Bd. 1: ''Persönlichkeit, Werkentstehung, Wirkungsgeschichte''. Bd. 2: ''Grundlagen und Wege der Forschung''. Duncker & Humblot, Berolini 2014 * Ulrich Muhlack: ''Leopold Ranke, Rom und „Die Römischen Päpste“''. In: Michael Matheus, Martin Wallraff, Jörg Lauster (ed.): ''Rombilder im deutschsprachigen Protestantismus. Begegnungen mit der Stadt im „langen 19.&nbsp;Jahrhundert“'', Tubingae 2011, p. 1–24. * Ulrich Muhlack: ''Leopold von Ranke (1795-1886).'' In: Lutz Raphael (ed.): ''Klassiker der Geschichtswissenschaft''. Tomus I: ''Von Edward Gibbon bis Marc Bloch'', Beck, Monaci 2006, ISBN 978-3-406-54118-6, p. 38–63. * {{NDB|21|140|142|Ranke, Franz Leopold von|Ulrich Muhlack|118598279}} * Ugo Tucci: ''Ranke and the Venetian Document Market''. In: ''The Courier'' 22.1 (1987), p. 7–38. * Martin Wahler: ''Leopold von Ranke''. In: ''Mitteldeutsche Lebensbilder'', Band 2: ''Lebensbilder des 19. Jahrhunderts'', Magdeburgi 1927, p. 171–186. * Leopold von Ranke. Vorträge anläßlich seines 100. Todestages. Gedenkfeier der Historischen Kommission bei der Bayerischen Akademie der Wissenschaften und der Stiftung Historisches Kolleg im Stifterverband für die Deutsche Wissenschaft am 12. Mai 1986, Monaci 1987 ([https://web.archive.org/web/20151010151542/http://www.historischeskolleg.de/fileadmin/pdf/dokumentationen_allgemein_pdf/dok03_ranke.pdf Digitalisat]). == Nexus externi == {{CommuniaCat|Leopold von Ranke|Leopoldum de Ranke}} * [https://web.archive.org/web/20071026032218/http://www.geschichte.hu-berlin.de/galerie/texte/ranke.htm Biographia apud Universitatem Humboldt Berolini] * [https://web.archive.org/web/20220926125603/http://www.klassiker.historicum-archiv.net/18/ranke.htm De Leopoldo de Ranke] in 'Klassiker der Geschichtswissenschaft' *[https://www.projekt-gutenberg.org/autoren/namen/ranke.html Opera apud projekt-gutenberg.org] *[https://www.deutsche-digitale-bibliothek.de/person/gnd/118598279 De Ranke apud DDB] *[https://de.wikisource.org/wiki/Leopold_von_Ranke Res apud Vicifontem] *[https://web.archive.org/web/20201031222918/http://www.sportverein-wiehe.de/fussball/rankecup/allgemein De praemio pedilusorio pro Ranke nominato] {{DEFAULTSORT:Ranke, Leopoldus de }} [[Categoria:Scriptores Germaniae]] [[Categoria:Historici Germaniae]] [[Categoria:Nati 1795]] [[Categoria:Mortui 1886]] [[Categoria:Auctores Theodisci]] {{Myrias|Homines}} h8mc1vc4sjoridroec7h52wur1sepib 0 39741 4000295 3897883 2026-11-07T11:44:47Z InternetArchiveBot 139091 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 4000295 wikitext text/x-wiki {{Taxobox | color = pink | name = ''Micromurexia habbema'' | image = | image_caption = | regnum = [[Animalia]] | subregnum = [[Bilateria]] | superphylum = [[Deuterostomia]] | phylum = [[Chordata]] | subphylum = [[Vertebrata]] | superclassis = [[Tetrapoda]] | classis = [[Mammalia]] | subclassis: [[Theriiformes]] | infraclassis: [[Theria]] | ordo = [[Marsupialia]] | subordo = [[Dasyuromorphia]] | familia = [[Dasyuridae]] | subfamilia = [[Dasyurinae]] | tribus = [[Phascogalini]] | genus = ''[[Murexechinus]]'' | binomial = ''Murexechinus melanurus''<br />([[Oldfield Thomas|Thomas]], 1899) }} '''Murexechinus melanurus,''' ([[Oldfield Thomas|Thomas]], [[1899]]), (ex: ''Antechinus melanurus''), ([[Anglice]]: ''Black-tailed Dasyure''), est specie [[animalia|animalium]] [[Marsupialia|Marsupialium]] vivens in [[Indonesia]], [[Papua Nova Guinea]] et [[Nova Guinea]]. == Nexus externi == * [https://web.archive.org/web/20070917020650/http://www.museumvictoria.com.au/bioinformatics/mammals/images/Ant_apic.htm Marsupialia at Museum Victoria] * [https://web.archive.org/web/20060911144743/http://www.museum.vic.gov.au/bioinformatics/mammals/images/thumblmar.htm Photos of Agile Marsupials] * [http://www.iucnredlist.org/search/details.php/1591/all ''M. melanurus apud IUCN redlist''] {{CommuniaCat|Antechinus}} == Notae == * Groves, C.P. 2005. Order Dasyuromorphia. Pp. 23-37 in Wilson, D.E. & Reeder, D.M. (eds.). Mammal Species of the World: A taxonomic and geographic reference. 3rd ed. Baltimore: The Johns Hopkins University Press, Vol. 1: pp. i-xxxv+1-743; Vol. 2: pp. i-xvii+745-2142. ISBN 0-8018-8221-4 * Menkhorst, P. & Knight, F. 2001. A Field Guide to the Mammals of Australia. South Melbourne: Oxford University Press, x+269 pp. ISBN 0-19-550870-X * Parish S. & Slater P. Amazing Facts about Australian Mammals. Archerfield: Steve Parish Publishing Pty Ltd, p.19 {{biologia-stipula}} [[Categoria:Species Marsupialium]] [[Categoria:Mammalia Australiae]] 7nhbb7q9esbl3hiojxjx8rxenjaww6y 0 39746 4000296 3897884 2026-11-07T11:44:47Z InternetArchiveBot 139091 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 4000296 wikitext text/x-wiki {{Pagina non annexa}} {{Taxobox | color = pink | name = ''Micromurexia habbema'' | image = | image_caption = | regnum = [[Animalia]] | subregnum = [[Bilateria]] | superphylum = [[Deuterostomia]] | phylum = [[Chordata]] | subphylum = [[Vertebrata]] | superclassis = [[Tetrapoda]] | classis = [[Mammalia]] | subclassis: [[Theriiformes]] | infraclassis: [[Theria]] | ordo = [[Marsupialia]] | subordo = [[Dasyuromorphia]] | familia = [[Dasyuridae]] | subfamilia = [[Dasyurinae]] | tribus = [[Phascogalini]] | genus = ''[[Murexia]]'' | binomial = ''Murexia longicaudata''<br />([[Hermanus Schlegel|Schlegel]], 1866) }} '''Murexia longicaudata,''' ([[Hermanus Schlegel|Schlegel]], [[1866]]), est species [[animalia|animalium]] [[Marsupialia|Marsupialium]], vivens in [[Indonesia]], [[Papua Nova Guinea]] et [[Nova Guinea]]. == Nexus externi == * [https://web.archive.org/web/20070917020650/http://www.museumvictoria.com.au/bioinformatics/mammals/images/Ant_apic.htm Marsupialia at Museum Victoria] * [https://web.archive.org/web/20060911144743/http://www.museum.vic.gov.au/bioinformatics/mammals/images/thumblmar.htm Photos of Agile Marsupials] * [http://www.encyclopedia.com/doc/1E1-dasyure.html M. longicaudata apud Columbia Encyclopedia] * [http://www.iucnredlist.org/search/details.php/13930/all ''M. longicaudata apud IUCN redlist''] {{CommuniaCat|Antechinus}} == Notae == * Groves, C.P. 2005. Order Dasyuromorphia. Pp. 23-37 in Wilson, D.E. & Reeder, D.M. (eds.). Mammal Species of the World: A taxonomic and geographic reference. 3rd ed. Baltimore: The Johns Hopkins University Press, Vol. 1: pp. i-xxxv+1-743; Vol. 2: pp. i-xvii+745-2142. ISBN 0-8018-8221-4 * Menkhorst, P. & Knight, F. 2001. A Field Guide to the Mammals of Australia. South Melbourne: Oxford University Press, x+269 pp. ISBN 0-19-550870-X * Parish S. & Slater P. Amazing Facts about Australian Mammals. Archerfield: Steve Parish Publishing Pty Ltd, p.19 {{biologia-stipula}} [[Categoria:Species Marsupialium]] [[Categoria:Mammalia Australiae]] 7zyrdzjvzdmz5wxpw2oc3mi6gx3k4m5 0 40540 3999909 3842928 2026-11-06T16:18:03Z InternetArchiveBot 139091 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 3999909 wikitext text/x-wiki {{Capsa hominis Vicidata}} [[Fasciculus:Gioacchino da Fiore, miniatura sec. XIV, Codice Chigiano, Biblioteca Apostolica Vaticana, Roma.jpg|thumb|Ioachim Florensis in codice saeculi XIV, in [[Bibliotheca Apostolica Vaticana]] adservato]] '''Ioachim Florensis'''<ref>[http://www.hs-augsburg.de/~Harsch/a_nov03.html] [[Bibliotheca Augustana]]</ref> seu '''Ioachimus de Flore''' (anno circiter [[1135]] natus; mortuus die [[30 Martii]] [[1202]]) fuit [[theologus]], [[rerum gestarum scriptor|rerum gestarum interpres]], [[propheta]], et [[abbas]] [[Sanctus Ioannes Baptista|Sancti Ioannis]] [[monasterium|monasterii]], qui [[ordo Floriacensis|ordinem Floriacensem]] (alias ordinem Florensem) condidit. == Vita == De eius vita scripsit sermone Latino [[Carmelus Ciccia]] in commentariis Vaticanis quibus est titulus ''Latinitas'' (Sept. 2000): <blockquote>Dantes Alagherius in suo Paradiso (c. XII) Ioachimum de Flore invenit, “Calabrum abbatem spiritu prophetico praeditum”: a maximo Italorum poeta abbas Ioachimus in beatorum numerum numeratur… Abbas Ioachimus, ortus Caelici circiter MCXXX, in Consentina dioecesi, prius Cisterciensis monachus fuit; deinde, post in Terram Sanctam peregrinationem, ordinem Florensem instituit, qui e monasterio Sancti Ioannis per totam Italiam diffusus est. Magno ingenio praeditus, anachoreta fuit simulque mysticus, praedicator, propheta, philosophus, theologus, librorum auctor. Summorum Pontificum Imperatorumque iussu, nonnulla opera ad Christifideles aedificandos conscripsit. Praenuntiare ille potuit aetatem Spiritus Sancti, post aetates Patris et Filii venturam, nec non Ecclesiae humanique generis renovationem, gratia paupertatis et simplicitatis. Renovatio ab eo praenuntiata magnam expectationem excitavit et complures homines ad poenitentiam adque rectum iter suscipiendum adduxit. Doctissimus vir etiam de theologicis questionibus egit, a multis veneratus, a nonnullis spretus. Cum autem semper catholice in Ecclesia vivere et mori cuperet, ipse Sedi Apostolicae munus concredidit ut opera sua diiudicaret et, si quid erroris esset, tolleret vel emendaret; et Ecclesiae praeceptis semper obtemperavit. Eius mortis dies anniversarius, festus habitus, per saecula ritu proprio celebratus est. Quia vero plurima miracula et admirabilia ei tribuuntur, saepe in libris beatus vel sanctus Ioachimus appellatur. Anno MCCXV S. Concilium Lateranense IV, cum libellum contra Petrum Lombardum de unitate seu essentia Trinitatis Ioachimo attributum damnaret, ipsum Ioachimum tuitum est, quia Ecclesiae semper confisus erat. Tamen abbas fama deminutus est; sed Summus Pontifex Honorius III anno MCCXX quadam bulla Ioachimum “hominem catholicum” declaravit et hanc sententiam longe lateque praedicari iussit.</blockquote> == Doctrina == Secundum Ioachim, res gestae divisae sunt in tres status: statum [[Deus|Dei]] patris, statum filii, statum futurum [[Spiritus Sanctus|Sancti Spiritus]]. Tres status testamentis correspondent scilicet [[Vetus Testamentum|primo]], [[Novum Testamentum|secundo]], tertio futuro. Nonnumquam hic tertius status "[[Tertium Imperium|illo tertio imperio]]" ([[Theodisce]] ''Drittes Reich'') vocato comparatur. Quo verbo aliquantum temporis [[NSDAP|Nationales Socialistae]] Germanici utebantur ut suum [[imperium]] describerent. Eius vaticinationis causa de tertia aetate, futura et nova, magni factus est ab [[Iosephus Mazzini|Iosepho Mazzini]] atque a multis aliis Italicae patriae amantibus, praesertim ab illis qui in societatibus secretis se congregabant. Idem Mazzini concepit quandam Tertiam Italiam, quam dixit Aetatem Spiritus. In peritissimis Ioachimismi viris doctis fuit [[Benedictus XVI|Benedictus Papa XVI]], qui iam in opere habilitationis suae, anno [[1956]] conscripto annoque [[1959]] edito,<ref>Joseph Ratzinger, ''Das Offenbarungsverständnis und die Geschichtstheologie Bonaventuras.''</ref> receptionem operum Ioachimi tractavit. == Opera == {{div col|2}} # ''[[Concordia Novi ac Veteris Testamenti]]'' # Expositio in Apocalypsim # Psalterium decem chordarum # Adversus Iudaeos'' # De articulis fidei'' # De septem sigillis'' # Dialogi de Praescientia Dei et de predestinatione electorum'' # ''[[Enchiridion super Apocalypsim]]'' # Epistulae'' # Inteligentia super calathis ad abbatem Gaufridum'' # Testamentum'' # Universis Christi fidelibus'' # Exhortatorium Iudeorum'' # Genealogia'' # [[Liber Figurarum|''Liber Figurarum'']] # Poemata'' # Praefatio super Apocalypsim'' # Professio fidei'' # Quaestio de Maria Magdalena'' # Sermones'' # Soliloquium'' # Tractatus super quattuor Evangelia'' # Tractatus in expositionem et regulae beati Benedicti'' # Ultimis Tribulationibus'' {{div col end}} == Libri == * Joachim von Fiore: Concordia Novi ac Veteris Testamenti. Venedig 1519. Minerva Verlag GmbH Frankfurt/Main 1963. (Nova editio editioni [[Venetiae|Venetianae]] anni [[1519]] similis facta.) == Pelliculae cinematographicae == * ''[[Il Monaco che vinse l'Apocalisse (pellicula)|Il Monaco che vinse l'Apocalisse]]'' (''Monachus qui Apocalypsim vicit''), prima pellicula vita Joachim Florensis inspirata, anno [[2023]] edita est. == Notae == <references /> == Bibliographia == * Antonio Maria Adorisio, ''La "legenda" del Santo di Fiore / B. Ioachimi abbatis miracula'' (Mantianae: Vecchiarelli, 1989) * Morton W. Bloomfield, "Joachim of Flora: A Critical Survey of his Canon, Teachings, Sources, Biography and Influence" in ''Traditio'' vol. 13 (1957) pp. 249-311 * Ernesto Bonaiuti, ''Gioacchino da Fiore: i tempi, la vita, il messaggio'' (Consentiae: Giordano, 1984) * Carmelo Ciccia, ''Dante e Gioacchino da Fiore'' [https://web.archive.org/web/20221127113301/http://www.literary.it/dati/literary/c/ciccia/dante_e_gioacchino_da_fiore.html] (Consentiae: Pellegrini, 1997) * Carmelo Ciccia, ''La santità di Gioacchino da Fiore'' in ''Allegorie e simboli nel Purgatorio e altri studi su Dante'' [https://web.archive.org/web/20190819081440/http://www.literary.it/dati/literary/c/ciccia/altri_studi_su_dante__4.html] (Consentiae: Pellegrini, 2002) ISBN 88-8101-114-X * Carmelo Ciccia, ''Il ‘De gloria paradisi’ di Gioacchino da Fiore e la ‘Divina Commedia’ di Dante Alighieri'', in “Abate Gioacchino” (Consentiae: TGC, Ian.-Iun. 2005); et postea in ''Saggi su Dante e altri scrittori'' [https://books.google.de/books?id=MEjZRzD6CrwC&printsec=frontcover&hl=it&source=gbs_ge_summary_r&cad=0#v=onepage&q&f=false] (Consentiae: Pellegrini, 2007) ISBN 978-88-8101-435-4 * Carmelo Ciccia, ''Joseph Ratzinger e Gioacchino da Fiore'', in “Ricerche” (Catanae: CRES, Ian.-Dec. 2010) * Francesco D’Elia, ''Gioacchino da Fiore / Un maestro della civiltà europea'' (Subariae Mannelli: Rubbettino, 1991) * Francesco Foberti, ''Gioacchino da Fiore'' (Florentiae: Sansoni, 1934) * Henri de Lubac, ''La posterità spirituale di Gioacchino da Fiore'' (Mediolani: Jaca Book, 1981-83) * Giuseppe Mazzini, ''Joachimo / Appunti per uno studio storico sull'abate Gioacchino: Gli appunti manoscritti di Giuseppe Mazzini'', cur. Bianca Rosa (Augustae Taurinorum: Impronta, 1977) * {{DBI|http://www.treccani.it/enciclopedia/gioacchino-da-fiore_(Dizionario-Biografico)/|Gioacchino da Fiore|Raniero Orioli|2001}} * Antonio Piromalli, ''Gioacchino da Fiore e Dante'' (Ravennae, Longo, 1966) * {{Federiciana|http://www.treccani.it/enciclopedia/gioacchino-da-fiore_(Federiciana)/|Gioacchino da Fiore|Gian Luca Potestà}} * [[Iosephus Ratzinger|Joseph Ratzinger]], ''Offenbarungsverständnis und Geschichtstheologie Bonaventuras. Habilitationsschrift und Bonaventura-Studien.'' In: ''Joseph Ratzinger Gesammelte Schriften''. ISBN 978-3-451-30130-8. * Antonio Staglianò, ''L' abate calabrese: fede cattolica nella Trinità e pensiero teologico della storia in Gioacchino da Fiore'', praesent. Gianfranco Ravasi (in Civitate Vaticana: Libreria Editrice Vaticana, 2013) * Leone Tondelli, ''Il Libro delle figure dell'abate Gioachino da Fiore'', duo volumina: II cum Marjorie Reeves et Beatrice Hirsch-Reich (Augustae Taurinorum, SEI, I editio 1940, II editio 1953) == Nexus externi == {{Commonscat|Joachim of Fiore|Ioachim Florensis}} * [http://www.hs-augsburg.de/~Harsch/Chronologia/Lspost12/Ioachim/ioc_intr.html [[Bibliotheca Augustana]]] * [http://opac.regesta-imperii.de/lang_de/suche.php?thes=Joachim+%3Cde+Flore%3E+%281130-1202%29 Informationes bibliographicae ad Joachim spectantes] apud situm [[Regesta Imperii|Regestarum Imperii]] * [http://books.google.de/books?id=DhnB6UByeYEC&pg=PA119&lpg=PA119&dq=tertius+status&source=web&ots=s2cKpFG4md&sig=73AZYPjoW8v8GeZWpNo9L8MkNio&hl=de ''Die Mächte des guten und bösen: Vorstellungen im XII. und XIII. Jahrhundert, von Albert Zimmermann''] (De tribus statibus) {{ling|Germanice}} * [http://books.google.de/books?id=KPmrMiz5wQ4C&pg=PA1008&lpg=PA1008&dq=status+tertius&source=web&ots=x9ff7kY6CR&sig=wwB9wD_vi_NHK4k5nbr-SeXpEgY&hl=de#PPA1008,M1 ''Versuch einer vollständigen Einleitung in die Offenbarung des Johannes, Bonn''] (Super Ioachim Florensem et tres status) {{ling|Germanice}} * [https://web.archive.org/web/20160305203410/http://journals.cambridge.org/action/displayFulltext?type=1&fid=4401852&jid=CSS&volumeId=2&issueId=03&aid=4401844 POPULAR IDEOLOGIES IN LATE MEDIAEVAL EUROPE: TABORITE CHILIASM AND ITS ANTECEDENTS] "tertius status" {{ling|Anglice}} * [http://www.santiebeati.it/dettaglio/47825] in ''Santi e beati'' * [https://it.wikipedia.org/wiki/Marjorie_Reeves] in ''Marjorie Reeves'' {{Lifetime|saeculo 12|1202|Ioachim Florensis}} [[Categoria:Auctores Latini mediaevales]] [[Categoria:Cistercienses]] [[Categoria:Prophetae]] [[Categoria:Religiosi]] [[Categoria:Scriptores Italiae]] [[Categoria:Theologi]] ioifo54lt3br3j2gkasegm82cl37dlu 0 41408 4000038 3337981 2026-11-06T21:47:44Z Marcus Terentius Bibliophilus 2059 /* Fontes */ 4000038 wikitext text/x-wiki {{L1}} '''Titus Annius Milo''' (natus [[Lanuvium|Lanuvii]] incerto tempore; mortuus anno [[48 a.C.n.]]), [[Gaius Papius Celsus|Gaii Papii Celsi]] filius, sed adoptatus a [[Titus Annius Luscus|Tito Annio Lusco]], [[avus|avo]] suo, extrema [[Respublica Romana|Rei Publicae]] aetate [[Roma antiqua|Romanae]] fuit [[Gnaeus Pompeius Magnus|Pompeianus]] fautor. Uxorem Faustam, [[dictator]]is [[Sulla|Syllae]] filiam, duxit. == De adversario Publii Clodii == Anno [[57 a.C.n.]], [[tribunus plebis]] creatus est, quo tempore manus armatorum hominum ac [[gladiator]]um, hortante fortasse [[Gnaeus Pompeius Magnus|Pompeio]], conduxit, nam eo tempore Romae [[Publius Clodius Pulcher|Clodius]] [[Senatus Romanus|senatui]] et optimatibus terrori erat, qui, cum [[tribunus plebis]] anno priore fuisset, vi et armis fautorum suorum, [[Marcus Licinius Crassus|Crasso]] et [[Gaius Iulius Caesar|Caesare]], popularium partium ducibus, coniventibus Rempublicam conturbaverat. Ad pugnam igitur intra Urbem adversus catervas Clodianas Milonianae manus destinatae erant. [[Cicero]]ni exsilio Romam redire licuit Milone rogante. Postea, cum [[Publius Clodius Pulcher|Clodius]] domum [[Cicero]]nis incendisset atque ipsum vexavisset, Milo eum defendit et cum Clodianis ubique Romae manum conseruit. Per omnes eos annos Respublica vi et seditionibus perpetuis conturbata est. Anno [[53 a.C.n.]], Milo [[consul]]atum, Clodius [[praetor|praeturam]] petiit. [[Cicero]] magnam spem in [[consul]]atu Milonis ponebat: nam veterem Reipublicae statum et suam ac senatus auctoritatem ab eo restitui posse putabat, sed tanta violentia Clodianorum fuit ut comitia haberi non potuerint. Praeterea [[Gnaeus Pompeius Magnus|Pompeius]] et ipse suos candidatos habebat, nec Milonem fieri consulem cupiebat (competitores Milonis tum erant [[Quintus Caecilius Metellus Pius Scipio Nasica|Metellus Scipio]] et [[Publius Plautius Hypsaeus]]<ref>[[Asconius]], ''Ad Milonianam'' : argumentum. [[Dio Cassius]] 40.53</ref>). == De nece Publii Clodii ac iudicio de vi == Omnia igitur in Republica dissoluta turbataque erant cum, die [[18 Ianuarii]] anno [[52 a.C.n.]], Clodiani ac Miloniani apud [[Bovillae|Bovillas]] in [[Via Appia]], forte potius quam ex insidiis, congressi sunt. In rixa [[Publius Clodius Pulcher|Clodius]] primo vulneratus ac deinde de proposito a Milonianis confectus est. Tumultus maximus Romae secutus est. Mense Aprili anno [[52 a.C.n.]], apud iudices ab ipso Pompeio inter principes civitatis selectos, praesidiis militum ubique in Urbe collocatis, [[Marcus Tullius Cicero]] Milonem cum oratione ''[[Pro Milone|Pro Tito Annio Milone]]'' frustra defendit. Nihilominus damnatus Milo in [[Exsilium|exsilium]] [[Massilia]]m profectus est. Postero die ambitus quoque, accusante Fulvio Nerato, ex [[Lex Licinia de sodaliciis (55 a.C.n.)|lege Licinia de sodaliciis]] absens damnatus est, quia [[pecunia]]s per tribus largitus erat, ut suffragia civium sibi compararet : septingenties HS aeris alieni collegisse dicebatur!<ref>[[Plinius maior|Plinius]] XXXVI,104.</ref> == De ultima pugna et morte == Provincialem vitam non diu tulit: nam anno [[48 a.C.n.]], cum reditus in Urbem soli ex exsulibus a Caesare ei negaretur<ref>[[Dio Cassius]] 41.36</ref>, fortasse quia Pompeianis in obsidione Massiliae favisset, [[Gaius Iulius Caesar|Caesare]] absente et bellum cum [[Gnaeus Pompeius Magnus|Pompeio]] in Oriente gerente, res in Italia turbare rursus temptavit una cum praetore [[Marcus Caelius Rufus|Marco Caelio Rufo]], qui tabulas novas facere volebat (nam [[aes alienum]] debitores plurimos opprimebat). Cum manu [[gladiator]]um Italiam petiit et urbes [[Campania (Italia)|Campaniae]] adgrediebatur : dum Pompei mandata exsequi se praetendit, et egentes ad seditionem provocabat et ergastula recludebat ; sed a [[praetor]]e [[Quintus Pedius|Quinto Pedio]] victus ante [[Compsa]]m lapide ictus interiit<ref>[[Dio Cassius]] 42.22-24. [[Titus Livius]], ''Periocha'' 111</ref>. == Fontes == * [[Appianus Alexandrinus|Appianus]], libro secundo ''Bellorum civilium'' 16 et 20-22. *[[Gaius Iulius Caesar|Caesar]], tertio libro ''de Bello civili'', capitibus 21-22. * [[Cassius Dio]], libro XXXIX ''[[Historia Romana (Dio)|Historiae Romanae]]'', cap. 6-8, 18-21 necnon libro XL 53-54 et XLII cap. 22-24. *[[Cicero]], [[Pro Milone]] : Praecipue ''[https://archive.org/details/qasconiipedianic00ascouoft Argumentum]'' a [[Asconius|Q. Asconio Pediano]] ad hanc orationem conscriptum legendum est. Qui commentator operum Ciceronis primo saeculo floruit. * ''Epistulae ad Familiares'', libro secundo epistula 6. ** ''Epistulae ad Atticum'' libro quinto epistula 8. ** ''Epistulae ad Quintum fratrem'' libro primo epistula 4 et libro secundo epistulis 3 et 4. ** ''De Haruspicum responsis'' capitulis VI-VII. ** libro secundo ''de Officiis'' capitulo 58. ** ''In Vatinium'' XVII. *[[Lucanus]] libro primo ''Pharsaliae'' versibus 319-323. *[[Plutarchus]], ''Cicero'' 33 et 35. * [[Velleius Paterculus]], libro secundo ''Historiae Romanae,'' capitibus 45, 47, 68. ==Si vis plura legere...== * Petrus Cordier , 'M. Caelius Rufus, le préteur récalcitrant', ''Mélanges de l'Ecole française de Rome, Antiquité'', 1994 (106/2) : 533-577 [http://www.persee.fr/doc/mefr_0223-5102_1994_num_106_2_1859 Hic legere potes] * [[Uwe Homola]]: ''Untersuchungen zu Titus Annius Milo.'' Diss. [[Manhemium|Manhemi]] anno [[1997]]. ISBN 3-8288-0213-3. * L. Fezzi, ''Il tribuno Clodio'', Roma-Bari 2008 *Iacobus Settle, 'The Trial of Milo and the Other ''Pro Milone''', ''Transactions and Proceedings of the American Philological Association'', 1963(94) : 268-280 [https://www.jstor.org/stable/283651?seq=1#page_scan_tab_contents] * W.J. Tatum, ''The Patrician Tribune. Publius Clodius Pulcher'', Chapel Hill 1999. == Notae == <div class="references-small"><references/></div> == Nexus externi == * [http://www.perseus.tufts.edu/cgi-bin/ptext?doc=Perseus%3Atext%3A1999.02.0011%3Atext%3DMil. Cicero, Pro Milone (Latine et Anglice)] *[http://www.ancientlibrary.com/smith-bio/2193.html De Tito Annio Milone in ''A dictionary of Greek and Roman biography and mythology'', I, [[Londinium|Londinii]], anno 1870, pp. 1085 - 1086] {{DEFAULTSORT:Annius Milo, Titus}} [[Categoria:Tribuni plebis]] [[Categoria:Romani antiqui]] [[Categoria:Mortui 48 a.C.n.]] [[Categoria:Nati saeculo 2 aut 1 a.C.n.]] [[Categoria:Gens Annia|Milo, Titus]] jm56lypolflfh3awq24mg9cijvk8bp8 4000039 4000038 2026-11-06T21:47:59Z Marcus Terentius Bibliophilus 2059 /* Fontes */ 4000039 wikitext text/x-wiki {{L1}} '''Titus Annius Milo''' (natus [[Lanuvium|Lanuvii]] incerto tempore; mortuus anno [[48 a.C.n.]]), [[Gaius Papius Celsus|Gaii Papii Celsi]] filius, sed adoptatus a [[Titus Annius Luscus|Tito Annio Lusco]], [[avus|avo]] suo, extrema [[Respublica Romana|Rei Publicae]] aetate [[Roma antiqua|Romanae]] fuit [[Gnaeus Pompeius Magnus|Pompeianus]] fautor. Uxorem Faustam, [[dictator]]is [[Sulla|Syllae]] filiam, duxit. == De adversario Publii Clodii == Anno [[57 a.C.n.]], [[tribunus plebis]] creatus est, quo tempore manus armatorum hominum ac [[gladiator]]um, hortante fortasse [[Gnaeus Pompeius Magnus|Pompeio]], conduxit, nam eo tempore Romae [[Publius Clodius Pulcher|Clodius]] [[Senatus Romanus|senatui]] et optimatibus terrori erat, qui, cum [[tribunus plebis]] anno priore fuisset, vi et armis fautorum suorum, [[Marcus Licinius Crassus|Crasso]] et [[Gaius Iulius Caesar|Caesare]], popularium partium ducibus, coniventibus Rempublicam conturbaverat. Ad pugnam igitur intra Urbem adversus catervas Clodianas Milonianae manus destinatae erant. [[Cicero]]ni exsilio Romam redire licuit Milone rogante. Postea, cum [[Publius Clodius Pulcher|Clodius]] domum [[Cicero]]nis incendisset atque ipsum vexavisset, Milo eum defendit et cum Clodianis ubique Romae manum conseruit. Per omnes eos annos Respublica vi et seditionibus perpetuis conturbata est. Anno [[53 a.C.n.]], Milo [[consul]]atum, Clodius [[praetor|praeturam]] petiit. [[Cicero]] magnam spem in [[consul]]atu Milonis ponebat: nam veterem Reipublicae statum et suam ac senatus auctoritatem ab eo restitui posse putabat, sed tanta violentia Clodianorum fuit ut comitia haberi non potuerint. Praeterea [[Gnaeus Pompeius Magnus|Pompeius]] et ipse suos candidatos habebat, nec Milonem fieri consulem cupiebat (competitores Milonis tum erant [[Quintus Caecilius Metellus Pius Scipio Nasica|Metellus Scipio]] et [[Publius Plautius Hypsaeus]]<ref>[[Asconius]], ''Ad Milonianam'' : argumentum. [[Dio Cassius]] 40.53</ref>). == De nece Publii Clodii ac iudicio de vi == Omnia igitur in Republica dissoluta turbataque erant cum, die [[18 Ianuarii]] anno [[52 a.C.n.]], Clodiani ac Miloniani apud [[Bovillae|Bovillas]] in [[Via Appia]], forte potius quam ex insidiis, congressi sunt. In rixa [[Publius Clodius Pulcher|Clodius]] primo vulneratus ac deinde de proposito a Milonianis confectus est. Tumultus maximus Romae secutus est. Mense Aprili anno [[52 a.C.n.]], apud iudices ab ipso Pompeio inter principes civitatis selectos, praesidiis militum ubique in Urbe collocatis, [[Marcus Tullius Cicero]] Milonem cum oratione ''[[Pro Milone|Pro Tito Annio Milone]]'' frustra defendit. Nihilominus damnatus Milo in [[Exsilium|exsilium]] [[Massilia]]m profectus est. Postero die ambitus quoque, accusante Fulvio Nerato, ex [[Lex Licinia de sodaliciis (55 a.C.n.)|lege Licinia de sodaliciis]] absens damnatus est, quia [[pecunia]]s per tribus largitus erat, ut suffragia civium sibi compararet : septingenties HS aeris alieni collegisse dicebatur!<ref>[[Plinius maior|Plinius]] XXXVI,104.</ref> == De ultima pugna et morte == Provincialem vitam non diu tulit: nam anno [[48 a.C.n.]], cum reditus in Urbem soli ex exsulibus a Caesare ei negaretur<ref>[[Dio Cassius]] 41.36</ref>, fortasse quia Pompeianis in obsidione Massiliae favisset, [[Gaius Iulius Caesar|Caesare]] absente et bellum cum [[Gnaeus Pompeius Magnus|Pompeio]] in Oriente gerente, res in Italia turbare rursus temptavit una cum praetore [[Marcus Caelius Rufus|Marco Caelio Rufo]], qui tabulas novas facere volebat (nam [[aes alienum]] debitores plurimos opprimebat). Cum manu [[gladiator]]um Italiam petiit et urbes [[Campania (Italia)|Campaniae]] adgrediebatur : dum Pompei mandata exsequi se praetendit, et egentes ad seditionem provocabat et ergastula recludebat ; sed a [[praetor]]e [[Quintus Pedius|Quinto Pedio]] victus ante [[Compsa]]m lapide ictus interiit<ref>[[Dio Cassius]] 42.22-24. [[Titus Livius]], ''Periocha'' 111</ref>. == Fontes == * [[Appianus Alexandrinus|Appianus]], libro secundo ''Bellorum civilium'' 16 et 20-22. *[[Gaius Iulius Caesar|Caesar]], tertio libro ''de Bello civili'', capitibus 21-22. * [[Cassius Dio]], libro XXXIX ''[[Historia Romana (Dio)|Historiae Romanae]]'', cap. 6-8, 18-21 necnon libro XL 53-54 et XLII cap. 22-24. *[[Cicero]], [[Pro Milone]] : Praecipue ''[https://archive.org/details/qasconiipedianic00ascouoft Argumentum]'' a [[Asconius|Q. Asconio Pediano]] ad hanc orationem conscriptum legendum est. Qui commentator operum Ciceronis primo saeculo floruit. ** ''Epistulae ad Familiares'', libro secundo epistula 6. ** ''Epistulae ad Atticum'' libro quinto epistula 8. ** ''Epistulae ad Quintum fratrem'' libro primo epistula 4 et libro secundo epistulis 3 et 4. ** ''De Haruspicum responsis'' capitulis VI-VII. ** libro secundo ''de Officiis'' capitulo 58. ** ''In Vatinium'' XVII. *[[Lucanus]] libro primo ''Pharsaliae'' versibus 319-323. *[[Plutarchus]], ''Cicero'' 33 et 35. * [[Velleius Paterculus]], libro secundo ''Historiae Romanae,'' capitibus 45, 47, 68. ==Si vis plura legere...== * Petrus Cordier , 'M. Caelius Rufus, le préteur récalcitrant', ''Mélanges de l'Ecole française de Rome, Antiquité'', 1994 (106/2) : 533-577 [http://www.persee.fr/doc/mefr_0223-5102_1994_num_106_2_1859 Hic legere potes] * [[Uwe Homola]]: ''Untersuchungen zu Titus Annius Milo.'' Diss. [[Manhemium|Manhemi]] anno [[1997]]. ISBN 3-8288-0213-3. * L. Fezzi, ''Il tribuno Clodio'', Roma-Bari 2008 *Iacobus Settle, 'The Trial of Milo and the Other ''Pro Milone''', ''Transactions and Proceedings of the American Philological Association'', 1963(94) : 268-280 [https://www.jstor.org/stable/283651?seq=1#page_scan_tab_contents] * W.J. Tatum, ''The Patrician Tribune. Publius Clodius Pulcher'', Chapel Hill 1999. == Notae == <div class="references-small"><references/></div> == Nexus externi == * [http://www.perseus.tufts.edu/cgi-bin/ptext?doc=Perseus%3Atext%3A1999.02.0011%3Atext%3DMil. Cicero, Pro Milone (Latine et Anglice)] *[http://www.ancientlibrary.com/smith-bio/2193.html De Tito Annio Milone in ''A dictionary of Greek and Roman biography and mythology'', I, [[Londinium|Londinii]], anno 1870, pp. 1085 - 1086] {{DEFAULTSORT:Annius Milo, Titus}} [[Categoria:Tribuni plebis]] [[Categoria:Romani antiqui]] [[Categoria:Mortui 48 a.C.n.]] [[Categoria:Nati saeculo 2 aut 1 a.C.n.]] [[Categoria:Gens Annia|Milo, Titus]] ei6q2shbjoj9i3urckxqb4seqvw3yop 4000040 4000039 2026-11-06T21:48:27Z Marcus Terentius Bibliophilus 2059 /* Fontes */ 4000040 wikitext text/x-wiki {{L1}} '''Titus Annius Milo''' (natus [[Lanuvium|Lanuvii]] incerto tempore; mortuus anno [[48 a.C.n.]]), [[Gaius Papius Celsus|Gaii Papii Celsi]] filius, sed adoptatus a [[Titus Annius Luscus|Tito Annio Lusco]], [[avus|avo]] suo, extrema [[Respublica Romana|Rei Publicae]] aetate [[Roma antiqua|Romanae]] fuit [[Gnaeus Pompeius Magnus|Pompeianus]] fautor. Uxorem Faustam, [[dictator]]is [[Sulla|Syllae]] filiam, duxit. == De adversario Publii Clodii == Anno [[57 a.C.n.]], [[tribunus plebis]] creatus est, quo tempore manus armatorum hominum ac [[gladiator]]um, hortante fortasse [[Gnaeus Pompeius Magnus|Pompeio]], conduxit, nam eo tempore Romae [[Publius Clodius Pulcher|Clodius]] [[Senatus Romanus|senatui]] et optimatibus terrori erat, qui, cum [[tribunus plebis]] anno priore fuisset, vi et armis fautorum suorum, [[Marcus Licinius Crassus|Crasso]] et [[Gaius Iulius Caesar|Caesare]], popularium partium ducibus, coniventibus Rempublicam conturbaverat. Ad pugnam igitur intra Urbem adversus catervas Clodianas Milonianae manus destinatae erant. [[Cicero]]ni exsilio Romam redire licuit Milone rogante. Postea, cum [[Publius Clodius Pulcher|Clodius]] domum [[Cicero]]nis incendisset atque ipsum vexavisset, Milo eum defendit et cum Clodianis ubique Romae manum conseruit. Per omnes eos annos Respublica vi et seditionibus perpetuis conturbata est. Anno [[53 a.C.n.]], Milo [[consul]]atum, Clodius [[praetor|praeturam]] petiit. [[Cicero]] magnam spem in [[consul]]atu Milonis ponebat: nam veterem Reipublicae statum et suam ac senatus auctoritatem ab eo restitui posse putabat, sed tanta violentia Clodianorum fuit ut comitia haberi non potuerint. Praeterea [[Gnaeus Pompeius Magnus|Pompeius]] et ipse suos candidatos habebat, nec Milonem fieri consulem cupiebat (competitores Milonis tum erant [[Quintus Caecilius Metellus Pius Scipio Nasica|Metellus Scipio]] et [[Publius Plautius Hypsaeus]]<ref>[[Asconius]], ''Ad Milonianam'' : argumentum. [[Dio Cassius]] 40.53</ref>). == De nece Publii Clodii ac iudicio de vi == Omnia igitur in Republica dissoluta turbataque erant cum, die [[18 Ianuarii]] anno [[52 a.C.n.]], Clodiani ac Miloniani apud [[Bovillae|Bovillas]] in [[Via Appia]], forte potius quam ex insidiis, congressi sunt. In rixa [[Publius Clodius Pulcher|Clodius]] primo vulneratus ac deinde de proposito a Milonianis confectus est. Tumultus maximus Romae secutus est. Mense Aprili anno [[52 a.C.n.]], apud iudices ab ipso Pompeio inter principes civitatis selectos, praesidiis militum ubique in Urbe collocatis, [[Marcus Tullius Cicero]] Milonem cum oratione ''[[Pro Milone|Pro Tito Annio Milone]]'' frustra defendit. Nihilominus damnatus Milo in [[Exsilium|exsilium]] [[Massilia]]m profectus est. Postero die ambitus quoque, accusante Fulvio Nerato, ex [[Lex Licinia de sodaliciis (55 a.C.n.)|lege Licinia de sodaliciis]] absens damnatus est, quia [[pecunia]]s per tribus largitus erat, ut suffragia civium sibi compararet : septingenties HS aeris alieni collegisse dicebatur!<ref>[[Plinius maior|Plinius]] XXXVI,104.</ref> == De ultima pugna et morte == Provincialem vitam non diu tulit: nam anno [[48 a.C.n.]], cum reditus in Urbem soli ex exsulibus a Caesare ei negaretur<ref>[[Dio Cassius]] 41.36</ref>, fortasse quia Pompeianis in obsidione Massiliae favisset, [[Gaius Iulius Caesar|Caesare]] absente et bellum cum [[Gnaeus Pompeius Magnus|Pompeio]] in Oriente gerente, res in Italia turbare rursus temptavit una cum praetore [[Marcus Caelius Rufus|Marco Caelio Rufo]], qui tabulas novas facere volebat (nam [[aes alienum]] debitores plurimos opprimebat). Cum manu [[gladiator]]um Italiam petiit et urbes [[Campania (Italia)|Campaniae]] adgrediebatur : dum Pompei mandata exsequi se praetendit, et egentes ad seditionem provocabat et ergastula recludebat ; sed a [[praetor]]e [[Quintus Pedius|Quinto Pedio]] victus ante [[Compsa]]m lapide ictus interiit<ref>[[Dio Cassius]] 42.22-24. [[Titus Livius]], ''Periocha'' 111</ref>. == Fontes == * [[Appianus Alexandrinus|Appianus]], libro secundo ''Bellorum civilium'' 16 et 20-22. *[[Gaius Iulius Caesar|Caesar]], tertio libro ''de Bello civili'', capitibus 21-22. * [[Cassius Dio]], libro XXXIX ''[[Historia Romana (Dio)|Historiae Romanae]]'', cap. 6-8, 18-21 necnon libro XL 53-54 et XLII cap. 22-24. *[[Cicero]], [[Pro Milone]]. Praecipue ''[https://archive.org/details/qasconiipedianic00ascouoft Argumentum]'' a [[Asconius|Q. Asconio Pediano]] ad hanc orationem conscriptum legendum est. Qui commentator operum Ciceronis primo saeculo floruit. ** ''Epistulae ad Familiares'', libro secundo epistula 6. ** ''Epistulae ad Atticum'' libro quinto epistula 8. ** ''Epistulae ad Quintum fratrem'' libro primo epistula 4 et libro secundo epistulis 3 et 4. ** ''De Haruspicum responsis'' capitulis VI-VII. ** libro secundo ''de Officiis'' capitulo 58. ** ''In Vatinium'' XVII. *[[Lucanus]] libro primo ''Pharsaliae'' versibus 319-323. *[[Plutarchus]], ''Cicero'' 33 et 35. * [[Velleius Paterculus]], libro secundo ''Historiae Romanae,'' capitibus 45, 47, 68. ==Si vis plura legere...== * Petrus Cordier , 'M. Caelius Rufus, le préteur récalcitrant', ''Mélanges de l'Ecole française de Rome, Antiquité'', 1994 (106/2) : 533-577 [http://www.persee.fr/doc/mefr_0223-5102_1994_num_106_2_1859 Hic legere potes] * [[Uwe Homola]]: ''Untersuchungen zu Titus Annius Milo.'' Diss. [[Manhemium|Manhemi]] anno [[1997]]. ISBN 3-8288-0213-3. * L. Fezzi, ''Il tribuno Clodio'', Roma-Bari 2008 *Iacobus Settle, 'The Trial of Milo and the Other ''Pro Milone''', ''Transactions and Proceedings of the American Philological Association'', 1963(94) : 268-280 [https://www.jstor.org/stable/283651?seq=1#page_scan_tab_contents] * W.J. Tatum, ''The Patrician Tribune. Publius Clodius Pulcher'', Chapel Hill 1999. == Notae == <div class="references-small"><references/></div> == Nexus externi == * [http://www.perseus.tufts.edu/cgi-bin/ptext?doc=Perseus%3Atext%3A1999.02.0011%3Atext%3DMil. Cicero, Pro Milone (Latine et Anglice)] *[http://www.ancientlibrary.com/smith-bio/2193.html De Tito Annio Milone in ''A dictionary of Greek and Roman biography and mythology'', I, [[Londinium|Londinii]], anno 1870, pp. 1085 - 1086] {{DEFAULTSORT:Annius Milo, Titus}} [[Categoria:Tribuni plebis]] [[Categoria:Romani antiqui]] [[Categoria:Mortui 48 a.C.n.]] [[Categoria:Nati saeculo 2 aut 1 a.C.n.]] [[Categoria:Gens Annia|Milo, Titus]] oxq7wayz5ciz8d78b741sfk8ql2xm2a 4000041 4000040 2026-11-06T21:49:09Z Marcus Terentius Bibliophilus 2059 /* Si vis plura legere... */ 4000041 wikitext text/x-wiki {{L1}} '''Titus Annius Milo''' (natus [[Lanuvium|Lanuvii]] incerto tempore; mortuus anno [[48 a.C.n.]]), [[Gaius Papius Celsus|Gaii Papii Celsi]] filius, sed adoptatus a [[Titus Annius Luscus|Tito Annio Lusco]], [[avus|avo]] suo, extrema [[Respublica Romana|Rei Publicae]] aetate [[Roma antiqua|Romanae]] fuit [[Gnaeus Pompeius Magnus|Pompeianus]] fautor. Uxorem Faustam, [[dictator]]is [[Sulla|Syllae]] filiam, duxit. == De adversario Publii Clodii == Anno [[57 a.C.n.]], [[tribunus plebis]] creatus est, quo tempore manus armatorum hominum ac [[gladiator]]um, hortante fortasse [[Gnaeus Pompeius Magnus|Pompeio]], conduxit, nam eo tempore Romae [[Publius Clodius Pulcher|Clodius]] [[Senatus Romanus|senatui]] et optimatibus terrori erat, qui, cum [[tribunus plebis]] anno priore fuisset, vi et armis fautorum suorum, [[Marcus Licinius Crassus|Crasso]] et [[Gaius Iulius Caesar|Caesare]], popularium partium ducibus, coniventibus Rempublicam conturbaverat. Ad pugnam igitur intra Urbem adversus catervas Clodianas Milonianae manus destinatae erant. [[Cicero]]ni exsilio Romam redire licuit Milone rogante. Postea, cum [[Publius Clodius Pulcher|Clodius]] domum [[Cicero]]nis incendisset atque ipsum vexavisset, Milo eum defendit et cum Clodianis ubique Romae manum conseruit. Per omnes eos annos Respublica vi et seditionibus perpetuis conturbata est. Anno [[53 a.C.n.]], Milo [[consul]]atum, Clodius [[praetor|praeturam]] petiit. [[Cicero]] magnam spem in [[consul]]atu Milonis ponebat: nam veterem Reipublicae statum et suam ac senatus auctoritatem ab eo restitui posse putabat, sed tanta violentia Clodianorum fuit ut comitia haberi non potuerint. Praeterea [[Gnaeus Pompeius Magnus|Pompeius]] et ipse suos candidatos habebat, nec Milonem fieri consulem cupiebat (competitores Milonis tum erant [[Quintus Caecilius Metellus Pius Scipio Nasica|Metellus Scipio]] et [[Publius Plautius Hypsaeus]]<ref>[[Asconius]], ''Ad Milonianam'' : argumentum. [[Dio Cassius]] 40.53</ref>). == De nece Publii Clodii ac iudicio de vi == Omnia igitur in Republica dissoluta turbataque erant cum, die [[18 Ianuarii]] anno [[52 a.C.n.]], Clodiani ac Miloniani apud [[Bovillae|Bovillas]] in [[Via Appia]], forte potius quam ex insidiis, congressi sunt. In rixa [[Publius Clodius Pulcher|Clodius]] primo vulneratus ac deinde de proposito a Milonianis confectus est. Tumultus maximus Romae secutus est. Mense Aprili anno [[52 a.C.n.]], apud iudices ab ipso Pompeio inter principes civitatis selectos, praesidiis militum ubique in Urbe collocatis, [[Marcus Tullius Cicero]] Milonem cum oratione ''[[Pro Milone|Pro Tito Annio Milone]]'' frustra defendit. Nihilominus damnatus Milo in [[Exsilium|exsilium]] [[Massilia]]m profectus est. Postero die ambitus quoque, accusante Fulvio Nerato, ex [[Lex Licinia de sodaliciis (55 a.C.n.)|lege Licinia de sodaliciis]] absens damnatus est, quia [[pecunia]]s per tribus largitus erat, ut suffragia civium sibi compararet : septingenties HS aeris alieni collegisse dicebatur!<ref>[[Plinius maior|Plinius]] XXXVI,104.</ref> == De ultima pugna et morte == Provincialem vitam non diu tulit: nam anno [[48 a.C.n.]], cum reditus in Urbem soli ex exsulibus a Caesare ei negaretur<ref>[[Dio Cassius]] 41.36</ref>, fortasse quia Pompeianis in obsidione Massiliae favisset, [[Gaius Iulius Caesar|Caesare]] absente et bellum cum [[Gnaeus Pompeius Magnus|Pompeio]] in Oriente gerente, res in Italia turbare rursus temptavit una cum praetore [[Marcus Caelius Rufus|Marco Caelio Rufo]], qui tabulas novas facere volebat (nam [[aes alienum]] debitores plurimos opprimebat). Cum manu [[gladiator]]um Italiam petiit et urbes [[Campania (Italia)|Campaniae]] adgrediebatur : dum Pompei mandata exsequi se praetendit, et egentes ad seditionem provocabat et ergastula recludebat ; sed a [[praetor]]e [[Quintus Pedius|Quinto Pedio]] victus ante [[Compsa]]m lapide ictus interiit<ref>[[Dio Cassius]] 42.22-24. [[Titus Livius]], ''Periocha'' 111</ref>. == Fontes == * [[Appianus Alexandrinus|Appianus]], libro secundo ''Bellorum civilium'' 16 et 20-22. *[[Gaius Iulius Caesar|Caesar]], tertio libro ''de Bello civili'', capitibus 21-22. * [[Cassius Dio]], libro XXXIX ''[[Historia Romana (Dio)|Historiae Romanae]]'', cap. 6-8, 18-21 necnon libro XL 53-54 et XLII cap. 22-24. *[[Cicero]], [[Pro Milone]]. Praecipue ''[https://archive.org/details/qasconiipedianic00ascouoft Argumentum]'' a [[Asconius|Q. Asconio Pediano]] ad hanc orationem conscriptum legendum est. Qui commentator operum Ciceronis primo saeculo floruit. ** ''Epistulae ad Familiares'', libro secundo epistula 6. ** ''Epistulae ad Atticum'' libro quinto epistula 8. ** ''Epistulae ad Quintum fratrem'' libro primo epistula 4 et libro secundo epistulis 3 et 4. ** ''De Haruspicum responsis'' capitulis VI-VII. ** libro secundo ''de Officiis'' capitulo 58. ** ''In Vatinium'' XVII. *[[Lucanus]] libro primo ''Pharsaliae'' versibus 319-323. *[[Plutarchus]], ''Cicero'' 33 et 35. * [[Velleius Paterculus]], libro secundo ''Historiae Romanae,'' capitibus 45, 47, 68. == Plura legere si cupis == * Petrus Cordier , 'M. Caelius Rufus, le préteur récalcitrant', ''Mélanges de l'Ecole française de Rome, Antiquité'', 1994 (106/2) : 533-577 [http://www.persee.fr/doc/mefr_0223-5102_1994_num_106_2_1859 Hic legere potes] * [[Uwe Homola]]: ''Untersuchungen zu Titus Annius Milo.'' Diss. [[Manhemium|Manhemi]] anno [[1997]]. ISBN 3-8288-0213-3. * L. Fezzi, ''Il tribuno Clodio'', Roma-Bari 2008 *Iacobus Settle, 'The Trial of Milo and the Other ''Pro Milone''', ''Transactions and Proceedings of the American Philological Association'', 1963(94) : 268-280 [https://www.jstor.org/stable/283651?seq=1#page_scan_tab_contents] * W.J. Tatum, ''The Patrician Tribune. Publius Clodius Pulcher'', Chapel Hill 1999. == Notae == <div class="references-small"><references/></div> == Nexus externi == * [http://www.perseus.tufts.edu/cgi-bin/ptext?doc=Perseus%3Atext%3A1999.02.0011%3Atext%3DMil. Cicero, Pro Milone (Latine et Anglice)] *[http://www.ancientlibrary.com/smith-bio/2193.html De Tito Annio Milone in ''A dictionary of Greek and Roman biography and mythology'', I, [[Londinium|Londinii]], anno 1870, pp. 1085 - 1086] {{DEFAULTSORT:Annius Milo, Titus}} [[Categoria:Tribuni plebis]] [[Categoria:Romani antiqui]] [[Categoria:Mortui 48 a.C.n.]] [[Categoria:Nati saeculo 2 aut 1 a.C.n.]] [[Categoria:Gens Annia|Milo, Titus]] 1l8c80qpadr3a0rwp768p5ogtuoa4fp 0 42229 4000193 2841826 2026-11-07T05:51:44Z InternetArchiveBot 139091 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 4000193 wikitext text/x-wiki {{Capsa hominis Vicidata}} ''' Marcus Tatius''', etiam '''(Marcus) Tatius Alpinus''' fuit [[poeta]] [[Helvetia|Helveticus]] neolatinus. Tatius etiam multa opera Latine scripta Germanice vertit. == Nexus externi == * [http://www.uni-mannheim.de/mateo/camena/del6/books/deliciae6_15.html Tria Epigrammata] e ''Delitiae poetarum Germanorum huius superiorisque aevi illustrium'' * [https://web.archive.org/web/20250527160035/http://dbs.hab.de/polydorusvergilius/portal-texte/links_07/e_01_ausg1537.htm Polydorus Vergilius] (Herzog August Bibliothek Wolfenbüttel). {{bio-stipula}} {{DEFAULTSORT:Tatius Alpinus, Marcus}} [[Categoria:Scriptores Helvetiae]] [[Categoria:Auctores Latini Renascentiae]] [[Categoria:Auctores Theodisci]] [[Categoria:Interpretes Latino-Theodisci]] [[Categoria:Humanistae]] [[Categoria:Nati saeculo 16]] [[Categoria:Mortui 1562]] c6i0fjjca4nhdnp4d70yxl3qqu837dv 0 42428 3999898 3973993 2026-11-06T15:44:31Z Andronikos Komnenos 1527 bibl 3999898 wikitext text/x-wiki [[Fasciculus:Chilli tribute from Tuchpa Codex Mendoza 52r detail.jpg|thumb|"DCCC siccorum capsici fructuum sarcinae": tributum urbis [[Tuchpa]] in [[Codex Mendoza|Codice Mendoza]] ante annum 1542 enumeratum]] {{Videhom|Capsicum (genus)}} {{res|Capsicum}}<ref>"Capsicum": {{qc|id=Gesnerus (1561)}}; {{qc|id=Gregorius de Regio (1611)}}</ref> seu {{res|chilli}}<ref>"Chilli" (indecl.): {{qc|id=Nierembergius (1635)}}</ref><ref>"lada Chili" nomen Malaium: {{qc|id=Bontius (1642)}}</ref> est [[fructus]] [[Angiospermae|plantarum florentium]] [[genus (taxinomia)|generis]] ''[[Capsicum (genus)|Capsici]],'' in [[familia (taxinomia)|familia]] [[Solanaceae|Solanacearum]]. Huic generi sunt quinque fere [[species (taxinomia)|species]], quarum [[Varietates capsicorum|cultivarietatibus]] [[homo|homines]] pro [[cibus|cibo]] et [[medicamentum|medicamentis]] uti solent, videlicet ''[[Capsicum annuum]]'', ''[[Capsicum baccatum|C. baccatum]]'', ''[[Capsicum chinense|C. chinense]]'', ''[[Capsicum frutescens|C. frutescens]]'', ''[[Capsicum pubescens|C. pubescens]]''. Illae ''[[Capsicum annuum|C. annui]]'' [[cultivarietas|varietates]], quibus [[sapor]] non pungens sed dulcis sit, a productoribus comestoribusque nomine semper distinguuntur. Latine "[[capsicum dulce (fructus)|capsicum dulce]]" appellantur.<ref name="Dunal (1813)">Michel Félix Dunal, ''Histoire naturelle, médicale et économique des Solanum'' (Lutetiae: Koenig, 1813) {{Google Books|Dc5LAAAAYAAJ}}</ref> [[Aves]] fructibus capsicorum pabulantur, [[animalia]] rarissime quod apud ea [[capsaicinum]] dolorem stimulat.<ref>Dan Gleason, "[https://eugene.wbu.com/birds-and-hot-pepper The Story of Birds and Hot Pepper]"</ref> [[Homo sapiens|Homines]] tantum se capsicis medent.<ref>{{qc|id=Pickersgill (2016)}}</ref> == De nominibus == [[Fasciculus:Conquistador on chilli.jpg|thumb|upright=2|''... una sorte di pepe da condire che si chiama Chil ...'': vocabulum ''chilli'' primum in linguam Europaeam mutuatum est. {{qc|id=Conquisitator anonymus (post 1519)}}]] [[Fasciculus:Petrus Martyr on chilli.jpg|thumb|upright=2|"... vocant ipsi haxi ultima acuta ...": vocabulum ''ají'', iam a [[Christophorus Columbus|Columbo]] relatum, [[Petrus Martyr ab Angleria]] primum Latine recitavit. {{qc|id=Petrus Martyr (1530)}}]] ''Capsicum'' e verbo Graecitatis Byzantinae κάψικον derivatur, quod invicem e vocabulo Latino ''capsa'' mutuatur. [[Ioannes Actuarius]], medicus Graecus saeculi XIII, κάψικον pluries, semel κάψικον Ἰνδικόν (i.e. "capsicum Indicum") in praeceptis medicamentorum scripsit, sine explicatione. [[Ioannes Ruellius]], versionis Latinae Actuarii confector, "capsicum" et "capsicum Indicum" sine pluribus scripsit.<ref>Ioannes Ruellius, interpr., ''Actuarius De medicamentorum compositione liber''. Parisiis, 1539 {{Google Books|31RWAAAAcAAJ|p. 108}}</ref> Idem, auctor postea ''De natura stirpium'', "[[cardamomum]]" hoc vocabulo Graeco intellegendum esse censuit,<ref>[[Ioannes Ruellius]], ''De natura stirpium libri III'' (Basileae, 1537) [https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k1520724r/f383 p. 287]</ref> quem [[Carolus du Fresne, Dominus du Cange|Carolus du Cange]] secutus est.<ref>{{DuCangeGr}} col. 628 s.v. κάψικον</ref> Sed [[Casparus Bauhinus]] in ''Phytopinace'', Actuario per editionem 1567 citato, idem vocabulum "capsicum/κάψικον" sicut synonymum "piperis Indici" intellegit, etymologiae falsae utens (non e vocabulo Latino ''capsa'' sed e Graeco κάπτω "haurio" deduci suasit)<ref>{{qc|id=Bauhinus (1596)}}; Casparus Bauhinus, ''Pinax Theatri botanici'' (Basileae: sumptibus Ludovici Regis) [https://archive.org/details/mobot31753000495769/page/101/mode/2up pp. 101-103]</ref> geographiamque et historiam deviam assumens: hoc enim genus, non in [[India]] sensu normali sed in [[Indiae occidentales|Indis occidentalibus]] [[America]]que continente ortum, Actuarius scriptor saeculi XIII Europaeus cognoscere nequibat. Rubrica Bauhini "Capsicum seu Piper Indicum" nihilominus ab aliis botanistis accepta (praesertim a [[Gregorius de Regio|Gregorio de Regio]] qui de his fructibus mox utilissime disseruerit) omnes fere eruditi recentiores hoc nomen adhibent. ''Ají'', nomen origine [[lingua Arawakensis|Arawakense]], [[Christophorus Columbus]] primus Europaeorum anno [[1493]] audivit:<ref name="Columbi ephemeris (1493)" /> quod nomen ex [[Hispaniola]] in usum Hispanorum omnium Novi Mundi incolarum apprehensum est. [[Petrus Martyr ab Angleria]] (''[[De orbe novo decades]]'') hoc vocabulum ad Latinitatem suam anno [[1530]] accommodavit: "De pipere insulari continentique nunc parum ... dico piper quum non sit piper, quia piperis habeat vim et aroma ... vocant ipsi ''haxi'' ultima acuta".<ref>{{qc|id=Petrus Martyr (1530)}}: [[:Fasciculus:Petrus Martyr on chilli.jpg|vide imaginem]]</ref><ref>"Ají" in {{qc|id=Friederici (1947)}} p. 46</ref> ''Chilli'' fuit nomen apud [[Azteci|Aztecos]] [[lingua Navatlaca|linguá Navatlacá]] usitatum. Ita iam rettulit [[Relatione di alcune cose della Nuova Spagna e della gran città di Temestitan Messico|conquisitator anonymus]] in ''Relatione'' anno circiter 1521 scripta.<ref>"Chile" in {{qc|id=Friederici (1947)}} pp. 174-175</ref> ''Piper'' (ut qui ad aroma ''[[Piper nigrum|Piperis nigri]]'' alluderet) est nomen in linguis Europaeis iam ab anno [[1493]] saepissime adhibitum quia capsicum locum piperis in arte coquinaria Americanorum habuisse censebatur (ita iam Columbus et Petrus Martyr supra citati) atque mox in gastronomia Europaea talem usum usurpare incipiebat. ''Piper Indicum'' plures saeculo XVI scripserunt, ea ratione quod "[[Indiae occidentales]]" et "[[Asia austro-orientalis|orientales]]" ab initio apud Europaeos haud distinguebantur; alii inter quos [[Carolus Clusius]], ambiguitate huius nominis suasi, ''Piper Americanum'' scribere maluerunt. ''Pigmentum'' (i.e. tinctura, conditura) est origo Latinus nominis in variis linguis hodiernis adhibiti sicut synonymum piperis vel speciarii. ''Quiya'' atque recentius ''cayenne'', nomina tam [[Pulvis cayennae|pulveris culinarii]] quam [[Capsicum cayennense|cultivarietatis]], e nuncupationibus in [[lingua Tupi]] capsicorum in [[Brasilia]] saeculo XVII cognitorum derivantur, sit ''quiyaqui, quiya-apua, quiya-cumati, quiya-carapo'' apud [[Iacobus Bontius|Bontium]];<ref>{{qc|id=Bontius ed. Piso (1658)}}</ref> ''quiya-apua, quiya-cumeri, quiya-uca'';<ref>{{qc|id=Raius (1693)}}</ref> ''kyynha'', varietates ''kyynhavi, kyynhai'';<ref>Christoph Gottlieb von Murr, ''Reisen einiger Missionarien der Gesellschaft Jesu in Amerika''. Norimbergae, 1785 {{Google Books|8748AAAAcAAJ|p. 519}}</ref> ''quiya, quiynhá''.<ref>Theodoro J. H. Langgaard, ''Novo formulario medico e pharmaceutico'' (1868) {{Google Books|QNk8AAAAcAAJ|p. 537}}</ref> Unde [[Anglice]] a principio ''kian, chian, chyan, kayan, cayan'' appellabatur, denuo ab anno 1783 ''cayenne pepper''.<ref>"cayan-butter", "cayan-pepper" in {{ec|id=Cassidy et Le Page (1967)|c=F. G. Cassidy, R. B. Le Page, ''Dictionary of Jamaican English'' (Cantabrigiae: Cambridge University Press, 1967) p. 97; "cayenne" in {{OED}}</ref>}} ''Uchu'' est nomen in [[lingua Quechua]] adhibita.<ref>"Uchu" in {{qc|id=Friederici (1947)}} p. 639</ref> Hodie apud [[Peruvia|Peruanos]] varietates Peruvianas denotat, ''ají'' varietates Mexicanas et Caribicas. == Capsicum in America et Europa == [[Fasciculus:German pepper described by Hieronymus Bock 1539 fasc 2 f 86v.jpg|thumb|upright=1.25|''Von Teutschem Pfeffer'': Capsici in horto Germanico culti notitia antiquissima ([[Hieronymus Bock]], 1539)<ref name="Bock (1539)">{{qc|id=Bock (1539)}}</ref>]] Primus Europaeorum [[Christophorus Columbus]] de capsico fructu in [[ephemeris|ephemeride]] primae [[navigatio]]nis sub die [[15 Ianuarii]] [[1493]] refert: "Abundat etiam ''ají'', videlicet piper huius gentis e quorum magis quam piper valeant, sine quo nullus unquam cenat, quod saluberrimum est; quo quinquaginta caravellae quotannis in hac [[Hispaniola]] onerari possunt."<ref name="Columbi ephemeris (1493)">''Tambien hay mucho ají, ques su pimienta, della que vale mas que pimienta, y toda la gente no come sin ella, que la halla muy sana; puédense cargar 50 carabelas cada año en aquella Española'': {{qc|id=Columbi ephemeris (1493)}} [https://archive.org/stream/coleccindelosv01nava#page/286/mode/2up p. 286 editionis 1858]</ref> Ipse semina huius fructus ad reges Hispanicos statim reddidit, sicut ex epistula anno insequenti in insula Isabella scripta constat: "illius ''axí'' quod nos piper nuncupamus, de quo e prima navigatione ad Exc. vestr. adduximus, hinc recipietis quantum mandabitis; cuius semina in hortis serta crescuntur."<ref>''del axí, a qui deçimos pimienta, del que truxe el otro viaje a V. Al., aquí ay y abrá cuanto V. Al. mandare, que les siembran y naçen en huertas'': {{qc|id=Columbi liber copiarum (1493-1503)}} [http://www.biblioteca.tv/artman2/publish/1494_259/El_segundo_viaje_a_las_Indias_Fragmento_de_la_cart_441.shtml no. 2]</ref> [[Didacus Alvares Chanca]] etiam, particeps huius navigationis, in epistula anno [[1494]] scripta ait: "Tanquam speciem ad condimentum habent speciem ''agí'' appellatam, e qua tam pisces quam aves quantas capiant comeduntur; quae multis varietatibus prodit"<ref>''Tienen por especia, por lo adobar, una especia que se llama Agí con la cual comen también el pescado, como aves cuando las pueden haber'': {{qc|id=Chanca (1494)}} [https://archive.org/stream/coleccindelosv01nava#page/370/mode/2up p. 370 editionis 1858]</ref> [[Relatione di alcune cose della Nuova Spagna e della gran città di Temestitan Messico|Conquisitator anonymus]] (sic nuncupatus) qui cum [[Ferdinandus Cortesius|Cortesio]] Mexicopolim anno [[1519]] venit de "pipere" nundinis huius urbis venditato ait:<ref>{{qc|id=Conquisitator anonymus (post 1519)}} [https://archive.org/stream/dellenavigationi00ramu#page/n605/mode/2up f. 258v editionis 1606]</ref> "Habent varietatem piperis condimentarii, ''chil'' appellati, sine quo nullum cibum comedunt."<ref>''Hanno una sorte di pepe da condire, che si chiama Chil, che niuna cosa mangiano senza esso'': {{qc|id=Conquisitator anonymus (post 1519)}}: [[:Fasciculus:Conquistador on chilli.jpg|vide imaginem]]</ref> [[Fasciculus:Calechutischer Pfeffer Leonhart Fuchs 1543.jpg|thumb|"Siliquastrum maius et minus" ab [[Leonhartus Fuchsius|Leonharto Fuchsio]] depicta (exemplum coloratum)<ref>{{qc|id=Fuchsius (1542)}} p. 732</ref>]] [[Fasciculus:Albrecht Meyer25.jpg|thumb|"Siliquastrum tertium" ab [[Leonhartus Fuchsius|Leonharto Fuchsio]] depicta (exemplum coloratum)<ref>{{qc|id=Fuchsius (1542)}} p. 733</ref>]] [[Fasciculus:Breyter Indianischer Pfeffer Leonhart Fuchs 1543.jpg|thumb|"Siliquastrum quartum" (an ''[[Capsicum chinense]]''?) ab [[Leonhartus Fuchsius|Leonharto Fuchsio]] depicta (exemplum coloratum)<ref>{{qc|id=Fuchsius (1542)}} p. 734</ref>]] Seminibus a Columbo in Hispaniam remissis, cultus in hortis usque in [[Germania]]m anno [[1539]] penetraverat, ubi [[Hieronymus Bock]] [[Spira]]e in urbe observans originem speciei nescivit: ''deutscher Pfeffer'' nuncupavit.<ref name="Bock (1539)" /> E talibus observationibus [[Leonhartus Fuchsius]] anno [[1542]], nomina vernacularia ''indianischer'' et ''Calecutischer Pfeffer'' citans, [[species|speciebus]] a maioribus definitis "siliquastro" et "piperitide" frustra attribuere temptans, optimas imagines varietatum quattuor (inter quas fortasse ''[[Capsicum chinense|Capsici chinensis]]'') divulgavit.<ref>{{qc|id=Fuchsius (1542)}}; imagines ab [[Albertus Meyer|Alberto Mayer]] pictas, cf. H. Walter Lack, "[https://www.zobodat.at/pdf/ANNA_104B_0463-0478.pdf Eine unbekannte Wiener Bilderhandschrift: Der Codex Amphibiorum]" in ''Annalen des Naturhistorischen Museums in Wien'' vol. 104 B (2003) pp. 463-478</ref> Quem sequens [[Guilielmus Turnerus]] anno [[1548]] capsica in hortis [[Anglia]]e aliquibus coli relatus est (granis non albis sed flavis collectis) eisdemque nominibus usus est.<ref>''Piperitis called also siliquastram after the judgemente of Fuchsius ... called in Englishe Indishe peper ... If thys herbe be not it that it is taken for, the yealow seedes whiche oughte to be whyte do onely hynder. The herbe groweth in certeyne gardines in Englande'': [[Guilielmus Turnerus|William Turner]], ''The Names of Herbes in Greke, Latin, Englishe, Duch and Frenche'' (Londinii: John Day, 1548) s.v. "Piperitis" (James Britten, ed., ''The Names of Herbes, by William Turner'' [Londinii: English Dialect Society, 1881] [https://archive.org/details/namesofherbesad100turnuoft/page/62/mode/2up p. 63])</ref> [[Conradus Gesnerus]] anno [[1561]] e scientia horticultorum Germanorum "Aestiva est herba" recte ait "et nisi primo vere apud nos seratur, siliquas suas pulcherrime rubentes non perficit".<ref>{{qc|id=Gesnerus (1561)}}</ref> Ergo [[Iohannes Gerardus]], de Anglia anno [[1597]] loquens, has plantas e terris extraneis in Hispaniam [[Italia]]mque importatas "unde nos" ait "semina in nostros hortos Anglicos accepimus, cuius capsicum non iam ad illum splendidum colorem rubrum maturabat quem suá naturá possidet" causa adversitatis climaticae.<ref>''These plants are brought from forren countries, as Ginnee, India and those parts, into Spaine and Italy; from whence wee have received seede for our English gardens, where they come to fruit bearing, but the cod doth not come to that bright red colour which naturally it is possessed with . . . by reason of these unkindely yeeres that are past'': {{qc|id=Gerard (1597)}}</ref> Interea [[Carolus Clusius]], botanistarum [[saeculum 16|saeculi XVI]] princeps, cultum capsicorum in [[Hispania]] et [[Portugallia]] rettulit tam ex itinere suo annis [[1564]] et [[1565]] suscepto, quam e descriptione [[Nicolaus Monardes|Nicolai Monardes]] quam ipse e [[lingua Hispanica]] Latine verterit: :Nec praetermittendum est piper ex Indiis nostris missum, quandoquidem non modo in medicum usum receptum est, sed planta est excellentissima et totae Hispaniae notissima: nam nullus est hortus, in quo non seratur ob fructus [[pulchritudo|pulchritudinem]]. Vidi aliquando in [[Hispalis|hac urbe]] ad arboris altitudinem excrescentem. [[Folium|Folio]] est [[viridis|viridi]], ocymo latifolio simili, [[flos|flore]] [[albus|albo]], ex quo pullulat [[fructus]] diversae formae, oblongus, rotundus, melope[po]nis forma aut ceraseorum, sed immaturius viridis est, maturus vero colore rubro gratissimo. Particulatim concisum et iusculo maceratum, meliorem saporem edulus conciliat, quam piper vulgare, ideoque eius usus est in omnibus, in quibus [[aroma]]ta ex [[Insulae Moluccae|Maluccis insulis]] et Calecutio delata commendantur, in eo solum differens, quod illa multis aureis emuntur, hoc sola satione adquiritur: nam in una planta colliguntur aromata in totius anni usum, minore dispendio et maiore commodo. Flatus discutit, utlie pectori et perfrictionibus, calefacitque et roborat partes internas. Caliditatis et siccitatis in quarto fere gradu particeps:<ref>{{qc|id=Clusius (1574)}} [https://archive.org/stream/mobot31753003541627#page/70/mode/2up p. 71]. ''No quiero dexir de dezir de la pimienta que traen delas Indias, que non solo sirve a medicina, pero es especie excelentissima, la qual es conocida en toda España, porque no ay jardin ni huerta ni maceton que no la tenga sembrada por la hermosura del fructo que lleva. Es planta grande, tanto que yo he visto en esta ciudad alguna que ygualava con algunes arboles. Echa las hojas verdes a modo de albahaca de la ancha que llaman charanfoli. Echa unas flores blancas de que sale el fructo, que es en diversas formas: unos pimientos son largos, otros redondos, otros de hechura de melones, otros de ceresas, pero todos son al principio quando no estan maduros muy verdes, et maduros muy colorados, con un color muy gracioso. Usan dellos en todos los guisados y potages, porque haze mejor gusto que la pimienta comun: hecho tajadas y echadas en caldo, es salsa excelentissima, usan dellos en todo aquello que sirven las especies que traen de Maluco y de Calicud. Desieren en que las della India cuestan muchos ducados: estotra no cuesta mas que sembrarla, porque en una planta ay especias para todo el año, con menos daño y mas provecho nostro. Conforta mucho, ressuelve ventosidades, son buenos para el pecho, y para los frios de complexion, calienta y conforta, corroborando los miembros principales. Es caliente y seca casi en quarto grado'': [[Nicolaus Monardes|Nicolás Monardes]], ''[[Simplicium medicamentorum ex novo orbe delatorum historia|Dos libros. El uno trata de todas las cosas que traen de nuestras Indias Occidentales]]'' (Hispali, 1565) [https://archive.org/stream/hin-wel-all-00002448-001#page/n100/mode/2up quaternion f 6]</ref> Litteris parvis addidit ipse Clusius: "Capsicum hoc seu piper Indicum (Americum potius) diligentissime colitur tota Castella cum ab hortulanis, tum a mulieribus in fenestris aedium suarum. Etenim eo utuntur per totum annum, cum virente tum sicco, pro condimento et pipere. Spectatur varia forma ... sed et haec omnia genera aliquando vidi colore flavescente, in Lusitania, monasterio quodam circa Olysiponem".<ref>{{qc|id=Clusius (1574)}} [https://archive.org/stream/mobot31753003541627#page/74/mode/2up p. 74]</ref> Clusius postea se "Ulyssipone Conimbricam" proficiscente hanc speciem "nonnullis Lusitaniae locis" vidisse meminit, "caule in cubitales ramos diviso, graciliores tamen quam in vulgari", fructu exiguo "tam acris et fervidi saporis, ut gullatum fauces incenderet".<ref>{{qc|id=Gregorius de Regio (1611)}} [https://archive.org/stream/bub_gb_18RbAAAAQAAJ#page/n117/mode/1up pp. 104-105]</ref> Quod ille piper Brasilianum appellabat, nos sub nomine ''[[Capsicum baccatum|Capsici baccati]]'' recognoscere possumus. Idem Clusius primus omnium de cultu prope [[Hungaria]]m hac annotatione relatus est: "Memini etiam videre anno Christi [[1585|M.D.XXCV]] magná copiá cultum in suburbanis [[Brunna]]e celebris [[marchionatus]] [[Moravia]]e urbis hortis, e quo cultores non contemnendum quaestum faciebant; erat enim apud vulgus frequens eius usus". Hodie eadem fere regione tritura [[paprica]] nomine e varietatibus capsicorum admodum mitioribus producitur. [[Garcias Lasus Inca]] primus omnium, in [[Hispania]] exsul saeculo XVII ineunte scribens, species tres [[Peruvia]]nas cultas generis ''Capsici'' distinxit, videlicet ''[[rocoto|rocot uchu]]'' (''C. pubescens''), ''[[chinchi-uchu|chinchi uchu]]'' (''C. chinense''), tertiaque cuius nominis oblitus est, id est, ''[[Ají amarillo|kellu-uchu]]'' (''C. baccatum'' var. ''pendulum''). ''Los de mi tierra'', ait, ''son tan amigos del uchu, que no comeron sin el, aunque non sea sino unas yervas crudas'' ("gens patriae meae capsicum tam amant ne ullus cibus sine illud comedatur etiamsi nihil nisi paucae herbae crudae").<ref>{{qc|id=Garcias Lasus (1609)}}</ref> Cultus capsicorum a scriptoribus saeculo XVIII describitur, generis "climatum calidissimorum [[America]]e et [[Africa]]e oriundi" cui tempus sationis in Europa ultima hebdomas mensis Februarii esse debet;<ref>''It is a native of the warmest climates of America and Africa ... The last week of [February] will be the proper time for sowing them'': {{qc|id=Hill (1757)}}</ref> solam plantam esse ([[Vicia faba|fabis]] exceptis) asseveratur "cui rustici Provinciae Francicae Occitaniaeque curas minutiores volenter dabunt: promptiores mense Februario, alii Martio serunt".<ref>''C’est la seule plante, après les fèves, pour laquelle les paysans de Provence et de Languedoc ne plaignent pas les petits soins ... Les plus pressés sèment en février, les autres en mars'': {{qc|id=Rozier (1789)}}</ref> Saeculo XIX ineunte botanistae separatim species tres, videlicet annuam, frutescentem, baccatam recognoverunt,<ref>{{qc|id=Descourtilz (1828)}}</ref> saepe et quartam fructibus dulcibus.<ref>[[Michael Felix Dunal|Michel Félix Dunal]], ''Histoire naturelle, médicale et économique des Solanum''. Lutetiae: Koenig, 1813 {{Google Books|Dc5LAAAAYAAJ}}</ref> Speciem ''[[Capsicum chinense|C. chinense]]'' [[Nicolaus Iosephus Jacquin]] anno [[1776]] ex horto botanico imperiali [[Vindobona|Vindobonensi]] descripsit.<ref>[[Nicolaus Iosephus Jacquin]], ''Hortus botanicus Vindobonensis'' (Vindobonae: typis Leopoldi Joannis Kaliwoda aulae imperialis typographi, 1770-1776) vol. 3 [https://www.biodiversitylibrary.org/item/10251#page/42/mode/1up p. 38], [https://www.biodiversitylibrary.org/item/10251#page/189/mode/1up tab. 67]</ref> == Capsicum in Asia et Africa == [[Hancheum|Hanchei]] in urbe [[Sinae|Sinarum]] iam anno [[1591]] ad hortos ornandos cultum est.<ref>''Foreign pepper (''fanjiao'' 䔐㢺): it has dense growth. The flowers are white. The fruits look just like the worn-out tip of a writing brush. Their flavor is hot/spicy (''la'' 彋). Their color is red. They are very pleasing to look at. They grow from seeds'': {{qc|id=Gao Lian (1591)}}: vide {{qc|id=Dott (2020)}} p. 132</ref> Capsicum "ubique" in [[Corea]], secundum [[Yi Su-gwang]], anno [[1614]] colebatur: "piper barbarorum meridianorum", i.e. [[Portugallia|Portugallensium]], nuncupatum est; ab [[Iaponia]] in Coream introductum erat.<ref>{{qc|id=Yi Su-gwang (1614)}}: vide {{qc|id=Dott (2020)}} p. 24</ref> == Usus == Fructus [[capsaicinum]], substantiam facile in pingue dissolventem (''lipophilicam'') continet, quod [[dolor]]em ingentem et acerbum per [[receptorium capsaicini]] (TrpV₁) inurit.<ref>{{cite journal |authors=Caterina M.J., Schumacher M. A., et al. |title=The capsaicin receptor: a heat-activated ion channel in the pain pathway |journal=Nature |year=1997 |month=Oct |volume=389 |issue=6653 |pages=816-24 |url=https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/9349813/}}</ref>. Antagonista TrpV₁ dolores mitigare queant.<ref>{{cite journal |authors=Cui M., Honore P., et al. |title=TRPV1 receptors in the CNS play a key role in broad-spectrum analgesia of TRPV1 antagonists |journal=The journal of neuroscience |year=2006 |month=Sep |volume=26 |issue=37 |pages=9385-93 |url=https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/16971522/}}</ref> Tali sensu statim agnito, diaetetici Europaei iam medio saeculo XVI capsicum calidum ad gradum tertium vel et quartum ordinabant. Usque in medium saeculum XVIII, sicut antea, auctores hoc aroma hominibus sub climate tripico habitantibus, neque aliis, utile esse aiunt: ita [[Vincentius La Chapelle]], scriptor de re coquinaria Francicus, habitudines "Indicas", scilicet Indiarum occidentalium, explicavit: ''C'est la manière Indienne. Au lieu de safran ce sont des racines de safran dont ils se servent, et à la place de poivre, c'est du piment'' ("mos est Indorum: loco [[crocus sativus|croci]] [[curcuma]]m, loco [[piper nigrum|piperis]] capsicum adhibent").<ref>[[Vincentius La Chapelle|Vincent La Chapelle]], ''Le cuisinier moderne'' (2a ed. 5 voll. Hagae Comitum, 1742) [https://archive.org/details/lecuisiniermode03chapgoog/page/n106/mode/2up vol. 5 p. 90]</ref> Eodem fere tempore horticultor quidam Anglus primus omnium utilitatem capsicorum aceto conditorum confessus est: ''The flower is inconsiderable, but the fruit is conspicuous in the highest degree ... it affords an excellent pickle'' ("Flos eius haud notabilis, fructus autem conspicuissimus condituram optimam praebet").<ref>{{qc|id=Hill (1757)}}</ref> Distinctio saeculo XVIII exeunte inter provincias septentrionales mediasque [[Francia]]e relata est, capsicis hic ad comesum cottidianum et loco piperis, illic ad hortos ornandos cultis. Insuper provinciis meridianis capsica ad [[ientaculum]] loco cepae et allii consumebantur. Idem auctor condituram capsicorum sicut [[cucumis anguria|anguriorum]] refert atque (primus omnium) confectionem [[acetum e capsicis|aceti e capsicis]] per iniectionem capsicorum in cupas acetarias "ut vim aceti maturescentis augetur".<ref>''Dans la majeure partie de nos provinces du nord, on ne cultive cette plante que pour la décoration des potagers ... Il n’en est pas ainsi dans les provinces de l’intérieur, son fruit dans la maturité et quand il est sec tient complètement lieu de poivre dans les cuisines des grandes et petites fermes. Dans nos provinces du midi, leurs habitans préfèrent un poivron à l’oignon et à l’ail pour le repas du matin. Le poivron est ce fruit encore petit et vert, et qui n’a pas encore changé de couleur. Lorsque sa robe a pris la teinte du corail, il ne sert plus que pour la cuisine ... Le fruit tient lieu de poivre à une très-grande partie des habitans de ce royaume. Quelques personnes font confire dans le vinaigre les poivrons, de la même manière que les cornichons. Les marchands de vinaigre ont grand soin d’ajouter une certaine quantité de poivrons murs et secs dans leurs barriques de vinaigre, dont ils augmentent singulièrement la "force"'': {{qc|id=Rozier (1789)}}</ref> Illi autem, qui usus "Indorum" [[Mare Caribaeum|Caribicorum]] Hispanorumque et Lusitanorum descripserunt, alias confectiones varias enumeraverunt: capsica e saccharo condita; sorbitiones patinasque et elixa e capsicis accommodata; parationem [[butyrum cayennae|butyri cayennae]].<ref>''Les Indiens les préfèrent au poivre ordinaire, et les mangent crus. On les confit aussi au sucre et l'on en porte sur mer pour servir dans les voyages de long cours ... On les cueille aussi en vert ... La plupart des autres espèces de piment sont en usage chez les Indiens, qui en mêlent dans leurs ragoûts [et] en font des espèces de bouillons ou de décoctions très-fortes ... Les Portugais établis dans ces contrées appellent ces potions stomachiques ''caldo di pimento'' ... C'est particulièrement avec le piment à petites baies que les Indiens préparent leur beurre de cayan'': {{qc|id=Descourtilz (1828)}}</ref> Fructus capsicorum inter pabula salubriora gallinis dari solet.<ref>A. A. El-Deek et al., "[https://www.researchgate.net/publication/288974515_Hot_pepper_Capsicum_Annum_as_an_alternative_to_oxytetracycline_in_broiler_diets_and_effects_on_productive_traits_meat_quality_immunological_responses_and_plasma_lipids Hot pepper (Capsicum Annum) as an alternative to oxytetracycline in broiler diets and effects on productive traits, meat quality, immunological responses and plasma lipids]" in ''Archiv fur Geflügelkunde'' vol. 76 (2012) pp. 73-80</ref> In medicina veterinaria aut [[capsaicinum]] aut "capsici fructus acer" (i.e. fructus siccus [[capsicum cayennense|capsici cayennensis]]) aut ''[[Capsicum frutescens]]'' praescribitur ad {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|morbus Newcastle|morbum Newcastle|en|qid=Q11903425}} avium, praesertim [[gallus gallinaceus|gallinarum]] curandum.<ref>"[https://www.ema.europa.eu/en/documents/mrl-report/capsici-fructus-acer-summary-report-committee-veterinary-medicinal-products_en.pdf Capsici fructus acer]" (1999) apud ''European Agency for the Evaluation of Medicinal Products''; M. M. A. Mtambo et al., "[http://www.ethnopharmacologia.org/prelude2020/pdf/biblio-vm-17-mtambo.pdf Evaluation of the efficacy of the crude extracts of Capsicum frutescens, Citrus limon and Opuntia vulgaris against Newcastle disease in domestic fowl in Tanzania]" in ''Journal of Ethnopharmacology'' vol. 68 (1999) pp. 55–61; Cheryl Lans et al., "[https://www.academia.edu/28751035/Ethnoveterinary_Medicine_Potential_Solutions_for_Large_Scale_Problems Ethnoveterinary Medicine: Potential Solutions for Large-Scale Problems?]" in ''Veterinary Herbal Medicine'' (2007)</ref> Fructus capsicorum praescribuntur a populo [[Aguaruna]] [[Peruvia]]e ad [[diarrhoea]]m [[canis|canium]] venatorum, sicut et hominum, medendam.<ref>Kevin A. Jernigan, "[https://d-nb.info/1109301847/34 Barking up the same tree: a comparison of ethnomedicine and canine ethnoveterinary medicine among the Aguaruna]" in ''Journal of Ethnobiology and Ethnomedicine'' vol. 5 (2009) no. 33</ref> == Varietates == {{Vide-etiam|Varietates capsicorum}} == Pulveres == Hae [[tritura]]e de fructibus capsicorum a coquis saepe adhibentur: * [[Paprica]] * [[Pulvis cayennae]] * [[Pulvis capsici]] * [[Pulvis caril]] (aromatum variorum tritura) == Notae == <references/> == Bibliographia == ; Bibliographica * Jean-Patrick Ferrari, Georges Aillaud, "[https://www.persee.fr/doc/jatba_0021-7662_1971_num_18_11_6874 Bibliographie du genre Capsicum]" in ''Journal d'agriculture traditionnelle et de botanique appliquée'' vol. 18 (1971) pp. 385-480 ; Fontes antiquiores * 1493 : {{ec|id=Columbi ephemeris (1493)|c=[[Christophorus Columbus]], Ephemeris primae navigationis a [[Bartholomaeus Casaus|Bartholomaeo Casao]] rescripta, in Martin Fernandez de Navarrete, ed., ''Colección de los viages y descubrimientos'' vol. 1 (2a ed. Matriti, 1858) [https://archive.org/stream/coleccindelosv01nava#page/152/mode/2up pp. 153-313]}} * 1493-1503 : {{ec|id=Columbi liber copiarum (1493-1503)|c=[[Christophorus Columbus]], Epistulae ineditae in Antonio Rumeu de Armas, ed., ''Libro copiador de Cristóbal Colón: correspondencia inédita con los Reyes Católicos sobre los viajes a América'' (Matriti, 1989) [[:es:Libro copiador de Colón#Enlaces externos|Editiones interretiales]]}} * 1494 : {{ec|id=Chanca (1494)|c=[[Didacus Álvarez Chanca]], Epistula de secunda navigatione Christophori Columbi, in Martin Fernandez de Navarrete, ed., ''Colección de los viages y descubrimientos'' vol. 1 (2a ed. Matriti, 1858) [https://archive.org/stream/coleccindelosv01nava#page/370/mode/2up pp. 370-371]}} * post 1519 : {{ec|id=Conquisitator anonymus (post 1519)|c= "[[Relatione di alcune cose della Nuova Spagna e della gran città di Temestitan Messico]]" in [[Ioannes Baptista Ramusius|Giovanni Battista Ramusio]], ed., ''[[Navigationi et viaggi (Ramusius)|Navigationi et viaggi]]'' (Venetiis, 1555-1559) vol. 3 [https://archive.org/details/terzovolumedelle32ramu/page/n693/mode/2up vol. 3 f. 306r]; [https://archive.org/details/dellenavigationi00ramu/page/n599/mode/2up vol. 3 f. 255v editionis 1606]}} * 1530 : {{ec|id=Petrus Martyr (1530)|c=[[Petrus Martyr ab Angleria]], ''[[De orbe novo decades]]'' lib. 5 cap. 9 [https://archive.org/stream/deorbenouopetrim00angh#page/n173/mode/2up f. 83r]}} * c. 1530 : [[Toribius Motolinia|Toríbio de Motolinía]], ''Memoriales'' (Joaquín García Icazbalceta, ed., ''Memoriales de Fray Toribio de Motolinia'' [Mexicopoli, 1903] [https://archive.org/details/memorialesdefra01sngoog/page/n91/mode/2up pp. 74-78], [https://archive.org/details/memorialesdefra01sngoog/page/n145/mode/2up 129], [https://archive.org/details/memorialesdefra01sngoog/page/n151/mode/2up 134], [https://archive.org/details/memorialesdefra01sngoog/page/n219/mode/2up 205], [https://archive.org/details/memorialesdefra01sngoog/page/n305/mode/2up 291]) * 1535 : {{ec|id=Oviedo (ante 1557)|c=[[Gundisalvus Fernández de Oviedo y Valdés|Gonzalo Fernandez de Oviedo y Valdés]], ''[[Historia general y natural de las Indias, islas y tierra-firme del mar Océano|La historia general delas Indias]]'' {{Google Books|zIS4Kne1_IgC|f. 75r}}; José Amador de los Rios, ed., ''Historia general y natural de las Indias, islas y tierra-firme del mar Océano'' (4 voll. Matriti: Real Academia de la Historia, 1851-1855 [https://archive.org/details/gri_33125007267921/page/274/mode/2up vol. 1 p. 275])}} * c. 1536 : [[Bartholomaeus Casaus|Bartolomé de las Casas]], ''Apologética historia sumaria'' cap. 10 (M. Serrano y Sanz, ed., ''Historiadores de Indias'' vol. 1 [Matriti: Bailly-Baillière, 1909] [https://archive.org/details/historiadoresdei01serr/page/26/mode/2up p. 27]) * 1536 : [[Ioannes Ruellius]], ''De natura stirpium libri III'' (Lutetiae) {{Google Books|lV5fAAAAcAAJ|pp. 379-380}} * 1539 : {{ec|id=Bock (1539)|c=[[Hieronymus Bock]], ''[[Kreutterbuch (Bock)|New Kreütter Buch]]'' [https://www.digitale-sammlungen.de/de/view/bsb11069345?page=546 pars 2 f. 86v]; eiusdem ''Kreüterbuch'' (1551) [https://bildsuche.digitale-sammlungen.de/index.html?c=viewer&bandnummer=bsb00091270&pimage=741 ff. 350r-351r]; eiusdem ''Kreutterbuch'' (1560) [https://archive.org/stream/mobot31753000820529#page/n725/mode/2up ff. 342-344]}} * ante 1542 : ''[[Codex Mendoza]]'' (liber pictus, c. 1534/1542) f. 51v-52r etc.; cf. Frances Berdan, Patricia Anawalt, ''The Essential Codex Mendoza'' (Berkeleiae, 1997) pp. 132-133 etc. * 1542 : {{ec|id=Fuchsius (1542)|c=[[Leonhartus Fuchsius]], ''[[De historia stirpium commentarii insignes]]'' [https://archive.org/stream/Dehistoriastirp00Fuch#page/730/mode/2up pp. 731-735]}} * 1548 : {{ec|id=Turner (1548)|c=[[Guilielmus Turnerus|William Turner]], ''The Names of Herbes in Greke, Latin, Englishe, Duch and Frenche'' (Londinii: John Day, 1548) {{Google Books|quQql5HMlmAC|s.v. "Piperitis"}}; [https://quod.lib.umich.edu/e/eebo2/A14052.0001.001/1:3.291?rgn=div2;view=fulltext recensio Michiganensium]}} * 1550 : [[Hieronymus Cardanus]], ''De subtilitate'' [https://archive.org/details/bub_gb_Tmf3wRsurVsC/page/n235 pp. 197-198] * 1557 : [[Ioannes Stadius|Hans Staden]], ''Warhaftige Historia und Beschreibung eyner Landtschafft der wilden, nacketen, grimmigen menschfresser Leuthen in der Newenwelt America gelegen'' [https://archive.org/details/staden/page/n145/mode/2up lib. 2 cap. 11], [https://archive.org/details/staden/page/n179/mode/2up cap. 38]; [https://archive.org/details/americaetertiapa00stad/page/110/mode/2up p. 110], [https://archive.org/details/americaetertiapa00stad/page/132/mode/2up p. 132 versionis Latinae 1592] * 1557 : [[Iulius Caesar Scaliger]], ''Exotericarum exercitationum liber quintus decimus, de subtilitate, ad Hieronymum Cardanum'' {{Google Books|LB88AAAAcAAJ|ff. 200v-201r}} * ante 1561 : [[Bartholomaeus Casaus|Bartolomé de las Casas]]; Marqués de la Fuensanta del Valle, José Sanchez Rayon, edd., ''Historia de las Indias''. 5 voll. Matriti, 1875-1876 [https://archive.org/details/historiaindias01casarich/page/328/mode/2up Vol. 1 pp. 329], 391, 438, [https://archive.org/details/HistoriaDeLasIndias.TomoIIIFrayBartolomDeLasCasas/page/n291/mode/2up vol. 3 p. 292], 322, 445,[https://archive.org/details/historiaindias04casarich/page/304/mode/2up vol. 5 pp. 304-305], 319, 400, [https://archive.org/details/historiaindias04casarich/page/502/mode/2up 502-506] ("la pimienta montés de aquestas tierras, que llaman axí") * 1561 : {{ec|id=Gesnerus (1561)|c=[[Conradus Gesnerus]], "De hortis Germaniae" in [[Valerius Cordus]], ''Annotationes in Dioscoridis ... [etc.]'' [http://dl.ub.uni-freiburg.de/diglit/cordus1561/0566 f. 272b] "Piper Indicum, capsicum ... piper Hispanicum, Calecuticum, Bresilicum"}} * 1565 : [[Nicolaus Monardes]], ''[[Simplicium medicamentorum ex novo orbe delatorum historia|Dos libros. El uno trata de todas las cosas que traen de nuestras Indias Occidentales]]'' [https://archive.org/stream/hin-wel-all-00002448-001#page/n100/mode/2up quaternion f 6] * ante 1569 : {{ec|id=Sahagún (ante 1569)|c=[[Bernardinus de Sahagun]], ''[[Historia general de las cosas de Nueva España]]'' lib. 10 [https://www.loc.gov/resource/gdcwdl.wdl_10621/?sp=100&st=image f. 48v-49r] (Charles E. Dibble, Arthur J. O. Anderson, edd., ''Florentine Codex: Book 10: The People'' [Santa Fe: School of American Research, 1961] pp. 67-68)}} * 1572 : [[Hieronymus Benzo|Girolamo Benzoni]], ''La historia del Mondo Nuovo'' (Venetiis) [https://archive.org/details/hin-wel-all-00001834-001/page/n142/mode/1up ff. 63v], [https://archive.org/details/hin-wel-all-00001834-001/page/n162/mode/2up 74r], [https://archive.org/details/hin-wel-all-00001834-001/page/n222/mode/2up 103v] ("il pepe del paese ... il suo pepe") * 1574 : {{ec|id=Clusius (1574)|c=[[Nicolaus Monardes]]; [[Carolus Clusius]] (ed.), ''[[Simplicium medicamentorum ex novo orbe delatorum historia|De simplicibus medicamentis ex occidentali India delatis quorum in medicina usus est]]'' [https://archive.org/stream/mobot31753003541627#page/71/mode/2up pp. 71-74]}} * 1575 : Lorenzo Pérez, ''Libro de Theriaca''. Toleti: en casa de Juan de Ayala {{Google Books|su-ali2ldtEC|pp. 285-286}} ("pimiento de las Indias, siliquastro, capsico") * ante 1581 : {{ec|id=Duran (ante 1581)|c= [[Didacus Duran]], ''[[Codex Duran|Historia de las Indias de Nueva-España y islas de Tierra Firme]]'' (Mexicopoli, 1867-1880) vol. 1 [https://archive.org/stream/historiadelasind01dur#page/210/mode/2up p. 211] etc.}} * ante 1584 : {{ec|id=Díaz (a. 1584)|c=[[Bernardus Díaz del Castillo]], ''[[Historia verdadera (Díaz)|La historia verdadera de la conquista de la Nueva España]]'' (manuscriptum, ante 1584) cap. 83 [http://www.rae.es/sites/default/files/Aparato_de_variantes_Historia_verdadera_de_la_conquista_de_la_Nueva_Espana.pdf p. 254 editionis interretialis Serés]}} * 1585 : {{ec|id=Durante (1585)|c=[[Castor Durantes|Castore Durante]], ''Herbario nuovo''. Romae {{Google Books|QalkAAAAcAAJ|p. 344}} (''pepe d'India'')}} * 1588 : Walter Bayley, ''A short discourse of the three kindes of peppers in common use''. Londinii; [https://archive.org/details/bim_early-english-books-1475-1640_a-short-discourse-of-the_bailey-walter_1588/ textus]; [https://archive.org/details/bim_early-english-books-1475-1640_a-short-discourse-of-the_bailey-walter_1588_0/ aliud exemplar]; [https://quod.lib.umich.edu/e/eebo/A01847.0001.001 recensio interretialis] ("siliquastrum") * 1590 : {{ec|id=I. Acosta (1590)|c=[[Iosephus de Acosta]], ''[[Naturalis et moralis Indiae Occidentalis historia|Historia natural y moral de las Indias]]'' (Hispali: en casa de Juan de Leon) [https://archive.org/details/historianaturaly00acos_2/page/246/mode/2up pp. 246-247]}} * 1591 : {{ec|id=Gao Lian (1591)|c=[[Gao Lian]], ''[[Commentarii octo de vitae principiis]]'' (遵生八牋: vide {{qc|id=Dott (2020)}} p. 132)}} * 1591 : [[Ioannes de Cárdenas|Juan de Cárdenas]], ''Primera parte de los problemas y secretos maravillosos de las Indias'' (Mexicopoli) [https://archive.org/stream/primerapartedelo00cr#page/112/mode/2up pp. 113-115 editionis 1913] * ante 1595 : {{ec|id=Recchus (ante 1595)|c=[[Franciscus Hernandez]]; [[Nardus Antonius Recchus]], scriba, ''[[Rerum medicarum Novae Hispaniae thesaurus|De materia medica Novae Hispaniae, Philippi Secundi Hispaniarum ac Indiarum regis invictissimi iussu]]'' (manuscriptum, ante 1595) [https://archive.org/stream/demateriamedican00hern#page/n189 ff. 92v-94r]}} * 1596 : {{ec|id=Bauhinus (1596)|c=[[Casparus Bauhinus]], ''[[Phytopinax]]''. Basileae: per Sebastianum Henricpetri [https://archive.org/stream/mobot31753000815909#page/154/mode/2up pp. 155-156]}} * 1597 : {{ec|id=Gerard (1597)|c=[[Iohannes Gerardus|John Gerard]], ''[[Herbal (Gerard)|The Herball, or generall historie of plantes]]'' [https://archive.org/stream/mobot31753000817749#page/292/mode/2up pp. 292-293 "Of Ginny or Indian pepper"]}} * c. 1599 : Gaspar Afonso, "Relaçam da viagem e successos da nao S. Francisco no anno de 1596" in [[Bernardus Gomes de Brito|Bernardo Gomes de Brito]], ed., ''[[História trágico-marítima]]'' (Olisipone, 1735-1736) [https://archive.org/details/historiatragicom02brituoft/page/416/mode/2up vol. 2 p. 416] ("hagi, que he a sua pimenta vermelha") * 1601 : {{ec|id=Spachius (1601)|c=[[Israel Spachius]], interpr.; [[Ioannes Fragosus]], ''Aromatum, fructuum et simplicium aliquot medicamentorum ex India utraque .. in Europam delatorum ... historia brevis''. Argentinae {{Google Books|0oo6AAAAcAAJ|f. 33r}} "Piper Indorum Occidentalium, quod vocant Axi" }} * 1603 : {{ec|id=Vocabulario (1603)|c=''[[Vocabulário da língua de Japão|Vocabulario da lingoa de Japam]], com adeclaração em portugues, feito por alguns padres e irmaõs da Companhia de Jesu''. Em Nengasaqui [Nagasaki], 1603 [https://archive.org/details/nippojishovocabv06doit/page/121/mode/1up s.v. ''coxô'' (exemplar mutuabile)] }} ("coxô: pimenta da India", translitteratione hodierna ''koshō'') ([[Ioannes Rodrigues|Ioanni Rodrigues]] attributum) * 1609 : {{ec|id=Garcias Lasus (1609)|c=[[Garcias Lasus Inca]], ''[[Comentarios Reales de los Incas]]'' [https://archive.org/stream/primerapartedelo00vega#page/n445/mode/2up vol. 1 f. 210]; [http://shemer.mslib.huji.ac.il/lib/W/ebooks/001531300.pdf recensio interretialis]}} * 1611 : {{ec|id=Gregorius de Regio (1611)|c=[[Gregorius de Regio]]; Carolus Clusius, interpr., "[[De varietate capsicorum]]" in [[Carolus Clusius]], ''Curae posteriores'' [https://archive.org/stream/bub_gb_18RbAAAAQAAJ#page/n107/mode/2up pp. 95-108]}} * c. 1613 : [[Martinus de Murua]], ''Historia general del Perú'' {{Google Books|069OAgAAQBAJ|lib. 1 cap. 7 et alibi}} ("axi") * 1614 : {{ec|id=Yi Su-gwang (1614)|c=[[Yi Su-gwang]], ''[[Variae commentationes Jibong]]'' (''Jibong yuseol'': vide {{qc|id=Dott (2020)}} p. 24) }} * c. 1622 : [[Ioannes Smith (explorator)|Ioannes Smith]], ''The Historye of the Bermudaes or Summer Islands'' (ed. J. Henry Lefroy. Londinii: Hakluyt Society, 1889 [https://archive.org/details/historyebermuda00unkngoog/page/n309/mode/2up p. 277]) * 1625 : [[Ioannes de Laet]], ''Nieuwe wereldt, ofte Beschrijvinghe van West-Indien''. Lugduni Batavorum: Isaack Elzevier, 1625 {{Google Books|VtRIAAAAcAAJ|p. 5 et passim}}; eiusdem ''Novus orbis, seu Descriptionis Indiae Occidentalis libri XVIII'' (1633) [https://archive.org/details/novusorbisseudes00laet/page/7/mode/1up pp. 7, 280, 610] ("Axi") * 1630 : Bartholomaeus Ambrosinus, ''Panacea ex herbis quae a sanctis denominantur concinnata ... accessit Capsicorum, cum suis iconibus, brevis historia''. Bononiae: apud haeredes Victorii Benatii * 1635 : {{ec|id=Nierembergius (1635)|c=[[Ioannes Eusebius Nierembergius]], ''Historia naturae maxime peregrinae'' (Antverpiae: ex officina Plantiniana, 1635) [https://archive.org/details/IoannisEvsebiiN00Nier/page/362/mode/2up pp. 363-364]}} * ante 1636 : Francesco Carletti, ''Ragionamenti di Francesco Carletti Fiorentino sopra le cose da lui vedute ne'suoi viaggi'' (Florentiae: G. Manni, 1701) [https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=mdp.39015078560268&seq=214 p. 110] (Herbert Weinstock, interpr., ''My Voyage Around the World, by Francesco Carletti'' [Novi Eboraci: Random House, 1964] p. 62) * 1636 : Antonio de Leon Pinelo, ''Question moral, si el chocolate quebranta el ayuno eclesiastico''. Matriti: por la viuda de Juan Gonçalez {{Google Books|MWRKAAAAcAAJ|f. 6r}} * 1642 : {{ec|id=Bontius (1642)|c=[[Iacobus Bontius]], ''De medicina Indorum libri IV'' (Lugduni Batavorum: apud Franciscum Hackium) {{Google Books|Es-IGwAACAAJ|pp. 90-91}} "An nescis, eos addere fructum ricini Americani, quod lada Chili Malaii vocant, quasi dicas Piper è Chile, Brasiliae contermina regione ..."}} * 1645 : Guillaume Coppier, ''Histoire et voyage des Indes occidentales, et de plusieurs autres regions maritimes et esloignées''. Lugduni: Jean Huguetan {{Google Books|ToxPXLDzekAC|pp. 80-81, 92, 112}} * 1648 : [[Thomas Gage (peregrinator)|Thomas Gage]], ''The English-American his Travail by Sea and Land, or A new survey of the West India's''. Londinii: John Sweeting [https://archive.org/details/graff_1470/page/n115/mode/2up pp. 98-101, 108-111, 140-143] * ante 1653 : [[Barnabas Cobo|Bernabé Cobo]], ''Historia del Nuevo Mundo'' (1890-1893) ([https://archive.org/details/historiadelnuev00cobogoog/page/370/mode/2up vol. 1 pp. 371-374]; [https://archive.org/details/A331002/page/n463/mode/2up libri manu scripti ff. 228r-229v] * 1657 : Jean-Baptiste Du Tertre, ''Histoire generale des Antilles habitées par les François'' vol. 2 (Lutetiae: Thomas Jolly) {{Google Books|cEeK8C7OiBQC|pp. 94-96, 120, 238, 260, 373, 377, 389, 470}} * 1658 : Charles de Rochefort, ''Histoire naturelle et morale des iles Antilles de l'Amerique'' (Roterodami: Arnould Leers) [https://archive.org/details/histoire-naturelle-et-morale-des-iles-antilles-de-l-amerique/page/94/mode/2up pp. 95, 102, 445, 479, 482, 500]; 2a ed., 1665, [https://archive.org/details/histoirenaturel00roch/page/110/mode/2up pp. 111, 118, 500, 534, 556] * 1658 : {{ec|id=Bontius ed. Piso (1658)|c=[[Iacobus Bontius]]; [[Gulielmus Piso]], ed., ''De Indiae utriusque re naturali et medica libri'' (Amstelaedami: apud Elzevirios) [https://archive.org/details/mobot31753002909064/page/n245/mode/2up pars i (Piso) pp. 225-226] ("Quiya sive piper Brasiliense ... Teste Ximene Mexicani hanc plantam ''Chilli'' vocant, quae fert siliquas illas Hispaniolae Incolae ''Axi'' et Antiqui Siliquastrum, Hispani Piper vocant Americanum, et Auctarius Capsicum"), [https://archive.org/details/mobot31753002909064/page/200/mode/2up pars iii (Bontius) p. 200]}} * 1682 : [[Ioannes Nieuhof|Johan Nieuhof]], ''Johan Nieuhofs Gedenkweerdige Brasiliaense zee- en lant- reize'' (Amstelodami: Jacob van Meurs) [https://archive.org/details/johannieuhofsged00nieu/page/n233/mode/2up p. 203] ("Chili lada of Brasiliaense peper. De roode peper, gemeenelijk Brasiliaense peper by d'onzen, en chili lada by de Brasilianen genoemt ...") * 1691 : [[Maria Catharina d’Aulnoy|Madame d'Aulnoy]], ''Relation du voyage d'Espagne''. Hagae Comitum: chez Henri van Bulderen {{Google Books|M5ov-5VQX3kC|vol. 3 pp. 147-148}} ("pimento") * 1693 : {{ec|id=Raius (1693)|c=[[Ioannes Raius]], ''Historia plantarum generalis'' (1693) {{Google Books|btw-AAAAcAAJ|vol. 1 pp. 676-679}}}} * 1699 : [[Lionel Wafer]], ''A New Voyage and Description of the Isthmus of America''. Londinii (George Parker Winship, ed., 1903 [https://archive.org/details/newvoyagedescrip00wafe/page/106/mode/2up p. 107]) * 1707-1725 : {{ec|id=Sloane (1707-1725)|c=[[Ioannes Sloane|Hans Sloane]], ''A Voyage to the Islands Madera, Barbadoes, Nieves, S. Christophers and Jamaica'' (2 voll. Londinii) [https://www.biodiversitylibrary.org/item/11242#page/411/mode/1up vol. 1 pp. 240-243] et [https://www.biodiversitylibrary.org/item/11242#page/581/mode/1up tab. 146], [https://www.biodiversitylibrary.org/item/11241#page/401/mode/1up vol. 2 p. 378]}} * 1719 : ''Histoire naturelle du cacao, et du sucre''. Lutetiae: Laurent d'Houry {{Google Books|EHuU46ZlOoIC|p. 135}} ("a été transporté en France ou il croît comme en Amerique en gousses piramidales de deux à trois pouces de long; elles sont d'abord rouges, puis jaunes, rouges et noires successivement; on les confit au vinaigre comme les capres et les cornichons"). — 2a ed. Amstelodami, 1720 {{Google Books|6YRotCYxkG4C|fasc. 6 p. 135}} * c. 1722 : [[Franciscus Ximénez de Quesada]], ''Historia natural de la provincia de San Vicente de Chiapas y Guatemala'' (fide {{qc|id=Andrews (1995)}} p. 32) * 1723-1735 : Aerae Yongzheng ''Chorographia Shandong'' (山东通志): 秦椒，色红有子与花椒味俱辛 ("Pipera ''qin'' colore rubra, granis plena, tam calida quam [[zanthoxyli fructus]]") * 1741 : "Piper Hispanicum, Piper Indicum" in Arthur Conrad Ernsting, ''Nucleus totius medicinae''. Nova ed. {{Google Books|qx5VAAAAcAAJ|vol. 1 pp. 611-612}} * 1742 : Savary des Bruslons, ''Dictionnaire universel de commerce, d'histoire naturelle et des arts et métiers''. Nova ed. Genavae {{Google Books|XEgOLE6F52IC|vol. 2 coll. 272-273}} ("Poivre de Guinée") * 1747 : {{Rumphius}} [https://archive.org/details/mobot31753000819455/page/247/mode/2up vol. 5 pp. 247-252 et tab. 88]; cf. {{Merrill}} [http://www.biodiversitylibrary.org/page/38882613#page/470/mode/1up p. 462] *: "Malaice ''Lada Tschili'', ac tantummodo ''Tschili'', unde multi crediderunt, hoc Piperis genus primum ex regno Chili fuisse translatum, quod cum vero non videtur convenire" (lib. 8, cap. 50). * 1752 : "Brasilien-Pfeffer" in Carl Günther Ludovici, ''Eröffnete Akademie der Kaufleute, oder vollständiges Kaufmanns-Lexicon'' vol. 1 (Lipsiae, 1752) {{Google Books|dbxRAAAAcAAJ|coll. 2091-2095}} * 1753-1761 : [[Petrus Kalm|Pehr Kalm]], ''En resa til Norra America'' [https://www.biodiversitylibrary.org/bibliography/35535 Textus] (fide {{qc|id=Andrews (1995)}} p. 32) * 1756 : Patrick Browne, ''The Civil and Natural History of Jamaica''. Londinii: White {{Google Books|lX7LZEdcZ7YC|pp. 176-177}} * 1757 : {{ec|id=Hill (1757)|c=John Hill, ''Eden, or a compleat body of gardening'' (Londinii: Osborne, 1757) [https://archive.org/details/mobot31753000809647/page/n24/mode/1up pp. 13-14]}} * 1783 : Martin Dobritzhofer, ''Geschichte der Abiponer, einer berittenen und kriegerischen Nation in Paraquay''. Vienna: bei Joseph Edlen von Kurzbek, 1783 {{Google Books|QxEOAAAAQAAJ|vol. 1 p. 63}} * 1789 : {{ec|id=Rozier (1789)|c=Abbé Rozier, ''Cours d'agriculture'' (12 voll. Lutetiae, 1781-1805) [https://archive.org/details/bub_gb_6vHvDhT7xc8C/page/n219/mode/2up vol. 8 pp. 170-171] ("Poivre d'Inde ou de Guinée, ou poivre long, ou corail des jardins")}} * 1796 : [[Yuan Mei]], ''[[Praecepta ex horto plenitudinis|Suiyuan shidan]]'' (Sean J. S. Chen, ed. et interpr., [https://wayoftheeating.wordpress.com/2019/04/26/side-dishes-10-lahu-sauce/ 喇虎醬 = Lahu Sauce]) * 1807 : [[Grimod de la Reynière]] et al., ''[[Almanach des gourmands]]'' vol. 5 (1807) [https://archive.org/details/b21525250_0005 p. 183] ("piment ou poivre-long"); vol. 7 (1810) pp. 143-147, 185-186 ("piment enragé ou poivre de Guinée") * 1813 : [[Ioannes Gabriel Stedman|John Gabriel Stedman]], ''Narrative of a Five Years' Expedition against the Revolted Negroes of Surinam'' (Londinii: J. Johnson, 1813) vol. 2 pp. 74-76 et alibi ([https://archive.org/details/narrativeoffivey01sted/ vol. 1]; [https://archive.org/details/narrativeoffivey02sted/ vol. 2]) * 1820 : [[Ioannes Crawfurd|John Crawfurd]], ''History of the Indian Archipelago''. Edinburgi {{Google Books|8EdSAAAAcAAJ|vol. 1 p. 377}} * 1826 : [[Whitelaw Ainslie]], ''Materia Indica''. Londinii: Longman [https://archive.org/details/materiaindicaors01ains/page/306/mode/2up vol. 1 pp. 306-308] * 1828 : {{ec|id=Descourtilz (1828)|c=Michel Étienne Descourtilz, ''Flore médicale des Antilles'' fasc. 6 (1828) [https://www.biodiversitylibrary.org/item/21850#page/216/mode/1up pp. 172-181, tabb. 422-423] ("vulg. Poivre d'Inde; Piment zozo, piment enragé, poivre d'oiseau, piment caraìbe")}} * 1832 : Edwin Lankester, ''Vegetable Substances Used for the Food of Man'' [https://archive.org/details/vegetablesubstan00lank/page/312/mode/2up pp. 313-314] * 1841 : Morris Mattson, ''The American Vegetable Practice, or a new and improved guide to health''. Bostoniae: Daniel L. Hale {{Google Books|jVdJpNdjCfIC|vol. 1 pp. 180-191, 278-279 et passim}} ("Capsicum, Cayenne") * 1841 : Samuel Thomson, ''The Thomsonian Materia Medica, or botanic family physician''. 13a ed. Albaniae Novi Eboraci {{Google Books|tBLyGe6-mA0C|p. 752 et passim}} ("strong pepper sauce") * 1850 : J. W. Comfort, ''The Practice of Medicine on Thomsonian Principles''. Nova ed. Philadelphiae {{Google Books|U6_XE9_Q5n4C|pp. 101-105 et passim}} ("pepper sauce, capsicum tea, cayenne pepper") * 1852 : [[Michael Felix Dunal|M. F. Dunal]], "Solanaceae" in [[Alphonsus Pyramus de Candolle|A. de Candolle]], ''[[Prodromus systematis naturalis regni vegetabilis]]'' vol. 13 fasc. 1 (Lutetiae: Masson, 1852) [https://www.biodiversitylibrary.org/page/56755458#page/432/mode/1up p. 428] * 1868 : "Pimenteira da terra" in Theodoro J. H. Langgaard, ''Novo formulario medico e pharmaceutico'' (1868) {{Google Books|QNk8AAAAcAAJ|pp. 537-538}} * 1879 : Friedrich A. Flueckiger, Daniel Hanbury, ''Pharmacographia''. 2a ed. Londinii, 1879 {{Google Books|5Q0b1XdRSIgC|pp. 452-455}} ("Fructus capsici") * 1883 : [[Alphonsus Pyramus de Candolle|Alphonse de Candolle]], ''Origine des plantes cultivées'' (Lutetiae: Baillière) [https://archive.org/details/originedesplant02candgoog/page/n241/mode/2up pp. 229-230] * 1885 : William Dymock, ''The Vegetable Materia Medica of Western India''. Bombay {{Google Books|0ygJAAAAIAAJ|pp. 640-643}} * 1889 : George Watt, ''A Dictionary Of The Economic Products Of India'' vol. 2 (Calcuttae) [https://archive.org/details/DictionaryOfTheEconomicProductsOfIndia2/page/n137/mode/2up pp. 134-140] * 1919 : [[Eduardus Ludovicus Sturtevant|E. L. Sturtevant]]; U. P. Hedrick, ed., ''Sturtevant's notes on edible plants'' (''Report of the New York Agricultural Experiment Station'', 1919, pars 2. Albaniae, 1919) [https://archive.org/details/sturtevantsnotes00sturuoft/page/134/mode/2up pp. 134-140] ; Lexicographica * "ají", "chile", "cumarí", "malagueta", "uchu" in {{ec|id=Friederici (1947)|c=Georg Friederici, ''Amerikanistisches Wörterbuch'' (Hamburgi: Cram, De Gruyter, 1947) pp. 46, 174-175, 225, 369-371, 639 {{Google Books|j7J6DwAAQBAJ|Paginae selectae}}}} ; Eruditio recentior * {{ec|id= Aguilar-Meléndez et al. (2019)|c= Araceli Aguilar-Meléndez et al., edd., ''Los chiles que le dan sabor al mundo''. Massiliae: IRD Editions, 2019 [https://books.openedition.org/irdeditions/30889 Textus] }} * Heather Arndt Anderson, ''Chilli: a global history''. Londinii: Reaktion Books, 2016. ISBN 978 1 78023 635 3 * {{ec|id=Andrews (1995)|c=[[Ioanna Andrews|Jean Andrews]], ''Peppers: the domesticated capsicums''. 2a ed. Austin: University of Texas Press, 1995}} * D. J. Cotter, ''[https://web.archive.org/web/20210516100113/https://contentdm.nmsu.edu/cdm/compoundobject/collection/AgCircs/id/30347/rec/1 A Review of Studies on Chile]''. NMSU Cooperative Extension Service and Agricultural Experiment Station, 1980 * {{ec|id=Davidson (1999)|c="Chilli" in [[Alanus Davidson|Alan Davidson]], ''The Oxford Companion to Food'' (Oxonii: Oxford University Press, 1999. ISBN 0-19-211579-0) pp. 169-171 }} * {{ec|id=De, ed. (2003)|c=Amit Krishna De, ed., ''Capsicum: The genus Capsicum''. Londinii: Taylor & Francis, 2003 {{Google Books|zepxG-bjUYUC|Paginae selectae}}}} * Janet Long-Solís, ''Capsicum y cultura: la historia del chilli''. 2a ed. Mexicopoli: Fondo de Cultura Económica, 1998 * {{ec|id=Ramalho do Rêgo et al, edd. (2016)|c=Elizanilda Ramalho do Rêgo, Mailson Monteiro do Rêgo, Fernando Luiz Finger, edd., ''Production and Breeding of Chilli Peppers (Capsicum spp.)''. Springer, 2016}} * {{ec|id=Russo, ed. (2012)|c=Vincent M. Russo, ed., ''Peppers: Botany, Production and Uses''. Wallingford: CAB International, 2012 {{Google Books|dA5mkzfmATEC|Paginae selectae}}}} * Vito Teti, ''Storia del peperoncino: un protagonista delle culture mediterranee''. Romae: Donzelli, 2007. — 2a ed. 2015 ; De origine et domesticatione * {{ec|id= Aguilar-Meléndez et al. (2009)|c= Araceli Aguilar-Meléndez et al., "[https://www.researchgate.net/publication/51180103_Genetic_diversity_and_structure_in_semiwild_and_domesticated_chiles_Capsicum_Annuum_Solanaceae_from_Mexico Genetic diversity and structure in semiwild and domesticated chiles (Capsicum Annuum; Solanaceae) from Mexico]" in ''American Journal of Botany'' vol. 96 (2009) pp. 1190-1202 }} ; De origine et archaeologia * Katherine L. Chiou, [[Christina Hastorf|Christine A. Hastorf]], ''Capsicum spp. at the Preceramic Sites of Huaca Prieta and Paredones, Chicama Valley, Peru''. Berkeleiae: UCB Archaeobotany Laboratory, 2012; [https://escholarship.org/content/qt6mm4m9sw/qt6mm4m9sw.pdf Textus] * {{ec|id=Chiou et al. (2017)|c=Katherine L. Chiou et al., "Appendix 4: Chile pepper distribution and use" in Tom D. Dillehay, ed., ''Where the Land Meets the Sea'' (Austinopoli: University of Texas Press, 2017) pp. 645-655 }} * {{ec|id=Chiou et Hastorf (2014)|c=Katherine L. Chiou, [[Christina Hastorf|Christine A. Hastorf]], "A Systematic Approach to Species-Level Identification of Chile Pepper (Capsicum spp.) Seeds: Establishing the Groundwork for Tracking the Domestication and Movement of Chile Peppers through the Americas and Beyond" in ''Economic Botany'' vol. 68 (2014) pp. 316-336 [https://www.jstor.org/stable/43305668 JSTOR]}} * [[Carolus Clement|Charles R. Clement]], Michelly de Cristo-Araújo, Geo Coppens d’Eeckenbrugge, Alessandro Alves Pereira, Doriane Picanço-Rodrigues, "[https://pdfs.semanticscholar.org/7844/1b92b93c09a9b1da1aad7f6bafaa68f0907e.pdf Origin and Domestication of Native Amazonian Crops]" in ''Diversity'' vol. 2 (2010) pp. 72-106 * Linda Perry et al., "[http://www.bio-nica.info/Biblioteca/Perry2007Capsicum.pdf Starch Fossils and the Domestication and Dispersal of Chili Peppers (Capsicum spp. L.) in the Americas]" in ''Science'' vol. 315 (2007) pp. 986-988 * Linda Perry, Kent V. Flannery, "[https://www.pnas.org/doi/10.1073/pnas.0704936104 Precolumbian use of chili peppers in the Valley of Oaxaca, Mexico]" in ''[[PNAS]]'' vol. 104 (2007) pp. 11905-11909 [https://www.jstor.org/stable/25436222 JSTOR] * [[Barbara Pickersgill]], "The Archaeological Record of Chili Peppers (Capsicum Spp.) and the Sequence of Plant Domestication in Peru" in ''American Antiquity'' vol. 34 (1969) pp. 54-61 [https://www.jstor.org/stable/278313 JSTOR] ; De historia prae-Columbiana * Cecil H. Brown et al., "The Paleobiolinguistics of Domesticated Chili Pepper (Capsicum spp.)" in ''Ethnobiology Letters'' vol. 4 (2013) pp. 1-11 [https://www.jstor.org/stable/26423551 JSTOR] * [[Sophia Coe|Sophie D. Coe]], ''America's First Cuisines'' (Austinopoli: University of Texas Press, 1994) pp. 60-65 * Janet Long, "Orígenes, rutas y evolución del Capsicum" in ''Artes de México'' no. 126 (2017) pp. 8-17 [https://www.jstor.org/stable/45198984 JSTOR] * Janet Long Towell, "[https://historicas.unam.mx/publicaciones/publicadigital/libros/caminosymercados/cm006.pdf Los senderos prehispánicos del capsicum]" in J. Long Towell, Amalia Attolini Lecón, edd., ''Caminos y mercados de México'' (Mexicopoli: Universidad Nacional Autónoma de México, Instituto Nacional de Antropología e Historia, 2009 [https://historicas.unam.mx/publicaciones/publicadigital/libros/caminosymercados/mercados.html ~]) pp. 79-106 * Paul E. Minnis, Michael E. Whalen, "The first prehispanic chile (Capsicum) from the U.S. Southwest/Northwest Mexico and its changing use" in ''American Antiquity'' vol. 75 (2010) pp. 245-257 [https://www.jstor.org/stable/25766195 JSTOR] * [[Barbara Pickersgill]], "Migration of chili peppers, Capsicum spp., in the Americas" in D. Stone, ed., ''Pre-Columbian plant migration'' (''Papers of the Peabody Museum of Archeology and Ethnology'' vol. 76. Cantabrigiae Massachusettensium: Harvard University Press, 1984) pp. 105-123 * Terry G. Powis et al., "[https://journals.plos.org/plosone/article?id=10.1371/journal.pone.0079013 Prehispanic Use of Chili Peppers in Chiapas, Mexico]" in ''PLOS One'' vol. 8 (2013) e79013 ; De migrationibus post-Columbianis * [[Ioanna Andrews|Jean Andrews]], "[https://web.archive.org/web/20221117135825/http://www.geo.hunter.cuny.edu/courses/geog347/articles/diffusion_europe.pdf Diffusion of Mesoamerican Food Complex to Southeastern Europe]" in ''Geographical Review'' (1993) pp. 194–204 * [[Ioanna Andrews|Jean Andrews]], "The Peripatetic Chilli Pepper: diffusion of the domesticated capsicums since Columbus" in Nelson Foster, Linda S. Cordell, edd., ''Chilies to Chocolate: Food the Americas Gave the World'' (Tucson: University of Arizona Press, 1992) pp. 81-94 {{Google Books|VsQevENGMr0C|Paginae selectae}} [https://archive.org/details/chiliestochocola00fost Exemplar mutuabile] * Michael Krondl, "The chile diaspora: unravelling evidence from sixteenth century botanicals" in Mark McWilliams, ed., ''Herbs and Spices: Oxford Food Symposium 2020'' (Londinii: Prospect Books, 2021) * Stefan Halikowski Smith, "[https://www.academia.edu/81383942/In_the_shadow_of_a_pepper_centric_historiography_Understanding_the_global_diffusion_of_capsicums_in_the_sixteenth_and_seventeenth_centuries In the shadow of a pepper-centric historiography: Understanding the global diffusion of capsicums in the sixteenth and seventeenth centuries]" in ''Journal of Ethnopharmacology'' vol. 167 (2014) pp. 64-77 * Pasquale Tripodi et al., "[https://www.pnas.org/doi/10.1073/pnas.2104315118 Global range expansion history of pepper (Capsicum spp.) revealed by over 10,000 genebank accessions]" in ''[[PNAS]]'' vol. 118 (34) e2104315118 (16 Augusti 2021) * Clifford A. Wright, "[http://www.cliffordawright.com/caw/food/entries/display.php/topic_id/18/id/113/ The Medieval Spice Trade and the Diffusion of the Chile]" in ''Gastronomica'' vol. 7 no. 2 (2007) pp. 35-43 [https://www.jstor.org/stable/10.1525/gfc.2007.7.2.35 JSTOR] ; De historia recentiore * {{ec|id=Cote Roman et al. (2020)|c=André Luís Cote Roman, Lin Chau Ming, Maria das Graças Piras Sablayrolles, ''Pimentas Capsicum L. no Brasil: notas sobre botânica, histórica, concepções indígenas e folclore]''. Porto Alegre, 2020 [https://drive.google.com/file/d/17VmhkE-NmX0DSaT7Ru_PS8Fr30-Fc1nw/view Textus]}} * Marie-Christine Daunay, Henri Laterrot, [[Iulius Janick|Jules Janick]], "Iconography and History of Solanaceae: Antiquity to the XVIIth Century', in: Jules Janick, ''Horticultural Reviews'', vol. 34 (2007), pp. 1-112 {{Google Books|FBa-E96pQ0kC|Paginae selectae}} * Marie-Christine Daunay, Henri Laterrot, Jules Janick, "[http://www.hort.purdue.edu/newcrop/actahort745.pdf Iconography of the Solanaceae from Antiquity to the XVIIth Century: a Rich Source of Information on Genetic Diversity and Uses]" in ''Acta Hort.'' no. 745 (2007) pp. 59-88 * {{ec|id=Dott (2020)|c=Brian R. Dott, ''The Chile Pepper in China: a cultural biography''. Novi Eboraci: Columbia University Press, 2020}}; cf. "[https://recipes.hypotheses.org/category/early-modern-chinese-studies A tale of chiles, a servant, and a travelling medical scholar]" * [[Gulielmus Hardy Eshbaugh|W. H. Eshbaugh]], "[https://hort.purdue.edu/newcrop/proceedings1993/v2-132.html Peppers: history and exploitation of a serendipitous new crop discovery]" in [[Iulius Janick|Jules Janick]], J. E. Simon, edd., ''New crops'' (Novi Eboraci: Wiley, 1993) pp. 132–139 * Marika Galli, "[https://books.openedition.org/pufr/32577#anchor-toc-1-1 L’Italie et la France face à quelques apports alimentaires en provenance du Nouveau Monde]" in Pascal Brioist, Florent Quellier, edd., ''La table de la Renaissance: le mythe italien'' (Turonis: Presses Universitaires François Rabelais, 2018) pp. 229-246 * Carlos A. García-González, Cristina Silvar, "[https://www.mdpi.com/2223-7747/9/8/986 Phytochemical Assessment of Native Ecuadorian Peppers (Capsicum spp.) and Correlation Analysis to Fruit Phenomics]" in ''Plants'' vol. 9 viii no. 986 (4 Augusti 2020) * Zoltán Halász, ''Hungarian Paprika Through the Ages''. Budapestini, 1968 * Angela Jianu, Violeta Barbu, edd., ''Earthly Delights: Economies and cultures of food in Ottoman and Danubian Europe, c. 1500-1900'' (Leiden: Brill, 2018) pp. 107-108, 162-163 * Rachel Laudan, Jeffrey M. Pilcher, "[https://web.archive.org/web/20240622182733/https://www.academia.edu/1034265/Chiles_Chocolate_and_Race Chiles, Chocolate, and Race in New Spain: Glancing Backward to Spain or Looking Forward to Mexico?]" in ''Eighteenth-Century Life'' vol. 23 ii (Maio 1999) pp. 59-70 * Divya Schäfer, "[https://web.archive.org/web/20210928101329/https://crossasia-books.ub.uni-heidelberg.de/xasia/reader/download/366/366-43-81613-1-10-20180704.pdf Exotic Tastes, Familiar Flavours. Transcultural Culinary Interactions in Early Modern India]" in Rafael Klöber, Manju Ludwig, edd., ''HerStory: Historical Scholarship between South Asia and Europe. Festschrift in Honour of Gita Dharampal-Frick'' (Heidelbergae: CrossAsia eBooks, 2018. ISBN 978-3-946742-44-9) pp. 43-64 * [[Fridericus Simoons|Frederick J. Simoons]], ''Food in China: A Cultural and Historical Inquiry'' (CRC Press, 1991) pp. 385-386 {{Google Books|H0JZDwAAQBAJ|Paginae selectae}} * Víctor F. Vásquez, Teresa E. Rosales, Gabriel Dorado, "[https://www.researchgate.net/publication/366486241_Evidences_of_chili_pepper_Capsicum_frutescens_seeds_in_Chimu_contexts_of_the_northern_coast_of_Peru Evidences of chili pepper (Capsicum frutescens) seeds in Chimú contexts of the northern coast of Peru]" in ''Archaeobios'' no. 17 (2022) * E. Yacovleff, F. L. Herrera, "El mundo vegetal de los antiguos peruanos" in ''Revista del Museo Nacional'' [https://repositorio.cultura.gob.pe/handle/CULTURA/713 vol. 3 (1934) pp. 243-322], [https://repositorio.cultura.gob.pe/handle/CULTURA/715 vol. 4 (1935) pp. 31-102]; vide praecipue vol. 3 pp. 277-279 ; De cultu et cultivarietatibus * {{ec|id=Bosland et al. (1998)|c=[[Paulus Bosland|Paul W. Bosland]], Alton L. Bailey, Jaime Iglesias-Olivas, ''[http://contentdm.nmsu.edu/cdm/ref/collection/AgCircs/id/12518 Capsicum pepper varieties and classification]''. NMSU Cooperative Extension Service and Agricultural Experiment Station, 1998}} * {{ec|id=Bosland et Votava (2012)|c=[[Paulus Bosland|Paul W. Bosland]], Eric J. Votava, ''Peppers: Vegetable and Spice Capsicums''. Oxoniae: CABI, 2012. ISBN 978-1-84593-825-3}} * {{ec|id=Carvalho et al. (2014)|c=Sabrina Isabel C. de Carvalho et al., "[https://www.researchgate.net/publication/265649073_Morphological_and_genetic_relationships_between_wild_and_domesticated_forms_of_peppers_Capsicum_frutescens_L_and_C_chinense_Jacquin Morphological and genetic relationships between wild and domesticated forms of peppers (Capsicum frutescens L. and C. chinense Jacquin)]" in ''Genetics and molecular research'' vol. 13 (2014) pp. 7447-7464}} * {{ec|id=DeWitt et Bosland (2014)|c=[[David DeWitt]], [[Paulus Bosland|Paul W. Bosland]], ''The Complete Chile Pepper Book: A Gardener’s Guide to Choosing, Growing, Preserving, and Cooking''. Novi Eboraci, 2014}} * Mario Parisi, Daniela Alioto, Pasquale Tripodi, "[https://www.mdpi.com/1422-0067/21/7/2587 Overview of Biotic Stresses in Pepper (Capsicum spp.): Sources of Genetic Resistance, Molecular Breeding and Genomics]" in ''International Journal of Molecular Sciences'' vol. 21 vii no. 2587 (8 Aprilis 2020) * Catherine Parry et al., "[https://journals.plos.org/plosone/article?id=10.1371/journal.pone.0243689 Reproductive compatibility in Capsicum is not necessarily reflected in genetic or phenotypic similarity between species complexes]" in ''PLoS One'' (24 Martii 2021) * A. Terpó, "Kritische Revision der wildwachsenden Arten und der kultivierten Sorten der Gattung Capsicum L." in ''Feddes repertorium'' vol. 72 (1966) pp. 155-191 ; De singulis regionibus * Reinaldo Imbrozio Barbosa et al., "[https://www.scielo.br/j/aa/a/Nb563cz89PjF9xNy4g3JpVc/?format=pdf Pimentas do gênero Capsicum cultivadas em Roraima, Amazônia brasileira. I. Espécies domesticadas]" in ''Acta Amazônica'' vol. 32 (2002) pp. 177-232 * Reinaldo I. Barbosa, Moisés Mourão Júnior, Francisco Joaci de F. Luz, "[https://www.scielo.br/j/hb/a/DTyLjYCYvYhFVWzzjP64qcC/?format=pdf Morphometric patterns and preferential uses of Capsicum peppers in the State of Roraima, Brazilian Amazonia]" in ''Horticultura Brasileira'' vol. 28 (2010) pp. 477-482; [https://www.researchgate.net/publication/262508941_Morphometric_patterns_and_preferential_uses_of_Capsicum_peppers_in_the_State_of_Roraima_Brazilian_Amazonia alibi] * A. T. Erwin, "The peppers of America" in ''Iowa Agricultural Experiment Station: Bulletin'' no. 293 (1932) pp. 121–152 * {{ec|id=Libreros et al. (2013)|c=Dimary Libreros et al., ''Catalogo de ajies (Capsicum spp.) peruanos''. Romae: Bioversity International, 2013}} * Carlos A. García-González, Cristina Silvar, "[https://www.mdpi.com/2223-7747/9/8/986 Phytochemical Assessment of Native Ecuadorian Peppers (Capsicum spp.) and Correlation Analysis to Fruit Phenomics]" in ''Plants'' vol. 9 (2020) no. 986 * M. Jager, A. Jimenez, K. Amaya, ''[https://web.archive.org/web/20240315163116/https://cgspace.cgiar.org/items/a2a810fa-802e-4a5d-8918-996fe9ce2ab5 Las cadenas de valor de los ajies nativos de Bolivia: Compilacion de los estudios realizados dentro del marco del proyecto "Rescate y promocion de ajies nativos en su centro de origen" para Bolivia'']. Bioversity International, 2013 * D. Libreros et al., ''[https://web.archive.org/web/20240315165316/https://cgspace.cgiar.org/items/a8b72407-edc9-406b-8869-f9ac3abd02ec Catálogo de ajíes nativos (Capsicum spp.) bolivianos promisorios]''. Bioversity International, 2014 * Anelise Macedo, "[https://www.embrapa.br/documents/1355126/2250572/EDIÇÃO+18i.pdf/82e27ace-f1a5-4f95-9215-9207a6c1b7de Pimentas Capsicum: uma história de sucesso na cadeia produtiva de hortaliças]" in ''Hortaliças em revista'' vol. 4 no. 18 (2015) * Sven W. Meckelmann et al., "Compositional Characterization of Native Peruvian Chili Peppers (Capsicum spp.)" in ''Journal of Agricultural and Food Chemistry'' vol. 61 no. 10 (2013) pp. 2530–2537 * Herundino Ribeiro do Nascimento Filho, Reinaldo Imbrozio Barbosa, Francisco Joaci de Freitas Luz, "[https://www.scielo.br/j/aa/a/LSNhLKBc6xdqqTTVHZ6mzQc/?format=pdf Pimentas do gênero Capsicum cultivadas em Roraima, Amazônia brasileira. II. Hábitos e formas de uso]" in ''Acta Amazônica'' vol. 37 (2007) pp. 561-568 * {{ec|id=Ribeiro et al. (2008)|c=Cláudia S. da C. Ribeiro et al., ''Pimentas Capsicum''. Brasiliopoli: Embrapa Hortaliças, 2008 (liber in interrete reperiendum)}} * Daniela Sclavo, "[https://nph.onlinelibrary.wiley.com/doi/full/10.1002/ppp3.10451 Flavour, culture and food security: The spicy entanglements of chile pepper conservation in 21st century Mexico]" in ''Plants People Planet'' (2023) pp. 1–10 * Paul G. Smith, Benigno Villalon, Philip L. Villa, "[https://journals.ashs.org/hortsci/view/journals/hortsci/22/1/article-p11.xml Horticultural Classification of Peppers Grown in the United States]" in ''HortScience'' vol. 22 (1987) pp. 11-13 * Maarten van Zonneveld et al., "[https://journals.plos.org/plosone/article?id=10.1371/journal.pone.0134663 Screening Genetic Resources of Capsicum Peppers in Their Primary Center of Diversity in Bolivia and Peru]" in ''PLoS One'' vol. 10 ix (2015) no. e0134663 ; De re medica et diaetetica * Kiran D. K. Ahuja et al., "[https://www.researchgate.net/publication/6959003 Effects of chili consumption on postprandial glucose, insulin, and energy metabolism]" in ''American Journal of Clinical Nutrition'' vol. 84 (2006) pp. 63-69 * Gaber El-Saber Batiha et al., "[https://www.mdpi.com/1422-0067/21/15/5179 Biological Properties, Bioactive Constituents, and Pharmacokinetics of Some Capsicum spp. and Capsaicinoids]" in ''International Journal of Molecular Sciences'' vol. 21 xv no. 5179 (22 Iulii 2020) * Mauro Bortolotti, "[https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC3959448/ Red pepper: an aid for gut functional diseases with pain?]" in ''Annals of Gastroenterology'' vol. 26 (2013) p. 276 * Mustafa Chopan, Benjamin Littenberg, "[https://journals.plos.org/plosone/article?id=10.1371/journal.pone.0169876 The Association of Hot Red Chili Pepper Consumption and Mortality: A Large Population-Based Cohort Study]" in ''PLoS One'' vol. 12 i no. e0169876 (9 Ianuarii 2017) * Narda Gavilán Guillen, Richard Tito, Norma Gamarra Mendoza, "[https://www.scielo.br/j/pat/a/YknNQhTLDQjz4fpdQxNCDpL/?format=pdf&lang=en Capsaicinoids and pungency in Capsicum chinense and Capsicum baccatum fruits]" in ''Pesq. Agropec. Trop., Goiânia'' vol. 48 (2018) pp. 237-244 * Tomi L. Olatunji, Anthony J. Afolayan, "[https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC6261225/ The suitability of chili pepper (Capsicum annuum L.) for alleviating human micronutrient dietary deficiencies: A review]" in ''Food Science and Nutrition'' vol. 6 (2018) pp. 2239–2251; [https://www.researchgate.net/publication/328139230_The_suitability_of_chili_pepper_Capsicum_annuum_L_for_alleviating_human_micronutrient_dietary_deficiencies_A_review alibi] * Morrine A. Omolo et al., "[https://web.archive.org/web/20220205021338/https://www.omicsonline.org/open-access/antimicrobial-properties-of-chili-peppers-2332-0877.1000145.php?aid=27614 Antimicrobial Properties of Chili Peppers]" in ''Journal of Infectious Diseases & Therapy'' vol. 2 (2014) * {{ec|id=Pickersgill (2016)|c=[[Barbara Pickersgill]], "Chile Peppers" in Rafael Lira, Alejandro Casas, José Blancas, edd., ''Ethnobotany of Mexico: Interactions of People and Plants in Mesoamerica'' (Novi Eboraci: Springer, 2016) pp. 417-438 {{Google Books|iUEWDAAAQBAJ|Paginae selectae}}}} * [[Paulus Rozin|Paul Rozin]], Deborah Schiller, "The nature and acquisition of a preference for chili pepper by humans" in ''Motivation and Emotion'' vol. 4 (1980) pp. 77–101 * [[Paulus Rozin|Paul Rozin]], Lauri Ebert, Jonathan Schull, "[https://cpb-us-w2.wpmucdn.com/web.sas.upenn.edu/dist/7/206/files/2016/09/SomeLikeitHot_Appetite_1982-2itv43u.pdf Some Like It Hot: a temporal analysis of hedonic responses to chili pepper]" in ''Appetite'' vol. 3 (1982) pp. 13-22 * [[Paulus Rozin|Paul Rozin]], K. Kennel, "[https://cpb-us-w2.wpmucdn.com/web.sas.upenn.edu/dist/7/206/files/2016/09/71ChimpChiliAPP83-2lx1ico.pdf Acquired preferences for piquant foods by chimpanzees]" in ''Appetite'' vol. 4 (1983) pp. 69-77 * [[Paulus Rozin|Paul Rozin]], "Getting to like the burn of chili pepper: Biological, psychological and cultural perspectives" in B. G. Green, J. R. Mason, M. R. Kare, edd., ''Chemical senses, Volume 2: Irritation'' (Novi Eboraci: Marcel Dekker, 1990) pp. 231-269 [https://cpb-us-w2.wpmucdn.com/web.sas.upenn.edu/dist/7/206/files/2016/09/116Achilipepperpart1990-1os8l0w.pdf pars 1] [https://cpb-us-w2.wpmucdn.com/web.sas.upenn.edu/dist/7/206/files/2016/09/116Bchilipeppergettingtolikepart21990-1l301k2.pdf pars 2] * Valdir Florencio da Veiga et al., ''Chemistry and Nutritional Effects of Capsicum'' (''Food Chemistry, Function and Analysis'', 37). Royal Society of Chemistry, 2023 ; De pungentia * David C. Haak et al., "[https://royalsocietypublishing.org/doi/10.1098/rspb.2011.2091 Why are not all chilies hot? A trade-off limits pungency]" in ''Proceedings of the Royal Society B: Biological Sciences'' vol. 279 (2011/2012) * Seungill Kim et al., "[https://www.nature.com/articles/ng.2877 Genome sequence of the hot pepper provides insights into the evolution of pungency in Capsicum species]" in ''[[Nature]] Genetics'' vol. 46 (2014) pp. 270–278 * Joshua Tewksbury et al., "[https://www.researchgate.net/publication/7207709_Where_did_the_Chili_Get_its_Spice_Biogeography_of_Capsaicinoid_Production_in_Ancestral_Wild_Chili_Species Where did the Chili Get its Spice? Biogeography of Capsaicinoid Production in Ancestral Wild Chili Species]" in ''Journal of Chemical Ecology'' vol. 32 (2006) pp. 547-564 * Joshua J. Tewksbury et al., "[https://www.pnas.org/doi/10.1073/pnas.0802691105 Evolutionary ecology of pungency in wild chilies]" in {{PNAS}} vol. 105 (2008) pp. 11808-11811 ; De gastronomia * Araceli Aguilar-Meléndez et al., "[https://doi.org/10.3390/foods10102502 Chile (Capsicum spp.) as Food-Medicine Continuum in Multiethnic Mexico]" in ''Foods'' vol. 10 (2021) no. 2502 * James D. Campbell, ''Mr Chilehead: adventures in the taste of pain''. Toronti, 2003 * Kurt Michael Friese, Kraig Kraft, Gary Paul Nabhan, ''Chasing Chiles: Hot Spots Along the Pepper Trail''. White River Junction, 2011 * "The Chiles of Oaxaca" in Diana Kennedy, ''Oaxaca al gusto: an infinite gastronomy'' (Austinopoli: University of Texas Press, 2010) pp. xix-xxii * Jay M. Lillywhite, Jennifer E. Simonsen, Mark E. Uchanski, "[https://journals.ashs.org/horttech/view/journals/horttech/23/6/article-p868.xml Spicy Pepper Consumption and Preferences in the United States]" in ''HortTechnology'' vol. 23 (2013) pp. 868–876 * Amal Naj, ''Peppers: A Story of Hot Pursuits''. Novi Eboraci, 1992 * Sota Yamamoto, Eiji Nawata, "Use of Capsicum frutescens L. by the Indigenous Peoples of Taiwan and the Batanes Islands" in ''Economic Botany'' vol. 63 (2009) pp. 43-59 [https://www.jstor.org/stable/40390434 JSTOR] ; Praecepta culinaria * 1898 : [[Incarnatio Pinedo|Encarnación Pinedo]], ''El cocinero español''. Franciscopoli (Dan Strehl, Victor Valle, edd., ''Encarnación’s kitchen : Mexican recipes from nineteenth-century California'' [Berkeleiae: University of California Press, 2003] pp. 120-128) {{NexInt}} {{Aromata}} * [[Capsicum e carne]] * [[Restula]] * [[Sambal]] == Nexus externi == {{CommuniaCat|Chili peppers|Capsica}} * [https://web.archive.org/web/20080724015451/http://www.plantcultures.org.uk/plants/chilli_pepper_landing.html De chili (historia, botanica etc.)] * [https://web.archive.org/web/20090618094847/http://www2.dpi.qld.gov.au/horticulture/18717.html "Capsicum and Chillies: Commercial Cultivation"] apud ''DPI&F Queensland, Australia'' * [http://www.hort.purdue.edu/newcrop/med-aro/factsheets/CAPSICUM_PEPPER.html "Capsicum pepper factsheet"] apud ''Purdue Guide to Medicinal and Aromatic Plants'' * [http://www.hort.purdue.edu/newcrop/proceedings1996/V3-479.html "Capsicums: Innovative Uses of an Ancient Crop: History, Botany, Breeding, and Pungency"] * [https://web.archive.org/web/20120216154101/http://www.bioversityinternational.org/fileadmin/bioversity/publications/pdfs/345.pdf?cache=1245945997 "Descriptors for Capsicum (Capsicum spp.)"] apud ''Bioversity International'' * "[http://gernot-katzers-spice-pages.com/engl/Caps_fru.html Chile]" apud ''Gernot Katzer's Spice Pages'' * Dave Bliss, ''[https://www.academia.edu/8773753/Adoption_and_Use_of_the_Tomato_and_Pepper_in_England_through_the_Industrial_Revolution Adoption and Use of the Tomato and Pepper in England through the Industrial Revolution]'' (dissertatio universitatis Leicestriensis) * Salvador Montes Hernández et al., ''[https://web.archive.org/web/20240313165159/https://docplayer.es/10895556-Proyecto-recopilacion-y-analisis-de-la-informacion-existente-de-las-especies-del-genero-capsicum-que-crecen-y-se-cultivan-en-mexico.html Proyecto: Recopilación y análisis de la información existente de las especies delgénero Capsicumque crecen y se cultivan en México. Primer informe]'' (2010?) == Pinacotheca == <gallery> Fasciculus:Cachi 02.jpg|Capsica in Argentina Fasciculus:Pickled friggitelli.jpg|[[Capsicum annuum|Capsica annua]] varietatis ''[[friggitello]]'' Fasciculus:Fefferoni.jpg|Varietas ''[[friggitello]]'' in popina [[Suecia|Suecica]] ''[[gyrus (ferculum)|döner kebap]]'' Fasciculus:HotPeppersinMarket.jpg|''[[Capsicum chinense]]'' varietatis ''[[Scotch bonnet]]'' in macello [[Mare Caribicum|Caribico]] venditatum Fasciculus:African red devil peppers.jpg|''[[Capsicum frutescens]]'' varietatis ''African Devil'' Fasciculus:Naga Jolokia Peppers.jpg|''[[Capsicum chinense]] x C. frutescens'' varietatis ''[[Naga Jolokia]]'' vel ''bhut jolokia'' Fasciculus:Capsicum_Annum_Flower_Closeup.JPG|[[Flos]] ''[[Capsicum annuum|Capsici annui]] </gallery> {{Myrias|Biologia}} [[Categoria:Aromata]] [[Categoria:Capsicum|!]] [[Categoria:Condimenta]] giot6z70kwq4hv0grxt9womkj4qayrk 0 42751 3999952 3978785 2026-11-06T17:22:04Z InternetArchiveBot 139091 Add 1 book for [[Vicipaedia:Fons]] (20261106) #IABot (v2.0.9.7) ([[User:GreenC bot|GreenC bot]]) 3999952 wikitext text/x-wiki {{Capsa hominis Vicidata}} [[Fasciculus:Bobby Fisher in Cuba (trimmed).jpg|thumb|Fischer in [[Cuba]], Martio mense [[1956]].]] [[Fasciculus:Schaker Bobby Fisher aan bord (archief), Bestanddeelnr 924-7362.jpg|thumb|Fischer anno [[1971]].]] '''Robertus Iacobus Piscator'''<ref>Raymond Keene, [https://www.thearticle.com/piscator-rex-the-chess-tragedy-of-bobby-fischer Piscator Rex: the chess tragedy of Bobby Fischer], in The Article, 15/08/2020</ref> (anglice '''Robert James Fischer''')''',''' "Bobby" dictus ([[Sicagum|Sicagi]] [[Illinoesia]]e die [[9 Martii]] [[1943]] natus; [[Reykiavica]]e in [[Islandia]] die [[17 Ianuarii]] [[2008]] mortuus), fuit [[puer mirabilis|mirabilis]] [[scacci|scaccorum]] [[ludus|lusor]] [[Civitates Foederatae|Americanus]] et [[Islandia|Islandicus]]. Morbo [[ren|renum]] obiit. Postquam [[Boris Spasskij]], lusorem [[Russia|Russicum]], anno [[1972]] vicisset, in certamine, quod "certamen saeculi" postea vocabatur, optimus omnium temporum scaccarius a nonnullis habebatur. Saepe homo ingeniosus a scaccorum peritis appellabatur. Modus quidem eius ludendi perelegans atque visu [[pulchritudo|pulcherrimus]] videbatur. Posterioribus annis abs conspectu populi separatus vitam privatam duxit. ==Bibliographia== * {{cite book|ref=Alexander |last=Alexander|first=C. H. O'D. |title=Fischer v. Spassky |url=https://archive.org/details/bwb_T1-AOB-780 |year=[[1972]] |publisher=Vintage |isbn=978-0-394-71830-9 }} * {{cite book|ref=Benko |last=Benko|first=Pal |last2=Silman|first2=Jeremy |title=Pal Benko: My Life, Games and Compositions |url=https://archive.org/details/palbenkomylifega0000benk |year=[[2003]] |publisher=Siles Press |isbn=978-1-890085-08-7 }} * {{cite book|ref=Bisguier |last=Bisguier|first=Arthur |last2=Soltis|first2=Andrew |title=American Chess Masters from Morphy to Fischer |year=[[1974]] |publisher=Macmillan |isbn=978-0-02-511050-2 }} * {{cite book|ref=Bohm |last=Böhm|first=Hans |last2=Jongkind|first2=Kees |title=Bobby Fischer: The Wandering King |url=https://archive.org/details/bobbyfischerwand0000bohm |year=[[2003]] |publisher=Batsford |isbn=978-0-7134-8935-4 }} * {{cite book|ref=Brady1965 |last=Brady|first=Frank |title=Profile of a Prodigy |year=[[1965]] |edition=prima |publisher=David McKay |id=OCLC 2574422 }} * {{cite book|ref=Brady1973 |last=Brady|first=Frank |title=Profile of a Prodigy: The Life and Games of Bobby Fischer |url=https://archive.org/details/profileofprodigy0000fran |year=[[1973]] |edition=secunda | location = Novi Eboraci |publisher=David McKay |id=OCLC 724113 }} * {{cite book|ref=Brady2011 |last=Brady |first=Frank |title=Endgame: Bobby Fischer's Remarkable Rise and Fall: from America's Brightest Prodigy to the Edge of Madness |url=https://archive.org/details/endgamebobbyfisc0000brad |publisher=Crown Publishing Group |year=[[2011]] |edition=prima |isbn=978-0-307-46390-6}} * {{cite book|ref=Bronstein |last=Bronstein|first=David |last2=Fürstenberg|first2=Tom |title=The Sorcerer's Apprentice |year=[[2009]] |origyear=1995 |edition=secunda |publisher=New in Chess |isbn=978-90-5691-272-7 }} * {{cite book|ref=Byrne |last=Byrne|first=Rober |last2=Nei|first2=Ivo |title=Both Sides of the Chessboard |url=https://archive.org/details/bothsidesofchess0000byrn |year=[[1974]] |publisher=Quadrangle/The New York Times Book Company |isbn=978-0-8129-0379-9 }} * {{cite book|ref=Collins |last=Collins|first=John W. |title=My Seven Chess Prodigies |url=https://archive.org/details/mysevenchessprod0000coll |year=[[1974]] |location = Novi Eboraci |publisher=Simon and Schuster |isbn=978-0-671-21941-3 }} * {{cite book |last=DeLucia|first=David |last2=DeLucia|first2=Alessandra |title=Bobby Fischer Uncensored |year=[[2009]] |ref = DeLucia2009 }} * {{cite book|ref=Denker |last=Denker|first=Arnold |last2=Parr|first2=Larry |title=The Bobby Fischer I Knew and Other Stories |year=[[1995]] |publisher=Hypermodern Press |isbn=978-1-886040-18-2 }} * {{cite book|ref=DiFelice2010 |last=Di Felice|first=Gino |title=Chess Results, 1956–1960: A Comprehensive Record with 1,390 Tournament Crosstables and 142 Match Scores, With Sources |year=[[2010]] |publisher=McFarland |isbn=978-0-7864-4803-6 }} * {{cite book|ref=DiFelice2013a |last=Di Felice|first=Gino |title=Chess Results, 1961–1963: A Comprehensive Record with 938 Tournament Crosstables and 108 Match Scores, with Sources |year=[[2013]]a |publisher=McFarland |isbn=978-0-7864-7572-8 }} * {{cite book|ref=DiFelice2013b |last=Di Felice|first=Gino |title=Chess Results, 1964–1967: A Comprehensive Record with 1,204 Tournament Crosstables and 158 Match Scores, with Sources |publisher=McFarland |year=[[2013]]b |isbn=978-0-7864-7573-5 }} * {{cite book|ref=DiFelice2013c |last=Di Felice|first=Gino |title=Chess Results, 1968–1970: A Comprehensive Record with 854 Tournament Crosstables and 161 Match Scores, with Sources |publisher=McFarland |year=[[2013]]c |isbn=978-0-7864-7574-2 }} * {{cite book|ref=Donaldson |last=Donaldson|first=John |last2=Tangborn|first2=Eric |title=The Unknown Bobby Fischer |url=https://archive.org/details/The_Unknown_Bobby_Fischer |year=[[1999]] |publisher=International Chess Enterprises |isbn=978-1-879479-85-2 }} * {{cite book|ref=Donner |last=Donner|first=J. H. |title=The King: Chess Pieces |year=[[2006]] |publisher=New in Chess |isbn=978-90-5691-171-3 }} * {{cite book|ref=Edmonds |last=Edmonds|first=David |last2=Eidinow|first2=John |title=Bobby Fischer Goes to War: How the Soviets Lost the Most Extraordinary Chess Match of All Time |url=https://archive.org/details/bobbyfischergoes0000edmo_l8o0 |year=2004 |publisher=HarperCollins |isbn=978-0-06-051025-1 }} * {{cite book|ref=F1959 |last=Fischer|first=Bobby |title=Bobby Fischer's Games of Chess |year=2008 |origyear=1959 | location = Novi Eboraci |publisher=Simon and Schuster, Ishi Press |isbn=978-0-923891-46-6 }} * {{cite book|ref=F1969 |last=Fischer|first=Bobby |title=My 60 Memorable Games |year=2008 |origyear=1969 |publisher=Simon and Schuster, Faber and Faber, Batsford |isbn=978-1-906388-30-0 }} * {{cite book|ref=F1982 |last=Fischer|first=Bobby |title=I Was Tortured in the Pasadena Jailhouse! |year=1982 |publisher=Printer |asin=B0006Y6EHI }} *Ginzburg, Ralph. [[1962]]. "Portrait of a Genius as a Young Chess Master," ''Harper's Magazine,'' Ianuarius: 49–55. *{{cite book|ref=Gligoric |last=Gligorić|first=Svetozar |title=Fischer vs. Spassky: World Chess Championship Match 1972 |year=[[2012]] |origyear=1972 |publisher=Ishi |isbn=978-4-87187-514-1 }} * {{cite book|ref=Whyld |last=Hooper|first=David |last2=Whyld|first2=Kenneth |title=The Oxford Companion to Chess |year=[[1992]] |origyear=1984 |edition= secunda | location = Oxoniae |publisher=Oxford University Press |isbn=978-0-19-280049-7 |title-link=The Oxford Companion to Chess}} * {{cite book|ref=Karpov |last=Karpov|first=Anatoly |title=Karpov on Karpov: Memoirs of a Chess World Champion |url=https://archive.org/details/karpovonkarpovme0000karp |year=[[1991]] |origyear=1990 |edition=prima Anglica |publisher=Macmillan |isbn=978-0-689-12060-2 }} * {{cite book|ref=Kasparov |last=Kasparov|first=Garry |title=My Great Predecessors, Volume IV |year=[[2004]] |publisher=Gloucester Publishers |isbn=978-1-85744-395-0 }} * {{cite book|ref=Kazic |last=Kažić |first=B. M. |year=[[1974]] |title=International Championship Chess: A Complete Record of FIDE Events |url=https://archive.org/details/internationalcha00unse |publisher=Pitman |isbn=978-0-273-07078-8 }} * {{cite book|ref=Lombardy |last=Lombardy|first=William |title=Understanding Chess: My System, My Games, My Life |year=[[2011]] |publisher=Russell Enterprises |isbn=978-1-936490-22-6 }} * {{cite book|ref=Mednis |last=Mednis|first=Edmar |title=How to Beat Bobby Fischer |url=https://archive.org/details/howtobeatbobbyfi0000medn |year=[[1997]] |origyear=1997 |edition=secunda |publisher=Dover |isbn=978-0-486-29844-3 }} * {{cite book|ref=Muller |last=Müller|first=Karsten |title=Bobby Fischer: The Career and Complete Games of the American World Chess Champion |url=https://archive.org/details/bobbyfischer_careercompletegamesamericanworldchesschampion |year=[[2009]] |publisher=Russell Enterprises, Inc. |isbn=978-1-888690-68-2 }} * {{cite book|ref=Plisetsky |last=Plisetsky|first=Dmitry |last2=Voronkov|first2=Sergey |title=Russians versus Fischer |edition=secunda |year=[[2005]] |publisher=Everyman Chess |isbn=978-1-85744-380-6 }} * {{cite book|ref=Schonberg |last=Schonberg |first=Harold C. |title=Grandmasters of Chess |year=[[1973]] |publisher=J. B. Lippincott |isbn=978-0-397-01004-2 |url=https://archive.org/details/grandmastersofch00haro }} * {{cite book|ref=Seirawan |last=Seirawan|first=Yasser |last2=Stefanovic|first2=George |title=No Regrets: Fischer-Spassky 1992 |year=[[1992]] |publisher=International Chess Enterprises |isbn=978-1-879479-09-8 }} * {{cite book|ref=Soltis2003 |last=Soltis|first=Andrew |title=Bobby Fischer Rediscovered |url=https://archive.org/details/bobbyfischerrediscovered |year=[[2003]] |publisher=Batsford |isbn=978-0-7134-8846-3 }} * {{cite book|ref=Steiner |last=Steiner|first=George|authorlink=George Steiner |title=Fields of Force |url=https://archive.org/details/fieldsofforcefis00unse |year=[[1974]] |origyear=1973 |publisher=Viking |isbn=978-0-670-31178-1 }} * {{cite book|ref=Wade |last=Wade|first=Robert G. |last2=O'Connell|first2=Kevin J. |title=Bobby Fischer's Chess Games |year=[[1973]] |origyear=1972 |edition=secunda |publisher=Doubleday |isbn=978-0-385-08627-1 }} * {{cite book|ref=Waitzkin |last=Waitzkin|first=Fred |title=Mortal Games: The Turbulent Genius of Garry Kasparov |url=https://archive.org/details/mortalgamesturbu0000wait |year=[[1993]] |publisher=G. P. Putnam's Sons |isbn=978-0-399-13827-0 }} ==Nexus externus== *[http://home.att.ne.jp/moon/fischer/ Situs interretialis.]{{Nexus deficit|date=May 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} {{Ling|Anglice}} {{Lifetime|1943|2008|Fischer, Robertus}} [[Categoria:Auctores Anglici]] [[Categoria:Incolae Civitatum Foederatarum]] [[Categoria:Incolae Ohii]] [[Categoria:Incolae Sicagi]] [[Categoria:Inventores Civitatum Foederatarum]] [[Categoria:Iudaei]] [[Categoria:Lusores scaccorum]] [[Categoria:Scriptores Civitatum Foederatarum]] {{Myrias|Homines}} nd9cwkex52y6j6ytqt008sf3gsnhifc 0 43559 3999940 3978384 2026-11-06T17:12:26Z InternetArchiveBot 139091 Add 1 book for [[Vicipaedia:Fons]] (20261106) #IABot (v2.0.9.7) ([[User:GreenC bot|GreenC bot]]) 3999940 wikitext text/x-wiki [[Fasciculus:The Gaels.png|thumb|[[Regio]]nes quae [[lingua]] et [[cultura]] Goedelicis circiter annos [[1000]] (viridis pallidus) et [[1700]] (viridis medius) erant, ac regiones ubi homines saepe lingua Goedelica hodie utuntur (atroviridis).]] '''Scotti'''<ref>[[Baeda]], ''Historia ecclesiastica'' 3.3.</ref>{{Gaffiot ref|Scotti|1406}} vel '''Scoti'''{{L&S ref|Scoti|Scoti (Scotti)}}{{Gaffiot ref|Scoti|1405}} ([[Anglice]] ''Gaels''&thinsp;; [[lingua Hibernica|Hibernice]] ''Na Gaeil''&thinsp;; [[lingua Scotica (Gadelica)|Scotice]] ''Na Gàidheil''&thinsp;; [[lingua Monensis|Monense]] ''Ny Gaeil'') sunt [[grex ethnolinguisticus]] in [[Hibernia (insula)|Hibernia]], [[Scotia]], [[Monapia]]que in [[Europa]] [[Europa Septentrionalis|Septentrionali]] [[Europa Occidentalis|Occidentalique]] indigena.<ref>{{cite web|title=The Scottish Highlands in Colonial & Psychodynamic Perspective |url=http://www.alastairmcintosh.com/articles/1994_interculture.htm|website=www.alastairmcintosh.com |access-date=2 Iulii 2017}}.</ref><ref>{{cite journal|last1=Mackinnon|first1=Iain |title=Colonialism and the Highland Clearances|journal=Northern Scotland|date=1 Maii [[2017]]|volume=8|issue=1|pages=22–48 |doi=10.3366/nor.2017.0125|issn=0306-5278}}.</ref> Cum [[linguae Goedelicae|linguis Geodelicis]] consociantur, ramo [[linguae Celticae|linguarum Celticarum]] qui [[lingua|linguas]] [[lingua Hibernica|Hibernicam]], [[lingua Monensis|Monensem]], [[lingua Scotica (Gadelica)|Scoticamque]] comprehendit. [[Lingua]] et [[cultura]] Goedelica in [[Hibernia Goedelica]] exortae ad [[Dál Riata]] in [[Scotia medio aevo|Scotia]] [[occidens|occidentali]] olim extendebantur. Scotti [[antiquitas|antiquitate]] cum [[Imperium Romanum|Imperio Romano]] [[coniunctiones Hiberno-Romanae|commercari solebant]], quamquam [[Britannia (provincia Romana)|Britanniam Romanam]] aliquando [[finis regni Romani in Britannia|aggredebantur]]. Cultura Goedelica in [[Scotia]]m et [[Monapia]]m reliquam [[medium aevum|medio aevo]] dominari coepit. Scotti aliquot [[colonia]]s in [[Cambria]] deducebant, ubi momentum culturale per [[Christianitas Celtica|Christianitatem Celticam]] exercebant. ==Notae== <references/> ===Bibliographia=== * {{cite book|title=The Making of Europe: Conquest, Colonization and Cultural Change, 950–1350|last=Bartlett|first=Robert|year=[[1994]]|publisher=Penguin|isbn=978-0140154092|url=https://archive.org/details/isbn_9780140154092}}. * {{cite book |title=Duanaire Na Sracaire: Songbook of the Pillagers, Anthology of Scottish Gaelic Verse to 1600|last=Bateman|first=Mary|year=[[2007]]|publisher=Birlinn|isbn=978-1841581811}}. * {{cite book|title=Representing Ireland: Literature and the Origins of Conflict, 1534-1660|last=Bradshaw|first=Brendan|year=[[1993]]|location= Cantabrigiae|publisher=Cambridge University Press|isbn=978-0521416344|url=https://archive.org/details/isbn_9780521416344}}. * {{cite book |title='And so began the Irish Nation': Nationality, National Consciousness and Nationalism in Pre-modern Ireland|last=Bradshaw|first=Brendan|year=[[2015]]|publisher=Ashgate Publishing|isbn=978-1472442567}}. * {{cite book|title=Irish Kings and High Kings|last=Byrne|first=Francis J.|year=[[1973]]|publisher=Four Courts Press|isbn=978-1851821969|url=https://archive.org/details/irishkingshighki00byrn_0}}. * {{cite book |title=White People, Indians, and Highlanders: Tribal People and Colonial Encounters in Scotland and America |url=https://archive.org/details/whitepeopleindia0000unse |last= Calloway |first=Colin G. |year=[[2010]] |publisher= Oxford University Press |isbn= 978-0199737826}}. * {{cite book |title=Making Ireland British, 1580-1650 |url=https://archive.org/details/makingirelandbri00cann |last=Canny |first=Nicholas |year= [[2001]] |publisher=OUP Oxford |isbn= 978-0199259052}}. * {{cite book |title=Early Christian Ireland |last=Charles-Edwards |first=T. M. |year=[[2007]]] |publisher= Cambridge University Press |isbn= 9780521037167}}. * {{cite book |title=The Triumph Tree: Scotland's Earliest Poetry AD 550-1350 |last= Clancy |first=Thomas Owen |year=[[2008]] |publisher= Canongate Classics |isbn= 978-0862417871}}. * {{cite book |title=Contested Island: Ireland 1460-1630 |url=https://archive.org/details/contestedislandi0000conn |last=Connolly |first=S. J. |year=[[2009]] |publisher= OUP Oxford |isbn= 978-0199563715}}. * {{cite book |title=Divided Kingdom: Ireland 1630-1800 |last=Connolly |first=S. J. |year= [[2010]] |publisher= OUP Oxford |isbn= 978-0199583874}}. * {{cite book |title=The Famine Plot: England's Role in Ireland's Greatest Tragedy |url=https://archive.org/details/famineplotenglan0000coog |last=Coogan |first=Tim Pat |year=[[2013]] |publisher= Palgrave Macmillan |isbn= 978-1137278838}}. * {{cite book |title=Wars of Words: The Politics of Language in Ireland 1537-2004 |last=Crowley |first=Tony |year=[[2008]] |publisher= OUP Oxford |isbn= 978-0199532766}}. * {{cite book |title=A History of the Irish Language: From the Norman Invasion to Independence |url=https://archive.org/details/historyofirishla0000doyl |last=Doyle |first=Aidan |year=[[2015]] |publisher= OUP Oxford |isbn= 978-0198724766}}. * {{cite book |title=Erin's Blood Royal: The Gaelic Noble Dynasties of Ireland |last=Ellis |first=Peter Berresford |year=[[2002]] |publisher=Palgrave Macmillan |isbn=978-0312230494 |url=https://archive.org/details/erinsbloodroyal00elli}}. * {{cite book |title=The Irish in Britain from the Earliest Times to the Fall and Death of Parnell |last=Denvir |first=John |year=[[1892]] |publisher= Kegan Paul, Trench, Trübner}}. * {{cite book |title=Gaelic Gothic: Race, Colonization and Irish Culture |url=https://archive.org/details/gaelicgothicrace0000gibb |last=Gibbons |first=Luke |year=2004 |publisher= Alren House |isbn=978-1903631393}}. * {{cite book |title= From Chiefdom to State in Early Ireland |last=Gibson |first=D. Blair |year=[[2012]] |publisher= Cambridge University Press |isbn= 978-1107015630}}. * {{cite book |title=The Golden Age of Irish Art: The Medieval Achievement 600-1200 |url=https://archive.org/details/goldenageofirish0000harb |last= Harbison |first=Peter |year=[[1999]] |publisher= Thames & Hudson |isbn=978-0500019276}}. * {{cite book |title=An Duanaire 1600-1900: Poems of the Dispossessed |last=Kinsella |first=Thomas |year=[[1981]] |publisher= Dolmen Press |isbn= 978-0851053646}}. * {{cite journal |title=Celts, Britons, and Gaels—Names, Peoples, and Identities |journal=Trafodion Anhrydeddus Gymdeithas y Cymmrodorion; Cyfres Newydd |volume=9 |year=[[2003]] |pages=41–56 |last=Koch |first=John T. |publisher=The Honourable Society of Cymmrodorion |issn=0959-3632 |url=https://www.academia.edu/7142081}}. * {{cite book |title= Celtic Culture: A Historical Encyclopedia |url= https://archive.org/details/celticculturehis0001unse |last=Koch |first=John T. |year=[[2004]] |publisher=ABC-CLIO |isbn= 978-1851094400}}. * {{cite book |title=Mere Irish and Fior-Ghael: Studies in the Idea of Irish Nationality, Its Development and Literary Expression Prior to the Nineteenth Century |url=https://archive.org/details/mereirishfiorgha0000leer |last= Leerssen |first=Joep |year=[[1997]] |publisher= University of Notre Dame Press |isbn= 978-0268014278 }} * {{cite book |title= Consolidating Conquest: Ireland 1603-1727 |last=Lenihan |first=Patrick |year=[[2007]] |publisher=Routledge |isbn= 978-0582772175}}. * {{cite book |title=The Irish Language in Ireland: From Goídel to Globalisation |url=https://archive.org/details/irishlanguageini0000macg |last= Mac Giolla Chríost |first=Diarmait |year=[[2005]] |publisher= Routledge |isbn= 978-0415320467}}. * {{cite book |title=The Broken Harp: Identity and Language in Modern Ireland |last=Mac Síomoín |first=Tomás |year=[[2014]] |publisher= Nuascealta |isbn= 978-1502974570}}. * {{cite book |title=Highlanders: A History of the Gaels |url=https://archive.org/details/highlandershisto0000macl |last=Macleod |first=John |year=[[1997]] |publisher=Sceptre |isbn= 978-0340639917}}. * {{cite book|title=The Story of the Irish Race: A Popular History of Ireland|last=MacManus|first=Seamus|year=[[1921]]|publisher=The Irish Publishing Company|isbn=978-0-517-06408-5|url=https://archive.org/details/storyofirishra00macm}}. * {{cite book |title=Divided Gaels: Gaelic Cultural Identities in Scotland and Ireland C.1200-C.1650|last=McLeod|first=Wilson|year=[[2004]]|publisher=OUP Oxford|isbn=978-0199247226}}. * {{cite book |title=A Handbook of the Scottish Gaelic World|last=Newton|first=Michael|year=[[2000]]|publisher=Four Courts Press|isbn=978-1851825417}}. * {{cite book |title=Warriors of the Word: The World of the Scottish Highlanders|last=Newton|first=Michael|year=[[2009]]|publisher=Birlinn|isbn=978-1841588261}}. * {{cite book |title=To Hell or Barbados: The Ethnic Cleansing of Ireland|last=O'Callaghan|first=Sean|year=[[2001]]|publisher=Brandon|isbn=978-0863222870}}. * {{cite book |title=Dissertations on the Ancient History of Ireland|last=O'Conor Don|first=Charles|year=[[1753]]|publisher=J. Christie|title-link=Dissertations on the Ancient History of Ireland}}. * {{cite book |title=A New History of Ireland, Volume I: Prehistoric and Early Ireland|last=Ó Cróinín|first=Dáibhí|year=[[2005]]|publisher=Oxford University Press|isbn=9780199226658}}. * {{cite book |title=Medieval Ireland: An Encyclopedia|last=O'Duffy|first=Séan|year=[[2005]]|publisher=Routledge|isbn=978-1135948245}}. * {{cite book |title=Ogygia: A Chronological Account of Irish Events|last=Ó Flaithbheartaigh|first=Ruaidhrí|year=[[1685]]|publisher=B. Tooke|title-link=Ogygia: A Chronological Account of Irish Events}}. * {{cite book |title=A General History of Ireland|last=O'Halloran|first=Sylvester|year=[[1778]]|publisher=Hamilton|title-link=A General History of Ireland}}. * {{cite book |title=The Sacred Isle: Belief and Religion in Pre-Christian Ireland|last=Ó hÓgáin|first=Dáithí|year=[[2001]]|publisher=Boydell Press|isbn=9780851157474}} * {{cite book |title=The Prose Literature of the Gaelic Revival, 1881-1921|last=O'Leary|first=Philip|year=[[2004]]|publisher=Pennsylvania State University Press|isbn=978-0271025964}}. * {{cite book |title=The Great Book of Irish Genealogies|last=Ó Muraíle|first=Nollaig|year=[[2004]]|publisher=De Burca Books|isbn=978-0946130368|title-link=The Great Book of Irish Genealogies}}. * {{cite book |title=Catholic History of Ireland|last=O'Sullivan Beare|first=Philip|year=[[1621]]|publisher=Spain}}. * {{cite book |title=Teaching World Languages for Social Justice: A Sourcebook of Principles and Practices|last=Osbourn|first=Terry A.|year=[[2006]]|publisher=Routledge|isbn=978-1135609856}}. * {{cite book|title=Cattle Lords and Clansmen: The Social Structure of Early Ireland|last=Patterson|first=Nerys T.|year=[[1991]]|publisher=Garland Press|isbn=9780268008000|url=https://archive.org/details/cattlelordsclans00patt}}. * {{cite book |title=Celts and the Classical World|last=Rankin|first=David|year=[[2002]]|publisher=Routledge|isbn=978-1134747214}}. * {{cite book |title=Patrick Sellar and the Highland Clearances: Homicide, Eviction and the Price of Progress|last=Richards|first=Eric|year=[[1999]]|publisher=Edinburgh University Press|isbn=9781902930138}}. * {{cite book |title=The Last of the Celts|last=Tanner|first=Marcus|year=[[2006]]|publisher=Yale University Press|isbn=9780300115352}}. * {{cite book |title=Kings, Chronologies, and Genealogies: Studies in the Political History of Early Medieval Ireland and Wales|last=Thornton|first=David E.|year=[[2003]]|publisher=Occasional Publications UPR|isbn=978-1900934091}}. * {{cite book |title=Irish Writers and Religion|url=https://archive.org/details/irishwritersreli0000unse|last=Welch|first=Robert|year=[[1992]]|publisher=Rowman & Littlefield|isbn=978-0389209638}}. * {{cite book |title=The Edinburgh Companion to the Gaelic Language|last=Watson|first=Moray|year=[[2010]]|publisher=Edinburgh University Press|isbn=978-0748637096}}. * {{cite book |title=From Pictland to Alba, 789-1070|url=https://archive.org/details/frompictlandtoal0000wool|last=Woolfe|first=Alex|year=[[2007]]|publisher=Edinburgh University Press|isbn=978-0748612338}}. {{NexInt}} * [[Canada]] * [[Celtae]] * [[Civitates Foederatae]] * [[Hultonia]] * [[Res publica Hiberniae]] ==Nexus externi== * [https://web.archive.org/web/20120807023750/http://www.gaidhlig.org.uk/index-en.htm Bòrd na Gàidhlig.] Ministerium Scoticum quod linguam adiuvat. * [https://web.archive.org/web/20150303010203/http://www.culturevannin.im/cms/ Culture Vannin.] Ministerium Monense quod limguam adiuvat. * [http://www.gaeilge.ie/ Foras na Gaeilge.] Ministerium Hibernicum quod linguam adiuvat. * [http://www.colmcille.net/ The Columba Project.] Propositum pangoedelicum. [[Categoria:Gentes]] rej9zd9jce5ezb5e5ihyg8812t6p55p 0 45871 4000022 3892772 2026-11-06T19:45:58Z InternetArchiveBot 139091 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 4000022 wikitext text/x-wiki {{Capsa hominis Vicidata}} '''Iulius Pomponius Laetus''' fuit eruditus et [[humanista]] [[Italia|Italicus]] princepsque [[Academia Romana|academiae]] "Romanae", ita saepissime dictae. Inter academicos titulo "pontificis maximi" honoratus est. == Opera == * 1521 : ''Opera Pomponii Laeti varia'' {{Google Books|m5dmAAAAcAAJ}} == Bibliographia == * Maria Accame, ''Pomponio Leto: vita e insegnamento''. Tored, 2008 * Concetta Bianca, "Pomponio Leto e l’invenzione dell’Accademia romana" in Marc Deramaix et al., edd., ''Les académies dans l’Europe humaniste. Idéaux et pratiques'' (Genavae: Droz, 2008, ISBN 978-2-600-01175-4) pp. 25–56 * Phyllis Pray Bober, "The Legacy of Pomponius Laetus" in Stefano Colonna, ed., ''Roma nella svolta tra Quattro e Cinquecento'' (Romae, 2004) pp. 455–464 * I. Carini, "La Difesa di Pomponio Leto" in ''Nozze Cian. Sappa-Flandinet'' (Bergami: Istituto italiano d’arti grafiche, 1894) pp. 153–193 * C. Cassiani, M. Chiabò, edd., ''Pomponio Leto e la prima Accademia romana''. Romae: Roma del Rinascimiento, 2007. ISBN 88-85913-48-2 * Didier Marcotte, "[https://www.persee.fr/doc/crai_0065-0536_2011_num_155_2_93197 La géographie grecque à l’Accademia Romana : un manuscrit de Pomponio Leto retrouvé]" in ''Comptes rendus des séances de l'Académie des Inscriptions et Belles-Lettres'' vol. 155 (2011) pp. 715-733 * Anna Modigliani et al., edd, ''Pomponio Leto tra identità locale e cultura internazionale''. Romae: Roma del Rinascimiento, 2011 [https://web.archive.org/web/20220408072715/http://www.isime.it/public/biblioteca/Miscellanea%20virtuale/Miglio%20estratti/MIGLIO%20Pomponio%20Teggiano_Miglio.pdf commentatio introductiva] * Marianne Pade, ed., ''Vitae Pomponianae: Lives of Classical Writers in Fifteenth-Century Roman Humanism'' (''Renæssanceforum'' vol. 9, 2015) [https://www.njrs.dk/rf_9_2015.htm Textus] == Nexus externi == {{fontes biographici}} * {{CathEnc|08738a|De Iulio Pomponio Laeto}} * [http://www.repertoriumpomponianum.it/index.html ''Repertorium Pomponianum''] * "[https://web.archive.org/web/20230307021926/https://www.academia.edu/Documents/in/Accademia_Romana_Di_Pomponio_Leto Recent papers in Accademia Romana Di Pomponio Leto]" {{DEFAULTSORT:Pomponius Laetus, Iulius}} [[Categoria:Nati 1425]] [[Categoria:Mortui 1498]] [[Categoria:Scriptores Italiae]] [[Categoria:Auctores Latini Renascentiae]] b06v5jp2h22mggy596v0sdn8j46ef50 0 46847 3999947 3978184 2026-11-06T17:17:15Z InternetArchiveBot 139091 Add 1 book for [[Vicipaedia:Fons]] (20261106) #IABot (v2.0.9.7) ([[User:GreenC bot|GreenC bot]]) 3999947 wikitext text/x-wiki {{capsa principis Vicidata}} [[Fasciculus:Qinshihuang.jpg|thumb|Chingus [[imperator]] a pictore posterioris aetatis figuratus.]] [[Fasciculus:始皇帝 (篆文).svg|thumb|left|upright=0.5|始皇帝 Shǐ Huángdì, Primus Imperator; [[litterae parvi signi|litteris parvi signi]] de anno [[220 a.C.n.]]]] [[Fasciculus:Terracotta army xian.jpg|thumb|[[Exercitus argillae]] pars.]] '''Chingus''' sive '''Xius'''<ref>[[Martinus Martinius|Martini Martinii]], ''Sinicae historiae decas prima : res a gentis origine ad Christum natum in extrema Asia, sive magno Sinarum imperio gestas complexa'', [https://echo.mpiwg-berlin.mpg.de/ECHOdocuView?url=/mpiwg/online/permanent/library/6R9MRSH6/pageimg&start=211&pn=220&mode=imagepath p. 222].</ref><ref>"Chingus" ac "Xius" nomina ambo a Martinio sunt nominata; nam videlicet hoc e Sinico 始 ''Shǐ'' (pro 始皇帝), illud e 政 ''Zhèng'' (praenomine imperatoris) conversum.</ref> (秦始皇 ''Qín Shǐ Huáng'' = ''Ch'in Shih-huang'') ([[259 a.C.n.]]–[[10 Septembris]] [[210 a.C.n.]]),<ref>[http://www.travelchinaguide.com/attraction/shaanxi/xian/terra_cotta_army/qin_shihuang_1.htm Emperor Qin Shi Huang—First Emperor of China].</ref> nomine proprio '''Yíng Zhèng,''' fuit [[Sina|Sinensis]] civitatis [[Qin (civitas)|Qin]] [[rex]] ab anno [[247 a.C.n.]] ad annum [[221 a.C.n.]] (iam publice sub [[familia Cheu]]), et deinde, ab anno [[221 a.C.n.]] ad annum [[210 a.C.n.]] nomine '''Primus Imperator''' (始皇帝 ''Shǐ Huáng Dì'' = ''Shih Huang-Ti''), primus penes unum subiectarum [[Sinae (regio)|Sinarum]] imperator. Ab anno [[214 a.C.n.]] creationem [[Murus Sinicus|Muri Sinici]] initiavit. [[Sepulcrum|Sepultus est]] Chingus in suo [[mausoleum|mausoleo]], cum [[Exercitus Argillae|Exercitu Argillae]], prope urbem novam [[Xi'an]] in [[Shaanxi]] Provincia. {{NexInt}} *[[Familia Cin]] *[[Crematio librorum et humatio eruditorum]] *[[Lisuus]] == Notae == <div class="references-small"><references/></div> == Bibliographia == *Bodde, Derk. [[1978]]. The State and Empire of Ch'in. In ''The Cambridge history of China'' vol. 1: ''The Ch'in and Han Empires. 221 B.C. – A.D. 220,'' ed. Denis Twitchett et Michael Loewe. Cantabrigiae: Cambridge University Press. ISBN 0-521-21447-5. * Jonathan Clements, ''The First Emperor of China''. Stroud: Sutton Publishing, 2006. ISBN 0-7509-3959-1 * Arthur Cotterell, ''The first emperor of China: the greatest archeological find of our time''. Novi Eboraci: Holt, Rinehart, and Winston, 1981. ISBN 0-03-059889-3 * Raymond S. Dawson, K. E. Brashier, interprr., ''Sima Qian: The First Emperor, selections from the Historical Records''. Oxonii: Oxford University Press, 2007. ISBN 978-0-19-922634-4 *{{cite book|last1=Guisso|first1=R.W.L.|last2=Pagani|first2=Catherine |last3=Miller|first3=David|title=The first emperor of China|url=https://archive.org/details/firstemperorofch0000guis|year=1989|publisher=Birch Lane Press|location=New York|isbn=1-55972-016-6}} *{{cite book|editor-last=Li Yu-ning|title=The First Emperor of China|url=https://archive.org/details/firstemperorofch0000unse_v9x1|year=1975|publisher=International Arts and Sciences Press|location=White Plains, N.Y.|isbn=0-87332-067-0}} * Frances Wood, ''The First Emperor of China.'' Londinii: Profile, 2007. ISBN 1-84668-032-8 * Frances Wood, ''China's First Emperor and His Terracotta Warriors. Londinii: Macmillan, 2008. ISBN 978-0-312-38112-7 == Nexus externi == {{CommuniaCat|Qin Shi Huang|Chingum}} {{Fontes biographici}} * [https://web.archive.org/web/20100107121517/http://www.qinshihuangling.com/ Chingi Mausoleum] [[Categoria:Nati 260 a.C.n.]] [[Categoria:Mortui 210 a.C.n.]] [[Categoria:Imperatores Sinarum]] {{1000 paginae}} {{Myrias|Homines}} lz5sxrazhq3klagaxbxmmc3o7no6h1k 0 49256 3999930 3805952 2026-11-06T16:54:35Z InternetArchiveBot 139091 Rescuing 3 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 3999930 wikitext text/x-wiki {{Capsa hominis Vicidata}} [[Fasciculus:John Dryden portrait.jpg|thumb|upright=1.25|Ioannes Dryden.]] '''Ioannes Drydenius'''<ref>"Et saepius conquestus est nostra etiam aetate tersissimus inter An- / glos Poeta, Joannes Drydenius, ea ipsa dramata, quae Viris in hac arte exercitatissimis praelecta placuissent, postquam in scenam ducta fuissent, plausores admodum paucos vel nullos invenisse."—Jo. Burch. ''Menckenii de Charlataneria Eruditorum Declamationes Duae'' (Amstelodami: 1747), 9–10.</ref> (natus [[Aldwincle]] in vico [[Northamptoniensis comitatus|Northamptoniensi]] die [[19 Augusti]] [[1631]]; mortuus [[Londinium|Londinii]] die [[12 Maii]] [[1700]]) fuit [[poeta]], [[critica litterarum|studiosus litterarum]], ac [[ludus scaenicus|fabularum scaenicarum]] et [[epigramma]]tarum [[scriptor]] [[Anglia|Anglicus]]. Anno [[1668]], [[poëta laureatus]] creatus est. Opera [[Publius Vergilius Maro|Vergilii]], Anglice a se versa, ab anno [[1694]] ad [[1697]] divulgavit. Inter alias versiones et ''[[Ilias|Iliadis]]'' [[Homerus|Homeri]] [[carmen]] distichis heroicis ([[iambus|iambis]] quinque [[pes (metricus)|pedum]] [[rima (poësis)|rimis]] binis) primum fecit. == Opera == ; Versiones * 1694-1697 : ''[[The Works of Virgil (Dryden)|The Works of Virgil]]'' == Notae == <references/> == Bibliographia == * "[[:s:en:The Lives of the Poets-Laureate/John Dryden|John Dryden]]" in Wiltshire Stanton Austin, John Ralph, ''The Lives of the Poets-Laureate.'' Londinii: Richard Bentley, 1853. * Paul Hammond, ed., ''The Poems of John Dryden''. 5 voll. Harlow: Longman, 1995-2005. * James Anderson Winn, ''John Dryden and his World''. Novo Portu: Yale University Press, 1987. == Nexus externi == {{CommuniaCat|John Dryden|Ioannem Dryden}} {{fontes biographici}} Opera in ''Project Gutenberg'': * [https://web.archive.org/web/20250126042456/http://www.gutenberg.net/browse/BIBREC/BR2062.HTM ''All for love''] * [https://web.archive.org/web/20250126042423/http://www.gutenberg.net/browse/BIBREC/BR2615.HTM ''Discourses On Satire And On Epic Poetry''] * [https://web.archive.org/web/20080821173032/http://www.gutenberg.net/browse/BIBREC/BR7490.HTM ''Palamon and Arcite''] * [https://web.archive.org/web/20250126042440/http://www.gutenberg.net/browse/BIBREC/BR11488.HTM ''The poetical works of John Dryden, Vol. I''] * [https://web.archive.org/web/20080821175816/http://www.gutenberg.net/browse/BIBREC/BR11578.HTM ''The poetical works of John Dryden, Vol. II''] {{Lifetime|1631|1700|Dryden, Ioannes}} [[Categoria:Alumni Universitatis Cantabrigiensis]] [[Categoria:Auctores Anglici]] [[Categoria:Interpretes Latino-Anglici]] [[Categoria:Ioannes Dryden|!]] [[Categoria:Interpretes Graeco-Anglici]] [[Categoria:Interpretes Homerici]]<!-- +Interpretes Vergilii--> [[Categoria:Poetae Angliae]] [[Categoria:Scriptores Angliae]] [[Categoria:Scriptores de litteris]] [[Categoria:Scriptores scaenici]] [[Categoria:Socii Regalis Societatis Londiniensis]] {{Myrias|Homines}} kyztlsv3gdu86vjzutc89thy3cz3q3p 0 49650 4000063 3881082 2026-11-06T23:06:42Z InternetArchiveBot 139091 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 4000063 wikitext text/x-wiki {{Titulus italicus}} [[Fasciculus:Amelie les2moulins montmartre.jpg|thumb|''Café des 2 Moulins,'' [[taberna]] in via Lepic 15 in regione [[Mons Martyrum|Montis Martyrum]] [[Lutetia]]e.]] {{cine-t|ling=Francice|LT=Incredibilis fortuna Amaliae Poulain}} est [[pellicula]] anno [[2001]] a [[Ioannes Petrus Jeunet|Ioanne Petro Jeunet]] ducta. Haec pellicula res gestas Lutetiae iuvenis Amaliae Poulain ([[Audrey Tautou]]) enarrat. ==Dramatis personae== In hac pellicula agunt: {{div col|2}} * [[Audrey Tautou]]: Amélie Poulain * [[Matthaeus Kassovitz]]: Nino Quincampoix * [[Rufus (actor)|Rufus]]: Raphaël Poulain * [[Lorella Cravotta]]: Amandine Poulain * [[Sergius Merlin]]: Raymond Dufayel * [[Clotilde Mollet]]: Gina * [[Jamel Debbouze]]: Lucien * [[Clara Maurier]]: Suzanne * [[Dominicus Pinon]]: Joseph * [[Isabella Nanty]]: Georgette * [[Urbanus Cancelier]]: Monsieur Collignon * [[Iolanda Moreau]]: Madame Wallace * [[Mauritius Bénichou]]: Dominique Bretodeau * [[Petrus Fricke]]: vox enarrans * [[Armelle Leśniak|Armelle]] : Philomène {{div col end}} == Nexus externi == {{communiaCat|Le Fabuleux Destin d'Amélie Poulain}} * {{Imdb title|0211915}} * [https://web.archive.org/web/20080329213443/http://www.die-fabelhafte-welt-der-amelie.de/ Pagina officialis huius pelliculae] {{Ling|Germanice}} [[Categoria:Pelliculae comoedicae]] [[Categoria:Pelliculae 2001]] [[Categoria:Pelliculae Francicae]] ht3zzm6eyzmxitcigdyuewmx3u6ysl8 0 51698 4000212 3946587 2026-11-07T08:03:39Z InternetArchiveBot 139091 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 4000212 wikitext text/x-wiki [[Fasciculus:Melanesian Cultural Area.png|thumb|right|300px|Tabula Melanesiana]] '''Melanesia''' (ex verbis [[lingua Graeca|Graecis]]: ''μέλας'' 'ater' + ''νῆσος'' 'insula') est regio [[Oceania|Oceanica]], quae ab occidentali [[Oceanus Pacificus|Pacifici Occidentalis]] latere ad [[Mare Arafura]] contingit, ad septentriones et orientem [[Australia]]e spectantem. Hic terminus primum ab [[Iulius Dumont d'Urville|Iulio Dumont d'Urville]] anno [[1832]] adhibitus est, ut ethnicam geographicamque Pacifici nec [[Polynesia]]m nec [[Micronesia]]m regionem designet. Hodie, haec [[classificatio hominum]] ab [[anthropologia|anthropologis]] habetur falsa quoniam ea diversitatem regionis neglegit: adest nulla singularis Melanesiae mos vel [[cultura]]. Regionis homines corpore, lingua, societate, et cultura permaxime inter se variant. Potestates autem [[Europa|Europeanae]] [[saeculum 19|saeculis undevicensimo]] et [[saeculum 20|vicensimo]] unius culturae opinionem vanam promoverunt. Accuratius est nihilominus notio [[geopolitica]]lis termini quae late adhibetur. Exempli gratia, [[Melanesian Spearhead Group]] fecit [[Preferential Trade Arrangement|Preferential Trade Agreement]], foedus quod commercium regulat inter res publicas [[Vanuatu]], [[Insulae Salomonis|Insulas Salomonis]], [[Papua Nova Guinea|Papuam Novam Guineam]], et [[Viti]]os. ''Melanesia'' etiam est terminus [[geographia|geographicus]], adhibitus cum rationes ad discrimina nationalia, ethnica, et linguistica non pertinent (Diamond et Mayr 2001). == Homines == Primi insularum nunc Melanesia appellatarum incolae maiores videntur hominum qui hodie linguis Papuanis loquuntur. Qui homines Novam Guineam abhinc annorum nonnulla decem millennia habitare coepisse, atque insulas abhinc annorum 35&thinsp;000 fere attigisse putantur, secundum rationes radiocarbonicas. Primi homines in Melanesia [[linguae non-Austronesianae|linguis non-Austronesianis]] utebantur, insulasque incoluerunt ad orientem versus usque ad praecipuas [[Insulae Salomonis|Insularum Salomonis]] insulas, [[Makira]] et fere nonnullis minimas insulis in oriente non exclusis (Dunn et al. 2005).<!-- It was particularly along the north coast of [[New Guinea]] and in the islands north and east of New Guinea that the [[Austronesian people]] came into contact with these pre-existing populations of Papuan-speaking peoples, probably around 4000 years ago. There was probably a long period of interaction that resulted in many complex changes in genetics, languages, and culture (Spriggs 1997). It is likely that from this area a very small group of people (speaking an Austronesian language) departed to the east to become the forebears of the [[Polynesian peoples| Polynesian people]] (Kayser et al. 2000). This finding is, however, contradicted by a study published by [[Temple University]] finding that Polynesians and Micronesians have little genetic relation to Melanesians; instead they found significant diversity of between groups living within the Melanesian islands. [http://www.temple.edu/ATTIC/newsroom/2007_2008/01/stories/pacificislander.htm] Genome scan shows Polynesians have little genetic relationship to Melanesians. --> == Situs == Hae insulae et circuli insularum post saeculum undevicensimum partes Melanesiae ab hominibus scientiae peritis habentur: * [[Circulus Bismarck]] * [[Insulae Maluku]] * [[Insula Norfolk]] * [[Insulae Salomonis]] * [[Insulae Freti Torres]] * [[Nova Caledonia]] * [[Nova Guinea]] * [[Vanuatu]] * [[Viti]] Item insulae quorum incolae de varios patres descendunt et qui non se appellant Melanesianos: * [[Flores]] * [[Nauru]] * [[Sumba]] * [[Timoria]] Nonnullae insulae ad occidentalem [[Nova Guinea|Novae Guineae]], sicut [[Halmahera]], [[Alor]], et [[Pantar]], possunt existimari partes Melanesiae, quamquam incolae illarum insularum se Melanesianos non ducunt. {{NexInt}} * [[Episcopus Melanesiae (Anglicanus)]] * [[Germanitas Melanesiana]] * [[Micronesia]] * [[Negritus]] * [[Papua]] * [[Polynesia]] == Fontes == *[[Iared Diamond|Diamond, Jared]], et [[Ernestus Mayr|Ernst Mayr]]. [[2001]]. ''The Birds of Northern Melanesia: Speciation, Ecology, and Biogeography.'' Novi Eboraci: Oxford University Press. ISBN 0-19-514170-9. * Dunn, Michael, Angela Terrill, Ger Reesink, Robert A. Foley, et Stephen C. Levinson. [[2005]]. "Structural Phylogenetics and the Reconstruction of Ancient Language History." ''Science'' 309: 2072–75. * Friedlaender, Jonathan, F. R. Friedlaender, F. A. Reed, K. K. Kidd, J. R. Kidd, et al. [[2001]]. "The Genetic Structure of Pacific Islanders." ''Public Library of Science'' 4 (1). http://genetics.plosjournals.org/perlserv/?request=get-document&doi=10.1371/journal.pgen.0040019. * Kayser, Manfred, Silke Brauer, Gunter Weiss, Peter A. Underhill, Lutz Rower, Wulf Schiefenhövel, et Mark Stoneking. [[2000]]. "The Melanesian Origin of Polynesian Y chromosomes." ''Current Biology'' 10: 1237–46. * Spriggs, Matthaeus. [[1997]]. ''The Island Melanesians.'' Oxoniae: Blackwell. ISBN 0-631-16727-7. == Nexus externi == * [https://web.archive.org/web/20050316042315/http://www.mapsouthpacific.com/ Tabula geographica.] * [https://web.archive.org/web/20080907164711/http://themelanesian.org/ Disputationes hodiernae.] * [https://web.archive.org/web/20061205035720/http://www.southpacific.org/ South Pacific.] * [http://hpgl.stanford.edu/publications/PNAS_2000_v97_p8225.pdf "Polynesian origins: Insights from the Y chromosome."] * [http://hpgl.stanford.edu/publications/AJHG_2001_v68_p173-190.pdf "Independent Histories of Human Y Chromosomes from Melanesia and Australia."] * [http://westmelanesia.com/ Situs de Melanesia Occidentali.] * [https://web.archive.org/web/20070224202715/http://birdsofmelanesia.net/ Indices avium insularum Melanesiarum.] * [https://web.archive.org/web/20160816005347/http://www.uhpress.hawaii.edu/cart/shopcore/?db_name=uhpress&page=shop%2Fflypage&product_id=2978&category_id=b3e6237d1b1b3b8594488ed1c40d0dfb&PHPSESSID=40c869f223f32d8c1b34a69d0fc051d4 New Guinea: Crossing Boundaries and History = Generalis Melanesiae historia.] * [http://anglicanhistory.org/oceania Commentarii Anglicani de historia Melanesiana.] [[Categoria:Insulae Oceaniae]] [[Categoria:Melanesia]] [[Categoria:Oceania]] dqkpbx5dau4rzwqjzywaxzhzqd4lrw6 0 52122 4000178 3992934 2026-11-07T04:23:46Z InternetArchiveBot 139091 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 4000178 wikitext text/x-wiki {{Capsa urbis Vicidata}} '''Maclovium'''<ref>[http://www.uni-mannheim.de/mateo/camenaref/hofmann/hof3/s0006b.html "Maclovium"] in {{Lexfons}}</ref><ref name="Gr">"Aletae ... Maclovia, Maclovium, Macloviopolis, S. Maclovii fanum, Sanmaclovium": {{Graesse}}</ref><ref>Vb. adiect. "Macloviensis": {{CathHierDiocese|s542|Dioecesis Macloviensis}}</ref> seu '''Macloviopolis'''<ref>Marie-Nicolas Bouilet, ''Dictionnaire universel d'histoire et de géographie'', 1866, Parisiis, Librairie Hachette, p. 1671 {{Google Books|_co-AAAAcAAJ}}</ref><ref>Charles Dezobry, Théodore Bachelet, ''Dictionnaire de biographie, d'histoire et de géographie'', 1861</ref><ref name="Gr" /> ([[Francogallice]] ''Saint-Malo''; [[Lingua Britonica|Britonice]] ''Sant-Maloù'') est oppidum 50&nbsp;000 habitantium [[praefectura]]e [[Illa et Vicinonia|Illae et Vicinoniae]] in [[Francia]]e regione [[Britannia Minor]]e. == Incolae noti == [[Fasciculus:Map Saint-Malo.jpg|thumb|Tabula marina portus Macloviensis saeculi XVIII Anglica]] * [[Ludovicus Aubert]] ([[1877]]-[[1968]]), [[compositor]] * [[Franciscus Broussais]] ([[1772]]-[[1838]]), [[medicus]] * [[Iacobus Cartier]] ([[1491]]-[[1557]]), [[explorator]] * [[Franciscus Renatus Castribrientii]] ([[1768]]-[[1848]]), [[scriptor]] et [[legatus]] * [[Alanus Cuny]] ([[1908]]-[[1994]]), [[histrio]] * [[Ludovicus Duchesne]] ([[1843]]-[[1922]]) [[rerum gestarum scriptor]] * [[Renatus Duguay-Trouin]] ([[1673]]-[[1736]]), [[Cursarius|corsarius]], [[dux classis]] * [[Daniel Gélin]] ([[1921]]-[[2002]]), [[histrio]] * [[Carolus Guernier]] (1870-1943), [[vir publicus]] * [[Felicitas Robertus de Lamennais]] ([[1782]]-[[1854]]), [[theologus]] * [[Bertrandus Franciscus Mahé de La Bourdonnais]] ([[1699]]-[[1753]]), [[nauta]] * [[Petrus Ludovicus Moreau de Maupertuis|Petrus Ludovicus Maupertuis]] ([[1698]]-[[1759]]), [[astronomus]] * [[Iulianus Offray de La Mettrie]] ([[1709]]-[[1751]]) [[medicus]] * [[Franciscus Nepveu]] (1639-1708), [[scriptor]] * [[Robertus Surcouf]] ([[1773]]-[[1827]]), [[nauta]], [[Cursarius|corsarium]] * [[Bernardus Thomas Tréhouart]] ([[1754]]-[[1804]]), [[mercator armorum]], [[Demarchus|magister urbis]] == Notae == <references /> == Bibliographia == [[Fasciculus:Aerial image of Saint-Malo (view from the south).jpg|thumb|Maclovium e caelo visus]] * S. et J. Beaulieu, ''Saint-Malo et l'histoire'', Marc-Aurèle, 1993, 119 p. * André Lespagnol, ed., ''Histoire de Saint-Malo et du pays malouin'', Privat Toulouse, 1984. ISBN 2 70898230 3 * Gilles Foucqueron, ''Saint-Malo 2000 ans d'histoire'', 1999. ISBN 2 95003042 4 * François Tuloup, ''Histoire générale de Saint-Malo'', Klincksieck Paris, 1970. * François Tuloup, ''Histoire religieuse de Saint-Malo'', Klincksieck Paris, 1975. ISBN 2 25201693 0 * André Lespagnol, ''Ces Messieurs de Saint-Malo : une élite négociante au temps de Louis XIV'', Presses universitaires de Rennes, 1997. 2 86847229 X * Eugène Herpin, ''Histoire de la ville de Saint-Malo - Depuis son origine jusqu'à la Révolution'', La Découvrance, 1927. ISBN 2 84265200 2 * Eugène Herpin, ''Saint-Malo sous la Révolution - 1789-1800'', La Découvrance, 1931. * Eugène Herpin, ''Souvenirs d'un bourgeois de Saint-Malo'', La Découvrance, 2001. ISBN 2 842651693 * Roger Vercel, ''Saint-Malo et l'âme malouine'', Albin Michel, 1948. * Ernest Le Barzic, ''A Saint-Malo les Magon !'', La Découvrance Eds, 2002. ISBN 2 84265202 9 * Étienne Dupont, ''Le vieux Saint-Malo'', La Découvrance Eds, 2004. ISBN 2 910452867 {{NexInt}} * [[Index communium praefecturae Illae et Vicinoniae]] == Nexus externi == {{CommuniaCat|Saint-Malo|Maclovium}} {{Fontes geographici}} {{Coord|48|38|53|N|2|0|27|W|display=title}} * [http://www.ville-saint-malo.fr/ Situs urbis] * [https://web.archive.org/web/20080608121338/http://www.stmalo-agglomeration.fr/ Situs suburbiorum] * [https://web.archive.org/web/20140517053256/http://ch-stmalo.fr/ Situs hospitalii] * [https://web.archive.org/web/20071114105616/http://www4.culture.fr/patrimoines/patrimoine_architectural_et_mobilier/sribzh/main.xsp?execute=show_document&id=MERIMEEIA35032913 Archivum Britonicanum] * [http://www.flickr.com/groups/saint_malo/pool/ Imagines urbis] * [https://web.archive.org/web/20090903230911/http://www.survoldefrance.fr/affichage.php?lieu=Saint-Malo Imagines e caelo factae] * [https://web.archive.org/web/20080615162503/http://www.saint-malo.maville.com/ Nuntii urbis] * [https://web.archive.org/web/20180613000300/https://www.ksma.fr/ Laophoria urbis] {{wide image|Saint-Malo Panorama.png|1800px|Portus Sancti Maclovii ab insula [[Grand Bé]] visus}} {{Urbs-stipula}} [[Categoria:Communia praefecturae Ellae et Vicenoniae]] [[Categoria:Loci habitati praefecturae Ellae et Vicenoniae]] [[Categoria:Portus maris Britannici]] [[Categoria:Sedes episcopales Franciae]] 3c43el1ue47rf143052bfvd2xhsf11j 0 52624 4000132 3989180 2026-11-07T01:11:26Z InternetArchiveBot 139091 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 4000132 wikitext text/x-wiki {{pro pagina discretiva vide|Limo (discretiva)}} {{Taxobox | name = ''Limon'' | image = Citrus x limon - Köhler–s Medizinal-Pflanzen-041.jpg | image_caption = ''Citrus'' x ''limon'': Gustav Pabst, ed., ''Köhler's Medizinal-Pflanzen in naturgetreuen Abbildungen'' (Gera-Untermhaus: Köhler, 1887) | regnum = [[Plantae]] | divisio = [[Magnoliophyta]] | classis = [[Magnoliopsida]] | subclassis = [[Rosidae]] | ordo = [[Sapindales]] | familia = [[Rutaceae]] | genus = ''[[Citrus]]'' | species = '''''C. ''×'' limon''''' | binomial = ''Citrus ''×'' limon'' | binomial_authority = ([[Carolus Linnaeus|L.]]) [[Nicolaus Laurentius Burmannus|Burm.f.]]<ref name="BF" /> pro sp., sive [[Petrus Osbeck|Osbeck]]<ref>Sed "Citrus limonia" scripsit. P. Osbeck, ''Reise Ostind. China'' (1765) p. 250</ref> pro sp. }} [[Fasciculus:Bees-really-like-pollinating-my-myer-lemon-tree.jpg|thumb|[[Apis mellifera]] e flore limonis (varietatis ''[[Meyer (varietas limonis)|Meyer Lemon]]'') nectarem sugit]] {{nutritionalvalue | name=Limon cruda, cute detracta | kJ=121 | protein=1.1 g | fat=0.3 g | carbohydrates=9.32 g | fiber=2.8 g | sugars=2.5 g | calcium_mg=26 | iron_mg=0.6 | magnesium_mg=8 | phosphorus_mg=16 | potassium_mg=138 | zinc_mg=0.06 | manganese_mg=0.03 | vitC_mg=53 | thiamin_mg=0.04 | riboflavin_mg=0.02 | niacin_mg=0.1 | pantothenic_mg=0.19 | vitB6_mg=0.08 | folate_ug=11 | choline_mg=5.1 | source_usda=1 | note=[http://ndb.nal.usda.gov/ndb/search/list?qlookup=09150&format= Pagina datorum USDA] }} '''''Limon''''' (-is ''f.'')<ref name="Vitry">[[Iacobus Vitriacensis]], ''Historia Orientalis'' seu ''H. Hierosolymitana'' (ca. 1220), [http://books.google.com/books?id=QhUAAAAAQAAJ&pg=PA255&vq=limones&source=gbs_search_r&cad=1_1 cap. 86]</ref><ref>"Lemonium": [[Bernhardus de Breydenbach]], ''[[Itinerarium Hierosolymitanum]]'' (Moguntiaci, 1486)<!-- p. 226: citatio apud Du Cange Sorbonne --> Nomen Graecum {{Polytonic|λεμόνιον}} fontibus Byzantinis reperitur: ''[[Poricologus]]'' 6 (saec. XII/XIII); vide etiam {{DuCangeGr}} s.v. "{{Polytonic|λεμόνη}}"</ref><ref name="Regimen sanitatis">"Limo enim tunc perfecte maturaverit cum amisit omnino corticis duriciem vel viriditatem": {{qc|id=Regimen sanitatis}}</ref> (a nomine [[Lingua Arabica|Arabico]] لیمون līmūn / laimūn, a [[Lingua Persica|Persico]] لیمون līmūn)<ref>Tazi, ''Arabismen im Deutschen'' (1998), [http://books.google.com/books?id=GHaGxm4TZ5wC&pg=PA136&source=gbs_toc_r&cad=0_0#PPA157,M1 p.157]</ref> sive nomine botanico '''''Citrus × limon''''' est hybrida inter [[Species (taxinomia)|species]] in [[Genus (taxinomia)|genere]] cui nomen est ''[[Citrus]]''. [[Binomen]] ''Citrus limon'' statuit anno [[1768]] [[Nicolaus Laurentius Burmannus]]<ref name="BF">[[Nicolaus Laurentius Burmannus]], ''Flora Indica . . . nec non Prodromus Florae Capensis'' (1768) [https://archive.org/stream/nicolailaurentii00burm#page/n379/mode/2up p. 173]</ref> post [[Carolus Linnaeus|Linnaeum]], qui nomen subspeciale ''Citrus medica'' β ''Limon'' anno [[1753]] elegerat,<ref name="L.">{{LSP1|782}}</ref> [[Casparus Bauhinus|Casparum Bauhinum]] secutus.<ref name="Bauhin">{{qc|id=Bauhinus}}</ref> [[Fasciculus:Lemons in Lucca.JPG|thumb|Limones in hortis [[Palatium Pfanner|Palatii Pfanner]] [[Luca]]e in urbe [[Italia]]e nondum maturae]] [[Fasciculus:Menton lemon tree.jpg|thumb|Limones in horto domestico urbis [[Mentonum|Mentoni]] [[Francia]]e maturae]] [[Fasciculus:Sfusato Amalfitano 20070320.JPG|thumb|Varietas olim Latine "[[Limon Amalphitanus]]", [[Italiane|Italice]] hodie ''Sfusato Amalfitano'' appellata]] [[Fasciculus:HK SW 119 Queen's Road West Kiu Fat Building Parkn Shop Lemon n Orange Aug-2012.JPG|thumb|Limones (''Citrus × limon'') et [[malum paradisi|mala paradisi]] (''Citrus × paradisi'') in taberna urbis [[Hongcongum|Hongcongi]] [[Serica (regio)|Sericae]] venundatae]] [[Fructus]] huius arboris, fere ovatus, corio crasso fulvoque, saepe in [[ars coquinaria|arte coquinaria]] adhibetur. [[Sucus]] eius est suaveolens et acidus, propter [[acidum citricum]], et ad varia [[condimentum|condimenta]] dulcia salsaque additur. Potio ex suco limonis, aqua, saccharoque facta [[limonata]] appellatur. Caro et corium quoque in epulis aliquando adhibentur. == Descriptiones botanicae == [[Fasciculus:Lemon - whole and split.jpg|thumb]] [[Casparus Bauhinus|Bauhinus]] enim in capitulo de arbore cui nomen "Malus citria" (i.e. ''[[Citrus medica]]'') dedit, sic arborem nostram sub nomine "Malus limonia acida" cum nominibus anterioribus enumeravit: :''Malus limonia'', Matth. Dod. Lon. Lugd. Cast. Tab. & Ind. occid. p. 3 & orient. par. 3. ''Limones'', Dod. gal. Cord. in Dios. Bellon. Rauw. Tur. Ad. Lob. Caes. Clus. hist. & Ind. occid. p. 9 l. 4 c. 31. ''Limon arbor ex citrii genere'', Cord. hist. :Tum facie, tum facultate citria referunt: cuius plures differentiae, quaedam oblongiores, asperiores, cortice crassiore, cucumeris aut melonis effigie et [[lumia|limae]] Adversar. dicuntur: alii cortice laeviore tenuiore, succo acidiore. Cordo quadruplex genus, 1. anserini ovi forma et magnitudine: 2. minus, globosum, utroque capite veluti umbilico insigne: 3. ovi gallinarum figura et quantitate: 4. tertio aequale, globosum, superficie aequale.<ref name="Bauhin" /> Post Bauhinum et Linnaeum [[Nicolaus Laurentius Burmannus|Burmannus filius]] limonem sicut speciem separatam sic enumerat, auctoritatibus citatis: :CITRUS (''Limon'') petiolis linearibus: Linn. sp. 1100. Limonia malus silvestris zeylanica, frutcu pumilo, seu Limones pumili silvestres: Burm. zeyl. 43. t. 65. f. 1. Limonellus cum varietatibus: Rumph. amb. 2. p. 106. t. 29. &c. Malus Limonia acida: Bauh. pin. 436. Crandang malaice Javanis. Habitat in India et Europa.<ref name="BF" /><ref>[[Georgius Everardus Rumphius|Rumphius]], hic a Burmanno citatus, in ''[[Herbarium Amboinense|herbario Amboinensi]]'' non limonem sed potius [[lumia]]m describit et illustrat.</ref> == De origine et historia == Species generis ''Citri'' spontaneae crescunt per regionem satis magnam Australasiaticam, occidentem versus ab [[India]] orientali incipientes, orientem versus ad [[Serica (regio)|Sericam]] et [[Iaponia]]m necnon [[Philippinae|Philippinas]] insulas, meridiem versus usque in [[Nova Guinea|Novam Guineam]] [[Australia]]mque. Inter species huius generis hybridae facillime et crebrissime gignuntur, quorum nonnulli fructús hominibus perutiles et valde gratos producunt. Iam Linnaeus limonem subspeciem esse ''[[Citrus medica|Citri medicae]]'' (mali Medici antiquorum) censuit, quae species fructus colore flavo magnos, rugosos et aromaticos sed aegre esculentos profert. Paulo post eum [[Nicolaus Laurentius Burmannus|Burmannus]] filius limonem in speciem erexit, sed apud botanicos recentiores satis constat hanc arborem neque singulam speciem esse neque subspeciem simplicem. Est enim hybrida ''C. medicae'' cum ''[[Citrus aurantium|Citro × aurantio]]'' (aurantio Latinistarum recentiorum), quae ipse iam hybrida est inter ''[[Citrus maxima|C. maximam]]'' (''pompelmos'' vernacularem) et ''[[C. reticulatam]]'' (vel tangerinam). ''C. maxima'' fortasse ex [[Asia austro-orientalis|Asia austro-orientali]] orta est, sed ''C. reticulata'' ut videtur e [[Serica (regio)|Serica]] orientali et fortasse [[Iaponia]] australi. Verisimile est igitur hybridam inter eas, q.e. ''C. × aurantium'', in hortis Sinarum meridianorum genitum esse. Sed species ''C. medica'' [[Assamia]]e regionis in India boreo-orientali et fortasse [[Birmania]]e indigena est.<ref>Zhang Dianxiang, David J. Mabberley, "[https://web.archive.org/web/20170429044133/http://flora.huh.harvard.edu/china/PDF/PDF11/Citrus.pdf Citrus]" in ''Flora of China'' vol. 11 (2008) pp. 90–96 {{Ling|Anglice}}</ref> In aliqua Indiae regione, ab litoribus [[Oceanus Indicus|oceani Indici]] haud longe distans, hybrida ''C. × limon'' primum productus est. Vavilov sub frugibus ex India oriundis ordinavit (sed dubitanter).<ref>[[Nicolaus Vavilov|N. I. Vavilov]], ''The origin, variation, immunity and breeding of cultivated plants'' (Waltham Massachusettae, 1950) p. 27</ref> ''C. medica'', omnium specierum huius generis prima, in Asiam occidentalem temporibus classicis transmissa est ad [[Media]]m, unde [[Theophrastus]] saec. IV a.C.n. exeunte de hac arbore curiose refert,<ref>[[Theophrastus]], ''[[Historia plantarum]]'' 4.4.2 et alibi</ref> et mox ad litora Mediterranei, ubi [[Iudaei]] in usu religioso cito acceperunt. Eruditi nonnulli fructum ''C. × limon'', eodem colore pictum, forma et mensura paulo restrictiori, utilitate praestantiorem, iam sub imperio Romano ad Europam pervenisse dixerunt: in picturis muralibus domús 1.ix.5 [[Pompeii|Pompeiani]] viderunt,<ref>{{qc|id=Tolkovsky}} pp. 100-103; {{qc|id=Andrews}} pp. 44-45; Wilhelmina F. Jashemski, ''The gardens of Pompeii, Herculaneum and the villas destroyed by Vesuvius'' vol. 1 (New Rochelle: Caratzas, 1979) p. 77 et tab. 126</ref> in dialogis [[Athenaeus Naucratita|Athenaei]] [[Plutarchus|Plutarchique]] descriptionem audiverunt.<ref>[[Athenaeus Naucratita|Athenaeus]], ''[[Deipnosophistae]]'' 84a; [[Plutarchus]], ''[[Quaestiones convivales]]'' 8.9. [[Andreas Dalby|Andrew Dalby]], ''Siren Feasts'' (Londinii: Routledge, 1996) pp. 143-144</ref> Alii abnuunt;<ref>{{Zohary}} pp. 184-185</ref> pro certo Romani, etsi talem arborem cognovissent, nomine nunquam a ''C. medica'' distinguerunt.<ref>{{qc|id=Andrews}} pp. 43-46</ref> Auctorum omnium nobis cognitorum qui limonem nominatim descripserunt primus est [[al-Iṣṭaḫrī]]. Hic in opere geographico ''[[Viae regnorum descriptio|Kitāb al-masālik wa'l-mamālik]]'' ("Viae regnorum descriptio") anno fere 951 confecto de castello [[Mansura (India)|Mansura]] regionis [[Sindia (Pakistania)|Sindiae]] loquitur: "Habent [[saccharum officinarum|arundinem sacchariferam]]. In eorum terris gignitur fructus magnitudine malo similis, nomine ''līmūnaḥ'', amarissimum et acidissimum."<ref>Ed. M. J. de Goeje (1870) p. 173; {{qc|id=Glidden}} p. 382</ref> Saeculis XII exeunte et XIII ineunte fontes varii limonem iam melius et apud plures cognitam referunt. [[Hibat Allāh ibn Jamīʿ]], Iudaeus [[Saladinus|Saladini]] medicus, libellum de proprietatibus lemonis composuit e quo fragmenta nobis servantur.<ref>{{qc|id=Glidden}} pp. 382-383</ref> [[Yāqūt]] auctor encyclopaedicus in ''[[Kitāb muʾjam al-buldān]]'' arbusta limonum vallis Jarmaq prope [[Sidon]]em laudavit.<ref>{{qc|id=Glidden}} pp. 382-383</ref> Ex eadem fere loco [[Iacobus Vitriacensis]], primus Europaeorum, limones quas in [[Palaestina]] observaverat Latine descripsit: :Sunt praeterea aliae arbores fructus acidos, pontici videlicet saporis, ex se procreantes, quos appellant Limones. Quorum succo in aestate cum carnibus et piscibus libentissime utuntur, eo quod sit frigidus et exsiccans palatum et provocans appetitum.<ref>[[Iacobus Vitriacensis]], ''[[Historia Orientalis et Occidentalis]]'' [http://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k54504q/f219.image cap. 86]; {{qc|id=Glidden}} pp. 383</ref> Iam orientem versus [[Hemacandra]] fortasse saeculo XII exeunte, primus Indorum, lemonem inter fructus enumeravit, si recte sub designatione ''karuṇa'', una e quattuor varietatibus citrorum, recognoscenda est.<ref>{{qc|id=Johnson}} p. 50</ref> [[Odoricus de Pordenone]], qui de itinere suo Asiatico anno [[1331]] scripsit, sic refert: :''De insula [[Taprobane|Sillan]]'': ... Profunditas huius aquae plena est lapidibus preciosis. Quae aqua multum est yrudinibus et sanguisugis plena. Hos lapides non accipit rex, sed pro anima sua semel vel bis in anno sub aquas ipsos pauperes ire permittit ... Et ut ipsi pauperes ire sub aquam possint accipiunt limonem et quemdam fructum quem bene pistant et illo bene se ungunt ... et cum sic sint uncti yrudines et sanguisugae illos offendere non valent.<ref>[[Odoricus de Pordenone]], ''[[Descriptio orientalium partium]]'' cap. 25 (ed. Yule [https://archive.org/stream/cathaywaythither02yule#page/306/mode/2up p. 306]); {{qc|id=Hobson}}</ref> In Europa meridiana cultura limonum medio aevo tardo sine dubio incepit. Ita [[Casparus Durante]], auctor operis ''Herbario nuovo'', limones crebriter cultas in [[Calabria]] [[Apulia]]que et per [[regnum Neapolitanum]] refert;<ref>[[Casparus Durante]], ''Herbario nuovo'' (Romae, 1585) p. 259; {{qc|id=Laufer}} p. 159</ref> cui succedit [[Ioannes Baptista Ferrarius]], auctor operis specialis de fructibus generis ''Citri'', titulo ''Hesperides''. Permultae limonum varietates ibi sub appellatione "Arethusa sive Malum limonium" describuntur et illustrantur.<ref>{{qc|id=Ferrarius}}</ref> Inde cultura usque ad [[Anglia]]m meridio-occidentalem pervenit, ubi in comitatu [[Devonia]] limones in hortis ad solem versis saeculo XVIII florebant.<ref>Henry Phillips, ''Pomarium Britannicum: an historical and botanical account of fruits known in Great Britain'' (2a ed. Londinii: Allman, 1821) [https://archive.org/stream/pomariumbritanni00philrich#page/228/mode/2up pp. 229-230]</ref> Limones, iam diu trans Oceanum Indicum et usque ad [[Insula Sanctae Helenae|insulam Sanctae Helenae]] dispersae,<ref>{{qc|id=Laufer}} p. 160</ref> in [[Serica (regio)|Sericam]] paulo tardius introductae sunt. In opere [[Wu Zhenfang]] de geographia et frugibus provinciae [[Quantunia]]e, titulo ''[[嶺南雜記|Ling nan za ji]]'', saeculo XVII conscripto, sub nomine ''i-mu'' ut videtur recognoscuntur;<ref>{{qc|id=Laufer}} p. 148. Descriptiones antiquiores a Laufer citatae sub nomine ''li-meng'' [[lumia]]m sive alium generis ''Citri'' fructum referunt, non limonem: vide {{qc|id=Johnson}}</ref> nomen autem hodiernum est ''ning-meng''. A peregrinis Europaeis a saeculo XVIII medio observabantur, et ab [[Ioannes Baptista Du Halde|Ioanne Baptista Du Halde]] inter primos, qui anno [[1735]] commentaria itineris divulgavit: :Limonia et [[Citrus medica|citromala]] in provinciis meridianis aliquibus communissima sunt et valde magna. Haud unquam comeduntur sed ad domos ornandas adhibentur: septem enim vel octo in patella Sinensi disponuntur ut visú et aromate placeant. Condita autem gratissima sunt.<ref>[[Ioannes Baptista Du Halde]], ''Description de l'empire de China'' (Lutetiae, 1735); {{qc|id=Laufer}} p. 143</ref><ref group="t">Versio Anglica (Londinii, 1738, vol. 1 p. 317): ''Limons and citrons are very common in some southern provinces, and extraordinary large; but these are scarce ever eaten, being only made use of for ornaments in houses, where they put seven or eight in a china dish, to please the sight and smell; however, they are exceeding good when candy'd.''</ref> == Notae == <references /> ; Textus originales <div class="references-small"><references group="t" /></div> == Bibliographia == ; Fontes antiquiores * c. 1245 : [[Ebenbitar]], "De limonibus" * 1305/1308 : {{ec|id=Regimen sanitatis|c=[[Arnaldus de Villa Nova]], ''[[Regimen sanitatis ad regem Aragonum]]'' ([https://daten.digitale-sammlungen.de/0006/bsb00065328/images/index.html?id=00065328&groesser=&fip=xdsydfsdryztsyztsxdsydsdasxdsyd&no=65&seite=55 editio 1474])}} * 1583 : [[Andreas Alpagus]], interpres. Venetiis: Oratius de Cobbis [http://www.sudoc.fr/143283162 Citatio huius editionis] [http://mdz-nbn-resolving.de/urn:nbn:de:bvb:12-bsb11220395-8 Editio Parisiensis 1602] [http://mdz-nbn-resolving.de/urn:nbn:de:bvb:12-bsb10229178-7 Editio Cremonensis 1758 cum commentariis Pauli Valcarenghi] * 1540 : [[Nicolaus Monardes]], "De aurantiis", aliter "De citriis, aurantiis, ac limoniis". [https://web.archive.org/web/20161011194102/http://alfama.sim.ucm.es/dioscorides/consulta_libro.asp?ref=x532543482 Textus 1540 sine titulo: vide imagines 40-48] {{Google Books|xrSh_JtRlGUC|vide paginas ultimas}} [http://reader.digitale-sammlungen.de/de/fs1/object/display/bsb10206033_00151.html Editio 1551 apud MDZ] [http://gdz.sub.uni-goettingen.de/dms/load/img/?PID=PPN473520958|LOG_0033&physid=PHYS_0454 Editio 1605 apud GDZ]{{Nexus deficit|date=September 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * 1552 : {{Baldus|1.480}} "nec sugus cedri, nec acerbi musta naranci" (i.e. [[sucus limonum]], [[sucus aurantiorum]]) * 1578 : {{ec|id=Lyte (1578)|c=[[Henricus Lyte|Henry Lyte]], interpr., [[Rembertus Dodonaeus]], ''A Niewe Herball, or historie of plantes'' (Antverpiae) [https://archive.org/stream/hin-wel-all-00000417-001#page/n729/mode/2up pp. 703-704 "orenges, citrons and limons"]}} * 1597 : {{ec|id=Gerard (1597)|c=[[Iohannes Gerardus|John Gerard]], ''[[Herbal (Gerard)|The Herball, or generall historie of plantes]]''. Londinii: John Norton [https://archive.org/stream/mobot31753000817749#page/1278/mode/2up pp. 1278-1282] "the citron, limon, orange and Assyrian apple trees: malus limonia, the limon tree"}} * 1601 : [[Carolus Clusius]], ''[[Rariorum plantarum historia]]'' (Antverpiae) [https://archive.org/stream/mobot31753000810538#page/6/mode/2up p. 6] * 1623 : {{ec|id=Bauhinus|c="[http://edb.kulib.kyoto-u.ac.jp/exhibit-e/b07/image/1/b07s0233.html Malus citria: malus limonia]" in [[Casparus Bauhinus]], ''Πίναξ theatri botanici'' (Basileae: sumptibus Ludovici Regis) [http://edb.kulib.kyoto-u.ac.jp/exhibit-e/b07/b07cont.html textus] p. 436}} * 1646 : {{ec|id=Ferrarius|c="[https://archive.org/stream/mobot31753000543642#page/187/mode/2up Arethusa sive Malum limonium]" in [[Ioannes Baptista Ferrarius]], ''Hesperides, sive, De malorum aureorum cultura et usu libri quatuor'' (Romae: Scheus [https://archive.org/details/mobot31753000543642 ~]) p. 193}} ; De origine * Giovanni Dugo, Angelo Di Giacomo, edd., ''Citrus: the genus Citrus''. Londinii: Taylor & Francis, 2002 {{Google Books|OLaykfpqSaYC|Paginae selectae}} * O. Gulsen, M. L. Roose, "[http://journal.ashspublications.org/content/126/3/309.short Lemons: Diversity and Relationships with Selected Citrus Genotypes as Measured with Nuclear Genome Markers]" in ''Journal of the American Society of Horticultural Science'' vol. 126 (2001) pp. 309–317 * I. A. Khan, ed., ''Citrus genetics, breeding, and biotechnology'' (Wallingford: CAB International, 2007) pp. 24-25, 40 {{Google Books|pKlNrSR_8IEC|Paginae selectae}} * [[David Mabberley|David J. Mabberley]], ''[http://www.ingentaconnect.com/content/nhn/blumea/2004/00000049/f0020002/art00014 Citrus (Rutaceae): a review of recent advances in etymology, systematics and medical applications]'' in ''Blumea'' vol. 49 (2004) pp. 486-498 * M. N. Malik, R. W. Scora, R. K. Soost, "Studies on the origin of the lemon" in ''Hilgardia'' vol. 42 (1974) pp. 361-382 * Zhang Dianxiang, David J. Mabberley, "[https://web.archive.org/web/20170429044133/http://flora.huh.harvard.edu/china/PDF/PDF11/Citrus.pdf CITRUS. 9. Citrus ×limon (Linnaeus) Osbeck, Reis Ostindien China, 250. 1765 (“limonia”), pro sp.]" in ''Flora of China'' vol. 11 (2008) pp. 90–96 ; De historia * {{ec|id=Andrews|c=A. C. Andrews, "Acclimatization of citrus fruits in the Mediterranean region" in ''Agricultural history'' vol. 35 (1961) pp. 35-46 [http://www.jstor.org/stable/3740992 JSTOR]}} * {{ec|id=Glidden|c=Harold W. Glidden, "The Lemon in Asia and Europe" in ''Journal of the American Oriental Society'' vol. 57 (1937) pp. 381-396 [http://www.jstor.org/stable/594518 JSTOR]}} * {{ec|id=Glidden1940|c=Harold W. Glidden, "Some Supplementary Arabic Literature on the Lemon" in ''Journal of the American Oriental Society'' vol. 60 (1940) pp. 97-99 [http://www.jstor.org/stable/594568 JSTOR]}} * {{ec|id=Johnson|c=Helen M. Johnson, "The Lemon in India" in ''Journal of the American Oriental Society'' vol. 56 (1936) pp. 47-50 [http://www.jstor.org/stable/593881 JSTOR]}} * {{ec|id=Laufer|c=[[Bertholdus Laufer|B. Laufer]], "The Lemon in China and Elsewhere" in ''Journal of the American Oriental Society'' vol. 54 (1934) pp. 143-160 [http://www.jstor.org/stable/594631 JSTOR]}} * {{ec|id=Tolkovsky|c=S. Tolkowsky, ''Hesperides: a history of the culture and use of citrus fruits''. Londinii: John Bale, Sons and Curnow, 1938 }} ; De cultu * Robert Willard Hodgson, "[https://web.archive.org/web/20120205061009/http://websites.lib.ucr.edu/agnic/webber/Vol1/Chapter4.html#acid Horticultural Varieties of Citrus: Common Acid Members—Citron, Lemon, and Lime]" in Walter Reuther, Herbert John Webber, Leon Dexter Batchelor, edd., ''The Citrus Industry, vol. 1: History, World Distribution, Botany, and Varieties'' (2a ed. Riverside: University of California, Division of Agricultural Sciences, 1967 [http://websites.lib.ucr.edu/agnic/webber/Vol1/Vol1TP.html ~]) cap. 4 * "[http://www.hort.purdue.edu/newcrop/morton/lemon.html#Description Lemon]" in Julia F. Morton, ''Fruits of warm climates'' (Miamiae, 1987) pp. 160-168 * Tong Kwee Lim, ''Edible Medicinal and Non-Medicinal Plants''. Vol. 4: ''Fruits'' (Berolini: Springer, 2012) pp. 849-865 {{Ling|Anglice}} {{Google Books|c4KuB3iGmbwC|Paginae selectae}} ; De usu * [[Elizabeth David]], "I'll be with you in the squeezing of a lemon" in ''Wine and Food'' (Martio 1969); reimpressa in Elizabeth David, ''An Omelette and a Glass of Wine'' (1984) * "Lemon" in {{Davidson CF}} * Giovanni Dugo, Luigi Mondello, edd., ''Citrus Oils'' (CRC Press, 2010) pp. 48-75 {{Google Books|YDGh-E4sYToC|Paginae selectae}} ; Onomastica * {{ec|id=Hobson|c="[http://dsal.uchicago.edu/cgi-bin/philologic/getobject.pl?c.1:1:400.hobson Lemon]{{Nexus deficitur|date=October 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}" in {{Hobson}} p. 514}} {{NexInt}} * [[Limonia]] * [[Lumia]] * [[Sucus]] == Nexus externi == {{CommuniaCat|Citrus × limon|limonem}} {{Wikispecies|Citrus limon}} {{Fontes biologici}} * ''[https://web.archive.org/web/20151026135434/http://inpn.mnhn.fr/espece/cd_nom/91809 Citrus limon (L.) Burm.f., 1768]'' apud ''Inventaire national du patrimoine naturel'' ([[Museum Nationale Historiae Naturalis (Lutetia)|Museum Nationale Historiae Naturalis]]) * ''[https://web.archive.org/web/20140729050640/http://www.pfaf.org/user/Plant.aspx?LatinName=Citrus+limon Citrus limon]'' apud ''Plants for a Future'' * "[http://www.plantnames.unimelb.edu.au/Sorting/Citrus.html Citrus]" apud ''Multilingual Multiscript Plant Name Database'' {{Myrias|Biologia}} [[Categoria:Fructus]] [[Categoria:Citrus]] [[Categoria:Verba Arabica mutuata]] [[Categoria:Verba Persica mutuata]] [[Categoria:Plantae medicinales]] [[Categoria:Fruges Asiae australis]] rufci5qzd5nz46tnr52cvo0hvuun8xx 0 56136 4000199 3854744 2026-11-07T06:14:32Z InternetArchiveBot 139091 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 4000199 wikitext text/x-wiki [[Fasciculus:Joseph Chénier.jpg|thumb|Maria Iosephus Chénier]] [[File:Méhul-Chant du départ-partition Gallet-01.jpg|thumb|Cantus profectionis, qui dicitur, popularissimus]] [[File:Chenier div. 8 Père-Lachaise.jpg|thumb|Cippus poetae]] '''Maria Iosephus Blasius de Chénier''' (natus [[Constantinopolis|Constantinopoli]] die [[11 Februarii]] [[1764]], mortuus [[Lutetia]]e die [[10 Ianuarii]] [[1811]]), notissimi scriptoris [[Andreas Chénier|Andreae Chénier]] frater, fuit et ipse olim illustris, hodie oblivione deletus, [[poeta]], [[ludus scaenicus|ludorum scaenicorum]] [[scriptor]] et [[politicus]] [[Francia|Francicus]] [[saeculum 18|saeculi duodevicensimi]] et praecipue narrator [[Rerum Francicarum eversio|Rerum Francicarum eversionis]]. Anno [[1803]] in [[Academia Francica|Academiam Francicam]] cooptatus est. ==Vita== Rerum novarum Francicarum dramaturgus illustrissimus cum fratre [[Andreas Chénier|Andrea Chénier]] mox [[Lutetia]]m commigraverat. Tragoediis primis plausum non est, cum opus »Charles IX« (1789) valde placuisse videretur propter argumenta res novas olentia, animorum impetus, poeticum valorem egregium. Partes primas ibi agens [[Franciscus Iosephus Talma]] histrio gloriam sibi adeptus est. Annis inter 1791 et 1794 sequebantur tragoediae »Henri VIII«, »Calas«, »Cajus Gracchus«, »Fénelon«, »Timoléon«, quarum eventus minus felix fuit. Vel oppressa sunt dramata »Gracchus« et »Timoléon« in quibus critica acris de [[maximilianus de Robespierre|Maximiliano de Robespierre]] suspecta erat. Cum Chenier iam Conventui interfuisset, membrum sic dicti Consilii quingentorum et Tribunalis creatus est. Eo consulente scholarum elementarium erectio statuta est. In primis Instituti membris fuit, quod cum aliis condiderat, et anno 1803 inspector generalis in rebus ad educationem spectantibus factus est. Drama eius »Cyrus« quod in coronatione [[napoleo I (imperator Franciae)|Napoleonis I]] scriptum erat, neque tyranno neque spectatoribus placuit. Numquam in scaenis productae sunt tragoediae »Philippe II«, »Brutus et Cassius«, »Tibère«, »Oedipe« et aliae. Opere »Tibère« necnon litteris »Epître à Voltaire« inimicitiam imperialem evocavit. Inde oportuit eum ab officii inspectoris generalis removeri. Annis inter 1806 et 1807 in Athenaeo orationes de litteris Francogallicis habuit. Tragoediis insunt multae sententiae patheticae et pauca argumenta, quarum characteres imperfecti tantummodo adumbrantur neque perficiebantur. Eiusdem rationis sunt odae et cantus Rerum novarum laudandarum, velut e.g. »Hymne à la Raison«, »Hymne à l'Être suprême«; econtra cantus popularis factus est ille bellicus »Chant du départ«. Ingenium eius optime manifestatur in epistulis et carminibus satiricis; litterae »Epître sur la calomnie« (1795), responsum est in adversarios, qui eum culpae in fratris Andreae nece accusaverant. Sine dubio id opusculum optimum est. Inter [[prosa]]e opera maximi momenti est »Tableau de la littérature française depuis 1789« (1816), conspectus quidem levis sed partim iudiciis acutis conditus; ibi [[Franciscus Renatus Castribrientii|Francisci Renati de Chateaubriand]] aanimus nihilominus ab eo nimis criticatur. Opera eius omnia »Œuvres complètes« primo edidit Arnault octo in tomis annis inter 1824 et 1826, cui praefationes et commentarios donarunt domini Daunou et Lemercier. ==Bibliographia== * Alfred Jepson Bingham: ''Marie-Joseph Chénier: early political life and ideas (1789-1794)'', Neoeboraci 1939. *Adolphe Lieby: ''Étude sur le théâtre de Marie-Joseph Chénier'', Éditions Slatkine, Genavae 1971 *Michel Pertué et Albert Soboul (ed.): ''Dictionnaire historique de la Révolution française'', Presses universitaires de France, coll. « Quadrige », 2005, « Chénier Marie-Joseph », p. 216-217 ==Nexus externi== {{commonscat|Marie-Joseph Chénier|Mariam Iosephum Chénier}} *[http://www.academie-francaise.fr/les-immortels/marie-joseph-chenier De Maria Iosepho Chénier in paginis Academiae Francicae] *[https://web.archive.org/web/20191211132533/http://www.gert-pinkernell.de/romanistikstudium/Internet1.htm Gerardi Pinkernelle conspectus litterarum Francicarum optimus, ubi et de M.I.C. multa bona] *[https://www.napoleon.org/en/history-of-the-two-empires/biographies/chenier-marie-joseph-blaise-de/ De M.I.C. in paginis ad tempus Napoleonicum pertinentibus] {{DEFAULTSORT:Chenier, Maria Iosephus}} [[Categoria:Nati 1764]] [[Categoria:Mortui 1811]] [[Categoria:Auctores Francogallici]] [[Categoria:Historici Franciae]] [[Categoria:Poetae Franciae]] [[Categoria:Rerum Francicarum eversio]] [[Categoria:Scriptores Franciae]] [[Categoria:Scriptores scaenici]] [[Categoria:Socii Academiae Francicae]] [[Categoria:Sepulturae in Coemeterio Père Lachaise]] j8ir1o3lz03drp1rn4b3wjzh4hhqgkn 0 56301 3999993 2896943 2026-11-06T17:59:19Z InternetArchiveBot 139091 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 3999993 wikitext text/x-wiki {{Capsa hominis Vicidata}} ''' Ioannes Trevisa''' ([[1342]] - [[1402]]), [[presbyter]] [[Ecclesia Catholica|Catholicus]], fuit interpres, qui exempli gratia [[Ranulphus de Higden|Ranulphi de Higden]] ''[[Polychronicon]]'', [[Bartholomaeus Anglicus|Bartholomaei Anglici]] ''[[De Proprietatibus Rerum]]'', et fortassse textus [[Biblia|Biblicos]] de [[Lingua Latina|Latino sermone]] in [[Lingua Anglica|Anglicum]] reddidit. == Lege etiam == * David C. Fowler, ''John Trevisa'', Ashgate (1993) ISBN 0-86078-370-7 * David C. Fowler, ''The life and times of John Trevisa, medieval scholar'', Seattle: University of Washington press (1995) ISBN 0-295-97427-3 == Nexus externi == * [https://web.archive.org/web/20131003132809/http://user.phil-fak.uni-duesseldorf.de/~holteir/companion/Navigation/Authors/Trevisa/trevisa.html De Ioanne Trevisa], in ''Online Companion to Middle English Literature'' {{Ling|Anglice}} * [http://www.bartleby.com/212/0303.html De Ioanne Trevisa] in ''Cambridge History of English and American Literature'' (1907-21). {{Ling|Anglice}} {{bio-stipula}} {{DEFAULTSORT:Trevisa, Ioannes}} [[Categoria:Nati 1342]] [[Categoria:Mortui 1402]] [[Categoria:Scriptores Angliae]] [[Categoria:Auctores Anglici]] [[Categoria:Interpretes Biblici]] [[Categoria:Presbyteri catholici]] [[Categoria:Interpretes Latino-Anglici]] tg9yawvl2kln0h5h8v0csml43qa3ksf 0 57308 4000031 3896355 2026-11-06T21:06:09Z InternetArchiveBot 139091 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 4000031 wikitext text/x-wiki {{Capsa hominis Vicidata}} [[Fasciculus:Kim Novak, 1962.jpg|thumb|Kim Novak, Angelopoli anno 1962]] '''Kim''' (vulgo ''Marilyn Pauline'') '''Novak''' (nata [[Sicagum|Sicagi]] [[Illinoesia]]e die [[13 Februarii]] [[1933]]) est [[histrio|actrix]] [[Civitates Foederatae|Americana]], quae praecipue ab anno [[1950]] usque ad annum [[1970]] [[floruit]]. Familia e [[Bohemia]] orta est. == Pelliculae selectae == * [[1958]] - ''[[Vertigo (pellicula)|Vertigo]]'' * [[1980]] - ''[[The Mirror Crack’d]]'' == Nexus externi == * {{Imdb name|0001571|Kim Novak}} * [https://web.archive.org/web/20071025081828/http://www.prisma-online.de/tv/person.html?pid=kim_novak De Kim Novak apud Prisma Online] {{Ling|Germanice}} {{bio-stipula}} {{Lifetime|1933||Novak, Kim}} [[Categoria:Mulieres]] [[Categoria:Actores Civitatum Foederatarum]] [[Categoria:Incolae Illinoesiae]] [[Categoria:Photogenicae puellae Playboy]] p7joiakhtk4qi2ki2d4nhajihbr0zd8 0 57601 4000259 3409327 2026-11-07T10:15:49Z InternetArchiveBot 139091 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 4000259 wikitext text/x-wiki {{Capsa urbis Vicidata}} {{Videhom|Mons Alionis}} '''Mons Allionis'''<ref>"La presenza di una cisterna romana del III secolo d.C. è l'unico elemento superstite che attesta un antico insediamento nel territorio di Mons Allionis" {{Google Books|3A-AQAAIAAJ|p. 75}}</ref> sive '''Aionis'''<ref>Nomi d'Italia - AAVV, De Agostini</ref><ref name="repetti">{{Repetti}}</ref> ([[Lingua Italiana|Italiane]] ''Montaione'') est [[oppidum]] [[Italia]]e et [[Commune Italiae|municipium]], circiter 3&thinsp;780 incolarum, in [[Regio Italiae|Regione]] [[Tuscia]], in [[Urbs metropolitana Florentina|Urbe metropolitana Florentina]] et in [[Vallis Elsae|Valle Elsae]], historica ac geographica terra, situm. == Fractiones, vici et loci in municipio == === Fractiones === * [[Castrum Faolfi]]<ref name="repetti" /> ([[Lingua Italiana|Italiane]]: ''[[:it:Castelfalfi|Castelfalfi]]'') * [[Fanum Sancti Vivaldi Camporenae]]<ref name="repetti" /> ([[Lingua Italiana|Italiane]]: ''[[:it:San Vivaldo|San Vivaldo]]'') ''Alberi, Barbialla, Casetta, Collegalli, Filicaja, Iano, Mura, Olmo, Palagio, Piaggia, Santo Stefano, Sughera, Tonda, Vignale'' == Municipia finitima == * [[Castrum Timiniani]], * [[Gambassium]], * [[Palaria]] ([[Provincia Pisana|PI]]), * [[Pecciolum]] ([[Provincia Pisana|PI]]), * [[Fanum Sancti Miniati]] ([[Provincia Pisana|PI]]), * [[Volaterrae]] ([[Provincia Pisana|PI]]). == Notae == <references /> == Nexus externi == * [https://web.archive.org/web/20080126071450/http://www.comune.montaione.fi.it/ Situs Publicus] {{Ling|Lingua Italiana{{!}}Italiane}} {{CommuniaCat|Montaione|Montem Ajonis}} == Pinacotheca == <gallery> Imago:Map of comune of Montaione (province of Florence, region Tuscany, Italy).svg|Collocatio finium Municipii in Urbe metropolitana Florentina. Imago:Chiesa di San Regolo a Montaione.jpg|[[Ecclesia Sancti Reguli]] </gallery> {{urbs-stipula}} [[Categoria:Municipia in Urbe metropolitana Florentina]] dieog1a9enqxf5884arhonajaegc99j 0 58112 4000122 3855457 2026-11-07T00:57:35Z InternetArchiveBot 139091 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 4000122 wikitext text/x-wiki {{Capsa urbis Vicidata}} [[Fasciculus:Licciana Nardi-castello della bastia2.jpg|thumb|Castrum Bastiae Licianae Nardi]] '''Liciana'''<ref>{{Repetti}}</ref> {{victio|Liciana|ae|f}} (deinde ''Liciana Nardi''<ref>Caciagli, G. ''Storia della Lunigiana''</ref>) ([[Lingua Italiana|Italiane]]: ''[[:it:Licciana Nardi|Licciana Nardi]]'') est [[oppidum]] [[Italia]]e et [[Commune Italiae|municipium]], circiter 5&thinsp;000 incolarum, in [[Regio Italiae|Regione]] [[Tuscia]], in [[Provincia Massensis et Carrariensis|Provincia Massensi et Carrariensi]] ac in [[Lunisania]], historica ac geographica terra, situm. Incolae ''Licianenses'' appellantur. == Insigne == <gallery> Fasciculus:Corona di comune.svg|''[[Municipium Italiae]]'' </gallery> == Geographia == * [[Lunensis Ager]] (''terra''), == Clari cives == === Nati === * [[Anacarsi Nardi]] * [[Blasius Nardi]] * [[Ubaldus Formentini]] == Ecclesia Catholica Romana == * [[Dioecesis Massensis-Apuana]] == Fractiones, vici et loci in municipio == === Fractiones === * [[Pons Bosii]] ([[Lingua Italiana|Italiane]]: ''[[:it:Ponte Bosio|Ponte Bosio]]''), ''Amola, Apella, Bastia, Cisigliana, Costamala, Monti, Panicale, Paretola, Taponecco, Tavernelle, Terrarossa, Varano, Villa, Camporaghena, Cattognano, Crespiano, Groppo S. Pietro, Lagastrello, Montale, Prota, Torsana''. == Municipia finitima == * [[Aula (Italia)|Aula]], * [[Bondelia]] seu [[Bagnonum]], * [[Comanum (Tuscia)|Comanum]], * [[Fivisanum]], * [[Montulus Cohortium]] ([[Provincia Parmensis|PR]]), * [[Potentiana]], * [[Tresiana]], * [[Villa Franca Lunisanae]], {{NexInt}} * [[Tuscia]] (''regio''), * [[Provincia Massensis et Carrariensis]], * [[Lunensis Ager]] (''terra''), * [[Massa (Italia)|Massa]] et [[Carraria]] (''urbes''), * [[Municipium Italiae]]. == Nexus externi == * [https://web.archive.org/web/20080111034059/http://www.comunelicciananardi.ms.it/ Situs Publicus] {{Ling|Lingua Italiana{{!}}Italiane}} {{CommuniaCat|Licciana Nardi|Licianam}} == Pinacotheca == <gallery> Imago:Map of comune of Licciana Nardi (province of Massa and Carrara, region Tuscany, Italy).svg|Collocatio finium Municipii Licianae in Provincia Massensi et Carrariensi. Imago:Licciana Nardi-porticato.jpg|burgus Licianae. </gallery> == Notae == <references /> {{urbs-stipula}} [[Categoria:Municipia in provincia Massa-Cararia]] [[Categoria:Municipia in Lunisana]] 1olask21n740vgz0sxyabaae7ejqpkr 0 58207 4000004 3998569 2026-11-06T18:24:57Z InternetArchiveBot 139091 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 4000004 wikitext text/x-wiki [[Fasciculus:Peter_Gustav_Lejeune_Dirichlet.jpg|thumb|Ioannes Petrus Gustavus Lejeune Dirichlet.]] '''Ioannes Petrus Gustavus Lejeune Dirichlet''' [{{IPA|ləˈʒœn diʀiˈçle}}] (natus [[Marcodurum|Durenae]] in terra foederali [[Rhenania Septentrionalis-Vestfalia]] die [[13 Februarii]] [[1805]]; mortuus [[Gottinga]]e die [[5 Maii]] [[1859]]) fuit [[mathematicus]] [[Germania|Germanicus]], qui [[analysis]], [[theoria numerorum|theoriae numerorum]] sicut [[series Fourieriana]], et [[functio]]nis peritus fuit. Alma mater sua fuit [[Universitas Fridericia Guilelmia Rhenana]]; deinde [[Universitas Berolinensis|Universitate Berolinensi]] doctus est et professor [[Universitas Regia Georgia Augusta|Universitatis Regia Georgia Augusta]] factus est. == Nexus externi == {{CommuniaCat|Peter Gustav Lejeune Dirichlet|Ioannem Petrum Gustavum Lejeune Dirichlet}} {{PND|11852593X|nomen=Iohannis Petri Gustavi Lejeune Dirichlet aut de Ioanne Petro Gustavo Lejeune Dirichlet}} *[https://web.archive.org/web/20060209181728/http://www.genealogy.ams.org/html/id.phtml?id=17946 De Dirichlet apud Geaneologiam mathematicae] * [https://web.archive.org/web/20070213014349/http://www.math.uni-goettingen.de/Personen/Bedeutende_Mathematiker/dirichlet.html Brevis biographia apud paginam Gottingae universitatis] * [http://www.et.fh-koeln.de/ia/ma/dirichlet.html Biographia apud FH Köln] *[https://web.archive.org/web/20120119082531/http://portail.mathdoc.fr/cgi-bin/oetoc?id=OE_DIRICHLET__1 Opera Dirichlet apud gallica] {{bio-stipula}} {{Lifetime|1805|1859|Dirichlet, Petrus Gustavus Lejeune}} [[Categoria:Mathematici Germaniae]] {{Myrias|Homines}} g6yy3tz6f9tlfhtgzi9k0227lgogafi 0 58345 4000120 3963263 2026-11-07T00:57:17Z InternetArchiveBot 139091 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 4000120 wikitext text/x-wiki Hic habes indicem '''librorum de re culinaria qui aevo medio scripti sunt'''. == Praecepta culinaria == * saec. X : {{ec|id=Warrāq)|c=Ibn Sayyār al-Warrāq, ''[[Liber coquinarius (Warrāq)|Kitāb al-ṭabīḫ]]'' (Kaj Öhrnberg, Sahban Mroueh, edd., ''Ibn Sayyār al-Warrāq: Kitāb al-ṭabīkh'' [Helsingiae: Finnish Oriental Society, 1987]; Nawal Nasrallah, interpr., ''Annals of the Caliphs' Kitchens: Ibn Sayyār al-Warrāq's Tenth-Century Baghdadi Cookbook'' [Lugduni Batavorum: Brill, 2007] {{Google Books|sQCwCQAAQBAJ|Paginae selectae}})}} * 1150/1175 : ''[[Salsamenta Pictavensium]]'' * ante 1194 : [[Petrus Musandinus]], ''[[Summula de preparatione ciborum et potuum infirmorum]]'' * [[Baghdādī]], ''[[Liber coquinarius Bagdatensis|Kitāb al-ṭabīḫ]]'' (1226) (Maxime Rodinson, A. J. Arberry, Charles Perry, ''Medieval Arab Cookery'' [Totnes: Prospect Books, 2001] pp. 24-89) * ante 1250 : ''[[Libellus de arte coquinaria]]'' (M. Kristensen, ed., ''The socalled Harpestreng cookbook (13th century) = Das sog. Harpestreng-Kochbuch [13. Jh.]: Codex K: Harpestræng''. Hauniae, 1908-1920) [https://www.uni-giessen.de/fbz/fb05/germanistik/absprache/sprachverwendung/gloning/tx/harp-kkr.htm Textus] * saec. XIII : ''Wuṣla ilā al-ḥabīb'' (Maxime Rodinson, ''Studies in Arabic Manuscripts'' in Maxime Rodinson, A. J. Arberry, Charles Perry, ''Medieval Arab Cookery'' [Totnes: Prospect Books, 2001] pp. 131-148) * saec. XIII : {{ec|id=Tujibi|c=[[Ibn Razīn al-Tujībī]], ''Fiḍālat al-ḫiwān''}} * saec. XIII : ''Kitāb al-ṭabīḫ fī'l-Maǧrīb wa'l-Andalūs'' (A. Huici Miranda, ed., ''La cocina Hispano-Magrebi en la España almohade'' [Matriti, 1965]; Charles Perry, interpr., ''An Anonymous Andalusian Cookbook of the 13th Century'' [http://www.daviddfriedman.com/Medieval/Cookbooks/Andalusian/andalusian_contents.htm Textus]) * saec. XIII : ''Wuṣla ilā al-ḥabīb'' (Maxime Rodinson, ''Studies in Arabic Manuscripts'' in Maxime Rodinson, A. J. Arberry, Charles Perry, ''Medieval Arab Cookery'' [Totnes: Prospect Books, 2001] pp. 131-148) * c. 1275 : ''[[Viandier]]'': manuscriptum Sedunense: liber praeceptorum culinariorum cuius recensiones posteriores [[Guillelmus Tirel|Guillelmo Tirel]] ''dit Taillevent'' attribui solent (Terence Scully, ed., ''The Viandier of Taillevent: an edition of all extant manuscripts'' [Ottavae: University of Ottawa Press, 1988]) [https://histolf.ulb.be/index.php/textes-gh/251-1275-viandier-de-sion-texte-et-traduction Textus cum versione] ab Annick Englebert recensus * saec. XIII exeunte : {{ec|id=Iamboninus|c=[[Iamboninus Cremonensis]], ''[[Liber de ferculis|Liber de ferculis et condimentis]]'' (Anna Martellotti, ''Il Liber de ferculis di Giambonino da Cremona'' [Fasano: Schena, 2001])}} * ante 1300 : ''[[Viande e claree|Coment l'en deit fere viande e claree]]'' (Constance B. Hieatt, R. Jones, "Two Anglo-Norman culinary collections" in ''Speculum'' vol. 61 (1986) pp. 859-882 [https://www.jstor.org/stable/2853971 JSTOR]) * saec. XIII/XIV : {{ec|id=Kanz|c=''[[Thesaurus beneficiorum mensaeque varietatum|Kanz al-fawāʾid fī tanwīʿ al-mawāʾid]]'' (Manuela Marin, David Waines, edd. [Stutgardiae: Steiner, 1993])}} * saec. XIII/XIV : {{ec|id=Kitāb waṣf|c=''[[Descriptio ciborum communiorum|Kitāb waṣf al-ʿaṭima al-muʿtada]]'' (Charles Perry, "The Description of Familiar Foods" in Maxime Rodinson, A. J. Arberry, Charles Perry, ''Medieval Arab Cookery'' [Totnes: Prospect Books, 2001] pp. 273-465) }} * c. 1300 : ''[[Enseignements]]'' (Grégoire Lozinski, ed., ''La Bataille de Caresme et de Charnage'' [Lutetiae: Honoré Champion, 1933] [https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k40533/f191.item pp. 181-187]) [https://www.uni-giessen.de/fbz/fb05/germanistik/absprache/sprachverwendung/gloning/tx/1300ens.htm textus] [https://histolf.ulb.be/index.php/textes-gh/254-1300-les-enseingnemenz-texte-et-traduction alibi] * saec. XIV : ''[[Libro della cocina]]'' vel "Anonymus Tuscanus" (E. Faccioli, ''Arte della cucina'' (Mediolani 1966) vol. 1 pp. 21-57; [http://www.uni-giessen.de/gloning/tx/an-tosc.htm recensio interretialis]; Frankwalt Möhren, ''Il libro de la cocina: un ricettario tra Oriente e Occidente''. Heidelbergae, 2016 [https://web.archive.org/web/20220517181842/https://heiup.uni-heidelberg.de/heiup/reader/download/123/123-68-75294-1-10-20160906.pdf Textus]) * saec. XIV : {{ec|id=Libro per cuoco|c=''[[Libro per cuoco]]'' vel ''Anonimo Veneziano'' (Ludovico Frati, ed., ''Libro di cucina del secolo XIV'' (Liburni, 1899) no. 80 [https://www.uni-giessen.de/fbz/fb05/germanistik/absprache/sprachverwendung/gloning/tx/frati.htm Textus a Thoma Gloning divulgatus])}} * saec. XIV : ''[[Libre de totes maneres de confits]]'' [http://www.uni-giessen.de/gloning/tx/confits.htm Textus interretialis] * saec. XIV : {{ec|id=Sent soví|c=''[[Llibre de sent soví]]'' (Joan Santanach i Suñol, ed., Robin M. Vogelzang, interpr., ''The book of Sent Soví: medieval recipes from Catalonia'' [2008])}} * 1300/1309 : {{ec|id=Liber de coquina|c=''[[Liber de coquina|Liber de coquina ubi diversitates ciborum docentur]]'' (Marianne Mulon, "Deux traités inédits d'art culinaire médiéval" in ''Bulletin philologique et historique (jusqu'à 1610) du Comité des Travaux Historiques et Scientifiques'' [1968 (1971)] vol. 1 pp. 369-435) [http://www.uni-giessen.de/gloning/tx/mul2-lib.htm Textus]}} * ante 1309 : ''[[Tractatus de modo praeparandi et condiendi omnia cibaria]]'' (Marianne Mulon, "Deux traités inédits d'art culinaire médiéval" in ''Bulletin philologique et historique (jusqu'à 1610) du Comité des Travaux Historiques et Scientifiques'' [1968 (1971)] vol. 1 pp. 369-435) [https://www.uni-giessen.de/fbz/fb05/germanistik/absprache/sprachverwendung/gloning/tx/mul1-tra.htm Textus] * 1320/1340 : [[BL Royal 12.C.xii]] f. 11r (Constance B. Hieatt, R. Jones, "Two Anglo-Norman culinary collections" in ''Speculum'' vol. 61 (1986) pp. 859-882 [https://www.jstor.org/stable/2853971 JSTOR]) * ante 1325 : ''[[Doctrina faciendi diversa cibaria]]'' ([[Constantia Hieatt|Constance B. Hieatt]], Sharon Butler, edd., ''Curye on Inglysch'' [Londinii: Oxford University Press, 1985] pp. 43-58) * saec. XIV medio : ''[[Das Buch von guter Speise]]'' [http://www.uni-giessen.de/gloning/tx/bvgs.htm Textus interretialis] * ante 1374 : {{ec|id=Ni Zan|c=[[Ni Zan]], ''[[Aedis silvarum nebulosarum regimentarium|Yunlintang yinshi zhidu shi]]'' (Teresa Wang, E. N. Anderson, "Ni Tsan and his Cloud Forest Hall Collection of Rules for Drinking and Eating" in ''Petits Propos Culinaires'' no. 60 (1998) pp. 24-41) }} * 1377/1400 : ''[[Forme of cury]]'' ([[Constantia Hieatt|Constance B. Hieatt]], Sharon Butler, edd., ''Curye on Inglysch'' [Londinii: Oxford University Press, 1985] pp. 93-145) * 1381 : ''[[Diversa servicia]]'' no. 30 ([[Constantia Hieatt|Constance B. Hieatt]], Sharon Butler, edd., ''Curye on Inglysch'' [Londinii: Oxford University Press, 1985] pp. 59-79) * ante 1390 : {{ec|id=Modus|c=''[[Modus viaticorum praeparandorum et salsarum|Modus viaticorum preparandorum et salsarum]]'' [https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/btv1b10036651f/f26 liber manuscriptus] }} * c. 1393 : {{ec|id=Mesnagier|c=''[[Le Mesnagier de Paris]]'' (Jérôme Pichon, ed., ''Le ménagier de Paris ... par un bourgeois parisien'' (Lutetiae, 1846-1847) [https://archive.org/details/lemnagierdepari01renagoog/page/n111/mode/2up vol. 2 pp. 100], [https://archive.org/details/lemnagierdepari01renagoog/page/n185/mode/2up 175]}} * saec. XIV exeunte : {{ec|id=Llibre d'aparellar|c=''[[Llibre d'aparellar de menjar]]'', [https://mdc.csuc.cat/digital/collection/manuscritBC/id/290716 Bibliotheca de Catalunya MS. 2112] ff. 25r-35r (Joan Santanach i Suñol, ed., Robin M. Vogelzang, interpr., ''The book of Sent Soví: medieval recipes from Catalonia'' [2008] pp. 190-191)}} * saec. XIV exeunte : ''[[Utilis coquinario]]'' ([[Constantia Hieatt|Constance B. Hieatt]], Sharon Butler, edd., ''Curye on Inglysch'' [Londinii: Oxford University Press, 1985] pp. 61-91) * saec. XIV exeunte : ''[[Goud kokery]]'' == Libri de re cibaria == * post 511 : [[Anthimus (legatus)|Anthimus]], ''[[De observatione ciborum]]'' * c. 1335 : [[Maynus de Mayneriis]], ''[[Opusculum de saporibus]]'' ([[Lynn Thorndike]], "A Medieval Sauce-Book" in ''Speculum'' vol. 9 (1934) pp. 183-190 [https://www.jstor.org/stable/2846594 JSTOR]; cf. [[Terentius Scully|Terence Scully]], "The Opusculum de saporibus of Magninus Mediolanensis" in ''Medium aevum'' vol. 54 (1985) pp. 178-207 [https://www.jstor.org/stable/43628892 JSTOR]) * saec. XIV exeunte : [[Franciscus Eiximenis]], ''[[Com usar bé de beure e menjar]]'' == Alii libri qui de alimentis disserunt == * saec. XII/XIII : ''[[Poricologus]]'' * saec. XIII : ''[[La Bataille de Caresme et de Charnage]]'' (Grégoire Lozinski, ed., ''La Bataille de Caresme et de Charnage'' [Lutetiae: Honoré Champion, 1933]) * 1223/1224 : [[Henricus de Andeliaco]], ''[[La Bataille des vins]]'' (Alexandre Héron, ''Oeuvres de Henri d'Andeli, trouvère normand du 13e siècle'' [Rotomagi, 1880] pp. [https://archive.org/details/oeuvresdehenrida00henruoft/page/22/mode/2up 23-30], [https://archive.org/details/oeuvresdehenrida00henruoft/page/86/mode/2up 87-129]) == Bibliographia == * Magdalena Bator, ''Culinary verbs in Middle English'' [https://beckassets.blob.core.windows.net/product/preamble/14117186/9783631654286_intro_002.pdf pp. 19-30] * Magdalena Bator, Marta Sylwanowicz, "[https://web.archive.org/web/20220316160711/http://kmsi.uni.wroc.pl/upload/files/3_Bator.pdf Early English Recipes—Development of the Text Type]" in ''Academic Journal of Modern Philology'' vol. 7 (2018) pp. 29-54 * Carole Lambert, ed., ''Du manuscrit à la table: essais sur la cuisine au Moyen Âge et répertoire des manuscrits médiévaux contenant des recettes culinaires''. Monte Regali: Presses de l'Université de Montréal, 19922; [https://archive.org/details/dumanuscritalata0000unse/ Exemplar mutuabile] * [[Bruno Laurioux]], ''Le règne de Taillevent''. Lutetiae: Publications de la Sorbonne, 1997 [https://books.openedition.org/psorbonne/34357 Textus] * Bruno Laurioux, "[https://books.openedition.org/psorbonne/21145 Le latin de la cuisine]" in Monique Goullet, Michel Parisse, edd., ''Les Historiens et le latin médiéval'' (Lutetiae: Editions de la Sorbonne, 2001. ISBN 9782859444204 * Perrine Mane, "[https://www.persee.fr/doc/keryl_1275-6229_2008_act_19_1_1172 Les fruits et les légumes dans les livres de cuisine à la fin du Moyen Âge]" in ''Publications de l'Académie des Inscriptions et Belles-Lettres'' vol. 19 (2008) pp. 409-436 * Liliane Plouvier, "[https://web.archive.org/web/20210627210950/http://docplayer.fr/28531835-Sur-la-cuisine-provencale-du-bas-moyen-age-des-livres-de-cuisine.html Regards nouveaux sur la cuisine provençale du bas moyen âge: le témoignage des livres de cuisine]" in ''Provence historique'' vol. 54 (2004) pp. 431-462 * Giovanni Rebora, ''La cucina medievale italiana tra Oriente ed Occidente''. Genuae, 1996 * Maxime Rodinson, A. J. Arberry, Charles Perry, ''Medieval Arab Cookery''. Totnes: Prospect Books, 2001 * Teresa Wang, E. N. Anderson, "Ni Tsan and his Cloud Forest Hall Collection of Rules for Drinking and Eating" on ''Petits Propos Culinaires'' no. 60 (1998) pp. 24-41 * Christopher Woolgar, "Medieval food and colour" in ''Journal of Medieval History'' vol. 44 (2018) pp. 1-20 [https://eprints.soton.ac.uk/413144/ prae-impressum] {{NexInt}} * [[Ars coquinaria mediaevalis]] * [[Libri de re culinaria antiqui]] * [[Libri de re culinaria aevo litterarum renatarum scripti]] * [[Libri de re culinaria aevo recentiore scripti]] * [[Libri de medicamentis medio aevo scripti]] * [[Libri de re rustica medio aevo scripti]] * [[Libri de regimine medio aevo scripti]] == Nexus externi == * [https://web.archive.org/web/20081108013541/http://www.oldcook.com/ De coquis mediaevalibus] ** [https://web.archive.org/web/20210130055854/https://www.oldcook.com/medieval-livres_cuisine_europe De libris] ** [https://web.archive.org/web/20210130033325/https://www.oldcook.com/medieval-textes_liste De recensionibus interrretialibus] * [http://culinaryhistory.org/english.html Libri de re coquinaria Anglici antiquiores] * [http://www.medievalcookery.com/search/search.html Index textuum et receptorum] * [https://web.archive.org/web/20200919175617/http://www.medievalcuisine.com/researching-medieval-cuisine/online-resources/online-texts Index textuum in interrete legendorum] * [https://web.archive.org/web/20210908191308/http://www.medievalcuisine.com/researching-medieval-cuisine/periodicals/articles Index commentationum] * Martha Carlin, "[https://sites.uwm.edu/carlin/medieval-culinary-texts-500-1500/ Medieval Culinary Texts (500-1500)]" [[Categoria:Libri de re coquinaria|!]] [[Categoria:Indices litteraturae]] [[Categoria:Medium aevum]] 5hfe017vm73a79fxz4up5w96ntmlof9 0 58755 4000241 3879932 2026-11-07T09:09:34Z InternetArchiveBot 139091 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 4000241 wikitext text/x-wiki {{Capsa hominis Vicidata}} [[Fasciculus:Michelle Obama.jpg|thumb|Michaela Obama, [[2007]].]] '''Michaela LaVaughn Robinson Obama''' (nata [[Sicagum|Sicagi]] in [[Illinoesia]] die [[17 Ianuarii]] [[1964]]), est [[causidicus|causidica]] [[Civitates Foederatae|Americana]] et [[uxor]] [[Baracus Obama|Baraci Obama]], quadragesimi quarti [[praeses Civitatum Foederatarum|Praesidis Civitatum Foederatarum]]; ergo a die [[20 Ianuarii]] [[2009]] ad diem [[20 Ianuarii]] [[2017]] [[Prima domina Civitatum Foederatarum|prima domina]] reipublicae erat. {{NexInt}} *''[[Teleogramma obamaorum]]'' == Nexus externi == {{Communia|Michelle Obama|Michaelam Obama}} * [https://web.archive.org/web/20081204221336/http://www.nypost.com/seven/11192007/tv/mrs__obama_to_co_host_the_view_715485.htm De Michaela Obama apud New York Post ] * [http://www.nytimes.com/2008/02/14/us/politics/14michelle.html?_r=1&sq=michelle%20obama%20-blog&st=cse&adxnnl=1&oref=slogin&scp=1&adxnnlx=1204376994-Zc/C8OqW6OvFFwglekKWRw De Michaela Obama apud New York Times] {{bio-stipula}} {{Dominae Primae (CFA)}} {{DEFAULTSORT:Obama, Michaela Robinson}} [[Categoria:Nati 1964]] [[Categoria:Causidici]] [[Categoria:Dominae Primae (CFA)]] [[Categoria:Homines vivi]] [[Categoria:Incolae Illinoesiae]] [[Categoria:Mulieres]] [[Categoria:Baracus Obama]] 482t5n1phqe7rmr8atfkm3kk6mdtzr6 0 58902 4000263 3570907 2026-11-07T10:21:59Z InternetArchiveBot 139091 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 4000263 wikitext text/x-wiki {{Capsa urbis Vicidata}} [[Fasciculus:Montefiascone panorama.jpg|thumb|Montis Faliscorum prospectus]] '''Mons Faliscorum'''<ref>{{Ambrogio}}</ref><ref>{{Graesse}}</ref> seu '''Mons Faliscus'''<ref name="CathHier">{{CathHierDiocese|3m48|Dioecesis Faliscodunensis seu Montis Falisci}}}</ref><ref name="Diocese of Montefiascone">{{CathEnc|10529a|Diocese of Montefiascone}}</ref> (alia nomina: ''Arx Iti'',<ref name=":0">I. C. Petrella, ''[https://books.google.it/books?id=aWc54HBHWmwC&pg=PA50&dq=toponimi+latini&hl=it&sa=X&ved=0ahUKEwj457CwzY_SAhXhFZoKHdsRA3AQ6AEIRTAJ#v=onepage&q=canturium&f=false L'officina del geografo]'' ([[Mediolanum|Mediolani]]: 2004)</ref> ''Faliscodunum'',<ref name="CathHier" /><ref name="Diocese of Montefiascone" /> ''Mons Phiscon''<ref name=":0" />) ([[Lingua Italica|Italice]] ''[[:it:Montefiascone|Montefiascone]]'') est [[oppidum]] et [[Commune Italiae|municipium]] [[Italia]]e, circiter 13&thinsp;560 incolarum, in [[Regio Italiae|Regione]] [[Latium|Latio]] et in [[Provincia Viterbiensis|Provincia Viterbiensi]] situm. Incolae ''Falisci'' vel ''Faliscodunenses''<ref name="CathHier" /> appellantur. == Insigne == <gallery> Fasciculus:Corona di comune.svg|''[[Municipium Italiae]]'' </gallery> == Geographia == === Lacus === * [[Volsiniensis lacus]] == Historia == Mons Faliscorum statio in [[via Francigena]] fuit, quae in [[Medium Aevum|Aevo Medio]] peregrinos [[Roma]]m duxit. In itinerario Sigerici, Mons Faliscorum, cum nomine ''Sce Flaviane'', submansio VII fuit. == Clari cives == === Nati === * [[Antonella Steni]], actrix (1926-2016) === ibi vixerunt === * [[Ioannes Baptista Casti]], poeta (1724-1803) == Aedificia egregia == * [[Ecclesia cathedralis Faliscodunensis]] == Ecclesia Catholica Romana == Mons Faliscorum fuit [[sedes episcopalis]] [[Ecclesia Catholica Romana|Ecclesiae Catholicae Romanae]] et hodie [[Sedes Titularis Ecclesiae Catholicae Romanae|Sedes Titularis]] [[Ecclesia Catholica Romana|Ecclesiae Catholicae Romanae]]. Nomen sedis episcopalis [[Dioecesis Faliscodunensis seu Montis Falisci]]<ref name="CathHier" /> est. Hodie urbs in [[Dioecesis Viterbiensis|Dioecese Viterbiensi]] est. == Fractiones, vici et loci in municipio == === Fractiones === ''Le Coste, Le Grazie, Le Mosse, Zepponami, Fiordini''. == Municipia finitima == * [[Balneoregium]], * [[Martha (Italia)|Martha]], * ''[[Viterbium]]'', * [[Volsinii Novi]]. {{NexInt}} * [[Latium]] (''regio''), * [[Provincia Viterbiensis|Provincia Viterbiensem]], * [[Viterbium]] (''urbs''), * [[Via Francigena|Viam Francigenam]], * [[Municipium Italiae]]. == Nexus externi == * [https://web.archive.org/web/20141112134014/http://www.comune.montefiascone.vt.it/ Situs publicus]{{Ling|Lingua Italica{{!}}Italice}} {{CommuniaCat|Montefiascone|Montem Faliscorum}} == Pinacotheca == <gallery> Image:Map of comune of Montefiascone (province of Viterbo, region Lazio, Italy).svg|Collocatio finium municipii in Provincia Viterbiensi. Imago:Montefiascone Rocca dei Papi 111-1175 IMG GS.JPG|Arx Paparum. </gallery> == Notae == <references /> {{urbs-stipula}} [[Categoria:Mons Faliscorum| ]] tsqvnsvwjdw4eegbor7j7ruhx32j518 0 61534 4000002 3995960 2026-11-06T18:18:23Z InternetArchiveBot 139091 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 4000002 wikitext text/x-wiki [[Fasciculus:Johann Bernoulli.jpg|thumb|Iohannes Bernoullius]] '''Iohannes Bernoullius''' (natus [[Basilia (urbs)|Basiliae]] clara familia [[Gens Bernoullia|Bernoullia]] die [[27 Iulii]] [[1667]] – ibidem mortuus est die [[1 Ianuarii]] [[1748]]) fuit [[mathematicus]] ac [[medicus]] [[Helvetia|Helveticus]]. [[Iacobus Bernoullius]] frater et [[Nicolaus II Bernoullius]], [[Daniel Bernoullius]] ac [[Iohannes II Bernoullius]] filii sui erant. Studium de [[analysis mathematica|analysi mathematica]], integratione [[calculus infinitesimalis|calculi infinitesimalis]] cum [[functio exponentialis|functione exponentiali]] fecit, atque [[Hospitalii regula]]m in facto inventus est. == Vide == * [[Gens Bernoullia]] == Nexus externi == * [https://web.archive.org/web/20160305014339/http://www.georgeszpiro.com/index.asp?page=nzz_am_sonntag%2Fcolumn_bernoulli.htm De Iohanne Bernoullio] * [https://web.archive.org/web/20060901231602/http://www.genealogy.ams.org/html/id.phtml?id=53410 De Iohanne Bernoullio in mathematicae genealogia] *Bernoulli, J. ''[https://web.archive.org/web/20160304185910/http://historical.library.cornell.edu/cgi-bin/cul.math/docviewer?did=Bern002&seq=&view=50&frames=0&pagenum=3 Prima calculatio integralis]''. * [http://books.google.com/books?id=e9bPtrEfYbIC&pg=PA206&lpg=PA206&dq=aequatio+differentialis&source=bl&ots=FtE6Y9r9uB&sig=ZnxaJhIn4EtlmY2nkucAX0Dv2Wg&hl=en&ei=QxTcTbz7II_6sgbatf3kDg&sa=X&oi=book_result&ct=result&resnum=2&ved=0CB4Q6AEwAQ#v=onepage&q=aequatio%20differentialis&f=false Die Streitschriften By Jakob Bernoulli, Jean Bernoulli, Herman Heine Goldstine, P. Radelet-de Grave] {{ling|Anglice|Latine}} {{PND|118509969|nomen=Iohannis Bernoulli aut de Iohanne Bernoulli}} {{bio-stipula}} {{Lifetime|1667|1748|Bernoulli, Iohannes}} [[Categoria:Mathematici Helvetiae]] [[Categoria:Auctores Latini recentiores]] [[Categoria:Gens Bernoullia]] lfpvml6eqpgbvqevbwjfu4kg6y6ksf6 0 62602 4000009 3992655 2026-11-06T18:53:00Z InternetArchiveBot 139091 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 4000009 wikitext text/x-wiki {{Capsa hominis Vicidata}} [[File:Joseph Eugene Stiglitz 1964.jpg|thumb|right|upright=0.8|Stiglitz (1964)]] ''' Iosephus Eugenius Stiglitz''' (natus die [[9 Februarii]] [[1943]] in urbe [[Gary (Indiana)|Gary]] [[Indiana]]e) est [[Oeconomia|oeconomus]] [[CFA|Americanus]]. Alumnus est [[collegium Amherstiense|collegii Amherstiensis]], [[institutum Technologiae Massachusettense|instituti Technologiae Massachusettensis]] et [[universitas Chicagoensis|universitatis Chicagoensis]]. Ab anno [[1995]] usque in [[1997]] praeses consilii de rebus oeconomicis iuxta [[Gulielmus Clinton|Gulielmum Clinton]], postea usque ad annum [[2000]] dux oeconomicus [[Argentaria Mundana|Argentariae Mundialis]] fuit. [[Georgius W. Bush|Georgii W. Bush]] res gestas oeconomicas acri subtilique ingenio et iudicio percensebat. Anno [[2001]] [[Praemium Nobelianum Oeconomiae]] una cum [[Georgius Arthurus Akerlof| Georgio Akerlof]] et [[Michael Spence|Michaele Spence]] accepit. Professor meret apud [[universitas Columbiae|universitatem Columbiae]]. [[Globalizatio]]ni et politicae [[Aerarium Monetarium Internationale|Aerarii Monetarii Internationalis]] libro suo ''[[Globalization and its discontents]]'' (2002) se opposuit atque a politica austeritatis [[Unio Europaea|Unionis Europaeae]] contra [[discrimen oeconomicum]] dissentivit. == Nexus externi == {{Communia|Joseph E. Stiglitz|Iosephum Stiglitz}} *[http://www.nobel.se/economics/laureates/2001/modigliani-autobio.html De Iosepho Stiglitz] in pagina Nobeliano Oeconomiae Praemio dicata {{Ling|Anglice}} * [https://web.archive.org/web/20080924164546/http://de.indymedia.org/2007/01/165875.shtml Colloquium percontativum] cum Iosepho Stiglitz * [http://www2.gsb.columbia.edu/faculty/jstiglitz/ Stiglitz pagina officialis] {{Ling|Anglice}} * [https://web.archive.org/web/20081206105224/http://www.worldbank.org/knowledge/chiefecon/stiglitz.htm Argentaria mundialis: oprationes et opera Iosephi Stiglitz] {{Ling|Anglice}} {{DEFAULTSORT:Stiglitz, Iosephus}} [[Categoria:Oeconomi Civitatum Foederatarum]] [[Categoria:Praemia Nobeliana]] [[Categoria:Nati 1943]] [[Categoria:Homines vivi]] [[Categoria:Alumni Collegii Amherstiensis]] [[Categoria:Alumni Instituti Technologiae Massachusettensis]] [[Categoria:Alumni Universitatis Chicagoensis]] [[Categoria:Professores Universitatis Columbiae]] [[Categoria:Incolae Indianae]] [[Categoria:Alumni Rationis Fulbrightianae]] lqgijx83dtht1hjnmsezrhkpctagifl 0 68647 4000298 3936071 2026-11-07T11:58:38Z InternetArchiveBot 139091 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 4000298 wikitext text/x-wiki [[Fasciculus:Musée zoologique cabinet d'histoire naturelle.JPG|thumb|right|260px|''[[Ioannes Hermann]]'' apud museum.]] [[Fasciculus:musée zoologique girafe entrée.JPG|thumb|right|260px|[[Giraffa]] apud Museum Zoologicum Argentoratense]] '''Museum Zoologicum Argentoratense''' ([[Francogallice]]: ''Musée zoologique de [[Universitas Ludovicus Pasteur|l'ULP]] et de la ville de Strasbourg'') est [[museum]] [[naturale historiae]]: [[zoologia]] accurate in [[Argentoratum]] constitutum anno [[1804]]. ==Nexus externi== * [https://web.archive.org/web/20120222220121/http://www.musees-strasbourg.org/index.php?page=musee-zoo-en Pagina officialis] * [https://web.archive.org/web/20090226215933/http://collections.u-strasbg.fr/collections/zoologie/zoocat01.htm Overview of the collections] {{stipula}} [[Categoria:Museum Zoologicum Argentoratense]] [[Categoria:Constituta 1804]] dn5bkzmxrrrpfy5a4oolheznnzg7rq5 0 69138 3999994 3624167 2026-11-06T17:59:47Z IacobusAmor 1163 ~ (10K) 3999994 wikitext text/x-wiki {{Capsa hominis Vicidata}} [[Fasciculus:Gaudier-Brzeska_Ezra_Pound_Nasher_Dallas.jpg|thumb|upright=0.8|[[Henricus Gaudier-Brzeska]]: '' [[Caput]] hieraticum Ezrae Pound.'' [[Marmor]], anno 1914.]] '''Ezra Weston Loomis Pound''' (natus [[Hailey (Idahum)|Hailey]] in oppido [[Idahum|Idahi]] die [[30 Octobris]] [[1885]]; mortuus [[Venetia (urbs)|Venetiis]] die [[1 Novembris]] [[1972]]) fuit [[poeta]] [[CFA|Americanus]] [[mos|more]] [[imagismus|imagismi]] et [[modernismus litteratus|modernismi]], qui [[versus liber|versu libro]] [[poema]]ta composuit. == Bibliographia == * Humphrey Carpenter, ''A Serious Character: The life of Ezra Pound''. Londinii: Faber, 1988. {{bio-stipula}} {Anni vitae|1885|1972|Pound, Ezra}} [[Categoria:Alumni Collegii Hamiltonensis]] [[Categoria:Alumni Universitatis Pennsylvaniensis]] [[Categoria:Antisemitismus]] [[Categoria:Auctores Anglici]] [[Categoria:Compositores Civitatum Foederatarum]] [[Categoria:Compositores operarum]] [[Categoria:Interpretes Italiano-Anglici]] [[Categoria:Modernismus]] [[Categoria:Poetae Civitatum Foederatarum]] [[Categoria:Scriptores Civitatum Foederatarum]] [[Categoria:Sepulturae Insulae Sancti Michaelis]] {{Myrias|Homines}} 4dbwlozlp6612porqbon8v8k0j6195p 0 70217 4000024 3961116 2026-11-06T19:55:13Z InternetArchiveBot 139091 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 4000024 wikitext text/x-wiki {{L}} [[Fasciculus:UN-Human rights-1952-3c.jpg|thumb|[[Pittacium cursuale]] [[Nationes Unitae|Consociationis Nationum]] declarationem commemorat.]] '''Iurium humanorum declaratio universalis'''<ref>''Iura humana'' apud [[Tuomo Pekkanen]] & [[Reijo Pitkäranta]], ''Lexicon hodiernae Latinitatis Finno-Latino-Finnicum'' (Societas Litterarum Finnicarum, 2006); ''declaratio'' + gen. apud auctores antiquos invenitur.</ref><ref>Alia nomina proposita: '''Universalis de iuribus hominum declaratio''' ([http://www.ohchr.org/EN/UDHR/Pages/Language.aspx?LangID=ltn1 secundum ''Socratis'' Gymnasii Romani versionem]); '''declaratio iurium hominum universa''' ([http://www.ohchr.org/EN/UDHR/Pages/Language.aspx?LangID=ltn secundum Gymnasii Noviodunensis Helvetici versionem]).</ref> est professio a [[Communis Conventus Consociationis Nationum|conventu generali Consociationis Nationum]] apud [[Palatium de Chaillot]] [[Lutetia]]e die [[10 Decembris]] [[1948]] rite decreta, duodequinquaginta suffragiis probantibus, nemine improbante, octo autem se abstinentibus. ''[[Guinness Book of Records|Liber primatum memorandorum]]'' hanc declarationem ''documentum in plurimas linguas omnium temporum conversum'' appellat.<ref>[http://www.unhchr.ch/udhr/miscinfo/record.htm Universal Declaration of Human Rights Contact Page], Unhchr.ch, inventum [[10 Decembris]] [[2008]].</ref> Declaratio ex clade [[secundum bellum mundanum|belli mundani alterius]] orta est, cuius inter auctores [[Renatus Cassin]], [[Iacobus Maritain]], [[Alienora Roosevelt]], [[Carolus Malik]] numerabantur. Est fundamentum omnis [[Internationalis iurum humanorum lex|legis internationalis de iuribus humanis]] et prima perscriptio universalis iurium quae omnes homines natura possident. Constat ex triginta capitibus, quae in posterioribus foederibus inter [[civitas sui iuris|civitates]], [[regio]]nalibus iurium humanorum instrumentis, et [[constitutio]]nibus [[lex|legibusque]] civitatum accuratius explicata sunt.<ref>[[Paul Williams]], ed., ''The International Bill of Human Rights'' (Entwhistle, 1981): prima declarationis editio quasi [[liber]], cum praefatione a [[Iacobus Earl Carter|Iacobo Carter]] scripta.</ref> ==Iura per declarationem sancita== Declaratio statuit omnes homines [[dignitas|dignitate]] et [[ius|iuribus]] pares nasci.<ref>Articulus 1: textus Latinus invenitur apud [[Curator supremus Consociationis Nationum pro Iuribus Humanis|officium curatoris supremi consociationis nationum pro iuribus humanis]].</ref> Vetat [[discriminatio|discrimen]] propter [[sexus|sexum]], genus, [[lingua]]m, [[religio]]nem, [[civilitas|sententias civiles]];<ref>Articulus 2</ref> vetat [[servitus|servitutem]] et [[tortura|cruciatum]].<ref>Articuli 4, 5.</ref> [[Lex]] debet omnes [[aequalitas ante legem|aequo iure]] tueri.<ref>Articulus 7.</ref> Omnes patriam habent, in qua libere [[libertas commeandi|versari]] possunt; licet eis alias [[civitas|civitates]] visere et in patriam [[ius revertendi|reverti]].<ref>Articuli 13, 14, 15.</ref> Declaratio affirmat omnibus ius esse [[matrimonium|matrimonii]] ineundi et [[familia]]e constituendae.<ref>Articulus 16.</ref> Omnibus [[libertas|libertatem]] tribuit sentiendi, religionis colendae, [[libertas sentiendi|cogitandi]].<ref>Articuli 18, 19.</ref> Omnes rem publicam administrare possunt, sive ipsi sive per [[politicus|legatos]], atque "[[comitia|populi voluntas]] [[potestas legisfera|publicae potestatis]] fundamentum est."<ref>Articulum 21.</ref> Omnibus ius [[otium|quietis]] et [[ius laborandi|laboris]] tribuitur.<ref>Articula 23, 24.</ref> {{NexInt}} *[[Civitas in legibus posita]] *[[Charta Consociationis Nationum]] *[[Charta Hominis ac Civis Iurum]] promulgatum a Conventu Francogallico anno 1789 *[[Declaratio Libertatis Civitatum Americae Foederatarum]], anno 1776 *[[Dies Iurum Humanorum|Dies iurum humanorum]] *[[Historia iurum humanorum]] *[[Internationalis iurum humanorum lex]] *[[Iura humana]] *[[Magna charta libertatum]], anno 1215 *[[Universalismus moralis]] ===De sexagesimo festo anniversario=== * [Bar Ilan University, Israel, 60 Years of the UDHR] [https://web.archive.org/web/20221207102033/http://www.law.biu.ac.il/uploads//hodaot_students/human_rights.pdf-] Evaluating the Record - 2008 *[https://web.archive.org/web/20081207113750/http://www.law.umaryland.edu/faculty/conferences/detail.html?conf=69 Maryland Law UDHR 60 Conference] - October 23-25, 2008 *[https://web.archive.org/web/20090418235844/http://www.udhr.net/ UDHR 60 Connecticut Conference] - December 2008 *[https://web.archive.org/web/20081029043111/http://www.knowyourrights2008.org/ Know Your Rights 2008] *[http://www.takingitglobal.org/themes/udhr60/ Youth Celebrate the 60th Anniversary of the UDHR] CASHRA, the John Humphrey Centre and TakingITGlobal join forces *[http://www.upi.com/Top_News/2008/12/03/Event_addresses_human_rights_abuses/UPI-24721228354964/ Interfaith Cooperation and the Protection of Human Rights and Dignity.] {{Vicificanda}} ===Varia foedera historica=== *[[Cyrus cylinder|Cylindrus Cyri]], Perside antiqua, 559-530 ante Christum natum *[[United States Declaration of Independence|Declaratio Libertatis Civitatum Americae Foederatarum]], mense Iulio 1776 *[[Declaration of Sentiments|Declaratio Sensorum]], 1848 *[[Cairo Declaration on Human Rights in Islam|Declaratio Cahirana de Iuribus Humanis in Islam]], 1990 *[[Vienna Declaration and Programme of Action|Declaratio et Ratio Agendi Vindobonensis]], 1993 *[[United Nations Millennium Declaration|Declaratio Millennii Consociationis Nationum]], 2000 ===Leges de iuribus humanis=== *[[Cáin Adomnáin|Lex Adomnani]], [[697]] *[[Magna Carta]] in [[Anglia]], [[1215]] *[[Andreanum (diploma)|Bulla Aurea]],{{dubsig}} Hungariae, [[1222]] *[[English Bill of Rights|Declaratio Iurium Anglica]] et [[Claim of Right Act 1689|Vindicatio Iurium Scotica]], [[1689]] *[[Virginia Declaration of Rights|Declaratio Iurium Virginiae]], mense Iunio [[1776]] *[[United States Bill of Rights|Declaratio Iurium Civitatum Americae Foederatarum]], composita [[1789]], rata facta [[1791]] *[[Declaratio iurum hominis et civis|Declaratio Iurium Hominis et Civis]], [[Francia]], [[1789]] *[[Constitution of the Soviet Union|Constitutio Unionis Sovieticae]], 1918 *[[Canadian Charter of Rights and Freedoms|Charta Canadiana Iurium et Libertatum]], [[1982]] ===Leges inter civitates de iuribus humanorum=== *[[Conventio Europaea ad iura hominis defendenda|Conventio Europaea de Iuribus Humanis]], [[1950]] *[[Conventio de statu profugorum|Conventio de Statu Refugientium]], [[1954]] *[[Conventio internationalis de abroganda omniformi discriminatione rassistica|Conventio de Omnibus Formis Discriminationis Stirpium Tollendis]], [[1969]] *[[Pactio internationalis de iuribus civilibus et politicis|Pactio Internationalis de Iuribus Civilibus et Politicis]], [[1976]] *[[Pactio internationalis de iuribus oeconomicis, socialibus et culturalibus|Pactio Internationalis de Iuribus Oeconomicis, Socialibus et Culturalibus]], [[1976]] *[[Conventio de abroganda omnis generis discriminatione mulierum|Conventio de Omni Discriminatione contra Feminas Tollenda]], [[1981]] *[[Conventio de Iuribus Impuberum|Conventio de Iuribus Infantium]], [[1990]] *[[Charta iurum fundamentalium Unionis Europaeae|Charta Iurium Fundamentalium Unionis Europaeae]], [[2000]] *[[Yogyakartae Principia]] ===Alii nexus=== *[[Command responsibility|Responsalitas ducum]] *[[Declaration on Great Apes|Declaratio de Primatibus Maioribus]], de [[hominidae|hominidis]] *[[John Peters Humphrey]] et pellicula [http://www.histori.ca/minutes/minute.do?id=10219 PSA Histori.ca brevis] *[[Paris Peace Conference, 1919#Japanese approach|Congressus Pacis Lutetianus]], [[1919]] *[[Khutbatul Wada']], [[632]] == Nexus externi == {{vicifons|Declarationem iurium humanorum universalem}} * [http://ohchr.org/EN/UDHR/Pages/Introduction.aspx Versiones] officiales Declarationis, plus trecentis octoginta linguis scriptae * [http://www.columbia.edu/ccnmtl/projects/mmt/udhr/index.html Centrum Studiorum Iurium Humanorum] apud Universitatem Columbiensem: commentarium * [http://www.un.org/Overview/rights.html Textus] (Anglice) * [http://www.worldinbalance.net/agreements/1948-udhr.html Centrum pro Mundo Aequilibrato]{{Nexus deficitur|date=October 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, textus Anglicus * [http://www.un.org/cyberschoolbus/humanrights/resources/plain.asp Versio] simplicior (Anglice) * [http://www.facebook.com/pages/Universal-Declaration-of-Human-Rights/34367960914 UDHR] pagina apud Facebook * [https://web.archive.org/web/20120912162219/http://www.unac.org/rights/question.html Quaestiones] de Declaratione * [http://www1.umn.edu/humanrts/instree/auol.htm Conventus] de iuribus humanis per orbem terrarum habiti * [http://www.americanrhetoric.com/speeches/eleanorrooseveltdeclarationhumanrights.htm Oratio] ab Alienora Roosevelt apud Consociationem Nationum habita, cum textu et pellicula ===Materiae audiovisuales=== * [http://www.youtube.com/watch?v=hTlrSYbCbHE Declarationis Universalis Iurium Humanorum Animatio Typographica] a [http://humanrightsactioncenter.org Centro Actionis pro Iuribus Humanis] facta (Anglice) * [http://librivox.org/the-universal-declaration-of-human-rights-by-the-united-nations/ Librivox: Recitationes vocales pluribus linguis factae] * [http://www.americanrhetoric.com/speeches/eleanorrooseveltdeclarationhumanrights.htm Textus, sonus, et fragmentum pelliculae orationis ab Alienora Roosevelt apud Consociationem Nationum de Declaratione Universali Iurium Humanorum habitae] (Anglice) * [http://jp.youtube.com/watch?v=epVZrYbDVis Praesentatio animata Declarationis Universalis Iurium Humanorum ab Amnestia Internationali facta] per Youtube (Anglice, viginti minutas et viginti tres secundas durans) (Anglice) * [http://webcast.un.org/ramgen/ondemand/legal/audio/humanrights/dr_charles_malik-human_rights_06_nov_48.rm Sonus: Oratio a Carolo Malik ut legato Libani ad Tertium Consilium Conventus Generalis Consociationis Nationum de Declaratione Universali habita, die 6 Novembris 1948] (Anglice) * [http://www.columbia.edu/ccnmtl/projects/mmt/udhr/ramfiles/udhr_045.ram Introductio Departimenti Informationis Publicae Consociationis Nationum ad scriptores Declarationis] (Anglice) * [http://www.un.org/law/AVLpilotproject/udhr_video.html Archivum pellicularum Consociationis Nationum de orationibus ad adoptionem Declarationis spectantibus] (Anglice) * [http://www.youtube.com/results?search_query=human+rights_rrrt Pelliculae singulos articulos UDHR explicantes a RRRT Pacifica factae] (Anglice) * [http://www.youtube.com/watch?v=ixjACBvv2mE Pelliculae additamentum de primo articulo UDHR a [[Youth for Human Rights International|Iuventute Internationali pro Iuribus Humanis]] factum] (Anglice) == Notae == <references/> ==Bibliographia== *Morsink, Johannes. [[1999]]. ''The Universal Declaration of Human Rights: Origins, Drafting and Intent''. [[Philadelphia]]e: Preli Universitatis Pennsylvaniae. *Nurser, John. [[2005]]. ''For All Peoples and All Nations: Christian Churches and Human Rights''. [[Geneva]]e: WCC Publications. [[Categoria:Documenta]] [[Categoria:Iura humana]] [[Categoria:Nationes Unitae]] [[Categoria:Scripta 1948]] {{1000 paginae}} {{Myrias|Societas}} mzz04i68oj7wa15d4n22xppicscfoge 0 71560 4000144 3412920 2026-11-07T01:41:21Z Grufo 64423 Duplam redirectionem correxi 4000144 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Michaël (archangelus)]] 4o2mn6ruhumj6z3p614zqj3j762quhl 0 72099 4000028 3982192 2026-11-06T20:54:23Z InternetArchiveBot 139091 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 4000028 wikitext text/x-wiki [[Fasciculus:Keith Jarrett-commons.jpg|thumb|right|Keith Jarrett]] '''Keith Jarrett''' (natus in Allentown, [[Pennsylvania]]e [[8 Maii]], [[1945]]) est [[clavile|clavilista]] et [[compositor]] [[iaz]]ensis [[CFA|Americanus]]. Frater minor eius, [[Christophorus Jarrett]], etiam est clavilista, et frater maior [[Scott Jarrett]] est cantor et canticorum scriptor. == Fontes == * Carr, Ian. [[1992]]. ''Keith Jarrett: The Man and His Music''. ISBN 0586092196. * Carr, Ian, Digby Fairweather, et Brian Priestley. [[2003]]. ''The Rough Guide To Jazz''. ISBN 1-84353-256-5. == Nexus externi == *[https://web.archive.org/web/20090420001307/http://www.keithjarrett.it/ KeithJarrett.it] * [http://www.lynndavidnewton.com/music/kj/JarrettSketch.html Keith Jarrett: brevis biographia ] * [https://web.archive.org/web/20080509061512/http://home.ica.net/~blooms/jarretthome.html Keith Jarrett discographia] * [https://web.archive.org/web/20201116195225/http://www.culturekiosque.com/jazz/portrait/keith_jarrett.html#hp/ Colloquium percontativum cum Keith Jarrett (2007)] * [http://artofthestates.org/cgi-bin/performer.pl?perf=691 Art of the States: Keith Jarrett] performing ''Lousadzak, op. 48'' (1944) by [[Alan Hovhaness]] * [http://launch.groups.yahoo.com/group/keithjarrett/ Keith Jarrett at Yahoo!Groups]. * [http://www.keithjarrett.org Keith Jarrett fansite]. * [http://www.ecmrecords.com/Catalogue/ECM/1900/1900.php?lvredir=712&cat=%2FArtists%2FJarrett+Keith%23%23Keith+Jarrett&catid=0&doctype=Catalogue&order=releasedate&rubchooser=901&mainrubchooser=9 Keith Jarrett on ECM Records]. * [https://web.archive.org/web/20091225043724/http://keithjarrett.vilabol.uol.com.br/ Keith Jarrett by Otacílio Melgaço] * [http://www.jazz.com/jazz-blog/2008/2/4/keith-jarrett-standards-trio-celebrates-its-25th-anniversary "Keith Jarrett Standards Trio Celebrates Its 25th Anniversary"] by Ted Gioia [https://web.archive.org/web/20151021131326/http://www.jazz.com/ Jazz.com]. * [http://www.npr.org/programs/pianojazz/previousguests/winter2007/jarrett.html Keith Jarrett on Marian McPartland's Piano Jazz (NPR).] * [http://query.nytimes.com/gst/fullpage.html?res=9C00E0DD153DF93AA35751C0A961958260 1997 ''New York Times'' profile of Jarrett] * [http://www.allaboutjazz.com/php/article.php?id=26093 AllAboutJazz review of Spheres] * [https://web.archive.org/web/20071031042832/http://www.thegline.com/disc-of-the-week/2006/09-28-2006.htm A detailed review of Spheres] {{DEFAULTSORT:Jarrett, Keith}} [[Categoria:Nati 1945]] [[Categoria:Homines vivi]] [[Categoria:Musici Civitatum Foederatarum]] [[Categoria:Musici Iaz]] 3z0nm668ermpdrpz0j1pybi6m1k5fmm 0 73815 3999888 3998545 2026-11-06T15:02:28Z Marcus Terentius Bibliophilus 2059 3999888 wikitext text/x-wiki {{Capsa hominis Vicidatorum}} {{res|Quintus Hortensius Hortalus}} (natus anno [[114 a.C.n.]]; mortuus [[50 a.C.n.]]) fuit [[consul]] [[Roma antiqua|Romanus]] anno [[69 a.C.n.|69]], scriptor oratorque cui [[Marcus Tullius Cicero]] fuit aemulus. In republica senatorum partibus favebat: ita anno [[67 a.C.n.|67]] contra [[Lex Gabinia|legem Gabiniam]] et anno [[66 a.C.n.|66]] contra [[Lex Manilia|legem Maniliam]] quae imperia extraordinaria [[Pompeius|Pompeio]] conferebant eloquenter sed frustra dixit<ref>Cicero, ''[[De imperio Cn. Pompei|de Imperio Cn. Pompei]]'' 51-53</ref>. Anno 59 a.C.n. Ciceronis causam adversus Clodium et triumviros primum ipsi Ciceroni tueri videbatur<ref>''[[Ad Atticum]]'' II.25.1.</ref> qui tamen anno posteriore dum in [[exsilium]] proficiscitur turbatus animi eum tamquam sui proditorem invidiae accusabat, Attico contra opinante<ref>''Ad Atticum'' III.9.2 et ''''Ad Quintum fratrem'''' I.3.8.Cf ''Ad Atticum'' III.8.4.</ref>. == De moribus gastronomicis == Fuit et [[gastronomus]] late notus. [[Vivarium|Vivaria]] piscium habuit quae [[Bauli]]s [[Campania]]e instituit;<ref>{{Pnh}} 8.211, 9.170, 9.172</ref> sed (sic dicit persona dialogi [[Varro Reatinus|Varronis]]) "cum piscinas haberet magna pecunia aedificatas ad Baulos, ita saepe cum eo ad villam fui, ut illum sciam semper in cenam pisces [[Puteoli|Puteolos]] mittere emptum solitum".<ref>[[Varro Reatinus|Varro]], ''[[De re rustica (Varro)|De re rustica]]'' 3.17.5</ref> et vivarium ("therotrophium") ferorum iuxta [[Laurentum]] de quo Varro sic narrat: :"Ego vero," inquit [Axius], "apud Q. Hortensium cum in agro Laurenti essem, ibi istuc magis {{Polytonic|θρᾳκικῶς}} fieri vidi. Nam silva erat, ut dicebat, supra quinquaginta [[iugerum]] maceria saepta, quod non [[leporarium]], sed therotrophium appellabat. Ibi erat locus excelsus, ubi [[triclinium|triclinio]] posito cenabamus, quo [[Orpheus|Orphea]] vocari iussit. Qui cum eo venisset cum stola et cithara cantare esset iussus, bucina inflavit, ut tanta circumfluxerit nos [[cervus|cervorum]] [[aper|aprorum]] et ceterarum quadripedum multitudo, ut non minus formosum mihi visum sit spectaculum, quam in [[Circus Maximus|Circo Maximo]] aedilium sine Africanis bestiis cum fiunt venationes (Varro, ''[[De re rustica (Varro)|De re rustica]]'' [http://penelope.uchicago.edu/Thayer/L/Roman/Texts/Varro/de_Re_Rustica/3*.html 3.13.1-3]). Illud piscinarum studium apud beatos senatores usque adeo viguit ut Cicero irrisionis causa "piscinarios"<ref>''[[Epistulae ad Atticum|Ad Atticum]]'' 1.19.6 et 1.20.3 et 2.9.1 "piscinarum Tritonibus".</ref> appellabat senatores parum de republica curantes et his verbis eos describebat: ''Ceteros iam nosti; qui ita sunt stulti, ut amissa re publica piscinas suas fore salvas sperare videantur''<ref>''[[Epistulae ad Atticum|Ad Atticum]]'' I.18.6.</ref>. Hortensius ante annum 67 [[augur]] creatus est; in [[cena Hortensii Hortali aditialis|cenam aditialem]] ille primus Romanorum [[pavo (avis)|pavonem]] cibi gratia occidit, quod "potius ... luxuriosi quam severi ... laudabant".<ref>Varro, ''De re rustica'' 3.6.6; cf. {{Pnh}} 10.45.</ref> De vinis ab Hortensio Hortalo relictis sic [[Plinius maior|Plinius]] [[Varro Reatinus|Varronem]] citat: "''[[Gaius Sentius|C. Sentius]], quem praetorem vidimus, [[Chium vinum]] suam domum inlatum dicebat tum primum, cum sibi cardiaco medicus dedisset: Hortensius super X [[cadus|cadum]] ''[i.e. 10&nbsp;000 cados]'' heredi reliquit''. Hactenus Varro."<ref>{{Pnh}} 14.96.</ref> == De causis == Inter alias has causas suscepit: * anno [[63 a.C.n.]] [[Lucius Licinius Murena|Lucium Licinium Murenam]] consulem designatum una cum Crasso et [[Pro Murena|Cicerone]] in iudicio de ambitu a competitore [[Servius Sulpicius Rufus|Servio Sulpicio]] accusatum defendit. * anno [[62 a.C.n.]] [[Publius Cornelius Sylla|Publium Cornelium Syllam]] una cum Cicerone defendit, [[Catilinae coniuratio|coniurationis cum Catilina]] a [[Lucius Manlius Torquatus (praetor 49 a.C.n.)|Lucio Manlio Torquato]] accusatum. Hortensius crimen de prima coniuratione refutare debebat<ref>Cicero, ''[[Pro Sulla]]'' 11-21.</ref>, Cicero de magna coniuratione quam ipse represserat oraturus erat. * anno [[60 a.C.n.]] Valerium quendam defendit qui absolutus est<ref>''[[Ad Atticum]]'' II.3.1</ref> *anno [[59 a.C.n.]] una cum Cicerone [[Lucius Valerius Flaccus (praetor 63 a.C.n.)|Lucium Valerium Flaccum]] praetorium ex administratione Asiae repetundarum postulatum defendit<ref>Cicero, ''[[Pro Flacco]]''</ref> * anno [[56 a.C.n.]] una cum Cicerone (''[[Pro Sestio]]'') defendit Publium Sestium de vi e [[Tribunus plebis|tribunatu]] accusatum contra [[Publius Clodius Pulcher|Clodianos]] et Caesarianos. * anno [[54 a.C.n.]] cum multis aliis patronis [[Marcus Aemilius Scaurus (iunior)|Marcum Aemilium Scaurum]] defendit<ref>[[Asconius]], ad ''Pro M. Scauro'', argumentum. [https://www.thelatinlibrary.com/asconius.html Textus] </ref> == Notae == <div class="references-small"><references /></div> == Bibliographia == * "Hortensius.7" in {{KP}} * Jerome S. Arkenberg, "[https://www.jstor.org/stable/4436295 Licinii Murenae, Terentii Varrones, and Varrones Murenae: I. A Prosopographical Study of Three Roman Families]" in ''Historia'' vol. 42 (1993) pp. 326-351 (vide pp. 334-335) == Nexus externi == {{Fontes biographici}} {{Index consulum rei publicae| praedecessores=[[Marcus Licinius Crassus (triumvir)|Marcus Licinius Crassus]] I et [[Gnaeus Pompeius Magnus]] I| annus= 69 a.C.n.<br />cum<br />[[Quintus Caecilius Metellus Creticus|Quinto Caecilio Metello Cretico]]| successores=[[Lucius Caecilius Metellus (consul 68 a.C.n.)|Lucius Caecilius Marcellus]] et [[Quintus Marcius Rex]]}} {{Bio-stipula}} {{DEFAULTSORT:Hortensius Hortalus, Quintus}} [[Categoria:Nati 114 a.C.n.]] [[Categoria:Mortui 50 a.C.n.]] [[Categoria:Consules]] [[Categoria:Oratores]] [[Categoria:Scriptores Italiae antiquae]] [[Categoria:Auctores Latini antiqui]] [[Categoria:Ganeones]] [[Categoria:Augures]] [[Categoria:Gens Hortensia]] rojosjn40ekbm7jqss374p9hx6547kx 3999889 3999888 2026-11-06T15:04:07Z Marcus Terentius Bibliophilus 2059 3999889 wikitext text/x-wiki {{Capsa hominis Vicidatorum}} {{res|Quintus Hortensius Hortalus}} (natus anno [[114 a.C.n.]]; mortuus [[50 a.C.n.]]) fuit [[consul]] [[Roma antiqua|Romanus]] anno [[69 a.C.n.|69]], scriptor oratorque cui [[Marcus Tullius Cicero]] fuit aemulus. In republica senatorum partibus favebat: ita anno [[67 a.C.n.|67]] contra [[Lex Gabinia|legem Gabiniam]] et anno [[66 a.C.n.|66]] contra [[Lex Manilia|legem Maniliam]] quae imperia extraordinaria [[Pompeius|Pompeio]] conferebant eloquenter sed frustra dixit<ref>Cicero, ''[[De imperio Cn. Pompei|de Imperio Cn. Pompei]]'' 51-53</ref>. Anno 59 a.C.n. Ciceronis causam adversus Clodium et triumviros primum ipsi Ciceroni tueri videbatur<ref>''[[Ad Atticum]]'' II.25.1.</ref> qui tamen anno posteriore dum in [[exsilium]] proficiscitur turbatus animi eum tamquam sui proditorem invidiae accusabat, [[Titus Pomponius Atticus|Attico]] contra opinante<ref>''Ad Atticum'' III.9.2 et ''''Ad Quintum fratrem'''' I.3.8.Cf ''Ad Atticum'' III.8.4.</ref>. == De moribus gastronomicis == Fuit et [[gastronomus]] late notus. [[Vivarium|Vivaria]] piscium habuit quae [[Bauli]]s [[Campania]]e instituit;<ref>{{Pnh}} 8.211, 9.170, 9.172</ref> sed (sic dicit persona dialogi [[Varro Reatinus|Varronis]]) "cum piscinas haberet magna pecunia aedificatas ad Baulos, ita saepe cum eo ad villam fui, ut illum sciam semper in cenam pisces [[Puteoli|Puteolos]] mittere emptum solitum".<ref>[[Varro Reatinus|Varro]], ''[[De re rustica (Varro)|De re rustica]]'' 3.17.5</ref> et vivarium ("therotrophium") ferorum iuxta [[Laurentum]] de quo Varro sic narrat: :"Ego vero," inquit [Axius], "apud Q. Hortensium cum in agro Laurenti essem, ibi istuc magis {{Polytonic|θρᾳκικῶς}} fieri vidi. Nam silva erat, ut dicebat, supra quinquaginta [[iugerum]] maceria saepta, quod non [[leporarium]], sed therotrophium appellabat. Ibi erat locus excelsus, ubi [[triclinium|triclinio]] posito cenabamus, quo [[Orpheus|Orphea]] vocari iussit. Qui cum eo venisset cum stola et cithara cantare esset iussus, bucina inflavit, ut tanta circumfluxerit nos [[cervus|cervorum]] [[aper|aprorum]] et ceterarum quadripedum multitudo, ut non minus formosum mihi visum sit spectaculum, quam in [[Circus Maximus|Circo Maximo]] aedilium sine Africanis bestiis cum fiunt venationes (Varro, ''[[De re rustica (Varro)|De re rustica]]'' [http://penelope.uchicago.edu/Thayer/L/Roman/Texts/Varro/de_Re_Rustica/3*.html 3.13.1-3]). Illud piscinarum studium apud beatos senatores usque adeo viguit ut Cicero irrisionis causa "piscinarios"<ref>''[[Epistulae ad Atticum|Ad Atticum]]'' 1.19.6 et 1.20.3 et 2.9.1 "piscinarum Tritonibus".</ref> appellabat senatores parum de republica curantes et his verbis eos describebat: ''Ceteros iam nosti; qui ita sunt stulti, ut amissa re publica piscinas suas fore salvas sperare videantur''<ref>''[[Epistulae ad Atticum|Ad Atticum]]'' I.18.6.</ref>. Hortensius ante annum 67 [[augur]] creatus est; in [[cena Hortensii Hortali aditialis|cenam aditialem]] ille primus Romanorum [[pavo (avis)|pavonem]] cibi gratia occidit, quod "potius ... luxuriosi quam severi ... laudabant".<ref>Varro, ''De re rustica'' 3.6.6; cf. {{Pnh}} 10.45.</ref> De vinis ab Hortensio Hortalo relictis sic [[Plinius maior|Plinius]] [[Varro Reatinus|Varronem]] citat: "''[[Gaius Sentius|C. Sentius]], quem praetorem vidimus, [[Chium vinum]] suam domum inlatum dicebat tum primum, cum sibi cardiaco medicus dedisset: Hortensius super X [[cadus|cadum]] ''[i.e. 10&nbsp;000 cados]'' heredi reliquit''. Hactenus Varro."<ref>{{Pnh}} 14.96.</ref> == De causis == Inter alias has causas suscepit: * anno [[63 a.C.n.]] [[Lucius Licinius Murena|Lucium Licinium Murenam]] consulem designatum una cum Crasso et [[Pro Murena|Cicerone]] in iudicio de ambitu a competitore [[Servius Sulpicius Rufus|Servio Sulpicio]] accusatum defendit. * anno [[62 a.C.n.]] [[Publius Cornelius Sylla|Publium Cornelium Syllam]] una cum Cicerone defendit, [[Catilinae coniuratio|coniurationis cum Catilina]] a [[Lucius Manlius Torquatus (praetor 49 a.C.n.)|Lucio Manlio Torquato]] accusatum. Hortensius crimen de prima coniuratione refutare debebat<ref>Cicero, ''[[Pro Sulla]]'' 11-21.</ref>, Cicero de magna coniuratione quam ipse represserat oraturus erat. * anno [[60 a.C.n.]] Valerium quendam defendit qui absolutus est<ref>''[[Ad Atticum]]'' II.3.1</ref> *anno [[59 a.C.n.]] una cum Cicerone [[Lucius Valerius Flaccus (praetor 63 a.C.n.)|Lucium Valerium Flaccum]] praetorium ex administratione Asiae repetundarum postulatum defendit<ref>Cicero, ''[[Pro Flacco]]''</ref> * anno [[56 a.C.n.]] una cum Cicerone (''[[Pro Sestio]]'') defendit Publium Sestium de vi e [[Tribunus plebis|tribunatu]] accusatum contra [[Publius Clodius Pulcher|Clodianos]] et Caesarianos. * anno [[54 a.C.n.]] cum multis aliis patronis [[Marcus Aemilius Scaurus (iunior)|Marcum Aemilium Scaurum]] defendit<ref>[[Asconius]], ad ''Pro M. Scauro'', argumentum. [https://www.thelatinlibrary.com/asconius.html Textus] </ref> == Notae == <div class="references-small"><references /></div> == Bibliographia == * "Hortensius.7" in {{KP}} * Jerome S. Arkenberg, "[https://www.jstor.org/stable/4436295 Licinii Murenae, Terentii Varrones, and Varrones Murenae: I. A Prosopographical Study of Three Roman Families]" in ''Historia'' vol. 42 (1993) pp. 326-351 (vide pp. 334-335) == Nexus externi == {{Fontes biographici}} {{Index consulum rei publicae| praedecessores=[[Marcus Licinius Crassus (triumvir)|Marcus Licinius Crassus]] I et [[Gnaeus Pompeius Magnus]] I| annus= 69 a.C.n.<br />cum<br />[[Quintus Caecilius Metellus Creticus|Quinto Caecilio Metello Cretico]]| successores=[[Lucius Caecilius Metellus (consul 68 a.C.n.)|Lucius Caecilius Marcellus]] et [[Quintus Marcius Rex]]}} {{Bio-stipula}} {{DEFAULTSORT:Hortensius Hortalus, Quintus}} [[Categoria:Nati 114 a.C.n.]] [[Categoria:Mortui 50 a.C.n.]] [[Categoria:Consules]] [[Categoria:Oratores]] [[Categoria:Scriptores Italiae antiquae]] [[Categoria:Auctores Latini antiqui]] [[Categoria:Ganeones]] [[Categoria:Augures]] [[Categoria:Gens Hortensia]] qez9zd7nylw35s5olg7apy1uz6uue7d 3999890 3999889 2026-11-06T15:04:28Z Marcus Terentius Bibliophilus 2059 3999890 wikitext text/x-wiki {{Capsa hominis Vicidatorum}} {{res|Quintus Hortensius Hortalus}} (natus anno [[114 a.C.n.]]; mortuus [[50 a.C.n.]]) fuit [[consul]] [[Roma antiqua|Romanus]] anno [[69 a.C.n.|69]], scriptor oratorque cui [[Marcus Tullius Cicero]] fuit aemulus. In republica senatorum partibus favebat: ita anno [[67 a.C.n.|67]] contra [[Lex Gabinia|legem Gabiniam]] et anno [[66 a.C.n.|66]] contra [[Lex Manilia|legem Maniliam]] quae imperia extraordinaria [[Pompeius|Pompeio]] conferebant eloquenter sed frustra dixit<ref>Cicero, ''[[De imperio Cn. Pompei|de Imperio Cn. Pompei]]'' 51-53</ref>. Anno 59 a.C.n. Ciceronis causam adversus Clodium et triumviros primum ipsi Ciceroni tueri videbatur<ref>''[[Ad Atticum]]'' II.25.1.</ref> qui tamen anno posteriore dum in [[exsilium]] proficiscitur turbatus animi eum tamquam sui proditorem invidiae accusabat, [[Titus Pomponius Atticus|Attico]] contra opinante<ref>''Ad Atticum'' III.9.2 et ''''Ad Quintum fratrem'''' I.3.8.Cf ''Ad Atticum'' III.8.4.</ref> -68 a.C.n.). == De moribus gastronomicis == Fuit et [[gastronomus]] late notus. [[Vivarium|Vivaria]] piscium habuit quae [[Bauli]]s [[Campania]]e instituit;<ref>{{Pnh}} 8.211, 9.170, 9.172</ref> sed (sic dicit persona dialogi [[Varro Reatinus|Varronis]]) "cum piscinas haberet magna pecunia aedificatas ad Baulos, ita saepe cum eo ad villam fui, ut illum sciam semper in cenam pisces [[Puteoli|Puteolos]] mittere emptum solitum".<ref>[[Varro Reatinus|Varro]], ''[[De re rustica (Varro)|De re rustica]]'' 3.17.5</ref> et vivarium ("therotrophium") ferorum iuxta [[Laurentum]] de quo Varro sic narrat: :"Ego vero," inquit [Axius], "apud Q. Hortensium cum in agro Laurenti essem, ibi istuc magis {{Polytonic|θρᾳκικῶς}} fieri vidi. Nam silva erat, ut dicebat, supra quinquaginta [[iugerum]] maceria saepta, quod non [[leporarium]], sed therotrophium appellabat. Ibi erat locus excelsus, ubi [[triclinium|triclinio]] posito cenabamus, quo [[Orpheus|Orphea]] vocari iussit. Qui cum eo venisset cum stola et cithara cantare esset iussus, bucina inflavit, ut tanta circumfluxerit nos [[cervus|cervorum]] [[aper|aprorum]] et ceterarum quadripedum multitudo, ut non minus formosum mihi visum sit spectaculum, quam in [[Circus Maximus|Circo Maximo]] aedilium sine Africanis bestiis cum fiunt venationes (Varro, ''[[De re rustica (Varro)|De re rustica]]'' [http://penelope.uchicago.edu/Thayer/L/Roman/Texts/Varro/de_Re_Rustica/3*.html 3.13.1-3]). Illud piscinarum studium apud beatos senatores usque adeo viguit ut Cicero irrisionis causa "piscinarios"<ref>''[[Epistulae ad Atticum|Ad Atticum]]'' 1.19.6 et 1.20.3 et 2.9.1 "piscinarum Tritonibus".</ref> appellabat senatores parum de republica curantes et his verbis eos describebat: ''Ceteros iam nosti; qui ita sunt stulti, ut amissa re publica piscinas suas fore salvas sperare videantur''<ref>''[[Epistulae ad Atticum|Ad Atticum]]'' I.18.6.</ref>. Hortensius ante annum 67 [[augur]] creatus est; in [[cena Hortensii Hortali aditialis|cenam aditialem]] ille primus Romanorum [[pavo (avis)|pavonem]] cibi gratia occidit, quod "potius ... luxuriosi quam severi ... laudabant".<ref>Varro, ''De re rustica'' 3.6.6; cf. {{Pnh}} 10.45.</ref> De vinis ab Hortensio Hortalo relictis sic [[Plinius maior|Plinius]] [[Varro Reatinus|Varronem]] citat: "''[[Gaius Sentius|C. Sentius]], quem praetorem vidimus, [[Chium vinum]] suam domum inlatum dicebat tum primum, cum sibi cardiaco medicus dedisset: Hortensius super X [[cadus|cadum]] ''[i.e. 10&nbsp;000 cados]'' heredi reliquit''. Hactenus Varro."<ref>{{Pnh}} 14.96.</ref> == De causis == Inter alias has causas suscepit: * anno [[63 a.C.n.]] [[Lucius Licinius Murena|Lucium Licinium Murenam]] consulem designatum una cum Crasso et [[Pro Murena|Cicerone]] in iudicio de ambitu a competitore [[Servius Sulpicius Rufus|Servio Sulpicio]] accusatum defendit. * anno [[62 a.C.n.]] [[Publius Cornelius Sylla|Publium Cornelium Syllam]] una cum Cicerone defendit, [[Catilinae coniuratio|coniurationis cum Catilina]] a [[Lucius Manlius Torquatus (praetor 49 a.C.n.)|Lucio Manlio Torquato]] accusatum. Hortensius crimen de prima coniuratione refutare debebat<ref>Cicero, ''[[Pro Sulla]]'' 11-21.</ref>, Cicero de magna coniuratione quam ipse represserat oraturus erat. * anno [[60 a.C.n.]] Valerium quendam defendit qui absolutus est<ref>''[[Ad Atticum]]'' II.3.1</ref> *anno [[59 a.C.n.]] una cum Cicerone [[Lucius Valerius Flaccus (praetor 63 a.C.n.)|Lucium Valerium Flaccum]] praetorium ex administratione Asiae repetundarum postulatum defendit<ref>Cicero, ''[[Pro Flacco]]''</ref> * anno [[56 a.C.n.]] una cum Cicerone (''[[Pro Sestio]]'') defendit Publium Sestium de vi e [[Tribunus plebis|tribunatu]] accusatum contra [[Publius Clodius Pulcher|Clodianos]] et Caesarianos. * anno [[54 a.C.n.]] cum multis aliis patronis [[Marcus Aemilius Scaurus (iunior)|Marcum Aemilium Scaurum]] defendit<ref>[[Asconius]], ad ''Pro M. Scauro'', argumentum. [https://www.thelatinlibrary.com/asconius.html Textus] </ref> == Notae == <div class="references-small"><references /></div> == Bibliographia == * "Hortensius.7" in {{KP}} * Jerome S. Arkenberg, "[https://www.jstor.org/stable/4436295 Licinii Murenae, Terentii Varrones, and Varrones Murenae: I. A Prosopographical Study of Three Roman Families]" in ''Historia'' vol. 42 (1993) pp. 326-351 (vide pp. 334-335) == Nexus externi == {{Fontes biographici}} {{Index consulum rei publicae| praedecessores=[[Marcus Licinius Crassus (triumvir)|Marcus Licinius Crassus]] I et [[Gnaeus Pompeius Magnus]] I| annus= 69 a.C.n.<br />cum<br />[[Quintus Caecilius Metellus Creticus|Quinto Caecilio Metello Cretico]]| successores=[[Lucius Caecilius Metellus (consul 68 a.C.n.)|Lucius Caecilius Marcellus]] et [[Quintus Marcius Rex]]}} {{Bio-stipula}} {{DEFAULTSORT:Hortensius Hortalus, Quintus}} [[Categoria:Nati 114 a.C.n.]] [[Categoria:Mortui 50 a.C.n.]] [[Categoria:Consules]] [[Categoria:Oratores]] [[Categoria:Scriptores Italiae antiquae]] [[Categoria:Auctores Latini antiqui]] [[Categoria:Ganeones]] [[Categoria:Augures]] [[Categoria:Gens Hortensia]] 2bp2zs3u37n8md1iggqla8pxj6bb50o 3999891 3999890 2026-11-06T15:04:41Z Marcus Terentius Bibliophilus 2059 3999891 wikitext text/x-wiki {{Capsa hominis Vicidatorum}} {{res|Quintus Hortensius Hortalus}} (natus anno [[114 a.C.n.]]; mortuus [[50 a.C.n.]]) fuit [[consul]] [[Roma antiqua|Romanus]] anno [[69 a.C.n.|69]], scriptor oratorque cui [[Marcus Tullius Cicero]] fuit aemulus. In republica senatorum partibus favebat: ita anno [[67 a.C.n.|67]] contra [[Lex Gabinia|legem Gabiniam]] et anno [[66 a.C.n.|66]] contra [[Lex Manilia|legem Maniliam]] quae imperia extraordinaria [[Pompeius|Pompeio]] conferebant eloquenter sed frustra dixit<ref>Cicero, ''[[De imperio Cn. Pompei|de Imperio Cn. Pompei]]'' 51-53</ref>. Anno 59 a.C.n. Ciceronis causam adversus Clodium et triumviros primum ipsi Ciceroni tueri videbatur<ref>''[[Ad Atticum]]'' II.25.1.</ref> qui tamen anno posteriore dum in [[exsilium]] proficiscitur turbatus animi eum tamquam sui proditorem invidiae accusabat, [[Titus Pomponius Atticus|Attico]] contra opinante<ref>''Ad Atticum'' III.9.2 et ''''Ad Quintum fratrem'''' I.3.8.Cf ''Ad Atticum'' III.8.4.</ref> (68 a.C.n.). == De moribus gastronomicis == Fuit et [[gastronomus]] late notus. [[Vivarium|Vivaria]] piscium habuit quae [[Bauli]]s [[Campania]]e instituit;<ref>{{Pnh}} 8.211, 9.170, 9.172</ref> sed (sic dicit persona dialogi [[Varro Reatinus|Varronis]]) "cum piscinas haberet magna pecunia aedificatas ad Baulos, ita saepe cum eo ad villam fui, ut illum sciam semper in cenam pisces [[Puteoli|Puteolos]] mittere emptum solitum".<ref>[[Varro Reatinus|Varro]], ''[[De re rustica (Varro)|De re rustica]]'' 3.17.5</ref> et vivarium ("therotrophium") ferorum iuxta [[Laurentum]] de quo Varro sic narrat: :"Ego vero," inquit [Axius], "apud Q. Hortensium cum in agro Laurenti essem, ibi istuc magis {{Polytonic|θρᾳκικῶς}} fieri vidi. Nam silva erat, ut dicebat, supra quinquaginta [[iugerum]] maceria saepta, quod non [[leporarium]], sed therotrophium appellabat. Ibi erat locus excelsus, ubi [[triclinium|triclinio]] posito cenabamus, quo [[Orpheus|Orphea]] vocari iussit. Qui cum eo venisset cum stola et cithara cantare esset iussus, bucina inflavit, ut tanta circumfluxerit nos [[cervus|cervorum]] [[aper|aprorum]] et ceterarum quadripedum multitudo, ut non minus formosum mihi visum sit spectaculum, quam in [[Circus Maximus|Circo Maximo]] aedilium sine Africanis bestiis cum fiunt venationes (Varro, ''[[De re rustica (Varro)|De re rustica]]'' [http://penelope.uchicago.edu/Thayer/L/Roman/Texts/Varro/de_Re_Rustica/3*.html 3.13.1-3]). Illud piscinarum studium apud beatos senatores usque adeo viguit ut Cicero irrisionis causa "piscinarios"<ref>''[[Epistulae ad Atticum|Ad Atticum]]'' 1.19.6 et 1.20.3 et 2.9.1 "piscinarum Tritonibus".</ref> appellabat senatores parum de republica curantes et his verbis eos describebat: ''Ceteros iam nosti; qui ita sunt stulti, ut amissa re publica piscinas suas fore salvas sperare videantur''<ref>''[[Epistulae ad Atticum|Ad Atticum]]'' I.18.6.</ref>. Hortensius ante annum 67 [[augur]] creatus est; in [[cena Hortensii Hortali aditialis|cenam aditialem]] ille primus Romanorum [[pavo (avis)|pavonem]] cibi gratia occidit, quod "potius ... luxuriosi quam severi ... laudabant".<ref>Varro, ''De re rustica'' 3.6.6; cf. {{Pnh}} 10.45.</ref> De vinis ab Hortensio Hortalo relictis sic [[Plinius maior|Plinius]] [[Varro Reatinus|Varronem]] citat: "''[[Gaius Sentius|C. Sentius]], quem praetorem vidimus, [[Chium vinum]] suam domum inlatum dicebat tum primum, cum sibi cardiaco medicus dedisset: Hortensius super X [[cadus|cadum]] ''[i.e. 10&nbsp;000 cados]'' heredi reliquit''. Hactenus Varro."<ref>{{Pnh}} 14.96.</ref> == De causis == Inter alias has causas suscepit: * anno [[63 a.C.n.]] [[Lucius Licinius Murena|Lucium Licinium Murenam]] consulem designatum una cum Crasso et [[Pro Murena|Cicerone]] in iudicio de ambitu a competitore [[Servius Sulpicius Rufus|Servio Sulpicio]] accusatum defendit. * anno [[62 a.C.n.]] [[Publius Cornelius Sylla|Publium Cornelium Syllam]] una cum Cicerone defendit, [[Catilinae coniuratio|coniurationis cum Catilina]] a [[Lucius Manlius Torquatus (praetor 49 a.C.n.)|Lucio Manlio Torquato]] accusatum. Hortensius crimen de prima coniuratione refutare debebat<ref>Cicero, ''[[Pro Sulla]]'' 11-21.</ref>, Cicero de magna coniuratione quam ipse represserat oraturus erat. * anno [[60 a.C.n.]] Valerium quendam defendit qui absolutus est<ref>''[[Ad Atticum]]'' II.3.1</ref> *anno [[59 a.C.n.]] una cum Cicerone [[Lucius Valerius Flaccus (praetor 63 a.C.n.)|Lucium Valerium Flaccum]] praetorium ex administratione Asiae repetundarum postulatum defendit<ref>Cicero, ''[[Pro Flacco]]''</ref> * anno [[56 a.C.n.]] una cum Cicerone (''[[Pro Sestio]]'') defendit Publium Sestium de vi e [[Tribunus plebis|tribunatu]] accusatum contra [[Publius Clodius Pulcher|Clodianos]] et Caesarianos. * anno [[54 a.C.n.]] cum multis aliis patronis [[Marcus Aemilius Scaurus (iunior)|Marcum Aemilium Scaurum]] defendit<ref>[[Asconius]], ad ''Pro M. Scauro'', argumentum. [https://www.thelatinlibrary.com/asconius.html Textus] </ref> == Notae == <div class="references-small"><references /></div> == Bibliographia == * "Hortensius.7" in {{KP}} * Jerome S. Arkenberg, "[https://www.jstor.org/stable/4436295 Licinii Murenae, Terentii Varrones, and Varrones Murenae: I. A Prosopographical Study of Three Roman Families]" in ''Historia'' vol. 42 (1993) pp. 326-351 (vide pp. 334-335) == Nexus externi == {{Fontes biographici}} {{Index consulum rei publicae| praedecessores=[[Marcus Licinius Crassus (triumvir)|Marcus Licinius Crassus]] I et [[Gnaeus Pompeius Magnus]] I| annus= 69 a.C.n.<br />cum<br />[[Quintus Caecilius Metellus Creticus|Quinto Caecilio Metello Cretico]]| successores=[[Lucius Caecilius Metellus (consul 68 a.C.n.)|Lucius Caecilius Marcellus]] et [[Quintus Marcius Rex]]}} {{Bio-stipula}} {{DEFAULTSORT:Hortensius Hortalus, Quintus}} [[Categoria:Nati 114 a.C.n.]] [[Categoria:Mortui 50 a.C.n.]] [[Categoria:Consules]] [[Categoria:Oratores]] [[Categoria:Scriptores Italiae antiquae]] [[Categoria:Auctores Latini antiqui]] [[Categoria:Ganeones]] [[Categoria:Augures]] [[Categoria:Gens Hortensia]] jkb5btojoc7wvaoqd4mrrneco2kw1g6 3999892 3999891 2026-11-06T15:04:57Z Marcus Terentius Bibliophilus 2059 3999892 wikitext text/x-wiki {{Capsa hominis Vicidatorum}} {{res|Quintus Hortensius Hortalus}} (natus anno [[114 a.C.n.]]; mortuus [[50 a.C.n.]]) fuit [[consul]] [[Roma antiqua|Romanus]] anno [[69 a.C.n.|69]], scriptor oratorque cui [[Marcus Tullius Cicero]] fuit aemulus. In republica senatorum partibus favebat: ita anno [[67 a.C.n.|67]] contra [[Lex Gabinia|legem Gabiniam]] et anno [[66 a.C.n.|66]] contra [[Lex Manilia|legem Maniliam]] quae imperia extraordinaria [[Pompeius|Pompeio]] conferebant eloquenter sed frustra dixit<ref>Cicero, ''[[De imperio Cn. Pompei|de Imperio Cn. Pompei]]'' 51-53</ref>. Anno 59 a.C.n. Ciceronis causam adversus Clodium et triumviros primum ipsi Ciceroni tueri videbatur<ref>''[[Ad Atticum]]'' II.25.1.</ref> qui tamen anno posteriore dum in [[exsilium]] proficiscitur turbatus animi eum tamquam sui proditorem invidiae accusabat, [[Titus Pomponius Atticus|Attico]] contra opinante<ref>''Ad Atticum'' III.9.2 et ''''Ad Quintum fratrem'''' I.3.8.Cf ''Ad Atticum'' III.8.4.</ref> ([[68 a.C.n.]]). == De moribus gastronomicis == Fuit et [[gastronomus]] late notus. [[Vivarium|Vivaria]] piscium habuit quae [[Bauli]]s [[Campania]]e instituit;<ref>{{Pnh}} 8.211, 9.170, 9.172</ref> sed (sic dicit persona dialogi [[Varro Reatinus|Varronis]]) "cum piscinas haberet magna pecunia aedificatas ad Baulos, ita saepe cum eo ad villam fui, ut illum sciam semper in cenam pisces [[Puteoli|Puteolos]] mittere emptum solitum".<ref>[[Varro Reatinus|Varro]], ''[[De re rustica (Varro)|De re rustica]]'' 3.17.5</ref> et vivarium ("therotrophium") ferorum iuxta [[Laurentum]] de quo Varro sic narrat: :"Ego vero," inquit [Axius], "apud Q. Hortensium cum in agro Laurenti essem, ibi istuc magis {{Polytonic|θρᾳκικῶς}} fieri vidi. Nam silva erat, ut dicebat, supra quinquaginta [[iugerum]] maceria saepta, quod non [[leporarium]], sed therotrophium appellabat. Ibi erat locus excelsus, ubi [[triclinium|triclinio]] posito cenabamus, quo [[Orpheus|Orphea]] vocari iussit. Qui cum eo venisset cum stola et cithara cantare esset iussus, bucina inflavit, ut tanta circumfluxerit nos [[cervus|cervorum]] [[aper|aprorum]] et ceterarum quadripedum multitudo, ut non minus formosum mihi visum sit spectaculum, quam in [[Circus Maximus|Circo Maximo]] aedilium sine Africanis bestiis cum fiunt venationes (Varro, ''[[De re rustica (Varro)|De re rustica]]'' [http://penelope.uchicago.edu/Thayer/L/Roman/Texts/Varro/de_Re_Rustica/3*.html 3.13.1-3]). Illud piscinarum studium apud beatos senatores usque adeo viguit ut Cicero irrisionis causa "piscinarios"<ref>''[[Epistulae ad Atticum|Ad Atticum]]'' 1.19.6 et 1.20.3 et 2.9.1 "piscinarum Tritonibus".</ref> appellabat senatores parum de republica curantes et his verbis eos describebat: ''Ceteros iam nosti; qui ita sunt stulti, ut amissa re publica piscinas suas fore salvas sperare videantur''<ref>''[[Epistulae ad Atticum|Ad Atticum]]'' I.18.6.</ref>. Hortensius ante annum 67 [[augur]] creatus est; in [[cena Hortensii Hortali aditialis|cenam aditialem]] ille primus Romanorum [[pavo (avis)|pavonem]] cibi gratia occidit, quod "potius ... luxuriosi quam severi ... laudabant".<ref>Varro, ''De re rustica'' 3.6.6; cf. {{Pnh}} 10.45.</ref> De vinis ab Hortensio Hortalo relictis sic [[Plinius maior|Plinius]] [[Varro Reatinus|Varronem]] citat: "''[[Gaius Sentius|C. Sentius]], quem praetorem vidimus, [[Chium vinum]] suam domum inlatum dicebat tum primum, cum sibi cardiaco medicus dedisset: Hortensius super X [[cadus|cadum]] ''[i.e. 10&nbsp;000 cados]'' heredi reliquit''. Hactenus Varro."<ref>{{Pnh}} 14.96.</ref> == De causis == Inter alias has causas suscepit: * anno [[63 a.C.n.]] [[Lucius Licinius Murena|Lucium Licinium Murenam]] consulem designatum una cum Crasso et [[Pro Murena|Cicerone]] in iudicio de ambitu a competitore [[Servius Sulpicius Rufus|Servio Sulpicio]] accusatum defendit. * anno [[62 a.C.n.]] [[Publius Cornelius Sylla|Publium Cornelium Syllam]] una cum Cicerone defendit, [[Catilinae coniuratio|coniurationis cum Catilina]] a [[Lucius Manlius Torquatus (praetor 49 a.C.n.)|Lucio Manlio Torquato]] accusatum. Hortensius crimen de prima coniuratione refutare debebat<ref>Cicero, ''[[Pro Sulla]]'' 11-21.</ref>, Cicero de magna coniuratione quam ipse represserat oraturus erat. * anno [[60 a.C.n.]] Valerium quendam defendit qui absolutus est<ref>''[[Ad Atticum]]'' II.3.1</ref> *anno [[59 a.C.n.]] una cum Cicerone [[Lucius Valerius Flaccus (praetor 63 a.C.n.)|Lucium Valerium Flaccum]] praetorium ex administratione Asiae repetundarum postulatum defendit<ref>Cicero, ''[[Pro Flacco]]''</ref> * anno [[56 a.C.n.]] una cum Cicerone (''[[Pro Sestio]]'') defendit Publium Sestium de vi e [[Tribunus plebis|tribunatu]] accusatum contra [[Publius Clodius Pulcher|Clodianos]] et Caesarianos. * anno [[54 a.C.n.]] cum multis aliis patronis [[Marcus Aemilius Scaurus (iunior)|Marcum Aemilium Scaurum]] defendit<ref>[[Asconius]], ad ''Pro M. Scauro'', argumentum. [https://www.thelatinlibrary.com/asconius.html Textus] </ref> == Notae == <div class="references-small"><references /></div> == Bibliographia == * "Hortensius.7" in {{KP}} * Jerome S. Arkenberg, "[https://www.jstor.org/stable/4436295 Licinii Murenae, Terentii Varrones, and Varrones Murenae: I. A Prosopographical Study of Three Roman Families]" in ''Historia'' vol. 42 (1993) pp. 326-351 (vide pp. 334-335) == Nexus externi == {{Fontes biographici}} {{Index consulum rei publicae| praedecessores=[[Marcus Licinius Crassus (triumvir)|Marcus Licinius Crassus]] I et [[Gnaeus Pompeius Magnus]] I| annus= 69 a.C.n.<br />cum<br />[[Quintus Caecilius Metellus Creticus|Quinto Caecilio Metello Cretico]]| successores=[[Lucius Caecilius Metellus (consul 68 a.C.n.)|Lucius Caecilius Marcellus]] et [[Quintus Marcius Rex]]}} {{Bio-stipula}} {{DEFAULTSORT:Hortensius Hortalus, Quintus}} [[Categoria:Nati 114 a.C.n.]] [[Categoria:Mortui 50 a.C.n.]] [[Categoria:Consules]] [[Categoria:Oratores]] [[Categoria:Scriptores Italiae antiquae]] [[Categoria:Auctores Latini antiqui]] [[Categoria:Ganeones]] [[Categoria:Augures]] [[Categoria:Gens Hortensia]] 5ed76yyym81i1jiq8hi3aph3qwz680m 3999973 3999892 2026-11-06T17:32:11Z Marcus Terentius Bibliophilus 2059 3999973 wikitext text/x-wiki {{Capsa hominis Vicidatorum}} {{res|Quintus Hortensius Hortalus}} (natus anno [[114 a.C.n.]]; mortuus [[50 a.C.n.]]) fuit [[consul]] [[Roma antiqua|Romanus]] anno [[69 a.C.n.|69]], scriptor oratorque cui [[Marcus Tullius Cicero]] fuit aemulus. In republica senatorum partibus favebat: ita anno [[67 a.C.n.|67]] contra [[Lex Gabinia|legem Gabiniam]] et anno [[66 a.C.n.|66]] contra [[Lex Manilia|legem Maniliam]] quae imperia extraordinaria [[Pompeius|Pompeio]] conferebant eloquenter sed frustra dixit<ref>Cicero, ''[[De imperio Cn. Pompei|de Imperio Cn. Pompei]]'' 51-53</ref>. Item anno [[61 a.C.n.]], [[Publius Clodius Pulcher|Publio Clodio]] a iudicibus corruptis absoluto, consulem [[Marcus Pupius Piso Frugi Calpurnianus|Marcum Pupium]] publice vituperabat<ref>''[[Ad Atticum]]'' I.14.5.</ref>. Anno [[59 a.C.n.]] Ciceronis causam adversus Clodium et triumviros primum ipsi Ciceroni tueri videbatur<ref>''[[Ad Atticum]]'' II.25.1.</ref> qui tamen anno posteriore dum in [[exsilium]] proficiscitur turbatus animiHortensium tamquam sui proditorem invidiae accusabat, [[Titus Pomponius Atticus|Attico]] contra opinante<ref>''Ad Atticum'' III.9.2 et ''''Ad Quintum fratrem'''' I.3.8.Cf ''Ad Atticum'' III.8.4.</ref> ([[68 a.C.n.]]). == De moribus gastronomicis == Fuit et [[gastronomus]] late notus. [[Vivarium|Vivaria]] piscium habuit quae [[Bauli]]s [[Campania]]e instituit;<ref>{{Pnh}} 8.211, 9.170, 9.172</ref> sed (sic dicit persona dialogi [[Varro Reatinus|Varronis]]) "cum piscinas haberet magna pecunia aedificatas ad Baulos, ita saepe cum eo ad villam fui, ut illum sciam semper in cenam pisces [[Puteoli|Puteolos]] mittere emptum solitum".<ref>[[Varro Reatinus|Varro]], ''[[De re rustica (Varro)|De re rustica]]'' 3.17.5</ref> et vivarium ("therotrophium") ferorum iuxta [[Laurentum]] de quo Varro sic narrat: :"Ego vero," inquit [Axius], "apud Q. Hortensium cum in agro Laurenti essem, ibi istuc magis {{Polytonic|θρᾳκικῶς}} fieri vidi. Nam silva erat, ut dicebat, supra quinquaginta [[iugerum]] maceria saepta, quod non [[leporarium]], sed therotrophium appellabat. Ibi erat locus excelsus, ubi [[triclinium|triclinio]] posito cenabamus, quo [[Orpheus|Orphea]] vocari iussit. Qui cum eo venisset cum stola et cithara cantare esset iussus, bucina inflavit, ut tanta circumfluxerit nos [[cervus|cervorum]] [[aper|aprorum]] et ceterarum quadripedum multitudo, ut non minus formosum mihi visum sit spectaculum, quam in [[Circus Maximus|Circo Maximo]] aedilium sine Africanis bestiis cum fiunt venationes (Varro, ''[[De re rustica (Varro)|De re rustica]]'' [http://penelope.uchicago.edu/Thayer/L/Roman/Texts/Varro/de_Re_Rustica/3*.html 3.13.1-3]). Illud piscinarum studium apud beatos senatores usque adeo viguit ut Cicero irrisionis causa "piscinarios"<ref>''[[Epistulae ad Atticum|Ad Atticum]]'' 1.19.6 et 1.20.3 et 2.9.1 "piscinarum Tritonibus".</ref> appellabat senatores parum de republica curantes et his verbis eos describebat: ''Ceteros iam nosti; qui ita sunt stulti, ut amissa re publica piscinas suas fore salvas sperare videantur''<ref>''[[Epistulae ad Atticum|Ad Atticum]]'' I.18.6.</ref>. Hortensius ante annum 67 [[augur]] creatus est; in [[cena Hortensii Hortali aditialis|cenam aditialem]] ille primus Romanorum [[pavo (avis)|pavonem]] cibi gratia occidit, quod "potius ... luxuriosi quam severi ... laudabant".<ref>Varro, ''De re rustica'' 3.6.6; cf. {{Pnh}} 10.45.</ref> De vinis ab Hortensio Hortalo relictis sic [[Plinius maior|Plinius]] [[Varro Reatinus|Varronem]] citat: "''[[Gaius Sentius|C. Sentius]], quem praetorem vidimus, [[Chium vinum]] suam domum inlatum dicebat tum primum, cum sibi cardiaco medicus dedisset: Hortensius super X [[cadus|cadum]] ''[i.e. 10&nbsp;000 cados]'' heredi reliquit''. Hactenus Varro."<ref>{{Pnh}} 14.96.</ref> == De causis == Inter alias has causas suscepit: * anno [[63 a.C.n.]] [[Lucius Licinius Murena|Lucium Licinium Murenam]] consulem designatum una cum Crasso et [[Pro Murena|Cicerone]] in iudicio de ambitu a competitore [[Servius Sulpicius Rufus|Servio Sulpicio]] accusatum defendit. * anno [[62 a.C.n.]] [[Publius Cornelius Sylla|Publium Cornelium Syllam]] una cum Cicerone defendit, [[Catilinae coniuratio|coniurationis cum Catilina]] a [[Lucius Manlius Torquatus (praetor 49 a.C.n.)|Lucio Manlio Torquato]] accusatum. Hortensius crimen de prima coniuratione refutare debebat<ref>Cicero, ''[[Pro Sulla]]'' 11-21.</ref>, Cicero de magna coniuratione quam ipse represserat oraturus erat. * anno [[60 a.C.n.]] Valerium quendam defendit qui absolutus est<ref>''[[Ad Atticum]]'' II.3.1</ref> *anno [[59 a.C.n.]] una cum Cicerone [[Lucius Valerius Flaccus (praetor 63 a.C.n.)|Lucium Valerium Flaccum]] praetorium ex administratione Asiae repetundarum postulatum defendit<ref>Cicero, ''[[Pro Flacco]]''</ref> * anno [[56 a.C.n.]] una cum Cicerone (''[[Pro Sestio]]'') defendit Publium Sestium de vi e [[Tribunus plebis|tribunatu]] accusatum contra [[Publius Clodius Pulcher|Clodianos]] et Caesarianos. * anno [[54 a.C.n.]] cum multis aliis patronis [[Marcus Aemilius Scaurus (iunior)|Marcum Aemilium Scaurum]] defendit<ref>[[Asconius]], ad ''Pro M. Scauro'', argumentum. [https://www.thelatinlibrary.com/asconius.html Textus] </ref> == Notae == <div class="references-small"><references /></div> == Bibliographia == * "Hortensius.7" in {{KP}} * Jerome S. Arkenberg, "[https://www.jstor.org/stable/4436295 Licinii Murenae, Terentii Varrones, and Varrones Murenae: I. A Prosopographical Study of Three Roman Families]" in ''Historia'' vol. 42 (1993) pp. 326-351 (vide pp. 334-335) == Nexus externi == {{Fontes biographici}} {{Index consulum rei publicae| praedecessores=[[Marcus Licinius Crassus (triumvir)|Marcus Licinius Crassus]] I et [[Gnaeus Pompeius Magnus]] I| annus= 69 a.C.n.<br />cum<br />[[Quintus Caecilius Metellus Creticus|Quinto Caecilio Metello Cretico]]| successores=[[Lucius Caecilius Metellus (consul 68 a.C.n.)|Lucius Caecilius Marcellus]] et [[Quintus Marcius Rex]]}} {{Bio-stipula}} {{DEFAULTSORT:Hortensius Hortalus, Quintus}} [[Categoria:Nati 114 a.C.n.]] [[Categoria:Mortui 50 a.C.n.]] [[Categoria:Consules]] [[Categoria:Oratores]] [[Categoria:Scriptores Italiae antiquae]] [[Categoria:Auctores Latini antiqui]] [[Categoria:Ganeones]] [[Categoria:Augures]] [[Categoria:Gens Hortensia]] 1uow4oktcchckwnc6rrmhak62v8tvnb 3999975 3999973 2026-11-06T17:32:46Z Marcus Terentius Bibliophilus 2059 3999975 wikitext text/x-wiki {{Capsa hominis Vicidatorum}} {{res|Quintus Hortensius Hortalus}} (natus anno [[114 a.C.n.]]; mortuus [[50 a.C.n.]]) fuit [[consul]] [[Roma antiqua|Romanus]] anno [[69 a.C.n.|69]], scriptor oratorque cui [[Marcus Tullius Cicero]] fuit aemulus. In republica senatorum partibus favebat: ita anno [[67 a.C.n.|67]] contra [[Lex Gabinia|legem Gabiniam]] et anno [[66 a.C.n.|66]] contra [[Lex Manilia|legem Maniliam]] quae imperia extraordinaria [[Pompeius|Pompeio]] conferebant eloquenter sed frustra dixit<ref>Cicero, ''[[De imperio Cn. Pompei|de Imperio Cn. Pompei]]'' 51-53</ref>. Item anno [[61 a.C.n.]], [[Publius Clodius Pulcher|Publio Clodio]] a iudicibus corruptis absoluto, consulem [[Marcus Pupius Piso Frugi Calpurnianus|Marcum Pupium]] publice vituperabat<ref>''[[Ad Atticum]]'' I.14.5.</ref>. Anno [[59 a.C.n.]] Ciceronis causam adversus Clodium et triumviros primum ipsi Ciceroni tueri videbatur<ref>''[[Ad Atticum]]'' II.25.1.</ref> qui tamen anno posteriore dum in [[exsilium]] proficiscitur turbatus animi Hortensium tamquam sui proditorem invidiae accusabat, [[Titus Pomponius Atticus|Attico]] contra opinante<ref>''Ad Atticum'' III.9.2 et ''''Ad Quintum fratrem'''' I.3.8.Cf ''Ad Atticum'' III.8.4.</ref> ([[68 a.C.n.]]). == De moribus gastronomicis == Fuit et [[gastronomus]] late notus. [[Vivarium|Vivaria]] piscium habuit quae [[Bauli]]s [[Campania]]e instituit;<ref>{{Pnh}} 8.211, 9.170, 9.172</ref> sed (sic dicit persona dialogi [[Varro Reatinus|Varronis]]) "cum piscinas haberet magna pecunia aedificatas ad Baulos, ita saepe cum eo ad villam fui, ut illum sciam semper in cenam pisces [[Puteoli|Puteolos]] mittere emptum solitum".<ref>[[Varro Reatinus|Varro]], ''[[De re rustica (Varro)|De re rustica]]'' 3.17.5</ref> et vivarium ("therotrophium") ferorum iuxta [[Laurentum]] de quo Varro sic narrat: :"Ego vero," inquit [Axius], "apud Q. Hortensium cum in agro Laurenti essem, ibi istuc magis {{Polytonic|θρᾳκικῶς}} fieri vidi. Nam silva erat, ut dicebat, supra quinquaginta [[iugerum]] maceria saepta, quod non [[leporarium]], sed therotrophium appellabat. Ibi erat locus excelsus, ubi [[triclinium|triclinio]] posito cenabamus, quo [[Orpheus|Orphea]] vocari iussit. Qui cum eo venisset cum stola et cithara cantare esset iussus, bucina inflavit, ut tanta circumfluxerit nos [[cervus|cervorum]] [[aper|aprorum]] et ceterarum quadripedum multitudo, ut non minus formosum mihi visum sit spectaculum, quam in [[Circus Maximus|Circo Maximo]] aedilium sine Africanis bestiis cum fiunt venationes (Varro, ''[[De re rustica (Varro)|De re rustica]]'' [http://penelope.uchicago.edu/Thayer/L/Roman/Texts/Varro/de_Re_Rustica/3*.html 3.13.1-3]). Illud piscinarum studium apud beatos senatores usque adeo viguit ut Cicero irrisionis causa "piscinarios"<ref>''[[Epistulae ad Atticum|Ad Atticum]]'' 1.19.6 et 1.20.3 et 2.9.1 "piscinarum Tritonibus".</ref> appellabat senatores parum de republica curantes et his verbis eos describebat: ''Ceteros iam nosti; qui ita sunt stulti, ut amissa re publica piscinas suas fore salvas sperare videantur''<ref>''[[Epistulae ad Atticum|Ad Atticum]]'' I.18.6.</ref>. Hortensius ante annum 67 [[augur]] creatus est; in [[cena Hortensii Hortali aditialis|cenam aditialem]] ille primus Romanorum [[pavo (avis)|pavonem]] cibi gratia occidit, quod "potius ... luxuriosi quam severi ... laudabant".<ref>Varro, ''De re rustica'' 3.6.6; cf. {{Pnh}} 10.45.</ref> De vinis ab Hortensio Hortalo relictis sic [[Plinius maior|Plinius]] [[Varro Reatinus|Varronem]] citat: "''[[Gaius Sentius|C. Sentius]], quem praetorem vidimus, [[Chium vinum]] suam domum inlatum dicebat tum primum, cum sibi cardiaco medicus dedisset: Hortensius super X [[cadus|cadum]] ''[i.e. 10&nbsp;000 cados]'' heredi reliquit''. Hactenus Varro."<ref>{{Pnh}} 14.96.</ref> == De causis == Inter alias has causas suscepit: * anno [[63 a.C.n.]] [[Lucius Licinius Murena|Lucium Licinium Murenam]] consulem designatum una cum Crasso et [[Pro Murena|Cicerone]] in iudicio de ambitu a competitore [[Servius Sulpicius Rufus|Servio Sulpicio]] accusatum defendit. * anno [[62 a.C.n.]] [[Publius Cornelius Sylla|Publium Cornelium Syllam]] una cum Cicerone defendit, [[Catilinae coniuratio|coniurationis cum Catilina]] a [[Lucius Manlius Torquatus (praetor 49 a.C.n.)|Lucio Manlio Torquato]] accusatum. Hortensius crimen de prima coniuratione refutare debebat<ref>Cicero, ''[[Pro Sulla]]'' 11-21.</ref>, Cicero de magna coniuratione quam ipse represserat oraturus erat. * anno [[60 a.C.n.]] Valerium quendam defendit qui absolutus est<ref>''[[Ad Atticum]]'' II.3.1</ref> *anno [[59 a.C.n.]] una cum Cicerone [[Lucius Valerius Flaccus (praetor 63 a.C.n.)|Lucium Valerium Flaccum]] praetorium ex administratione Asiae repetundarum postulatum defendit<ref>Cicero, ''[[Pro Flacco]]''</ref> * anno [[56 a.C.n.]] una cum Cicerone (''[[Pro Sestio]]'') defendit Publium Sestium de vi e [[Tribunus plebis|tribunatu]] accusatum contra [[Publius Clodius Pulcher|Clodianos]] et Caesarianos. * anno [[54 a.C.n.]] cum multis aliis patronis [[Marcus Aemilius Scaurus (iunior)|Marcum Aemilium Scaurum]] defendit<ref>[[Asconius]], ad ''Pro M. Scauro'', argumentum. [https://www.thelatinlibrary.com/asconius.html Textus] </ref> == Notae == <div class="references-small"><references /></div> == Bibliographia == * "Hortensius.7" in {{KP}} * Jerome S. Arkenberg, "[https://www.jstor.org/stable/4436295 Licinii Murenae, Terentii Varrones, and Varrones Murenae: I. A Prosopographical Study of Three Roman Families]" in ''Historia'' vol. 42 (1993) pp. 326-351 (vide pp. 334-335) == Nexus externi == {{Fontes biographici}} {{Index consulum rei publicae| praedecessores=[[Marcus Licinius Crassus (triumvir)|Marcus Licinius Crassus]] I et [[Gnaeus Pompeius Magnus]] I| annus= 69 a.C.n.<br />cum<br />[[Quintus Caecilius Metellus Creticus|Quinto Caecilio Metello Cretico]]| successores=[[Lucius Caecilius Metellus (consul 68 a.C.n.)|Lucius Caecilius Marcellus]] et [[Quintus Marcius Rex]]}} {{Bio-stipula}} {{DEFAULTSORT:Hortensius Hortalus, Quintus}} [[Categoria:Nati 114 a.C.n.]] [[Categoria:Mortui 50 a.C.n.]] [[Categoria:Consules]] [[Categoria:Oratores]] [[Categoria:Scriptores Italiae antiquae]] [[Categoria:Auctores Latini antiqui]] [[Categoria:Ganeones]] [[Categoria:Augures]] [[Categoria:Gens Hortensia]] 8u3e77a0tm1n71jnxg7xc9b0mh3iowc 4000035 3999975 2026-11-06T21:27:01Z Marcus Terentius Bibliophilus 2059 /* De causis */ 4000035 wikitext text/x-wiki {{Capsa hominis Vicidatorum}} {{res|Quintus Hortensius Hortalus}} (natus anno [[114 a.C.n.]]; mortuus [[50 a.C.n.]]) fuit [[consul]] [[Roma antiqua|Romanus]] anno [[69 a.C.n.|69]], scriptor oratorque cui [[Marcus Tullius Cicero]] fuit aemulus. In republica senatorum partibus favebat: ita anno [[67 a.C.n.|67]] contra [[Lex Gabinia|legem Gabiniam]] et anno [[66 a.C.n.|66]] contra [[Lex Manilia|legem Maniliam]] quae imperia extraordinaria [[Pompeius|Pompeio]] conferebant eloquenter sed frustra dixit<ref>Cicero, ''[[De imperio Cn. Pompei|de Imperio Cn. Pompei]]'' 51-53</ref>. Item anno [[61 a.C.n.]], [[Publius Clodius Pulcher|Publio Clodio]] a iudicibus corruptis absoluto, consulem [[Marcus Pupius Piso Frugi Calpurnianus|Marcum Pupium]] publice vituperabat<ref>''[[Ad Atticum]]'' I.14.5.</ref>. Anno [[59 a.C.n.]] Ciceronis causam adversus Clodium et triumviros primum ipsi Ciceroni tueri videbatur<ref>''[[Ad Atticum]]'' II.25.1.</ref> qui tamen anno posteriore dum in [[exsilium]] proficiscitur turbatus animi Hortensium tamquam sui proditorem invidiae accusabat, [[Titus Pomponius Atticus|Attico]] contra opinante<ref>''Ad Atticum'' III.9.2 et ''''Ad Quintum fratrem'''' I.3.8.Cf ''Ad Atticum'' III.8.4.</ref> ([[68 a.C.n.]]). == De moribus gastronomicis == Fuit et [[gastronomus]] late notus. [[Vivarium|Vivaria]] piscium habuit quae [[Bauli]]s [[Campania]]e instituit;<ref>{{Pnh}} 8.211, 9.170, 9.172</ref> sed (sic dicit persona dialogi [[Varro Reatinus|Varronis]]) "cum piscinas haberet magna pecunia aedificatas ad Baulos, ita saepe cum eo ad villam fui, ut illum sciam semper in cenam pisces [[Puteoli|Puteolos]] mittere emptum solitum".<ref>[[Varro Reatinus|Varro]], ''[[De re rustica (Varro)|De re rustica]]'' 3.17.5</ref> et vivarium ("therotrophium") ferorum iuxta [[Laurentum]] de quo Varro sic narrat: :"Ego vero," inquit [Axius], "apud Q. Hortensium cum in agro Laurenti essem, ibi istuc magis {{Polytonic|θρᾳκικῶς}} fieri vidi. Nam silva erat, ut dicebat, supra quinquaginta [[iugerum]] maceria saepta, quod non [[leporarium]], sed therotrophium appellabat. Ibi erat locus excelsus, ubi [[triclinium|triclinio]] posito cenabamus, quo [[Orpheus|Orphea]] vocari iussit. Qui cum eo venisset cum stola et cithara cantare esset iussus, bucina inflavit, ut tanta circumfluxerit nos [[cervus|cervorum]] [[aper|aprorum]] et ceterarum quadripedum multitudo, ut non minus formosum mihi visum sit spectaculum, quam in [[Circus Maximus|Circo Maximo]] aedilium sine Africanis bestiis cum fiunt venationes (Varro, ''[[De re rustica (Varro)|De re rustica]]'' [http://penelope.uchicago.edu/Thayer/L/Roman/Texts/Varro/de_Re_Rustica/3*.html 3.13.1-3]). Illud piscinarum studium apud beatos senatores usque adeo viguit ut Cicero irrisionis causa "piscinarios"<ref>''[[Epistulae ad Atticum|Ad Atticum]]'' 1.19.6 et 1.20.3 et 2.9.1 "piscinarum Tritonibus".</ref> appellabat senatores parum de republica curantes et his verbis eos describebat: ''Ceteros iam nosti; qui ita sunt stulti, ut amissa re publica piscinas suas fore salvas sperare videantur''<ref>''[[Epistulae ad Atticum|Ad Atticum]]'' I.18.6.</ref>. Hortensius ante annum 67 [[augur]] creatus est; in [[cena Hortensii Hortali aditialis|cenam aditialem]] ille primus Romanorum [[pavo (avis)|pavonem]] cibi gratia occidit, quod "potius ... luxuriosi quam severi ... laudabant".<ref>Varro, ''De re rustica'' 3.6.6; cf. {{Pnh}} 10.45.</ref> De vinis ab Hortensio Hortalo relictis sic [[Plinius maior|Plinius]] [[Varro Reatinus|Varronem]] citat: "''[[Gaius Sentius|C. Sentius]], quem praetorem vidimus, [[Chium vinum]] suam domum inlatum dicebat tum primum, cum sibi cardiaco medicus dedisset: Hortensius super X [[cadus|cadum]] ''[i.e. 10&nbsp;000 cados]'' heredi reliquit''. Hactenus Varro."<ref>{{Pnh}} 14.96.</ref> == De causis == Inter alias has causas suscepit: * anno [[63 a.C.n.]] [[Lucius Licinius Murena|Lucium Licinium Murenam]] consulem designatum una cum Crasso et [[Pro Murena|Cicerone]] in iudicio de ambitu a competitore [[Servius Sulpicius Rufus|Servio Sulpicio]] accusatum defendit. * anno [[62 a.C.n.]] [[Publius Cornelius Sylla|Publium Cornelium Syllam]] una cum Cicerone defendit, [[Catilinae coniuratio|coniurationis cum Catilina]] a [[Lucius Manlius Torquatus (praetor 49 a.C.n.)|Lucio Manlio Torquato]] accusatum. Hortensius crimen de prima coniuratione refutare debebat<ref>Cicero, ''[[Pro Sulla]]'' 11-21.</ref>, Cicero de magna coniuratione quam ipse represserat oraturus erat. * anno [[60 a.C.n.]] Valerium quendam defendit qui absolutus est<ref>''[[Ad Atticum]]'' II.3.1</ref> *anno [[59 a.C.n.]] una cum Cicerone [[Lucius Valerius Flaccus (praetor 63 a.C.n.)|Lucium Valerium Flaccum]] praetorium ex administratione Asiae repetundarum postulatum defendit<ref>Cicero, ''[[Pro Flacco]]''</ref> * anno [[56 a.C.n.]] una cum Cicerone (''[[Pro Sestio]]'') defendit Publium Sestium de vi e [[Tribunus plebis|tribunatu]] accusatum contra [[Publius Clodius Pulcher|Clodianos]] et Caesarianos. * anno [[54 a.C.n.]] cum multis aliis patronis [[Marcus Aemilius Scaurus (iunior)|Marcum Aemilium Scaurum]] defendit<ref>[[Asconius]], ad ''Pro M. Scauro'', argumentum. [https://www.thelatinlibrary.com/asconius.html Textus] </ref> et una cum Cicerone [[Gnaeus Plancius|Gnaeum Plancium]] de sodaliciis accusatum. == Notae == <div class="references-small"><references /></div> == Bibliographia == * "Hortensius.7" in {{KP}} * Jerome S. Arkenberg, "[https://www.jstor.org/stable/4436295 Licinii Murenae, Terentii Varrones, and Varrones Murenae: I. A Prosopographical Study of Three Roman Families]" in ''Historia'' vol. 42 (1993) pp. 326-351 (vide pp. 334-335) == Nexus externi == {{Fontes biographici}} {{Index consulum rei publicae| praedecessores=[[Marcus Licinius Crassus (triumvir)|Marcus Licinius Crassus]] I et [[Gnaeus Pompeius Magnus]] I| annus= 69 a.C.n.<br />cum<br />[[Quintus Caecilius Metellus Creticus|Quinto Caecilio Metello Cretico]]| successores=[[Lucius Caecilius Metellus (consul 68 a.C.n.)|Lucius Caecilius Marcellus]] et [[Quintus Marcius Rex]]}} {{Bio-stipula}} {{DEFAULTSORT:Hortensius Hortalus, Quintus}} [[Categoria:Nati 114 a.C.n.]] [[Categoria:Mortui 50 a.C.n.]] [[Categoria:Consules]] [[Categoria:Oratores]] [[Categoria:Scriptores Italiae antiquae]] [[Categoria:Auctores Latini antiqui]] [[Categoria:Ganeones]] [[Categoria:Augures]] [[Categoria:Gens Hortensia]] h2uzjn82qlrigolk2zvrvxosc4qxofs 0 73974 4000187 3998627 2026-11-07T05:20:23Z InternetArchiveBot 139091 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 4000187 wikitext text/x-wiki [[Fasciculus:Stephens-reading-proclamation-1863.jpeg|thumb|Vir diurnum legit cuius praescriptio est "Presidential Proclamation / Slavery." [[Henricus Ludovicus Stephens]], [[hydrochroma]] (circa 1863).]] '''Manumissionis Edictum''' consistit in duobus [[Iussum executivum (CFA)|iussis executivis]] a praeside [[Abraham Lincoln|Abrahamo Lincoln]] per [[Bellum Civile Americanum]] promulgatis. Primum, die [[22 Septembris]] [[1862]] effectum, [[abolitionismus|libertatem]] declaravit omnium [[servitus|servorum]] in quavis civitate [[Civitates Confoederatae Americae|Civitatum Confoederatarum Americae]] quae in [[Unio (CFA)|Unionis]] dicionem ante diem [[1 Ianuarii]] [[1863]] non rediret. Issum alterum, ipso die [[1 Ianuarii]] [[1863]] effectum, decem civitates in quibus decretum esset efficax nominavit. Lincoln haec iussa exsecutiva per potestate "[[Imperator Exercitua Classisque|Imperatoris Exercitus Classisque]]" sub sectione altero Articuli Alteri [[Constitutio Civitatum Foederatarum Americae|Constitutionis Civitatum Foederatarum]] effecit (Crowther 2000: 651). [[Fasciculus:Proclamation.jpg|thumb|left|Prima Manumissionis Edicti lectio: Lincoln et sui congrediuntur.]] Manumissionis Edictum eo tempore reprehensum est quia liberavit solum [[servus|servos]] super quos Unioni non fuit potestas. Quamquam plurimi servi statim non liberati sunt, edictum milia servorum manumisit cum id factum esset efficax in partibus novem civitatum (ex decem, [[Texia]] excepta) ad quas pertinuit.<ref>William C. Harris ([[2001]]), "After the Emancipation Proclamation: Lincoln's Role in the Ending of Slavery," ''North & South'' 5 (1), tabula in pagina 49.</ref> {{NexInt}} [[Fasciculus:Emancipation Proclamation.jpg|thumb|upright=0.8|Reproductio Manumissionis Edicti apud [[National Underground Railroad Freedom Center]] [[Cincinnatopolis|Cincinnatopoli]].]] [[Fasciculus:TRUMP.JPG|thumb|Lincoln chartam "trump" deponit; pictura ab [[Ioannes Tenniel|Ioanne Tenniel]] facta, saepe iterum edita a prelo "[[Copperheads (politics)|Copperhead]]"; vide cornua.]] [[Fasciculus:EMANCI4.jpg|thumb|Manumissio in iudicio hominum liberorum; pictura in ''[[Harper's Weekly]]'' anni 1865.]] * [[Conloquium Gubernatorum Belli]] * ''[[Juneteenth]]'' ("Quaevisimus Iunius") * [[Historia servitutis in Kentuckia]] * [[Historia servitutis in Missuria]] * [[Lex Remunerationem Servorum Vetans]] (lex anni 1863) * [[Lex Servitutem Abolens]] (lex Parlamenti Britannici) * [[Tempora Motus Iurum Civilium Americanorum Africanorum]] * [[Tertia Decima Constitutionis Civitatum Foederatarum Emendatio]] == Notae == <references/> == Bibliographia == * [https://web.archive.org/web/20080525183251/http://www.questia.com/PM.qst?a=o&d=103250477 Herman Belz, ''Emancipation and Equal Rights: Politics and Constitutionalism in the Civil War Era'' (1978)] * Crowther, Edward R. [[2000]]. "Emancipation Proclamation." In ''Encyclopedia of the American Civil War.'' Ediderunt David S. Heidler et Jeanne T. Heidler. ISBN 0-393-04758-X. * Ewan, Christopher. [[2005]]. "The Emancipation Proclamation and British Public Opinion." ''The Historian'' 67.<!--Paginae?--> * [[Ioannes Hope Frnaklin|Franklin, John Hope]]. [[1963]]. ''The Emancipation Proclamation.'' [https://web.archive.org/web/20180214073416/https://www.questia.com/read/10793158/the-emancipation-proclamation ''The Age of the Clans: The Highlands from Somerled to the Clearances'' apud www.questia.com] * Guelzo, Allen C. [[2004]]. ''Lincoln's Emancipation Proclamation: The End of Slavery in America.'' * [https://web.archive.org/web/20060306095858/http://www.historycooperative.org/journals/jala/25.1/guelzo.html Guelzo, Allen C. [[2004]]. "How Abe Lincoln Lost the Black Vote: Lincoln and Emancipation in the African American Mind." ''Journal of the Abraham Lincoln Association'' 25 (1).] * Holzer, Harold, Edna Greene Medford, et Frank J. Williams. [[2006]]. ''The Emancipation Proclamation: Three Views.'' * [https://web.archive.org/web/20080623202333/http://www.questia.com/PM.qst?a=o&d=6928200 Jones, Howard. [[1999]]. ''Abraham Lincoln and a New Birth of Freedom: The Union and Slavery in the Diplomacy of the Civil War.''] * [https://web.archive.org/web/20080927101106/http://www.questia.com/PM.qst?a=o&d=105216005 Kachun, Mitch. [[2003]]. ''Festivals of Freedom: Memory and Meaning in African American Emancipation Celebrations, 1808-1915.''] * McPherson, James M. [[2001]]. ''Ordeal by Fire: the Civil War and Reconstruction.'' Ed tertia. * Nevins, Allan. [[1960]]. ''War Becomes Revolution, 1862-1863.'' ''Ordeal of the Union,'' 6. * [https://web.archive.org/web/20080604053517/http://www.questia.com/PM.qst?a=o&d=37435583 Ripley, C. Peter, Roy E. Finkenbine, Michael F. Hembree, et Donald Yacovone. [[1993]]. ''Witness for Freedom: African American Voices on Race, Slavery, and Emancipation.''] * Siddali, Silvana R. [[2005]]. ''From Property To Person: Slavery And The Confiscation Acts, 1861–1862.'' * Syrett, John. [[2005]]. ''Civil War Confiscation Acts: Failing to Reconstruct the South.'' * [https://web.archive.org/web/20120525054940/http://www.questia.com/PM.qst?a=o&d=105900244 Vorenberg, Michael. [[2001]]. ''Final Freedom: The Civil War, the Abolition of Slavery, and the Thirteenth Amendment.''] ==Nexus externi== * [https://web.archive.org/web/20101122161527/http://edsitement.neh.gov/view_lesson_plan.asp?id=290 Index scholasticus de Manumissionis Edicto ex EDSITEment NEH] * [http://www.brown.edu/Research/Slavery_Justice/documents/SlaveryAndJustice.pdf Report of the Brown University Steering Committee on Slavery and Justice] * [http://www.blackhistory4schools.com/slavetrade/ Teaching resources de Servitute et Abolitione ex blackhistory4schools.com] * [https://web.archive.org/web/20080709005112/http://www.archives.gov/exhibits/american_originals_iv/sections/emancipation_proclamation.html Textus et imagines Manumissionis Edicti in Archivis Nationalibus] * [http://www.abrahamlincoln200.org/for-kids/lincoln-coloring-book.aspx Online Lincoln Coloring Book for Teachers and Students] * [http://www.loc.gov/rr/program/bib/ourdocs/EmanProc.html Manumissio Edictum et related resources at the Library of Congress] * [https://web.archive.org/web/20070928051545/http://www.articlemyriad.com/85.htm De rhetorica et Manumissionis Edicto] * [https://web.archive.org/web/20080623225840/http://www.mrlincolnandfreedom.org/inside.asp?ID=39&subjectID=3 Dominus Lincoln et Libertas: Manumissionis Edictum] * [https://web.archive.org/web/20080807130329/http://www.sonofthesouth.net/leefoundation/civil-war/1862/october/emancipation-proclamation.htm Manumissionis Edictum], prima editio, ''Harper's Weekly,'' 1862 * [https://web.archive.org/web/20071011224131/http://www.history.umd.edu/Freedmen/chronol.htm Chronologia Manumissionis per Bellum Civile] * [https://web.archive.org/web/20030114103859/http://www.anti-slaverysociety.addr.com/hus-emancproc.htm "Lincoln's Emancipation Proclamation"] * [https://web.archive.org/web/20120418134041/http://www.nysl.nysed.gov/library/features/ep/ Manumissionis Edictum adumbratio apud Bibliothecam Universitatis Civitatis Novi Eboraci] [[Categoria:Documenta Belli Civilis Americani]] [[Categoria:Decreta iurum humanorum]] [[Categoria:Decreta 1863]] [[Categoria:Historia Civitatum Foederatarum]] [[Categoria:Servitus in Civitatibus Foederatis]] 0hv8rxbuyf72f150f4gmmuy5et1alxn 0 74122 4000288 3747099 2026-11-07T11:20:45Z Grufo 64423 4000288 wikitext text/x-wiki [[Fasciculus:Cucina.jpg|thumb|Cibi foculo coquuntur]] {{res|Ars coquinaria}} seu {{res|ars coquendi}} est ars effectiva quae cocturam atque confectionem [[cibus|ciborum]] omnium generum comprehendit. ''Res coquinariae'' generaliter nominantur [[alimentum|alimenta]], [[potio]]nes, escaria vasa, atque coquinaria instrumenta cuncta. Homines ab [[antiquitas|antiquo]] coquinaria in arte assidue versati sunt ut non solum abundanter sed etiam bene ac iucunde alerentur. Homines periti coquinariae rei qui munus coquendi agitant [[coquus|coqui]] aut coquae appellantur, et [[culina]] loco officii utuntur. == De coctura condimentisque == [[Fasciculus:Pentole.jpg|thumb|[[Olla]]e et olliculae in culina servatae.]] Fundamenta coquinariae artis sunt coctura, quae ad fercula diversa praeparanda modis variis efficitur, in [[furnus|furno]] aut foculo [[gas]]e acto. Nomina peculiaria pro [[vocabulum|vocabulo]] ''coquere'' secundum modum substituere fas est, in iis: * '''Elixare''', id est in [[olla]] aqua impleta coquere; * '''Assare''' vel '''torrere''', id est supra flammam sine aqua coquere, plurimum ad carnem praeparandam; * '''Frigere''', id est calidissimo in [[oleum|oleo]] coquere. * '''Crustatus''', id est cibus in [[fornax|fornace]] fortiter coctus ad [[flavus|flavam]] crustam efficiendam ([[Lingua Francogallica|Francogallice]] 'gratin'). * '''Vaporare'''<ref>[https://books.google.at/books?id=6KZNAAAAcAAJ&pg=PA505&lpg=PA505&dq=Caro+vaporata&source=bl&ots=WZznriBurA&sig=ACfU3U0NvAbV0zDqur_d_OACFFIlkELszg&hl=de&sa=X&ved=2ahUKEwiKhqjx_YboAhWMQxUIHX6KAwYQ6AEwAXoECAgQAQ#v=onepage&q=Caro%20vaporata&f=false Teutscher Sprachschatz].</ref> vel '''vapore mollire,'''<ref>[https://books.google.at/books?id=fe5PAAAAcAAJ&pg=PA585&lpg=PA585&dq=Vaporibus+coquere&source=bl&ots=Zz0qGgEGgB&sig=ACfU3U3uCFNuO1VFBccLAhFdWOG1VG6-fQ&hl=de&sa=X&ved=2ahUKEwjt6vGf-4boAhX5aRUIHaQCCS4Q6AEwAnoECAkQAQ#v=onepage&q=Vapore%20mollire&f=false Deutsch-lateinisches Lexikon].</ref> id est vapore aquae ferventis coquere. Haec ratio coquendi salubris putatur, quia copia minor [[vitaminum|vitaminorum]] perditur. * '''Infumare'''<ref>"Asini cerebrum [...] infumatum" (Plin. nat. 28, 63)</ref><ref>[https://books.google.at/books?id=5GxWAAAAcAAJ&pg=RA1-PT9&lpg=RA1-PT9&dq=caro+infumata&source=bl&ots=K50V0lB4qa&sig=ACfU3U2dGUEVf5HkBhdbEX2aTqgfJ4q00Q&hl=es&sa=X&ved=2ahUKEwjtusfc3J7oAhXK8KYKHcMYBH4Q6AEwA3oECAgQAQ#v=onepage&q=caro%20infumata&f=false, Praeservator sanitatis (1590)].</ref><ref>[https://books.google.at/books?id=eu1UNalot58C&pg=PA24&lpg=PA24&dq=caro+infumata&source=bl&ots=FgrIMuU3yL&sig=ACfU3U1t9aajo_DM3qY9BKiu6XrUfiUOcg&hl=es&sa=X&ved=2ahUKEwjtusfc3J7oAhXK8KYKHcMYBH4Q6AEwAnoECAoQAQ#v=onepage&q=caro%20infumata&f=false, Kurzgefaßtes Wörterbüchlein von vier Sprachen (1794)].</ref> vel '''fumo durare,'''<ref>[https://books.google.at/books?id=5GxWAAAAcAAJ&pg=RA1-PT9&lpg=RA1-PT9&dq=caro+infumata&source=bl&ots=K50V0lB4qa&sig=ACfU3U2dGUEVf5HkBhdbEX2aTqgfJ4q00Q&hl=es&sa=X&ved=2ahUKEwjtusfc3J7oAhXK8KYKHcMYBH4Q6AEwA3oECAgQAQ#v=onepage&q=caro%20infumata&f=false, Praeservator sanitatis (1590)].</ref> id est imprimis [[caro|carnes]] vel [[pisces]] (inter hos imprimis [[salmo salar|salmonem salarem]]) fumo [[lignum|ligni]] mediocriter calido siccare. Eo modo cibus diutius conservari potest. Praeter cocturam quidem multa cetera coquis opus sunt, scilicet cibos secare, dividere, [[os (anatomia)|ossibus]] ac corticibus nudare atque [[oleum|oleo]], [[sal]]e, [[acetum|aceto]], aut [[aroma]]tibus condire. === De coquinariis instrumentis === [[Fasciculus:CookItem.jpg|thumb|Exempla instrumentorum coquinariorum.]] Instrumenta coquinaria, quae saepe in ipsa culina servantur, sunt instrumenta quibus coqui utuntur ad cibos secandos et depellandos, humores recipiendos, et plerumque omnia quae ad rem coquinariam consumptionemque fercularum spectant. Sunt in eorum numero [[culter|cultri]], [[furcula]]e, ollae, [[sartago|sartagines]], [[poculum|pocula]], lances. === Imagines ferculorum === <gallery> Fasciculus:Salt meat cut into thine stripes.jpg|Lanx salsaminum Fasciculus:Salad (4).jpg|[[Acetaria]] oleo ac aceto condita Fasciculus:Bread1.jpg|Ferculum panis abundanter conditi Fasciculus:Aromatic.jpg|Aromatum genera diversa </gallery> ==Notae== <references/> ==Bibliographia== *Feild, Rachael. [[1984]]. ''Irons in the fire: a history of cooking equipment.'' Ramsbury, Marlborough, Wiltshire: Crowood Press. ISBN 0946284555. *Hirschfelder, Gunter. [[2001]]. ''Europäische Esskultur. Eine Geschichte der Ernährung von der Steinzeit bis heute.'' Francofurti: Campus. ISBN 3-593-36815-3. *Kaufmann, Jean-Claude. [[2006]]. ''Kochende Leidenschaft: Soziologie vom Kochen und Essen.'' Constantiae: UVK. ISBN 3-89669-558-4. *Morel, Michel Maincent. [[1999]]. ''Technologie culinaire.'' ISBN 2-85708-043-3. *von Paczensky, Gert, et Anna Dünnebier:. [[1999]]. ''Kulturgeschichte des Essens und Trinkens.'' Monaci: Orbis. ISBN 3-572-10047-X. *Paston-Williams, Sara. [[2012]]. ''The art of dining: a history of cooking & eating.'' Londinii: National Trust, ISBN 9781907892356. *Tannahill, Reay. [[1973]]. ''Kulturgeschichte des Essens.'' Monaci: dtv. ISBN 3-423-01430-X.<!--Conv. ex Food in History, Londinii 1973--> *van Winter, Johanna Maria.. [[1987]]. "Kochen und Essen im Mittelalter." Ed. tertia. In ''Mensch und Umwelt im Mittelalter,'' ed. Bernd Herrmann, 88–100. Stutgardiae. {{NexInt}} *[[Ars coquinaria mediaevalis]] * [[Ars vivendi]] * [[Ferculum (Ars coquinaria)|Ferculum]] * [[Gastronomia Hispanica]] * [[Gastrosophia]] [[Categoria:Ars coquinaria| ]] {{Myrias|Anthropologia}} 3p5fznl7ypw2som6rd2ka4vayawlh9b 0 74625 4000096 3961066 2026-11-07T00:13:19Z InternetArchiveBot 139091 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 4000096 wikitext text/x-wiki [[Fasciculus:Slave kidnap post 1851 boston.jpg|thumb|250px|Tabula Bostoniae die [[24 Aprilis]] [[1851]] homines coloratos monet de [[vigil]]ibus qui partes captorum [[servitus|servorum]] agunt.]] '''Lex Servorum Fugitivorum anni 1850,''' a [[Congressus Civitatum Foederatarum Americae|Congressu Civitatum Foederatarum]] die [[18 Septembris]] [[1850]] lata, pars [[Compromissum anni 1850|Compromissi anni 1850]] inter homines [[Civitates Foederatae Meridionales|Civitatum Foederatarum Meridionalium]] qui [[servitus|servituti]] favebant et homines [[Civitates Foederatae Septentrionales|Civitatum Foederatarum Septentrionalium]] qui servituti repugnabant, fuit una ex agitatissimis compromissi legibus. Haec enim Septentrionalibus coniurationis "[[potestas servitutis|potestatis servitutis]]" metum fecit, quia mandavit ut omnes fugitivi in dominorum dicionem redigerentur si capti essent, et si in civitates Septentrionales pervenissent. == Historia == [[Lex Servorum Fugitivorum anni 1793]] scripta erat ut caput alterum articuli quarti [[Constitutio Civitatum Foederatarum Americae|Constitutionis]] firmarent, quippe quae effecit ut qui in Septentriones elapsi essent servi Meridiei redderentur. Nonnullae civitates Septentrionales itaque "[[leges libertatis hominis]]” sanxerunt, necnon decreverunt ut qui effugissent servi prius causam dicerent quam semoverentur. Interdum quoque vetuerunt quin fugitivi in carcerem coicerentur, ac nonnulli praeterea iudices negabant eos quicquam peccavisse. [[Iudicium Summum Civitatum Foederatarum]] in diiudicatione ''[[Prigg v. Pennsylvania]]'' anno [[1842]] decrevit, legem anni 1793 maxime debilitans, non debere civitates auxilium ferre ut fugitivi expeterentur.{{NexInt}} * [[Leges servorum fugitivorum]] ** ''[[Prigg v. Pennsylvania]]'' ** ''[[Ableman v. Booth]]'' * [[Ferrivia Subterranea]]<!--"Underground Railroad," not "subway"--> * [[Manumissionis Edictum]] ''Eventus servorum fugitivorum:'' * [[Antonius Burns]] * [[Iosue Glover]] * "[[Liberatio Jerry]]" * [[Tumultus Christianae anni 1851]] Lancastri Comitatus Pennsilvaniae<!-- ==Notae== <references/>--> == Bibliographia == * [https://web.archive.org/web/20120626193638/http://www.questia.com/PM.qst?a=o&d=104468814 Campbell, Stanley W. [[1970]]. ''The Slave Catchers: Enforcement of the Fugitive Slave Law, 1850-1860.''] * Fehrenbacher, Don E. [[2002]]. ''The Slaveholding Republic: An Account of the United States Government's Relations to Slavery.'' * [https://web.archive.org/web/20100420055859/http://www.questia.com/PM.qst?a=o Franklin, John Hope, et Loren Schweninger. [[1999]]. ''Runaway Slaves: Rebels on the Plantation.''] * [http://www.spartacus.schoolnet.co.uk/USASfugitive.htm "Lex Servorum Fugitivorum" (2008)] == Nexus externi == * [https://web.archive.org/web/20121030181713/http://www.usconstitution.net/fslave.html Verba Legis Servorum Fugitivorum] * [http://www.loc.gov/rr/program/bib/ourdocs/Compromise1850.html Compromissum anni 1850 et coniuncti fontes apud Bibliothecam Congress] * [https://web.archive.org/web/20081108152931/http://eserver.org/thoreau/slavery.html "Servitus in Massachusetta," ab Henrico Davide Thoreau scriptum] * [http://texashistory.unt.edu/young/educators/slavery/index.shtml Servi Fugitivi]<!-- a Primary Source Adventure featuring fugitive slave advertisements from the 1850s, hosted by [http://texashistory.unt.edu/ The Portal to Texas History]--> [[Categoria:Decreta 1850]] [[Categoria:Historia Civitatum Foederatarum]] [[Categoria:Visconsinia]] [[Categoria:Kansia Cruda]] [[Categoria:1850]] g4m4jo4hu2mtk6w5rc7jgxlgt00rwbj 0 74916 4000196 3970027 2026-11-07T06:02:45Z InternetArchiveBot 139091 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 4000196 wikitext text/x-wiki [[Fasciculus:Մարգարիտ Բարանկիցե (2).JPG|thumb|Margarita Barankitse]] '''Margarita Barankitse''' (nata gente [[Tutsi]] anno [[1956]]<ref>[https://web.archive.org/web/20090915194958/http://www.cei2008.ca/en/biomargueritebarankitse Biographia apud ''cei2008'']</ref> vel [[1957]]<ref>[https://web.archive.org/web/20111015060856/http://www.africansuccess.org/visuFiche.php?lang=en&id=284 Biographia apud ''African Success'']</ref> in vico ''Nyamutobo'' vel ''Ruyigi''<ref>[https://web.archive.org/web/20180430045453/http://www.maisonshalom.org/en/241/maggy-and-maison-shalom Biographia apud ''Maison Shalom'']</ref>) est [[mulier]] [[Burundia|Burundiensis]] pauperum adiutrix. Nam anno [[1993]] inter feroce et cruentum [[Bellum Civile Burundiense]] multos pueros adiuvit et postea pro eis refugium, quod appellatus est ''Maison Shalom'' (id est [[Latine]] ''Pacis Domus'') et [[valetudinarium|valetudinaria]] creavit. Operis suae gratia multa praemia vicit. == Notae == <references /> == Bibliographia == * Christel Martin, Lorette Nobécourt, ''La Haine n'aura pas le dernier mot : Maggy, la femme aux 10 000 enfants''. [[Lutetia]]e: Albin Michel, 2005. ISBN 2-226-15858-8 == Nexus externi == * [https://web.archive.org/web/20090505141042/http://www.maisonshalom.net/index.php?option=com_content&task=view&id=14&Itemid=36 ''Maison Shalom'' pagina officialis] {{Ling|Francogallice}} * [https://web.archive.org/web/20090505141042/http://www.maisonshalom.net/index.php?option=com_content&task=view&id=14&Itemid=36 Praemiorum index] {{Ling|Francogallice}} {{bio-stipula}} {{DEFAULTSORT:Barankitse, Margarita}} [[Categoria:Incolae Burundiae]] [[Categoria:Nati 1956]] [[Categoria:Homines vivi]] [[Categoria:Mulieres]] [[Categoria:Philanthropi]] [[Categoria:Tutsienses]] 4d5yo9v5idpi4a3gjcge0z9v347cv4y 0 75012 4000084 3760237 2026-11-06T23:54:01Z InternetArchiveBot 139091 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 4000084 wikitext text/x-wiki '''Leontius Evita Enoy''', vulgo ''Leoncio Evita Enoy'' (natus in [[Udubuandolo]] die [[8 Augusti]] [[1929]] - [[Bata (Guinea Aequatorensis )|Batae]] mense Decembri anni [[1996]] mortuus) fuit [[Guinea Aequatoriensis|Guineae Aequatoriensis]] [[scriptor]]. == Nexus externi == * [https://web.archive.org/web/20110710175325/http://www.elcorresponsal.com/modules.php?name=ElCorresponsal_Biografias&req_bio_id=364 Biographia] * [https://web.archive.org/web/20210227013155/http://www.asodegue.org/lantdnbnle.htm Excerptum ex opere "Cuando los combes luchaban"] {{scriptor-stipula}} {{DEFAULTSORT:Evita Enoy, Leoncio}} [[Categoria:Scriptores Guineae Aequinoctialis]] [[Categoria:Auctores Hispanici]] [[Categoria:Nati 1929]] [[Categoria:Mortui 1996]] 2yr3m2k5q1f18yxucnmxt8t86abp4o2 2 75274 4000099 900886 2026-11-07T00:18:05Z JuanPaBJ16 14851 m 4000099 wikitext text/x-wiki <div style="clear: all; align: center; padding: 1em; border: solid 2px #EEEEFF; background-color: #EEEEFF;"><center>''"Per aspera ad Astra."''</center></div> Ave! Ego sum Juan Pablo (Ioannes Paulus in [[Lingua Latina|Latina]]). 4jyt1wf0l6vknj99dcotig3848bp0ha 0 77794 4000234 3568299 2026-11-07T08:48:31Z InternetArchiveBot 139091 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 4000234 wikitext text/x-wiki [[Fasciculus:Miguel Delibes (1998) - 1.tif|200px|thumbnail|Michael Delibes (1998)]] '''Michael Delibes''' ([[Valdoletum|Valdoleti]] natus die [[17 Octobris]] [[1920]], ibidem mortuus die [[12 Martii]] [[2010]]) fuit mythistoriarum [[scriptor]] [[Hispania|Hispanicus]]. De Delibes [[Regia Academia Hispanica|Regiae Academiae Hispanicae]] sodalis fuit accurate in eam anno [[1975]] cooptatus est. Anno [[1982]] Delibes [[Praemium principum Asturiarum#Scientiae spirituales et litterae|Praemium principum Asturiarum]] litterae et anno [[1993]], [[Praemium Michaeli de Cervantes dicatum]] accepit. == Nexus externi == {{CommuniaCat|Miguel Delibes|Michaelem Delibes}} * [http://canales.nortecastilla.es/delibes/ Biographia apud ''El Norte de Castilla''] * [https://web.archive.org/web/20111118092512/http://cvc.cervantes.es/actcult/delibes/ De Michaele Delibes apud ''Centro Virtual Cervantes''] {{scriptor-stipula}} {{DEFAULTSORT:Delibes, Michael}} [[Categoria:Sodales Regiae Academiae Hispanicae]] [[Categoria:Scriptores Hispaniae]] [[Categoria:Auctores Hispanici]] [[Categoria:Nati 1920]] [[Categoria:Mortui 2010]] o94spxjexc98hhua7mo5syn1xkf0soi 0 78831 3999913 3993351 2026-11-06T16:23:27Z ~2026-58674-06 217304 3999913 wikitext text/x-wiki [[Fasciculus:Jacobus van 't Hoff by Perscheid 1904.jpg|thumb|[[Iacobus Henricus van ’t Hoff]] (1904) primus homo qui Praemium Nobelianum chemiae consecutus est.]] '''Praemium Nobelianum chemiae''' inde ab anno [[1901]] ab [[Alfredus Nobel|Alfredo Nobel]] inventore [[dynamitis]] et manufactore [[Suecia|Suecico]] institutum ex eius [[hereditas|hereditate]] quotannis [[10 Decembris]], qua die Nobel anno [[1896]] mortuus est, hominibus tribuitur qui in [[chemia|scientia chemica]] maximam inventionem fecerunt. == Praemio chemiae laureati == === [[Anni 1900]] === * [[1901]] - [[Iacobus Henricus van ’t Hoff]] * [[1902]] - [[Ariminius Aemilius Fischer]] * [[1903]] - [[Svanto Augustus Arrhenius]] * [[1904]] - [[Gulielmus Ramsay]] * [[1905]] - [[Adolphus de Baeyer|Adolfus de Baeyer]] * [[1906]] - [[Henricus Moissan]] * [[1907]] - [[Eduardus Buchner]] * [[1908]] - [[Ernestus Rutherford]] * [[1909]] - [[Gulielmus Ostwald]] === [[Anni 1910]] === * [[1910]] - [[Otto Wallach]] * [[1911]] - [[Maria Curie]] * [[1912]] - [[Victor Grignard]] et [[Paulus Sabatier]] * [[1913]] - [[Alfredus Werner]] * [[1914]] - [[Theodorus Gulielmus Richards]] * [[1915]] - [[Richardus Willstätter]] * [[1916]] - Non tributum * [[1917]] - Non tributum * [[1918]] - [[Fridericus Haber]] * [[1919]] - Non tributum === [[Anni 1920]] === * [[1920]] - [[Gualterius Nernst]] * [[1921]] - [[Fridericus Soddy]] * [[1922]] - [[Franciscus Gulielmus Aston]] * [[1923]] - [[Fridericus Pregl]] * [[1924]] - Non tributum * [[1925]] - [[Richardus Zsigmondy]] * [[1926]] - [[Theodorus Svedberg]] * [[1927]] - [[Henricus Otto Wieland]] * [[1928]] - [[Adolfus Windaus]] * [[1929]] - [[Arthurus Harden]] et [[Ioannes von Euler-Chelpin]] === [[Anni 1930]] === * [[1930]] - [[Ioannes Fischer]] * [[1931]] - [[Carolus Bosch]] et [[Fridericus Bergius]] * [[1932]] - [[Irving Langmuir]] * [[1933]] - Non tributum * [[1934]] - [[Haroldus Clayton Urey]] * [[1935]] - [[Fridericus Joliot]] et [[Irene Joliot-Curie]] * [[1936]] - [[Petrus Debye|Petrus Josephus Wilhelmus Debye]] * [[1937]] - [[Normannus Haworth]] et [[Paulus Karrer]] * [[1938]] - [[Richardus Kuhn]] * [[1939]] - [[Adolfus Butenandt]] et [[Leopoldus Ruzicka]] === [[Anni 1940]] === * [[1940]] - Non tributum * [[1941]] - Non tributum * [[1942]] - Non tributum * [[1943]] - [[Georgius de Hevesy]] * [[1944]] - [[Otto Hahn]] * [[1945]] - [[Arthurus Ilmari Virtanen]] * [[1946]] - [[Iacobus Batcheller Sumner]], [[Ioannes Howard Northrop]] et [[Wendell Meredith Stanley]] * [[1947]] - Sir [[Robertus Robinson]] * [[1948]] - [[Arne Tiselius]] * [[1949]] - [[Gulielmus Franciscus Giauque]] === [[Anni 1950]] === * [[1950]] - [[Otto Diels]] et [[Curtius Alder]] * [[1951]] - [[Eduinus Mattison McMillan]] et [[Glenn Theodorus Seaborg]] * [[1952]] - [[Archer J.P. Martin]] et [[Richardus L.M. Synge]] * [[1953]] - [[Ariminius Staudinger]] * [[1954]] - [[Linus Pauling]] * [[1955]] - [[Vincentius du Vigneaud]] * [[1956]] - Sir [[Cyrillus Hinshelwood]] et [[Nicolaus Semënov]] * [[1957]] - [[Alexander Robertus Todd]] * [[1958]] - [[Fridericus Sanger]] * [[1959]] - [[Iaroslaus Heyrovský]] === [[Anni 1960]] === * [[1960]] - [[Gulliardus Francus Libby]] * [[1961]] - [[Melvinus Calvin]] * [[1962]] - [[Maximus Ferdinandus Perutz]] et [[Ioannes Cowdery Kendrew]] * [[1963]] - [[Carolus Ziegler]] et [[Iulius Natta]] * [[1964]] - [[Dorothea Crowfoot Hodgkin]] * [[1965]] - [[Robertus Burns Woodward]] * [[1966]] - [[Robertus Sanderson Mulliken]] * [[1967]] - [[Manfredus Eigen]], [[Ronaldus G.W. Norrish]] et [[Georgius Porter]] * [[1968]] - [[Laurentius Onsager]] * [[1969]] - [[Derek Barton]] et [[Odd Hassel]] === [[Anni 1970]] === * [[1970]] - [[Ludovicus Fridericus Leloir]] * [[1971]] - [[Gerhardus Herzberg]] * [[1972]] - [[Christianus Anfinsen]], [[Stanford Moore]] et [[Gulielmus H. Stein]] * [[1973]] - [[Ernestus Otto Fischer]] et [[Galfridus Wilkinson]] * [[1974]] - [[Paulus Ioannes Flory]] * [[1975]] - [[Ioannes Cornforth]] et [[Vladimirus Prelog]] * [[1976]] - [[Gulielmus Lipscomb]] * [[1977]] - [[Elias Prigogine]] * [[1978]] - [[Petrus Mitchell]] * [[1979]] - [[Herbertus C. Brown]] et [[Georgius Wittig]] === [[Anni 1980]] === * [[1980]] - [[Paulus Berg]], [[Gualtherius Gilbert]] et [[Fridericus Sanger]] * [[1981]] - [[Kenichi Fukui]] et [[Rodoaldus Hoffmann]] * [[1982]] - [[Aaron Klug]] * [[1983]] - [[Henricus Taube]] * [[1984]] - [[Robertus Brussius Merrifield]] * [[1985]] - [[Herbertus A. Hauptman]] et [[Hieronymus Karle]] * [[1986]] - [[Dudley Robertus Herschbach]], [[Yuan T. Lee]] et [[Ioannes Carolus Polanyi]] * [[1987]] - [[Donaldus J. Cram]], [[Ioannes Maria Lehn]] et [[Carolus J. Pedersen]] * [[1988]] - [[Ioannes Deisenhofer]], [[Robertus Huber]] et [[Hartmut Michel]] * [[1989]] - [[Sidney Altman]] et [[Thomas R. Cech]] === [[Anni 1990]] === * [[1990]] - [[Elias Iacobus Corey]] * [[1991]] - [[Richardus R. Ernst]] * [[1992]] - [[Rudolphus A. Marcus]] * [[1993]] - [[Kary B. Mullis]] et [[Michael Smith (chemicus)|Michael Smith]] * [[1994]] - [[Georgius A. Olah]] * [[1995]] - [[Paulus Iosephus Crutzen]], [[Marius Iosephus Molina]] et [[Franciscus Sherwood Rowland]] * [[1996]] - [[Robertus F. Curl Jr.]], Sir [[Haroldus Kroto]] et [[Richardus E. Smalley]] * [[1997]] - [[Paulus Delos Boyer]], [[Ioannes Ernestus Walker]] et [[Ioannes Christianus Skou]] * [[1998]] - [[Gualtherius Kohn]] et [[Ioannes Pople]] * [[1999]] - [[Ahmedus Zewail]] === [[Anni 2000]] === * [[2000]] - [[Alanus Heeger]], [[Alanus G. MacDiarmid]] et [[Hideki Shirakawa]] * [[2001]] - [[Gulielmus S. Knowles]], [[Ryoji Noyori]] et [[K. Barry Sharpless]] * [[2002]] - [[Ioannes B. Fenn]], [[Koichi Tanaka]] et [[Curtius Wüthrich]] * [[2003]] - [[Petrus Agre]] et [[Roderick MacKinnon]] * [[2004]] - [[Aaron Ciechanover]], [[Abrahamus Hershko]] et [[Ervinus Rose]] * [[2005]] - [[Ivus Chauvin]], [[Robertus Howard Grubbs]] et [[Richardus Royce Schrock]] * [[2006]] - [[Rogerius David Kornberg]] * [[2007]] - [[Gerhardus Ertl]] * [[2008]] - [[Rogerius Yonchien Tsien]], [[Osamu Shimomura]] et [[Martinus Chalfie]] * [[2009]] - [[Venkatraman Ramakrishnan]], [[Thomas Steitz]] et [[Ada Yonath]] === Anni 2010 === * [[2010]] - [[Richardus Heck]], [[Ei-ichi Negishi]] et [[Akira Suzuki]]. * [[2011]] - [[Daniel Shechtman]] * [[2012]] - [[Robertus Lefkowitz]] et [[Brianus Kobilka]] * [[2013]] - [[Forscher Martinus Karplus]], [[Michael Levitt]] et [[Arieh Warshel]]. * [[2014]] - [[Ericus Betzig]], [[Stephanus Hell]] et [[Gulielmus Moerner]]. * [[2015]] - [[Thomas Lindahl]], [[Paulus Modrich]] et [[Aziz Sancar|Azizus Sancar]]. * [[2016]] - [[Ioannes-Petrus Sauvage]], [[Fraser Stoddart]] et [[Bernardus L. Feringa]]. * [[2017]] - [[Iacobus Dubochet]], [[Ioachim Frank]] et [[Richardus Henderson]]. * [[2018]] - [[Francisca Arnold]], [[Georgius P. Smith]] et [[Greg Winter]]. * [[2019]] - [[Ioannes B. Goodenough]], [[M. Stanley Whittingham]] et [[Akira Yoshino]]. === Anni 2020 === * [[2020]] - [[Emmanuela Charpentier]] et [[Guenevera Doudna|Guenevera A. Doudna]]. * [[2021]] - [[Beniaminus List]] et [[David MacMillan]]. * [[2022]] - [[Carolina R. Bertozzi]], [[Morten Meldal]] et [[K. Barry Sharpless]]. * [[2023]] - [[Moungi G. Bawendi]], [[Ludovicus E. Brus]] et [[Alexius Ekimov]]. * [[2024]] - [[David Baker]], [[Demis Hassabis]] et [[Ioannes M. Jumper]]. * [[2025]] - [[Susumu Kitagawa]], [[Richardus Robson]] et [[Omar M. Yaghi]]. * [[2026]] - [[Henricus Kagan]] et [[Kenzō Soai]]. == Nota == <references /> == Nexus externi == * [http://nobelprize.org/nobel_prizes/chemistry/ Pagina officialis] {{Ling|Anglice}} * [http://www.nobel.se/chemistry/laureates/index.html Praemio chemiae laureatorum index] {{Ling|Anglice}} * [http://www.dhm.de/lemo/html/kaiserreich/wissenschaft/nobelpreis/chemie/ De Praemio chemiae] in Museo historico Germaniae ''(Deutsches Historisches Museum'') {{Ling|Germanice}} [[Categoria:Praemium Nobelianum Chemiae|!]] jywdvcjm340rxctuxi87nz98m7a6rk4 0 79423 3999902 3896231 2026-11-06T16:01:58Z InternetArchiveBot 139091 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 3999902 wikitext text/x-wiki {{L}} [[Fasciculus:Ifea1.jpg|thumb|Sedes Instituti in Palatio Franciae Constantinopoli]] [[Fasciculus:IMG 7495 (Large).JPG|thumb|Sedes Instituti]] '''Institutum Studiorum Anatolicorum Francicum''' ([[Francogallice]] ''Institut français d’études anatoliennes'' seu ''IFEA''; [[Turcice]] ''Fransız Anadolu Araştırmaları Enstitüsü'') est locus eruditionis de rebus [[Anatolia|Anatolicis]] et [[Turcia|Turcicis]], studiosis praecipue [[Francia|Francicis]] destinatus, in urbe [[Constantinopolis|Constantinopoli]] situs ad [[Palatium Franciae (Constantinopolis)|Palatium Franciae]] in regione urbana [[Beyoğlu]]. Conditus est anno 1930 (nomine primordiali ''Institut Français d'Archéologie d'Istanbul''); adnexi sunt ''Observatoire Urbain d'Istanbul'' (''OUI'') anno 1988, ''Mission de l'Agora'' [[Smyrna]]e anno 2003, ''Observatoire de la Vie Politique Turque''(''OVIPOT'') anno 2005, necnon ''Centre d'Etudes Caucasiennes'' (''Centre Antoine Galland'') anno 2003 in urbe [[Baku]] [[Atropatene (res publica)|Atropatenae]]. == Directores == * 1930-1941 : [[Albertus Gabriel]] * 1941 : [[Henricus Seyrig]] * 1941-1945 : [[Henricus Corbin]] * 1945-1956 : [[Albertus Gabriel]] * 1956-1964 : [[Ludovicus Robert]] * 1964-1975 : [[Emmanuel Laroche]] * 1975-1980 : [[Henricus Metzger]] * 1981-1984 : [[Georgius Le Rider]] * 1984-1991 : [[Ioannes Ludovicus Bacque-Grammont]] * 1991-1994 : [[Iacobus Thobie]] * 1994-1999 : [[Stephanus Yerasimos]] * 1999-2003 : [[Paulus Dumont]] * 2003-2008 : [[Petrus Chuvin]] * 2008- : [[Nora Şeni]] == Nexus externi == * [http://www.ifea-istanbul.net/ Situs officialis] ** [https://web.archive.org/web/20100214075454/http://www.ifea-istanbul.net/website/index.php?option=com_content&task=blogcategory&id=215&Itemid=872 Index directorum] * [https://web.archive.org/web/20160310222033/http://www.ifre.fr/index.php?option=com_sobi2&sobi2Task=sobi2Details&catid=2&sobi2Id=27&Itemid=24 Pagina apud IFRE] [[Categoria:Constituta 1930]] [[Categoria:Instituta eruditionis transmarina]] [[Categoria:Francia]] [[Categoria:Turcia]] h0cnxum95c47g594woc5fo2odvm10om 0 82473 3999914 3814364 2026-11-06T16:24:16Z InternetArchiveBot 139091 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 3999914 wikitext text/x-wiki [[Fasciculus:Jean Stafford in 1941 (cropped).jpg|thumb]] ''' Ioanna Stafford''' (nata in ''Covina'' in [[California]] die [[1 Iulii]] [[1915]] – mortua in [[White Plains (Novum Eboracum)|White Plains]], [[Novum Eboracum]] die [[26 Martii]] [[1979]]) est [[scriptrix]] [[CFA|Americana]], quae operis '' AThe Collected Stories of Jean Stafford '' gratia [[Praemium Pulitzer Mythistoriis dicatum]] anno [[1970]] consecuta est. == Nexus externus == [https://web.archive.org/web/20161201183859/http://accuracyproject.org/cbe-Stafford,Jean.html De Ioanna Stafford] {{scriptor-stipula}} {{DEFAULTSORT:Stafford, Ioanna}} [[Categoria:Scriptores Civitatum Foederatarum]] [[Categoria:Auctores Anglici]] [[Categoria:Nati 1915]] [[Categoria:Mortui 1979]] [[Categoria:Mulieres]] [[Categoria:Praemium Pulitzer]] o8ia05rlucroi1eyhf7bbfc7900w04x 0 87497 3999929 3990363 2026-11-06T16:53:50Z InternetArchiveBot 139091 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 3999929 wikitext text/x-wiki {{Capsa hominis Vicidata}} '''Ioannes Dickinson''' ([[13 Novembris]] [[1732]] ([[2 Novembris]] O.S.)—[[14 Februarii]] [[1808]]) fuit [[iurisconsultus]], [[miles]], vir [[civilitas|politicae]] peritus, et [[scriptor]] [[Civitates Foederatae|Americanus]], incola [[Philadelphia]]e [[Pennsylvania]]e et [[Vilmingtonia]]e [[Delavaria]]e. Praefectus [[militia]]e per [[Res Novae Americanae|Res Novas Americanas]], repraesentativus continentalis pro Pennsylvania et Delavaria, repraesentativus in [[Conventus Constitutionalis Civitatum Foederatarum|Conventu Constitutionali Civitatum Foederatarum]] anni [[1787]], Praeses Delavariae, et Praeses Pennsylvaniae meruit. Qui, inter divitissimos homines in [[Tredecim Coloniae|coloniis Britannicis Americanis]], scriptor rerum novarum appellatur ob eius ''[[Letters from a Farmer in Pennsylvania]]'' ('Epistulae agricolae in Pennsylvania'). [[Praeses Civitatum Foederatarum|Praeses]] [[Thomas Jefferson]], certus eius [[mors|mortis]] factus, eum agnovit "inter primos suasores [[ius|iurum]] suae patriae a [[Magna Britannia]] oppugnatae,"<ref>[[Anglice]]: "among the first of the advocates for the rights of his country when assailed by Great Britain."</ref> cuius "[[nomen proprium|nomen]] in [[historia]] consecrabitur unus ex magnis [[res novae|rerum novarum]] laudandis."<ref>[[Anglice]]: "name will be consecrated in history as one of the great worthies of the revolution."</ref><ref name="udlib09">{{cite web| title= UD Library discovers Thomas Jefferson letter | url= http://www.udel.edu/udaily/2010/dec/jefferson120309.html | date= [[3 Decembris]] [[2009]] | publisher= University of Delaware | accessdate=[[24 Novembris]] [[2013]]}}.</ref> [[Collegium Dickinsonium]], [[Schola Iurisprudentia Dickensoniana]] [[Universitas Civica Pennsilvaliae|Universitatis Civicae Pennsilvaniae]], et Complexus Dickinsonianus [[Universitas Delavaria|Universitatis Delavariae]] ex eo una cum [[uxor]]e, [[Maria Norris Dickinson]], appellantur. Praeterea, [[vocabulum|verba]] "The Liberty Song" ('Carmen libertatis') [[poeta]] composuit. <!--PLUS IN EN:--> == Cultura vulgaris == Dickinson est [[persona]] magni momenti in ''[[1776 (musical)|1776]],'' [[drama musicum|dramate musico]], locum tertium tenens post personas [[Ioannes Adams|Ioannis Adams]] et [[Beniaminus Franklinius|Beniamini Franklinii]]. == Adnotationes == <references /> == Bibliographia == * Bushman, Claudia L., Harold Bell Hancock, et Elizabeth Moyne Homsey. [[1988]]. [http://books.google.com/books?id=0KXBgFB2zXQC&lpg=PA1002&dq=delaware%20election%20state%20voting%20records%20history%201781&pg=PA17#v=onepage&q&f=false ''Proceedings of the House of Assembly of the Delaware State, 1781-1792, and of the Constitutional Convention of 1792.''] Newark Delevariae: University of Delaware Press. ISBN 978-0-87413-309-7. * Calvert, Jane E. [[2007]]. Liberty Without Tumult: Understanding the Politics of John Dickinson. ''The Pennsylvania Magazine of History and Biography'' 131(3):233–262. * Calvert, Jane E. [[2008]]. ''Quaker Constitutionalism and the Political Thought of John Dickinson.'' Cantabrigiae et Novi Eboraci: Cambridge University Press. * Conrad, Henry C. [[1908]]. ''History of the State of Delaware.'' Lancaster Pennsylvaniae: Wickersham Company. * Flower, Milton E. [[1983]]. ''John Dickinson: Conservative Revolutionary.'' Charlottesville Virginiae: University Press of Virginia. ISBN 0-8139-0966-X. * Hoffecker, Carol E. [[2004]]. ''Democracy in Delaware.'' Wilmingtoniae Delavariae: Cedar Tree Books. ISBN 1-892142-23-6. * Martin, Roger A. [[1984]]. ''History of Delaware Through its Governors.'' Wilmingtoniae Delavariae: McClafferty Press. * Martin, Roger A. [[1995]]. ''Memoirs of the Senate.'' Newark Delavariae: Roger A. Martin. * Munroe, John A. [[2004]]. ''Philadelawareans.'' Newark Delavariae: University of Delaware Press. ISBN 0-87413-872-8. * Munroe, John A. [[1954]]. ''Federalist Delaware 1775–1815.'' Novi Brunsvici Novae Caesareae: Rutgers University. * Racino, John W. [[1980]]. ''Biographical Directory of American and Revolutionary Governors 1607-1789.'' Westport Connecticutae: Meckler Books. ISBN 0-930466-00-4. * Rodney, Richard S. [[1975]]. ''Collected Essays on Early Delaware.'' Wilmingtoniae Delavariae: Society of Colonial Wars in the State of Delaware. * Scharf, John Thomas. [[1888]]. ''History of Delaware 1609–1888.'' 2 voll. Philadelphiae: L. J. Richards & Co. * Stillé, Charles J. [[1891]]. [http://www.archive.org/details/lifeandtimesofjo00stilrichbook ''The life and times of John Dickinson.']' * Ward, Christopher L. [[1941]]. ''Delaware Continentals, 1776–1783.'' Wilmingtoniae Delavariae: Historical Society of Delaware. ISBN 0-924117-21-4. == Nexus externi == {{CommuniaCat|John Dickinson (politician)|Civitatum Foederatarum Conditores}} {{CommuniaCat|John Dickinson (politician)|Ioannem Dickinson}}<!-- {{wikisource author |John Dickinson|Ioannem Dickinson}}--> {{wikiquote|John Dickinson|Ioannem Dickinson}} * [http://www.russpickett.com/history/delgov1.htm#dickin Delaware's Governors] * [http://nabbhistory.salisbury.edu/resources/wroten/wroten_jdickinson.html Delmarva Heritage Series] * [https://web.archive.org/web/20210305035704/http://explorepahistory.com/hmarker.php?markerId=542 ExplorePAHistory.com] * [http://odur.let.rug.nl/~usa/B/jdickenson/johnd1.htm Revolution to Reconstruction] * [https://web.archive.org/web/20071119220602/http://www.army.mil/cmh/books/RevWar/ss/dickinson.htm Soldier-Statesmen of the Constitution] * [https://web.archive.org/web/20130117044303/http://www.archives.upenn.edu/people/1700s/dickinson_john.html University of Pennsylvania Archives] <!-- *The [http://www.hsp.org/files/findingaid0383logan.pdf R.R. Logan Collection of John Dickinson Papers] are available for research use at the [[Historical Society of Pennsylvania]]--> ;Fontes datorum additorum * [https://web.archive.org/web/20201126014245/http://www.wilmingtondefriendsmeeting.org/directions.htm Comitia Tremebundorum Vilmingtoniae (situs sepulturae)]; 401 North West Street, Wilmington, Delaware; (302) 652-4491 * [[Plantatio Ioannis Dickinson]]; [http://history.delaware.gov/museums/jdp/jdp_main.shtml situs interretialis]; 340 Kitts Hummock Road, Dover, Delaware (302) 739-3277 * [[Societas Historica Delavariae]]; [https://web.archive.org/web/19961231010053/http://hsd.org/ situs interretialis]; 505 North Market Street, Wilmington, Delaware 19801; (302) 655-7161 * [[Societas Historica Pennsylvaniae]]; [http://www.hsp.org/ situs interretialis]; 1300 Locust Street, Philadelphia, Pennsylvania; (215) 732-6200 * [[Universitas Delavariae]]; [http://www.lib.udel.edu/ situs bibliothecae]; 181 South College Avenue, Newark, Delaware 19717; (302) 831-2965 * {{CongBio|D000321}} {{Subscriptores Constitutionis Civitatum Foederatarum}} {{Gubernatores Delevariae}} {{Gubernatores Pennsilvaniae}} {{Lifetime|1732|1808|Dickinson, Ioannes}} <!--plenius: C. Delavariae + C. Pennsilvaniae--> <!--Why is the state not being spelled Delavariae?--> <!--recte: I. Vilmingtoniae Delavariae--> <!--recte: I. Philadelphiae--> <!--?melius: Tremebundi C.F.--> <!-- [[Category:People of Delaware in the American Revolution]] [[Category:People of Pennsylvania in the American Revolution]] [[Category:Pennsylvania militiamen in the American Revolution]] [[Category:Militia generals in the American Revolution]] [[Category:Delaware Democratic-Republicans]] [[Category:Members of the Pennsylvania Provincial Assembly]] [[Category:Delaware State Senators]] [[Category:Continental Congressmen from Delaware]] [[Category:Continental Congressmen from Pennsylvania]] [[Category:American people of English descent]] [[Category:Pennsylvania colonial people]] [[Category:Delaware colonial people]] [[Category:Burials in Wilmington, Delaware]] [[Category:Members of the Middle Temple]]--> [[Categoria:Conditores Civitatum Foederatarum]] [[Categoria:Auctores Anglici]] [[Categoria:Causidici]] [[Categoria:Collegium Dickinsonium]] [[Categoria:Gubernatores Delevariae]] [[Categoria:Gubernatores Pennsilvaniae]] [[Categoria:Incolae Delavariae]] [[Categoria:Incolae Pennsilvaniae]] [[Categoria:Milites Civitatum Foederatarum]] [[Categoria:Poetae Civitatum Foederatarum]] [[Categoria:Religiosa Amicorum Sodalitas]] [[Categoria:Scriptores Civitatum Foederatarum]] fbsh2k2cgjul3wvlq8uxszd8ul21ccy 0 90055 4000012 3773382 2026-11-06T19:09:59Z InternetArchiveBot 139091 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 4000012 wikitext text/x-wiki {{L1}} {{Capsa hominis Vicidata}} '''Isaacus Casaubonus''', vulgo ''Isaac Casaubon'' ([[Genava (urbs)|Genavae]] die [[18 Februarii]] [[1559]] natus; [[Londinium|Londinii]] die [[1 Iulii]] [[1614]] mortuus) fuit [[philologia|eruditus rerum classicarum]] necnon theologicarum et [[bibliothecarius]]. Filius [[Hugenoti|Hugenotorum]], [[Protestantes|protestans]] et ipse, [[Crista Arnaudi|Cristae Arnaudi]] in oppido educatus est ubi pater presbyter merebat. In [[Schola Genevensis|schola Genevensi]] eruditus est, praeceptore [[Franciscus Portus|Francisco Porto]] [[Creta]]no, cui in cathedram Graecitatis anno [[1581]] succedit. Ibi anno [[1593]] hospes fuit [[Henricus Wottonius|Henrici Wottonii]], qui, pecuniis egens, eruditionem quaerens, [[Europa]]m perambulabat. Casaubonus anno [[1596]] professor linguarum bonarumque litterarum apud [[Universitas Montispessulani|Universitatem Montispessulani]] factus est. [[Lutetia]]e iuxta [[Iacobus Augustus Thuanus|Iacobum Augustum Thuanum]] in [[Bibliotheca Regia (Francia)|Librario Regis]] custos meruit ab anno [[1604]], quod munus usque ad mortem retinuit. Regem ipsum [[Lugdunum|Lugduni]] anno [[1598]] incurrerat. His annis iam editiones [[textus (ratio litteraria)|textuum]] classicorum parabat: ''[[Geographica (Strabo)|Geographicorum]]'' [[Strabo]]nis iam anno [[1587]] divulgatam, ''[[Strategemata (Polyaenus)|Strategematum]]'' [[Polyaenus|Polyaeni]] [[editio princeps|editionem principem]] [[1589]], librorum ''[[de vita Caesarum]]'' [[Gaius Suetonius Tranquillus|Suetonii]] [[1595]], ''[[Deipnosophistae|Deipnosophistarum]]'' [[Athenaeus Naucratita|Athenaei]] [[1598]], ''[[Historia Augusta|Historiae Augustae]]'' [[1603]], ''[[Historiae (Polybius)|Historiarum]]'' [[Polybius|Polybii]] anno [[1609]] (cui [[Aeneas Tacticus|Aeneae Tactici]] editionem principem adiunxit). Anno [[1610]], patrono [[Henricus IV (rex Franciae)|Henrico IV]] nuper mortuo, exsilium [[Londinium|Londinii]] petivit eodem fere tempore quo amicus [[Theodorus Mayernius]]. Iter eo fecit duce [[Eduardus Wottonius|Eduardo Wottonio]], Henrici fratre natu maximo, qui eis annis legatus regni Angliae merebat. Londinii cum familia sua unum annum in domo [[Iohannes Overall|Iohannis Overall]] decani professorisque [[universitas Cantabrigiensis|Cantabrigiensis]] hospes acceptus est; a [[Lancelotus Andrewes|Lanceloto Andrewes]] [[Cantabrigia]]m et [[Ely]] invitatus est; apud Cantabrigienses et [[universitas Oxoniensis|Oxonienses]] celebratus est. Saepius autem iuxta regem convocatus, Londinii a populo quippe qui regi consilia extranea proposuisset vituperatus, opera pauciora produxit. Editionem emendatam Strabonis novamque editionem ''Saturarum'' [[Aulus Persius Flaccus|Persii]] parabat quae post mortem prodierunt. Anno [[1615]] causa obstructionis [[vesica]]e congenitalis mortuus est.<ref>[[Theodorus Mayernius]], "Historia morbi et mortis D. Isaaci Casauboni" in Iosephus Browne, ed., ''Theo. Turquet Mayernii ... Opera medica, in quibus continentur consilia, epistolae, observationes, pharmacopeia, variaeque medicamentorum formulae''. Londini: impensis D. Browne {{Google Books|EvRbAAAAcAAJ|pars 1 pp. 144-154}}; [[Raphael Thorius]], "Epistola de Isaaci Casauboni morbi mortisque caussa; De morbo et morte Isaaci Casauboni narratio" in {{qc|id=Gronovius, ed. (1638)}} {{Google Books|7kd1KhlBjggC|pp. 841-848}}</ref> Successor eius in bibliotheca Regia Parisiensi fuit [[Nicolaus Rigaltius]]. Florentiam, [[Henricus Stephanus (mortuus 1598)|Henrici Stephani]] filiam, in matrimonium duxit, e qua genuit [[Mericus Casaubonus|Mericum Casaubonum]], futurum textuum classicorum editorem. == Opera == [[Fasciculus:Isaac Casaubon from NPG.jpg|thumb|Isaacus Casaubonus ([[Pinacotheca Effigierum Nationalis (Londinium)|Pinacotheca Effigierum Nationalis]] [[Londinium|Londiniense]])]] * 1587 (editor) ː ''Strabonis rerum geographicarum libri XVII. Isaacus Casabonus recensuit..., emendavit ac commentariis illustravit. Accessit et tabula, orbis totius descriptionem complectens; Adjecta est etiam Guilielmi Xylandri ... latina versio, cum necessariis indicibus'', Genavae excudebat Eustathius Vignon {{Google Books|bNBWAAAAcAAJ}} {{Google Books|mJRoAAAAcAAJ}} * 1589 (editor) : ''Πολυαίνου Στρατηγημάτων βιβλοὶ ὀκτώ: Polyaeni Stratagematum libri octo. Is. Casaubonus Graece nunc primum edidit ... Adiecta est etiam Iusti Vulteii Latina versio, cum indicibus necessariis''. Lugduni: apud Ioan. Tornaesium ([[editio princeps]]) {{Google Books|cro7AAAAcAAJ}} * 1595 (editor) : ''C. Suetonii Tranquilli De XII Caesaribus libri VIII. Isaacus Casaubonus recensuit et animadversionum libros adiecit: additi sunt et Suetonii libelli De illustribus grammaticis et De claris rhetoribus''. Genavae: apud Iacobum Chouët [https://www.e-rara.ch/gep_g/content/titleinfo/1752529 Textus] apud Genavenses; [https://web.archive.org/web/20211126185328/https://numelyo.bm-lyon.fr/f_view/BML:BML_00GOO0100137001102804635 apud Lugdunenses] * 1598 (editor) : ''Άθηναίου Δειπνοσοφιστῶν βίβλια πεντεκαίδεκα: Athenaei Deipnosophistarum libri quindecim. Isaacus Casaubonis recensuit ... adiecta sunt eiusdem ... Animadversionum libri xv; addita est etiam Iacobi Dalechampii Cadomensis Latina interpretatio''. Heidelbergae {{Ling|Graece|Latine}} [http://mdz-nbn-resolving.de/urn:nbn:de:bvb:12-bsb10139387-7 Textus] apud Monacenses [http://bvpb.mcu.es/es/consulta/registro.cmd?id=406751 Editio Lugdunensis, 1612 (imprime "''Objetos digitales''")] ** 1600 : ''Animadversionum in Athenaei Dipnosophistas libri XV''. Lugduni: Antoine de Harsy, 1600 * 1603 (editor) : ''Historiae Augustae scriptores sex: Aelius Spartianus, Iulius Capitolinus, Aelius Lampridius, Vulcatius Gallicanus, Trebellius Pollio, & Flavius Vopiscus''. Isaacus Casaubonus ex vett. libris recensuit; idemque librum adiecit emendationum ac notarum''. Lutetiae: Drouart * 1605 : ''De satyrica Graecorum poesi et Romanorum satira libri duo''. Lutetiae: Drouart {{Google Books|eToTAAAAQAAJ|Editio 1774}} * 1609 (editor) : ''Πολυβίου τοῦ Λυκόρτα Μεγαλοπολίτου Ἱστοριῶν τὰ σωζόμενα: Polybii Lycortae f. Megalopolitani Historiarum libri qui supersunt. Isaacus Casaubonus ex antiquis libris emendavit, Latine vertit et commentariis illustravit ... Αἰνείου Τακτικόν τε καί πολιορκητικὸν ὑπόμνημα, περὶ τοΰ πω̃ς χρὴ πολιορκούμενον ἀντέχειν. Aeneae, vetustissimi Tactici, commentarius de toleranda obsidione. Is. Casaubonus primus vulgavit, Latinam interpretationem ac notas adiecit ...'' ([[editio princeps]] [[Aeneas Tacticus|Aeneae Tactici]]) {{Ling|Graece|Latine}} {{Google Books|nRF6tQEACAAJ}} * 1615 (editor) : ''Auli Persii Flacci Satirarum liber. Isaacus Casaubonus recensuit et commentario libro illustravit''. Lutetiae: Drouart * 1615 : ''Isaaci Casauboni de rebus sacris et ecclesiasticis exercitationes XVI''. Francofurti [http://www.archive.org/details/isaacicasauboni00unkngoog Textus] apud ''Internet Archive'' * 1617 : ''[[Misoponeri Satyricon]] cum notis aliquot ad obscuriora prosae loca et Graecorum interpretatione''. Lugduni Batavorum, Sebastianum Wolzium, 1617 * 1620 (editor) : ''Strabonis Rerum geographicarum libri XVII. Isaacus Casaubonus recensuit, summoque studio & diligentia, ope etiam veterum codicum, emendavit, ac commentariis illustravit, & secundis curis cumulatè exornavit, quae nunc primum prodeunt. Adjuncta est etiam Gulielmi Xylandri augustani latina versio ab eodem Casaubono recognita. Accessere Fed. Morelli professorum reg. decani, in eundem geographum observatiunculae. Additus est rerum insigniorum & notatu digniorum locuples index, accuratus & necessarius, tam geographicus quàm historicus : nec non alius ad Isaaci Casauboni commentarios.'' Lutetiae Parisiorum, Typis regiis [http://mdz-nbn-resolving.de/urn:nbn:de:bvb:12-bsb10209780-0 Textus] apud Monacenses [http://bdh.bne.es/bnesearch/detalle/bdh0000000925 Textus] apud Matritenses * 1638 : {{ec|id=Gronovius, ed. (1638)|c=[[Ioannes Fredericus Gronovius|Iohannes Fredericus Gronovius]], ed., ''Isaaci Casauboni epistolae'' (Hagae Comitis, 1638) {{Google Books|7kd1KhlBjggC}}}} ** 1656 : 2a ed. auctior. Iohannes Georgius Graevius, ed. {{Google Books|OBFmAAAAcAAJ}} ** 1708 : 3a ed. Theodorus Iansonius ab Almeloveen, ed. {{Google Books|Z2BZAAAAYAAJ}} * 1850 (ed. Iohannes Russell) : ''Ephemerides''. Oxonii [http://www.archive.org/details/ephemerides01casa Vol. 1] [http://www.archive.org/details/ephemerides02casa Vol. 2] apud ''Internet Archive'' == Notae == <references /> [[Fasciculus:Polybius ed. Casaubon 1609 title.jpg|thumb|''[[Historiae (Polybius)|Historiae]]'' [[Polybius|Polybii]]: titulus editionis Casaubonianae (Coloniae Agrippinae, 1609)]] == Bibliographia == ; Fontes fere coaevi * 1703 {{ec|id=Browne, ed. (1703)|c="Historia morbi et mortis D. Isaaci Casauboni" in Iosephus Browne, ed., ''[[Theodorus Mayernius|Theo. Turquet Mayernii]] ... Opera medica, in quibus continentur consilia, epistolae, observationes, pharmacopeia, variaeque medicamentorum formulae''. Londini: impensis D. Browne {{Google Books|EvRbAAAAcAAJ|pars 1 pp. 144-154}}}} ; Eruditio * {{BBKL|c/casaubon_i|auctor=Friedrich Wilhelm Bautz|commentatio=CASAUBON (Casaubonus), Isaac|tomus=1|columnae=945-946}} * Albertus Martin, "L'édition de Polybe d'Isaac Casaubon (1594-1609)" in ''Mélanges d'archéologie et d'histoire'' 1890, 10 : 3-43 [http://www.persee.fr/doc/mefr_0223-4874_1890_num_10_1_6626 Hic legere potes] * L.-J. Nazelle, ''Isaac Casaubon: sa vie et son temps (1559-1614)''. Lutetiae: Fischbacher, 1897 [http://www.archive.org/details/isaaccasaubonsa00nazegoog Textus] apud ''Internet Archive'' * Charles Nisard, ''Le triumvirat littéraire au 16e siècle: Juste Lipse, Joseph Scaliger, et Isaac Casaubon''. Lutetiae: Amyot [1852] [http://www.archive.org/details/letriumviratlitt00nisauoft Textus] apud ''Internet Archive'' * [[Marcus Pattison|Mark Pattison]], ''Isaac Casaubon, 1559-1614''. Oxonii, 1892 [http://www.archive.org/details/isaaccasaubo15500pattuoft Textus] apud ''Internet Archive'' ; De studiis lecturisque singulis * Christian Jacob, "Périple de lecteurs, notes sur Athénée" in ''Revue de la Bibliothèque nationale de France'' n° 2 (1999) pp. 19-25; nova editio, titulo "Casaubon lecteur d'Athénée" in Christian Jacob, ''Faut-il prendre les Deipnosophistes au sérieux?'' (Lutetiae: Les Belles Lettres, 2020) cap. 22 == Nexus externi == {{Fontes biographici}} {{CommuniaCat|Isaac Casaubon|Isaacum Casaubonum}} {{Lifetime|1559|1614|Casaubon, Isaac}} [[Categoria:Auctores Latini recentiores]] [[Categoria:Philologi Franciae]] [[Categoria:Philologi Helvetiae]] [[Categoria:Theologi]] [[Categoria:Professores Universitatis Montispessulani]] [[Categoria:Bibliothecarii Bibliothecae Regiae et Nationalis Francicae]] [[Categoria:Recensores]] [[Categoria:Interpretes Graeco-Latini]] [[Categoria:Professores Scholae Genevensis]] [[Categoria:Hugenoti]] i1mm8axul4ba8d35nq2e7rp0punvqkw 0 93245 3999944 3996646 2026-11-06T17:15:06Z InternetArchiveBot 139091 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 3999944 wikitext text/x-wiki {{Capsa hominis Vicidatorum}} ''' Ioannes Kaufmann''' (natus in [[Ettiswil]] die [[13 Iunii]] [[1948]] et [[8 Iunii]] [[2026]] mortuus) fuit [[oeconomia]]e et rerum politicarum peritus [[Helvetia|Helveticus]] factionis [[Factio Popularis Helvetica|Factionis Popularis Helveticae]]/[[Unio Democratica Medii|Unionis Democraticae Medii]] qui a die [[6 Decembris]] [[1999]] [[canto]]nis [[Turicum (pagus)|Turici]] populi munere in [[Consilium Nationale|Consilio Nationale]] fungitur. == Nexus externi == * [http://www.parlament.ch/D/Suche/Seiten/biografie.aspx?biografie_id=479 Brevis biographia] apud Helvetiae Parlamenti paginas interretiales * [https://web.archive.org/web/20100214065708/http://www.hanskaufmann.ch/ Ioannis Kaufmann pagina interretialis] {{bio-stipula}} {{anni vitae|1948|2026|Kaufmann, Ioannes}} [[Categoria:Legati Consilio Nationali Helvetiae]] [[Categoria:Oeconomi Helvetiae]] 134sn2p1kb03dityn4qe3m1oflu4895 0 98574 4000179 3873565 2026-11-07T04:24:33Z InternetArchiveBot 139091 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 4000179 wikitext text/x-wiki [[Fasciculus: Hohenstein Madama Butterfly.jpg|thumb|200px|''Madama Butterfly'': imago primi spectaculi]] '''''Madama Butterfly''''' est [[opera]] ab [[Iacobus Puccini|Iacobo Puccini]] ad [[libellus|libellum]] [[Iosephus Iacosa|Iosephi Iacosa]] [[Ludovicus Illica|Ludovicique Illica]] composita et [[Mediolanum|Mediolani]] die [[17 Februarii]] [[1904]] [[La Scala (theatrum Mediolanense)|Theatro La Scala]] primum acta. Opera tres actiones et locu [[Nagasacum|Nagasaci]] constituta est et celeber a [[melodia]] [[harmonia]]que stylo Iaponismi. == Nexus externi == * [https://web.archive.org/web/20150105132912/http://www.musicwithease.com/puccini-butterfly-synopsis.html De hoc opere] {{Ling|Germanice}} * [http://opera.stanford.edu/Puccini/Butterfly/libretto.html Operis libellum] {{Ling|Italice}} {{musica-stipula}} {{Puccini opera}} [[Categoria:Musica 1904]] [[Categoria:Operae]] [[Categoria:Iacobus Puccini]] {{Myrias|Ars}} 0ppq6u1kgwlbn5uct8xolcz5clgwci7 0 101745 4000163 3594085 2026-11-07T03:16:46Z InternetArchiveBot 139091 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 4000163 wikitext text/x-wiki {{Videdis|Nuceria (discretiva)}} {{Capsa urbis Vicidata}} [[Fasciculus:Lucera0004.jpg|thumb|Luceria]] '''Luceria'''<ref>{{Sacco}}</ref><ref name="graesse">{{Graesse}}}</ref><ref name=":22">F. Ferrari, [https://books.google.it/books?id=JTLXWupIlxgC&printsec=frontcover&hl=it&source=gbs_ge_summary_r&cad=0#v=onepage&q=barium&f=false ''Lexicon geographicum'',] 1667</ref><ref>{{Hofmannus}}</ref> {{victio|Luceria|ae|f}} (alia nomina: ''Luceria Apula'',<ref name="graesse" /> ''Luceria Paganina'',<ref name="graesse" /> ''Luceria Paganorum'',<ref name="graesse" /> ''Luceria Saracinorum'',<ref name=":0">{{Schweickard}}</ref> ''Luceris'',<ref name="graesse" /> ''Nocera'',<ref name="graesse" /> ''Nuceria'',<ref name=":0" /><ref name="graesse" /><ref>{{AA.VV. Nomi d'Italia}}</ref> ''Nuceria Saracenorum''<ref name="graesse" />) ([[Lingua Italiana|Italiane]]: ''[[:it:Lucera|Lucera]]'') est [[Urbes Italiae|Urbs]] [[Italia]]e et [[Commune Italiae|municipium]], circiter 33&thinsp;760 incolarum, in [[Regio Italiae|Regione]] [[Apulia]] ac in [[Provincia Fodiana]] situm. Urbani ''Lucerini''<ref name="graesse" /><ref name="CathHier">Cf. {{CathHierDiocese|lutr|Dioecesis Lucerina-Troiana}}</ref> (etiam: ''Lucerinenses''<ref name="graesse" /> sive ''Lucerienses''<ref name="graesse" />) appellantur. == Insigne == <gallery> Fasciculus:Corona di città.svg|''[[Urbs Italiae]]''<ref>DCG [[6 Septembris]] [[1935]]</ref> </gallery> === Sententia === Sententia urbis est: ''S.P.Q.L. (Senatus Populusque Lucerinus)''. == Geographia == * [[Daunia]] (''terra''), * [[Tabula Apula]] (''terra'') == Cives clari == === Nati === * [[Matthaeus Paolillo]] (*1915), poeta [[Lingua Latina]] scribens === Hic vixerunt === * [[Rogerius Bonghi]] == Aedificia egregia == * Amphitheatrum romanum * Ecclesia cathedralis Assumptionis B.M.V. == Ecclesia Catholica Romana == Luceria, cum [[Troia (Italia)|Troia]], [[sedes episcopalis]] [[Ecclesia Catholica Romana|Ecclesiae Catholicae Romanae]] est. Nomen sedis episcopalis [[Dioecesis Luceriensis-Troiana]]<ref name="CathHier" /> est. == Fractiones, vici et loci in municipio == === Fractiones === ''Borgo San Giusto, Centragallo, Fattoria Cavalli, La Marchesa, La Motticella, Masseria Casanova, Masseria De Palma, Masseria Di Giovine, Masseria Ferula, Masseria Mezzana Grande, Masseria Mezzanelle, Masseria Monaco, Masseria Montaratro, Masseria Parisa, Masseria Petraiolo, Masseria Schiavone, Masseria Scorciabove, Masseria Villano, Melandro, Palmori, Ponte di Troia, Posta Santa Lucia, Reggente, Vigna Nocelli, Villa Napolitano''. == Municipia finitima == * [[Alvarona]], * [[Biccarum (Apulia)|Biccarum]], * [[Fanum Sancti Severi]], * [[Castrum Sclavorum]], * ''[[Fovea]]m vel [[Fodia]]'', * [[Mocta Montis Corvini]], * [[Petra Montis Corvini]], * [[Troia (Italia)|Troia]], * [[Turris Maior]], * [[Vulturinum]]. {{NexInt}} * [[Apulia]]m (''regionem''), * [[Provincia Fodiana|Provinciam Fodianam]], * [[Daunia]]m (''terram''), * [[Tabula Apula|Tabulam Apulam]] (''terram''), * [[Fovea]]m vel [[Fodia]]m (''urbem''), * [[Urbes Italiae]]. == Nexus externi == * [https://web.archive.org/web/20240711222029/https://www.comune.lucera.fg.it/ Situs publicus] {{CommuniaCat|Lucera|Luceriam}} == Pinacotheca == <gallery> Fasciculus:Map of comune of Lucera (province of Foggia, region Apulia, Italy).svg|Collocatio finium municipii in Provincia Fodiana. Imago:Amphitheatre of Lucera.jpg|Luceriae: Amphitheatrum. </gallery> == Notae == <references /> {{urbs-stipula}} [[Categoria:Luceria| ]] 87tsc9wctzu918xi191dg0a7q13rr22 0 102306 3999894 3995111 2026-11-06T15:33:51Z InternetArchiveBot 139091 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 3999894 wikitext text/x-wiki __NOTOC__ {{A-Z}} == A == * '''AA''' [[Pia Societas Presbyterorum ab Assumptione]] = Congregatio Augustinianorum ab Assumptione * '''AAI''' Ordo Apostolorum Amoris Infiniti * '''AASC''' [[Sorores Adoratrices Ancillae SS. Sacramenti et a Caritate]] * '''AC''' ''The Congregation of the Apostolic Carmel'' (Anglice), vide: [http://www.apostolic-carmel.org/#]; congregatio [[Ordo Carmelitarum Discalceatorum|ordini Carmelitarum Discalceatorum]] aggregata * '''ACI = ACJ''' [[Ancillae Cordis Iesu (ACI)|Ancillae Cordis Iesu]] * '''ADJC''' Ancillae Domini Jesu Christi = Pauperes Ancillae Jesu Christi * '''ADC''' ''Ancillarum Charitatis'' * '''ADC''' Ancillae Divini Cordis; vide etiam: '''EDC''' * '''AFSC''' Affiliatus Frater Scholarum Christianarum (nomen honorarium homini datum, qui se de [[Institutum Fratrum Scholarum Christianarum|Instituto Fratrum Scholarum Christianarum]] bene meritus est), vide etiam: '''FSC''' * '''AI''' ''Suore Ancelle dell'Incarnazione'' (Italiane) * '''AIM''' ''Ancillarum Beatissimae Mariae Immaculatae'' * '''AJ''' ''Apostles of Jesus = Apostles of Jesus Missionaries, Nairobi'' (Anglice, vide: [https://web.archive.org/web/20130708171153/http://apostlesofjesusmissionaries.com/home]) * '''AM''' ''Hermanas Agustinas Misioneras'' (Hispanice, vide: [http://agustinasmisioneras.net/]) est ramus [[Ordo Sancti Augustini|ordinis Sancti Augustini]] ('''OAS'''), vide etiam: '''AMA''' et '''AMS''' * '''AM''' Ancillae Mariae * '''AM''' ''Alagad ni Maria'' ("Apostoli Mariae", Lingua Philippinica) = ''Philippine Disciples of Mary'' (Anglice), vide: [https://web.archive.org/web/20120111103643/http://phildisciplesofmary.com/] * '''AMA''' Ausiliarie Missionarie Agostiniane (Italiane), vide: '''AM''' * '''AMS''' ''Augustinian Missionary Sisters'' (Anglice) = '''AM''' * '''ANDP''' ''Sœurs Augustines de Notre-Dame de Paris'' (Francice), congregatio Augustiniana (vide: '''OAS'''), nata anno 1977 per unionem duarum congregationum: ''Augustines de l'Hôtel-Dieu de Paris'' et ''Augustines du Précieux-Sang d'Arras''. * '''AO''' ''Apostolic Oblates'' (Anglice) = ''Oblate Apostoliche'' (Italiane) - Pro Sanctitate (vide: [http://www.prosanctitate.org/index.php?lang=1]); fundator: [[:it:Guglielmo Giaquinta]] * '''ARV''' ''Hermanas Agustinas Recoletas del Corazón de Jesús'' (Hispanice) - congregatio Venetiolae * '''APB''' ''Sisters Adorers of the Precious Blood and daughters of Mary Immaculate'' (Anglice) - prima communitas contemplativa in Canada condita (1861) * '''APG''' ''Religiosas Adoratrices Perpetuas Guadalupanas'' (Hispanice), institutum religiosum femineum Mexicanum, ramus ordinis Adoratricum Perpetuarum Sanctissimi ('''APSS''') * '''APSS''' Adoratrices Perpetuae Sanctissimi (vulgo: Sacramentinae), ordo femineus vitae contemplativae Romae anno 1807 conditus * '''AR''' ''Agostiniane Recollette'' (Italiane) sive ''Augustinian Recollect Sisters'' (Anglice) = Moniales Ordinis Augustinianorum Recollectorum, vide '''OAR''' * '''ARV''' ''Hermanas Agustinas Recoletas del Corazón de Jesús'' (Hispanice), institutum sororum Augustiniorum Recollectorum in Venetiola * '''AS''' ''Sacerdotal Secular Institute of Apostolic Sodales'' (Anglice); fundator: [[:it:Guglielmo Giaquinta]] * '''ASC''' Adoratrices Sanguinis Christi = Sorores Adoratrices Pretiossimi Sanguinis; ramus femineus [[Congregatio Presbyterorum a Pretiosissimo Sanguine|Congregationis Presbyterorum a Pretiosissimo Sanguine]], vide: '''CMPPS''' * '''ASCGA''' ''Ancelle del Sacro Cuore di Gesù Agonizzante'' (Italiane), institutum religiosum femineum educationi deditum * '''ASCJ''' Apostolae Sacri Cordis Jesu (vide: [https://web.archive.org/web/20120205195704/http://www.ascj.net/italiano/chi_siamo.html]) * '''ASCV''' ''Ancillarum a Sacro Corde'' (Volpicelli) * '''ASI''' Ancillae - Institum Saeculare (vide: [https://web.archive.org/web/20120725012927/http://www.ancillae.de/]) * '''ASM''' ''Aliança de Santa Maria'' (Lusitanice), institutum religiosum femineum Portugallicum ad nuntium Fatimae promovendum * '''ASMI''' ''Apostolic Sisters of Mary Immaculate'' (Anglice); congregatio ecclesiae syro-malabarensis * '''ASMI''' ''Assisi Sisters of Mary Immaculate (Greengardens)'' (Anglice); congregatio ecclesiae syro-malabarensis * '''ASP''' = '''ASSP''' Sorores Angelicae Sancti Pauli; ramus femineus [[Barnabitae|Barnabitarum]], vide: '''B''' == B == * '''B''' Clerici regulares S. Pauli decollati; [[Barnabitae]]; vide etiam: CRSP, Obarn * '''BA''' Ordo Basilianus Aleppensis Melkitarum * '''BB''' Sorores ''Benebikira'' (Lingua Kinyarwanda; "Filiae Virginis", vide: [https://web.archive.org/web/20120128131630/http://benebikira.org/]) * '''BC''' Ordo Basilianus S. Iohannis Baptistae Soaritarum Melkitarum * '''BETHL''' ''Society of Bethlemite Sisters'' (Anglice) = ''Instituto de Hermanas Bethlemitas Hijas del Sagrado Corazón de Jesús'' (Hispanice), institutum religiosum femineum ex vetere [[Ordo Bethlehemitarum|ordine Bethlehemitarum]] natum (vide: [https://web.archive.org/web/20211021215941/http://www.bethlemitas.org.co/cg/home.php]) * '''BFCC''' ''Brothers for Christian Community'' (Anglice), societas fratrum non canonica, quae in pluribus dioecesibus Civitatum Foederatarum Americae diffusa est * '''BGS''' ''Little Brothers of the Good Sheperd'' (Anglice) = Parvi Fratres Boni Pastoris * '''BHS''' ''Brother-Servants of the Holy Spirit''; forsitan idem ac ''Brothers of the Holy Spirit'' (Anglice) (vide: [http://bhs.catholicweb.com/]) * '''BPS''' Sœurs de Charité de Notre Dame du Bon et Perpétuel Secours (Francice), congregatio in Mauritia nata (vide: [https://web.archive.org/web/20150104220758/http://members.xoom.it/suorebps/index.htm]) * '''BS''' Ordo Basilianus Sanctissimi Salvatoris Melkitarum (''Arrouhbaniat Albassiliat Almoukhalissiat'') * '''BS''' Sisters of the Little Flower of Bethany (Anglice), congregatio in India anno 1921 orta (vide: [https://web.archive.org/web/20120418235942/http://www.bethanymangalore.org/]) * '''BSC''' ''Brothers of Charity'' (Anglice) = ''Broeders van Liefde'' (Batave) = ''Frères de la Charité de Gand'' (Francice) = Fratres a Caritate, vide '''FC''' * '''BSM''' Brothers of St. Michael (India) (Anglice) * '''BSCM''' Congregatio Adoratricum Sanctissimi Cordis Iesu de Monte Martyrum (Bénédictines du Sacré-Cœur de Montmartre) * '''BSJ''' Brothers of St. Joseph (Anglice) - Sunt plures ordines, qui Sancto Josepho dedicati sunt, inter alios Institutum Josephitarum Gerardimontensium ('''CJ'''), Societas Missionarium Sancti Joseph de Mill Hill ('''MHM'''), Societas Sodalium Sancti Joseph a Sacro Corde ('''SSJ''') and Brothers of St. Joseph the Worker (vide infra) * '''BSJW''' ''Brothers of St. Joseph the Worker'' (Anglice, vide: [http://www.bsjw.org/]) * '''BSP''' Brothers and Sisters of Penance of St Francis (Anglice, vide: [http://www.bspenance.org/]) * '''BVM''' ''Sisters of Charity of the Blessed Virgin Mary'' (Anglice, vide: [https://web.archive.org/web/20120415000056/http://www.bvmcong.org/]) == C == * '''CAB''' Congregatio Fratrum Cellitarum seu Alexianorum (CAB = Congregation of Alexian Brothers); cf. '''CFA''' * '''CACh''' Congregatio Sororum Sanctissimae Animae Domini Nostri Jesu Christi (''Zgromadzenie Sióstr Najświętszej Duszy Chrystusa Pana'', Polonice; vide [http://www.duszajezusa.pl/]) * '''CAE''' Grucifixae Adoratrices Ss. Sacramenti (vide [https://web.archive.org/web/20110509063128/http://suorecrocifisse.com/]) * '''CAM''' Congregatio Mechitaristarum Venetiarum; vide etiam '''CMV''', '''OMech''' * '''CanA(ug)''' Canonici Augustiniani, [[Canonici Regulares Sancti Augustini]]; vide etiam: '''CanR(eg), CRSA, CSA''' * '''CanR(eg)''' Canonici Augustiani, [[Canonici Regulares Sancti Augustini]]; vide etiam: '''CanA(ug), CRSA, CSA''' * '''CASH''' Clerici Apostolici S. Hieronymi, Jesuatae; vide etiam: '''OESH''' * '''CB''' ''Christian Brothers'' (Anglice) = Fratres Scholarum Christianarum de Hibernia ('''FSCH''') et [[Fratres Christiani|Congregatio Fratrum Christianorum]] ('''CFC''') * '''CBS''' (Sisters of Bon Secours de Paris) * '''CBS''' (Congregation of the Sisters of the Blessed Sacrament) * '''CBMV''' Congregatio Beatae Mariae Virginis * '''CBV''' (Suore della Beata Vergine, Cremona = Istituto Beata Vergine = Congregazione Beata Vergine, vide [http://www.beatavergine.it/]) * '''CC''' (Companions of the Cross) * '''CCD''' (Confraternity of Christian Doctrine) * '''CCF''' Congregatio Caritatis Fratrum; nomen plurium ordinum: [[Ordo Hospitalarius Sancti Johannis de Deo]] ('''OH'''), Fratres Misericordiae Mariae Auxiliatricis ('''FMMA'''), Congregatio Fratrum Misericordiae de Montabaur ('''FMM'''), Fratres De Misericordia (Machlinae; '''FDM''') = ''Broeders van Scheppers'' (Batave) * '''CCG''' Congregatio Fratrum Consolatorum de Gethsemani * '''CCIM''' Congregatio Filiarum SS. Cordium Iesu et Mariae ("Institutum Ravasco") * '''CCR''' (Congregation of Carmelite Religious); vide: [[Carmelitae]] * '''CCRSA''' (Congregation of the Clerics Regular of Saint Augustine) * '''CCV''' Congregatio Sororum Carmelitarum Caritatis de Vedruna (vide [http://www.vedruna.org/]; vide etiam: [[Carmelitae]] * '''CCVI''' Congregatio Caritatis Verbi Incarnati (Houston, Texas; situs interretialis: [https://web.archive.org/web/20120501210856/http://www.sistersofcharity.org/associates-ccvi]) * '''CDC''' Congregatio Presbyterorum Saecularium a Doctrina Christiana; Doctrinarii * '''CDC''' Congregatio Sororum Divini Cordis Jesu * '''CDCJ''' Carmelitae Divini Cordis Jesu (fundatrix: Maria-Teresa Tauscher; vide [http://www.karmel.at/deu/dcj/dcj.htm]); congregatio ordini [[Carmelitae|Carmelitarum]] aggregata * '''CdlC''' (''Canonesas de la Cruz'', Hispanice; vide [https://web.archive.org/web/20130601105125/http://canonesasdelacruz.com/]) * '''CDP''' Congregatio Divinae Providentiae; vide etiam '''CSDP''' * '''CFA''' Congregatio Fratrum Cellitarum seu Alexianorum; cf. '''CAB''' * '''CFC''' Congregatio Fratrum a Caritate * '''CFC''' [[Fratres Christiani|Congregatio Fratrum Christianorum]] = Fratres Scholarum Christianarum de Hibernia (fundator: [[Edmundus Ignatius Rice]]); vide etiam: '''FSCH''' * '''CFH ''' Fratres Immaculatae Conceptionis Beatissimae Virginis Mariae Matris Dei, Congregatio Fratrum de ''Huybergen'' * '''CFIC''' Congregatio Filiorum Immaculatae Conceptionis * '''CFM''' Congregatio Filiarum Misericordiae Franciscanae (''Družbu Kćeri Milosrđa TSR Sv. Franje'', Croatice; vide [http://marijapropetog.hr/marija1/#]) * '''CFMI''' Congregatio Filiorum Mariae Immaculatae * '''CFMSSS''' (''Suore Clarisse Francescane Missionarie del Santissimo Sacramento, dette di Bertinoro'', vide: [https://web.archive.org/web/20111212043405/http://www.edumissioclarissefrancescane.org/index.htm]) * '''CFP''' Congregatio Fratrum Pauperum Sancti Francisci Seraphici * '''CFP''' (Confraternity of Penitents) * '''CFR''' (''Community of the franciscan Friars of the Renewal''; vide [http://franciscanfriars.com/]) * '''CFS''' Congregatio a Fraternitate Sacerdotali, Congregatio Fraternitatis Sacerdotalis * '''CFSF''' Congregatio Filiarum Sancti Francisci Assisiensis (vide [http://www.frantiskanky.sk/]) * '''CFSG''' Congregatio Filiarum Sancti Iosephi (vide '''CSI''') * '''CFV''' Congregatio Fratrum a S. Vincentio a Paulo * '''CFX''' Congregatio Fratrum a S. Francisco Xaverio * '''CGS''' Congregatio Iesu Sacerdotis * '''CHF''' (Sisters of the Holy Faith; congregatio Hibernica, vide: [https://web.archive.org/web/20101229101339/http://holyfaithnetwork.net/]) * '''CHF''' (Congregation of the Holy Family; congregatio origine syro-malabarensi, vide: [http://www.mariamthresia.com/index.html]) * '''CHM''' (Congregation of the Humility of Mary) * '''ChordFr''' Chordigeri S. Francisci Assisiensis * '''CHS''' (Crusade of the Holy Spirit) * '''CI''' Institum Iosephitarum Gerardimontensium, Iosephitae Belgiae * '''CIC''' (Congregation of the Immaculate Congregation, India) * '''CICAF''' (Irmãs Catequistas Franciscanas; congregatio Brasiliana [[Ordo Fratrum Minorum|ordini Fratrum Minorum]] aggregata) * '''CICM''' Congregatio Immaculati Cordis Mariae (vide: [https://web.archive.org/web/20160417010751/http://www.scheutmissions.org/]) * '''CIIC''' (Congregação das Irmãzinhas da Imaculada Conceição, Santa Paulina; vide: [http://www.ciic.org.br/]) * '''CIJ''' Carmelitarum Infantis Iesu * '''CIM''' [[Congregatio Iesu et Mariae]], Congregatio Eudistarum; vide etiam: '''CJM''' * '''CJ''' Congregatio Jesu (ramus Romanus pristini Instituti Beati Mariae Virginis); vide etiam: '''IBMV''' * '''CJ''' Institutum Josephitarum Gerardimontensium, etiam: Congregatio Josephitarium * '''CJC''' (Sisters of Jesus Crucified) * '''CJC''' (Canons of Jesus the Lord, Vladivostok, Russia) * '''CJM''' [[Congregatio Iesu et Mariae]]; Congregatio Eudistarum; vide etiam: '''CIM''' * '''CLM''' (Congregation of the Lebanese Maronite Missionaries = Congrégation des Missionnaires Libanais Maronites = Kreimist; vide [https://web.archive.org/web/20110727003027/http://www.kreimists.org/index.php]); vide etiam: '''CML''' * '''CLMC''' (Comunità Laici Missionari Cattolici) * '''CLP''' (Congregation of Our Lady of Pity) * '''CM''' (Carmelite Missionaries, Anglice = Carmelitas Misioneras, Hispanice; congregatio annis 1860/1861 a Beato Francisco Palau y Quer in Hispania fundata; vide: [http://www.carmelitasmisioneras.org/]); vide etiam [[Carmelitae]] * '''CM''' = CMiss [[Congregatio Missionis]]; Lazaristae; Vincentiani * '''CMAC''' Congregatio Missionarium Apostolatus Catholici; vide etiam '''CSAC; PSM, SAC''' * '''CMBB''' Congregatio Sororum Beatissimae Mariae Virginis Addoloratae (vide: [http://www.serafitki.pl/]) * '''CMC''' (Congregation of The Mother Of Carmel; congregatio origine syro-malabarensi, vide [https://web.archive.org/web/20121117045755/http://www.cmcsisters.org/]) * '''CMC''' (Congregation of the Mother Co-Redemptrix, Vietnam) * '''CMC''' (Hermanas de Nuestra Señora de la Consolación; vide [http://www.consolacion.org/]); etiam '''NSC''' * '''CMDA''' (Congregation of Mother of Divine Love) * '''CMDP''' (Hermanas Capuchinas de la Madre del Divino Pastor; congregatio anno 1850 Barcinone fundata; vide [https://web.archive.org/web/20111227032441/http://mdpastor.info/]) * '''CMF''' [[Cordis Mariae Filii]], Congregatio Missionariorum Filiorum Immaculati Cordis Beatae Mariae Virginis; Claretini * '''CMFC''' (Misioneras Hijas del Calvario; vide [http://www.missionariefigliecalvario.org/]) * '''CMI''' Congregatio Fratrum Carmelitarum Beatae Mariae Virginis Immaculatae (congregatio origine syro-malabarensi); vide: [[Carmelitae]] * '''CML''' (Congregation of the Lebanese Maronite Missionaries = Congrégation des Missionnaires Libanais Maronites = Kreimist; vide [https://web.archive.org/web/20110727003027/http://www.kreimists.org/index.php]); vide etiam: '''CLM''' * '''CMM''' Congregatio Fratrum Beatae Mariae Virginis Matris Misericordiae (''Tilburg'') * '''CMM''' Congregatio Missionariorum de Marianhill * '''CMMC''' (Congregation of Mary Mother of the Church) * '''CMPPS''' [[Congregatio Presbyterorum a Pretiosissimo Sanguine|Congregatio Missionariorum Pretiosissimi Sanguinis Domini Nostri Jesu Christi]]; vide etiam: '''CPPS''' et '''MPSS''' * '''CMRI''' Congregatio Mariae Reginae Immaculatae * '''CMS''' (Comboni Missionary Sisters) * '''CMSF''' Congregatio Missionaria S. Francisci Assisiensis (''Mount Poinsur'', [[India]]; vide [http://www.cmsf-brothers.org/]) * '''CMSSpS''' Congregatio Missionalis Servarum Spiritus Sancti (vide [http://www.worldssps.org/]; ramus femineus [[Societas Verbi Divini|Societatis Verbi Divini]] ('''SVD''') * '''CMST''' (Carmelitas Misioneras de Santa Teresa; congregatio derivata ab instituto "Misioneras Hijas del Calvario", [[Ordo Carmelitarum Discalceatorum|ordini Carmelitarum Discalceatorum]] aggregata) * '''CMT''' (Hermanas Carmelitas Misioneras Teresianas; vide [https://web.archive.org/web/20120110101935/http://www.carmelitasmisionerasteresianas.org/default.htm]) * '''CMV''' Congregatio Mechitarista Vindobonensis; vide etiam: '''CAM''', '''OMech''' * '''CN''' (Capuchin Sisters of Nazareth) * '''CND''' Congregatio a Domina Nostra Marianopolitana * '''CNS''' (Congregation of the Sisters of Nazareth, India; vide [https://web.archive.org/web/20110124011736/http://satnadiocese.org/main/congregationofsistersofnazareth.asp]) * '''CO''' Congregatio Orationis; Confoederatio Oratorii Sancti Philippi Nerii; [[Oratorium (Congregatio)|Institutum Oratorii Sancti Philippi Nerii]]; Oratorium; vide etiam: '''C.OR''' et '''OSFN''' * '''CONFHIC''' (Irmãs Franciscanas Hospitaleiras da Imaculada Conceição = Congregation of the Franciscan Hospitaller Sisters of the Immaculate Conception; vide [http://www.confhic.com/]) * '''Cong. Subl. OSB.''' Congregatio Sublacensis OSB, vide [[Confoederatio Benedictina Ordinis Sancti Benedicti]] et [[Ordo Sancti Benedicti]], sigla '''OSB''' * '''COp''' [[Congregatio pro operariis christianis a Sancto Josepho Calasanctio|Congregatio pro Operariis christianis a S. Josepho Calasanctio]]; vide etiam: '''CPO''' * '''C.OR''' Congregatio Orationis; Confoederatio Oratorii Sancti Philippi Nerii; [[Oratorium (Congregatio)|Institutum Oratorii Sancti Philippi Nerii]]; Oratorium; vide etiam: '''CO''' * '''COSJ''' Congregatio Oblatorum Sancti Joseph (Astae Pompejae) * '''CP''' Congregatio Clericorum Excalceatorum Sanctissimae Crucis et Passionis Domini Nostri Jesu Christi, [[Congregatio Passionis Iesu Christi]], Passionistae; est etiam ramus femineus eiusdem ordinis (monache iuris dioecesani) * '''CP''' Congregatio Sororum SS. Crucis et Passionis D.N.I.C. (vide [https://web.archive.org/web/20181111091131/https://www.passionistsisters.org/]) * '''CP''' Congregatio Sororum Sancti Pauli a Cruce (vide [http://www.passioniste.org/]) * '''CPCR''' Congregatio Cooperatorum Paroesialium Christi Regis (vide [http://cpcr.org/]) * '''CPM''' Congregatio Presbyterorum a Misericordia (vide {{CathEnc|05794a}}) * '''CPO''' Congregatio Piorum Operariorum; Calasanctini; vide etiam: '''COp''' * '''CPPS''' [[Congregatio Presbyterorum a Pretiosissimo Sanguine]]; vide etiam: '''CMPPS''' et '''MPSS''' * '''CPS''' Congregatio Pretiosi Sanguinis (vide [http://www.missionshausneuenbeken.de/]) * '''CPS''' Congregatio Presbyterorum a Ss. Stigmatibus D.N.I.C.; vide etiam: '''CSS''' * '''CPS''' (Congregation of Preshitharam Sisters, congregatio ecclesiae syro-malabarensis; vide [http://www.smcim.org/cong/cps]{{Nexus deficitur|date=October 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}) * '''CPSB''' Congregatio Presbyterorum Sancti Basilii de Toronto * '''CR''' (Congregation of the Rosarians); vide etiam: CSR * '''CR''' Congregatio a Resurrectione Domini Nostri Jesu Christi; Resurrectionistae; est etiam ramus femineus huius ordinis * '''CR''' Ordo Clericorum Regularium vulgo [[ordo Teatinorum|Theatinorum]]; vide etiam: '''CRth, Otheat, OCRth''' * '''CR''' (Sisters of the Christian Retreat, Chuscian; vide [https://web.archive.org/web/20120427225957/http://www.christian-retreat.org/aboutus.html]) * '''CRA''' Congregatio Helvetica o Sancto Mauritio Agaunensis * '''CRB''' Canonici Regulares Congregationis Sancti Bernardi; Congregatio Ss. Nicolai et Bernardi Montis Iovis * '''CRIC''' Congregatio Canonicorum Regularium Immaculatae Conceptionis * '''CRIM''' Clerici regulares minores; vide etiam: '''CRM''' * '''CRL''' Congregatio Canonicorum Regularium Ss.Salvatoris Lateranensis * '''CRM''' / '''CRMM''': Clerici regulares minores; Ordo Clericorum Regularium Minorum (Adorno-Fathers; Caraccioliner); vide etiam: '''CRIM''' * '''CRMR''' Congregatio Canonicorum Regularium Mariæ Matris Redemptoris * '''CRNJ''' (Canons Regular of the New Jerusalem; vide [http://www.canonsregular.com/]) * '''CRP''' Canonici Regulares Praemontstratenses = Candidus et Canonicus Ordo Praemonstratensis, vide: '''OPraem''' * '''CRS''' Clerici Regulares Sancti Maioli Papiae (Pavia), Congregationis Somaschae, Ordo Clericorum Regularium a Somascha * '''CRSA''' Sacer et Apostolicus Ordo Canonicorum Regularium S. Augustini; [[Canonici Regulares Sancti Augustini]]; vide etiam: '''CanA(ug), CanR(eg), CSA''' * '''CRSA''' Canonicae Regulares Sancti Augustini (multitudo ordinum aut monasteriorum feminarum, quae regulam Sancti Augustini sequuntur); vide etiam: '''CSA''' * '''CRSAnt''' Canonici Regulares Sancti Antonii * '''CRSD''' (Congrégation Romaine de Saint Dominique; vide [https://web.archive.org/web/20110807212042/http://www.crsdop.org/web/]); institutum quinque parvis congregationibus sororum Domenicarum coniugendis annis 1956/1957 natum (di Hardinghen, Sèvres, Chalon-sur-Saône, Nancy, Bar-le-Duc), [[Ordo Fratrum Praedicatorum|ordini Fratrum Praedicatorum]] aggregatum * '''CRSF''' (Sisters of St. Francis) * '''CRSP''' Congregatio Clericorum Regularum Sancti Pauli Decollati, [[Barnabitae]]; vide etiam: '''Obarn''' * '''CRSS''' (Canonesses of the Holy Sepulchure; vide [http://users.fulladsl.be/~spb19640/crss-worldwide-uk/index.html]{{Nexus deficitur|date=October 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}) * '''CRSV''' Congregatio Victorina (vide [https://web.archive.org/web/20160305044848/http://www.abbaye-champagne.com/]) * '''CRth''' Ordo Clericorum Regularium vulgo Theatinorum; vide etiam: '''CR, Otheat, OCRth''' * '''CRV''' Canonici Regulares Voraviensis * '''CRV''' Canonici Regulares Sancti Augustini Vindesemenses; [[Congregatio Windeshemensis]] * '''CRVC''' [[Canonici Regulares Sancti Augustini Fratrum a Vita Communi]] * '''CS''' Congregatio Missionariorum a Sancto Carolo; Congregatio Scalabriniana; vide [[Scalabriniani]] * '''CS''' Caritas Socialis (vide [http://www.cs-schwestern.at/] * '''CS''' (Capitanio Sisters) * '''CSA''' Canonici Augustiniani, [[Canonici Regulares Sancti Augustini]]; vide etiam: '''CanA(ug), CanR(eg), CRSA''' * '''CSA''' Canonicae Sancti Augustini; vide: '''CRSA''' * '''CSA''' Congregatio Fratrum a Sancto Aloysio Gonzaga * '''CSA''' (Catechist Sisters of St. Ann, India) * '''CSA''' (Congregation of the Companions of St. Angela) * '''CSA''' (Irmãs dos Santos Anjos) * '''CSA''' (Congregation of Our Lady) * '''CSA''' (Sisters of Saint Agnes; vide [http://www.csasisters.org/]) * '''CSAC''' Congregatio Sororum Apostolatus Catholici (Pallotiner); vide etiam: '''SAC, CMAC''' * '''CSASC''' (Suore dell'Addolorata e della Santa Croce) * '''CSB''' Congregatio Sancti Basilii; Congregatio a Sancto Basilio * '''CSB''' (Congregation of St. Bridget); distingue: Ordo Sanctissimi Salvatoris sive Ordo Sanctissimae Salvatoris Brigittae ('''OSSalv''' vel '''OSBirg'''), et: Societas Sanctae Birgittae ('''SSB''') * '''CSBS''' (Clarissan Missionaries of the Blessed Sacrament, India) * '''CSC''' Congregatio a Sancta Cruce (congregatio virorum); sunt etiam duo congregationis rami feminarum iisdem siglis utentes: Sisters of the Holy Cross (ramus in [[Indiana]] ortus), et: Sœurs de Sainte-Croix et des Sept-Douleurs ([[Quebecum|Quebeci]]); uterque ramus ex congregatione Marianitarum a Sancta Cruce ('''MSC''') natus est; distingue: Societas Sanctae Crucis ('''SSC'''), quae est communitas sacerdotum [[Communio Anglicana|Communionis Anglicanae]] * '''CSC''' (Congregation of The Sisters Of Charity; congregatio origine syro-malabarensi) * '''CSC''' (Carmelitas del Sagrado Corazón) * '''CSC''' vel '''CSCA''' Congregatio Sororum Sanctae Catharinae Virginis et Martyris * '''CSCh''' = '''C.S.Ch.''' Congregatio Scholarum Caritatis (Institutum Cavanis) * '''CSDG''' (Hermanas de Santo Domingo) * '''CSDP''' Congregatio Sororum Divini Pastoris a Providentia Divina; vide etiam: '''CDP''' * '''CSE''' Sorores Hospitalariae Sanctae Elisabethae T. O. S. Francisci (congregatio); Ordo Sanctae Elisabethae ('''OSE'''); vide etiam: '''SSE''' * '''CSF''' Congregatio a Sacra Familia ([[Bergomum|Bergomi]]) * '''CSF''' (Congregazione delle Suore Collegine della Sacra Famiglia, vide [http://www.suorecollegine.it/]) * '''CSF''' Congregatio Sororum Franciscalium de Poenitentia et Caritate Christiana * '''CSFB''' Congregatio Sororum Familae Betanensis * '''CSFN''' Congregatio Sororum Sanctae Familiae de Nazareth; vide etiam: FN * '''CSHE''' Congregatio Sancti Hieronymi Aemiliani * '''CSI''' Congregatio Sacerdotum a Sacro Corde Iesu * '''CSI''' = '''CSJ''' Congregatio Sancti Josephi (est nomen variarum congregationum sive fratrum sive sororum, inter alia: Congregatio Sancti Josephi (Murialdo); Sisters of St. Joseph of Carondelet; St. Joseph-Kongregation Ursberg; Johannes Schwestern von Maria Königin; Congregation of St. Joseph of Chambery) * '''CSilvOSB''' Congregatio Silvestrina Ordinis Sancti Benedicti * '''CSIBP''' [[Congregatio Sancti Iohannis Baptistae Praecursoris]] * '''CSIC''' Congregatio Sororum Immaculatae Conceptionis Beatae Virginis Mariae * '''CSJB''' (Sisters of St John the Baptist) * '''CSJP''' (Suore di San Giuseppe della Pace) * '''CSM''' (Suore Compassioniste Serve di Maria; situs interretialis: [https://web.archive.org/web/20150812140037/http://compassioniste.org/Objects/Home1.asp]) * '''CSM''' Congregatio Filiarum Purissimi Cordis BMV (''Zgromadzenie Córek Najczystszego Serca NMP'', Polonice) * '''CSM''' (Caritas Sisters of Miyazaki; situs interretialis: [http://www.m-caritas.jp/]) * '''CSM''' (Congregation Sisters of St. Martha, India) * '''CSM''' (Sisters of St. Martha of Prince Edward Island) * '''CSM''' (Sister of St. Martha of Antigonish, Nova Scotia) * '''CSMA''' Congregatio Sancti Michaelis Archangeli * '''CSN''' (Congregation of The Sisters of Nazareth; congregatio origine syro-malabarensi) * '''CSP''' Congregatio Sancti Pauli; Societas Sacerdotum Missionariorum a S. Paulo Apostolo (Paulistae) * '''CSP.TOR''' (Sisters of St. Paul TOR) * '''CSR''' Congregatio Sanctissimi Rosarii * '''CSR''' Congregatio Sororum an Sancto Redemptore * '''CSP''' (Sisters of the Cross and Passion) * '''CSS''' Congregatio Presbyterorum a Sanctissimis Stigmatibus D.N.I.C.; vide etiam: '''CPS''' * '''CSS''' Congregatio Sororum Canonissarum Spiritus Sancti de Saxia (''Zgromadzenie Sióstr Kanoniczek Ducha Świętego de Saxia'', Polonice) * '''CSS''' (Congregation of Samaritan Sisters, India) * '''CSSA''' (Sisters of St. Anne, Guntur, India) * '''CSSE''' Congregatio Sororum Sanctae Eucharistiae (Austria) * '''CSSE''' Congregatio Sororum Ravarum a Sancta Elisabetha (Zgromadzenie Sióstr Św. Elżbiety) * '''CSSF''' Congregatio Sororum S. Felicis Cantalicio III Ordinis S. P. Francisi; Felicianae * '''CSSGB''' (Suore di San Giovanni Battista) * '''CSSM''' Congregatio Sororum Sanctae Marthae (fundator: Thomas Reggio) * '''CSSp''' = '''C.S.Sp''' = '''CSSP''' [[Congregatio Sancti Spiritus|Congregatio Sancti Spiritus sub tutela Immaculati Cordis Beatissimae Virginis Mariae]] (exstat ramus virorum ac feminarum) * '''CSSP''' (Sisters of Charity of St. Paul, Selly Park) * '''CSSR''' = '''CSsR''' Congregatio Sanctissimi Redemptoris * '''CSST''' et '''CST''' [[Ordo Carmelitarum Discalceatorum|Ordo Sororum Discalceatorum Beatae Mariae Virginis de Monte Carmelo]] (CSST = Carmelite Sisters Of St. Teresa); vide: '''OCD''' * '''CSST''' Congregatio Sororum Sanctae Trinitatis (Valentiae) * '''CST''' Congregatio Sanctae Theresiae a Iesu Infante ritus Syro-Malabarensis (Little Flower Congregation) * '''CSTF''' Sororum Tertii Ordinis Sanctae Teresiae a Iesu * '''CSV''' Sodalitas Clericorum Parochialium; Congregatio Clericorum Parochialium; Congregatio Catechistarum S. Viatoris * '''CTC''' [[Ordo Carmelitarum Discalceatorum]] (CTC = Congregation of Teresian Carmelites), vide: '''OCD''' * '''CV''' Congregatio Vincentiana (''Malabar'') * '''CVI''' (Religiosas del Verbo Encarnado = Sisters of the Incarnate Word and Blessed Sacrament; domus primaria: Mexico); congregatio, quae ex ordine Verbi incarnati et Sanctissimi Sacramenti (monialium) in Francia saeculo septimo decimo condito orta est; praeterea sunt rami sui iuris eiusdem originis in Corpus Christi (56 sorores); Victoria (85 sorores in 14 domibus); Houston (46 sorores in 9 domibus); Cleveland et Guadalajara (64 sorores in 10 domibus). Etiam Congregatio Caritatis Verbi Incarnati ex eadem stirpe nata est, vide: '''CCVI''' * '''CVUOSB''' Congregatio Vallis Umbrosae Ordinis Sancti Benedicti; vide etiam: '''OSBVall''' == D == * '''DBLA''' (Don Bosco Lay Association) * '''DBS''' Deena Bandhu Samaj (congregatio origine syro-malabarensi) * '''DC''' Congregatio Patrum doctrinae christianae * '''DC''' (Daughters of Charity) * '''DC''' (Sisters of Charity of St. Vincent De Paul) * '''DC (EF)''' (Daughters of the Church, India) * '''DCJ''' Carmelitae a Divino Corde Jesu; vide: [[Carmelitae]] * '''DCJM''' (Discipulos de los Corazones de Jesus y Maria) * '''DCPB''' (Daughters of Charity of the Most Precious Blood, India) * '''DDL''' (Daughters of Divine Love) * '''DDP''' (Daughters Of Divine Providence, India) * '''DDS''' (Disciples of the Divine Saviour, India) * '''DHM''' (Daughters of the Heart of Mary) * '''DHS''' (Daughters of the Holy Spirit) * '''DIHM''' (Daughters of the Immaculate Heart of Mary) * '''DJ''' (Daughters of Jesus) * '''DM''' sive '''DMI''' (Daughters of Mary of the Immaculate Conception; ordo religiosus ecclesiae Syro-Malancarae) * '''DMJ''' (Daughters of Mary and Joseph; ante: Ladies of Mary) * '''DML''' (Daughters of St. Mary of Leuca, India); vide etiam: '''FSML''' * '''DMMM''' (Daughters of Mary Mother of Mercy) * '''DMSE''' (Dominican Missionary Sisters of St. Elizabeth) * '''DN''' (Daughters of Nazareth) * '''DP''' (Society of Devapriya Sisters, India) * '''DP''' (Daughters of Providence, St. Brieuc) * '''DPM''' (Daughters of Presentation of Mary in the Temple, India) * '''DSA''' (Daughters of St. Ann, India) * '''DSC''' (Daughters of Saint Camillus) * '''DSFA''' (Daughters of St. Francis of Assisi) * '''DSFS''' (Daughters of Saint Francis de Sales) * '''DSH''' (Daughters of the Sacred Heart) * '''DSHJ''' (Daughters of the Sacred Heart of Jesus) * '''DSHS''' (Sisters of St. Dorothy; Daughters of the Sacred Heart) * '''DSJ''' (Daughters of Saint Joseph) * '''DSMP''' (Daughters of St. Mary of Providence; Guanellian Sisters) * '''DSS''' Dina Sevana Sabha (Servants of the Poor) * '''DST''' (Daughters of Saint Thomas; congregatio origine syro-malabarensi) * '''DW''' (Daughters of Wisdom) == E == * '''EAM''' Ancillarum Amoris Misericordis * '''ECMC''' Congregatio Eremitarum Camaldulensium Montis Coronae; vide etiam: '''Er.Cam''' et '''OSBCam''' * '''EDC''' ''Esclavas del Divino Corazón'' (Hispanice) = Ancillae Divini Cordis ('''ADC''') * '''EF''' Ecclesiae Filiae (vide [https://web.archive.org/web/20120419090743/http://www.figliedellachiesa.org/Default.aspx?pageid=page1 Figlie della Chiesa]) * '''EHJ''' (Sisters of the Eucharistic Heart of Jesus) * '''EMI''' Congregationis Sororum Ancillarum Mariae Immaculatae * '''EP''' Evangelii Praecones, institutum ex duabus societatibus constans: ''Societas Clericalis Vitae Apostolicae Iuris Pontificii Virgo Flos Carmeli'' et ''Societas Vitae Apostolicae Iuris Pontificii Regina Virginum'' * '''Er.Cam''' Congregatio Eremitarum Camaldulensium Montis Coronae; vide etiam: '''ECMC''' et '''OSBCam''' * '''EuD''' [[Congregatio Iesu et Mariae]] (vulgo ''Congregatio Eudistarum''); vide: '''CIM''' == F == * FAM Congregatio Filiorum Amoris misericordis * FBE (Franciscan Brothers of the Eucharist) * FBF (:it:Fatebenefratelli), Ordo Hospitalarius S. Ioannis de Deo; vide: OH * FBMV Filiæ Beatæ Mariae Virginis * FBMVA (Franziskanerinnen von der allerseligsten Jungfrau Maria von den Engeln) * FBS (Franciscan Sisters of Our Lady of Bon Secours, India) * FC Fratres a Caritate; vide etiam: BSC (Brothers of Charity) * FC (Daughters of the Cross of Liege) * FCC Congregatio Filiorum a caritate vulgo Canossiani; vide etiam: FdCC * FCC (Franciscan Clarist Congregation; congregatio origine syro-malabarensi) * FCJ (Faithful Companion of Jesus, Sisters) * FCJM Franciscanae Cordis Jesu et Mariae * FCPPS filiarum a caritate pretiosissimi sanguinis * FCr Filiae Sanctae Crucis * FCS (Company of Our Lady of the Blessed Sacrament) * FCSCJ (Filles de la Charité du Sacré-Coeur de Jésus) * FdC [[Societas Filiarum Caritatis a S. Vincentio de Paulo]]; Puellae caritatis * FDC Fratres Doctrinae Christianae * FdCC Congregati Filiorum a Caritate vulgo Canossiani; vide etiam: FCC * FdCC Institutum Filiarum a Caritate vulgo Canossianae; vide etiam: FCC * FDLC (Daughters of the Cross) * FDLP (Les Filles de la Providence) * FDLS (Filles de la Sagesse, Daughters of Wisdom) * FDM Institutum Fratrum BMV a Misericorida * FDM Filiarum Dominae Nostrae a Misericordia (Rossello) * FDNSC (Daughters of Our Lady of the Sacred Heart) * FdO Filiarum ab Oratorio * FDP Fratrum Opus Divinae Providentiae; Parvum Opus Divinae Providentiae * FDP (Figlie della Divina Provvidenza, fundatrix: Ven. Mater Elena Bettini) * FDSHJ (Fervent Daughters of the S Heart of Jesus; congregatio origine syro-malabarensi) * FDZ Filiarum a Divino Zelo * FEHJ (Franciscan Sisters of the Eucharistic Heart of Jesus) * FFSC Fratres Franciscani a Sancta Cruce = Institutum Fratrum Franciscalium an Sancta Cruce loci [[Braitbachum|Braitbachi]] (Theodisce ''Waldbreitbach'') * FHGS (Franciscan Handmaids of the Good Shepherd, India) * FHIC (Franciscan Hospitaller Sisters of the Immaculate Conception, India) * FI Congregatio Fratrum Franciscanorum Immaculatae * FIC Congregatio Fratrum Immaculatae Conceptionis BMV ([[Traiectum Mosae|Traiecti Mosae]] * FICP Institutum Fratrum Instructionis Christianae de Ploërmel * FIH (Franciscan Sisters of the Immaculate Heart, India) * FIHM (Franciscan Sisters Of the Immaculate Heart of Mary, Pondichery, India) * FJ Institutum Fratrum Filiorum S. Ioseph, vulgo Bayozefiti * FJ (Community of St. John: Apostolic/Contemplative Brothers, Contemplative Sisters, Apostolic Sisters) * FMA Filiae Mariae Auxiliatricis * FMC (Franciscan Missionaries of Saint Clare, India) * FMCK (Franciscan Missionary of Christ the King, India) * FMDC sororum Franciscalium Missionariarum Christi * FMDM (Franciscan Missionaries of the Divine Motherhood) * FMI Congregatio Filiorum Beatae Mariae Virginis Immaculatae (Pavoniani; Chavagne Fathers) * FMI Filiarum Mariae Immaculatae (Marianistarum) * FMM Fratres Misericordiae de Montabaur; Fratres de Misericordia * FMM Congregatio Franciscalium Missionariarum Mariae * FMMA Fratres Misericordiae Mariae Auxiliatricis * FMS Institutum Fratrum Maristarum a Scholis; vide etiam: PFM * FMSA (Franciscan Missionary Sisters for Africa) * FMSH (Franciscan Missionary Sisters of the Sacred Heart, India) * FMSI (Sons of Mary, Health of the Sick) * FMSJ (Franciscan Missionaries of St. Joseph) * FMSL (Franciscan Missionaries Sisters of Littlehampton) * FMVD (Fraternidad Misionera Verbum Dei) * FN Congregatio Sacrae Familiae a Nazareth; vide etiam: CSFN * FNDL Fratres Nostrae Dominae Lurdensis * FNS (Franciscan Sisters of the Holy Family; Nardini) * FPM Fratres Piae Congregationis a Praesentatione * FPO (Franciscans of Primitive Observance) * FS (Sisters of Our Lady of Fatima) * FSAG (Franciscan Sisters of St. Aloysius Gonzaga) * FSAS (Franciscan Sisters of All Saints) * '''FSC''' [[Institutum Fratrum Scholarum Christianarum]] (conditor: [[Iohannes Baptista de La Salle]]); vide etiam: AFSC * FSC (Franciscan Sisters of St. Clare, India) * FSC (Franciscan Sisters, Servants of the Cross, India) * FSCB Sacerdotalis Fraternitas Missionariorum a Sancto Carlo Borromeo * FSCG (Daughters of the Sacred Heart of Jesus, Italy) * '''FSCH''' Fratres Scholarum Christianarum de Hibernia = [[Fratres Christiani|Congregatio Fratrum Christianorum]]; vide '''CFC''' * '''FSCI''' = '''FSCJ''' Congregatio Filiorum S. Cordis Jesu (vulgo: ''Missioni Africane di Verona'') * FSE (Franciscan Sisters of the Eucharist) * FSE (Franciscan Sisters of St. Elizabeth, India) * FSF (Daughters of St. Francis of Assisi) * FSF Institutum Fratrum a Sancta Familia de Bellicio (Belley) * FSFS (Daughters of St. Francis of Sales) * FSGC Congregatio Fratrum a Sancto Josepho Benedicto Cottolengo * FSGM Franciscanae Sancti Georgii Martyris, cf. http://www.franziskanerinnen-thuine.de * FSHA (Franciscan Sisters of Holy Annunciation) * FSI (Franciscan Sisters of the Immaculate, India) * FSJ (Franciscan Sisters of St. Joseph, India); vide etiam: FSSJ * FSJ (Franziskanerinnen vom heiligen Josef) * FSLG (Franciscan Sisters of Our Lady of Grace, India) * FSM (Franciscan Sisters of Mary) * FSM (Franciscan Minoresses) * FSMA (Franciscan Sisters of Mary of Angels) * FSMI Congregatio Filiorum Sanctae Mariae Immaculatae * FSML (Figlie di Santa Maria di Leuca); vide etiam: DML * FSO Familia Spiritualis „Opus“ * FSP Congregatio Fratrum a Sancto Patricio * FSP Filii Sancti Pauli * FSPA (Franciscan Sisters of Perpetual Adoration) * FSPM (Franciscan Sisters of the Presentation of Mary, India) * FSR (Brothers of the Holy Rosary, Reno) * FSSE (Franciscan Sisters of Saint Elizabeth; India); vide etiam: FSE * FSSH (Franciscan Sisters of the Sacred Heart) * FSSJ (Franciscan Sisters of Saint Joseph); vide etiam: FSJ * FSSP [[Fraternitas Sacerdotalis Sancti Petri]] * FSSPX Fraternitas Sacerdotalis Sancti Pii X * FSSR Filii Sanctissimi Redemptoris * FST (Franciscan Sisters of Saint Thomas, India) * FSVF Fraternitas Sancti Vincentii Ferreri == G == * GHM Societas Missionariorum Domesticorum Americae * GNSH (Grey Nuns of the Sacred Heart) * GST (Thomasianerorden, Gesellschaft der Thomasianer) == H == * HAC Congregatio Parvarum Sororum Senium Derelictorum * HC (Sisters of the Holy Cross) * HC (Handmaids of Christ, India) * HCCS Sorores Caritatis Cardinalis Sancha * HCM (Sisters of the Holy Cross - Menzingen, India) * HCP (Handmaids of Christ the Priest) * HCSA Sororum a Caritate Sanctae Annae * HFS (Holy Family Sisters of Spoleto, India) * HGN Societas Praeconum Bonae Notititae (HGN = Heralds of Good News, Anglice) * HHCJ (Handmaids of the holy child Jesus) * HHN (Heralds of Good News, India) * HHS (Helpers of the Holy Souls) * HM (Handmaids of Mary; India) * HMR (Helpers of Mount Rosary, India) * HO (Hospitalorden der Barmherzigen Brüder) * HPB (Handmaids of the Precious Blood) * HS (Hospitalar Sisters of Mercy) * HSC (Hospitaller Sisters of the Sacred Heart of Jesus) * HSCP (The Sisters of the Sacred Heart and of the Poor = Hermanas de la Sagrada Corazon y los Pobres) * HSHJ (Handmaids) * HSF (Halleiner Schulschwestern) * HSM (Hospitaller Sisters of Mercy, India) == I == * IBMV Institutum Beatae Mariae Virginis; vide etiam: CJ (Congregatio Jesu, quae est ramus Romanus ordinis) * IC [[Institutum Caritas]] (Rosminiani) * ICM (Missionary Sisters of the Immaculate Heart of Mary) * ICN Institutum Novum Iter (ICN = Institut Chemin Neuf, Francice) * ICPB ''Institut du Clergé Patriarcal de Bzommar'' (institutum vitae consacratae et ordo ecclesiae Catholicae Armenae nomine Francico notum) * ICR vel ICRSS [[Institutum Christi Regis Summi Sacerdotis]] * IEME Institutum Hispanicum Sancti Francisci Xaverii pro Missionibus Exteris * IHM (Sisters, Servants of the Immaculate Heart of Mary) * IM (Istituto Internazíonale Suore dí Santa Marcellina) * IMC [[Institutum missionum a Consolata]] * IMEY Institutum Yarumalense pro Missionibus ad Exteras Gentes; vide etiam: MXY * IMIMG (Institute of Our Lady) * IMS Societas Missionariorum Indiae Orientalis * ISA (Immaculataschwestern vom Seraphischen Apostolat) * ISC Institutum Sororum a S. Corde * ISPN Institutum Sancti Philippi Neri * ISSM Institutum Schoenstattense Sororum Marialium * Ist. del Prado ''Istituto del Prado'' ([[Instituta saecularia|institutum saeculare]] nomine Hispanico notum) * IVE (Institute of the Incarnate Word = Instituto del Verbo Encarnado)) * IWBS (Sisters of the Incarnate Word and Blessed Sacrament, Corpus Christi) == J == * JMJ (Secular Order of Jesus, Mary and Joseph) * '''JO''' [[Ordo Fratrum Hospitalis Sancti Ioannis Hierosolymitani]] vel Fratres Hospitalarii vel (hodie) Ordo Melitensis; vide etiam: '''Omel''' et '''OSJH''' * JS (Josephine Sisters; congregatio origine syro-malabarensi) * JSSR (The Redemptorists Sisters of Saint Joseph, Josephite Sisters) == L == * LAR (Little Apostles of Redemption; congregatio origine syro-malabarensi) * LBG (Little Brothers of Gospel) * LBJ (Little Brothers of Jesus, India) * LBN (Little Brothers of Nazareth) * LBSF (Little Brothers of St. Francis) * LC [[Congregatio Legionariorum Christi]] * LCM (Sisters of the Little Company of Mary) * LDFX (Little Daughters of Saint Francis Xavier, India) * LDSJ (Little daughters of St Joseph) * LSA (Little Sisters of the Assumption) * LSC (Little Sisters of Christ, India) * LSDP (Little Sisters of Divine Providence; congregatio origine syro-malabarensi) * LSJ (Little Sisters of Jesus) * LDSJG (Little Daughters of Saint John Gaulbert) * LSC (Little Sisters of Christ) * LSDP (Little Sisters of Divine Providence) * LSMI (Little Servants of Mary Immaculate) * LSMS (Little Sisters of Mother of Sorrows) * LSP (Little Sisters of the Poor) * LST (Little Sisters of St Therese of Lisieux; congregatio origine syro-malabarensi) * LWSH (Little Workers of the Sacred Hearts, India) == M == * MAfr Missionarii Africae; [[Patres Albi]]; vide etiam: PA * MAFS (Missions- und Anbetungsschwestern von der Heiligen Familie) * MC (Missionarinnen Christi, Missionaries of Charity, Missionaries of Charity Brothers) * MC = IMC Institutum Missionum a Consolata * MCBS Congregatio Missionalis a Sanctissimo Sacramento (congregatio origine syro-malabarensi) * MCCJ sive MCCI Missionarii Comboniani Cordis Jesu sive [[Missionarii Comboniani Cordis Iesu]] vel simpliciter [[Comboniani]] * MCDP (Missionary Catechists of Divine Providence) * MCJ (Missionaries of Christ Jesus, India) * MCM (Cordi Marian Sisters) * MCST (Missionary Catechists of St. Therese of the Child Jesus) * MD Ordo Patrum Excalceatorum Beatae Mariae Virgines de Mercede * MDR Congregatio Missionariorum a Divina Redemptione * MDS (Union of St. Catherine of Siena, India) * ME (Institute of Foreign Missions, India) * MEP [[Societas Parisiensis missionum ad exteras gentes]] * MFC (Society of the Oblates of Mary at the Foot of the Cross) * MFIC (Missionary Franciscan of the Immaculate Conception) * MFSC (Missionary Sons of the Sacred Heart of Jesus) * MFVA (Franciscan Missionaries of the Eternal Word) * MG Institutum a Sancta Maria de Guadalupe pro exteris missionibus * MGS (Missionaries of God's Love) * MHM Societas Missionariorum S. Ioseph de Mill Hill * MHSH (Mission Helpers of the Sacred Heart) * MI [[Ordo Clericorum Regularium Ministrantium Infirmis]]; [[Camilliani]]; etiam: Min.Inf., OSR * MI Militia Immaculata (condita a [[Maximilianus Kolbe|Maximiliano Kolbe]]) * MIC Congregatio Clericorum Regularium Marianorum sub titulo Immaculatae Conceptione BMV (Mariani) * MIC (Missionary Sisters of the Immaculate Conception) * MID (Association of Christ Redeemer Idente Missionaries of Christ Crucified) * MIHM (Missionaries Immaculate Heart of Mary) * Min.Inf. vide: MI, OSR * MJ Societas Missionarium a S. Joseph; vide etiam: SSI * MLF (Missionaries of Little Flower) * MM Societas de Maryknoll pro missionibus exteris * MMB (Malabar Missionary Brothers; congregatio non clericalis origine syro-malabarensi) * MMI (Missionaries of Mary Immaculate) * MMM ( Missionaries of Mary Mediatrix, India) * MMS (Medical Mission Sisters) * MNM Congregatio Missionariorum Nativitatis Mariae * MO Institutum Missionariorum Opificum * MOP (Missionaries of the Poor) * MPF (Maestre Pie Filippini) * MPSS Congregatio Presbyterorum a Pretiotissimo Sanguine; vide etiam: CPPS et CMPPS * MPV (Maestre Pie Venerini) * MR Institutum a Maria Reparatrice * MS Missionarii Beatae Mariae Virginis a La Salette; Missionarii Dominae Nostrae a La Salette * MSA Societas clericalis Sanctorum Apostolorum pro missionibus * MSA (Missionary Sisters of Ajmeer, India) * MSA (Missionary Sisters of the Assumption) * MSA (Missionaries of the Holy Apostles) * MSBT (Missionary Servants of the Most Blessed Trinity) * MSC Missionarii Sacri Cordis et Sanctae Mariae de Guadalupe * '''MSC''' Marianitae a Sancta Cruce (ramus feminarum Congregationis a Sancta Cruce, vide: '''CSC''') * MSC Missionarii Sacratissimi Cordis Iesu (vide [http://www.misacor.org/]) * MSC (Missionary Sisters of the Sacred Heart, Cabrini) * MSCJ (Missionary Society of the Sacred Heart of Jesus, India) * MSCS Sorores Missionariae S.Caroli Borromaei, Scalabrinianae; cf. [[Scalabriniani]] * MSSCC = M.SS.CC. Congregatio Missionariorum a Sacratissimis Cordibus Jesu et Mariae ([[Maiorica]]e) * MSF Congregatio Missionariorum a Sancta Familia * MSFS Missionarii Sancti Francisci Salesii de Annecio * MSHR (Missionary Sisters of the Holy Rosary) * MSI = MSJ Missionarii Sancti Ioannis * MSI (Missionary Sisters of the Immaculate, Nirmala Sisters, India) * MSJ (Medical Sisters of St Joseph; congregatio origine syro-malabarensi) * MSMHC (Missionary Sisters of Mary Help of Christians, India) * MSMI (Missionary Sisters of Mary Immaculate; congregatio origine syro-malabarensi) * MSOLA (Missionary Sisters of Our Lady of Africa) * MSP Congregatio Missionariorum Verbi Dei Servorum * MSP (Missionaries of St. Pius X; congregatio origine syro-malabarensi) * MSpS = M.Sp.S Missionarii a Spiritu Sancto * MSR Congregatio Sororum Missionariarum Sanctae Familiae * MSS (Missionaries of the Blessed Sacrament) * MSS (Missionary Sisters of Service) * MSSC = MSSCC (Missionaries of the Sacred Hearts of Jesus and Mary) * MSSH (Missionary Sisters of the Sacred Heart) * MSSP Missionalis Societas Sancti Pauli; etiam: PSP * MSsR (Missionsschwestern vom Heiligen Erlöser = Redemptoristinnen) * MSST (Missionary Sisters of St. Therese of Infant Jesus, India) * MSSsT = M.S.SS.T. Congregatio Missionariorum Servorum Sanctissimae Trinitatis; vide etiam: ST * MST (Missionary Society of St Thomas the Apostle; societas origine syro-malabarensi) * MSU Monachi Studiti Ucraini * MT (Missionary Servants of the Most Holy Trinity) * MXY Institutum Yarumalense pro Missionibus ad Exteras Gentes; vide etiam: IMEY == N == * NDA (Sœurs missionnaires de Notre-Dame des Apôtres) * NDC (Sisters of Our Lady of the Cross) * NDS Congregatio Nostrae Dominae de Sion * NS (Nazareth Sisters; congregatio origine syro-malabarensi) * NSC (Hermanas de Nuestra Señora de la Consolación; vide [http://www.consolacion.org/]); etiam: CMC == O == * '''OAD''' [[Ordo Augustiniensium Discalceatorum]] * OAM Ordo Antonianorum Maronitarum * OAOC Ordo Antonianus S. Hormisdae Chaldaeorum * OAR Ordo Augustinianorum Recollectorum * OannM Ordo Annuntiatione Beatae Mariae Virginis * Oant (Antoniter) * Obarn [[Barnabitae|Ordo Barnabitarum]], vide etiam: B, CRSP * OBas Ordo Basilianus, Ordo S. Basilii (Magni); Ordo Basilianus S. Iosaphat; vide etiam: OSBM * ObasIt Ordo Basilianus Italiae, seu Cryptoferratensis; vide etiam: OSBI * ObasSJos (Basilianer vom heiligen Josaphat) * OblOSB Oblati Ordinis S. Benedicti * OC [[Carmelitae|Ordo Fratrum Beatae Mariae Virginis de Monte Carmelo]]; vide etiam: OCarm, OCD * OCarm [[Carmelitae|Ordo Fratrum Beatae Mariae Virginis de Monte Carmelo]]; vide etiam: OC, OCD * Ocart = Ocarth [[Ordo Cartusiensis]]; Ordo Carthusiensis * OCC Ordo Carmelitarum Calceatorum; vide: [[Carmelitae]] * OCD [[Ordo Carmelitarum Discalceatorum]] (Ordo Fratrum Carmelitarum Discalceatorum; Ordo Sororum Discalceatorum Beatae Mariae Virginis de Monte Carmelo); vide etiam: O.Carm. * OCDS Ordo Carmelitarum Discalceatorum Saeculorum; vide: [[Carmelitae]] * OCist [[Ordo Cisterciensis|Sacer Ordo Cisterciensis]]; vide etiam: SOCist * OCJ (Oblates du Coeur de Jésus) * OConc Ordo de Conceptione Immaculata B.M.V. * OCPA Ordo Monialium Clarissarum ab Adoratione Perpetua * OCR Ordo Cisterciensium Reformatorum; Trappistae; vide etiam: OCSO * OCRth Ordo Clericorum Regularium vulgo [[Ordo Teatinorum|Theatinorum]]; vide etiam: CRth, Otheat * OCSO [[Ordo Cisterciensis strictioris observantiae|Ordo Cisterciensium Reformatorum sive Strictioris Observantiae]]; Trappistae; vide etiam: OCR * OdasM [[Ordo Beatae Mariae de Mercede redemptionis captivorum]]; Ordo de Mercede; Mercedarii; etiam: Merc.; OdeM * OdeM = OdeMerc = Omerc [[Ordo Beatae Mariae de Mercede redemptionis captivorum]]; etiam: OdasM * OEDSA Ordo Fratrum Eremitarum Discalceatorum S. Augustini; vide etiam: OFEDSA * OESA Ordo Fratrum Eremitarum Sancti Augustini, Ordo Eremitarum Sancti Augustini; ab anno 1963: [[Ordo Sancti Augustini]] (OSA) * OESH Clerici Apostolici Hieronymi * OESSH Ordo Equestris Sancti Sepulcri Hierosolymitani * OFB Ordo Fratrum Bethlemitarum * OFEDSA, Ordo Fratrum Eremitarum Discalceatorum S. Augustini; vide etiam: OSAD, OEDSA * OFFM (Söhne Mariensorden) * OFM [[Ordo Fratrum Minorum]], vide etiam: OFMAlc, OMRegObs, OFMObs, TOF, TOR, OFMCap, TORCap * OFMAlc Ordo Fratrum Minorum discalceatorum Alcantarinorom Strictioris (Strictissimae) Observantiae Discalceatorum, Fratres Capuccini de Observantia; vide etiam: OFM, OMRegObs, OFMObs, TOF, TOR * OFMCap [[Ordo Fratrum Minorum Capuccinorum]], vide etiam: OFM etc. * OFMConv [[Ordo Fratrum Minorum Conventualium]]; etiam: OMinCon * OFMDisc Ordo Fratrum Minorum Discalceatorum * OFMObs Ordo Fratum Minorum (Regularis) Observantiae (de Obeservantia); vide etiam: OFM, OFMAlc, OMRegObs, TOF * OFMRec (Franziskaner-Rekollekten) * OFMRef Ordo Fratrum Minorum Reformatorum (Strictioris Observantiae) * OFS Ordo Franciscanus Saecularis * OH Ordo Hospitalarius S. Ioannis de Deo; etiam FBF (= [[:it:Fatebenefratelli]]) * OHF (Missionary Oblates of Mary Immaculate) * OHFS (Oblate Hospital Franciscan Sisters, India) * OIC (Order of The Imitation of Christ; Ordo origine syro-malancarensi) * OJC Congregatio de Imitatione Christi (dicta de Betania) * OJJA (Institut de L'Oeuvre de la Jeunesse Jean-Joseph Allemand) * OLC (Sisters of Our Lady of China) * OLG ((Sisters of Our Lady of the Garden) * OLM Ordo Libanensis Maronitarum * OLME (Our Lady's Missionaries of the Eucharist) * OLN (Our Lady's Nurses of the Poor) * OLP ((Sisters of Our Lady of Providence) * OLSH (Daughters of Our Lady of the Sacred Heart) * OLVM (Victory Noll Sisters) * '''OM''' [[Ordo Minimorum]] sive Ordo Fratrum Minimorum; vide etiam: '''OMin''' * OM (Sisters of Our Lady of Mercy, India) * OMC (Order of Merciful Christ) * '''OMD''' [[Ordo Clericorum Regularium Matris Dei]] * OMech Ordo Mechitaristarum Venetiarum; vide etiam: CAM, CMV * '''OMel''' Ordo Melitensis sive [[Ordo Fratrum Hospitalis Sancti Ioannis Hierosolymitani]], Fratres Hospitalarii; vide etiam: '''JO''', '''OSJH''' et '''SMOM''' * OMerc [[Ordo Beatae Mariae de Mercede redemptionis captivorum]]; vide etiam: OdeM * OMI Congregatio Missionariorum Oblatorum Sanctissimae et Immaculatae Virginis Mariae * OMI Congregatio Missionarum Oblatorum Beatae Mariae Virginis Immaculatae * '''Omin''' = '''Ominim''' [[Ordo Minimorum]] sive Ordo Fratrum Minimorum; vide etiam: '''OM''' * OMinCon [[Ordo Fratrum Minorum Conventualium]]; etiam: OFMConv * OMM Ordo Maronita Beatae Mariae Virginis; Ordo Maronita Mariamita (Ar-Rouhbanyat Al-Marounyat Liltoubawyat Mariam Al-Azra) * OMM Opus Mariae Mediatricis * OMO Ordo de Annuntiatione Beatae Maria Virginis * OMO Oblatae Matris Orphanorum * OMRegObs Ordo Fratum Minorum (Regularis) Observantiae (de Observantia); vide etiam: OFMObs, OFM, OFMAlc * OMV Congregatio Oblatorum Beatae Mariae Virginis * OP Ordo Fratrum Praedicatorum; [[Dominicani]] * OP [[Institutum Sorores Dominicanae Caritatis a Praesentatione Beatae Mariae Virginis]] * OP (Kleine Brüder vom Lamm) * OPB (Oblates of the Precious Blood) * OPL (Lay Order of Preachers, 3rd order) * OPraem Candidus et Canonicus Ordo Praemonstratensis * OR Or Institutum Oratorii Sancti Philippi Nerii; vide etiam: OrJMI * ORC Ordo Canonicorum Regularium Sanctae Crucis * OrJMI Congregatio Oratorii Jesu et Mariae Immaculatae * ORSA (Augustiner-Rekollekten) * OS (Oblates of Wisdom) * OSA [[Ordo Sancti Augustini]] (his siglis plures ordines vel congregationes traditionis Augustinianae utuntur, ut puta ''Augustinian Sisters of the Mercy of Jesus'', ''Augustinian Sisters of the Most Holy Annunciation'' et aliae); usque ad annum 1963: Ordo Eremitarum Sancti Augustini (OESA) * OSA Ordo Sancti Andreae (Benedictini ecclesiae Anglicanae) * OSA Opus Sanctorum Angelorum * OSAD Ordo Fratrum Eremitarum Discalceatorum S. Augustini; vide etiam: OFEDSA, OEDSA * OSB [[Ordo Sancti Benedicti]], cui sunt varii rami sive monachorum sive monialium necnon numerosae congregationes * OSBCam Ordo Sancti Benedicti Eremitarum Camaldulensium; vide etiam: ECMC * OSBCas Congregatio Cassinensis ordinis S. Benedicti * OSBClun Ordo Cluniacensis * OSBCoel Ordo Sancti Benedicti Coelestinensis * OSBI Ordo Basilianus Italiae, seu Cryptoferratensis; vide etiam: ObasIt * '''OSBirg''' Ordo Sanctissimi Salvatoris sive Ordo Sanctissimi Salvatoris Birgittae (distingue: '''CSB''' Congregation of St. Bridget; et: '''SSB''' Societas Sanctae Birgittae); saepius: '''OSSalv''' * OSBM Ordo Basilianus, Ordo S. Basilii Magni; [[Ordo Basilianus S. Iosaphat]]; vide etiam: OBas * OSBMV vide: OSM * OSBOliv Ordo Sancti Benedicti Montis Oliveti * OSBSSSacr (Benediktinerinnen vom Allerheiligsten Sakrament) * OSBVall Congregatio Vallis Umbrosae Ordinis Sancti Benedicti; vide etiam: CVUOSB * OSC Ordo Sanctae Crucis; Canonici Regulares Ordinis S. Crucis; Crucigeri; vide etiam: OSCr * OSC Oblates of St. Charles * OSCam Ordo Sancti Camilii; [[Camilliani]]; vide etiam: MI, OSR * OSCCap, Moniales Clarisae Capuccinae vel Ordo Sanctae Clarae Capuccinarum * OSCl [[Ordo Sanctae Clarae]], Ordo Sancti Francisci Pauperes Clarissae; vide etiam: OSClCap * OSClCap / OSCCap Ordo Sanctae Clarae Capuccinarum * OSClCol Ordo Sanctae Clarae reformationis ab Coleta * OSClDisc Ordo Sanctae Clarae Alcantanorum (Discalciatorum) * OSClUrb Ordo Sanctae Clarae regulae Urbani IV * OSCr Ordo Sanctae Crucis; Canonici Regulares Ordinis S. Crucis; Crucigeri; vide etiam: OSC * OSD Ordo S. Dominici (Sorores Tertii Regularis), vide: [[Dominicani]] * '''OSE''' Ordo Sanctae Elisabethae; Sorores Hospitalariae Sanctae Elisabethae Tertii Ordinis Sancti Francisci; vide etiam: '''CSE''', SSE * OSF Ordo Sancti Francisci (sigla varios ramos amplectuntur) * OSF Congregatio Fratrum Tertiariorum Franciscalium (Brooklyn) * OSF Sororum Pauperum Franciscalium ab Adoratione Perpetua de Olpe * OSF (Congregation of Servants of Holy Infancy Jesus) * OSFN [[Oratorium (Congregatio)|Institutum Oratorii Sancti Philippi Nerii]], vide etiam CO * OSFS [[Institutum Oblatorum Sancti Francisci Salesii|Oblati Sancti Francisci Salesii]] * OSH (Oblates of the Sacred Heart; congregatio origine syro-malabarensi) * OSH [[Ordo Sancti Hieronymi]] * OSI = OSJ Congregatio Oblatorum Sancti Ioseph (Astae Pompejae); vide etiam: COSJ * O.Sion = NDS Congregatio Nostrae Dominae de Sion * OSJ (Oblates of St. Joseph, Josephines of Asti) * OSJdD Ordo Hospitalarius Sancti Joannis de Deo * '''OSJH''' [[Ordo Fratrum Hospitalis Sancti Ioannis Hierosolymitani]], Fratres Hospitalarii, (hodie) Ordo Melitensis; vide etiam: '''JO''' et '''OSJH''' * OSM Ordo Servorum Beatae Mariae Virginis, [[Ordo Servorum Mariae]], Servitae; etiam: OSBMV; O. Serv. * OSMM Ordo Sanctae Mariae Magdalenae de poenitentia * OSL (Congregation of the Sisters of St. Aloysius, India) * OSPPE Ordo Fratrum Sancti Pauli Primi Eremitae * OSR Ordo Clericorum Regularium Ministrantium Infirmis; [[Camilliani]]; vide etiam: MI * OSS Opus Spiritus Sancti (India) * OSSalv Ordo Sanctissimi Salvatoris; vide etiam: OSBirg * OssR Ordo Sanctissimi Redemptoris; vide etiam: CSSR * OSsS (Brigittine Monks = Order of Our Most Holy Saviour?) * OSsT [[Ordo Sanctissimae Trinitatis redemptionis captivorum]], Ordo Sanctissimae Trinitatis et Captivorum; etiam: O.Trinit. * OST (Mathuriner) * OSTR (Oblates of St. Therese Reformed) * OSU Ordo Sanctae Ursulae, [[Unio Romana Ordinis Sanctae Ursulae]]; vide etiam: [[Ursulinae]] * OSV (Ursuline Sisters of the Blessed Virgin Mary) * OSW Ordo Sancti Wigberti (Benedictini Lutherani) * '''OT''' = '''OTeut''' [[Ordo Teutonicus|Ordo Teutonicus Sanctae Mariae in Jerusalem]], Ordo Fratrum Domus Hospitalis Sanctae Mariae Teutonicorum in Jerusalem * Otheat Ordo Clericorum Regularium vulgo Theatinorum; vide etiam: CRTh * OVA Ordo de Annuntiantione Beatae Mariae Virginis * OVM Ordo de Visitatione Beatae Mariae Virginis == P == * PA [[Patres Albi]]; Missionarii Africae; vide etiam: WV, Mafr, SMA * PBSJ Sororum Pauperum Bonaerensium a S Ioseph * PBVM (Union of Presentation Sisters of the Blessed Virgin Mary) * PC (Poor Clares) * PCC (Poor Clare Collettines) * PCCap (Poor Clare Capuchins) * PDDM Piae Discipulae Divini Magistri) * PFJ Institutum parvulorum fratrum Jesu (''Foucauld'') * PFM Institutum parvulorum fratrum Mariae; vide etiam: FMS * PHJC (Poor Handmaids of Jesus Christ) * PIME Pontificium Institutum pro Missionibus Exteris * PM Congregationis a Praesentatione B.M.V * PME Societas pro missionibus exteris Provinciae Quebecensis * POCR Congregatio Piorum Operariorum Catechistarum Ruralium * PS [[Ordo Clericorum Regularium Pauperum Matris Dei Scholarum Piarum]] (Piaristae) * PS (Padro Sisters, India) * PSA (Prabhudasi Sisters of Ajmer, Handmaids of the Lord, India) * PSA (Pilar Sisters Association, India) * PSDP Congregatio Pauperum Servorum Divinae Providentiae * PSDP Congregatio Sororum Parvarum a Divina Providentia (Istituto Michel) * PSF (Pauvres de Saint-François) * PSM Pia Societas Missionum; Societas Apostolatus Catholici (''Pallotiner'', Theodisce); vide etiam: SAC, CSAC, CMAC * PSM Congregatio Presbyterorum a Sancta Maria de [[Tenerchebraium|Tenerchebraio]] * PSN (Congregation of the Poor Sisters of Nazareth) * PSOL (Poor Sisters of Our Lady, India) * PSP Missionalis Societas Sancti Pauli; etiam: MSSP * PSS Societas Presbyterorum a. S. Sulpitia * PSSC Parvarum Servarum a S. Corde Iesu pro infirmis pauperibus * PSSF Parvarum Sororum a S. Familia de Sherbrooke * PSSF Sororum a Sacra Familia Veronae * PSSG Societas Sancti Caietani == R == * RA (Religious of Assumption) * RAD (Congregação das Religiosas do Amor de Deus) * RCI = RCJ Congregatio Rogationis a Corde Jesu; Congregatio Rogationistarum a Corde Iesu * RC Sorores Dominae Nostrae a Recessu Caenaculi * RDC (Religious of Divine Compassion) * RGS (Religious of the Good Shepherd) * RJM (Religious of Jesus and Mary) * RMI (Religious of Mary Immaculate) * RNDMs (Religieuses de Notre Dame des Missions) * RSC (Religious Sisters of Charity) * RSCJ Religiosae Sanctissimi Cordis Jesu; vide etiam: SC * RSHM (Religious of the Sacred Heart of Mary) * RSJ (Sisters of St. Joseph of the Sacred Heart, Australian Josephites) * RSJ Sororum a Sancto Rosario (Jerusalem) * RSM (Religious Sisters of Mercy, Alma/Michigan) * RSV Congregatio Religiosorum Sancti Vincentii a Paulo, Patrum et Fratrum * RVM (Religious of the Virgin Mary) == S == * SA Congregatio Fratrum Adunationis Tertii Regularis Ordinis Sancti Francisci (SA = ''Society of Atonement'', Anglice) * SA (Kongregation der Helferinnen) * SAB (Sisters of St. Anne, Bangalore, India) * SABS (Sisters Of Adoration of The Blessed Sacrament) * SAC Societas Apostolatus Catholici (''Pallotiner'', Theodisce); item ramus femineus: Congregatio Sororum Missionariarum Apostolatus Catholici; vide etiam: PSM * SAC sororum ab Angelo Custode * SAI (Ancelle dell'Immacolata), vide: [https://docs.google.com/viewer?a=v&q=cache:ujFFmmMzCRMJ:airemsea.it/storia-della-chiesa/ordini-religiosi/Ancelle_Immacolata.pdf+Religiosas+Esclavas+de+Mar%C3%ADa+Inmaculada+EMI&hl=de&gl=at&pid=bl&srcid=ADGEESh1Sc878AiPVQCN-rHszKZKRqi9QuDG0H9HvB5SxO5GhwXv6GVMloWyo8sOFLRVaX7Tuc27BDB6IHa_jRKJwiO-hkwtAX6SYV1GYG77wtt_Cu-2LxSHbomN_rMDUuh6dF4XPnnK&sig=AHIEtbRd-pdxYHLpuqZ-rEnVD-qQ4JI1Qw Ancelle dell'Immacolata] * SAMI (Ancelle della Beata Vergine Maria Immacolata), vide: [https://docs.google.com/viewer?a=v&q=cache:ujFFmmMzCRMJ:airemsea.it/storia-della-chiesa/ordini-religiosi/Ancelle_Immacolata.pdf+Religiosas+Esclavas+de+Mar%C3%ADa+Inmaculada+EMI&hl=de&gl=at&pid=bl&srcid=ADGEESh1Sc878AiPVQCN-rHszKZKRqi9QuDG0H9HvB5SxO5GhwXv6GVMloWyo8sOFLRVaX7Tuc27BDB6IHa_jRKJwiO-hkwtAX6SYV1GYG77wtt_Cu-2LxSHbomN_rMDUuh6dF4XPnnK&sig=AHIEtbRd-pdxYHLpuqZ-rEnVD-qQ4JI1Qw Ancelle dell'Immacolata] * SA(P) (Sisters of St. Ann of Providence, India) * SAPU Congregatio Sororum Albertinorum Pauperibus Inservientium; Sorores Albertinae (''Zgromadzenie Sióstr Albertynek Posługujących Ubogim'', Polonice) * SAS (Society of the Sisters of St. Ann, Luzen, India) * SAT (Sisters of Saint Anne of Tiruchirappilly) * SBP Sororum Benedictinarum a Providentia * SBS (Missionary Sisters of the Blessed Sacrament) * SC Congregatio Servorum a Charitate * SC Religiosae Sanctissimi Cordis Jesu; vide etiam: RSCJ * SC Fratres a Sacratissimo Corde Jesu * SCA ''Society of the Catholic Apostolate'', vide: SAC et PSM * SCB (Sisters of St. Charles Borromeo, India) * SCC Filiae Beatae Mariae Virginis de Immaculata Conceptione, Sorores de Caritate Christiana * SCC (Sisters of the Cross of Chavanad) * SCCG (Sisters of Charity of Sts. Bartolomea Capitanio & Vincenza Gerosa, India) * SCH (Sisters of Charity, Halifax) * SCHSA (Sisters of Charity of St. Ann, India) * SchP [[Ordo Clericorum Regularium Pauperum Matris Dei Scholarum Piarum]] (Piaristae); vide etiam: SP * SChr [[Societas Christi|Societas Christi pro Emigrantibus Polonis]] * SCI di Béth. Societas Presbyterorum Sanctissimi Cordis Iesu de Bétharram * SCI = SCJ Congregatio Sacerdotum a Sacro Corde Jesu (Dehoniani) * SCI = SCJ Congregatio Sacratissimi Cordis Iesu (Pères de Timon-David = TD) * SCIC (Sisters of Charity of the Immaculate Conception) * SCJB (Sisters of St. John the Baptist, India) * SCJG (Sisters of Charity of Saint John of God) * SCJM (Sisters of Charity of Jesus and Mary) * SCMM Sorores Caritatis Matris Misericordiae * SCMM (Society of Catholic Medical Missionaries) * SCN (Sisters of Charity of Nazareth) * SCP (Servants of Christ the Priest) * SCS (Sisters of Charity of Saints) * SCS (Satya Seva Catechist Sisters, India) * SCSC Congregatio Sororum Caritatis Sanctae Crucis * SCSJA Sororum Caritatis a Sancta Ioanna Antida Thouret vide etiam : SDC * SCSN (Sisters of Mercy of the Holy Cross, Ingenbohl) * SCV Sodalitium Christianae Vitae * SCV (Sisters of Charity of Saint Vincent de Paul) * SD (The Sisters of the destitute) * SDB [[Societas Sancti Francisci Salesii]] * SdC Congregatio Servorum a Charitate * SDC Sororum Caritatis a Sancta Ioanna Antida Thouret vide etiam : SCSJA * SdJ (Dienerinnen Jesu der Liebe) * SDN Congregatio Sacerdotum B. M. V. SSmi. Sacramenti * SDP (Schwestern von der Göttlichen Vorsehung, Sisters of Providence) * S.d.P. Congregatio Missionariorum Servorum Pauperum (Cusmano) * SdPIP Instituti Sororum Paupercularum * SDR Congregatio Sororum a Divino Redemptore * SDS Societas Divini Salvatoris ("Salvatoriani"); est etiam ramus feminarum * SDV Congregatio Sororum a Divina Voluntate * SDVI Sororum Magistrarum a Sancta Dorothea Filiarum a Sacris Cordibus * SF Sororum a S. Familia * SF Filii Sacrae Familiae Iesu, Mariae et Josephi (conditor: Josep Manyanet i Vives) * SFB Instituti Sororum a Sancta Familia * SFCC Sorores Franciscanae a Caritate Christiana * SFI (Franciscan Immaculative Sisters, India) * SFIC Congregatio Sororum Franciscalium ab Immaculata Conceptione a Beata Matre Dei * SFM Societas Scarborensis pro Missionibus ad Exteras Gentes * SFN (Sisters of the Holy Family of Nazareth, India) * SFSF (Arme Schulschwestern vom Heiligen Franziskus) * SFX (Society of the Missionaries of St. Francis Xavier, Society of Pilar, India) * SG Institutum Fratrum instructionis christianae a S. Gabriele * '''SGBM''' (Suore di San Giovanni Battista e di Santa Caterina da Siena) * SGL (Servants of the Gospel of Life) * SGM (Sisters of Charity of Montreal) * SGN (Sisters of Good News, India) * SGS (Sisters of the Good Samaritan) * SH (Sacred Heart Congregation; congregatio origine syro-malabarensi) * SHC (Sisters of the Holy Cross, India) * SHCJ (Society of the Holy Child Jesus) * SHF (Sisters of the Holy Family) * SHJ Congregatio Fratrum a Sacratissimo Corde Iesu (SHJ = Sacred Heart of Jesus, Anglice) * SHM (Society of Helpers of Mary) * SHSP (Sisters of the Holy Spirit) * SHS (Sacred Heart Sisters, India) * SHSp (Sisters of the Holy Spirit) * SI = SJ Societas Jesu; [[Iesuitae]] * SI (Society of the Immaculata) * SIC (Sisters of the Imitation of Christ, India) * SIM = SJM [[Servi Jesu et Mariae]]; Congregatio Servorum Iesu et Mariae * SIW (Sisters of the Incarnate Word and Blessed Sacrament) * SJ (Sisters of Jesus) * SJA (Sisters of Saint Joseph of Annecy) * SJA (Sisters of St. Joseph of the Apparition, India) * SJB (Sisters of St. John the Baptist and Mary the Queen, India) * SJC (Saint Joseph's Congregation; sigla variarum congregationum Sancto Josepho dedicatarum) * SJC (Society of Saint John Cantius [antea SSJC]) * SJL (Sisters of St. Joseph of Lyons, India) * SJS (Saint Joseph Sevika Samtha, India) * SJSM (Sisters of St. Joseph of "St. Marc", India) * SJT (Sisters of St. Joseph of Tarbes, India) * SJW (Sisters of St. Joseph the Worker) * SKD (Society of Kristhudasis) * SL (Sisters of Loretto) * SLG (Sisters of the Love of God) * SLMI (Society of Ladies of Mary Immaculate) * SLW (Sisters of the Living Word, Metairie Louisiana) * SM Societas Mariae (Maristi); exstant vari rami (eodem siglo): Patres, Fratres, Sorores, Laici; vide etiam: SMSM * SM Societas Mariae pro educatione surdorum et mutorum * SM (Congrégation des Soeurs de Saint-Martin) * SMA Societas Missionum ad Afros * SMA (Sisters of Maria Auxilium, India) * SMB Societas Missionum Exterarum de Bethlehem in Helvetia * SMC (Sisters of Mount Calvary) * SMC (Sisters of St. Marth's Congregation, India) * SMCB Congregation SMCB; (Barmherzige Schwestern vom Heiligen Karl Borromäus) * SMHS (Sisters of Most Holy Sacrament) * SMI Societas Mariae Immaculatae * SMI (Missionary Sisters of Incarnation, India) * SMIC (Missionsschwestern von der Unbefleckten Empfängnis der Mutter Gottes = Wilkingheger Missionsschwestern) * SMM Societas Mariae Montfortana * SMMC (Sisters of Mary, Mother of the Church, Diocese of Spokane, Washington, USA) * SMMI (Missions-Salesianerinnen von der unbefleckten Empfängnis Mariens) * SMMM Sons of Mary Mother of Mercy) * SMMP (Schwestern der heiligen Maria Magdalena Postel = Heiligenstaedter Schulschwestern) * SMNDA (Sœur missionnaire de notre Dame d’Afrique) * SMOM ''Sovereign Military Order of Malta'' = Ordo Melitensis sive [[Ordo Fratrum Hospitalis Sancti Ioannis Hierosolymitani]], Fratres Hospitalarii; vide etiam: '''JO''', '''OMel''' et '''OSJH''' * SMP Societas Lusitana pro Missionibus: SMP; SMBN (= Sociedade missionária da boa nova, Lusitanice) * SMS (Snehagiri Missionary Sisters) * SMS (Sisters of Mission Service) * SMSM Sorores Missionariae Societatis Mariae * SMSM (Seva Missionary Sisters of Mary, India) * SND Sorores Nostrae Dominae * SND (Society of Nirmaladasikal) * SNDseN (Schulschwestern Unserer Lieben Frau von Namur) * SNJM (Sisters of the Holy Names of Jesus and Mary) * SOCist Sacer Ordo Cisterciensis; vide etiam: OCist * SOIL (Servants of Our Immaculate Lady) * SOLA (Society of Our Lady of Africa, India) * SOLM (Sisters of Our Lady of Mercy) * SOLS (Sisters Servants of Our Lady of Sorrows, India) * SOLT (Society of Our Lady of Most Holy Trinity) * SorDS (Salvatorianerinnen) * SP [[Ordo Clericorum Regularium Pauperum Matris Dei Scholarum Piarum]] (Piaristae); vide etiam: Sch.P. * SP Servi Sancti Paracliti * SP (Sister of Providence) * SPC (The Sisters of St. Paul de Chartres) * SPG (Sisters of Providence of Gap) * S.P. ad V. Congregatio a Sancto Petro in Vinculis * SPPS Sorores a Pretiosissimo Sanguine D.N.I.C. * SPS Societas Sancti Patritii pro Missionibus ad Exteros * SPSF Sorores Pauperum Sancti Francisci * SPSJ Societas Presbyterorum Sancti Iacobi * SR (Sisters of Redemption, India) * SRA Sorores Regina Apostolorum * SS Societas Presbyterorum a Sancto Sulpitio * SS (Samaritan Sisters; congregatio origine syro-malabarensi) * SSA (Sisters of Saint Agatha) * SSA Sororum S. Annae * '''SSB''' Societas Sanctae Birgittae; distingue: Ordo Sanctissimi Salvatoris sive Ordo Sanctissimi Salvatoris Birgittae ('''OSBirg''' vel '''OSSalv''') et: Congregation of St. Bridget ('''CSB''') * '''SSC''' Societas Sanctae Crucis (communitas sacerdotum [[Communio Anglicana|Communionis Anglicanae]]; distingue: Congregatio a Sancta Cruce ('''CSC''') * SSC (Columban Fathers) * SSC Societas Presbyterorum Sancti Iosephi Benedicti Cottolengo * SSC (Franciscan Servants of the Sacred Heart) * SSC (Congregation of the Sisters of Christian Schools) * SSCC = SS.CC. Congregatio Sacrorum Cordium Jesu et Mariae necnon adorationis perpetuae Sanctissimi Sacramenti Altaris (''Picpus'') * SS.CC Congregationis Sororum Sacrorum Cordium Iesu et Mariae (Mormaison) * SSCh (Sisters of Sainte Chretienne) * SSCJ (Sister Servants of the Most Sacred Heart of Jesus) * SSCJ Sororum Salesianarum Sacri Cordis Iesu * SSCM (Servants of the Holy Heart of Mary) * SSCME Societas S. Columbani pro missionibus ad Exteros * SSD (Dorotheenschwestern) * SSE Societas Patrum Sancti Edmundi Oblatorum Sacri Cordis Iesu et Immaculati Cordis Mariae * '''SSE''' Ordo Sanctae Elisabethae; Sorores Hospitalariae Sanctae Elisabethae Tertii Ordinis; vide etiam: '''CSE''' et '''OSE''' * SSEW (Sister Servants of the Eternal Word, Birmingham, Alabama) * SSF (Society of St. Francis) * SSFA (Sisters of the Holy Family Associate) * SSH (Sisters of the Sacred Heart) * SSHJ (Sisters of the Sacred Heart of Jesus, India) * SSI = SSJ Societas Sancti Ioannis * SSJ Societas Sodalium Sancti Joesph a Sacro Corde; vide etiam: MJ * SSJA (Sisters of St. Joseph of Annecy, India) * SSJC (Society of Saint John Cantius) sigla aboleta, vide nunc: SJC * SSJV (Society of Saint John Vianney) * SSM Congregatio Sororum a Matre Dolorosa * SSMI (Sister Servants of Mary Immaculate, Byzantine rite) * SSMN (Sisters of St. Mary of Namur) * SSMO (Sisters of St. Mary of Oregon) * SSND Congregatio Sororum Scholasticarum Pauperum a nostra Domina * SSP Societas a Sancto Paulo Apostolo * SSPC ((Missionary Sisters of Saint Peter Claver) * SSpS Congregatio Missionalis Servarum Spiritus Sancti * SspSAp Congregatio Servarum Spiritus Sancti de Adoratione perpetua * SSPV (Society of St. Pius V, sedevacantist) * SSPX (Society of St. Pius X) * SSS Sacerdotes Sanctissimi Sacramenti; Congregatio Sanctissimi Sacramenti * SSS (Sadhu Sevana Sabha; congregatio origine syro-malabarensi) * SSSF (Franziskanerinnen von Erlenbad = School Sisters of St. Francis?) * SSsT (Society of the Most Holy Trinity, the Trinitarians) * SST (Sisters of Saint Thomas) * SSU [[Societas Sanctae Ursulae]] * SSV Religiosarum a Sancto Vultu * SSVDP (Society of St Vincent De Paul, etiam SVdP et SVD) * SSVM (Servants of the Lord and the Virgin of Matara = Servidoras del Senor y de la Virgen de Matara) * ST (Cenacle Missionary) * ST Congregatio Missionariorum Servorum Sanctissimae Trinitatis; vide etiam: MSSsT sive M.S.SS.T. * STF (Suore della Sacra Famiglia di Savigliano) * STFE (Aachener Elisabetherinnen/Franziskanerinnen des Dritten Ordens von der heiligen Elisabeth) * SUSC (Holy Union Sisters) * SV Sorores Vitae * SVC (Sisters of the Visitation Congregation, India) * SVD Societas Verbi Divini * SVDP (Society of St. Vincent de Paul, etiam SVP et SSVDP) * SVM (Sisters of Visitation of the Most Blessed Virgin) * SVP (Society of St. Vincent de Paul, etiam SSVDP et SVdP) * SX Pia Societas Sancti Francisci Xaverii pro exteris missionibus == T == * TC Fratres Tertii Ordinis Sancti Francisci Capulatorum a Beata Virgine Perdolente * TD Congregatio Sacratissimi Cordis Iesu (Pères de Timon-David); vide etiam: SCJ * TFPO (Tertiary Franciscan of Primitive Observance) * TFSC (Franziskaner/-brüder/-innen von Waldbreitbach) * THM (Töchter vom Herzen Mariä) * TOCarm Tertius Ordo Fratrum Beatae Mariae Virginis de Monte Carmelo * TOF Tertius Ordo Regularis Sancti Francisci; Tertius Ordo Regularis Sancti Francisci Assisiensis; vide etiam: TOR, OFM, OFMObs, OMRegObs, OFMAlc., OFS * TOR Tertius Ordo Regularis S. Francisci; Tertius Ordo Franciscanus regulatus; vide etiam: TOF, OFM, OFMAlc, OMRegObs, OFMObs * TORCap Tertius Ordinis Regularis Capuccinarum, Tertiariae Capuccinae; vide etiam: OFM etc. * TOSD (Tertiary of the Order of St. Dominic) * TOSF (Tertiary of Third Order of St. Francis) == U == * UAC Unio Apostolatus Catholici * UFS (Ursuline Franciscan Sisters) * UJ (Ursulines Of Jesus) * UMI (Ursulines of Mary Immaculate) * USKJ Congregatio Sororum Ursulinarum a Corde Iesu Agonizantis * USS (Ursuline Sisters of Somasca, India) == V == * VC (Vincentian Congregation; congregatio origine syro-malabarensi) * VDB (Volontarie Don Boscos) * VHM (Visitation of Holy Mary, Visitation Sisters or Sisters of the Visitation) * VSC (Vincentian Sisters of Charity) * VSDB (Visitation Sisters of Don Bosco, India) == W == * WF Missionarii Africae = [[Patres Albi]]; (WF = White Fathers, Anglice), vide etiam: PA, M. Afr. * WV Missionarii Africae = [[Patres Albi]]; (WV = Weiße Väter, Theodisce), vide etiam: PA, M. Afr. == Nexus externi == * [http://www.catholic-hierarchy.org/country/xrel.html Catholic Hierarchy] * [https://web.archive.org/web/20100605070114/http://www.orden-online.de/akronyme.php Sigla in pagina Orden-online] * [http://stephanscom.at/edw/ordensabkuerzungen.html Sigla ordinum in pagina ''Radio Stephansdom''] * [http://www.catholicdoors.com/misc/abbrev.htm ''Catholic Door Ministry'': sigla fere 800 ordinum]{{Nexus deficitur|date=March 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [https://web.archive.org/web/20120229034003/http://www.kcbcsite.com/kcbc_congregations.htm Congregationes ecclesiae Catholicae in Kerala / India] [[Categoria:Indices|catholicae ecclesiae ordinum siglorum]] [[Categoria:Ordines Ecclesiae Catholicae]] ny3v53nxgbvhwll5spqb769178jdgpy 0 102343 4000206 3819221 2026-11-07T07:07:50Z InternetArchiveBot 139091 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 4000206 wikitext text/x-wiki {{Capsa urbis Vicidata}} [[Fasciculus:Loggia Matelica.jpg|thumb|Matilica]] '''Matilica'''<ref name="graesse">{{Graesse}}}</ref><ref>[https://books.google.it/books?id=FBHH8oshb5AC&pg=PA16&lpg=PA16&dq=MaTILICa&source=bl&ots=SXEUMDXtce&sig=nXwkKRuPQQwbFaMayLVJaXIw86o&hl=it&sa=X&ved=0CEwQ6AEwCmoVChMImqv278XdyAIViEAUCh15Mgjt#v=onepage&q=MaTILICa&f=false Matelica - Emanuela Biocco, L'ERMA di BRETSCHNEIDER, 2000 - 84 pagine]</ref><ref>[http://www.treccani.it/enciclopedia/matelica_(Enciclopedia-Italiana)/ www.treccani.it]</ref> {{victio|Matilica|i|ae}} vel '''Matilica Umbrorum'''<ref name="graesse" /> (alia nomina: ''Mathelica''<ref>[https://web.archive.org/web/20110519091143/http://users.bart.nl/~roestb/franciscan/province.htm Franciscan provinces with their custodies and convents (c. 1350)]</ref>) ([[Lingua Italiana|Italiane]] ''[[:it:Matelica|Matelica]]'') est [[Urbes Italiae|Urbs]] <ref>Concessione di papa Benedetto XIV, DCG 10 novembre 1932 (concessione stemma con corona da Città)</ref> [[Italia]]e et [[Commune Italiae|municipium]], circiter 10&thinsp;000 incolarum, in [[Regio Italiae|Regione]] [[Marchia Anconitana]] et in [[Provincia Maceratensis|Provincia Maceratensi]] situm. Urbani ''Matilicates'' vel ''Mathelicenses''<ref name="graesse" /><ref name="CathHier">Cf. {{CathHierDiocese|fama|Dioecesis Fabrianensis-Mathelicensis}}</ref> (etiam: ''Matelicates''<ref>[http://www.treccani.it/enciclopedia/matelica_(Enciclopedia-Italiana)/ www.treccani.it]</ref>) appellantur. [[Fasciculus:PanoramaMatelica.jpg|thumb|center|450px|''Despectus ad urbem'']] == Geographia == * [[Picenum]] (''terra'') == Clari cives == === Incolae === * [[Laura Boldrini]] == Ecclesia Catholica Romana == Mathelica, cum [[Fabrianum|Fabriano]], [[sedes episcopalis]] [[Ecclesia Catholica Romana|Ecclesiae Catholicae Romanae]] est. Nomen sedis [[Dioecesis Fabrianensis-Mathelicensis]]<ref name="CathHier" /> est. == Fractiones, vici et loci in municipio == === Fractiones === ''Balzani, Braccano, Castiglione, Cavalieri, Colferraio, Collepere, Colli, Mistriano, Pezze, Piane, Poggeto, San Nicola, Terricoli, Valbona, Vinano''. == Municipia finitima == * [[Apirum]], * [[Castrum Galli (Italia)|Castrum Galli]], * [[Castrum Raimundi]], * [[Cerretum (Marchia Anconitana)|Cerretum]] ([[Provincia Anconitana|AN]]), * [[Fabrianum]] ([[Provincia Anconitana|AN]]), * [[Fanum Sanctae Anatoliae (Marchia Anconitana)|Fanum Sanctae Anatoliae]], * [[Fanum Sancti Severini in Piceno]], * [[Fluminata]], * [[Podium Ficanum]]. == Nexus externi == * [https://web.archive.org/web/20061014010107/http://www.comune.matelica.mc.it/ Situs publicus] {{Ling|Lingua Italiana{{!}}Italiane}} {{CommuniaCat|Matelica|Matilicam}} == Pinacotheca == <gallery> Imago:Map_of_comune_of_Matelica_(province_of_Macerata,_region_Marche,_Italy).svg|Collocatio finium municipii in Provincia Maceratensi. Imago:Fontana piazza enrico mattei.jpg|Matilicae, fons. </gallery> == Notae == <references /> {{urbs-stipula}} [[Categoria:Matilica| ]] 72o35fqir53derlwa5o6x3gncpg97zh 0 103018 4000185 3965885 2026-11-07T05:04:23Z InternetArchiveBot 139091 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 4000185 wikitext text/x-wiki {{Titulus italicus}} {{Taxobox | name = ''Malus sieversii'' | image = Malus sieversii 2.jpg | image_width = 240px | image_caption = Flos ''Mali sieversii'' | regnum = [[Plantae]] | divisio = [[Magnoliophyta]] | classis = [[Magnoliopsida]] | ordo = [[Rosales]] | familia = [[Rosaceae]] | genus = ''[[Malus]]'' | species = '''''Malus sieversii''''' | binomial = ''Malus sieversii'' | binomial_authority = ([[Carolus Fridericus a Ledebour|Ledeb.]]) [[Max Iosephus Roemer|M.Roem.]] }} '''''Malus sieversii''''' ([[binomen]] a [[Max Iosephus Roemer|Max Roemer]] post [[Carolus Fridericus a Ledebour|Ledebour]] anno [[1847]] inventum) est [[species (taxinomia)|species]] [[arbor]]um fructiferarum et origo, ut censetur, speciei domesticatae ''[[Malus pumila]]'' e cuius varietatibus, ad numerum 7&nbsp;500 vel plurium per orbem terrarum ab [[homo|hominibus]] cultis, provenit [[malum]] fere omnibus cognitum. Haec species appellata est ad honorem [[Iohannes Augustus Carolus Sievers|Ioannis Augusti Caroli Sievers]], qui [[planta]]m in [[mons|montibus]] [[Altai]] primum descripsit. ==Bibliographia== [[Fasciculus:95apple.jpeg|thumb|Pomum ''Mali sieversii'']] * Amandine Cornille et al., "[https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/24290193/ The domestication and evolutionary ecology of apples]" in ''Trends in Genetics'' vol. 30 (2014) pp. 57-65 [https://web.archive.org/web/20210926150702/http://max2.ese.u-psud.fr/publications/TIGS_1094.pdf alibi] * Sue Hubbel, [https://web.archive.org/web/20111229080621/http://findarticles.com/p/articles/mi_m1134/is_8_110/ai_79051530/ "Engineering The Apple"] in ''Natural History'' (Octobris 2001) * Barrie Juniper, "The birth of the modern apple" in ''[[Petits propos culinaires]]'' no. 66 (2001) pp. 49–54 * Barrie Juniper, David J. Mabberley, ''The Story of the Apple''. Imber Press, 2006 * Riccardo Velasco et al., "[http://www.nature.com/ng/journal/v42/n10/abs/ng.654.html The genome of the domesticated apple (Malus × domestica Borkh.)]" in ''Nature Genetics'' vol. 42 (2010) pp. 833–839 * Young-Ho Ha, Seung-Hwan Oh, Soo-Rang Lee, "[https://www.mdpi.com/2073-4425/12/1/104/htm Genetic Admixture in the Population of Wild Apple (Malus sieversii) from the Tien Shan Mountains, Kazakhstan]" in ''Genes'' vol. 12 (2021) no. 104 * "Apple: ''Malus pumila''" in {{Zohary}}, pp. 171–175 ==Nexus externi== {{Fontes de plantis}} * "''Wild apples in Kazakhstan''": expeditiones [https://web.archive.org/web/20060819092526/http://www.ars.usda.gov/Aboutus/docs.htm?docid=6310 1995] et [https://web.archive.org/web/20060927193556/http://www.ars.usda.gov/Aboutus/docs.htm?docid=6311 1996] * K. Kris Hirst, "[https://www.thoughtco.com/domestication-of-the-apple-central-asia-4121220 Domestication History of the Apple]" (3 Ianuarii 2018) apud ''ThoughtCo'' [[Categoria:Malus]] [[Categoria:Taxa 1847]] [[Categoria:Taxa M. Roemer]] [[Categoria:Species plantarum ex hominibus appellatae|Sievers]] mxpm2h1spkx58k7ptz5z2jlecy4rt9u 0 103527 4000150 3979799 2026-11-07T02:24:30Z InternetArchiveBot 139091 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 4000150 wikitext text/x-wiki [[Fasciculus:Common lipid types.svg|thumb|400px|Conformationes nonnullorum lipidorum communium. Summa: [[acidum oleicum]]<ref>L. Stryer, J. M. Berg, et J. L. Tymoczko, ''Biochemistry'' (San Francisco: W.H. Freeman, ed. 6a, 2007), p. 328.</ref> et [[cholesterol]].<ref name="isbn0-393-97378-6">{{cite book |author=Maitland, Jr Jones |title=Organic Chemistry |publisher=W W Norton & Co Inc (Np) |location= |year=1998 |page=139 |isbn=0-393-97378-6}}.</ref> Media conformatio est [[triglyceridum]] a catenis [[oleatum|oleoti]], [[stearatum|stearati]], et [[palmitatum|palmitati]] compositum ad spinam [[glycerol]]is{{dubsig}} compositum. In ima tabula est [[phosphatidylcholinum]], commune [[phospholipidum]].<ref>L. Stryer, J. M. Berg, et J. L. Tymoczko, ''Biochemistry'' (San Francisco: W.H. Freeman, ed. 6a, 2007), p. 330.</ref>]] '''Lipidum''' est quodlibet nonnullarum [[molecula]]rum qua in [[natura]] fiunt et [[adeps|adipes]] (vel seba), [[Oleum|olea]], [[cera]]s, [[sterol]]es, [[vitaminum|vitamina]] adipi solubilia (sicut vitamina A, D, E, K), [[monoglyceridum|monoglycerida]], [[diglyceridum|diglycerida]], [[phospholipidum|phospholipida]], et alias res comprehendunt. Praecipua lipidorum officia sunt [[conservatio energiae]] et esse pro structuris [[membranum cellulare|membranorum cellularium]] et molecula [[significatio lipidorum|significationis lipidorum]]. Lipida late definiuntur ut parvae moleculae [[Hydrophobia|hydrophobicae]] vel [[Amphiphilia|amphiphilicae]]; amphiphilica aliquorum lipidorum natura eis sinit formare structuras sicut [[vesicula]]e, [[liposoma]]ta, vel membrana in circumiectu aquali. Lipida biologica omnino vel partim oriuntur ex duobus distinctis subunitatum biochemicarum generibus<!--building blocks-->: gregibus [[ketonum|ketoacyli]] et [[isoprenum|isopreni]]<ref>{{cite journal |author=Fahy E., Subramaniam S., Brown H. A., et al. |title=A comprehensive classification system for lipids |url=https://archive.org/details/sim_journal-of-lipid-research_2005-05_46_5/page/839 |journal=Journal of Lipid Research |volume=46 |issue=5 |pages=839–861 |year=2005 |pmid=15722563 |doi= 10.1194/jlr.E400004-JLR200}}</ref>. Lipida sic possunt dividi in octo categorias: [[acidum adipatum|acida adipata]], [[glycerolipidum|glycerolipida]], [[glycerophospholipidum|glycerophospholipida]], [[sphingolipidum|sphingolipidas]], [[saccharolipidum|saccharolipida]], et [[polyketidum|polyketida]]{{dubsig}} (ex condensatione subunitatum gregibus ketoacyli deducta), et lipida sterol et lipida prenol (ex condensatione subunitatum gregibus [[isoprenum|isopreni]] deducta). == Categoriae lipidorum == Lipida in octo categorias dividi sunt: # [[acidum adipatum|Acida adipata]] # [[glycerolipidum|Glycerolipida]] <!-- dubsig --> # [[glycerophospholipidum|Glycerophospholipida]] # [[sphingolipidum|Sphingolipidas]] # [[saccharolipidum|Saccharolipida]] # [[polyketidum|Polyketida]] <!-- dubsig --> # Lipida sterol deducta <!-- dubsig --> # Lipida prenol deducta <!-- dubsig --> {{NexInt}} * [[Avicularinum]] * [[Chylomicronum]] * [[Essentiale acidum adiposum]] ([[Anglice]]: ''essential fatty acid'') * [[Lipidomica]] ([[Anglice]]: ''lipidomics'') * [[Lipolysis]] * [[Interacito inter proteina et lipida]] * [[Lipoproteinum]] * [[Microdominium lipidorum]] ([[Anglice]]: ''lipid microdomain'') * [[Significatio lipidorum]] ([[Anglice]]: ''lipid signaling'') == Notae == <references /> == Bibliographia == * Bhagavan, N. V. [[2002]]. ''Medical Biochemistry.'' San Diego: Harcourt/Academic Press. ISBN 0-12-095440-0. * Devlin, T. M. [[1997]]. ''Textbook of Biochemistry: With Clinical Correlations.'' Ed quarta. Chichester: John Wiley & Sons. ISBN 0-471-17053-4. * Stryer, L., J. M. Berg, et J. L. Tymoczko. [[2007]]. ''Biochemistry.'' Ed. sexta. San Francisco: W.H. Freeman. ISBN 0-7167-8724-5. * Van Holde, K. E., et C. K. Mathews. [[1996]]. ''Biochemistry.'' Ed. secunda. Menlo Park Californiae: Benjamin/Cummings Pub. Co. ISBN 0-8053-3931-0. == Nexus externi == {{CommuniaCat|Lipids|Lipida}} '''Introductory''' * [https://web.archive.org/web/20100818084308/http://www.cyberlipid.org/cyberlip/link0041.htm Index situum interretialium ad lipida pertinentium] * [http://www.lipidmaps.org/ Nature Lipidomics Gateway] * [http://www.lipidlibrary.co.uk/ Bibliotheca Lipidorum] * [http://www.cyberlipid.org/ Cyberlipid.org] * [https://web.archive.org/web/20210303142713/http://www.fos.su.se/~sasha/Lipid_membranes.html Molecular Computer Simulations] * [https://web.archive.org/web/20050621082405/http://www.biochemweb.org/lipids_membranes.shtml Lipids, Membranes and Vesicle Trafficking] '''Nomina''' * [http://www.chem.qmul.ac.uk/iupac/lipid/ IUPAC lipidorum vocabularium] * [http://www.chem.qmul.ac.uk/iupac/class/lipid.html IUPAC lipidorum definitio] '''Databases''' * [http://www.lipidmaps.org/data/databases.html Tabulae lipidorum] * [http://lipidbank.jp/ LipidBank] * [https://web.archive.org/web/20200225223238/http://www.lipidat.tcd.ie/ LIPIDAT] '''Generalis''' * [https://web.archive.org/web/20050720194241/http://www.apollolipids.org/ ApolloLipids] * [http://www.lipid.org/ National Lipid Association] [[Categoria:Lipida|*]] {{1000 paginae}} {{Myrias|Biologia}} n8s1ox3tskg6h8parx34szroey3382m 0 104059 4000047 3825017 2026-11-06T22:17:27Z InternetArchiveBot 139091 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 4000047 wikitext text/x-wiki {{Taxobox | color = | name = Lagerpetonidae | regnum = [[Animalia]] | phylum = [[Chordata]] | classis = [[Reptilia]] | subclassis = [[Diapsida]] | infraclassis = [[Archosauria]] | superordo = [[Dinosauromorpha]] | familia = '''Lagerpetonidae'''<br />[[Andreas Arcucci|Arcucci]], [[1986]] }} '''Lagerpetonidae,''' sive potius '''Lagerpetidae,'''<ref>"Lagerpetonidae was named by Arcucci (1986). Its type is Lagerpeton. It was considered monophyletic by Nesbitt (2011). It was corrected as Lagerpetidae by Nesbitt (2011)": ''Paleobiology Database.''</ref> sunt [[familia (taxinomia)|familia]] [[dinosauromorpha|dinosauromorphorum]], id est [[archosauria|archosauriorum]] [[dinosauri]]s similium, quae duo tantum [[genus (taxinomia)|genera]] continet: ''[[Lagerpeton]]'' ([[typus familiae]]) et ''[[Dromomeron]].'' == [[Cladogramma]] == ─o [[Archosauria]] ├── [[Crurotarsi]] seu [[Pseudosuchia]] [[Carolus Alfredus de Zittel|de Zittel]], [[1887]]–[[1890]] └─o [[Ornithodira]] [[Iacobus Hermannus Gauthier|Gauthier]], [[1986]] seu [[Ornithosuchia]] ├── ''[[Scleromochlus taylori]]'' † [[Arthurus Smith Woodward|Woodward]], [[1907]] └─o [[Avemetatarsalia]] [[Michael Benton|Benton]], [[1999]] ├── [[Pterosauria]] † [[Ioannes Iacobus Kaup|Kaup]] [[1834]] └─o [[Dinosauromorpha]] [[Michael Benton|Benton]], [[1984]] ├─o '''Lagerpetonidae''' † [[Andreas Arcucci|Arcucci]], [[1986]] │ ├── ''[[Lagerpeton canarensis]]'' † Romer, [[1971]] │ └─o ''[[Dromomeron]]'' † [[Randall Irmis|Irmis]] et alii, [[2007]] │ ├── ''[[Dromomeron romeri]]'' † [[Randall Irmis|Irmis]] et alii, 2007 │ └── ''[[Dromomeron gregorii]]'' † [[Sterling Nesbitt|Nesbitt]] et alii, [[2009]] └─o [[Dinosauriformes]] ├── ''[[Marasuchus]]'' † └─┬── ''[[Pseudolagosuchus]]'' † └─┬── ''[[Silesaurus]]'' † └─┬── ''[[Eucoelophysis]]'' † └── [[Dinosauria]] [[Ricardus Owen|Owen]], [[1842]] == Notae == <references /> == Nexus externi == * [https://web.archive.org/web/20250930165546/http://www.pbdb.org/cgi-bin/bridge.pl?a=checkTaxonInfo&taxon_no=67918&is_real_user=0 "Lagerpetidae"] apud ''Paleobiology Database.'' [[Categoria:Dinosauria Triassica]] [[Categoria:Ornithodira]] [[Categoria:Taxa Nesbitt]] [[Categoria:Taxa 2011]] r9sd0bo8xn8elmy7dgpih5s3ig9oo0s 0 105022 4000282 3594537 2026-11-07T11:09:45Z InternetArchiveBot 139091 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 4000282 wikitext text/x-wiki {{Capsa urbis Vicidata}} [[Fasciculus:Mortara AbbaziaSant'Albino.jpg|thumb|Mortaria]] '''Mortaria'''<ref>''DIZIONARIO GEOGRAFICO'' - Di GOFFREDO CASALIS, Voll. V.V., Torino 1833-1854</ref><ref name=":02">A. Chiusole, [https://books.google.it/books?id=UvsEaRJt0ZAC&dq=Il+mondo+antico,+moderno,+e+novissimo,+tomo+1&hl=it&source=gbs_navlinks_s ''Il mondo antico, moderno, e novissimo, ovvero Breve trattato''] (Venetiarum: G. B. Recurti, 1749)</ref> {{victio|Mortaria|ae|f}} (vel ''Murtaria'', ''Mortarium'', ac ''Mortara''<ref>''DIZIONARIO GEOGRAFICO'' - Di GOFFREDO CASALIS, Voll. V.V., Torino 1833-1854</ref>, olim ''Pulchra Silva'', deinde fortasse ''Mortis Ara''<ref>''DIZIONARIO GEOGRAFICO'' - Di GOFFREDO CASALIS, Voll. V.V., Torino 1833-1854</ref>) ([[Lingua Italiana|Italiane]]: ''[[:it:Mortara|Mortara]]'') est [[Urbes Italiae|Urbs]] [[Italia]]e et [[Commune Italiae|municipium]], circiter 15&thinsp;750 incolarum, in [[Regio Italiae|Regione]] [[Langobardia]], in [[Provincia Papiensis|Provincia Papiensi]] et in [[Laumellina]] historica ac geographica terra situm. Urbani ''Mortarienses'' appellantur. == Insigne == <gallery> Fasciculus:Corona di città.svg|''[[Urbs Italiae]]'' </gallery> == Fractiones == Casoni dei Peri, Casoni di Sant'Albino, Cattanea, Guallina, Madonna Del Campo, Medaglia, Molino Faenza. == Municipia finitima == Albonese, Castello d'Agogna, Ceretto Lomellina, Cergnago, Gambolò, Nicorvo, Olevano di Lomellina, Parona, Tromello, Vigevano {{NexInt}} * [[Langobardia]], * [[Provincia Papiensis]], * [[Laumellina]], * [[Papia]], * [[Urbs Italiae]]. == Nexus externi == * [https://web.archive.org/web/20200928160027/http://comune.mortara.pv.it/ Situs Publicus] {{Ling|Lingua Italiana{{!}}Italiane}} {{CommuniaCat|Mortara|Mortariam}} == Pinacotheca == <gallery> Imago:Map of comune of Mortara (province of Pavia, region Lombardy, Italy).svg|Collocatio finium Municipii in Provincia Papiensi. Imago:Lomellina.GIF|Collocatio Agri Laumellini in Provincia Papiensi. </gallery> == Notae == <references /> [[Categoria:Urbes Italiae in Langobardia]] [[Categoria:Municipia in provincia Papiae]] [[Categoria:Municipia in Laumellina]] e4vtxd4787ud7w8fphv8ojsc3pzg38i 0 107168 3999996 3721376 2026-11-06T18:10:13Z Marcus Terentius Bibliophilus 2059 /* Fontes */ 3999996 wikitext text/x-wiki '''Lucius Arruntius Stella''' fuit senator et poeta Romanus, qui, patricia<ref>Silvae I,2:70-7</ref> gente [[Patavium|Patavina]]<ref>Martialis I,61.</ref> natus, primo et secundo saeculo ineunte vixit. [[Consul]] suffectus fuit cum [[Lucius Iulius Marinus Caecilius Simplex|Lucio Iulio Marino]] mensibus septembri/octobri anni sive [[101]] sive [[102]]. ==De homine litterato== Non tantum elegeias de amoribus<ref>Martialis VII,14(5-6). Amicam Ianthin nomine cantabat.Silvae I,2:7-10 et 98-102</ref> (nihil earum exstat) ipse scribebat Arruntius Stella sed etiam alios poetas domum invitabat<ref>Martialis IV,6 ; IX,89 ; XI,52...</ref>, quorum velut patronus erat, inter quos notissimi sunt [[Martialis]] et [[Statius]]. Statius primum librum ''Silvarum'' ei dedicavit necnon epithalamion composuit ad nuptias amici celebrandas cum divite quadam vidua [[Neapolis|Neapolitana]], Violentilla nomine<ref>Silvae I,2. Scriptum 89/90. Confer etiam Martialis VI,21.</ref>. Artissima vero familiaritate cum Martiale poeta coniunctus erat<ref>Martialis IX,55 ; XII,2...</ref>, ac in ''Epigrammatis'' saepe nominatur. == De cursu honorum == Iam anno [[89]] '''XVvir sacris faciundis''' erat<ref>Silvae I,2:176-177.</ref>, quo anno ludos magnificos ad duplicem triumphum imperatoris [[Domitianus|Domitiani]] celebrandum edidit<ref>Ibid. 180-181.</ref>, sive quia tum [[aedilis]] curulis<ref>Ibid. 179-180.</ref> erat sive curator ludorum designatus est. Item mense ianuario anni [[93]] iterum ludos in honorem victoriae reducis [[Domitianus|Domitiani]] fecit<ref>Martialis VIII,78.</ref> (sive [[praetor]] sive curator ludorum). Tandem anno 101 vel 102 [[consul]] suffectus sub [[Traianus|Traiano]] fuit<ref>CIL VI,1492.</ref>. == Fontes == *{{CIL|6|1492}} *[[Martialis]], ''Epigrammata'' *[[Statius]] libro primo ''Silvarum'', epistola dedicatoria et carmen secundum. == Notae == <div class="references-small"><references/></div> {{DEFAULTSORT:Arruntius Stella, Lucius}} [[Categoria:Consules]] [[Categoria:Senatores]] [[Categoria:Gens Arruntia|Stella, Lucius]] [[Categoria:Auctores Latini antiqui]] [[Categoria:Nati saeculo 1]] [[Categoria:Mortui saeculo 2]] gk3qhu8n32ggrj0ao8o2f2mjbbt67va 0 107543 4000204 3907226 2026-11-07T06:31:45Z InternetArchiveBot 139091 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 4000204 wikitext text/x-wiki <!-- Incipit data !--> {{Capsa subdivisionis Vicidata}} '''Marmatia'''<ref>E.g., [https://books.google.de/books?id=BqoJAAAAIAAJ&pg=PA307&dq=marmatiam&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwjFqc_Bv6KJAxWvg_0HHSR9CGIQ6AF6BAgLEAI#v=onepage&q=marmatiam&f=false ''Monumenta Hungariae historica''].</ref> ([[Dacoromanice]] (''Județ Maramureș'') est unum quadraginta duorum [[Romania]]e [[iudicium (divisio administrativa)|iudiciorum]], pars australis [[Marmatia]]e regionis. Urbs [[Rivulus Dominarum]] est caput huius circuli, cui 511946 incolarum anno [[2009]] sunt. ==Notae== <references /> == Nexus externi == [[Fasciculus:Provinz Maramures Romania CIA2006.png|thumb|left|Circuli tabula]] * [https://web.archive.org/web/20210511104219/http://maramures.ro/ Pagina officialis] {{CommuniaCat|Maramureș County|circulum Marmatiam}} {{geo-stipula}} {{Iudicia Romaniae}} [[Categoria:Circuli Romaniae]] c4969688mgm7bdi2jy96y35s47mcn1w 0 109213 3999910 3956458 2026-11-06T16:19:03Z InternetArchiveBot 139091 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 3999910 wikitext text/x-wiki {{Capsa hominis Vicidata}} {{videdis|Camerarius (discretiva)}} [[Fasciculus:Joachim Camerarius.jpg|thumb|Ioachimus Camerarius ab [[Iohannes Iacobus Haid|Iohanne Iacobo Haid]] pictus]] '''Ioachimus Camerarius'''<ref>De nomine vide imaginem nostram.</ref> ([[1500]]–[[1574]], "senior" seu "Papebergensis" aut "Pabergensis" nuncupatus ut a [[Ioachimus Camerarius iunior|filio homonymo]] distinguatur) fuit [[humanista]], [[philologus]], [[Index poëtarum et poëtriarum|poeta]] [[Germania|Germanus]], qui multa de [[res classicae|rebus antiquis]] scripsit lateque de his rebus docuit. ==Nomen== Pristinum nomen gentis ''Liebhart'' fuit; cum autem quidam maiorum Ioachimi munere magistri camerae apud episcopos [[Bamberga|Bambergenses]] functi erant, omnis gens primo [[Theodisce]] ''Kammermeister,'' deinde nostra lingua ''Cameraria'' nuncupata est.<ref>Nicolaus Wecklein, "Ueber die handschriftliche Sammlung der Camerarii und ihr Schicksal," In ''Sitzungsberichte der Philosophisch-Philologischen und Historischen Classe der K.B. Akademie der Wissenschaften zu München,'' vol. 3 (Monaci: Akademische Buchdruckerei F. Straub,] 1873) 242 ([https://books.google.at/books?id=hsoDAAAAIAAJ&pg=PA242&dq=libhard+name&hl=de&sa=X&ved=2ahUKEwjIl7jC06_rAhXN-yoKHRkVCYUQ6AEwAXoECAgQAg#v=onepage&q=libhard%20name&f=false google.at]). Item [https://web.archive.org/web/20190817173421/https://www2.uni-mannheim.de/mateo/camenaref/adam/adam1/s274.html Vita Camerarii] a Melchiore Adam composita.</ref> ==Vita== Pater eius Iohannes senator fuit Bambergae. Mater autem Martha e gente [[Suevofortum|Suefortensi]] Wetzel orta erat. Puer primo in ludo literario educatus deinde anno 1513 [[Lipsia|Lipsiam]] venit, ubi a Georgio Helto Vorchemio docebatur. Anno 1514 baccalaureus factus anno 1516 [[Lingua Graeca antiqua|linguae Graecae]] studere incohavit Petro Mosellano et Richardo Croco magistris. Anno 1518 [[Erfordia|Erfordiam]] transmigravit et in [[Universitas Hierana|universitate Hierana]] studiis operam dare perrexit. Ibi inter alios [[Helius Eobanus Hessus|Helium Eobanum Hessum]] poetam cognovit eiusque amicus factus est. Extat vita Hessi a Camerario conscripta et anno 1553 edita una cum quibusdam epistulis.<ref>Camerarius, Ioachimus: Narratio de H(elio) Eobano Hesso, comprehendens mentionem de compluribus illius aetatis doctis & eruditis viris, composita a Ioachimo Camerario Pabebergensi. Epistolae Eobani Hessi ad Camerium et alios quosdam (...) cum quibusdam Camerarii & aliorum scriptis, Norimbergae 1553. ([http://mdz-nbn-resolving.de/urn:nbn:de:bvb:12-bsb00028250-1_%28unvollst%C3%A4ndig%29 Hic] invenis exemplar Bibliothecae publicae Bavaricae.)</ref> Anno 1521 magister factus deinde [[Wittenberga|Wittenbergam]] transiit. Ibi discipulus fuit [[scholastica (philosophia)|scholastici]] [[Philippus Melanchthon|Philippi Melanchthonis]], quocum usque ad mortem Melanchthonis firma amicitia coniunctus erat. Postea inde ab anno 1526 [[Norimberga]]e in novo gymnasio docebat una cum Helio Eobano Hesso. Qua in urbe anno 1527 in matrimonium duxit Annam Truchsess a Grunsberg. Mense Maio anni 1535 [[Tubinga]]m transiit, ubi professor linguae Graecae factus docebat usque ad annum 1541. Eo autem denique anno Lipsiam transmigravit vocatus a principe electore Mauricio Saxonico et professor Graecae linguae et Latinae factus est. Lipsiae autem mansit et docebat usque ad mortem, magister notus. Melior scholasticus fertur fuisse quam Melanchthon ipse.<ref name="pfeiff139">Pfeiffer, Rudolph. ''History of Classical Scholarship from 1300 to 1850''. Oxford: Clarendon Press, 1976, pg. 139.</ref> == Opera == Et scriptor et redactor quoque fuit notus, qui duo carmina ''[[Ilias|Iliadis]]'' et alia permulta opera Graeca latine [[interpretatio|vertit]] (nec nulla opera Latina vertit graece<ref>Jozef Ijsewijn, ''Companion to Neo-Latin Studies, Part II,''.secunda ed. (Lovanii: Leuven University Press, 1998), 123.</ref>), qui permultas [[Epistula|epistulas]] ad suos scripsit, qui librum [[Claudius Ptolemaeus|Ptolemaei]] cui titulus ''Tetrabiblos'' tam accurate diligenterque edidit ut etiam nunc haec editio utilis scholasticis sit.<ref name="pfeiff139"></ref> Versiones in nostrum sermonem librorum [[Albertus Durerus|Alberti Dureri]] a Camerario compositae Durerum extra quoque Germaniam celebrem rediderunt.<ref>De quibus vide Theodisce http://wiki.camerarius.de/OC_0119 (''Institutionum Geometricarum libri IV'', 1532), http://wiki.camerarius.de/OC_0117 (''De Symmetria'', 1532), http://wiki.camerarius.de/OC_0144 (''De figurarum varietate'', 1534), http://wiki.camerarius.de/OC_0146 (''De urbibus'', 1535).</ref> Quae opera eius adhuc exstant eorum permulta conservata sunt in [[Bibliotheca publica Bavarica]]. == Familia == Uxor Camerarii fuit Anna, nata Truchsess a Grunsberg. Ex iis nati sunt novem liberi, quinque filii et quattuor filiae: * Anna Camerarius (1528-1558), quae nupsit [[Esromus Rudingerus|Esromo Rudingero]] theologo. * Magdalena Camerarius (1529-1590), quae nupsit [[Iohannes Homelius|Iohanni Homelio]] mathematico. * Iohannes Camerarius (1531-1592) * Martha Camerarius (1532-1558) * [[Ioachimus Camerarius iunior]] (1534-1598) * [[Philippus Camerarius]] (1537-1624) * Ursula Camerarius (1539-1604) * Ludovicus Camerarius (1542-1582) * Gottfried Camerarius (1546-1587)<ref>Stemma gentis invenis [https://wiki.camerarius.de/Stammbaum hic].</ref> == Bibliographia == * Thomas Baier, Joachim Hamm, Ulrich Schlegelmilch (edd.): ''Opera Camerarii. Eine semantische Datenbank zu den gedruckten Werken von Joachim Camerarius d.&nbsp;Ä. (1500–1574).'' Elaboraverunt Marion Gindhart, Vinzenz Gottlieb, Alexander Hubert, Manuel Huth, Jochen Schultheiß. [http://wiki.camerarius.de Nexus] (publicatum anno 2019) * Joachim Hamm: ''Joachim Camerarius d.&nbsp;Ä.'' In: Wilhelm Kühlmann u.&nbsp;a. (ed.): ''Frühe Neuzeit in Deutschland 1520–1620. Literaturwissenschaftliches Verfasserlexikon'' (VL 16). Tomus 1. 2011, ISBN 978-3-11-022391-0, pp. 425–438. == Notae == <references /> ==Nexus externi== *[https://web.archive.org/web/20190817173421/https://www2.uni-mannheim.de/mateo/camenaref/adam/adam1/s274.html Vita Camerarii] a Melchiore Adam composita {{Lifetime|1500|1574|Camerarius, Ioachimus}} [[Categoria:Alumni Universitatis Erfordensis]] [[Categoria:Alumni Universitatis Wittenbergensis]] [[Categoria:Auctores Latini Renascentiae]] [[Categoria:Humanistae]] [[Categoria:Interpretes Graeco-Latini]] [[Categoria:Interpretes Homerici]] [[Categoria:Interpretes Latino-Graeci]] [[Categoria:Philologi Germaniae]] [[Categoria:Professores Universitatis Lipsiensis]] [[Categoria:Professores Universitatis Tubingensis]] s8r043fbn2ra5xx7ouc9sjthsw75qdm 0 110681 4000005 3979587 2026-11-06T18:34:02Z InternetArchiveBot 139091 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 4000005 wikitext text/x-wiki {{L}} [[Fasciculus:Due santi, angelico.jpg|thumb|Iordanus de Saxonia ab [[Ioannes Faesulanus|Ioanne Faesulano "Angelico"]] pictus ad [[Altaria Conventus Sancti Marci Florentiae|altaria]] [[Conventus Sancti Marci (Florentia)|Conventus Sancti Marci]] [[Florentia]]e]] '''Iordanus de Saxonia''' (natus anno circiter 1190 [[Dassela]]e; mortuus [[1237]]) fuit frater [[Dominicani|Dominicanus]], praedicator celeber, et ab anno [[1222]] usque ad [[1237]] [[Magister Ordinis Praedicatorum|magister huius Ordinis]], [[Dominicus Oxomensis|Dominico Oxomensi]] successor. In Ordine intravit quo tempore [[Lutetia|Parisiis]] studuit, a [[Reginaldus Aurelianensis|Reginaldo Aurelianensi]] suasus. Inter discipulos eius fuit [[Albertus Magnus]]. Auctor fuit operis primi de vita Dominici (qui anno 1234 canonizatus est) et de origine Dominicanorum. Anno [[1233]] [[Epistula encyclica (Iordanus de Saxonia)|epistulam encyclicam]] de morte Dominici et de officiis praedicatorum emisit, fratribus provinciae [[Lombardia]]e destinatam. Anno [[1825]] iussu papae [[Leo XII|Leonis XII]] beatificatus est. == Opera == * ''Commentarius in Priscianum Minorem'' * ''Commentarius in Apocalypsin'' * ''[[Libellus de principiis|Libellus de principiis Ordinis Praedicatorum]]'' * ''Epistulae'', inter quas: ** "[[Epistulae encyclicae (Iordanus de Saxonia)|Epistulae encyclicae]]" ** "[[Epistulae Iordani de Saxonia et Dianae de Andalo]]" * ''Oratio ad beatum Dominicum'' [http://www.domcentral.org/trad/domdocs/0008.htm Versio Anglica] * ''Sermones'' == Fontes de vita Iordani == * [[Gerardus de Fracheto]], ''[[Vitae fratrum Ordinis Praedicatorum]]'' == Nexus externi == * [http://www.dominicos.org/grandes-figuras/santos/beato-jordan-de-sajonia Beato Jordán de Sajonia] apud dominicanos.org {{Ling|Hispanice}} * [http://www.heiligen.net/heiligen/02/13/02-13-1237-jordanus.php Jordanus van Saksen] apud heiligen.net {{Ling|Batavice}} * [https://web.archive.org/web/20111008012006/http://saints.sqpn.com/saintj0i.htm Blessed Jordan of Saxony] apud Saints {{Ling|Anglice}} * [http://www.heiligenlexikon.de/BiographienJ/Jordan_von_Sachsen.htm Jordan von Sachsen] in ''Ökumenisches Heiligenlexikon'' {{Ling|Theodisce}} == Bibliographia == ;Editiones operum * Berthold Althaner, ''Die Briefe Jordans von Sachsen, des zweiten Dominikanergenerals (1222-1237). Texte und Untersuchungen, zugleich ein Beitrag zur Geschichte der Frommigkeit im 13. Jahrhundert''. Lipsiae, 1925 * J. J. Berthier, ed., ''Beati Jordani de Saxonia Opera''. Friburgi, 1891 * Norbert Georges, interpr., ''Blessed Diana and Blessed Jordan: the story of a holy friendship''. Somerset Ohii: Rosary Press, 1933 [https://web.archive.org/web/20191021153651/http://domcentral.org/blog/blessed-diana-and-blessed-jordan/ Textus] {{Ling|Anglice}} * Paul-Bernard Hodel, ed., ''Beati Jordani de Saxonia sermones''. Romae, 2005 * Wolfram Hoyer, interpr., ''Jordan von Sachsen: Ordensmeister, Geschichtsschreiber, Beter; eine Textsammlung''. Lipsiae, 2002 * Elio Montanari, ed., ''Oratio ad beatum Dominicum b. Iordanis de Saxonia O.P.''. Florentiae, 1991 * Franco Morenzoni, ed., "Les sermons de Jourdain de Saxe, successeur de Saint Dominique" in ''[[Archivum Fratrum Praedicatorum]]'' vol. 66 (1996) pp. 201-244 * Angelus Walz, ed., ''Beati Iordani de Saxonia Epistulae''. Romae: Institutum Historicum Fratrum Praedicatorum, 1951 ;Biographica et critica * Marguerite Aron, ''Un animateur de la jeunesse au XIIIe siècle: vie, voyages du Bx Jourdain de Saxe, maître-ès-arts à Paris et général des frères prêcheurs de 1222 à 1237''. Lutetiae, 1930 * Antonin Danzas, ''Études sur les temps primitifs de l'Ordre de Saint Dominique: le bienheureux Jourdain de Saxe''. Pictavii: Oudin, 1873-1877. 4 vols [http://archive.org/details/tudessurleste01danz 1] [http://archive.org/details/tudessurleste02danz 2] [http://archive.org/details/tudessurlestem03danz 3] [http://archive.org/details/tudessurlestem04danz 4] * Bernard Hodel, ''Edifier par la parole. La prédication de Jourdain de Saxe, maître de l’ordre des prêcheurs (1222-1237)''. Lutetiae, 2002 * Heribert-Christian Scheeben, ''Beiträge zur Geschichte Jordans von Sachsen''. Vethae, 1938 ;Aliae encyclopaediae * {{ADB|14|501|504|Jordan von Sachsen|Moritz Cantor|de:ADB:Jordan von Sachsen}} * {{BBKL|j/Jordan_sa|auctor=Ernst Pulsfort|commentatio=JORDAN(US) von Sachsen|tomus=3|columnae=652-654}} * "[http://domcentral.org/blog/blessed-jordan-of-saxony/ Blessed Jordan of Saxony]{{Nexus deficitur|date=October 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}" in V. F. O'Daniel, ''The First Disciples of St Dominic'' (Somerset Ohii: Rosary Press, 1928) [http://domcentral.org/blog/the-first-disciples-of-st-dominic/ Textus]{{Nexus deficitur|date=October 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} [[Categoria:Nati saeculo 12]] [[Categoria:Mortui 1237]] [[Categoria:Magistri Ordinis Praedicatorum]] [[Categoria:Auctores Latini mediaevales]] [[Categoria:Scriptores Germaniae]] [[Categoria:Biographi]] [[Categoria:Alumni universitatum et scholarum Parisiensium]] [[Categoria:Beati]] s2g2n4np37y1aka62hc7ualc708xpr7 0 114607 4000205 3863872 2026-11-07T06:33:36Z InternetArchiveBot 139091 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 4000205 wikitext text/x-wiki [[Fasciculus:PAM Parian Chronicle 2875.jpg|thumb|upright=1.5|Marmor Parium. Ad dextram partem facsimile fragmenti secundi [[Oxonia]]e ostentati; ad sinistram fragmentum tertium in insula [[Paros|Paro]] servatum; ad fundum textus fragmentorum trium superponitur ([[Museum Archaeologicum Parium]])]] '''Chronicon''' seu '''marmor Parium'''<ref>De nominibus Latinis vide bibliographiam nostram</ref> est opus annalisticum a [[1581 a.C.n.]] usque ad [[264 a.C.n.]] productum, in [[stela]] [[marmor]]ea (siglo '''''IG'' XII.5 444''') inscriptum, in tribus fragmentis servatum. E duobus fragmentis saeculo XVII ineunte repertis unum postea (textu iam transscripto) deperditum est, unum [[Oxonia]]e iacet in [[Museum Ashmoleanum|Museo Ashmoleano]]. Tertium fragmentum, in insula [[Paros|Paro]] anno circiter 1897 repertum, in [[Museum archaeologicum Parium|museo insulae Pari]] ostentatur. == Notae == <references /> == Bibliographia == [[File:PAM Parian Chronicle 2870.jpg|thumb|Fragmenti tertii (anno 1897 reperti et in [[Paros|Paro]] servati) pars]] ; Editiones et versiones * 1628 : [[Ioannes Seldenus]], ed., ''Marmora Arundeliana.'' Londini: typis Guilielmi Stanesbeii [http://reader.digitale-sammlungen.de/de/fs1/object/display/bsb10222002_00025.html Textus] * 1676 : Humphridus Prideaux, ed., ''Marmora Oxoniensia ex Arundellianis, Seldenianis, aliisque conflata.'' Oxonii [http://reader.digitale-sammlungen.de/de/fs1/object/display/bsb10211743_00007.html Textus] * 1788 : J. Robertson, interpr., ''The Parian Chronicle, or the Chronicle of the Arundelian Marbles; with a dissertation concerning its authenticity''. Londinii [https://archive.org/details/parianchronicle00robegoog Textus] apud ''Internet Archive'' * 1841 : "Marmor Parium cum commentario Car. Mülleri" in {{FHG}} vol. 1 pp. 533-590 * 1843 : [[Augustus Boeckhius]], ed., ''[[Corpus Inscriptionum Graecarum]]'' (Berolini) vol. 2 pars 12 sect. 6 pp. 293–343 no. 2374 [https://www.scribd.com/document/46510268/Corpus-Inscriptionum-Graecarum-Vol-II-Pt-7-Pt-12-Sec-VI-Bockh-BOA-1843 Textus apud ''Scribd''] * 1884 : [[Ioannes Flach]], ed., ''Chronicon Parium.'' Tübingae: F. Fues [https://archive.org/stream/chroniconparium00unse#page/n7/mode/2up Textus] apud ''Internet Archive'' * 1897 : Crispi, Wilhelm, editio fragmenti Parii in ''Mittheilungen des archaeologischen Instituts, athenische Abtheilung'' vol. 22 * 1904 : [[Felix Jacoby]], ed., ''Das Marmor Parium.'' Berolini: Weidmann [http://archive.org/details/dasmarmorparium00jacogoog Textus] * 1926-1930 : {{FGrHist}} vol. 2 pars B pp. 992–1005; ''Kommentar'' vol. 2 pars D pp. 665–702 * 1948 : M. N. Tod, ed., ''A Selection of Greek Historical Inscriptions. II: from 403 to 323 B.C.'' Oxonii, 1948 (no. 205) ; Eruditio * M. Berti and S. Stoyanova, “Digital Marmor Parium. For a digital edition of a Greek chronicle" in S. Orlandi, R. Santucci, V. Casarosa, P.M. Liuzzo, edd., ''Information Technologies for Epigraphy and Cultural Heritage. Proceedings of the First EAGLE International Conference'' (Romae, 2014) pp. 295-300 * T.J. Cadoux, The Athenian Archons from Kreon to Hypsichides" in ''Journal of Hellenic Studies'' vol. 68 (1948) pp. 70-123 * [[Felix Jacoby]], "Die attische Königsliste" in ''Klio'' vol. 2 (1902) pp. 406-439 * G. Maddoli, "Il Marmor Parium" in G. Maddoli, ed., ''Cronologia e storia. Studi comparati sull’«Athenaion Politeia» di Aristotele'' (Perusiae, 1975) pp. 51-61 * A. Möller, "Felix Jacoby and ancient Greek chronography" in C. Ampolo, ed., ''Aspetti dell’opera di Felix Jacoby'' (Pisis, 2006) pp. 259-275 * J. A. R. Munro, "Notes on the Text of the Parian Marble" in ''Classical Review'' vol. 15 (1901) * J. A. R. Munro, "Jacoby’s Marmor Parium" in ''Classical Review'' vol. 19 (1905) pp. 267-269 * Andrea Rotstein, ''Literary History in the Parian Marble.'' Cantabrigiae Massachusettensium: Center for Hellenic Studies, 2016. ISBN 978-0-674-41723-6 * A. Rotstein, "The Parian Marble and the Mnesiepes Inscription" in ''Zeitschrift für Papyrologie und Epigraphik'' vol. 190 (2014) pp. 3-9 * Rodger C. Young, Andrew E. Steinmann, "[https://web.archive.org/web/20130619103820/http://jesot.org/wp-content/uploads/2012/12/JESOT-1.2-Young-Steinmann.pdf Correlation of Select Classical Sources Related to the Trojan War with Assyrian and Biblical Chronologies]" in ''Journal of the Evangelical Theological Society'' vol. 1 fasc. 2 (2012) pp. 223–248 ; Aliae encyclopaediae * "[[:s:en:1911 Encyclopædia Britannica/Parian Chronicle|Parian Chronicle]]" in {{EncyBrit11}} * Hans Gärtner, "Marmor Parium" in {{KP}} vol. 3 coll. 1042-1043 * R. Laqueur, "Marmor Parium" in {{PW}} vol. 28 (1930) coll. 1885-1897 * O. Lendle, ''Einführung in die griechische Geschichtsschreibung. Von Hekataios bis Zosimos'' (Darmstadt, 1992) pp. 280-281 == Nexus externi == {{CommuniaCat|Marmor Parium}} * ''[https://web.archive.org/web/20180604003917/http://www.dh.uni-leipzig.de/wo/dmp/ Digital Marmor Parium]'' apud universitatem Lipsiensem * [https://epigraphy.packhum.org/text/77668?&bookid=21&location=6 textus Graecus] apud [[institutum humanitatis Packard]] * [https://web.archive.org/web/20131224110637/http://www.ashmolean.museum/ash/faqs/q004/ Marmor Parium] apud Museum Ashmoleanum * "[[:de:Parische Chronik|Parische Chronik]]" apud Vicipaediam Theodiscam (versione Theodisca addita) * "[[:s:el:Πάριο χρονικό|el:Πάριο χρονικό]]": textus Graecus fragmentorum 2-3 apud Vicifontem Neograecum [[Categoria:Scripta saeculo 3 a.C.n.]] [[Categoria:Documenta Graeca]] [[Categoria:Chronologia]] [[Categoria:Inscriptiones]] [[Categoria:Opera annalistica]] [[Categoria:Museum Ashmoleanum]] [[Categoria:Paros]] kmahyz0o3g47qo7lhnkexvki3kzi3ej 0 115393 3999876 3999838 2026-11-06T13:07:39Z Grufo 64423 Minutiae 3999876 wikitext text/x-wiki {{Latinitas|-2}}[[Fasciculus:{{#property:P18}}|thumb|[[Monasterium]].]] '''Alcobasa monasterium'''<ref>[http://www.uni-mannheim.de/mateo/camenaref/hofmann/hof1/Hofmann_lexicon_t1_0065_albvtivs.html#s0137b Nomenclator] [[CAMENA]]</ref> [[Portugallia]]e [[monasterium]] decreta ab [[Alphonsus I (rex Portugalliae)|Alphonso I]] anno 1153 modo [[Opus francigenum|opreris francigenum]] et parte [[Barocus|baroci]]. Olim ad [[Ordo Cisterciensis|ordinem Cisterciensem]] pertinebat. Nunc est pars [[UNESCO Mundi Hereditas|UNESCO Mundi Hereditatis]]. == Pinacotheca == <gallery> Mosteiro de Alcobaça - Portugal 🇵🇹 (54590074011).jpg|Conspectus monasterii ex aere Nave of Igreja abacial, Mosteiro de Alcobaça 74.jpg|Navis ecclesiae abbatialis ad presbyterium spectans Chancel of the Igreja abacial, Mosteiro de Alcobaça 76.jpg|Presbyterium ecclesiae abbatialis Tomb of Peter I of Portugal 77.jpg|Sepulcrum Petri I regis Portugalliae Tomb of Inês de Castro 80.jpg|Sepulcrum Agnetis de Castro Second floor, Cloister of D. Dinis 71.jpg|Claustrum Dionysii regis e superiore tabulato visum Gargoyles in Mosteiro de Alcobaça 58.jpg|Gargula supra claustrum Lavabo do Mosteiro de Alcobaça 33.jpg|Lavacrum claustri Sala do Capítulo, Mosteiro de Alcobaça 42.jpg|Aula capitularis Sala dos Reis, Mosteiro de Alcobaça 50.jpg|Aula regum cum statuis regiis et tabulis ceramicis Refeitório, Mosteiro de Alcobaça 35.jpg|Refectorium </gallery> == Nexus externi == {{Commonscat|Mosteiro de Alcobaça}} * [http://www.mosteiroalcobaca.pt/ Situs interretialis]{{Nexus deficit|date=February 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} {{ling|Anglice|Lusitane}} * [https://web.archive.org/web/20070926234844/http://www.visitportugal.com/NR/exeres/6DA413FF-4185-42F2-AACF-772C21360B84,frameless.htm Situs interretialis de monasterio] {{ling|Lusitane}} == Nota == <references /> [[Categoria:Loci hereditatis mundialis in Portugallia]] [[Categoria:Monasteria Portugalliae]] po3d29dkn90gahg30uu41mueui3moc4 0 115833 3999956 3906293 2026-11-06T17:22:40Z InternetArchiveBot 139091 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 3999956 wikitext text/x-wiki {{capsa hominis Vicidatorum}} [[Fasciculus:JohnMalkovich2005Locarno.jpg|thumb|Ioannes Malkovich (anno [[2005]]).]] '''Ioannes Gavinus Malkovich''' (natus familia oriunda e [[Croatia]] die [[9 Decembris]] [[1953]] in [[Christopher (Illinoesia)|Christopher]] [[Illinoesia]]e) est [[histrio]] et [[pellicula]]rum factor [[CFA|Americanus]] . == Pelliculae selectae == === ut histrio === * 1984: [[The Killing Fields]] * 1987: [[Empire of the Sun]] * 1992: [[Shadows and Fog]] * 1992: [[Of Men and Mice (1992)| Of Men and Mice]] * 1996: [[Mary Reilly]] * 1997: [[Con Air]] * 1999: [[Jeanne d'Arc (pellicula, 1999)|Jeanne d'Arc]] * 2004: [[The Libertine]] * 2006: [[Art School Confidential]] * 2006: [[Klimt (pellicula)|Klimt]] * 2008: [[Gardens of the Night]] * 2008: [[The Great Buck Howard]] * 2008: [[Mutant Chronicles]] * 2008: [[Afterwards]] === ut moderator === * 2002: Hideous Man * 2002: [[The Dancer Upstairs]] === ut factor === * 2000: [[Ghost World]] * 2001: The Loner * 2003: Kill the Poor * 2004: Found in the Street * 2004: [[The Libertine]] * 2007: [[Juno (pellicula)|Juno]] == Nexus externi == *{{Imdb name|0000518|Ioanne Malkovich}} * [https://web.archive.org/web/20090111095429/http://www.prisma-online.de/tv/person.html?pid=john_malkovich De Ioanne Malkovich apudPrisma Online] {{Ling|Germanice}} * [http://www.faz.net/s/Rub8A25A66CA9514B9892E0074EDE4E5AFADoc~E0E972CC78AA34965AAFB22D730B33462~ATpl~Ecommon~Scontent.html Colloquium percontativum in Frankfurter Allgemeinen Zeitung, die 17 Ianuarii 2009] {{Ling|Germanice}} {{bio-stipula}} {{lifetime|1953||Malkovich, Ioannes}} [[Categoria:Actores Civitatum Foederatarum]] [[Categoria:Incolae Illinoesiae]] gcqgdgpg7ei1hqgnnipk6sfzz7iaiv5 0 116279 3999901 3733141 2026-11-06T15:58:19Z InternetArchiveBot 139091 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 3999901 wikitext text/x-wiki '''Institutum Caritatis''' ([[Index siglorum ordinum ecclesiae catholicae|sigla]]: '''IC''') est [[ordo religiosus]] iuris [[Sancta Sedes|pontificii]]: Sodales huius [[congregatio]]nis clericalis secundum nomen fundatoris etiam '''Rosminiani''' appellantur. Congregatio die [[20 Februarii]] anni [[1828]] prope [[sanctuarium]] Sacri Montis Calvarii, [[Oscela Lepontiorum|Oscelae Lepontiorum]], a sacerdote et philosopho [[Italia|Italico]] [[Antonius Rosmini|Antonio Rosmini Serbati]] (1797-1855) condita est; a papa [[Gregorius XVI|Gregorio XVI]] die [[20 Septembris]] anni [[1839]] approbata est. == Nexus externi == *[http://www.rosmini.it/ Rosmini.it] *[https://web.archive.org/web/20110924040538/http://www.rosmini.org/ Rosmini.org] *[http://www.rosminiane.org/ Rosminiane.org] *[https://web.archive.org/web/20191209160002/http://www.vcoazzurratv.info/rosmini/index.php?option=com_content&task=blogcategory&id=27&Itemid=39%20/ Rosminiani in mundo] {{Religiosi}} {{reli-stipula}} [[Categoria:Congregatio clericalis]] 3dxehhj0d6rajnhh3m9tsj7zvpsiwa2 0 116367 4000292 3883470 2026-11-07T11:36:18Z InternetArchiveBot 139091 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 4000292 wikitext text/x-wiki ''' Munich''' (scilicet [[Latine]] ''' Monacum''') est [[pellicula]] de insidia tomocratica anno [[1972]] [[Monacum|Monaci]] et de insequenti ultione [[Israel]]iana a illustri [[moderator cinematographicus|moderatore cinematographico]] [[CFA|Americano]] [[Stephanus Spielberg|Stephani Spielberg]] anno [[2005]] creata et ducta. In pellicula agunt clari [[histrio]]nes : * [[Ericus Bana]]: Avner * [[Galfridus Rush]]: Ephraim * [[Daniel Craig]]: Steve * [[Ioannes Zischler]]: Hans * [[Matthaeus Kassovitz]]: Robert * [[Ayelet Zurer]]: Daphna * [[Ciarán Hinds]]: Carl * [[Lynn Cohen]]: [[Golda Meir]] * [[Ami Weinberg]]: [[Tzwi Zamir]] * [[Matthaeus Amalric]]: Louis * [[Michael Lonsdale]]: Louis pater * [[Valeria Bruni-Tedeschi]]: Sylvie * [[Hiam Abbass]]: Marie Claude * [[Jigal Naor]]: Dr. Mahmoud Hamshari * [[Guri Weinberg]]: Moshe Weinberg * [[Maria Iosephina Croze]]: Jeanette * [[Moritz Bleibtreu]]: Andreas * [[Omar Metwally]]: Ali * [[Robertus Ioannes Burke]]: Americanus == Nexus externi == * [https://web.archive.org/web/20060130102657/http://www.munichmovie.com/ Pelliculae pagina interretialis] * {{Imdb title|0408306}} {{cine-stipula}} {{Stephani Spielberg pelliculae}} [[Categoria:Pelliculae 2005]] [[Categoria:Pelliculae Civitatum Foederatarum]] [[Categoria:Stephanus Spielberg]] tbycwsmrp2ycvsbsasrs3sawfkg5fb1 0 117217 4000042 3720411 2026-11-06T21:53:29Z InternetArchiveBot 139091 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 4000042 wikitext text/x-wiki {{Capsa urbis Vicidata}} '''Labicum'''<ref name="CathHier">{{CathHierDiocese|2l01|Dioecesis Labicana}}}</ref> {{victio|Labicum|i|n}} (alia nomina:<ref>{{Graesse}}</ref> ''Labicanum'') ([[Lingua Italiana|Italiane]]: ''[[:it:Labico|Labico]]'') est [[oppidum]] et [[Commune Italiae|municipium]] [[Italia]]e, circiter 6&thinsp;270 incolarum, in [[Regio Italiae|Regione]] [[Latium|Latio]] et in [[Urbs metropolitana Romae Capitis|Urbe metropolitana Romae Capitis]] situm. Incolae ''Labicani''<ref name="CathHier" /> appellantur. == Insigne == <gallery> Fasciculus:Corona di comune.svg|''[[Municipium Italiae]]'' </gallery> == Historia == * [[Labicum (urbs antiqua)]] vel [[Labici]] * [[Bola]] vel [[Bolae]] == Clari cives == == Ecclesia Catholica Romana == Labicum fuit [[sedes episcopalis]] [[Ecclesia Catholica Romana|Ecclesiae Catholicae Romanae]] et hodie [[Sedes Titularis Ecclesiae Catholicae Romanae|Sedes Titularis]] [[Ecclesia Catholica Romana|Ecclesiae Catholicae Romanae]]. Nomen sedis episcopalis [[Dioecesis Labicana]] est. Hodie urbs in [[Sedes Suburbicaria Praenestina|Sede Suburbicaria Praenestina]] est. == Fractiones, vici et loci in municipio == === Fractiones === * ''Colle Spina''. == Municipia finitima == * [[Praeneste]], * [[Vallis Montonis]]. {{NexInt}} * [[Latium]] (''regio''), * [[Urbs metropolitana Romae Capitis|Urbem metropolitanam Romae Capitis]], * [[Provincia Romana|Provinciam Romanam]] (''provincia abrogata''), * [[Roma]]m (''urbs''), * [[Municipium Italiae]]. == Nexus externi == * [https://web.archive.org/web/20230322044613/http://www.comune.labico.rm.gov.it/ Situs publicus] {{CommuniaCat|Labico|Labicum}} == Pinacotheca == <gallery> Image:Map of comune of Labico (province of Rome, region Lazio, Italy).svg|Collocatio finium municipii in Urbe metropolitana Romae Capitis. </gallery> == Notae == <references /> {{urbs-stipula}} [[Categoria:Labicum| ]] 1sjwnpktrinfn67n07accr6624uvoju 0 117896 4000007 3827207 2026-11-06T18:49:00Z InternetArchiveBot 139091 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 4000007 wikitext text/x-wiki {{Capsa hominis Vicidata}} [[File:J.M.W. TURNER - 40 Sandycombe Road Twickenham TW1 2LR.jpg|thumb|Domus ubi vixit artifex, in via Sandycombe, Twickenham in tribu Londinii occidentalis]] '''Iosephus Mallord Gulielmus''' ''vulgo'' Joseph Mallord William '''Turner''' ([[Londinium|Londinii]] die [[23 Aprilis]] [[1775]] natus; ibidem, accurate in [[Chelsea]] [[regio]]ne urbana, die [[19 Decembris]] [[1851]] mortuus) fuit [[pictor]] [[Britanniarum Regnum|Britannicus]] more [[Romanticismus|Romanticismo]]. ==Vita== [[File:The Cross Keys Heritage Dylan Thomas J.M.W. Turner Agatha Christie John Singer Sargent James McNeill Whistler Bob Marley 1708-2012 Celebrated figures drank here.jpg|thumb|Tabula commemorativa in caupona quadam ad Chelsea ubi hospites erant annis inter 1708 et 2012 - praeter Turner - [[Agatha Christie]], [[Ioannes Singer Sargent]], [[Iacobus McNeill Whistler]], [[Bob Marley]]]] Filius tonsoris tirocinium fecit apud [[thomas Malton|Thomam Malton]] (pro perspectivis) et apud architectum [[thomas Hardwick|Thomam Hardwick]]; aedificatoribus pluribus opera [[topographia|topographica]] exarare praesto erat. Famam sibi nactus est plagis apud flumina lacusque pictis in Anglia. Postea autem saepius fuit in [[Francia]], [[Helvetia]], [[Italia]] et [[Rhenania]]. Anno 1802 Academiae adhaerere licuit et anno 1807 creatus est professor in perspectivis. Praelectiones autem paucos annos tantummodo habuit. ==Gravitudo== Turner inter plagarum pictores totius mundi illustrissimos numerari potest. Qui in principio obscuritatem praetulerat, statim sibi [[claudius Lorrain|Claudium Lorrain]] imitandum selegit. Iste vir etiam argumenta sua mutua dedit et mox a Gulielmo Turner superatus est: de hoc testimonium perhibent tabulae in Pinacotheca Nationali Londiniensi pendentes de ''Solis ortu in nebula'' sive de ''Carthagine a Didone aedificata''. Lorrain vincebatur etiam quod ad lucem coloresque attinet: nam lux et color rebus paulo adumbratis omne opus per se dominarentur. Itaque sensus ratione inusitata directo redderentur coloribus numquam antea visis in mixturis novis (praesertim tonis cano et argenteo, viridi et caeruleo, flavo clarissimo, aureo, rubro acuto. Contemporanei nonnulli explicationem tonorum novorum in insania oculari artificis inveniebant. Aquarellis autem ars eius maxime effrenata esse potuit. Opera multa Pinacothecae Nationali Londiniensi post mortem curanda reliquit, ubi admirationi patent e.g. ''Mors Nelson'', ''Apollo Pythum necans'', ''Hesperidum hortus'', ''Hannibalis iter Alpinum'', ''C. Harold peregrinans'', ''Palatium Caligulae Baiis'', ''Sepultura Wilkie in mari'', ''Richmond Hill'', ''Odysseus et Polyphemus'', ''Antrum magicum reginae Mab'' variae [[venetiae|Venetiarum]] conspectus. Opera nonnulla sub titulo ''Liber studiorum'' edenda curavit ad instar contrariumque operis Claudiani praetitulati ''Liber veritatis''. Insuper imaginibus ornavit poesim [[georgius dominus de Byron|Georgii Byron]], [[thomas Campbell|Thomae Campbell]], [[gualterus Scott|Gualteri Scott]] et aliorum. Magnanimus pecuniam multam dedit ut hospitium pro artificibus pauperibus erigeretur. == Opera selecta == * 1839 : ''[[Roma hodierna: Campo Vaccino]]'' * 1839 : ''[[Roma antiqua: Agrippina cinera Germanici advehit]]'' == Bibliographia == * Anthony Bailey, ''Standing in the Sun: a life of J. M. W. Turner''. Londinii: Sinclair-Stevenson, 1997. ISBN 1-85619-389-6 * James Hamilton, ''Turner: a life''. Londinii: Hodder and Stoughton, 1997. ISBN 0-340-60623-1 * Alexander Joseph Finberg: ''The life of J. M. W. Turner, R. A.'' Clarendon Press, Oxoniae 1939 * Werner Hofmann (ed.): ''William Turner und die Landschaft seiner Zeit.'' Ausstellungskatalog der Kunsthalle Hamburg. Prestel, Monaci 1976, ISBN 3-7913-0375-9 * Mordechai Omer: '' Turner. Die Landschaften der Bibel.'' Gondrom Verlag, Baruthi 1985, ISBN 3-8112-0416-5. * Andrew Wilton: ''Turner Abroad. France, Italy, Germany, Switzerland.'' British Museum Publications, Londinii 1985, ISBN 0-7141-8047-5. * Georg W. Költzsch: ''William Turner. Die Wahrheit der Legende.'' DuMont-Literatur-und-Kunst-Verlag, Coloniae Agrippinae 2002, ISBN 978-3-83217196-4. * Franny Moyle: ''Turner. The extraordinary life and momentous times of J.&nbsp;M.&nbsp;W. Turner.'' Viking&nbsp;/ Penguin Books, Londinii 2016, ISBN 978-0-670-92269-7. * Kunstmuseum Luzern (ed.): ''Turner – Das Meer und die Alpen.'' Hirmer Verlag, Monaci 2019, ISBN 978-3-7774-3267-0, Ausstellungskatalog. * Christoph Werner: ''Um ewig einst zu leben. Caspar David Friedrich und Joseph Mallord William Turner.'' Mythistoria. Bertuch, Vimariae 2006, ISBN 3-937601-34-1. == Nexus externus == {{commonscat|Joseph Mallord William Turner|Gulielmum Turner}} *[http://www.zeno.org/Kunstwerke/A/Turner,+Joseph+Mallord+William Opera apud zeno.org] *[https://web.archive.org/web/20191004023326/https://www.rhein-zeitung.de/deutschland-und-welt/kultur_artikel,-200-jahre-nach-william-turner-seine-malorte-auf-einer-rheinreise-erleben-_arid,1616751.html Iter Gulielmi Turner in Rhenaniam] *[https://web.archive.org/web/20190709065628/http://www.turnersociety.com/ Societas Turneriana Britannica] *[https://www.tate.org.uk/art/research-publications/jmw-turner/chronology-r1109229 Vita summatim] == Pinacotheca == <gallery> Fasciculus:Joseph Mallord William Turner - Bodensee 1842.jpg|[[Constantia (Germania)|Constantia]] ad [[Lacus Bodamicus|Lacum Bodamicum]], anno [[1800]] Fasciculus:Joseph Mallord William Turner 017.jpg|[[Quattuor Regionum Lacus]] anno [[1802]] Fasciculus:Turner, J. M. W. - The Grand Canal - Venice.jpg|[[Canalis Magnus]] [[Venetiae|Venetiarum]] circa annum [[1835]] File:Joseph Mallord William Turner - Snow Storm - Steam-Boat off a Harbour's Mouth - WGA23178.jpg| ''Harbour's Mouth '', 1842 </gallery> {{DEFAULTSORT:Turner, Iosephus}} [[categoria:Pictura topiaria]] [[Categoria:Nati 1775]] [[Categoria:Mortui 1851]] [[Categoria:Incolae Angliae]] [[Categoria:Iosephus Mallord Gulielmus Turner|!]] [[Categoria:Pictores Britanniae]] [[Categoria:Sodales Regiae Academiae Artium]] {{Myrias|Homines}} jwcuvqzotqpt2hj1zh6a031a7fx29kc 0 119601 4000049 3946345 2026-11-06T22:24:41Z InternetArchiveBot 139091 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 4000049 wikitext text/x-wiki '''Lalande 21185''', etiam siglo '''Gliese 411''' nota, [[magnitudo apparens|magnitudine apparente]] 7.52, a nobis circiter 8.31 [[annus luce mensus|annis luce mensis]] distans, est stella [[pumilio rubra]] in constellatione [[Ursa Maior]]e visa et haud longe a [[systema solare|systemate solari]] nostro distans. Nomen stellae origine ex [[Hieronymus Lalande|Hieronymo Lalande]]. {{NexInt}} * [[Index stellarum proximarum]] == Nexus externi == {{SIMBAD}} {{Sky|11|03|20|+|35|59|12|8.32}} * "[https://web.archive.org/web/20080919180117/http://www.solstation.com/stars/la21185.htm Lalande 21185]" apud ''Sol Station'' * [https://web.archive.org/web/20191025071615/http://www.bdm.id.au/localspace/systems/411.html Lalande 21185]" apud Bruce Mills, ''The Chronicles of Local Space'' (situs partim ficticius) {{astro-stipula}} [[Categoria:Ursa Maior (constellatio)]] [[Categoria:Res astronomicae nominibus Lalande agnitae]] so38rlqwmcevkkmw9i3s5mzxf961ncy 0 120728 4000269 3594509 2026-11-07T10:43:08Z InternetArchiveBot 139091 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 4000269 wikitext text/x-wiki {{Capsa urbis Vicidata}} [[Fasciculus:Monterosi-Chiesa-San-Giuseppe-2012.JPG|thumb|Monterosulus]] '''Monterosulus''' {{victio|Monterosulus|i|n}} (alia nomina: ''Mons Rosulus''<ref>[http://books.google.it/books?id=ll9aAAAAcAAJ&pg=PA1154&lpg=PA1154&dq=%22Mons+Rosulus%22&source=bl&ots=qWTeDTqx2C&sig=V-d-sp-0HJ9kitVCnkLvd2OLxk0&hl=it&sa=X&ei=vEjuU5eJHaTI0QWOjIDwAQ&ved=0CD0Q6AEwAw#v=onepage&q=%22Mons%20Rosulus%22&f=false Dictionaire geographique universel,: contenant une description exacte des etats, royaumes, villes ... le tout tiré du dictionaire géographique Latin de Baudrand ... ouvrage poussé plus loin qu'aucun qui ait paru jusques ici en François. : On y a ajouté vn catalogue Latin tres ample des noms anciens & modernes des lieux, traduits en François .. (Google eBook) - chez Guillaume van de Water, 1712 - 1040 pagine]</ref>) ([[Lingua Italiana|Italiane]]: ''[[:it:Monterosi|Monterosi]]'') est [[oppidum]] [[Italia]]e et [[Commune Italiae|municipium]], circiter 4&thinsp;100 incolarum, in [[Regio Italiae|Regione]] [[Latium|Latio]] et in [[Provincia Viterbiensis|Provincia Viterbiensi]] situm. Incolae ''Monterosulini'' appellantur. == Insigne == <gallery> Fasciculus:Corona di comune.svg|''[[Municipium Italiae]]'' </gallery> == Geographia == * [[Janulae lacus]], == Fractiones, vici et loci in municipio == == Municipia finitima == * [[Nepete]], * [[Sutrium]], * [[Trebonianum]] ([[Provincia Romana|RM]]). {{NexInt}} * [[Latium]] (''regio''), * [[Provincia Viterbiensis]], * [[Viterbium]] (''urbs''), * [[Municipium Italiae]]. == Nexus externi == * [https://web.archive.org/web/20140723225530/http://www.comune.monterosi.vt.it/ Situs publicus] {{CommuniaCat|Monterosi|Monterosulum}} == Pinacotheca == <gallery> Image:Map of comune of Monterosi (province of Viterbo, region Lazio, Italy).svg|Collocatio finium Municipii in Provincia Viterbiensi. </gallery> == Notae == <references /> {{urbs-stipula}} [[Categoria:Monterosulus| ]] 3lrcx3zf6q7wq9erlda91gb4zcdnqw0 0 123193 4000183 3958847 2026-11-07T04:55:14Z InternetArchiveBot 139091 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 4000183 wikitext text/x-wiki [[Fasciculus:Maisonsgoutte 133.JPG|thumb|Maisongoutte]] ''' Maisongoutte''' ([[Germanice]] '''Meissengott''') est commune 776 incolarum (anno [[1999]]) [[Tabula administrativa Franciae|praefecturae]] [[Rhenus Inferior|Rheni Inferioris]] et ab anno [[2021]] [[Communitas Europaea Alsatiae|Communitatis Europaeae Alsatiae]] in regione orientali olim [[Alsatia]], post autem diem [[1 Ianuarii]] [[2016]] [[Alsatia Campania Arduenna et Lotharingia]] et nunc ex plebiscito ''Grand Est'' appellata. {{NexInt}} * [[Index communium praefecturae Rheni Inferioris]] == Nexus externi == {{CommuniaCat|Maisonsgoutte|Maisongoutte}} * [https://web.archive.org/web/20211228210843/https://www.maisonsgoutte.fr/ Maisongoutte pagina interretialis] {{geo-stipula}} [[Categoria:Communia Praefecturae Rheni Inferioris]] [[Categoria:Loci habitati praefecturae Rheni inferioris]] 07pdzihmq0idj677ka2v4r1aovwr1uv 0 123259 4000233 3892948 2026-11-07T08:48:08Z InternetArchiveBot 139091 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 4000233 wikitext text/x-wiki ''' Michael Bell''' ([[Eblana]]e die [[1 Octobris]] [[1936]] natus; ibidem die [[19 Maii]] [[2011]]) fuit rerum politicarum peritus [[Hibernia|Hibernicus]] factionis Labour et legatus in Parlamento ab anno [[1982]] usque ad annum [[2002]]. == Nexus externus == * [https://web.archive.org/web/20160304042232/http://www.oireachtas.ie/members-hist/default.asp?MemberFirstName=Michael&MemberName=Bell&restr=0&disp=src&housetype=&HouseNum=&ConstID= De Michaele Bell] {{bio-stipula}} {{Lifetime|1936|2011|Bell, Michael}} [[Categoria:Politici Hiberniae]] 4ng2136c2oy5dyosrgjzjuabr79ivcm 0 123776 3999884 3999857 2026-11-06T13:57:45Z Pippobuono 54500 nomen latinum 3999884 wikitext text/x-wiki Hic est index [[commune|communium]] [[Vosegus (praefectura Franciae)|Vosegi]] praefecturae [[Francia|Francicae]], cui subsunt communia 515 numero. [[Fasciculus:Vosges-Position.png|thumb|Situs praefecturae]] [[Fasciculus: Senones vu du Petit Paris.jpg|thumb|Despectus in ''[[ Senones ]]'']] {| class="wikitable sortable" ! [[INSEE|Numerus INSEE]] ! [[Numerus cursualis]] ! [[Commune]] |- | 88001 | 88270 | [[Les Ableuvenettes]] |- | 88002 | 88500 | [[Ahéville]] |- | 88003 | 88140 | [[Aingeville]] |- | 88004 | 88320 | [[Ainvelle (Vosegus)|Ainvelle]] |- | 88005 | 88110 | [[Allarmont]] |- | 88006 | 88500 | [[Ambacuria]] |- | 88007 | 88410 | [[Ameuvelle]] |- | 88008 | 88700 | [[Anglemont]] |- | 88009 | 88650 | [[Anould]] |- | 88010 | 88170 | [[Aouze]] |- | 88011 | 88380 | [[Arches (Vosegus)|Arches]] |- | 88012 | 88380 | [[Archettes]] |- | 88013 | 88170 | [[Aroffe]] |- | 88014 | 88430 | [[Arrentès-de-Corcieux]] |- | 88015 | 88300 | [[Attignéville]] |- | 88016 | 88260 | [[Attigny (Vosegus)|Attigny]] |- | 88017 | 88300 | [[Aulnois]] |- | 88019 | 88300 | [[Autigny-la-Tour]] |- | 88020 | 88300 | [[Autreville (Vosegus)|Autreville]] |- | 88021 | 88700 | [[Autrey (Vosegus)|Autrey]] |- | 88022 | 88140 | [[Auzainvilliers]] |- | 88023 | 88500 | [[Avillers (Vosegus)|Avillers]] |- | 88024 | 88130 | [[Avrainville (Vosegus)|Avrainville]] |- | 88025 | 88630 | [[Avranville]] |- | 88026 | 88600 | [[Aidella]] |- | 88027 | 88330 | [[Badménil-aux-Bois]] |- | 88028 | 88460 | [[La Baffe]] |- | 88029 | 88240 | [[La Vôge-les-Bains]] |- | 88030 | 88270 | [[Bainville-aux-Saules]] |- | 88031 | 88170 | [[Balléville]] |- | 88032 | 88520 | [[Aquilina (Sanctus Deodatus)|Aquilina]] |- | 88033 | 88210 | [[Ban-de-Sapt]] |- | 88106 | 88230 | [[Ban-sur-Meurthe-Clefcy]] |- | 88035 | 88640 | [[Barbey-Seroux]] |- | 88036 | 88300 | [[Barville (Vosegus)|Barville]] |- | 88037 | 88120 | [[Basse-sur-le-Rupt]] |- | 88038 | 88130 | [[Battexey]] |- | 88039 | 88500 | [[Baudricourt]] |- | 88040 | 88150 | [[Bayecourt]] |- | 88041 | 88270 | [[Bazegney]] |- | 88042 | 88700 | [[Bazien]] |- | 88043 | 88500 | [[Bazoilles-et-Ménil]] |- | 88044 | 88300 | [[Bazoilles-sur-Meuse]] |- | 88045 | 88300 | [[Beaufremont]] |- | 88046 | 88600 | [[Beauménil]] |- | 88047 | 88270 | [[Begnécourt]] |- | 88048 | 88370 | [[Bellefontaine (Vosegus)|Bellefontaine]] |- | 88049 | 88260 | [[Belmont-lès-Darney]] |- | 88050 | 88600 | [[Belmont-sur-Buttant]] |- | 88051 | 88800 | [[Belmont-sur-Vair]] |- | 88052 | 88260 | [[Belrupt]] |- | 88053 | 88210 | [[Belval (Vosegus)|Belval]] |- | 88054 | 88520 | [[Bertrimoutier]] |- | 88055 | 88450 | [[Bitiniacum]] |- | 88056 | 88500 | [[Bettoncourt]] |- | 88057 | 88490 | [[Le Beulay]] |- | 88058 | 88170 | [[Biécourt]] |- | 88059 | 88430 | [[Biffontaine]] |- | 88060 | 88500 | [[Blémerey (Vosegus)|Blémerey]] |- | 88061 | 88410 | [[Bleurville]] |- | 88062 | 88320 | [[Blevaincourt]] |- | 88063 | 88270 | [[Bocquegney]] |- | 88064 | 88600 | [[Bois-de-Champ]] |- | 88065 | 88260 | [[Bonvillet]] |- | 88066 | 88500 | [[Boulaincourt]] |- | 88068 | 88470 | [[La Bourgonce]] |- | 88069 | 88270 | [[Bouxières-aux-Bois]] |- | 88070 | 88130 | [[Bouxurulles]] |- | 88071 | 88270 | [[Bouzemont]] |- | 88073 | 88130 | [[Brantigny]] |- | 88074 | 88350 | [[Brechainville]] |- | 88075 | 88250 | [[La Bresse]] |- | 88076 | 88600 | [[Brouvelieures]] |- | 88077 | 88700 | [[Brû]] |- | 88078 | 88600 | [[Bruerium]] |- | 88079 | 88140 | [[Boloniacivilla]] |- | 88080 | 88700 | [[Bult]] |- | 88081 | 88540 | [[Bussang]] |- | 88082 | 88110 | [[Celles-sur-Plaine]] |- | 88083 | 88300 | [[Certilleux]] |- | 88084 | 88130 | [[Chamagne]] |- | 88085 | 88640 | [[Champdray]] |- | 88086 | 88600 | [[Ducis Campus|Champ-le-Duc]] |- | 88087 | 88000 | [[Chantraine (commune)|Chantraine]] |- | 88088 | 88240 | [[La Chapelle-aux-Bois]] |- | 88089 | 88600 | [[La Chapelle-devant-Bruyères]] |- | 88090 | 88130 | [[Carpinia]] |- | 88091 | 88460 | [[Charmois-devant-Bruyères]] |- | 88092 | 88270 | [[Charmois-l'Orgueilleux]] |- | 88093 | 88210 | [[Châtas]] |- | 88094 | 88330 | [[Châtel-sur-Moselle]] |- | 88095 | 88170 | [[Châtenois (Vosegus)|Châtenois]] |- | 88096 | 88410 | [[Châtillon-sur-Saône]] |- | 88097 | 88500 | [[Chauffecourt]] |- | 88098 | 88390 | [[Chaumousey]] |- | 88099 | 88150 | [[Chavelot]] |- | 88100 | 88500 | [[Chef-Haut]] |- | 88101 | 88460 | [[Cheniménil]] |- | 88102 | 88630 | [[Chermisey]] |- | 88103 | 88270 | [[Circourt]] |- | 88104 | 88300 | [[Circourt-sur-Mouzon]] |- | 88105 | 88410 | [[Claudon]] |- | 88107 | 88630 | [[Clérey-la-Côte]] |- | 88108 | 88240 | [[Le Clerjus]] |- | 88109 | 88120 | [[Cleurie]] |- | 88110 | 88700 | [[Clézentaine]] |- | 88111 | 88100 | [[Coinches]] |- | 88113 | 88490 | [[Combrimont]] |- | 88114 | 88140 | [[Gundrecivilla]] |- | 88115 | 88430 | [[Corcieux]] |- | 88116 | 88310 | [[Cornimont]] |- | 88117 | 88170 | [[Courcelles-sous-Châtenois]] |- | 88118 | 88630 | [[Cussiacum (Vosegus)|Cussiacum]] |- | 88119 | 88140 | [[Crainvilliers]] |- | 88120 | 88520 | [[La Croix-aux-Mines]] |- | 88121 | 88330 | [[Domnus Medardus (Vosegus)|Domnus Medardus]] |- | 88122 | 88270 | [[Damas-et-Bettegney]] |- | 88123 | 88320 | [[Domnus Benignus (Vosegus)|Domnus Benignus]] |- | 88124 | 88260 | [[Darnerium]] |- | 88125 | 88170 | [[Darney-aux-Chênes]] |- | 88126 | 88390 | [[Darnolium]] |- | 88127 | 88700 | [[Deodati villare]] |- | 88128 | 88210 | [[Denipaire]] |- | 88129 | 88270 | [[Dabermons]] |- | 88130 | 88600 | [[Distorgium]] |- | 88131 | 88600 | [[Decii Mons]] |- | 88132 | 88000 | [[Dei Villare]] |- | 88133 | 88000 | [[Dinovilla]] |- | 88134 | 88000 | [[Dinozé]] |- | 88135 | 88460 | [[Docella (Vosegus)|Docella]] |- | 88136 | 88000 | [[Dodiniaca villa]] |- | 88137 | 88170 | [[Dodoleni cortis (Vosegus)|Dodoleni cortis]] |- | 88138 | 88260 | [[Domnus Basolus (Darnerium)|Domnus Basolus]] |- | 88139 | 88500 | [[Domnus Basolus (Mirecurtium)|Domnus Basolus]] |- | 88140 | 88140 | [[Domnus Brictius (Vosegus)|Domnus Brictius]] |- | 88141 | 88170 | [[Boseum]] |- | 88144 | 88500 | [[Dompnus Aper prope Remoncuriam]] |- | 88142 | 88390 | [[Domnus Aper (Golbey)]] |- | 88143 | 88330 | [[Domnus Aper (Bruerium)]] |- | 88145 | 88600 | [[Donofanum]] |- | 88146 | 88800 | [[Domnus Julianus]] |- | 88147 | 88390 | [[Domnus Martinus ad Silvas]] |- | 88148 | 88200 | [[Domnus Martinus (Romaricus Mons)]] |- | 88149 | 88260 | [[Domnus Martinus (Spinalium)]] |- | 88150 | 88170 | [[Domnus Martinus iuxta sanctum Paulum]] |- | 88151 | 88270 | [[Donoparium]] |- | 88152 | 88600 | [[Domnus Petrus (Vosegus)|Domnus Petrus]] |- | 88153 | 88700 | [[Domnus Stephanus (Vosegus)|Domnus Stephanus]] |- | 88154 | 88630 | [[Domnum Remigium]] |- | 88155 | 88500 | [[Domvallier]] |- | 88156 | 88700 | [[Domnus Cyricus]] |- | 88157 | 88220 | [[Dounoux]] |- | 88158 | 88510 | [[Éloyes]] |- | 88159 | 88650 | [[Entre-deux-Eaux]] |- | 88160 | 88000 | [[Spinalium]] |- | 88161 | 88260 | [[Erculum]] |- | 88162 | 88260 | [[Esley]] |- | 88163 | 88130 | [[Essegney]] |- | 88164 | 88500 | [[Estrenniae]] |- | 88165 | 88480 | [[Étival-Clairefontaine]] |- | 88166 | 88450 | [[Évaux-et-Ménil]] |- | 88167 | 88460 | [[Faucompierre]] |- | 88168 | 88700 | [[Fauconcuria]] |- | 88169 | 88600 | [[Fays (Vosegus)|Fays]] |- | 88170 | 88360 | [[Ferdrupt]] |- | 88171 | 88410 | [[Fignévelle]] |- | 88172 | 88600 | [[Fiménil]] |- | 88173 | 88130 | [[Florémont]] |- | 88174 | 88390 | [[Folmeriacum]] |- | 88175 | 88600 | [[Fontenetum (Vosegus)|Fontenetum]] |- | 88176 | 88240 | [[Fontiniacum]] |- | 88177 | 88530 | [[La Forge (Vosegus)|La Forge]] |- | 88178 | 88390 | [[Les Forges (Vosegus)|Les Forges]] |- | 88179 | 88320 | [[Fulchericurtis]] |- | 88180 | 88320 | [[Franum]] |- | 88181 | 88230 | [[Fracia]] |- | 88182 | 88490 | [[Frapelle]] |- | 88183 | 88630 | [[Frebecuria]] |- | 88184 | 88600 | [[Formicae Fons]] |- | 88185 | 88500 | [[Franellum Magnum]] |- | 88186 | 88500 | [[Franellum Rubeum]] |- | 88187 | 88270 | [[Frasnido]] |- | 88188 | 88160 | [[Frascia]] |- | 88189 | 88350 | [[Frevilla (Vosegus)|Frevilla]] |- | 88190 | 88440 | [[Frizon]] |- | 88192 | 88270 | [[Gelvécourt-et-Adompt]] |- | 88193 | 88520 | [[Gemaingoutte]] |- | 88194 | 88170 | [[Geminorum curia]] |- | 88195 | 88140 | [[Iandrevilla]] |- | 88196 | 88400 | [[Gerardi Mare]] |- | 88197 | 88120 | [[Gerbamont]] |- | 88198 | 88430 | [[Gerbépal]] |- | 88199 | 88320 | [[Gingivilla]] |- | 88200 | 88390 | [[Gehennium]] |- | 88201 | 88390 | [[Girancurtis]] |- | 88202 | 88500 | [[Gircuria]] |- | 88203 | 88600 | [[Girecuria]] |- | 88205 | 88340 | [[Girmont-Val-d'Ajol]] |- | 88206 | 88170 | [[Gironcuria (Vosegus)|Gironcuria]] |- | 88208 | 88410 | [[Gondoncuria]] |- | 88209 | 88190 | [[Golbey]] |- | 88210 | 88270 | [[Gorhey]] |- | 88212 | 88350 | [[Grannum]] |- | 88213 | 88490 | [[Magna Fossa]] |- | 88215 | 88210 | [[Grandrupt]] |- | 88214 | 88240 | [[Grandrupt-de-Bains]] |- | 88216 | 88600 | [[Granvillare]] |- | 88218 | 88640 | [[Granges-Aumontzey]] |- | 88219 | 88630 | [[Grussius]] |- | 88220 | 88410 | [[Greniancuria]] |- | 88221 | 88240 | [[Gruetum]] |- | 88222 | 88600 | [[Gognacuria]] |- | 88223 | 88450 | [[Guneiacum]] |- | 88224 | 88330 | [[Haldiniacum]] |- | 88225 | 88220 | [[Hadolia]] |- | 88226 | 88270 | [[Hagericurtis]] |- | 88227 | 88300 | [[Hagnéville-et-Roncourt]] |- | 88228 | 88330 | [[Haillainville]] |- | 88229 | 88300 | [[Harchéchamp]] |- | 88230 | 88700 | [[Hardancuria]] |- | 88231 | 88800 | [[Haraevilla ad Mosam]] |- | 88232 | 88300 | [[Hermonis villa]] |- | 88233 | 88270 | [[Harol]] |- | 88236 | 88240 | [[La Haye (Vosegus)|La Haye]] |- | 88237 | 88270 | [[Hennecuria]] |- | 88238 | 88260 | [[Hennezel]] |- | 88239 | 88130 | [[Haruniacum]] |- | 88240 | 88600 | [[Herpemons]] |- | 88241 | 88170 | [[Houécourt]] |- | 88242 | 88300 | [[Houéville]] |- | 88243 | 88700 | [[Housseras]] |- | 88244 | 88430 | [[La Houssière]] |- | 88245 | 88210 | [[Horbacum]] |- | 88246 | 88500 | [[Hymont]] |- | 88247 | 88150 | [[Igniacum (Vosegus)|Igniacum]] |- | 88248 | 88320 | [[Isches]] |- | 88249 | 88300 | [[Gedanis villa]] |- | 88250 | 88550 | [[Jarménil]] |- | 88251 | 88700 | [[Ioannis Manile]] |- | 88252 | 88260 | [[Jésonville]] |- | 88253 | 88000 | [[Jeuxey]] |- | 88254 | 88500 | [[Jorxey]] |- | 88255 | 88630 | [[Jubani villa]] |- | 88256 | 88640 | [[Jussarupt]] |- | 88257 | 88500 | [[Jevancuria]] |- | 88258 | 88320 | [[Marchia (Vosegus)|Marchia]] |- | 88259 | 88300 | [[Landini villa]] |- | 88260 | 88130 | [[Langley (Vosegus)|Langley]] |- | 88261 | 88600 | [[Laval-sur-Vologne]] |- | 88262 | 88600 | [[Aquilina (Spinalium)|Aquilina]] |- | 88263 | 88640 | [[Laveline-du-Houx]] |- | 88264 | 88270 | [[Légéville-et-Bonfays]] |- | 88265 | 88300 | [[Lemmecuria]] |- |} {| class="wikitable sortable" ! [[INSEE|Numerus INSEE]] ! [[Numerus cursualis]] ! [[Commune]] |- | 88266 | 88600 | [[Lépanges-sur-Vologne]] |- | 88267 | 88260 | [[Larino]] |- | 88268 | 88490 | [[Lesseux]] |- | 88269 | 88400 | [[Liézey]] |- | 88270 | 88350 | [[Liffodium]] |- | 88271 | 88800 | [[Legisvilla]] |- | 88272 | 88410 | [[Lyroncuria]] |- | 88273 | 88000 | [[Longus Campus (Vosegus)|Longus Campus]] |- | 88274 | 88170 | [[Longus Campus subtus Castinetum]] |- | 88275 | 88490 | [[Lubine]] |- | 88276 | 88490 | [[Lussia]] |- | 88277 | 88110 | [[Luviniacus]] |- | 88278 | 88170 | [[Macuncurtis]] |- | 88279 | 88270 | [[Madecuria]] |- | 88280 | 88450 | [[Maldisinum]] |- | 88281 | 88270 | [[Madonne-et-Lamerey]] |- | 88283 | 88140 | [[Malini curia]] |- | 88284 | 88650 | [[Mandray]] |- | 88285 | 88800 | [[Manderae]] |- | 88286 | 88130 | [[Mareinvilla]] |- | 88287 | 88320 | [[Mariacum (Vosegus)|Mariacum]] |- | 88288 | 88270 | [[Monroniscurtis]] |- | 88289 | 88320 | [[Martiniacum (Vosegus)|Martiniacum]] |- | 88290 | 88300 | [[Martigny-les-Gerbonvaux]] |- | 88291 | 88410 | [[Martinvelle]] |- | 88292 | 88500 | [[Mataincuria]] |- | 88293 | 88630 | [[Maxey-sur-Meuse]] |- | 88294 | 88150 | [[Mazeley]] |- | 88295 | 88500 | [[Maceriolae]] |- | 88296 | 88140 | [[Madonis villa]] |- | 88297 | 88600 | [[Méménil]] |- | 88298 | 88700 | [[Menardi Mons]] |- | 88302 | 88160 | [[Le Ménil]] |- | 88300 | 88210 | [[Ménil-de-Senones]] |- | 88299 | 88500 | [[Mansile in Sanctesio]] |- | 88301 | 88700 | [[Ménil-sur-Belvitte]] |- | 88303 | 88630 | [[Mudrevallis]] |- | 88304 | 88500 | [[Mirecurtium]] |- | 88305 | 88630 | [[Moncel-sur-Vair]] |- | 88306 | 88210 | [[Le Mont]] |- | 88309 | 88800 | [[Monthureux-le-Sec]] |- | 88310 | 88410 | [[Monthureux-sur-Saône]] |- | 88307 | 88320 | [[Mont-lès-Lamarche]] |- | 88308 | 88300 | [[Montes ante Novum Castrum]] |- | 88311 | 88240 | [[Montmotier]] |- | 88312 | 88170 | [[Morelli Domus]] |- | 88313 | 88330 | [[Murini villa]] |- | 88314 | 88320 | [[Morizécourt]] |- | 88315 | 88600 | [[Mors Agni]] |- | 88316 | 88140 | [[Maurivilla]] |- | 88317 | 88210 | [[Moussey (Vosegus)|Moussey]] |- | 88318 | 88700 | [[Medius Mons (Vosegus)|Medius Mons]] |- | 88319 | 88420 | [[Medianum Monasterium]] |- | 88320 | 88100 | [[Nayemont-les-Fosses]] |- | 88321 | 88300 | [[Neocastrum (Francia)|Neocastrum]] |- | 88322 | 88600 | [[La Neuveville-devant-Lépanges]] |- | 88324 | 88170 | [[La Neuveville-sous-Châtenois]] |- | 88325 | 88800 | [[La Neuveville-sous-Montfort]] |- | 88326 | 88100 | [[Neuvillers-sur-Fave]] |- | 88327 | 88440 | [[Nomexy]] |- | 88328 | 88470 | [[Nompardivilla]] |- | 88330 | 88260 | [[Novilla (Vosegus)|Novilla]] |- | 88331 | 88600 | [[Nontiavilla]] |- | 88332 | 88800 | [[Noretum]] |- | 88333 | 88700 | [[Nossoncourt]] |- | 88334 | 88500 | [[Ollevilla]] |- | 88335 | 88500 | [[Offroicourt]] |- | 88336 | 88170 | [[Audoleni villa]] |- | 88338 | 88700 | [[Ortonis curia]] |- | 88340 | 88700 | [[Padua (Vosegus)|Padua]] |- | 88341 | 88100 | [[Pair-et-Grandrupt]] |- | 88342 | 88330 | [[Pallegney]] |- | 88343 | 88800 | [[Paretum (Vosegus)|Paretum]] |- | 88344 | 88350 | [[Pargniacum subtus Mirevallem]] |- | 88345 | 88490 | [[La Petite-Fosse]] |- | 88346 | 88210 | [[La Petite-Raon]] |- | 88347 | 88270 | [[Petraficta (Vosegus)|Petraficta]] |- | 88348 | 88600 | [[Petreus Pons]] |- | 88349 | 88230 | [[Plenifesium]] |- | 88350 | 88170 | [[Pluvesia]] |- | 88351 | 88370 | [[Plumberae]] |- | 88352 | 88300 | [[Pomperra (Vosegus)|Pomperra]] |- | 88353 | 88260 | [[Pons iuxta Undinovilla]] |- | 88354 | 88500 | [[Pont-sur-Madon]] |- | 88355 | 88330 | [[Portus Caelorum]] |- | 88356 | 88600 | [[Les Poulières]] |- | 88357 | 88500 | [[Portus Suavis]] |- | 88358 | 88550 | [[Pouxeux]] |- | 88359 | 88600 | [[Prey (Vosegus)|Prey]] |- | 88360 | 88260 | [[Provenchères-lès-Darney]] |- | 88361 | 88490 | [[Provenchères-et-Colroy]] |- | 88362 | 88210 | [[Le Puid]] |- | 88363 | 88630 | [[Purneretum]] |- | 88364 | 88500 | [[Puzieux (Vosegus)|Puzieux]] |- | 88365 | 88270 | [[Racécourt]] |- | 88366 | 88170 | [[Radalli villa]] |- | 88367 | 88700 | [[Rambervilleriae]] |- | 88368 | 88500 | [[Rancuria]] |- | 88369 | 88160 | [[Romarici campus]] |- | 88370 | 88270 | [[Radonis curtis]] |- | 88371 | 88220 | [[Rapo ad Silvas]] |- | 88372 | 88110 | [[Rapo ad Stationem]] |- | 88373 | 88110 | [[Raon-sur-Plaine]] |- | 88374 | 88130 | [[Rapey]] |- | 88375 | 88520 | [[Raves (Vosegus)|Raves]] |- | 88376 | 88300 | [[Ribovilla]] |- | 88377 | 88410 | [[Rainharii villa]] |- | 88378 | 88450 | [[Regney]] |- | 88379 | 88330 | [[Ranconis curtis]] |- | 88380 | 88640 | [[Rehaupal]] |- | 88381 | 88260 | [[Relangia]] |- | 88382 | 88500 | [[Rimacuria]] |- | 88383 | 88200 | [[Romarici Mons]] |- | 88386 | 88100 | [[Remomeix]] |- | 88385 | 88800 | [[Romulficuria]] |- | 88387 | 88170 | [[Ramaldi villa]] |- | 88388 | 88390 | [[Renauvoid]] |- | 88389 | 88500 | [[Reparium]] |- | 88390 | 88320 | [[Roberticuria]] |- | 88391 | 88120 | [[Rochesson]] |- | 88394 | 88320 | [[Romania ad Silvas]] |- | 88395 | 88700 | [[Rotmundum]] |- | 88398 | 88600 | [[Les Rouges-Eaux]] |- | 88399 | 88460 | [[Le Roulier]] |- | 88400 | 88500 | [[Ruvera in Sanctesio]] |- | 88401 | 88170 | [[Roverium (Vosegus)|Roverium]] |- | 88402 | 88700 | [[Rovilla ad Quercus]] |- | 88403 | 88500 | [[Roserota]] |- | 88404 | 88320 | [[Roseriae supra Mosunam]] |- | 88406 | 88130 | [[Rugney]] |- | 88407 | 88630 | [[Ruppes]] |- | 88408 | 88360 | [[Rupt-sur-Moselle]] |- | 88409 | 88120 | [[Saint-Amé]] |- | 88411 | 88260 | [[Sanctus Basolimons]] |- | 88412 | 88700 | [[Sanctus Benedictus (Vosegus)|Sanctus Benedictus]] |- | 88413 | 88100 | [[Sanctus Deodatus (urbs)|Sanctus Deodatus]] |- | 88410 | 88700 | [[Sancta Barbara (Vosegus)|Sancta Barbara]] |- | 88418 | 88700 | [[Sancta Helena (Vosegus)|Sancta Helena]] |- | 88424 | 88100 | [[Sancta Margareta (Vosegus)|Sancta Margareta]] |- | 88415 | 88200 | [[Sanctus Stephanus ultra Mosellam]] |- | 88416 | 88700 | [[Sanctus Genesius (Vosegus)|Sanctus Genesius]] |- | 88417 | 88700 | [[Sanctus Gorgonius (Vosegus)|Sanctus Gorgonius]] |- | 88419 | 88210 | [[Saint-Jean-d'Ormont]] |- | 88421 | 88410 | [[Sanctus Iulianus (Vosegus)|Sanctus Iulianus]] |- | 88423 | 88650 | [[Sanctus Leonardus (Vosegus)|Sanctus Leonardus]] |- | 88425 | 88700 | [[Sanctus Mauricius (Vosegus)|Sanctus Mauricius]] |- | 88426 | 88560 | [[Saint-Maurice-sur-Moselle]] |- | 88427 | 88170 | [[Sanctus Memmius (Vosegus)|Sanctus Memmius]] |- | 88428 | 88470 | [[Saint-Michel-sur-Meurthe]] |- | 88429 | 88200 | [[Sanctus Nabor (Vosegus)|Sanctus Nabor]] |- | 88430 | 88140 | [[Sanctus Audoenus (Vosegus)|Sanctus Audoenus]] |- | 88431 | 88170 | [[Sanctus Paulus (Vosegus)|Sanctus Paulus]] |- | 88432 | 88700 | [[Sanctus Petrimons]] |- | 88433 | 88500 | [[Sanctus Pancratius (Vosegus)|Sanctus Pancratius]] |- | 88434 | 88800 | [[Sancti Remigii Mons (Vosegus)|Sancti Remigii Mons]] |- | 88435 | 88480 | [[Sanctus Remigius (Vosegus)|Sanctus Remigius]] |- | 88436 | 88210 | [[Sanctus Stephanus (Vosegus)|Sanctus Stephanus]] |- | 88437 | 88270 | [[Sanctus Valerius (Vosegus)|Sanctus Valerius]] |- | 88438 | 88470 | [[La Salle (Vosegus)|La Salle]] |- | 88439 | 88390 | [[Sanchey]] |- | 88440 | 88170 | [[Sandaucuria]] |- | 88441 | 88260 | [[Sans-Vallois]] |- | 88442 | 88120 | [[Sapois (Vosegus)|Sapois]] |- | 88443 | 88300 | [[Sartes]] |- | 88444 | 88210 | [[Le Saulcy]] |- | 88445 | 88580 | [[Salicetum (Vosegus)|Salicetum]] |- | 88446 | 88140 | [[Salsurae (Vosegus)|Salsurae]] |- | 88447 | 88290 | [[Salsuriae]] |- | 88448 | 88140 | [[Seivilla]] |- | 88449 | 88130 | [[Saviniacum (Vosegus)|Saviniacum]] |- | 88450 | 88320 | [[Senagda]] |- | 88451 | 88210 | [[Senonia (Vosegus)|Senonia]] |- | 88452 | 88260 | [[Senonges]] |- | 88453 | 88630 | [[Seromons]] |- | 88454 | 88600 | [[Sarcus (Vosegus)|Sarcus]] |- | 88455 | 88320 | [[Sirecuria]] |- | 88456 | 88320 | [[Serocourt]] |- | 88457 | 88630 | [[Seona (Vosegus)|Seona]] |- | 88458 | 88130 | [[Solicuria]] |- | 88459 | 88170 | [[Soncuria]] |- | 88460 | 88630 | [[Solicia]] |- | 88461 | 88140 | [[Serewavilla]] |- | 88462 | 88120 | [[Le Syndicat]] |- | 88463 | 88100 | [[Tinctorivus]] |- | 88464 | 88460 | [[Tendon (Vosegus)|Tendon]] |- | 88465 | 88150 | [[Tado]] |- | 88466 | 88800 | [[Tillia]] |- | 88467 | 88290 | [[Thiéfosse]] |- | 88468 | 88160 | [[Le Thillot]] |- | 88469 | 88500 | [[Tirocuria]] |- | 88470 | 88530 | [[Le Tholy]] |- | 88471 | 88410 | [[Les Thons]] |- | 88472 | 88260 | [[Thuillières]] |- | 88473 | 88320 | [[Tignécourt]] |- | 88474 | 88300 | [[Tellum (Vosegus)|Tellum]] |- | 88475 | 88320 | [[Toteleni curtis]] |- | 88476 | 88500 | [[Totoni villa]] |- | 88477 | 88350 | [[Trampodium]] |- | 88478 | 88300 | [[Tranculfi villa]] |- | 88479 | 88240 | [[Trémonzey]] |- | 88480 | 88130 | [[Ubexy]] |- | 88481 | 88220 | [[Uriménil]] |- | 88482 | 88140 | [[Eurivilla]] |- | 88483 | 88390 | [[Ursiniacum]] |- | 88484 | 88220 | [[Usminga]] |- | 88485 | 88140 | [[La Vacheresse-et-la-Rouillie]] |- | 88486 | 88120 | [[Vainiacum]] |- | 88487 | 88340 | [[Le Val-d'Ajol]] |- | 88488 | 88270 | [[Valefridicurtis]] |- | 88489 | 88270 | [[Vallis Regia (Vosegus)|Vallis Regia]] |- | 88490 | 88800 | [[Vallis Regia Sicca]] |- | 88491 | 88260 | [[Tres Valesii]] |- | 88492 | 88230 | [[Le Valtin]] |- | 88493 | 88450 | [[Varmonzey]] |- | 88494 | 88500 | [[Vaubexy]] |- | 88495 | 88000 | [[Waldinivilla]] |- | 88496 | 88140 | [[Valdonis curtis (Vosegus)|Valdonis curtis]] |- | 88497 | 88330 | [[Wauxoncuria]] |- | 88498 | 88200 | [[Vecoux]] |- | 88499 | 88270 | [[Velotte-et-Tatignécourt]] |- | 88500 | 88310 | [[Ventron]] |- | 88501 | 88210 | [[Le Vermont]] |- | 88502 | 88600 | [[Vervezelle]] |- | 88503 | 88110 | [[Vexaincourt]] |- | 88504 | 88170 | [[Vicherey]] |- | 88505 | 88430 | [[Vienville]] |- | 88506 | 88210 | [[Vieux-Moulin (Vosegus)|Vieux-Moulin]] |- | 88507 | 88500 | [[Villers (Vosegus)|Villers]] |- | 88508 | 88270 | [[Ville-sur-Illon]] |- | 88509 | 88150 | [[Villoncourt]] |- | 88510 | 88320 | [[Villotte]] |- | 88511 | 88350 | [[Villouxel]] |- | 88512 | 88600 | [[Viménil]] |- | 88513 | 88450 | [[Vincey]] |- | 88514 | 88170 | [[Viocourt]] |- | 88515 | 88260 | [[Vioménil]] |- | 88516 | 88800 | [[Vittel]] |- | 88517 | 88260 | [[Vivarium (Vosegus)|Vivarium]] |- | 88518 | 88500 | [[Viverium]] |- | 88519 | 88470 | [[La Voivre (Vosegus)|La Voivre]] |- | 88520 | 88240 | [[Les Voivres]] |- | 88521 | 88700 | [[Vomécourt]] |- | 88522 | 88500 | [[Vomécourt-sur-Madon]] |- | 88523 | 88170 | [[Vouxey]] |- | 88524 | 88140 | [[Vrécourt]] |- | 88525 | 88500 | [[Vroville]] |- | 88526 | 88520 | [[Wisembach]] |- | 88527 | 88700 | [[Xaffévillers]] |- | 88528 | 88460 | [[Xamontarupt]] |- | 88529 | 88130 | [[Xaronval]] |- | 88530 | 88220 | [[Scatiniacum]] |- | 88531 | 88400 | [[Xonrupt-Longemer]] |- | 88532 | 88330 | [[Zincourt]] |} {{Indices communium praefecturarum Franciae}} [[Categoria:Communia praefecturae Vosegi|!]] mtuuikejdjy8aty05tp5zsuku8w4fhp 0 130669 4000053 3458094 2026-11-06T22:44:58Z InternetArchiveBot 139091 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 4000053 wikitext text/x-wiki [[Fasciculus:Lescar oppidum.JPG|thumb|200 px|Lascurris: oppidum Beneharnum]] '''Lascurris''' (Francogallice ''Lescar'')<ref>Paul Raymond, ''Dictionnaire topographique du département des Basses-Pyrénées'', Lutetiae, 1863</ref> est commune 9749 incolarum (anno [[2007]]) [[Tabula administrativa Franciae|praefecturae]] [[Pyrenaei Atlantici|Pyrenaeorum Atlanticorum]] in [[Francia]]. Sedes episcopalis a Medio Aevo ad annum 1790 erat. == Notae == <references /> {{NexInt}} * [[Index communium praefecturae Pyrenaei Atlantici]] == Nexus externi == {{CommuniaCat|Lescar|hanc urbem}} * [https://web.archive.org/web/20181004211412/http://www.lescar.fr/ Lascurris pagina interretialis] {{geo-stipula}} [[Categoria:Communia praefecturae Pyrenaeorum Atlanticorum]] [[Categoria:Loci habitati praefecturae Pyrenaeorum Atlanticorum]] [[Categoria:Urbes Galliae Romanae]] [[Categoria:Sedes episcopales Franciae]] lnahbhok5guh9cv07zh4wb2uxdvpe4e 0 130724 4000095 3897842 2026-11-07T00:13:00Z InternetArchiveBot 139091 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 4000095 wikitext text/x-wiki [[Fasciculus:JKH-19 Artikel.jpg|thumb|Articuli primi 19, quibus iura hominum et civium stipulata sunt, Berolini expositi]] '''Lex Fundamentalis Germaniae''' [[constitutio]] [[Germania]]e est, quae die [[23 Maii]] [[1949]] a [[Consilium Parlamentaricum Germaniae (1948)|Consilio Parlamentarico]] trium Zonarum occidentalium Germaniae decreta et a die [[3 Octobris]] [[1990]], quo die [[Restitutio integritatis Germaniae|Germania unificata]] est, toto civitate rata est. ==Quo modo composita et scripta sit == Mensibus Februarii ad usque Iunii [[1948]] alligati [[Bellum Orbis Terrarum II|Belli Orbis Terrarum II]] - [[CFA]], [[Regnum Unitum]] atque [[Francia]] [[Londinium|Londinii]] cum finitimis Germaniae [[Belgia]], [[Nederlandia]] atque [[Luxemburgum|Luxemburgo]] convenerunt, ut principiae novae constitutionis Germaniae disputarent. [[Unio Sovietica]] actionibus non intererat. Quamquam nationes de futura fortuna Germaniae inter se differunt, tamen decreverunt, ut tres Zonae occidentales constitutionem foederativam habiturae essent. Die [[1 Iulii]] 1948 alligati [[Francofurtum ad Moenum|Francofurti]] praesidibus [[Terra Foederalis (Germania)|terrarum foederalium]] occendentium [[Scripta Francofurti (1948)|scripta]] tradiderunt, quibus principia constitutionis stipulatae sunt. Praeside ministrorum [[8 Iulii|8]] - [[10 Iulii]] apud [[Confluentes]] convenerunt et proposita alligatorum probaverunt. Ad diem [[1 Septembris]] [[1948]] legatos senatus terrarum [[Bonna]]m invitaverunt. Diebus [[10 Augusti|10]] - [[24 Augusti]] magistratus in [[Lacus Bedaius|Lacu Bedaio]] ([[Bavaria]]) convenerunt, ut descriptionem constitutionis paraverunt. Legati Consilii Parlamentarii inter se differunt, sed his rebus omnes consentiebant: ne esset nova constitutio cum ea [[Res Publica Vimariana|Rei Publicae Vimarianae]] comparanda et ut nova lex esset provisoria, cum terrae Zonae Sovietica interesse non iam potuerunt. ==Partes et argumenta legis == Lex in partes duas principales discreta est: ===Iura fundamentalia civium=== Articuli 19 primi haec iura civium hominumque stipulant: *Art. 1: [[Dignitas]] hominum integra est. *Art. 2: Libertas hominis et [[ius vitae|ius vivendi]] *Art. 3: [[aequalitas ante legem|Iura aequalia hominum]], praesertim virorum et feminarum *Art. 4: [[Libertas religionis]] *Art. 5: [[Libertas sentiendi]], dicendi, [[libertas philosophandi|philosophandi]] atque actorum diurnarumque *Art. 6: Tutela connubiorum et [[familia]]rum *Art. 7: Ius [[schola]]e eligendi *Art. 8: Ius libere conveniendi *Art. 9: [[libertas associationis|Ius congregationum]] condendarum *Art. 10: Secretum [[scriptura|litterarum]] et [[telephonum|telephonorum]] *Art. 11: Libertas iter faciendi in Germania *Art. 12: Libertas munus eligendi *Art. 12a: Obligatio militaris *Art. 13: Domicilium hominum [[integritas|integrum]] est *Art. 14: Ius [[possessio]]nis liberae *Art. 15: Possessio privata et omnibus prosit. *Art. 16: Traditio civium in terras externas prohibita. *Art. 16a: [[Ius asyli]] *Art. 17: Ius [[petitio]]num *Art. 18: Ne iuribus libertatum contra libertatem abutantur. *Art. 19: Ius [[iudex|iudicii]] ===Rei Publicae magistratus et auctoritates=== ==== Foederatio et Terrae Foederales ==== *Art. 20: Summa rerum potestas apud populum est; Germania civitas foederata; [[ius resistendi]] contra hostes constitutionis *Art. 20a: Protectio [[natura]]e futurae et [[iura animalium|iurum animalium]] *Art. 21: Munera [[Factio politica|factionum politicarum]] *Art. 22: Vexillum Germaniae *Art. 23: Hoc articulo ad usque annum 1990 ius accendendi aliarum partium Germaniae stipulatum erat. Nunc autem ratio cum [[Unio Europaea|Unione Europaea]] decernitur. *Art. 24: Translatio [[maiestas (ius constitutionale)|iurum]] Foederationis in institutiones internationales *Art. 25: [[Ius inter civitates et gentes]] pars constitutionis est. *Art. 26: Interdictio [[bellum|belli]] nisi inlati. *Art. 27: [[Mercatus (oeconomia)|Mercatoriae]] naves omnes classem unicam faciunt *Art. 28: Constitutiones terrarum foederalium [[democratia|democraticae]] et sociales esse debebunt; praeterea omnes terrae res publicae esse necesse est- *Art. 29: Quo modo terrae foderales aliter dividendae sint. *Art. 30: Terrae foederales omnes res decernere possunt, nisi Foederatio de qua re constituerit. *Art. 31: Leges foederales plus valent quam leges singularum terrarum. *Art. 32: [[Diplomatia|Res externae]] a foederatione prucurantur. *Art. 33: Ne cuius [[iura civilia et politica|iura civiles]] propter [[religio]]nem diminuantur. *Art. 34: Pro iniuriis magistratuum res publica poenas det. *Art. 35: [[calamitas|Calamitatibus]] maioribus factis magistratus foederationis et terrarum inter se auxilium ferunt. [...] *Art. 38: [[Dieta foederalis Germaniae]] sociis per [[suffragium universale]] ratio [[aequalitas ante legem|aequalitatis]] elegatur et pro civilibus e [[conscientia]] agit. [...] *Art. 50: [[Consilium Foederale Germaniae]] de legibus, re administrativa et de legibus [[Unio Europaea|Unionis Europaeae]] tractat. [...] *Art. 79: Processus mutationis legis foederalis Sectio 3 mutationem contra Art. 1 et Art. 20 absolute prohibet. [...] *Art. 102: [[Poena capitalis]] aboleri fas est. [...] ==Modificationes factae== {{NexInt}} *[[Charta de iuribus fundamentalibus Unionis Europaeae]] ==Nexus externi== *[https://web.archive.org/web/20110802021618/http://www.bundestag.de/dokumente/rechtsgrundlagen/grundgesetz/ Textus Legis Fundamentalis in pagina Dietae Foederalis Germaniae (lingua Theodisca)] {{ius-stipula}} [[Categoria:Constitutiones|Germaniae lex fundamentalis]] [[Categoria:Decreta 1949]] [[Categoria:Historia Germaniae]] 69fmrgiadasljw9v1rd2vko8u4oaph7 0 138202 4000129 3958798 2026-11-07T01:06:28Z InternetArchiveBot 139091 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 4000129 wikitext text/x-wiki {{Taxobox | regnum = [[Fungi]] | image = Limacella_illinita.jpg | image_caption = ''Limacella illinita'' | divisio = [[Basidiomycota]] | classis = [[Agaricomycetes]] | ordo = [[Agaricales]] | familia = [[Amanitaceae]] | genus = '''''Limacella''''' | genus_authority = [[Franklin Sumner Earle|Earle]] | type_species = ''Limacella delicata'' | type_species_authority = ([[Elias Magnus Fries|Fr.]]) Earle | subdivision_ranks = [[Genus (taxinomia)|Genera]] | subdivision = ''Vide commentarium.'' }} '''''Limacella''''' est [[genus (taxinomia)|genus]] circa [[viginti]] [[species (taxinomia)|specierum]] [[fungi|fungorum]] [[familia (taxinomia)|familiae]] [[Amanitaceae|Amanitacearum]] [[ordo (taxinomia)|ordinis]] [[Agaricales|Agaricalium]].<ref name="Kirk2008">P. M. Kirk, P. F. Cannon, D. W. Minter, et J. A. Stalpers, ''Dictionary of the Fungi,'' ed. 10a (Wallingford: CABI, 2008, ISBN 0-85199-826-7), 382–383.</ref> Nonnullae eius [[species (taxinomia)|species]] in genus ''[[Lepiota]]m'' aliquando digestae sunt. Nonnullae classificationis rationes vetustiores ''Limacellam'' in familiam [[Pluteaceae|Plutaceas]] digesserunt. == Species == * ''[[Limacella delicata]]'' ([[Elias Magnus Fries|Fries]]) [[Franklinius Sumner Earle|Earle]] * ''Limacella glioderma'' * ''Limacella guttata'' ([[Christianus Henricus Persoon|Pers.]]) Konrad and Maubl.; etiam ''Limacella lenticularis'' appellata * ''Limacella illinita'' ([[Elias Magnus Fries|Fries]]) [[Murrill]] * ''Limacella kauffmanii'' * ''Limacella furnacea'' * ''Limacella solidipes'' (Pk.) H.V.Smith. * ''Limacella subfurnacea'' * ''Limacella taiwanensis'' * ''Limacella vinosorubescens'' == Notae == <references /> == Nexus externi == * [https://web.archive.org/web/20121004143830/http://www.indexfungorum.org/Names/genusrecord.asp?RecordID=17978 De '' Limacella''] apud situm indexfungorum.org * [https://web.archive.org/web/20110525154719/http://www.nifg.org.uk/species/atlas2.htm?item=NBNSYS0000037468 De ''Limacella guttata'' in Hibernia et imago] apud situm nifg.org.uk * [http://mushroomobserver.org/232 ''Limacella illinita''] apud situm mushroomobserver.org {{fungi-stipula}} [[Categoria:Agaricales]] [[Categoria:Taxa Earle]] n5n68nzauywst7r7vm9pzqr6c98dm3l 0 148671 4000087 3720838 2026-11-06T23:55:17Z InternetArchiveBot 139091 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 4000087 wikitext text/x-wiki {{Capsa urbis Vicidata}} [[Fasciculus:Leporano 14.JPG|thumb|Leporanus]] '''Leporanus'''<ref>{{Sacco}}</ref> {{victio|Leporanus|i|m}} (alia nomina: ''Leprarium'', ''Leporanum'') ([[Lingua Italiana|Italiane]]: ''[[:it:Leporano|Leporano]]'') est [[oppidum]] [[Italia]]e et [[Commune Italiae|municipium]], circiter 8&thinsp;010 incolarum, in [[Regio Italiae|Regione]] [[Apulia]] ac in [[Provincia Tarentina]] situm. Incolae ''Leporanenses'' appellantur. == Insigne == <gallery> Fasciculus:Corona di comune.svg|''[[Municipium Italiae]]'' </gallery> == Geographia == * [[Sallentum]] (''terra'') == Ecclesia Catholica Romana == * [[Archidioecesis Tarentina]] == Fractiones, vici et loci in municipio == === Fractiones === * [[Leporanus Maris]] ''Marina di Leporano''. == Municipia finitima == * [[Pulsanus]], * ''[[Tarentum]]''. {{NexInt}} * [[Apulia]]m (''regionem''), * [[Provincia Tarentina|Provinciam Tarentinam]], * [[Sallentum]] (''terram''), * [[Tarentum]] (''urbem''), * [[Municipium Italiae]]. == Nexus externi == {{CommuniaCat|Leporano|Leporanum}} * [https://web.archive.org/web/20251204174624/https://www.comune.leporano.ta.it/ Situs publicus] == Pinacotheca == <gallery> Imago:Map of comune of Leporano (province of Taranto, region Apulia, Italy).svg|Collocatio finium Municipii in Provincia Tarentina. Imago:Leporano.JPG|Festum S. Aemidii cum luminaria. </gallery> == Notae == <references /> {{urbs-stipula}} [[Categoria:Municipia in provincia Tarenti]] [[Categoria:Municipia in Sallento]] nddcee68a4exnri3gtdpn9llf8metch 0 150491 4000092 3720868 2026-11-07T00:01:37Z InternetArchiveBot 139091 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 4000092 wikitext text/x-wiki {{pro pagina discretiva vide|Lesina (discretiva)}} {{Capsa urbis Vicidata}} [[Fasciculus:Lake- Lago di Lesina.jpg|thumb|Lacus Alisinae a meridionali visus]] '''Lesina'''<ref name="Sacco">{{Sacco}}}</ref><ref name="CathHier" /> {{victio|Lesina|ae|f}} (alia nomina: ''Lesena''<ref>Nomi d'Italia - AAVV, De Agostini</ref>, ''Alexina'', ''Alisina'') ([[Lingua Italiana|Italiane]]: ''[[:it:Lesina (Italia)|Lesina]]'') est [[oppidum]] [[Italia]]e et [[Commune Italiae|municipium]], circiter 6&nbsp;400 incolarum, in [[Regio Italiae|Regione]] [[Apulia]] ac in [[Provincia Fodiana]] situm. Incolae ''Lesinenses''<ref name="CathHier">{{CathHierDiocese|2l50|Dioecesis Lesinensis}}}</ref><ref name="graesse">{{Graesse}}}</ref> seu ''Lessinenses''<ref name="graesse" /> appellantur. == Insigne == <gallery> Fasciculus:Corona di comune.svg|''[[Municipium Italiae]]'' </gallery> == Geographia == * [[Pantanus lacus]] * [[Garganus]] (''terra''), * [[Tabula Apula]] (''terra'') == Clari cives == == Ecclesia Catholica Romana == Lesina fuit [[sedes episcopalis]] [[Ecclesia Catholica Romana|Ecclesiae Catholicae Romanae]] et hodie [[Sedes Titularis Ecclesiae Catholicae Romanae|Sedes Titularis]] [[Ecclesia Catholica Romana|Ecclesiae Catholicae Romanae]]. Nomen sedis episcopalis [[Dioecesis Lesinensis]]<ref name="CathHier" /> est. Hodie municipium ad [[Dioecesis Sancti Severi|Dioecesem Sancti Severi]] pertinet. == Fractiones, vici et loci in municipio == === Fractiones === * [[Lesina Maris]] ([[Lingua Italiana|Italiane]]: ''[[:it:Marina di Lesina|Marina di Lesina]]''), * [[Ripa Alta (Lesina)]] ([[Lingua Italiana|Italiane]]: ''[[:it:Ripalta|Ripalta]]''), * ''Gargano Blu''. == Municipia finitima == * [[Apricena]], * [[Fanum Sancti Nicandri (Provincia Fodiana)|Fanum Sancti Nicandri]], * [[Fanum Sancti Pauli Graecorum]], * [[Podium Imperiale]], * [[Serracapriola]]. {{NexInt}} * [[Apulia]]m (''regionem''), * [[Provincia Fodiana|Provinciam Fodianam]], * [[Garganus|Garganum]] (''terram''), * [[Tabula Apula|Tabulam Apulam]] (''terram'') * [[Fovea]]m vel [[Fodia]]m (''urbem''), * [[Municipium Italiae]]. == Nexus externi == * [https://web.archive.org/web/20241206042834/http://comune.lesina.fg.it/ Situs publicus] {{CommuniaCat|Lesina (comune, Italy)|Lesinam}} == Pinacotheca == <gallery> Fasciculus:Map of comune of Lesina (province of Foggia, region Apulia, Italy).svg|Collocatio finium municipii in Provincia Fodiana. Imago:CNR lesina 01.JPG|Lesinae: CNR (''Concilium Nationalis Sciéntiae Pervestigátionium'') </gallery> == Notae == <references /> {{urbs-stipula}} [[Categoria:Lesina (Italia)| ]] hkom685q7lgq2ti8v3b3kyodyfa7tn1 0 151100 4000174 3558389 2026-11-07T04:06:46Z InternetArchiveBot 139091 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 4000174 wikitext text/x-wiki {{Capsa urbis Vicidata}} '''Luxovium''',<ref name="Ionas" /><ref>"Lussedium": [[Audoenus (sanctus)|Audoenus]], ''Vita sancti Eligii''</ref> vulgo ''Luxeuil-les-Bains'' (agnomine propter [[thermae|aquas calidas]] accepto), est urbicula et commune [[Francia|Francicum]] 7&nbsp;026 incolarum (censu anno [[2013]] facto) in [[Tabula administrativa Franciae|praefectura]] [[Arar Superior|Arare Superiori]] regionis [[Liber Comitatus (regio Franciae)|Liberi Comitatus]] situm. == Geographia == Luxovium in austro-occidentali [[Vosegus|Vosegi]] montis declivitate iacet, a [[Vesulum|Vesulo]] 35 km in boreo-orientalem, a [[Spinalium|Spinalio]] 50 km in meridiem et a [[Belfortium|Belfortio]] 50 km in boreo-occidentalem versus. == Historia == [[Fons calidus]] Luxoviensis iam ante Romanos frequentatus deis Celticis [[Luxovius|Lussoio]] [[Bricta]]eque dicatus est, inscriptionibus votivis Latinis testantibus: : [Lus]soio / et Brictae / Divixti/us Cons/tans / v(otum) s(olvit libens) m(erito).<ref>''[[CIL]]'' 13, 05425</ref> : Luxovio / et Brixtae / G(aius) Iul(ius) Fir/manus / v(otum) s(olvit) l(ibens) m(erito).<ref>''[[AE]]'' 1951, 00231; ''[[CIL]]'' 13, 05426</ref> Nomen autem loci, sine dubio ab appellatione huius dei deductum, non ante saeculum VII reperitur in ''[[Vita sancti Columbani abbatis discipulorumque eius]]'' ab [[Ionas Bobiensis|Iona Bobiensi]] scripta. Ibi refertur [[missionarius|missionarium]] [[Columbanus Bobiensis|Columbanum]] ex [[Hibernia]] oriundus [[saeculum 6|saeculo VI]] exeunte [[monasterium Luxoviense|monasterium]] anno fere [[590]] condidisse loco ruinoso "quem prisca tempora Luxovium nuncupabant, ibique aquae calidae cultu eximio constructae habebantur. Ibi imaginum lapidearum densitas vicina saltus densabat, quas cultu miserabili rituque profano vetusta paganorum tempora hoinorabant."<ref name="Ionas">"Luxovium": [[Ionas Bobiensis]], ''[[Vita sancti Columbani abbatis discipulorumque eius]]'' [https://archive.org/details/patrologiaecurs23unkngoog/page/n521 cap. 17]</ref> Monasterium Luxoviense [[saeculum 7|saeculo insequenti]] summum fortunae culmen attigerit. == Visitanda == [[Fasciculus:2020-08 - Monastère de Luxeuil - 06.jpg|thumb|Claustrum et pristina ecclesia abbatialis]] [[Claustrum (monasterium)|Claustrum]] saeculi decimi quinti et alia aedificia saeculorum sequentium servantur. [[Fasciculus:2020-08 - Basilique Saint-Pierre de Luxeuil-les-Bains - 24.jpg|thumb|[[Organum (instrumentum musicum)|Organum]] ecclesiae Sancti Columbani]] [[Basilica (discretiva)|Basilica]] Sanctorum Petri et Pauli (ab anno [[1840]] ecclesia [[paroecia]]lis) a saeculis 13 et 14 repetit; cuius ex tribus turribus una sola reliqua est, qui anno [[1527]] renovata est. In ecclesia imprimis [[organum (instrumentum musicum)|organum]] saeculi decimi septimi, cathedra sacerdotalis anni 1806 ex [[Ecclesia Cathedralis Nostrae Dominae Lutetiae]] oriunda, sculptura Christi in mensa posita saeculi decimi sexti et reliquiarium neo-goticum Sancti Columbani visu digna sunt. [[Stalla]] a saeculo decimo sexto repetunt. [[Fasciculus:2020-08 - Thermes de Luxeuil-les-Bains - 03.jpg|thumb|right|upright=1.5|Thermae Luxovienses]] [[Thermae]] Luxovienses, [[Francia]]e recentioris antiquissimae, saeculo decimo octavo aedificatae sunt. [[Aqua medicata|Aquae]] valde calidae (43-63&nbsp;°C), alcalinae sulphateae chloreae sodeae fluoreae magneseae oligometallicae leviterque siliceae, [[rheumatologia|morbos rheumaticos]] et [[vena]]rum necnon disordines [[gynaecologia|gynaecologicos]] medere censentur. == Notae == <references /> == Bibliographia == * Ambroise Bouloumié, ''Guide aux eaux minerales des Vosges: Vittel--Contrexéville--Plombières--Bains--Luxeuil--Bourbonne--Gérardmer''. Lutetiae: Hachette, 1879 [https://archive.org/details/b20385481 Textus] apud ''Internet Archive'' * "[http://www.perseus.tufts.edu/hopper/text?doc=Perseus%3Atext%3A1999.04.0064%3Aalphabetic+letter%3DL%3Aentry+group%3D10%3Aentry%3Dluxovium-geo Luxovium]" in {{Smith-geo}} * "[http://www.perseus.tufts.edu/hopper/text?doc=Perseus:text:1999.04.0006:entry=luxovium Luxovium]" in {{Princeton}} * Margaret Stokes, ''Three months in the forests of France : a pilgrimage in search of vestiges of the Irish saints in France''. Londinii: Bell, 1895 [https://archive.org/details/threemonthsinfor00stokrich Textus] apud ''Internet Archive'' {{NexInt}} * [[Index communium praefecturae Araris Superioris]] == Nexus externi == {{CommuniaCat|Luxeuil-les-Bains|Luxovium}} * [http://www.ville-luxeuil-les-bains.fr/ Luxeuil-les-Bains pagina interretialis] * {{INSEE commune|70311|de=Luxeuil-les-Bains}} * "[https://web.archive.org/web/20190702194853/https://www.medecinethermale.fr/medecins/les-stations/details-station/luxeuil-les-bains.html Thermes de Luxeuil-les-Bains]" apud ''La médecine thermale'' * "[https://www.location-cure.net/station-thermale/luxeuil-les-bains-70300 Luxeuil-les-Bains]" apud ''Location Cure'' [[Categoria:Luxovium| ]] [[Categoria:Communia praefecturae Araris Superioris]] [[Categoria:Loci habitati praefecturae Araris superioris]] [[Categoria:Thermae Franciae]] o7nr65vyayfcoc7l9l8t5aw4gl5lwda 0 153729 4000250 3989190 2026-11-07T09:48:15Z InternetArchiveBot 139091 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 4000250 wikitext text/x-wiki [[Fasciculus:Modio de Ponte Puñide (M.A.N. 1930-16-1) 01.jpg|thumb|right|Modius Romanus aeneus (saec. IV).]] [[Fasciculus:NERVA RIC II 89-73000878.jpg|thumb|Modius spicis refertus in [[Sestertius|sestertio]] [[ Nerva|imperatoris Nervae]]. Titulus: PLEBEI VRBANAE FRVMENTO CONSTITVTO.]] Modius est [[Mensurae Romanae|mensura Romana]] capacitatis sedecim [[sextarius|sextarios]] (circiter 8 [[Litrum|litra]] 73 centilitra) capiens. Item vas erat unius modii capax, quo Romani ad grana frumentaque metienda utebantur. == Modius ubertatis signum == Qui modius saepe ab [[Imperatores Romani|imperatoribus Romanis]] in nummis expressus est, sive solum ut in [[Quadrans|quadrantibus]] [[Claudius (imperator)|Claudii]], sive, spicis redundans, ad pedes figurae muliebris, [[Abundantia|Abundantiae]] vel [[Annona (dea)|Annonae]] : ita ostendere cupiebant quantae curae sibi essent alimenta plebis Romanae. Nam modius velut insigne frumenti et annonae factus erat. Idcirco quod deus [[Serapis]] in capite gerit etsi initio fortasse calathus fuit, nonnumquam eruditi ut modium interpretantur quia deus frumentorum dispensator erat. == Modius in linguis Romanicis == Ante metricam rationem ubique institutam hoc nomen mensurae pluribus regionibus Europae in usu fuit (francogallice ''muid'', italiane ''moggio'', hispanice lusitaneque ''moio'') : at mutatis locis diversissimae capacitatis fuit. == Proverbium Romanum == [[Proverbium]] a [[Cicero|Cicerone]] memoratum omnibus notum est: ''multos modios salis simul edendos esse, ut amicitiae munus expletum sit''<ref>''[[Laelius de amicitia]]'' 19, 67</ref>. == Notae == <references/> == Plura legere si cupis == [[Fasciculus:Quadrans (modius) - MBALyon 2019.jpg|thumb|Modius in [[Quadrans|quadrante]] [[Claudius (imperator)|Claudii imperatoris]].]] * [[Lucas Paetus]], ''[https://web.archive.org/web/20200226185417/https://www.e-rara.ch/zut/doi/10.3931/e-rara-13037 De mensuris, et ponderibus Romanis, et Graecis : cum his quae hodie Romae sunt collatis libri quinque. Eiusdem variarum lectionum liber unus]''. Venetiis, 1573. *R. P. Duncan-Jones, "[https://www.jstor.org/stable/20181077 The Choenix, the Artaba and the Modius]", ''Zeitschrift für Papyrologie und Epigraphik'', 1976: 43-52 **"[https://www.jstor.org/stable/20181078 The Size of the Modius Castrensis]", ''Zeitschrift für Papyrologie und Epigraphik'', 1976: 53-62 *Joachim Jahn, "[https://www.jstor.org/stable/20171880 Zum Rauminhalt von Artabe und modius castrensis: Ein Diskussionsbeitrag]", ''Zeitschrift für Papyrologie und Epigraphik'', 1980: 223-228 *Philip Mayerson, "[https://www.jstor.org/stable/24519584 The "Modius" as a Grain Measure in Papyri from Egypt]", ''The Bulletin of the American Society of Papyrologists'', 2006: 101-106 *Ramsay MacMullen, "[https://www.jstor.org/stable/41215754 Diocletian's Edict and the «castrensis modius»]", ''Aegyptus'', 1961: 3-5 == Nexus externi == *[https://www.perseus.tufts.edu/hopper/text?doc=Perseus:text:1999.04.0059:entry=modius Modius] apud [[Perseus (situs interretialis)|Perseus]] - [https://web.archive.org/web/20250221181902/https://dagr.univ-tlse2.fr/consulter/2129/MODIUS/texte Daremberg et Saglio] - [https://archive.org/details/der-neue-pauly-addition/DNP%201996-2008/DNP%2008%20%282000%29%20Mer-Op/page/n84/mode/1up Neue Pauly Supplementum] *[[Vicimedia Communia|Vicimedia communia]] plura habent quae ad [https://commons.wikimedia.org/wiki/Category:Modius?uselang=de modium] pertinent [[Categoria:Mensurae Romanae]] 3qdzfymxn7n81q9q73fbr4g586d3if0 0 154105 4000244 3521747 2026-11-07T09:26:45Z InternetArchiveBot 139091 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 4000244 wikitext text/x-wiki {{pro pagina discretiva vide|Mirabellum (discretiva)}} {{Capsa urbis Vicidata}} '''Mirabellum'''<ref>[http://books.google.it/books?id=4EVkhIl-TN4C&printsec=frontcover&hl=it#v=onepage&q&f=false Dizionario geografico-istorico-fisico del regno di Napoli, composto dall'Abate Francesco sacco - Di Francesco Sacco]</ref> {{victio|Mirabellum|i|n}} seu '''Mirabellum Samniticum''' ([[Lingua Italiana|Italiane]]: ''[[:it:Mirabello Sannitico|Mirabello Sannitico]]'') est [[oppidum]] [[Italia]]e et [[Commune Italiae|municipium]], circiter 2&thinsp;200 incolarum, in [[Regio Italiae|Regione]] [[Molisium|Molisina]] ac in [[Provincia Campobassensis|Provincia Campobassensi]] situm. Incolae ''Mirabellenses'' appellantur. == Insigne == <gallery> Fasciculus:Corona di comune.svg|''[[Municipium Italiae]]'' </gallery> == Municipia finitima == * ''[[Campus Bassus]]'' ([[Lingua Italiana|Italiane]]: ''[[:it:Campobasso|Campobasso]]''), * [[Castrum Faraczani]] (deinde [[Ferrazzanum]]) ([[Lingua Italiana|Italiane]]: ''[[:it:Ferrazzano|Ferrazzano]]''), * [[Celidonia]] (deinde [[Geldonia]]) ([[Lingua Italiana|Italiane]]: ''[[:it:Gildone (Italia)|Gildone]]''), * [[Cercea Maior]] (vel [[Quaercus Maior]] ac [[Quercea Maior]]) ([[Lingua Italiana|Italiane]]: ''[[:it:Cercemaggiore|Cercemaggiore]]''), * [[Cercea Minor]] (vel [[Quaercus Minor]] ac [[Quercea Minor]], deinde [[Cercia Picciola]]) ([[Lingua Italiana|Italiane]]: ''[[:it:Cercepiccola|Cercepiccola]]''), * [[Oppidum Iuliani]] (deinde [[Fanum Sancti Iuliani Saepinatis]] ac [[Fanum Sancti Iuliani Samniticum]]) ([[Lingua Italiana|Italiane]]: ''[[:it:San Giuliano del Sannio|San Giuliano del Sannio]]''), * [[Vinculatorium]] (deinde [[Junclatorum]] ac [[Vinculaturum]]) ([[Lingua Italiana|Italiane]]: ''[[:it:Vinchiaturo|Vinchiaturo]]''). {{NexInt}} * [[Molisium]], * [[Provincia Campobassensis]], * [[Campus Bassus]]. == Nexus externi == * [https://web.archive.org/web/20090413172228/http://www.comune.mirabellosannitico.cb.it/ Situs publicus] {{Ling|Lingua Italiana{{!}}Italiane}} {{CommuniaCat|Mirabello Sannitico|Mirabellum}} == Pinacotheca == <gallery> Imago:Map of comune of Mirabello Sannitico (province of Campobasso, region Molise, Italy).svg|Collocatio finium Municipii Mirabelli in Provincia Campobassensi. </gallery> == Notae == <references /> {{urbs-stipula}} [[Categoria:Municipia in provincia Campi Bassi]] 4cqq4ybprtpugs4aqetluaqvo452ws3 0 154204 4000089 3863810 2026-11-06T23:59:05Z InternetArchiveBot 139091 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 4000089 wikitext text/x-wiki ''' Les Martres-d'Artière''' est commune 1315 incolarum (anno [[1999]]) [[Francia]]e [[Tabula administrativa Franciae|praefecturae]] [[Podium Dumiatis (praefectura Franciae)|Podii Dumiatis]] in regione [[Arvernia]]. {{NexInt}} * [[Index communium praefecturae Podii Dumiatis|Indicem communium praefecturae Podii Dumiatis]] == Nexus externi == {{CommuniaCat|Les Martres-d'Artière|Les Martres-d'Artière}} * [https://web.archive.org/web/20200319220513/http://www.les-martres-dartiere.reseaudescommunes.fr/ Les Martres-d'Artière pagina interretialis] * {{INSEE commune|63213|de=Les Martres-d'Artière}} {{geo-stipula}} [[Categoria:Communia praefecturae Montis Dumae]] [[Categoria:Loci habitati praefecturae Montis Dumae]] b4o0lt7eo3bdfgrl2o3zmrj5q7ok9ho 0 154304 4000157 3892891 2026-11-07T03:03:11Z InternetArchiveBot 139091 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 4000157 wikitext text/x-wiki {{Capsa urbis Vicidata}} '''Lorotellum'''<ref>https://web.archive.org/web/20120228182529/http://www.italiapedia.it/</ref> {{victio|Lorotellum|i|n}} (olim ''Lauritellum''<ref>https://web.archive.org/web/20120228182529/http://www.italiapedia.it/</ref><ref>[http://books.google.it/books?id=4EVkhIl-TN4C&printsec=frontcover&hl=it#v=onepage&q&f=false Dizionario geografico-istorico-fisico del regno di Napoli, composto dall'Abate Francesco sacco - Di Francesco Sacco]</ref>, deinde ''Rotellum'') ([[Lingua Italiana|Italiane]]: ''[[:it:Rotello|Rotello]]'') est [[oppidum]] [[Italia]]e et [[Commune Italiae|municipium]], circiter 1&thinsp;300 incolarum, in [[Regio Italiae|Regione]] [[Molisium|Molisina]] ac in [[Provincia Campobassensis|Provincia Campobassensi]] situm. Incolae ''Lauritellenses'' seu ''Lorotellenses'' appellantur. == Insigne == <gallery> Fasciculus:Corona di comune.svg|''[[Municipium Italiae]]'' </gallery> == Municipia finitima == * [[Mons Longus]] (seu [[Mons Mintulus]] ac [[Mons Miletus]]) ([[Lingua Italiana|Italiane]]: ''[[:it:Montelongo|Montelongo]]''), * [[Casalis Sanctae Crucis de Graecis]] (deinde [[Fanum Sanctae Crucis de Malliano]]) ([[Lingua Italiana|Italiane]]: ''[[:it:Santa Croce di Magliano|Santa Croce di Magliano]]''), * [[Castrum Montorii]] (vel [[Montorium Frentanorum]]) ([[Lingua Italiana|Italiane]]: ''[[:it:Montorio nei Frentani|Montorio nei Frentani]]''), * [[Fanum Sancti Martini in Pensulis]] ([[Lingua Italiana|Italiane]]: ''[[:it:San Martino in Pensilis|San Martino in Pensilis]]''), * [[Ororium]] ([[Lingua Italiana|Italiane]]: ''[[:it:Ururi|Ururi]]''), * [[Serra Capreola]] ([[Lingua Italiana|Italiane]]: ''[[:it:Serracapriola|Serracapriola]]'') ([[Provincia Foveana|FG]]), * [[Turris Maior]] ([[Lingua Italiana|Italiane]]: ''[[:it:Torremaggiore|Torremaggiore]]'') ([[Provincia Foveana|FG]]). {{NexInt}} * [[Molisium]], * [[Provincia Campobassensis]], * [[Campus Bassus]]. == Nexus externi == * [https://web.archive.org/web/20090909151916/http://www.comune.rotello.cb.it/ Situs Publicus] {{Ling|Lingua Italiana{{!}}Italiane}} {{CommuniaCat|Rotello|Lorotellum}} == Pinacotheca == <gallery> Imago:Map of comune of Rotello (province of Campobasso, region Molise, Italy).svg|Collocatio finium Municipii Lorotelli in Provincia Campobassensi. </gallery> == Notae == <references /> {{urbs-stipula}} [[Categoria:Municipia in provincia Campi Bassi]] 5ylbhskjodccwq4cdj21g2771d77ozr 0 155152 4000231 3722443 2026-11-07T08:40:45Z ~2026-58674-06 217304 4000231 wikitext text/x-wiki {{L1}} {{Movenda|Michaël Razvanus Ungureanu}} {{Capsa hominis Vicidata}} '''Michaël Razvanus''' (Dacoromanice ''Mihai Răzvan'') '''Ungureanu''' (natus die [[22 Septembris]] - [[1968]] [[Iassium|Iassii]]) rerum gestarum scriptor atque [[politicus|vir publicus]] [[Romania|Dacoromanus]] est. == Cursus honorum == Annis [[1998]] - [[2001]] secretarius statalis et annis [[2004]] ad usque [[2007]] administer rerum exterarum Romaniae fuit. Deinde praeses magistratus nuntiorum externarum (Dacoromanice [[Serviciul de Informații Externe]] (SIE)) Romaniae erat. Ungureanu deinde professor historiae [[Universitas Bucarestensis|Universitatis Bucarestensis]] operam dedit. Die [[9 Februarii]] [[2012]] Ungureanu, qui tum sodalis factionis liberalis [[Factio Nationalis Liberalis (Romania)|PNL]] erat, a parlamento [[primus minister|praeses ministrorum]] Romaniae electus est, post depositum [[Aemilius Boc|Aemilii Boc]], sed iam die [[27 Aprilis]] eiusdem anno eodem parlamento depositus est<ref>[http://www.faz.net/aktuell/politik/ausland/rumaenien-misstrauensvotum-stuerzt-mitte-rechts-regierung-11732757.html FAZ.net die 27 Aprilis 2012]</ref>. [[Traianus Băsescu]] praeses rei publicae [[Victor Ponta|Victorem Ponta]] successorem futurum esse decrevit<ref>[http://www.tagblatt.de/Home/nachrichten/ueberregional/politik_artikel,-Victor-Ponta-mit-taktischem-Geschick-_arid,172026.html Tagblatt.de die 3 Maii 2012]</ref>. Mense Iulio 2012 ad novam [[Vis civica (Romania)|Vim Civicam]] factionem transiit, cuius praeses mense Septembri electus est. Die [[20 Decembris]] [[2012]] [[Senatus Romaniae|senator]] electus est. Mense Iulio [[2014]] Vis Civica ad [[Factio democratica liberalis (Romania)|Factionem Democraticam Liberalem]] adiuncta est, quae mox cum PN-L consociata est. Die [[1 Iulii]] [[2015]] iterum praeses ''SIE'' magistratus nominatus est<ref>[http://www.adz.ro/inland/artikel-inland/artikel/trotz-psd-boykott-parlament-bestaetigt-mihai-razvan-ungureanu-als-sie-chef/ ADZ.ro die 1 Iulii 2015]</ref>. == Familia == Ungureanu uxorem duxit filium habet. == Notae == <div class="references-small"><references /></div> == Nexus externi == * [http://www.gov.ro/mihai-razvan-ungureanu-prim-ministru__l1a1.html Biographia Ungureanu apud consilium ministrorum Romaniae (lingua Dacoromanica)]{{Nexus deficitur|date=October 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://www.senat.ro/FisaSenator.aspx?ParlamentarID=a449d872-e791-4c0c-86ea-0480a5108db7 Data Ungureanu senatoris in pagina senatus Romaniae] {{Primi ministri Romaniae}} {{Administri Rerum Exterarum Romaniae}} {{Ministri Romanici Tăriceanu}} {{Ministri Romanici Ungureanu}} {{Lifetime|1968||Ungureanu, Michael Răzvan}} [[Categoria:Professores Universitatis Bucarestensis]] [[Categoria:Primi ministri Romaniae]] [[Categoria:Ministri rerum externarum Romaniae]] [[Categoria:Senatores Romaniae]] 1jce0c8idhjj2e6nml0p1h2jai72wxd 0 157559 3999955 3978748 2026-11-06T17:22:27Z InternetArchiveBot 139091 Add 1 book for [[Vicipaedia:Fons]] (20261106) #IABot (v2.0.9.7) ([[User:GreenC bot|GreenC bot]]) 3999955 wikitext text/x-wiki [[Fasciculus:CentralEurope.png|thumb|upright=1.2|Europa Media sensibus stricto et lato (Anglice signata). Multae civitates Europae Mediae fuerunt partes [[imperium|imperiorum]] [[Imperium Germanicum|Germanici]] et [[Imperium Austro-Hungaricum|Austro-Hungarici]] et ergo coniunctiones [[geographia|geographicas]], [[historia|historicas]], [[cultura]]les habent.]] '''Europa Media,''' vel '''Media Europa,''' est [[regio]] [[continens|continentis]] [[Europa]]eae inter partes [[Europa Orientalis|Europae Orientalis]] et [[Europa Occidentalis|Occidentalis]] varie definitas patens. Investigatio regionis, longe lateque diffusa,<ref>[http://www.jstor.org/discover/10.2307/20025283?uid=3738032&uid=2129&uid=2&uid=70&uid=4&sid=56212323973 Res.]</ref> et [[nomen proprium|nomen ipsum]] iterum inventa sunt<ref name=Economist>{{cite web|title=Central Europe—The future of the Visegrad group|url=http://www.economist.com/displayStory.cfm?Story_ID=E1_PRSTNSV|work=[[The Economist]]|date=2005-04-14|accessdate=[[7 Martii]] [[2009]]}}</ref> paulo ante [[Bellum Frigidum]] confectum, quod omnem [[Europa]]m<!--politically--> in partes [[oriens|orientales]] et [[occidens|occidentales]] diviserat, ex aequo dividens.<ref>{{cite web|url=http://science.jrank.org/pages/11016/Regions-Regionalism-Eastern-Europe-Future-Eastern-Europe.html |title=Regions, Regionalism, Eastern Europe by Steven Cassedy |publisher=New Dictionary of the History of Ideas, Charles Scribner's Sons |year=2005 |accessdate=[[31 Ianuarii]] [[2010]]}}.</ref><ref>[http://www.historyguide.org/europe/lecture14.html Acroasis 14: Origines Belli Frigidi,] apud www.historyguide.org. Accessum [[29 Octobris]] [[2011]].</ref> Notio Europae Mediae, et communis [[identitas culturalis|identitatis]],{{dubsig}} est aliquantulum fallax.<ref>{{harvnb|Agh|1998|pages=2–8}}.</ref><ref>{{cite web|url=http://www.pehe.cz/prednasky/2002/central-european-identity-in-politics |title=Central European Identity in Politics — Jiří Pehe |language=Czech|publisher=Conference on Central European Identity, Central European Foundation, Bratislava |year=[[2002]] |accessdate=[[31 Ianuarii]] [[2010]]}}.</ref><ref>{{cite web|url=http://www.culturelink.org/conf/cultid01/index.html |title=Europe of Cultures: Cultural Identity of Central Europe |publisher=Europe House Zagreb, Culturelink Network/IRMO |date=[[24 Novembris]] [[1996]] |accessdate=[[31 Ianuarii]] [[2010]]}}.</ref> == Data regionis == *[[Area (geometria)|Area]]: 1 036 370 chiliometrorum quadratorum (2010) *[[Numerus civium]]: <!--(calculated data)--> 163 414 068 (July 2011) *[[Spissitudo]]: <!--(calculated data)--> 157.67 (2011) *[[GDP (PPP) per capita]]: USD $35.739 (2010) *[[GDP (nominalis) per capita]]: USD $41.415 (2010) *[[Exspectatio vitalis]]: 78.31 anni (2011) *[[Modus fertilitatis]]: 1.38 partus per mulierem (2010) *[[Index civitatum per Indicem Evolutionis Humanae|Index Evolutionis Humanae]]: 0.867 (2011) (altissimum) *[[Index Globalizationis]]: 80.78 (2012) == Regio Florarum Europae Mediae == Regio [[flora (summatio)|florarum]] Europae Mediae a [[Francia]] media (''Massif Central'') ad [[Romania]]m mediam ([[Carpathiani]]{{dubsig}}) et [[Scandinavia]]m meridianam patet.<ref>Wolfgang Frey et Rainer Lösch, ''Lehrbuch der Geobotanik: Pflanze und Vegetation in Raum und Zeit'' (Monaci: Elsevier, Spektrum Akademischer Verlag, ISBN 3-8274-1193-9).</ref> == Notae == <references/> == Bibliographia == *{{Cite book|title=The politics of Central Europe|url=https://archive.org/details/politicsofcentra0000agha|first=Attila|last= Ágh|publisher=SAGE|year=[[1998]]|isbn=0-7619-5032-X}}. *{{cite book|last=Hayes|first=Bascom Barry|title=Bismarck and Mitteleuropa|url=https://archive.org/details/bismarckmitteleu0000haye|publisher=[[Fairleigh Dickinson University Press]]|year=[[1994]]|isbn=978-0-8386-3512-4}}. *{{cite book|last=Johnson|first=Lonnie R.|title=Central Europe: enemies, neighbors, friends|url=https://archive.org/details/isbn_9780195100716|publisher=[[Oxford University Press]]|year=[[1996]]|isbn=978-0-19-510071-6}}. *{{cite book|last=Katzenstein|first=Peter J.|authorlink=Peter J. Katzenstein|title=Mitteleuropa: Between Europe and Germany|publisher=Berghahn Books|year=[[1997]]|isbn=978-1-57181-124-0}}. *{{cite book|last=O. Benson, Forgacs|title=Between Worlds: A Sourcebook of Central European Avant-Gardes, 1910–1930|url=https://archive.org/details/betweenworldssou0000unse|publisher=MIT Press|year=2002|isbn=978-0-262-02530-0}}. *Rupnik, Jacques. [[2000]]. In Search of Central Europe: Ten Years Later. In ''Central and South-central Europe in Transition.'' Edd. Hall Gardner, cum Elinore Schaeffer et Oleg Kobtzeff. Connecticut: Praeger, [[2000]]. Ex Francico ab Oleg Kobtzeff conversus. *{{cite book|last=Tiersky|first=Ronald|authorlink=Ronald Tiersky|title=Europe today|url=https://archive.org/details/europetodaynatio0000unse|publisher=[[Rowman & Littlefield]]|year=[[2004]]|isbn=978-0-7425-2805-5}}. *{{Citation|last=Tötösy de Zepetnek|first=Steven|title=Comparative Central European culture|publisher=[[Purdue University Press]]|year=[[2002]]|isbn=1-55753-240-0}}. == Nexus externi == {{CommuniaCat|Central Europe|Europam Mediam}} * {{cite web|url=http://hungarian-history.hu/lib/halecki/halecki.pdf|title=''Borderlands of Western Civilization: A History of East Central Europe''|first=Oscar|last=Halecki|authorlink=Oscar Halecki|format=PDF|publisher=Oscar Halecki|accessdate=[[8 Augusti]] [[2010]]}}. * [http://www.ece.ceu.hu ''Journal of East Central Europe''] * [http://www.hiddeneurope.co.uk "Mapping Central Europe."] In ''Hidden Europe,''] apud www.hiddeneurope.co.uk, 5:14–15 (Novembri 2005). * [http://mapofeurope.com Tabula Europae]. * [https://web.archive.org/web/20111120070558/http://www.europemaps.info/ Tabulae Europae et civitatum Europaearum]. * [https://web.archive.org/web/20181222120342/http://www.central2013.eu/ De Europa Media]. [[Categoria:Europa Media|!]] fu6wks3nbneykgp279bhkk1etf52ieg 0 158196 4000057 3593983 2026-11-06T23:00:27Z InternetArchiveBot 139091 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 4000057 wikitext text/x-wiki {{pro pagina discretiva vide|Lauretum (discretiva)}} {{Capsa urbis Vicidata}} [[Fasciculus:Laurito.JPG|thumb|Lauretus]] '''Lauretus'''<ref>[http://books.google.it/books?id=4EVkhIl-TN4C&printsec=frontcover&hl=it#v=onepage&q&f=false Dizionario geografico-istorico-fisico del regno di Napoli, composto dall'Abate Francesco sacco - Di Francesco Sacco]</ref>{{victio|Lauretus|i|m}} (alia nomina: ''Lauretum'') ([[Lingua Italiana|Italiane]]: ''[[:it:Laurito|Laurito]]'') est [[oppidum]] [[Italia]]e et [[Commune Italiae|municipium]], in [[Regio Italiae|Regione]] [[Campania]] et in [[Provincia Salernitana]] situm. == Insigne == <gallery> Fasciculus:Corona di comune.svg|''[[Municipium Italiae]]'' </gallery> == Geographia == * [[Cilentum]] (''terra''), == Fractiones, vici et loci in municipio == == Municipia finitima == {{NexInt}} * [[Campania]] (''regio''), * [[Provincia Salernitana]], * [[Cilentum]] (''terra''), * [[Salernum]] (''urbs''), * [[Municipium Italiae]]. == Nexus externi == * [https://web.archive.org/web/20160707095428/http://www.comune.laurito.sa.it/ Situs publicus] {{Ling|Lingua Italiana{{!}}Italiane}} {{communiaCat|Laurito|Lauretum}} == Pinacotheca == <gallery> Image:Laurito pos SA.gif|Collocatio finium Municipii in Provincia Salernitana. </gallery> == Notae == <references /> {{urbs-stipula}} [[Categoria:Municipia in provincia Salerni]] [[Categoria:Municipia Cilenti]] dc73z9ctvwuf3bjbf05sndz7mwp57i1 0 158632 4000025 3896330 2026-11-06T19:58:49Z InternetArchiveBot 139091 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 4000025 wikitext text/x-wiki {{Capsa urbis Vicidata}} [[Fasciculus:Torre dei Salassi in inverno 6.jpg|thumb|[[Turris Salassorum]]]] '''Iuventanum'''<ref>[https://web.archive.org/web/20160304191807/http://www.italiapedia.it/comune-di-jovenan_Storia-007-038 www.italiapedia.it]</ref> {{victio|Iuventanum|i|n}} (antique ''Fundus Joventianus''<ref>''Vallée d'Aoste autrefois'', raccolta di opere di Robert Berton, 1981, Sagep ed., Genova.</ref>) (hodie vulgo ''[[:it:Jovençan|Jovençan]]'') est [[vicus]] ac [[Commune Italiae|municipium]] [[Italia]]e, circiter 800 incolarum, in [[Vallis Augustana|Libera Regione Valle Augustana]] situm. Incolae ''Iuventanenses'' appellantur. == Insigne == <gallery> Fasciculus:Corona di comune.svg|''[[Municipium Italiae]]'' </gallery> == Fractiones == Bren, Champailler, La Prému, Turc, Verméneusaz, Pré Cognein, Turlin, Rollandin, Mont-Corvè, Plot de la Corne, Montrosset, Pendine, Gros Beylan, Les Adams (chef-lieu), Jobel, Turille, Pompiod, Pingaz, Grummel dessous, La Plante, Le Clou, Pessolin, Étral, Rotin, Chandiou == Municipia finitima == * [[Aimivilla]] ([[Aimi Villa]]) (hodie vulgo ''[[:it:Aymavilles|Aymavilles]]''), * [[Gressanum]] (hodie vulgo ''[[:it:Gressan|Gressan]]''), * [[Sarra]] (hodie vulgo ''[[:it:Sarre|Sarre]]''). {{NexInt}} * [[Vallis Augustana]], * [[Augusta Praetoria]]. == Nexus externi == * [https://web.archive.org/web/20130414074438/http://www.comune.jovencan.ao.it/ Situs Publicus] {{Ling|Lingua Italiana{{!}}Italiane}} {{CommuniaCat|Jovençan|Iuventanum}} == Pinacotheca == <gallery> Imago:Map of comune of Jovençan (region Aosta Valley, Italy).svg|Collocatio finium Municipii Iuventani in Libera Regione Vallis Augustanae. </gallery> == Notae == <references/> [[Categoria:Municipia Vallis Augustanae]] hvoeqexgwa1iaxhxzn76x2xejxhyr8b 0 159428 4000257 3722651 2026-11-07T10:10:52Z InternetArchiveBot 139091 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 4000257 wikitext text/x-wiki {{Capsa urbis Vicidata}} [[Fasciculus:Montelabbate panorama.jpg|thumb|Mons Abbatis]] '''Mons Abbatis''' (alia nomina: ''Castrum Montis Abbatis'') ([[Lingua Italiana|Italiane]]: ''[[:it:Montelabbate|Montelabbate]]'') est [[oppidum]] [[Italia]]e et [[Commune Italiae|municipium]], in in [[Regio Italiae|Regione]] [[Marchia Anconitana]] ac in [[Provincia Pisaurensis et Urbinas|Provincia Pisaurensi et Urbinati]] situm. == Insigne == <gallery> Fasciculus:Corona di comune.svg|''[[Municipium Italiae]]'' </gallery> == Municipia finitima == {{NexInt}} * [[Marchia Anconitana]], * [[Provincia Pisaurensis et Urbinas]], * [[Pisaurum]] et [[Urbinum]] (''Urbes''), * [[Municipium Italiae]]. == Nexus externi == * [https://web.archive.org/web/20240616225623/https://comune.montelabbate.pu.it/ Situs Publicus] {{Ling|Lingua Italiana{{!}}Italiane}} {{CommuniaCat|Montelabbate|Montem Abbatis}} == Pinacotheca == <gallery> Imago:Map of comune of Montelabbate (province of Pesaro and Urbino, region Marche, Italy).svg|Collocatio finium Municipii in Provincia Pisaurensi et Urbinati. </gallery> == Notae == <references /> {{urbs-stipula}} [[Categoria:Municipia in provincia Pisauri et Urvini]] 3i9kgiqhw76x37x0iy16qjdf9l88co0 0 159638 4000114 3948668 2026-11-07T00:47:06Z InternetArchiveBot 139091 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 4000114 wikitext text/x-wiki {{L-1}} [[Fasciculus:Van't leven comt de doot. Ex alma Libitina Tout de passe avec le temps. NL-HlmNHA 1477 53011491.JPG|thumb|Omnia tempore praetereunt. (P.C. Hooft, ''Emblemata amatoria'', 1611).]] '''Libitina''' (''Lĭbĭtīna, -ae'') apud [[Romani|Romanos]] fuit [[dea]] [[Exsequiae|exsequiarum]], in cuius [[templum|templo]] locabantur et venibant ea quae ad [[sepultura]]m pertinebant et tabulae mortuorum curabantur<ref>[[Dionysius Halicarnassensis|Dion. Hal]]. IV,15,5 qui illum morem ad regem Etruscum Servium Tullium refert.</ref>. Qui hoc munere fungebantur "Libitinam exercere"<ref>[[Valerius Maximus]] V.2.10.</ref> aut "libitinam facere"<ref>{{CIL|1|593}}</ref> dicebantur et libitarii nomen eis erat<ref>[[Seneca]], ''De Beneficiis'' VI.38.4.</ref>. Item et lectus mortuorum<ref>Martialis X.97: ''Dum levis arsura struitur Libitina papyro''...</ref> et locus ubi condebantur nomen libitinam susceperunt. Libitina forsitan a verbo ''libet'' vel ''līber'' dicta est.<ref>Lewis & Short, s.v. "[http://www.perseus.tufts.edu/hopper/morph?l=libitina&la=la#lexicon Libitina].</ref> Aliud nomen ei erat Lubentina et cum [[Venus (dea)|Venere]] coniuncta erat per etymologiam ex 'libidine'<ref>[[Marcus Terentius Varro|Varro]], ''De lingua Latina'' VI.47: ''Venus Libentina et Libitina''. Dea Lubentia a [[Plautus|Plauto]] in ''[[Asinaria (Plautus)|Asinaria]]'' v. 268 memoratur.</ref>, unde a quibusdam Venus infernalis facta est. Quae fortasse tamen duae deae separatae initio fuerunt. ==De templo == In luco Libitinae (fortasse in monte Esquilino ubi erat antiquissimum coemeterium) fuit templum Veneris Lubentinae cuius [[festum]] mense Augusto [[Vinalia|Vinalibus Rusticis]] celebrabatur<ref>R. Schilling (1954) p.203 ex [[Sextus Pompeius Festus|Festo]].</ref>. Quae primum vicinitas fuit mox identitas facta est. == De usu poetico nominis == In poësi Latina Libitina [[Metaphora|metaphorice]] mortem designabat ut in hoc [[Horatius|Horatii]] versu: : ''autumnusque gravis, Libitinae quaestus acerbae''<ref>''[[Sermones (Horatius)|Sermones]]'' II.6.19 (vide etiam [[scholium]] ad locum). Cf Suetonius, Nero 39: ''pestilentia unius autumni, quo triginta funerum milia in rationem Libitinae venerunt''.</ref> Vel simili modo in ''[[Carmina (Horatius)|Carminibus]]'': : ''Non omnis moriar multaque pars mei'' : ''vitabit Libitinam'';<ref>''Carmina'' III.30.7.</ref> Aut apud [[Iuvenalis|Iuvenalem]]: : ..''.nam si Libitinam euaserit aeger,'' : ''delebit tabulas''...<ref>''Satura'' XII.122-3.</ref> ==Notae == <references/> == Fontes == *[[Arnobius Maior|Arnobius]], ''Adversus nationes'' IV.9 *[[Augustinus Hipponensis]], ''[[De civitate Dei|de Civitate Dei]]'' IV.8.155 *[[Cicero]], ''[[De natura deorum (Cicero)|De natura deorum]]'' II.61 *[[Dionysius Halicarnasseus|Dionysius Halicarnassensis]], ''[[Antiquitates Romanae (Dionysius Halicarnassensis)|Antiquitates Romanae]]'' IV.15 * [[Plutarchus]], Vita Numae XII.2 et ''Quaestiones Romanae'' 23: Διὰ τί τὰ πρὸς τὰς ταφὰς πιπράσκουσιν ἐν τῷ τεμένει τῷ Λιβιτίνης, νομίζοντες Ἀφροδίτην εἶναι τὴν Λιβιτίνην; * [[Servius grammaticus|Servius]], ''In Aeneidem'' I.720 * [[Titus Livius]] XL.19 == Plura legere si cupis == *G. Freyburger, "Libitine et les funérailles", in: F. Hinard, ''La mort au quotidien dans le monde romain'', De Boccard, 1995: 213-222 [https://bmcr.brynmawr.edu/1996/1996.07.16/ Recensio critica] *François Hinard et Jean Christian Dumont (cur.), ''Libitina. Pompes funèbres et supplices en Campanie à l'époque d'Auguste'', De Boccard, 2003 [https://www.persee.fr/doc/antiq_0770-2817_2005_num_74_1_2584_t2_0466_0000_1 Recensio critica] *''Libitina e dintorni. Libitina e i luci sepolcrali. Les leges libitinariae campane. Iura sepulchrorum : vecchie e nuove iscrizioni.'' Romae, Quasar, 2004 [https://www.persee.fr/doc/antiq_0770-2817_2006_num_75_1_2609_t1_0491_0000_2 Recensio critica] *Daniele Miano, "[https://www.researchgate.net/publication/360843446_Love_Death_and_Funerals_in_Ancient_Rome_on_the_Goddess_Libitina Love, Death, and Funerals in Ancient Rome: on the Goddess Libitina]", ''Mortality'', 2022: 1-12 *Gilbert-Charles Picard, "[https://www.persee.fr/doc/mefr_0223-4874_1939_num_56_1_7299 La Vénus funéraire des Romains]" in ''Mélanges de l'école française de Rome'', 1939: 121-135 *Walter Scheidel, "[https://www.jstor.org/stable/44079738 Libitina's bitter gains: seasonal mortality and endemic disease in the ancient city of Rome]", ''Ancient Society'', 1994: 151-175 * Robertus Schilling, ''[https://www.academia.edu/99286039/Robert_Schilling_La_Religion_Romaine_de_V%C3%A9nus_depuis_les_origines_jusquau_temps_dAuguste_1954_ La religion romaine de Vénus depuis les origines jusqu'au temps d'Auguste]'' (Bibliothèque des Écoles françaises d'Athènes et de Rome, fasc. 178), De Boccard, 1954: 202-6 == Nexus externi == *[https://web.archive.org/web/20230519180909/https://dagr.univ-tlse2.fr/consulter/1964/LIBITINA/texte Libitina] in Le Dictionnaire des Antiquités Grecques et Romaines de Daremberg et Saglio. [[Categoria:Deae Romanae]] 1d8ys62xq7moft7oan26636wvudl2t5 0 159885 4000133 2478486 2026-11-07T01:14:48Z InternetArchiveBot 139091 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 4000133 wikitext text/x-wiki [[Fasciculus: NO 1263 Lindås.svg |thumb|200 px|Ubi commune Lindås in Hordaland situm est]] [[Fasciculus: Hagelsundbrua.JPG |thumb|left|Lindås: [[pons]] Hagelsund]] ''' Lindås''' est [[Norvegia]]e commune 14710 incolarum (anno [[2012]]) in provincia [[Hordaland]]. == Nexus externi == {{CommuniaCat|Lindås|Lindås}} * [https://web.archive.org/web/20070403143103/http://www.lindas.kommune.no/ Lindås pagina interretialis] {{geo-stipula}} [[Categoria:Urbes Norvegiae]] 1hsiqn2i0b7j3qs1y3lc6w4pztofwev 0 159986 4000159 3594075 2026-11-07T03:06:12Z InternetArchiveBot 139091 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 4000159 wikitext text/x-wiki {{Capsa urbis Vicidata}} [[Fasciculus:Lorsica-IMG 0705.JPG|thumb|Lorsica]] '''Lorsica'''<ref>{{Godefridus Casalis}}</ref> {{victio|Lorsica|ae|f}} ([[Lingua Italiana|Italiane]]: ''[[:it:Lorsica|Lorsica]]'') est [[oppidum]] [[Italia]]e et [[Commune Italiae|municipium]], circiter 510 incolarum, in [[Regio Italiae|Regione]] [[Liguria]] et in [[Urbs metropolitana Genuensis|Urbe metropolitana Genuensi]] situm. Incolae ''Lorsicenses'' appellantur. == Insigne == <gallery> Fasciculus:Corona di comune.svg|''[[Municipium Italiae]]'' </gallery> == Clari cives == == Ecclesia Catholica Romana == * [[Dioecesis Clavarensis]], == Fractiones, vici et loci in municipio == === Fractiones === ''Acqua di Sopra, Barbagelata, Castagneto, Figarolo (sede comunale), Monteghirfo, Verzi''. == Municipia finitima == ''Cicagna, Favale di Malvaro, Moconesi, Montebruno, Neirone, Orero, Rezzoaglio, Torriglia''. {{NexInt}} * [[Liguria]] (''regio''), * [[Urbs metropolitana Genuensis]], * [[Provincia Genuensis]], * [[Genua]] (''urbs''), * [[Municipium Italiae]]. == Nexus externi == * [https://web.archive.org/web/20230629150039/https://www.comune.lorsica.ge.it/ Situs Publicus] {{Ling|Lingua Italiana{{!}}Italiane}} {{CommuniaCat|Lorsica|Lorsicam}} == Pinacotheca == <gallery> Imago:Map of comune of Lorsica (province of Genoa, region Liguria, Italy).svg|Collocatio finium Municipii in Urbe metropolitana Genuensi. Imago:Lorsica-chiesa ss annunziata-complesso.jpg|Lorsicae Ecclesia S.S. Annuntiatae. </gallery> == Notae == <references /> {{urbs-stipula}} [[Categoria:Municipia in Urbe metropolitana Genuensi]] 4rmfzw1bcwbjfa1f2pvcq9g2yudcq96 0 163831 4000066 3892816 2026-11-06T23:10:37Z InternetArchiveBot 139091 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 4000066 wikitext text/x-wiki ''' Le Mesnil-sur-Blangy''' est commune [[Francia|Francicum]] 177 incolarum (anno [[2009]]) [[Tabula administrativa Franciae|praefecturae]] [[Calva Dorsa|Calvorum Dorsorum]] in regione [[Normannia Inferior]]i. {{NexInt}} * [[Index communium praefecturae Calvorum Dorsorum]] == Nexus externi == {{CommuniaCat|Le Mesnil-sur-Blangy|Le Mesnil-sur-Blangy}} * {{INSEE commune|14426|de=Le Mesnil-sur-Blangy}} * [https://web.archive.org/web/20130622110922/http://www.bpicom.fr/Le-Mesnil-sur-Blangy,5,23,108.html Pagina Le Mesnil-sur-Blangy dicata apud Societatis communium paginas interretiales] {{geo-stipula}} [[Categoria:Communia praefecturae Rupis Calvadosiae]] [[Categoria:Loci habitati praefecturae Rupis Calvadosiae]] f8ohltodfdacx7vm6qpn0k5bxe4u4y1 0 164391 4000037 3866037 2026-11-06T21:37:55Z InternetArchiveBot 139091 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 4000037 wikitext text/x-wiki [[Fasciculus:FranceNormandieLaGraverieEglise.jpg |thumb|300px|La Graverie: [[ecclesia]] [[Virgo Maria|Nostrae Dominae]] dicata]] ''' La Graverie''' est commune [[Francia|Francicum]] 1138 incolarum (anno [[2009]]) [[Tabula administrativa Franciae|praefecturae]] [[Calva Dorsa|Calvorum Dorsorum]] in regione [[Normannia Inferior]]i. {{NexInt}} * [[Index communium praefecturae Calvorum Dorsorum]] == Nexus externi == {{CommuniaCat|La Graverie|La Graverie}} * {{INSEE commune|14317|de=La Graverie}} * [https://web.archive.org/web/20150411100846/http://www.cdc-benybocage.fr/?Les_20_communes:La_Graverie La Graverie pagina interretialis] {{geo-stipula}} [[Categoria:Communia praefecturae Rupis Calvadosiae]] [[Categoria:Loci habitati praefecturae Rupis Calvadosiae]] 0jv7l4i5zdgtjcldommcsco5lr3rd1y 0 164904 3999904 3892851 2026-11-06T16:07:14Z ~2026-58674-06 217304 Cognomina Latina 3999904 wikitext text/x-wiki [[Fasciculus:Figaro.jpg|thumb|upright|In [[opera]] ''[[Il barbiere di Siviglia (Rossini)|Il barbiere di Siviglia]],'' Figaro, [[tonsor]] [[Hispalis|Hispaliensis]] et [[promus]] Comitis Almavivae, ariam "Largo al factotum della città" ('Cedete administro urbano') canit et [[cithara Hispanica|cithara]] psallit.]] '''Aria''' (ex [[Italiane|Italiana]], 'aer') in [[musica]] primum fuit quaelibet [[melodia]] significans, usitate, sed non semper, a [[cantor]]e peracta. [[Vocabulum]] nunc paene semper adhibetur ad describendam rem in se contentam pro singula [[vox|voce]], plerumque cum [[adiunctio]]ne [[orchestra]]e. Fortasse usitatissima ariarum occasio est [[opera]], sed multae ariae movimenta [[oratorium (musica)|oratoriorum]] et [[cantata]]rum sunt. [[Compositor]]es etiam [[aria symphoniaca|arias symphoniacas]] composuerunt, quae non sunt partes ullius maioris operis, inter quas "Ah perfido" [[Ludovicus van Beethoven|Ludovici van Beethoven]] nonnullaeque ariae symphoniacae [[Wolfgangus Amadeus Mozart|Wolfgangi Amadei Mozart]], sicut "[[Conservati fedele]]," sunt notissimae. Notio ariae orta est [[saeculum 14|saeculo quarto decimo]], cum vocabulum modum vel genus canendi vel psallandi significavit. ''Aria'' etiam rationem [[melodia|melodicam]] vel exemplar structurae [[poesis|poeticae]] cantatae, sicut [[sonetum|poemata quattuordecim versuum]], significare potuit. Vocabulum etiam musicae [[instrumentum musicum|instrumentali]] adhibitum est, sed non iam sic adhibetur. Per saecula, ariae se a melodiis simplicibus in figuram rigide conformatam evolverunt. [[Saeculum 17|Saeculo septimo decimo]], aria in [[forma ternaria]] (A–B–A) suscepit; tales res ''[[aria da capo|ariae de capite]]'' (''arie da capo'') appellatae sunt. Aria deinde thesaurum<!--repertory--> operaticum intravit, multas subspecies—inter quas ''aria cantabilis,'' ''aria agitata,'' ''aria fortitudinis''—evolvens. Ante medium [[saeculum 19]], multae operae tantum sequentia ariarum factae erant, spatio [[cantus recitatorius|cantuum recitatoriorum]] imminuto, cum aliae operae (exempli gratia, [[Gesamtkunstwerk|dramata musica]] [[Ricardus Wagner|Ricardi Wagner]]), omnino [[percompositus|percompositae]]<!--thru-composed--> essent, nullo spatio ariae simili in se contento aperte viso. '''Arietta''' est aria brevis, plerumque pro [[vox|vocibus]] [[femina (sexus)|femineis]] destinata. {{NexInt}} *''[[Air]]'' *[[Cantus recitatorius]] *[[Monologus]] ==Ariae notabiles== {| class="wikitable" ![[Genus vocis]]!!Aria!!Opera!!Compositor |- |rowspan=8|[[supranus]] |[[O mio babbino caro]] |''[[Gianni Schicchi]]'' |[[Iacobus Puccini]] |rowspan=8|{{audire|fasciculus=Frances Alda, O mio babbino caro (Gianni Schicchi).ogg|titulus="O mio babbino caro"|descriptio=[[Francisca Alda]] (1919)|fasciculus2=Emmy Destinn, Vissi d'arte (Tosca).ogg|titulus2="Vissi d'arte"|description2=[[Emmy Destinn]] (1914)|fasciculus3=Der Hoelle Rache.ogg|titulus3="Der Hölle Rache"|descriptio3=Live recording, [[Bangkok Opera]] (2006)|fasciculus4=Lucrezia Bori, Giuseppe Verdi, Ah! fors' e lui (La traviata).ogg|titulus4="Ah, fors'è lui" … "Sempre libera"|descriptio4=[[Lucrezia Bori]] (1910)}} |- |Sì, mi chiamano Mimì |''[[La bohème]]'' |[[Iacobus Puccini]] |- |[[Vissi d'arte]] |''[[Tosca]]'' |[[Iacobus Puccini]] |- |[[Der Hölle Rache kocht in meinem Herzen|Der Hölle Rache]] |''[[Tibia magica]]'' |[[Wolfgangus Amadeus Mozartus]] |- |[[Cantus Lunae]] |''[[Rusalka]]'' |[[Antoninus Dvořák]] |- |[[Summertime]] |''[[Porgy and Bess]]'' |[[Georgius Gershwin]] |- |[[Glitter and Be Gay]] |''[[Candide (operetta)|Candide]]'' |[[Leonardus Bernstein]] |- |Sempre libera |''[[La traviata]]'' |[[Iosephus Verdius]] |- |rowspan=4|[[medius-supranus]] |[[Habanera (aria)|Habanera]] |''[[Carmen (opera)|Carmen]]'' |[[Georgius Bizet]] |- |[[Mon cœur s'ouvre à ta voix]] |''[[Samson et Dalila]]'' |[[Camillus Saint-Saëns]] |- |Voi, che sapete |''[[Nuptiae Figari]]'' |[[Wolfgangus Amadeus Mozartus]] |- |[[Ombra mai fu]] |''[[Serse]]'' |[[Georgius Fridericus Handelius]] |- |rowspan=3|[[contraltus]] |Ah, Tanja, Tanja |''[[Eugenius Onegin (opera)|Eugenius Onegin]]'' |[[Petrus Čajkovskij]] |- |Weiche, Wotan, weiche |''[[Das Rheingold]]'' |[[Ricardus Wagner]] |- |Lullaby |''[[Consul (opus lyricum)|Consul]]'' |[[Ioannes Carolus Menotti]] |- |rowspan=8|[[tenor]] |[[Celeste Aida]] |''[[Aida]]'' |[[Iosephus Verdius]] |rowspan=8|{{audire|fasciculus=La Donna E Mobile Rigoletto.ogg|titulus="La donna è mobile"|descriptio=[[Henricus Caruso]] (1908) |fasciculus2=Enrico Caruso, L'elisir d'amore, Una furtiva lagrima.ogg|titulus2="Una furtiva lagrima"|descriptio2=Henricus Caruso (1911) |fasciculus3=Vesti La Giubba.ogg|titulus3="Vesti la giubba"|descriptio3=Henricus Caruso (1907)}} |- |[[Che gelida manina]] |''[[La bohème]]'' |[[Iacobus Puccini]] |- |[[Ch'ella mì creda]] |''[[La fanciulla del West]]'' |[[Iacobus Puccini]] |- |[[E lucevan le stelle]] |''[[Tosca]]'' |[[Iacobus Puccini]] |- |[[La donna è mobile]] |''[[Rigoletto]]'' |[[Iosephus Verdius]] |- |[[Nessun dorma]] |''[[Turandot]]'' |[[Iacobus Puccini]] |- |[[Una furtiva lagrima]] |''[[L'elisir d'amore]]'' |[[Caietanus Donizettus]] |- |[[Vesti la giubba]] |''[[Pagliacci]]'' |[[Rogerius Leoncavallo]] |- |rowspan=5|[[barytonus]] |[[Largo al factotum]] |''[[Il barbiere di Siviglia (Rossini)|Tonsor Hispaliensis]]'' |[[Ioachimus Rossinius]] |rowspan=5|{{audire|fasciculus=Pasquale Amato, Georges Bizet, Chanson du toréador, Carmen.ogg|titulus="Toreador Song"|descriptio=[[Pasquale Amato]] (1911)}} |- |[[Votre toast, je peux vous le rendre]] (cantus ''toreador'') |''[[Carmen (opera)|Carmen]]'' |[[Georgius Bizet]] |- |Der Vogelfänger bin ich ja |''[[Tibia magica]]'' |[[Wolfgangus Amadeus Mozartus]] |- |Die Frist ist um |''[[Fliegende Holländer (opera)|Fliegende Holländer]]'' |[[Ricardus Wagner]] |- |Tutto e deserto .&thinsp;.&thinsp;. Il balen del suo sorriso |''[[Il trovatore]]'' |[[Iosephus Verdius]] |- |rowspan=3|[[bassus]] |O Isis und Osiris |''[[Tibia magica]]'' |[[Wolfgangus Amadeus Mozartus]] | |- |[[Madamina, il catalogo è questo]] |''[[Don Giovanni|Dominus Ioannes]]'' |[[Wolfgangus Amadeus Mozartus]] |- |Hier sitz ich zur Wacht |''[[Götterdämmerung]]'' |[[Ricardus Wagner]] |} ==Nexus externi==<!-- {{Wikisource1911Enc}}--> *[[Fasciculus:Wiktionary-logo-en.svg|15px|Wiktionary]] Definitio ''[[Wikt:aria|aria]]e'' et ''[[Wikt:arietta|arietta]]e'' apud [[Wiktionary]] * [http://www.aria-database.com The Aria Database,] www.aria-database.com [[Categoria:Formae cantuum]] [[Categoria:Terminologia operatica]] [[Categoria:Verba Italiana]] {{Myrias|Ars}} kwdo9dx7hseotydls57vcuny7kk0ajm 3999905 3999904 2026-11-06T16:07:58Z ~2026-58674-06 217304 3999905 wikitext text/x-wiki [[Fasciculus:Figaro.jpg|thumb|upright|In [[opera]] ''[[Il barbiere di Siviglia (Rossini)|Il barbiere di Siviglia]],'' Figaro, [[tonsor]] [[Hispalis|Hispaliensis]] et [[promus]] Comitis Almavivae, ariam "Largo al factotum della città" ('Cedete administro urbano') canit et [[cithara Hispanica|cithara]] psallit.]] '''Aria''' (ex [[Italiane|Italiana]], 'aer') in [[musica]] primum fuit quaelibet [[melodia]] significans, usitate, sed non semper, a [[cantor]]e peracta. [[Vocabulum]] nunc paene semper adhibetur ad describendam rem in se contentam pro singula [[vox|voce]], plerumque cum [[adiunctio]]ne [[orchestra]]e. Fortasse usitatissima ariarum occasio est [[opera]], sed multae ariae movimenta [[oratorium (musica)|oratoriorum]] et [[cantata]]rum sunt. [[Compositor]]es etiam [[aria symphoniaca|arias symphoniacas]] composuerunt, quae non sunt partes ullius maioris operis, inter quas "Ah perfido" [[Ludovicus van Beethoven|Ludovici van Beethoven]] nonnullaeque ariae symphoniacae [[Wolfgangus Amadeus Mozart|Wolfgangi Amadei Mozart]], sicut "[[Conservati fedele]]," sunt notissimae. Notio ariae orta est [[saeculum 14|saeculo quarto decimo]], cum vocabulum modum vel genus canendi vel psallandi significavit. ''Aria'' etiam rationem [[melodia|melodicam]] vel exemplar structurae [[poesis|poeticae]] cantatae, sicut [[sonetum|poemata quattuordecim versuum]], significare potuit. Vocabulum etiam musicae [[instrumentum musicum|instrumentali]] adhibitum est, sed non iam sic adhibetur. Per saecula, ariae se a melodiis simplicibus in figuram rigide conformatam evolverunt. [[Saeculum 17|Saeculo septimo decimo]], aria in [[forma ternaria]] (A–B–A) suscepit; tales res ''[[aria da capo|ariae de capite]]'' (''arie da capo'') appellatae sunt. Aria deinde thesaurum<!--repertory--> operaticum intravit, multas subspecies—inter quas ''aria cantabilis,'' ''aria agitata,'' ''aria fortitudinis''—evolvens. Ante medium [[saeculum 19]], multae operae tantum sequentia ariarum factae erant, spatio [[cantus recitatorius|cantuum recitatoriorum]] imminuto, cum aliae operae (exempli gratia, [[Gesamtkunstwerk|dramata musica]] [[Ricardus Wagner|Ricardi Wagner]]), omnino [[percompositus|percompositae]]<!--thru-composed--> essent, nullo spatio ariae simili in se contento aperte viso. '''Arietta''' est aria brevis, plerumque pro [[vox|vocibus]] [[femina (sexus)|femineis]] destinata. {{NexInt}} *''[[Air]]'' *[[Cantus recitatorius]] *[[Monologus]] ==Ariae notabiles== {| class="wikitable" ![[Genus vocis]]!!Aria!!Opera!!Compositor |- |rowspan=8|[[supranus]] |[[O mio babbino caro]] |''[[Gianni Schicchi]]'' |[[Iacobus Puccini]] |rowspan=8|{{audire|fasciculus=Frances Alda, O mio babbino caro (Gianni Schicchi).ogg|titulus="O mio babbino caro"|descriptio=[[Francisca Alda]] (1919)|fasciculus2=Emmy Destinn, Vissi d'arte (Tosca).ogg|titulus2="Vissi d'arte"|description2=[[Emmy Destinn]] (1914)|fasciculus3=Der Hoelle Rache.ogg|titulus3="Der Hölle Rache"|descriptio3=Live recording, [[Bangkok Opera]] (2006)|fasciculus4=Lucrezia Bori, Giuseppe Verdi, Ah! fors' e lui (La traviata).ogg|titulus4="Ah, fors'è lui" … "Sempre libera"|descriptio4=[[Lucrezia Bori]] (1910)}} |- |Sì, mi chiamano Mimì |''[[La bohème]]'' |[[Iacobus Puccini]] |- |[[Vissi d'arte]] |''[[Tosca]]'' |[[Iacobus Puccini]] |- |[[Der Hölle Rache kocht in meinem Herzen|Der Hölle Rache]] |''[[Tibia magica]]'' |[[Wolfgangus Amadeus Mozartus]] |- |[[Cantus Lunae]] |''[[Rusalka]]'' |[[Antoninus Dvořák]] |- |[[Summertime]] |''[[Porgy and Bess]]'' |[[Georgius Gershwin]] |- |[[Glitter and Be Gay]] |''[[Candide (operetta)|Candide]]'' |[[Leonardus Bernstein]] |- |Sempre libera |''[[La traviata]]'' |[[Iosephus Verdius]] |- |rowspan=4|[[medius-supranus]] |[[Habanera (aria)|Habanera]] |''[[Carmen (opera)|Carmen]]'' |[[Georgius Bizet]] |- |[[Mon cœur s'ouvre à ta voix]] |''[[Samson et Dalila]]'' |[[Camillus Saint-Saëns]] |- |Voi, che sapete |''[[Nuptiae Figari]]'' |[[Wolfgangus Amadeus Mozartus]] |- |[[Ombra mai fu]] |''[[Serse]]'' |[[Georgius Fridericus Handelius]] |- |rowspan=3|[[contraltus]] |Ah, Tanja, Tanja |''[[Eugenius Onegin (opera)|Eugenius Onegin]]'' |[[Petrus Čajkovskij]] |- |Weiche, Wotan, weiche |''[[Das Rheingold]]'' |[[Ricardus Wagner]] |- |Lullaby |''[[Consul (opus lyricum)|Consul]]'' |[[Ioannes Carolus Menotti]] |- |rowspan=8|[[tenor]] |[[Celeste Aida]] |''[[Aida]]'' |[[Iosephus Verdius]] |rowspan=8|{{audire|fasciculus=La Donna E Mobile Rigoletto.ogg|titulus="La donna è mobile"|descriptio=[[Henricus Caruso]] (1908) |fasciculus2=Enrico Caruso, L'elisir d'amore, Una furtiva lagrima.ogg|titulus2="Una furtiva lagrima"|descriptio2=Henricus Caruso (1911) |fasciculus3=Vesti La Giubba.ogg|titulus3="Vesti la giubba"|descriptio3=Henricus Caruso (1907)}} |- |[[Che gelida manina]] |''[[La bohème]]'' |[[Iacobus Puccini]] |- |[[Ch'ella mì creda]] |''[[La fanciulla del West]]'' |[[Iacobus Puccini]] |- |[[E lucevan le stelle]] |''[[Tosca]]'' |[[Iacobus Puccini]] |- |[[La donna è mobile]] |''[[Rigoletto]]'' |[[Iosephus Verdius]] |- |[[Nessun dorma]] |''[[Turandot]]'' |[[Iacobus Puccini]] |- |[[Una furtiva lagrima]] |''[[L'elisir d'amore]]'' |[[Caietanus Donizettus]] |- |[[Vesti la giubba]] |''[[Pagliacci]]'' |[[Rogerius Leoncavallo]] |- |rowspan=5|[[barytonus]] |[[Largo al factotum]] |''[[Il barbiere di Siviglia (Rossini)|Tonsor Hispaliensis]]'' |[[Ioachimus Rossinius]] |rowspan=5|{{audire|fasciculus=Pasquale Amato, Georges Bizet, Chanson du toréador, Carmen.ogg|titulus="Toreador Song"|descriptio=[[Pasquale Amato]] (1911)}} |- |[[Votre toast, je peux vous le rendre]] (cantus ''toreador'') |''[[Carmen (opera)|Carmen]]'' |[[Georgius Bizet]] |- |Der Vogelfänger bin ich ja |''[[Tibia magica]]'' |[[Wolfgangus Amadeus Mozartus]] |- |Die Frist ist um |''[[Der fliegende Holländer (melodrama)|Der fliegende Holländer]]'' |[[Ricardus Wagner]] |- |Tutto e deserto .&thinsp;.&thinsp;. Il balen del suo sorriso |''[[Il trovatore]]'' |[[Iosephus Verdius]] |- |rowspan=3|[[bassus]] |O Isis und Osiris |''[[Tibia magica]]'' |[[Wolfgangus Amadeus Mozartus]] | |- |[[Madamina, il catalogo è questo]] |''[[Don Giovanni|Dominus Ioannes]]'' |[[Wolfgangus Amadeus Mozartus]] |- |Hier sitz ich zur Wacht |''[[Götterdämmerung]]'' |[[Ricardus Wagner]] |} ==Nexus externi==<!-- {{Wikisource1911Enc}}--> *[[Fasciculus:Wiktionary-logo-en.svg|15px|Wiktionary]] Definitio ''[[Wikt:aria|aria]]e'' et ''[[Wikt:arietta|arietta]]e'' apud [[Wiktionary]] * [http://www.aria-database.com The Aria Database,] www.aria-database.com [[Categoria:Formae cantuum]] [[Categoria:Terminologia operatica]] [[Categoria:Verba Italiana]] {{Myrias|Ars}} 3d3okzi15qeyrmzsdsvfbepxfuyi1tt 0 165427 4000274 3911358 2026-11-07T10:50:32Z InternetArchiveBot 139091 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 4000274 wikitext text/x-wiki [[Fasciculus:Mairie_Montoison_2011-08-12-005.jpg |thumb|left|300px| Montoison: vici conciliabulum]] [[Fasciculus: Map commune FR insee code 26208.png|thumb|300px|Montoison: communis tabula]] ''' Montoison''' est commune [[Francia|Francicum]] 1706 incolarum (anno [[2008]]) [[Tabula administrativa Franciae|praefecturae]] [[Drona (praefectura Franciae)|Dronae]] in regione australi [[Rhodanus et Alpis|Rhodano et Alpibus]]. {{NexInt}} * [[Index communium praefecturae Dronae]] == Nexus externi == {{CommuniaCat|Montoison|Montoison}} * {{INSEE commune|26208|de=Montoison}} * [https://web.archive.org/web/20250921054822/http://www.montoison.com/ Montoison pagina interretialis] {{geo-stipula}} [[Categoria:Communia praefecturae Drumae]] [[Categoria:Loci habitati praefecturae Drumae]] mo3dx3t7dtj9fuozqfoj98dncetj00k 0 167810 4000283 3594547 2026-11-07T11:14:01Z InternetArchiveBot 139091 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 4000283 wikitext text/x-wiki {{pro pagina discretiva vide|Motta (discretiva)}} {{pro pagina discretiva vide|Fanum Sanctae Anastasiae (discretiva)}} {{Capsa urbis Vicidata}} [[Fasciculus:Motta Sant'Anastasia-Belpasso.jpg|thumb|Motta Sanctae Anastasiae]] '''Motta Sanctae Anastasiae'''<ref>{{VitoAmico}}</ref> (alia nomina: ''Fanum Sanctae Anastasiae ad Moctam'') ([[Lingua Italiana|Italiane]]: ''[[:it:Motta Sant'Anastasia|Motta Sant'Anastasia]]'') est [[oppidum]] [[Italia]]e et [[Commune Italiae|municipium]], in [[Regio Italiae|Regione]] [[Sicilia]] ac in [[Provincia Regionalis Catinensis|Provincia Regionali Catinensi]] situm. == Insigne == <gallery> Fasciculus:Corona di comune.svg|''[[Municipium Italiae]]'' </gallery> == Municipia finitima == {{NexInt}} * [[Sicilia]], * [[Area Metropolitana Catinensis]], * [[Provincia Regionalis Catinensis]], * [[Catina]] (urbs). == Nexus externi == * [https://web.archive.org/web/20210125100310/https://www.comune.mottasantanastasia.ct.it/ Situs publicus] {{Ling|Lingua Italiana{{!}}Italiane}} {{CommuniaCat|Motta Sant'Anastasia|Fanum Sanctae Anastasiae ad Moctam}} == Pinacotheca == <gallery> Imago:Map of comune of Motta Sant'Anastasia (province of Catania, region Sicily, Italy).svg|Collocatio finium Municipii in Provincia Regionali Catinensi. </gallery> == Notae == <references /> {{urbs-stipula}} [[Categoria:Municipia in Urbe metropolitana Catanensi]] 86zdyxyrviuygz0sua0ujdpqnhekrzu 0 168403 4000294 3776710 2026-11-07T11:42:35Z LilyKitty 18316 de Frederico Gardner Cottrell 4000294 wikitext text/x-wiki {{Capsa hominis Vicidata}} '''Alice Vanderbilt Morris''' (nata [[7 Decembris]] [[1874]], mortua [[15 Augusti]] [[1950]]) ex domo Vanderbilt, cum viro suo [[Dave Hennen Morris]] legato, Societatem [[IALA]] cum [[Fredericus Gardner Cottrell|Frederico Gardner Cottrell]] condidit. Loquebatur non solum [[Interlingua]] sed [[Esperanto]] etiam. [[Collegium Radcliffiense]] in [[Universitas Harvardiana|Universitate Harvardiana]] frequentavit. Membrum [[familia Vanderbiltiana|familiae Vanderbiltianae]] fuit. == Bibiliographia == *[https://web.archive.org/web/20160616192814/http://www.interlingua.com/historia/biographias/morris.htm Biographia: Alice Vanderbilt Morris, ''Interlingua: Communication Sin Frontieras Durante 50 Annos'', 2001, retractata 2006.] *Gopsill, F. P., Le historia antenatal de Interlingua. ''Panorama'', 1991, January–February, March–April, and April–May. *Dennison, Frances Ferry, Oral narrative on personal history by Morris' great niece on July 14, 2011 {{Lifetime|1874|1950|Morris, Alice Vanderbilt}} [[Categoria:Alumni Collegii Radcliffiensis]] [[Categoria:Eruditi Civitatum Foederatarum]]<!-- [[Categoria:Incolae Georgiae (CFA)]]--> [[Categoria:Interlingua]] oqnnii2rt38l7x15aotoolqup9sshyb 0 171434 4000088 3999325 2026-11-06T23:57:03Z Cyprianus Marcus 66550 4000088 wikitext text/x-wiki {{Capsa subdivisionis Vicidata}} '''Circulus Gottingae'''<ref>[http://books.google.com/books?id=kkM-AAAAcAAJ&printsec=frontcover&dq=gottingensis&lr=&cd=14#v=onepage&q=&f=false Libri Googles].</ref> ([[Theodisce]] ''Landkreis Göttingen''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Loundkring Göttingen''; [[Saxonice]] '' Landkreis Chöttingen''), nunc pars [[Saxonia Inferior|Saxoniae Inferioris]], anno [[1885]] conditus est. [[Caput (urbs)|Caput]] est [[Gottinga]]. == Historia == Circulus Gottingae anno [[1885]] constitutus est. Anno [[1945]] ad terram Hannoveram transiit, ab anno [[1946]] ad Saxoniam Inferiorem pertinet. Anno 2012 disputabatur, an circulus cum finitimis [[Circulus terrae Northemiensis|Northemiensi]] et [[Circulus Osteroda ad Harthicos montes|Osteroda]] coniungendus esset. Postquam Northeim e actionibus se recessit, consilium circuli Gottingae die [[6 Martii]] [[2013]] constituit, ut cum solo circulo Osteroda circulus Gottingae coniungendus sit<ref>[http://www.landkreis-goettingen.de/pics/medien/1_1362642492/2013_03_06_EILMELDUNG_Kreistag_beschliesst_Fusion.pdf Nuntius circuli Gottingae die 6 Martii 2013 promulgata]{{Nexus deficitur|date=October 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>. Die [[1 Novembris]] [[2016]] Osteroda ad Gottingam circulum adiuncta est<ref>[https://web.archive.org/web/20161101125654/http://www.ndr.de/nachrichten/niedersachsen/braunschweig_harz_goettingen/Landkreise-Osterode-und-Goettingen-fusionieren,kreisfusion160.html ndr.de die 1 Novembris 2016]</ref>. == Communia circuli == [[Fasciculus:Municipalities_in_GÖ-2016.svg|300px|right|Communia in Circulo Gottingae]] Circulus Gottingensis 39 communia habet, quae maxima parte ad "communia generalia" (Theodisce "Samtgemeinden") coniuncta sunt. Haec sunt: * [[Adelebsenum]]<ref name="Funck 1736">Funck, J. N. (1736). ''Disputatio Academica de Voluntaria Morte Judaeorum et Gentilium sub Praesidio S. R. I. Libero Baroni de Adelebsen Dedicata''. Rintelii: Typis Johannis Friderici Enax.</ref> ([[Theodisce]] ''Adelebsen'') (6449 incolae) * [[Aquae Lauterbergenses in Montibus Harthicis]]<ref name="Mirus 1826">Mirus, A. (1826). ''De salubritate aquarum lauterbergensium in montibus harthicis sitarum''. Typis Regiis.</ref> (Theodisce: ''Bad Lauterberg im Harz''), commune sui iuris et urbs (11.080 incolae) * [[Bobentunum]]<ref name="Casemir & Ohainski & Udolph"/> ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Bovenden''; quoque [[Saxonice]] ''Bovten'') oppidum (13.381) * [[Duderstadium]]<ref name="Graesse"/> ([[Theodisce]] ''Duderstadt''; [[Saxonice]] ''Dustadt'') (21.609) * [[Friedlandia (Saxonia Inferior)|Friedland]]<ref name="Friedland">Theodiscum toponymum ''Friedland' in Latinam "Friedlandia" verti solet. V.gr. vide {{Graesse}}.</ref> ([[Theodisce]] ''Friedland'') (11.395) * [[Gleicha]]<ref name="-a">Germanica toponyma cum terminatione ''-en'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-a-ae", quamquam huius terminationis variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Stolpa]], [[Dresda]] apud articulum Vicipaedia de [https://la.wikipedia.org/wiki/Index_urbium_et_communium_Saxoniae indice urbium et communium Saxoniae]; et Ala, [[Amma]], [[Brema]], [[Salancema]], Wisa, [[Groninga]], [[Toringa]] apud {{Graesse}}.</ref> ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Gleichen'') (9163) * [[Gottinga]] (''Göttingen'', 121.364) * [[Grundensis Civitas Metallica]]<ref name="Orbis Latinus E-M">[https://www.bavarikon.de/object/bav:BSB-MDZ-00000BSB00050913 ''Orbis latinus: Lexikon lateinischer geographischer Namen des Mittelalters und der Neuzeit / 2. E-M''].</ref> ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Bad Grund'') (8824) * [[Hertzberga ad Harthicos montes]], urbs (13.573) * [[Mundia Hannoverana]]<ref name="Mundia Hannoverana">Vide [https://spatial.demo.geocode.earth/explore/place/wof/101810167?utm ''Geocode Earth''], ubi dicitur "(...) LAT preferred '''Mundia Hannoverana''' (...)".</ref> ([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Hann. Münden'' seu ''Hannoversch Münden''; [[Saxonice]] ''Hannöversch Münnen''), urbs (24.390) * [[Osteroda ad Harthicos montes|Osteroda ad Harthicos Montes]]<ref name="Osterode am Harz">Vide [https://www.geonames.org/advanced-search.html?q=Goettingen ''www.geonames.org''], ubi dicitur "(...) Osterode am Harz Osteroda ad Harthicos montes (...)".</ref> ([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Osterode am Harz''; [[Saxonice]] ''Ostroe'') (''Osterode am Harz''), urbs et commune sui iuris (22.987) * [[Rosdorfium]]<ref name="-dorf">Germanica toponyma cum suffixo ''-dorf'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-dorfium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ensdorfium]], [[Burgdorfium]], [[Altdorfium]], [[Oberndorfium]], [[Rebdorfium]], [[Schenckendorfium]], [[Wilhelmersdorfium]] apud {{Graesse}}.</ref> ([[Theodisce]] ''Rosdorf''; [[Saxonice]] ''Rosdörp'')(12.005) * [[Sathsa]] vel '''Aquae Sathsieneses''' (''Bad Sachsa''), urbs (7634) * [[Staufenberg]] (8080) * [[Walkenried]] (4666) * [[Gieboldehusa (commune generale)|Gieboldehusa]]<ref name="-husa">Germanica toponyma cum suffixis ''-haus(en)'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-husa-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Petrishusa]], [[Sachsenhusa]], [[Sangerhusa]], [[Sunthusa]], [[Ahusa]], [[Bebenhusa]], [[Buozolteshusa]], [[Chuzenhusa]], [[Husa]], [[Francohusa]], [[Gisinhusa]], [[Harthusa]], [[Hilpertohusa]] apud {{Graesse}}.</ref> ([[Theodisce]] ''Gieboldehausen''; [[Saxonice]] ''Chiwelehusen'') commune generale (13.890) ** [[Bilshusa]]<ref name="Wolf 1819">Wolf, J. (1819). ''Politische Geschichte des Eichsfeldes mit Urkunden erläutert''. Johann Georg Rosenbusch.</ref> ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Bilshausen'') (2348) ** [[Bodensa]]<ref name="Casemir & Ohainski & Udolph">Casemir, K., Ohainski, U., & Udolph, J. (2003). ''Die Ortsnamen des Landkreises Göttingen''. In ''J. Udolph (Ed.), Niedersächsisches Ortsnamenbuch (NOB)''. Verlag für Regionalgeschichte.</ref> ([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Bodensee'') (767) ** [[Gieboldehusa]]<ref name="-husa"/> ([[Theodisce]] ''Gieboldehausen''; [[Saxonice]] ''Chiwelehusen'') oppidum (3944) ** [[Krebecca]]<ref name="-ecca">Germanica et Romanica toponyma cum suffixis ''-ec(k)'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-ecca-ae" seu "-eca-ae". Qua de latinizatione, vide [https://es.scribd.com/document/441536698/1983-Stearn-Botanical-Latin-pesquisavel-pdf ''Botanical Latin''], ubi dicitur "(...) '''-ec, -eck''' : -''ecca'', -''ēca'' (...)".</ref> ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Krebeck'') (1116) ** [[Obernfelda]]<ref name="-felda">Germanica toponyma cum suffixis ''-feld(en)'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-felda-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Falufelda]], [[Frauenfelda]], [[Heresfelda]], [[Hirutfelda]], [[Ilfelda]], [[Mansfelda]], [[Salfelda]], [[Sualafelda]], [[Alfelda]], [[Alsfelda]] apud {{Graesse}}.</ref> ([[Theodisce]] ''Obernfeld'') (972) ** [[Rollshusa]]<ref name="-husa">Germanica toponyma cum suffixis ''-haus(en)'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-husa-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Petrishusa]], [[Sachsenhusa]], [[Sangerhusa]], [[Sunthusa]], [[Ahusa]], [[Bebenhusa]], [[Buozolteshusa]], [[Chuzenhusa]], [[Husa]], [[Francohusa]], [[Gisinhusa]], [[Harthusa]], [[Hilpertohusa]] apud {{Graesse}}.</ref> ([[Theodisce]] ''Rollshausen'') (901) ** [[Rudershusa]]<ref name="-husa"/> ([[Theodisce]] ''Rüdershausen'') (868) ** [[Rumispringe]]<ref name="Rumispringe">Casemir, K., Ohainski, U., & Udolph, J. (2003). ''Die Ortsnamen des Landkreises Göttingen. Verlag für Regionalgeschichte'', p. 337. (Kopialbuch Katlenburg, Bd. I, S. 61f.).</ref> ([[Theodisce]] ''Rhumspringe'') (1883) ** [[Wollbrandshausen]] (612) ** [[Wollershausen]] (479) * [[Radolfshusa (commune generale)|Radolfshusa]]<ref name="-husa"/> ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Radolfshausen'', commune generale (7282) ** [[Evergoteshemium]]<ref name="-hemiumEver">Germanica toponyma cum suffixis ''-he(i)m'' et ''-hjem'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-hemium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ingelhemium]], [[Eboreshemium]], [[Arnhemium]], [[Oppenhemium]], [[Forchemium]], [[Gerineshemium]], [[Benthemium]], [[Buxhemium]], [[Dronthemium]], [[Enshemium]] apud {{Graesse}}. Hoc casu suffixum primae formae huius toponymi ''Euergoteshem'' testatae applicatur. Qua de pristina forma, vide: H. Bresslau et. al.: ''Die Urkunden Heinrichs II. und Arduins''. In: Monumenta Germaniae Historica, Die Urkunden der deutschen Könige und Kaiser, Band 3. [[Hannovera]]e 1900–1903.</ref> ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Ebergötzen''; quoque [[Saxonice]] ''Ewerchötzschen'') (1790) ** [[Landolfshusa]]<ref name="-husa">Germanica toponyma cum suffixis ''-haus(en)'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-husa-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Petrishusa]], [[Sachsenhusa]], [[Sangerhusa]], [[Sunthusa]], [[Ahusa]], [[Bebenhusa]], [[Buozolteshusa]], [[Chuzenhusa]], [[Husa]], [[Francohusa]], [[Gisinhusa]], [[Harthusa]], [[Hilpertohusa]] apud {{Graesse}}.</ref> ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Landolfshausen'') (1132) ** [[Seeburg]] (1601) ** [[Seulingen]] (1369) ** [[Waake]] (1390) * [[Hattorpium ad Harthicos Montes (commune generale)|Hattorpium ad Harthicos Montes]]<ref name="-torpium">Germanica toponyma cum suffixis ''-torf'' et ''-torp'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-torpium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ebbestorpium]] apud Jaitner, K. (Ed.) (1985). ''Urkundenbuch des Klosters Ebstorf (Lüneburger Urkundenbuch, 14. Abteilung)''. Lax Verlag; [[Ermelstorpium]] apud Pratje, J. H. (1759). ''Historische Nachrichten von den ehemaligen vicedominis in ditione Bremensi:...''. Stadae: Typis H. C. Götheli; [[Gottorpium]] apud {{Graesse}}.</ref><ref name="Graesse">{{Graesse}}.</ref> ([[Theodisce]] ''Hattorf am Harz'') (commune generale) (7606) ** [[Elbingeroda]]<ref name="-roda">Germanica toponyma cum suffixis ''-rode'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-roda-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Baceroda]], [[Gerningeroda]], [[Osteroda]], [[Werningroda]] apud {{Graesse}}.</ref> ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Elbingerode'') (417) ** [[Hattorpium ad Harthicos Montes]]<ref name="-torpium">Germanica toponyma cum suffixis ''-torf'' et ''-torp'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-torpium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ebbestorpium]] apud Jaitner, K. (Ed.) (1985). ''Urkundenbuch des Klosters Ebstorf (Lüneburger Urkundenbuch, 14. Abteilung)''. Lax Verlag; [[Ermelstorpium]] apud Pratje, J. H. (1759). ''Historische Nachrichten von den ehemaligen vicedominis in ditione Bremensi:...''. Stadae: Typis H. C. Götheli; [[Gottorpium]] apud {{Graesse}}.</ref><ref name="Graesse">{{Graesse}}.</ref> ([[Theodisce]] ''Hattorf am Harz'') (4177) ** [[Horda ad Harthicos Montes]]<ref name="-e">Germanica et Romanica (praecipue Francica) toponyma cum suffixo ''-e'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-a-ae". Qua de latinizatione, vide [https://es.scribd.com/document/441536698/1983-Stearn-Botanical-Latin-pesquisavel-pdf ''Botanical Latin''], ubi dicitur "(...) '''-e''' : -''a'' (...)".</ref><ref name="Graesse">{{Graesse}}.</ref> ([[Theodisce]] ''Hörden am Harz'') (1078) ** [[Wulften ad Harthicos montes]] (1934) * [[Thransfellensis Ecclesia (commune generale)|Thransfellensis Ecclesia]]<ref name="Graesse">{{Graesse}}.</ref> ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Dransfeld''), commune generale (9158) ** [[Buria (Saxonia Inferior)|Buria]]<ref name="Casemir & Ohainski & Udolph"/> ([[Theodisce]] ''Bühren'') (527) ** [[Iuniun]]<ref name="Iunium">Vide [https://rep.adw-goe.de/bitstream/handle/11858/00-001S-0000-0023-9B74-6/NOB%20IV%20Die%20Ortsnamen%20des%20Landkreises%20G%C3%B6ttingen.pdf?utm ''NOB IV Die Ortsnamen des Landkreises Göttingen'']{{Nexus deficit|date=September 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, ubi dicitur "(...) 960 Iuniun (MGH DO I. Nr. 206 S. 285) (...) 1251 (A. 14. Jh.) Johan de June (UB Göttingen I Nr. 4 S. 5) 1266 ''Godefridus de Iunen [...] sacerdos'' (...)".</ref> ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Jühnde'') (1062) ** [[Scheden]] (1963) ** [[Thransfellensis Ecclesia]]<ref name="Graesse"/> ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Dransfeld'') urbs (4010) ** [[Vallis Mimedensis]]<ref name="Vallis">[https://www.navigium.de/latein-woerterbuch/Tal?wb=gross&nr=1 Theodiscum vocabulum ''T(h)al'' aut Theodiscum suffixum ''-t(h)al'' Latino vocabulo "vallis-is"] vertitur.</ref><ref name="Mimedensis">Theodiscum hydronymicum praefixum ''Nieme-'' Latino gentilicio "Mimedensis-e" vertitur, quod ad flumen Mimede seu Mymede (Theodisce ''Nieme'') refertur. Quo de Latino hydronymo, vide [https://rep.adw-goe.de/bitstream/handle/11858/00-001S-0000-0023-9B74-6/NOB%20IV%20Die%20Ortsnamen%20des%20Landkreises%20G%C3%B6ttingen.pdf?utm ''NOB IV Die Ortsnamen des Landkreises Göttingen''] {{Nexus deficit|date=September 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, ubi dicitur "(...) ''riuum, qui teutonice Mimede vocatur'' (...) ''riuum, qui toutonice Mymede vocatur'' (...) ''flumine Mimede'' (...) ''riuum, qui Mymede vocatur'' (...)".</ref> ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Niemetal'') (1596) == Coniunctiones pagorum == Circulus Gottingensis coniunctiones cum aliis pagis Europae habet: * [[Stegelicium-Zelendorfium]], ab anno 1962) * [[Stroud]] ([[Glocestria]]), ab anno [[1951]] * [[Surisna]] (praefectura [[Alta Sequanae]]), ab anno [[1959]] * [[Hackney (Londinium)|Hackney]] ([[Londinium]]), ab anno [[1973]] * [[Albensis Comitatus]] ([[Hungaria]]), ab anno [[2000]] {{NexInt}} * [[Index circulorum et liberarum urbium Saxoniae Inferioris]] == Notae == <references /> {{Circuli terrae Saxoniae Inferioris}} {{DEFAULTSORT:Gottingae circulus}} [[Categoria:Circuli terrae Saxoniae Inferioris]] [[Categoria:Constituta 1885]] ll17h2wd0rzlr6s5fg4z8g58kp80m0e 0 172436 4000266 3522440 2026-11-07T10:30:10Z InternetArchiveBot 139091 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 4000266 wikitext text/x-wiki {{pro pagina discretiva vide|Mons Niger (discretiva)}} {{Capsa urbis Vicidata}} '''Mons Niger Sabinus'''<ref>Monumenti dello Stato pontificio e relazione topografica di ogni paese - Di Giuseppe Marocco</ref> ([[Lingua Italiana|Italiane]]: ''[[:it:Montenero Sabino|Montenero Sabino]]'') est [[oppidum]] [[Italia]]e et [[Commune Italiae|municipium]], in [[Regio Italiae|Regione]] [[Latium|Latio]] et in [[Provincia Reatina]] situm. == Insigne == <gallery> Fasciculus:Corona di comune.svg|''[[Municipium Italiae]]'' </gallery> == Municipia finitima == {{NexInt}} * [[Latium]], * [[Provincia Reatina]], * [[Reate]] (urbs). == Nexus externi == * [https://web.archive.org/web/20140606194403/http://www.comune.montenerosabino.ri.it/ Situs publicus] {{Ling|Lingua Italiana{{!}}Italiane}} {{CommuniaCat|Montenero Sabino|Montem Nigrum Sabinum}} == Pinacotheca == <gallery> Imago:Map of comune of Montenero Sabino (province of Rieti, region Lazio, Italy).svg|Collocatio finium Municipii in Provincia Reatina. </gallery> == Notae == <references /> {{urbs-stipula}} [[Categoria:Municipia in provincia Reatis]] ei7c36prat036kmoq54x9yj6yovlpv8 0 172567 4000085 3998423 2026-11-06T23:54:07Z Cyprianus Marcus 66550 4000085 wikitext text/x-wiki {{Capsa urbis Vicidata}} '''Gieboldehusa'''<ref name="-husa">Germanica toponyma cum suffixis ''-haus(en)'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-husa-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Petrishusa]], [[Sachsenhusa]], [[Sangerhusa]], [[Sunthusa]], [[Ahusa]], [[Bebenhusa]], [[Buozolteshusa]], [[Chuzenhusa]], [[Husa]], [[Francohusa]], [[Gisinhusa]], [[Harthusa]], [[Hilpertohusa]] apud {{Graesse}}.</ref> ([[Theodisce]] ''Gieboldehausen''; [[Saxonice]] ''Chiwelehusen'') est commune generale [[Saxonia Inferior|Saxoniae Inferioris]] in [[Circulus Gottingae|Circulo Gottingae]]. == Historia == Die [[1 Ianuarii]] [[1973]] Gieboldehusa commune constitutum est. E communibus [[Bilshusa]]<ref name="Wolf 1819">Wolf, J. (1819). ''Politische Geschichte des Eichsfeldes mit Urkunden erläutert''. Johann Georg Rosenbusch.</ref> ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Bilshausen''), [[Bodensa]]<ref name="Casemir & Ohainski & Udolph">Casemir, K., Ohainski, U., & Udolph, J. (2003). ''Die Ortsnamen des Landkreises Göttingen''. In ''J. Udolph (Ed.), Niedersächsisches Ortsnamenbuch (NOB)''. Verlag für Regionalgeschichte.</ref> ([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Bodensee''), [[Krebecca]]<ref name="-ecca">Germanica et Romanica toponyma cum suffixis ''-ec(k)'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-ecca-ae" seu "-eca-ae". Qua de latinizatione, vide [https://es.scribd.com/document/441536698/1983-Stearn-Botanical-Latin-pesquisavel-pdf ''Botanical Latin''], ubi dicitur "(...) '''-ec, -eck''' : -''ecca'', -''ēca'' (...)".</ref> ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Krebeck''), [[Obernfelda]]<ref name="-felda">Germanica toponyma cum suffixis ''-feld(en)'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-felda-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Falufelda]], [[Frauenfelda]], [[Heresfelda]], [[Hirutfelda]], [[Ilfelda]], [[Mansfelda]], [[Salfelda]], [[Sualafelda]], [[Alfelda]], [[Alsfelda]] apud {{Graesse}}.</ref> ([[Theodisce]] ''Obernfeld''), [[Rollshusa]]<ref name="-husa">Germanica toponyma cum suffixis ''-haus(en)'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-husa-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Petrishusa]], [[Sachsenhusa]], [[Sangerhusa]], [[Sunthusa]], [[Ahusa]], [[Bebenhusa]], [[Buozolteshusa]], [[Chuzenhusa]], [[Husa]], [[Francohusa]], [[Gisinhusa]], [[Harthusa]], [[Hilpertohusa]] apud {{Graesse}}.</ref> ([[Theodisce]] ''Rollshausen''), [[Rudershusa]]<ref name="-husa"/> ([[Theodisce]] ''Rüdershausen''), [[Rumispringe|Rumispringi]]<ref name="Rumispringe">Casemir, K., Ohainski, U., & Udolph, J. (2003). ''Die Ortsnamen des Landkreises Göttingen. Verlag für Regionalgeschichte'', p. 337. (Kopialbuch Katlenburg, Bd. I, S. 61f.).</ref> ([[Theodisce]] ''Rhumspringe''), [[Wollbrandshausen]], [[Wollershausen]] atque oppido [[Gieboldehusa]]<ref name="-husa">Germanica toponyma cum suffixis ''-haus(en)'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-husa-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Petrishusa]], [[Sachsenhusa]], [[Sangerhusa]], [[Sunthusa]], [[Ahusa]], [[Bebenhusa]], [[Buozolteshusa]], [[Chuzenhusa]], [[Husa]], [[Francohusa]], [[Gisinhusa]], [[Harthusa]], [[Hilpertohusa]] apud {{Graesse}}.</ref> ([[Theodisce]] ''Gieboldehausen''; [[Saxonice]] ''Chiwelehusen'') constat. [[Gieboldehusa]] sedes administrationis est. ==Notae== <references /> == Nexus externi == {{Commonscat|Gieboldehausen|Gieboldehausen}} * [http://www.samtgemeinde-gieboldehausen.de Pagina communis generalis Gieboldehausen (lingua Theodisca)] {{urbs-stipula}} [[Categoria:Communia generalia Saxoniae Inferioris]] [[Categoria:Constituta 1973]] [[Categoria:Eichsfeldia]] epqy6twgsovnlfkor7iifolppyxpy3a 0 173196 4000080 3982538 2026-11-06T23:48:48Z Cyprianus Marcus 66550 Cyprianus Marcus movit paginam [[Rüdershausen]] ad [[Rudershusa]]: Nomen Latinum vel Latinizatum inventum. Vide notam 3982538 wikitext text/x-wiki {{Capsa urbis Vicidata}} [[Fasciculus:RuedershausenKirche.JPG|thumb|left|Ecclesia Sancti Andreae]] '''Rüdershausen''' est commune [[Saxonia Inferior|Saxoniae Inferioris]] in [[Circulus Gottingae|Circulo Gottingae]]. == Historia == Rüdershausen anno [[1230]] primo in actis descripta est. Diu ad [[Dioecesis Moguntina|Dioecesem Moguntinam]], annis [[1802]] - [[1807]] brevi tempore ad [[Borussia]]m pertinuit, tum pars [[Regnum Westphaliae|Regni Westphaliae]] fuit. Annis [[1815]] - [[1866]] ad [[Regnum Hannoveranum]] pertinuit, tum cum toto regno ad Borussiam transiit et ab anno [[1946]] pars Saxoniae Inferioris est. Ab anno [[1973]] ad [[Gieboldehusa (commune generale)|Gieboldehusam]] commune generale pertinet. == Nexus externi == {{Commonscat}} [http://www.ruedershausen.de/ Pagina communis Rüdershausen] {{urbs-stipula}} {{DEFAULTSORT:Ruedershausen}} [[Categoria:Communia Saxoniae Inferioris]] [[Categoria:Condita saeculo 12]] [[Categoria:Eichsfeldia]] jn7nx558odnvcyncohu6iv4ol2fietg 4000082 4000080 2026-11-06T23:52:36Z Cyprianus Marcus 66550 4000082 wikitext text/x-wiki {{Capsa urbis Vicidata}} [[Fasciculus:RuedershausenKirche.JPG|thumb|left|Ecclesia Sancti Andreae.]] '''Rudershusa'''<ref name="-husa">Germanica toponyma cum suffixis ''-haus(en)'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-husa-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Petrishusa]], [[Sachsenhusa]], [[Sangerhusa]], [[Sunthusa]], [[Ahusa]], [[Bebenhusa]], [[Buozolteshusa]], [[Chuzenhusa]], [[Husa]], [[Francohusa]], [[Gisinhusa]], [[Harthusa]], [[Hilpertohusa]] apud {{Graesse}}.</ref> ([[Theodisce]] ''Rüdershausen'') est commune [[Saxonia Inferior|Saxoniae Inferioris]] in [[Circulus Gottingae|Circulo Gottingae]]. == Historia == Rudershusa anno [[1230]] primo in actis descripta est. Diu ad [[Dioecesis Moguntina|Dioecesem Moguntinam]], annis [[1802]] - [[1807]] brevi tempore ad [[Borussia]]m pertinuit, tum pars [[Regnum Westphaliae|Regni Westphaliae]] fuit. Annis [[1815]] - [[1866]] ad [[Regnum Hannoveranum]] pertinuit, tum cum toto regno ad Borussiam transiit et ab anno [[1946]] pars Saxoniae Inferioris est. Ab anno [[1973]] ad [[Gieboldehusa (commune generale)|Gieboldehusam]] commune generale pertinet. ==Notae== <references /> == Nexus externi == {{Commonscat|Rüdershausen|Rudershusam}} [http://www.ruedershausen.de/ Pagina communis Rudershusae] {{urbs-stipula}} {{DEFAULTSORT:Rudershusa}} [[Categoria:Communia Saxoniae Inferioris]] [[Categoria:Condita saeculo 12]] [[Categoria:Eichsfeldia]] fqxlp4o1t4hhb76vduvz1f7hd5x1292 0 174322 4000172 3978696 2026-11-07T04:02:51Z InternetArchiveBot 139091 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 4000172 wikitext text/x-wiki {{L}} [[Fasciculus:Universum TV Multispiel 2006.jpg|thumb|upright=1.2|[[Puer]]i lusu [[Pong]] ad [[cartibulum visificum lusorium|monitorium lusorium]] primae aetatis in [[Museum Lusuum Computatralium Berolinense|Museo Lusuum Computatralium]] [[Berolinum|Berolini]]<!--Computerspielemuseum Berlin--> ludunt.]] [[Fasciculus:Computerspielemuseum Berlin (retuschiert).jpg|thumb|Pristini lusus magnetoscopici. [[Programma computatrale|Programmata computatralia]] in Museo Lusuum Computatralium Berolinensi [[exhibitio|exhibita]].]] [[Fasciculus:Tennis For Two on a DuMont Lab Oscilloscope Type 304-A.jpg|thumb|''[[Tennis for Two]]'' (1958), unus e primis lusibus pro [[computatrum analogicum|computatro analogico]], qui [[oscilloscopium|oscilloscopio]] ad [[imago|imagines]] ostendendas utebatur.]] '''Lusus magnetoscopicus''',<ref>John C. Trauoman, ''Latin and English Dictionary,'' ed. tertia (Novi Eboraci, Bantam Books, 2007), 696, s.v. ''video game.''</ref> sive '''ludus televisificus''',<ref>[[Ebbe Vilborg]], ''Norstedts svensk-latinska ordbok'', editio secunda (2009).</ref> vel sensu lato '''lusus computatralis''', est [[ludus electronicus]] qui interactionem cum [[interfacies utentium|interfacie utentium]] vel artificio [[initus]] [[data|datorum]] implicat, sicut [[vectulus|vectulo]]<!--joystick (Traupman)-->, [[moderator lusuum|moderatore]], [[plectrologium|plectrologio]], vel artificio [[motus sensus|quod motum sensit]], ad [[retroactio]]nem generandam. Quae retroactio per [[pellicula]]rum magnetscopicarum [[artificium exhibitorium]], sicut [[televistrum]], [[montorium]] computatrale, [[quadrum tactile]], vel [[capitis audiophonum]] [[realitas virtualis|realitatis virtualis]] monstratur. Lusus magnetoscopici saepe per [[megaphonum|megaphona]] vel capitis audiophona amplificantur, aliquando praeterea cum aliis retroactionis genera, praecipue [[technologia haptica]]. Non omnes lusus computatrales sunt lusus magnetoscopici; exempli gratia, [[lusus facinorum textuales]], [[scacci]], aliique [[ludus]] ex ostentu [[graphica|graphicorum]] non pendunt. Hodierni lusus magnetoscopici formam [[discus|discorum]] variarum [[magnitudo|magnitudinum]] habent, saepe in eadem magnitudine [[discus compactus|disci compacti]], [[discus versatilis digitalis|disci versatilis digitalis]], et [[radii caerulei discus|radii caerulei disci]], dum vetustiores formam capsellarum lusoriarum haberent, etiam variarum magnitudinum. Lusor, quando actuosus ludus televisificus cum unitate sua{{dubsig}} esset, in mundo virtuali agit, saepe adiumento a remotu gubernationis. {{NexInt}} * [[Ludus computatralis]] * [[Ludus porticuum]] == Notae == <references/> ==Bibliographia== * Barton, Matt, et Shane Stacks. [[2018]]. ''Dungeons and desktops: the history of computer role-playing games.'' Ed.secunda. Boca Raton Floridae: Taylor & Francis. ISBN 9781138574649, ISBN 9781138574670. * Blodget, Henry. [[2005]]. [http://www.slate.com/articles/arts/go_east_young_man/2005/04/how_to_solve_chinas_piracy_problem.html "How to Solve China's Piracy Problem."] Slate.com, 12 Aprilis 2005. [https://web.archive.org/web/20111108033525/http://www.slate.com/articles/arts/go_east_young_man/2005/04/how_to_solve_chinas_piracy_problem.html Archivum.] * {{cite web |last=Costikyan |first=Greg |year=[[1994]] |url=http://www.costik.com/nowords.html |title=I Have No Words & I Must Design |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20080812015347/http://www.costik.com/nowords.html |archive-date=12 Augusti 2008}}. * {{Cite book | author = Crawford, Chris | year = [[1982]] | url = http://library.vancouver.wsu.edu/art-computer-game-design | title = The Art of Computer Game Design | access-date = 2 Februariio 2011 | archive-date = 2 Iulii 2015 | archive-url = https://web.archive.org/web/20150702204947/http://library.vancouver.wsu.edu/art-computer-game-design | url-status = dead}}. * DeMaria, Rusel, et Johnny L. Wilson. [[2002]]. ''High score!: the illustrated history of electronic games.'' Berkeleiae Californiae: McGraw-Hill/Osborne. ISBN 0072224282. * Gregory, Josh. [[2022]]. ''The history of PC gaming.'' Ann Arbor Michiganiae: Cherry Lake Press. ISBN 9781534199675, ISBN 9781668900819. * Huffman, Eddie, et Steve Draper. [[1994]]. ''Classic computer games.'' Greensboro Carolinae Septentrionalis: Compute Books. ISBN 0874553059. * Kent, Steve L. [[2001]]. ''The ultimate history of video games: from Pong to Pokémon and beyond: the story behind the craze that touched our lives and changed the world.'' Praefatio a Petro Molyneux scripta. Roseville Californiae: Prima Publishing. ISBN 0761536434. * Kent, Steve L. [[2021]]. ''The ultimate history of video games: Volume 2: Nintendo, Sony, Microsoft, and the billion dollar battle to shape modern gaming.'' Novi Eboraci: Crown. ISBN 9781984825438. * Konzack, Lars, J. Patrick Williams, et Jonas Heide, eds. [[2007]]. ''Rhetorics of Computer and Video Game Research: The Players' Realm: Studies on the Culture of Video Games and Gaming.'' ISBN 9780786428328. * {{cite web | author = Lieu, Tina | date = Augustus [[1997]] | url = http://www.cjmag.co.jp/magazine/issues/1997/aug97/0897pcgames.html | archive-url = https://web.archive.org/web/19980112155115/http://www.cjmag.co.jp/magazine/issues/1997/aug97/0897pcgames.html | archive-date = 12 Ianuarii 1998 | title = Where have all the PC games gone? | publisher = Computing Japan}}. * Murray, Janet. [[1998]]. ''Hamlet on the Holodeck.'' [[MIT Press]]. ISBN 978-0-262-63187-7. * {{cite book |author=Pursell, Carroll |date=[[2015]] |title=From Playgrounds to PlayStation: The Interaction of Technology and Play |url=https://archive.org/details/fromplaygroundst0000purs |place=Baltimorae |publisher=Johns Hopkins University Press}}. * {{cite book |first=Katie|last=Salen | title=The Game Design Reader: A Rules of Play Anthology|url=https://archive.org/details/gamedesignreader0000unse|author2=Eric Zimmerman | year=[[2005]] | publisher=[[MIT Press]] | isbn=978-0-262-19536-2}}. * {{cite web | author = Smuts, Aaron | year = [[2005]] | url = http://www.contempaesthetics.org/newvolume/pages/article.php?articleID=299 | title = Are Video Games Art? | access-date = 17 Augusti 2006 | archive-date = 14 Decembris 2010 | archive-url = https://web.archive.org/web/20101214025334/http://contempaesthetics.org/newvolume/pages/article.php?articleID=299 | url-status = live}}. * Stanton, Richard. [[2015]]. ''A brief history of video games.'' Philadelphiaae: Running Press Book Publishers. ISBN 9780762456154. * Williams, J. P., et J. H. Smith, eds. [[2007]]. ''The players' realm: studies on the culture of video games and gaming.'' Ieffersoniae Carolinae Septentrionalis: McFarland & Co. * {{cite journal | volume = 6 | issue = 4 | date = 1 Octobris [[2002]] | pages = 395–417 | doi = 10.1080/1362517022000047334 | title = Digital Dinosaurs and Artificial Life: Exploring the Culture of Nature in Computer and Video Games | author = Wills, John | journal = Cultural Values (Journal for Cultural Research)| s2cid = 144132612}}. * {{cite web | author = Winegarner, Beth | date = 28 Ianuarii [[2005]] | url = http://www.gamespot.com/news/game-sales-hit-record-highs-6117438 | title = Game sales hit record highs | publisher = Gamespot | access-date = 12 Februarii 2006 | archive-date = 6 Ianuarii 2012 | archive-url = https://web.archive.org/web/20120106224517/http://www.gamespot.com/news/game-sales-hit-record-highs-6117438 | url-status = live}}. * Wolf, Mark J. P. [[2008]]. ''The video game explosion: a history from PONG to Playstation and beyond.'' Westport Connecticutae: Greenwood Press. ISBN 9780313338687, ISBN 031333868X. ===De lusibus magnetoscopicis et violentia=== * Anderson, C. A., et B. J. Bushman. [[2001]]. "Effects of Violent Video Games on Aggressive Behavior, Aggressive Cognition, Aggressive Affect, Physiological Arousal, and Prosocial Behavior: A Meta-Analytic Review of the Scientific Literature." ''Psychological Science'' 12 (5): 353–59. {{doi|10.1111/1467-9280.00366}}. PMID 11554666. S2CID 14987425. * Anderson, C.A., et K. E. Dil;. [[2000]]. "Video games and aggressive thoughts, feelings, and behaviour in the laboratory and in life." ''Journal of Personality and Social Psychology'' 78 (4): 772–90. CiteSeerX 10.1.1.1006.1548. {{doi|10.1037/0022-3514.78.4.772}}. PMID 10794380 * Ferguson, Christopher J., et al. [[2008]]. "Violent Video Games and Aggression: Causal Relationship or Byproduct of Family Violence and Intrinsic Violence Motivation?" ''Criminal Justice and Behavior'' 35 (3): 311–32. CiteSeerX 10.1.1.494.950. {{doi|10.1177/0093854807311719}}. S2CID 7145392 * Feshbach, Seymour, et Robert D. Singer. [[1971]]. ''Television and Aggression: An Experimental Field Study.'' Franciscopoli: Jossey-Bass. OCLC 941871879. * Nakaya, Andrea C. [[2017]]. ''Are video games harmful?'' Didacopoli Californiae: ReferencePoint Press. ISBN 9781682820711. == Nexus externi == {{CommuniaCat|Video games|lusus magnetoscopicos}} * Ludoscience. [https://web.archive.org/web/20240522141347/https://www.ludoscience.com/EN/ressources/bibliographie/index.html?sort=files%20ASC Bibliographia lusuum magnetoscopicorum.] Societas Francica investigationis lusuum magnetoscopicorum. * [https://www.computerspielemuseum.de/1210_Home.htm Situs interretialis Musei Lusuum Computatralium Berolinensis proprius.] * [https://web.archive.org/web/20141010105238/http://archives.icom.museum/vlmp/computing.html "The Virtual Museum of Computing."] [[Categoria:Ludi televisifici|!]] {{1000 paginae}} {{Myrias|Anthropologia}} glaqc34p8aeaw16aonq224q9s5m46xq 4 174428 4000162 3999831 2026-11-07T03:16:24Z Bartholomite 116968 /* 2026 */ 4000162 wikitext text/x-wiki <noinclude> {{Compendia paginae|VP:N}} Contenta huius paginae in [[Vicipaedia:Pagina prima|Pagina prima]] ostenduntur. NB: eodem tempore, quo hic nuntium quemque addis, eandem rem in pagina [[2026]] adde aut sub "Eventis" aut sub "Mortuis"</noinclude> ==2026== [[Fasciculus:Debra Anne Haaland (Former Secretary of the Interior) Wet Plate Collodion by Shane Balkowitsch.jpg|80 px|right|Debra Haaland, gubernatrix electa Novi Mexici]] * 3 Novembris: [[Factio democratica (Civitates Foederatae)|Factio democratica]] comitia per Civitates Foederatas vincit: prima gubernatrix [[Indi Americani|indigena Americana]], prima gubernatrix [[Afroamericani|Afroamericana]], primus [[Senatus Civitatum Foederatarum Americae|senator]] [[Musulmanus]] electus. [[Fasciculus:2026-08-23 Motorsport, Formel 1, Großer Preis der Niederlande 2026 STP 3010 (cropped2).jpg|80 px|right|Andreas Kimi Antonelli]] * 1 Novembris: [[Kimi Antonelli]], victor iuvenissimus, certamen mundanum [[Formula 1|Formulae 1]] vincit. [[Fasciculus:Foto oficial de Luiz Inácio Lula da Silva (ombros) denoise (cropped).jpg|80 px|right|Aloysius Ignatius Lula da Silva]] * 26 Octobris: [[Aloysius Ignatius Lula da Silva]] iterum praeses Brasiliae electus est, [[Flavius Bolsonaro|Flavio Bolsonaro]] superato. [[Fasciculus:Incendie Hotel de ville Limoges 20261017-192737 (cropped).jpg|80 px|right|Incendium domus municipalis]] * 17 Octobris: Domus municipium [[Augustoritum|Augustoriti Lemovici]] inter tumultus ardet. [[Fasciculus:Tilcayo tiger cat (full body) (cropped).jpg|80 px|right|Leopardus tilcayo]] * 17 Septembris: [[Leopardus tilcayo]], nova species [[felidae|felina]], reperta est; prima species felina post plus quam saeculum inventa. [[Fasciculus:Haakon in 2025 (cropped).jpg|80 px|right|Hacon VIII rex Norvegiae]] * 28 Augusti: [[Hacon VIII]], patre [[Haraldus V (rex Norvegiae)|Haraldo V]] mortuo, rex [[Norvegia]]e fit. * 26 Augusti: [[Inundatio]] mortifera [[Nepalia]]m et [[Tibetum]] affligit. [[Fasciculus:Young-Dolly-Parton (cropped).jpg|80 px|right|Dolly Parton anno 1977]] * 25 Augusti: [[Dolly Parton]], cantrix Americana, octoginta annos nata moritur. * 20 Augusti: [[Rojava]] [[Syria]]e plene integrata est, iam non amplius [[autonomia]] praedita. * 7 Augusti: [[Arabia Saudiana]], [[Pakistania]] et [[Turcia]] [[Mecca]]e pactum defensionis subscribunt. [[Fasciculus:Official portrait of Andy Burnham MP 2026 (cropped 3x4).jpg|80 px|right|Andreas Burnham]] * 20 Iulii: [[Carolus III (rex Britanniarum)|Carolus III]] rex [[Andreas Burnham|Andream Burnham]] primum ministrum [[Britanniarum regnum|Britanniarum regni]] constituit. [[Fasciculus:2026 FIFA World Cup emblem.svg|80 px|right|Certaminis logotypus]] * 19 Iulii: [[Turma Pedilusoria Nationalis Hispanica]] vincit [[Certamen Mundanum Pedilusorium (2026)|certamen mundanum pediludii]]. [[Turma Pedilusoria Nationalis Argentina|Argentina]] secunda et [[Turma Pedilusoria Nationalis Anglica|Anglia]] tertia sunt. * 3 Iulii: [[Keiko Fujimori]] prima muliebris praeses civitatis [[Peruvia|Peruviae]] eligitur, die 28 Iulii 2026 mandatum inita est. [[Fasciculus:Dom Alfonso de Galarreta mirrored.JPG|80 px|right|Alphonsus de Galarreta, FSSPX]] * 1 Iulii: [[Fraternitas Sacerdotalis Sancti Pii X]] [[Esquinia]]e quattuor [[episcopus|episcopos]] novos sine mandato [[papa]]li consecrat. [[Leo XIV]] papa totam societatem [[excommunicatio|excommunicat]]. * 24 Iunii: [[Terrae motus Venetiolanus anni 2026|Terrae motus]] maior magnitudinis 7.5 in [[Venetiola]] complura milia hominum necat multaque aedificia concidit. [[Fasciculus:Alan Greenspan color photo portrait.jpg|80 px|right|[[Alanus Greenspan]]]] * 22 Iunii: [[Alanus Greenspan]], pristinus praeses [[Systema aerarium foederale|systematis aerarii foederalis Americae]], centum annos natus moritur. * 12 Iunii: [[Elon Musk]] primus fit, qui {{num|1000000000000}} [[dollarium Civitatum Foederatarum|dollariorum Americanorum]] accumulaverit. [[Fasciculus:Leo XIV (june 2025).jpg|80px|right|[[Leo XIV]]]] * 25 Maii: "[[Magnifica humanitas]]", epistola encyclica [[Leo XIV|Leonis XIV]] prima, editur. * 15 Maii: Eruptio epidemiae ebolae e provincia Ituri [[Res publica democratica Congensis|Rei publicae democraticae Congensis]] refertur. Centeni homines illic et in [[Uganda]] in hunc morbum incidunt. * 3 Maii: Epidemia [[hantaviridae|hantavirus]] [[Andes|Andini]] ad [[quadragena]]m [[navis]] vectoriae ''Hondius'' ducit, tres mortui. [[Fasciculus:Sabastian Sawe (KEN) 2025.jpg|90px|right|Sebastianus Sawe]] * 26 Aprilis: [[Sebastianus Sawe]] Londinii primus homo [[Cursus Marathonius|cursum Marathonium]] minore tempore quam duabus horis perficit. [[Fasciculus:Artemis II patch.svg|90px|right|Emblema missionis cum nominibus astronautarum]] * 6 Aprilis: [[Programma Artemis|Artemis II]] cum quattuor astronautis Lunam circumvolat et 11 Aprilis feliciter in Tellurem revertitur. [[Fasciculus:Portrait of Mojtaba Khamenei.jpg|90px|right|Mojtaba Khamenei]] * 8 Martii: [[Mojtaba Khamenei|Mojtaba Husainus Khamenei]], [[Ali Khamenei|Alii]] necati filius, magnus dux [[Irania]]e eligitur. * 28 Februarii: Civitas [[Israël]] et [[Civitates Foederatae]] impetum [[bomba]]rum ad [[Irania]]m faciunt, illum impetum praeemptivum appellantes. * 21 Februarii: Bellum inter [[Afghania]] et [[Pakistania]] erumpit. [[Fasciculus:2026 Winter Olympics logo.svg|90px|right|[[Olympia hiemalia 2026]]]] * 6 Februarii: [[Olympia hiemalia 2026|Olympia hiemalia]] in [[Italia]] simul [[Mediolanum|Mediolani]], [[Cortina Ampecanorum|Cortinae Ampecanorum]], [[Pralatium|Pralatii]], [[Livignum|Livigni]] et [[Resinae|Ante Silvam]] patefiunt. * 2–6 Februarii: [[Curdistania Syriaca|Curdistaniam Syriacam]] [[Ahmedus Husainus al-Shara|rectio Damasci nova]] sibi adiungit. 9gp559p6nvb5fiphf8uk7h0dpomuz4w 0 174793 4000258 3522543 2026-11-07T10:14:22Z InternetArchiveBot 139091 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 4000258 wikitext text/x-wiki {{pro pagina discretiva vide|Mons Acutus (discretiva)}} {{Capsa urbis Vicidata}} '''Mons Acutus'''<ref>[http://books.google.it/books?id=4EVkhIl-TN4C&printsec=frontcover&hl=it#v=onepage&q&f=false Dizionario geografico-istorico-fisico del regno di Napoli, composto dall'Abate Francesco sacco - Di Francesco Sacco]</ref> (alia nomina: ''Terra Montis Acuti'') ([[Lingua Italiana|Italiane]] ''Montaguto'') est [[oppidum]] [[Italia]]e et [[Commune Italiae|municipium]], in [[Regio Italiae|Regione]] [[Campania]] et in [[Provincia Abellinas|Provincia Abellinati]] situm. == Notae == <references /> == Nexus externi == {{Fontes geographici}} {{communiaCat|Montaguto|Montem Acutum}} * [http://www.comune.Montaguto.av.it/ Situs publicus] {{Nexus deficit|date=November 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} {{Ling|Lingua Italiana{{!}}Italiane}} {{urbs-stipula}} [[Categoria:Municipia in provincia Abellini]] [[Categoria:Municipia Hirpiniae]] 52zue84v06g3te9nab32c599t1mlzgf 0 174844 4000188 3522556 2026-11-07T05:20:25Z InternetArchiveBot 139091 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 4000188 wikitext text/x-wiki {{Capsa urbis Vicidata}} '''Manus Calceatorum'''<ref>[http://books.google.it/books?id=4EVkhIl-TN4C&printsec=frontcover&hl=it#v=onepage&q&f=false Dizionario geografico-istorico-fisico del regno di Napoli, composto dall'Abate Francesco sacco - Di Francesco Sacco]</ref> ([[Lingua Italiana|Italiane]]: ''[[:it:Manocalzati|Manocalzati]]'') est [[oppidum]] [[Italia]]e et [[Commune Italiae|municipium]], in [[Regio Italiae|Regione]] [[Campania]] et in [[Provincia Abellinas|Provincia Abellinati]] situm. == Insigne == <gallery> Fasciculus:Corona di comune.svg|''[[Municipium Italiae]]'' </gallery> == Municipia finitima == {{NexInt}} * [[Campania]], * [[Provincia Abellinas|Provincia Abellinas / Abellinensis]], * [[Hirpinia]], * [[Abellinum]] (''urbs''), * [[Municipium Italiae]]. == Nexus externi == {{CommuniaCat|Manocalzati|Manum Calceatorum}} * [https://web.archive.org/web/20121016081904/http://www.comune.manocalzati.av.it/ Situs publicus] {{Ling|Lingua Italiana{{!}}Italiane}} == Pinacotheca == <gallery> Image:Map - IT - Avellino - Blank.svg|Collocatio finium Municipii in Provincia Abellinati. </gallery> == Notae == <references /> {{urbs-stipula}} [[Categoria:Municipia in provincia Abellini]] [[Categoria:Municipia Hirpiniae]] jrbxx2euneyg8hotrlrvq13eza1of8o 0 174937 3999986 3571679 2026-11-06T17:51:55Z Marcus Terentius Bibliophilus 2059 3999986 wikitext text/x-wiki {{Capsa urbis Vicidata}} '''Mons Maranus'''<ref>Nomi d'Italia - AAVV, De Agostini</ref><ref name="CathHier">{{CathHierDiocese|3m49|Dioecesis Montis Marani}}}</ref> (alia nomina: ''Mons Marranus''<ref>{{Sacco}}</ref>) ([[Lingua Italiana|Italiane]]: ''[[:it:Montemarano|Montemarano]]'') est [[oppidum]] [[Italia]]e et [[Commune Italiae|municipium]], circiter 3&thinsp;090 incolarum, in [[Regio Italiae|regione]] [[Campania (Italia)|Campania]] et in [[Provincia Abellinas|provincia Abellinati]] situm. Incolae ''Montemaranenses'' appellantur. == Insigne == <gallery> Fasciculus:Corona di comune.svg|''[[Municipium Italiae]]'' </gallery> == Geographia == * [[Hirpinia]] (''terra'') == Clari cives == === Nati === * [[Gualterius Novellino]] === Hic vixerunt === * [[Ioannes Baptista Basile]] == Aedificia egregia == * Ecclesia Assumptionis B.M.V. == Ecclesia Catholica Romana == Mons Maranus fuit [[sedes episcopalis]] [[Ecclesia Catholica Romana|Ecclesiae Catholicae Romanae]] et hodie [[Sedes Titularis Ecclesiae Catholicae Romanae|Sedes Titularis]] [[Ecclesia Catholica Romana|Ecclesiae Catholicae Romanae]]. Nomen sedis episcopalis [[Dioecesis Montis Marani]]<ref name="CathHier" /> est. Hodie municipium ad [[Archidioecesis Sancti Angeli de Lombardis-Compsana-Nuscana-Bisaciensis|Archidioecesem Sancti Angeli de Lombardis-Compsanam-Nuscanam-Bisaciensem]] pertinet. == Fractiones, vici et loci in municipio == === Fractiones === ''Ponteromito''. == Municipia finitima == ''Cassano Irpino, Castelfranci, Castelvetere sul Calore, Montella, Nusco, Paternopoli, Volturara Irpina''. {{NexInt}} * [[Campania (Italia)|Campaniam]] (''regionem''), * [[Provincia Abellinas|Provinciam Abellinatem (vel Abellinensem)]], * [[Hirpinia]]m (''terram''), * [[Abellinum]] (''urbem''), * [[Municipium Italiae]]. == Nexus externi == {{communiaCat|Montemarano|Montem Maranum}} * [http://www.comune.Montemarano.av.it/ Situs publicus] {{Ling|Lingua Italiana{{!}}Italiane}} == Pinacotheca == <gallery> Image:Montemarano.png|Collocatio finium Municipii in Provincia Abellinati. </gallery> == Notae == <references /> {{urbs-stipula}} [[Categoria:Mons Maranus| ]] fb652rfb5j1usublxlh67f5utnf6lrb 0 176144 4000267 3594462 2026-11-07T10:30:31Z InternetArchiveBot 139091 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 4000267 wikitext text/x-wiki {{pro pagina discretiva vide|Mons Regalis (discretiva)}} {{Capsa urbis Vicidata}} [[Fasciculus:AringovistodaNord.jpg|thumb|Mons Regalis (Aprutium)]] '''Mons Regalis'''<ref>[http://books.google.it/books?id=4EVkhIl-TN4C&printsec=frontcover&hl=it#v=onepage&q&f=false Dizionario geografico-istorico-fisico del regno di Napoli, composto dall'Abate Francesco sacco - Di Francesco Sacco]</ref> ([[Lingua Italiana|Italiane]]: ''[[:it:Montereale|Montereale]]'') est [[oppidum]] [[Italia]]e et [[Commune Italiae|Municipium]], in [[Regio Italiae|Regione]] [[Aprutium|Aprutio]] et in [[Provincia Aquilana]] situm. == Insigne == <gallery> Fasciculus:Corona di comune.svg|''[[Municipium Italiae]]'' </gallery> == Municipia finitima == {{NexInt}} * [[Aprutium]], * [[Provincia Aquilana]], * [[Aquila (Italia)|Aquila]] (''urbs''), * [[Municipium Italiae]]. == Nexus externi == * [https://web.archive.org/web/20080708140601/http://www.comune.montereale.it/ Situs Publicus] {{Ling|Lingua Italiana{{!}}Italiane}} {{CommuniaCat|Montereale|Montem Regalem}} == Pinacotheca == <gallery> Imago:Map of comune of Montereale (province of L'Aquila, region Abruzzo, Italy).svg|Collocatio finium Municipii in Provincia Aquilana. </gallery> == Notae == <references /> {{urbs-stipula}} [[Categoria:Municipia in provincia Aquilae]] eky8whyrmlvw1gswx09lzu2siatan5l 0 176815 3999958 3978801 2026-11-06T17:23:20Z InternetArchiveBot 139091 Add 1 book for [[Vicipaedia:Fons]] (20261106) #IABot (v2.0.9.7) ([[User:GreenC bot|GreenC bot]]) 3999958 wikitext text/x-wiki '''Statismus'''<ref>Ex [[lingua Francogallica|Francogallico]] ''étatisme''.</ref> est sententia in [[civilitas|politica]], qua [[rectio]]ni ([[civitas|civitati]]) administratio [[Administratio oeconomica|oeconomica]] aut [[administratio socialis|socialis]], aut ambae, aliquem ad modum [[auctoritas (ius)|auctoritatis]] sit gubernanda.<ref name="After Statism by Levy">{{cite book | title=The State After Statism: New State Activities in the Age of Liberalization | url=https://archive.org/details/stateafterstatis0000unse | publisher=Harvard University Press | author=Levy, Jonah D | year=2006 | location=Cambridge, MA | pages=[https://archive.org/details/stateafterstatis0000unse/page/469 469] | isbn=978-0-674-02276-8}}</ref><ref name="Statism, Youth, and Civic Imagination by Obadare">{{Cite book | publisher = Codesria | isbn = 978-2-86978-303-4 | last = Obadare | first = Ebenezer | title = Statism, Youth, and Civic Imagination: A Critical Study of the National Youth Service Corps Programme in Nigeria | location = Dakar Senegal | year = 2010 }}</ref><ref name="Rise and Demise of German Statism by Kvistad">{{Cite book | publisher = Berghahn Books | isbn = 978-1-57181-161-5 | last = Kvistad | first = Gregg | title = The Rise and Demise of German Statism: Loyalty and Political Membership | url = https://archive.org/details/risedemiseofgerm0000kvis | location = Providence [u.a.] | year = 1999 }}</ref><ref name="Statism and Anarchy by Bakunin">{{Cite book | publisher = Cambridge University Press | isbn = 978-0-521-36182-8 | author = Bakunin, Mikhail | title = Statism and Anarchy | url = https://archive.org/details/statismanarchy0000baku | location = Cambridge| year = 1990 }}</ref> Statismus in effectu [[anarchismus|anarchismo]] adversatur,<ref name="After Statism by Levy" /><ref name="Statism, Youth, and Civic Imagination by Obadare" /><ref name="Rise and Demise of German Statism by Kvistad" /><ref name="Statism and Anarchy by Bakunin" /> et multas formas capere potest. [[Minarchismus|Minarchistae]] [[civitas minima|civitati minimae]], quod [[Lingua Anglica|Anglice]] ''night-watchman state'' dicitur, favent, ut homines a [[furtum|furto]], impetibus, [[violentia]], [[fraus|fraude]] defendantur, [[Res militaris|re militari]], [[vigil]]ibus, [[iudicium|iudiciis]] (''courts'') adiuvantibus.<ref name="Anarchism and Minarchism: A Rapprochement by Machan">{{Cite journal | issn = 1145-6396 | volume = 12 | pages = 569–569–588 | last = Machan | first = T | title = Anarchism and Minarchism: A Rapprochement | journal = Journal Des Economistes et Des Etudes Humaines | year = 2002 }}</ref><ref name="Reply to Machan by Block">{{Cite journal | issn = 0363-2873 | volume = 21 | issue = 1 | pages = 61–61–90 | last = Block | first = W | title = Anarchism and Minarchism No Rapprochment Possible: Reply to Tibor Machan | journal = The Journal of Libertarian Studies | year = 2007 }}</ref><ref name="Anarchism Minarchism by Long">{{Cite book | publisher = Ashgate | isbn = 978-0-7546-6066-8 | last = Long | first = Roderick | title = Anarchism Minarchism: Is a Government Part of a Free Country? | location = Aldershot, England| year = 2008 }}</ref><ref name="Alternatives Utopianism and Organisation by Parker">{{Cite book | publisher = Zed | isbn = 978-1-84972-734-1 | last = Parker | first = Martin | title = The Dictionary of Alternatives Utopianism and Organisation | location = London, England | year = 2010 }}</ref> Potest quoque fieri ut [[siphonarius|siphonarii]] et [[carcer]]a includantur, inter alias civitatis partes.<ref name="Anarchism and Minarchism: A Rapprochement by Machan" /><ref name="Reply to Machan by Block" /><ref name="Anarchism Minarchism by Long" /><ref name="Alternatives Utopianism and Organisation by Parker" /> [[Totalitarismus|Totalitariani]] civitati maximae – immo totali – qui omnia tangat favent.<ref name="Origins of Totalitarianism by Arendt">{{Cite book | publisher = Harcourt Brace & World | last = Arendt | first = Hannah | title = The Origins of Totalitarianism | url = https://archive.org/details/originsoftotalit0000unse_j3v9 | location = New York | year = 1966 }}</ref><ref name="Totalitarianism by Cernak">{{Cite book | publisher = ABDO | isbn = 978-1-61714-795-1 | last = Cernak | first = Linda | title = Totalitarianism | url = https://archive.org/details/totalitarianism0000cern | location = Edina, MN | year = 2011 }}</ref><ref name="Totalitarianism by Friedrich">{{Cite book | publisher = Grosset & Dunlap | last = Friedrich | first = Carl | title = Totalitarianism | location = New York | year = 1964 }}</ref><ref name="Totalitarianism by Gleason">{{Cite book | publisher = Oxford University Press | isbn = 978-0-19-505017-2 | last = Gleason | first = Abbott | title = Totalitarianism | url = https://archive.org/details/totalitarianismi00glea | location = Oxford | year = 1995 }}</ref><ref name="Totalitarianism by Schapiro">{{Cite book | publisher = Praeger | last = Schapiro | first = Leonard | title = Totalitarianism | url = https://archive.org/details/bwb_O8-CEM-211 | location = New York | year = 1972 }}</ref> [[Gubernatio limitata]], [[civitas prospera|civitas socialis]] (''welfare state''), aliaque in territorio medio comprehensionis statismi inveniuntur.<ref name="Limited Government by Friedrich">{{Cite book | publisher = Prentice-Hall | isbn = 978-0-13-537167-1 | last = Friedrich | first = Carl | title = Limited Government: A Comparison | url = https://archive.org/details/limitedgovernmen0000frie | location = Englewood Cliffs, NJ | year = 1974 }}</ref><ref name="Welfare State by Marx">{{Cite book | publisher = Wilson | last = Marx | first = Herbert | title = The Welfare State | location = New York | year = 1950 }}</ref> ==Notae== <div class="references-small"><references /></div> {{NexInt}} *[[Nationalismus]] [[Categoria:Res politicae]] [[Categoria:Civilitas]] [[tr:Atatürk İlkeleri#Devletçilik]] {{Myrias|Societas}} 9n93ye1sypnidprb70bp4rhfq8zo2x0 0 176948 4000071 3720786 2026-11-06T23:30:46Z InternetArchiveBot 139091 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 4000071 wikitext text/x-wiki {{Capsa urbis Vicidata}} '''Lentilla'''<ref>[http://books.google.it/books?id=4EVkhIl-TN4C&printsec=frontcover&hl=it#v=onepage&q&f=false Dizionario geografico-istorico-fisico del regno di Napoli, composto dall'Abate Francesco sacco - Di Francesco Sacco]</ref> {{victio|Lentilla|ae|f}} (alia nomina: ''Latella'') ([[Lingua Italiana|Italiane]]: ''[[:it:Lentella|Lentella]]'') est [[oppidum]] [[Italia]]e et [[Commune Italiae|municipium]], in [[Regio Italiae|Regione]] [[Aprutium|Aprutio]] et in [[Provincia Teatina]] situm. == Insigne == <gallery> Fasciculus:Corona di comune.svg|''[[Municipium Italiae]]'' </gallery> == Municipia finitima == {{NexInt}} * [[Aprutium]], * [[Provincia Teatina]], * [[Teate]] (''urbs''), * [[Municipium Italiae]]. == Nexus externi == {{communiaCat|Lentella|Lentillam}} * [https://web.archive.org/web/20240418083322/http://comune.lentella.ch.it/ Situs publicus] {{Ling|Lingua Italiana{{!}}Italiane}} == Pinacotheca == <gallery> Image:Map of comune of Lentella (province of Chieti, region Abruzzo, Italy).svg|Collocatio finium Municipii in Provincia Teatina. </gallery> == Notae == <references /> {{urbs-stipula}} [[Categoria:Municipia in provincia Teatis]] 10vi6li1b0lmmg4a4xg0jeg5oa1gldp 0 179624 4000076 3998349 2026-11-06T23:36:39Z Cyprianus Marcus 66550 4000076 wikitext text/x-wiki {{Capsa subdivisionis Vicidata}} [[Fasciculus:Municipalities in GF.svg|300px|right|Communia in circulo Gifhornensi]] '''Circulus Gifhornensis'''<ref name="Egli 1893">Egli, J. J. (1893). ''Nomina Geographica: Sprach- und Sacherklärung von 42000 Geographischen Namen aller Erdräume''. [[Lipsia]]e: Friedrich Brandstetter.</ref> ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Landkreis Gifhorn''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Loundkring Gifhorn''), nunc pars [[Saxonia Inferior|Saxoniae Inferioris]] anno [[1885]] conditus est et ad annum [[1945]] ad [[Borussia]]m pertinuit et ab anno [[1946]] ad Saxoniam Inferiorem. Caput circuli urbs [[Gifhorna]]<ref name="Cellarius 1703">Cellarius, C. (1703). ''Geographia Antiqua iuxta et Nova''. Ienae: Bielckius.</ref> est. == Historia == Fines circuli saepe mutatae sunt, primo anno [[1932]], cum agri circuli Isenhagi in australi siti adderentur. Anno [[1950]] urbs [[Wolfsburg]] e circulo emancipata est. Anno [[1972]] inter alia et urbs Fallersleben, nunc ad Wolfsburg pertinens circulo dempta est. Communia [[Ummern]] et [[Parsavia]] autem eodem tempore ad circulum Gifhornensem addita sunt. [[Diddersa]] anno [[1972]] in circulum [[Peine]] incolis protestantibus transmissa anno [[1974]] ad Gifhornensem circulum rediit. == Communia circuli == Haec sunt communia huius circuli, quae partim ad communia generalia coniuncti sunt: * [[Gifhorna]]<ref name="Cellarius 1703">Cellarius, C. (1703). ''Geographia Antiqua iuxta et Nova''. Ienae: Bielckius.</ref> ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Gifhorn'') urbs et caput circuli (41.555 incolae) * [[Sassenburg]] (10.940) * [[Wittingen]] oppidum (11.603) * [[Broma (commune generale)|Broma]]<ref name="Casemir & Ohainski 2014">Casemir, K., & Ohainski, U. (Ed.). (2014). ''Niedersächsisches Ortsnamenbuch: Die Ortsnamen des Landkreises Gifhorn''. [[Bilivelda]]e: Verlag für Regionalgeschichte.</ref> ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Brome''; quoque [[Saxonice]] ''Brom'') commune generale (15.388) ** [[Bergfelda]]<ref name="Bünting & Letzner 1702">Bünting, H., & Letzner, J. (1702). ''Braunschweig-Lüneburgische Chronica, Oder Historische Beschreibung der Durchlauchtigsten Herzogen zu Braunschweig und Lüneburg''. Gedruckt bey Caspar Johann Jakobi. </ref> ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Bergfeld''; quoque [[Saxonice]] ''Bargfeld'') (897) ** [[Broma]]<ref name="Casemir & Ohainski 2014">Casemir, K., & Ohainski, U. (Ed.). (2014). ''Niedersächsisches Ortsnamenbuch: Die Ortsnamen des Landkreises Gifhorn''. [[Bilivelda]]e: Verlag für Regionalgeschichte.</ref> ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Brome''; quoque [[Saxonice]] ''Brom'') (3220, sedes administrationis et oppidum) ** [[Ehra-Lessia]]<ref name="-a">Germanica toponyma cum terminatione ''-en'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-a-ae", quamquam huius terminationis variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Stolpa]], [[Dresda]] apud articulum Vicipaedia de [https://la.wikipedia.org/wiki/Index_urbium_et_communium_Saxoniae indice urbium et communium Saxoniae]; et Ala, [[Amma]], [[Brema]], [[Salancema]], Wisa, [[Groninga]], [[Toringa]] apud {{Graesse}}.</ref> ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Ehra-Lessien'') (1638) ** [[Parsavia]]<ref name="-avia">Germanica toponyma cum terminatione ''-au'' seu ''-aw'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-avia-ae", quamquam huius terminationis variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Iereslavia]], [[Iunonwladislavia]], [[Labiavia]], [[Landavia]], [[Lindavia]], [[Liptavia]], [[Lobavia]], [[Lochavia]], [[Lublavia]], [[Luccavia]], [[Mitavia]], [[Multavia]], [[Namslavia]], [[Neoboleslavia]], [[Olavia]], [[Oppavia]], [[Pegavia]], [[Pillavia]], [[Premislavia]], inter alia, apud {{Graesse}}.</ref> ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Parsau'') (1842) ** [[Rühen]] (4891) ** [[Tiddische]] (1285) ** [[Tülau]] (1515) * [[Honengesbuthele (commune generale)|Honengesbuthele]]<ref name="Honengesbuthele">Vide [https://blog.slub-dresden.de/fileadmin/groups/slubsite/Blog/2015-KristinCasimir-VortragDresden.pdf?utm ''Ortsnamen zwischen Rhein und Elbe - Onomastik im europäischen Raum''], ubi dicitur "(...) ''Honengesbvthele'' statt ''Honekesbutle'' (Casemir, -büttel S. 147) (...) 1209 ''Johannes de dolnere'' (...)".</ref> ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Hankensbüttel'') commune generale (9353 incolae) ** [[Honengesbuthele]]<ref name="Honengesbuthele"/> ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Hankensbüttel'') (4298, sedes administrationis) ** [[Obernholtia]]<ref name="-holtia">Germanica toponyma cum suffixo ''-holz'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-holtia-ae". Qua de latinizatione, vide [https://es.scribd.com/document/441536698/1983-Stearn-Botanical-Latin-pesquisavel-pdf ''Botanical Latin''], ubi dicitur "(...) -holz : -''holtia'' (...)".</ref> ([[Theodisce]] ''Obernholz''; [[Saxonice]] ''Obernholt'') (909) ** [[Sprakensehl]] (1295) ** [[Steinhorst (Saxonia Inferior)|Steinhorst]] (1338) ** [[Theodolfestorpum]]<ref name="Asseburg 1855">Asseburg, J. von der. (1855). ''Urkundenbuch des Geschlechts von der Asseburg (Vol. 1)''. Hahnschen Hofbuchhandlung.</ref> ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Dedelstorf'') (1513) * [[Meinersa (commune generale)|Meinersa]]<ref name="-a"/> ([[Theodisce]] ''Meinersen''; [[Saxonice]] ''Maanze'') commune generale (20.516) ** [[Hillersa]]<ref name="-e">Germanica et Romanica (praecipue Francica) toponyma cum suffixo ''-e'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-a-ae". Qua de latinizatione, vide [https://es.scribd.com/document/441536698/1983-Stearn-Botanical-Latin-pesquisavel-pdf ''Botanical Latin''], ubi dicitur "(...) '''-e''' : -''a'' (...)".</ref> ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Hillerse'') (2509) ** [[Leiferda]]<ref name="-e"/> ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Leiferde'') (4274) ** [[Meinersa]]<ref name="-a"/> ([[Theodisce]] ''Meinersen''; [[Saxonice]] ''Maanze'') (8130, sedes administrationis) ** [[Müden (Alara)]] (5603) * [[Papenteicum (commune generale)|Papenteicum]]<ref name="-icum">Germanica toponyma cum terminatione ''-ich, -ick, -ig'' et ''-ik'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-icum-i". Qua de latinizatione, vide [https://es.scribd.com/document/441536698/1983-Stearn-Botanical-Latin-pesquisavel-pdf ''Botanical Latin''].</ref> ([[Theodisce]] ''Papenteich''; [[Saxonice]] ''Popendiek'') commune generale (23.556) ** [[Adenebutla]]<ref name="Pischke 1998">Pischke, G. (Ed.) (1998). ''Das Lehnsregister der Edelherren von Meinersen: Edition und historische Untersuchung der mittelalterlichen Besitzurkunden'' (Documentum anni MCCXX). Hannoverae, in Germania: Hahnsche Buchhandlung.</ref> ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Adenbüttel'') (1767) ** [[Diddersa]]<ref name="-e">Germanica et Romanica (praecipue Francica) toponyma cum suffixo ''-e'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-a-ae". Qua de latinizatione, vide [https://es.scribd.com/document/441536698/1983-Stearn-Botanical-Latin-pesquisavel-pdf ''Botanical Latin''], ubi dicitur "(...) '''-e''' : -''a'' (...)".</ref> ([[Theodisce]] ''Didderse'' et [[Saxonice]] ''Deesse'') (1322) ** [[Meynum]]<ref name="Graesse">{{Graesse}}.</ref> ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Meine'') (8193, sedes administrationis) ** [[Rotgesbutle]]<ref name="-butle">Germanica toponyma cum suffixo ''-büttel'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-butle-is" n. aut "-butle" n. indeclinabili, quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Watenbutle]] (Theodisce ''Watenbüttel'') apud [https://rep.adw-goe.de/bitstream/handle/11858/2263/NOB%20IX%20Stadt%20Braunschweig.pdf?isAllowed=y&sequence=1&utm ''NOB IX Stadt Braunschweig'']{{Nexus deficit|date=September 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, ubi dicitur "(...) ''villam Watenbutle'' (...)"; [[Adenebutle]] (Theodisce ''Adenbüttel'') apud [https://www.wikiwand.com/de/Adenb%C3%BCttel ''Wikiwand''], ubi dicitur "(...) curiam unam Adenebutle et unum mansum Bocsele (...)"; [[Herikesgebutle]] (Theodisce ''Harxbüttel'') apud [https://www.braunschweig.de/leben/stadtportraet/stadtteile/gruendungen.php?utm ''Leben in Braunschweig''], ubi dicitur "(...) '''Harxbüttel''' - erstmals 1007 als "Herikesgebutle" in einer Urkunde von König Heinrich II. erwähnt (...)"; [[Wulferesbutle]] (Theodisce ''Wolfenbüttel'') apud [https://www.wolfenbuettel.de/kultursommer/Stadtleben/Die-Stadt/Stadtgeschichte/?utm ''Stadt Wolfenbüttel''], ubi dicitur "(...) Die erste urkundliche Erwähnung war im Jahr 1118 als „Wulferesbutle (...)".</ref> ([[Theodisce]] ''Rötgesbüttel''; [[Saxonice]] ''Rötjesbüttel'') (2280) ** [[Schwülper]] (6814) ** [[Vordorf]] (3180) * [[Terra Boldecensis (commune generale)|Terra Boldecensis]]<ref name="Sudendorf 1859">Sudendorf, H. (Ed.) (1859). ''Urkundenbuch zur Geschichte der Herzöge von Braunschweig und Lüneburg und ihrer Lande'' (Vol. 1). Carl Rümpler Verlag.</ref> ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Boldecker Land'') commune generale (9839) ** [[Barwedelum]]<ref name="Köbler 2016">Köbler, G. (2016). ''Orte in der deutschen Ortsgeschichte''. Wikiling-Zier. [[Universitas Leopoldino-Franciscea]].</ref> ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Barwedel'') (1088) ** [[Bokenstorpium]]<ref name="Sudendorf 1859">Sudendorf, H. (Ed.) (1859). ''Urkundenbuch zur Geschichte der Herzöge von Braunschweig und Lüneburg und ihrer Lande'' (Vol. 1). Carl Rümpler Verlag.</ref> ([[Theodisce]] ''Bokensdorf''; [[Saxonice]] ''Bokensdörp'') (941) ** [[Iembka]]<ref name="-e">Germanica et Romanica (praecipue Francica) toponyma cum suffixo ''-e'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-a-ae". Qua de latinizatione, vide [https://es.scribd.com/document/441536698/1983-Stearn-Botanical-Latin-pesquisavel-pdf ''Botanical Latin''], ubi dicitur "(...) '''-e''' : -''a'' (...)".</ref> ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Jembke'') (1959) ** [[Osloß]] (1906) ** [[Tappenbeck]] (1358) ** [[Weyhausen]] (2587, sedes administrationis) * [[Wesendorf (commune generale)|Wesendorf]] commune generale (14.090) ** [[Oesinga Maior]]<ref name="-inga">Germanica toponyma cum suffixis ''-ing'' et ''-ingen'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-inga-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Huninga]], [[Ihilinga]], [[Incinga]], [[Isininga]], [[Lauginga]], [[Leichlinga]], [[Liuchinga]], [[Liutmuntinga]], [[Lollinga]], [[Machtolvinga]], [[Mecchinga]], [[Memminga]] apud {{Graesse}}.</ref><ref name="KleinGrosse">De interpretatione toponymica adiectivorum Germanicorum "Klein" et "Gross" per Latina "Minor-us" et "Maior-ius", vide: Casemir, K., Ohainski, U., & Udolph, J. (2018). ''Die Ortsnamen des Landkreises Helmstedt und der Stadt Wolfsburg (Niedersächsisches Ortsnamenbuch, Teil VII)''. Verlag für Regionalgeschichte.</ref> ([[Theodisce]] ''Groß Oesingen''; [[Saxonice]] ''Groot Oesingen'') (1862) ** [[Schönewörde]] (900) ** [[Ummern]] (1545) ** [[Wagenhoff]] (1130) ** [[Wahrenholz]] (3655) ** [[Wesendorf]] (4998, sedes administrationis) * [[Ysinibutle (commune generale)|Ysinibutle]]<ref name="Ysinibutle">Vide [https://www.arcinsys.niedersachsen.de/arcinsys/showArchivalDescriptionDetails?archivalDescriptionId=5905372&utm ''Arcinsys''], ubi dicitur "(...) Isenbüttel, Kr. Gifhorn (Ysinibutle, Ysenebutle) (...)".</ref> ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Isenbüttel'') commune generale (15.270) ** [[Pratum Vitulorum]]<ref name="Meiborn III 1688">Meibom, H. (1688). ''Rerum Germanicarum Tomi III: I. Historicos Germanicos, II. Historiam Helmstadensem, III. Dissertationes de utriusque Saxoniae''. Typis Georgii Wolffgangi Hammii; et: Meibom, H. (1688). ''Rerum Germanicarum Tomi III: Dissertationen und historische Chroniken des Herzogtums Braunschweig-Lüneburg''. Typis Georgii Wolffii.</ref> ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Calberlah'') (5056) ** [[Rikbaldesgebutle]]<ref name="Ribbesbüttel">[https://web.archive.org/web/20150119104531/http://www.isenbuettel.de/staticsite/staticsite.php?menuid=212&topmenu=209 www.isenbuettel.de]</ref> ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Ribbesbüttel'') (2119) ** [[Wasbüttel]] (1863) ** [[Ysinibutle]]<ref name="Ysinibutle">Vide [https://www.arcinsys.niedersachsen.de/arcinsys/showArchivalDescriptionDetails?archivalDescriptionId=5905372&utm ''Arcinsys''], ubi dicitur "(...) Isenbüttel, Kr. Gifhorn (Ysinibutle, Ysenebutle) (...)".</ref> ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Isenbüttel'') (6232, sedes administrationis) ==Notae== <references /> == Nexus externi == {{Commonscat|Landkreis Gifhorn|Circulum Gifhornensem}} * [http://www.gifhorn.de/ Pagina interretialis circuli Gifhornensis] {{NexInt}} * [[Index circulorum et liberarum urbium Saxoniae Inferioris]] {{Circuli terrae Saxoniae Inferioris}} {{geo-stipula}} {{DEFAULTSORT:Circulus Gifhornensis}} [[Categoria:Circuli terrae Saxoniae Inferioris]] [[Categoria:Constituta 1885]] b6zu99iz5d6lfm0y167fe6mzq9yi1pf 4000106 4000076 2026-11-07T00:23:24Z Cyprianus Marcus 66550 4000106 wikitext text/x-wiki {{Capsa subdivisionis Vicidata}} [[Fasciculus:Municipalities in GF.svg|300px|right|Communia in circulo Gifhornensi]] '''Circulus Gifhornensis'''<ref name="Egli 1893">Egli, J. J. (1893). ''Nomina Geographica: Sprach- und Sacherklärung von 42000 Geographischen Namen aller Erdräume''. [[Lipsia]]e: Friedrich Brandstetter.</ref> ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Landkreis Gifhorn''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Loundkring Gifhorn''), nunc pars [[Saxonia Inferior|Saxoniae Inferioris]] anno [[1885]] conditus est et ad annum [[1945]] ad [[Borussia]]m pertinuit et ab anno [[1946]] ad Saxoniam Inferiorem. Caput circuli urbs [[Gifhorna]]<ref name="Cellarius 1703">Cellarius, C. (1703). ''Geographia Antiqua iuxta et Nova''. Ienae: Bielckius.</ref> est. == Historia == Fines circuli saepe mutatae sunt, primo anno [[1932]], cum agri circuli Isenhagi in australi siti adderentur. Anno [[1950]] urbs [[Wolfsburg]] e circulo emancipata est. Anno [[1972]] inter alia et urbs Fallersleben, nunc ad Wolfsburg pertinens circulo dempta est. Communia [[Ummern]] et [[Parsavia]] autem eodem tempore ad circulum Gifhornensem addita sunt. [[Diddersa]] anno [[1972]] in circulum [[Peine]] incolis protestantibus transmissa anno [[1974]] ad Gifhornensem circulum rediit. == Communia circuli == Haec sunt communia huius circuli, quae partim ad communia generalia coniuncti sunt: * [[Gifhorna]]<ref name="Cellarius 1703">Cellarius, C. (1703). ''Geographia Antiqua iuxta et Nova''. Ienae: Bielckius.</ref> ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Gifhorn'') urbs et caput circuli (41.555 incolae) * [[Sassenburg]] (10.940) * [[Wittingen]] oppidum (11.603) * [[Broma (commune generale)|Broma]]<ref name="Casemir & Ohainski 2014">Casemir, K., & Ohainski, U. (Ed.). (2014). ''Niedersächsisches Ortsnamenbuch: Die Ortsnamen des Landkreises Gifhorn''. [[Bilivelda]]e: Verlag für Regionalgeschichte.</ref> ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Brome''; quoque [[Saxonice]] ''Brom'') commune generale (15.388) ** [[Bergfelda]]<ref name="Bünting & Letzner 1702">Bünting, H., & Letzner, J. (1702). ''Braunschweig-Lüneburgische Chronica, Oder Historische Beschreibung der Durchlauchtigsten Herzogen zu Braunschweig und Lüneburg''. Gedruckt bey Caspar Johann Jakobi. </ref> ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Bergfeld''; quoque [[Saxonice]] ''Bargfeld'') (897) ** [[Broma]]<ref name="Casemir & Ohainski 2014">Casemir, K., & Ohainski, U. (Ed.). (2014). ''Niedersächsisches Ortsnamenbuch: Die Ortsnamen des Landkreises Gifhorn''. [[Bilivelda]]e: Verlag für Regionalgeschichte.</ref> ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Brome''; quoque [[Saxonice]] ''Brom'') (3220, sedes administrationis et oppidum) ** [[Ehra-Lessia]]<ref name="-a">Germanica toponyma cum terminatione ''-en'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-a-ae", quamquam huius terminationis variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Stolpa]], [[Dresda]] apud articulum Vicipaedia de [https://la.wikipedia.org/wiki/Index_urbium_et_communium_Saxoniae indice urbium et communium Saxoniae]; et Ala, [[Amma]], [[Brema]], [[Salancema]], Wisa, [[Groninga]], [[Toringa]] apud {{Graesse}}.</ref> ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Ehra-Lessien'') (1638) ** [[Parsavia]]<ref name="-avia">Germanica toponyma cum terminatione ''-au'' seu ''-aw'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-avia-ae", quamquam huius terminationis variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Iereslavia]], [[Iunonwladislavia]], [[Labiavia]], [[Landavia]], [[Lindavia]], [[Liptavia]], [[Lobavia]], [[Lochavia]], [[Lublavia]], [[Luccavia]], [[Mitavia]], [[Multavia]], [[Namslavia]], [[Neoboleslavia]], [[Olavia]], [[Oppavia]], [[Pegavia]], [[Pillavia]], [[Premislavia]], inter alia, apud {{Graesse}}.</ref> ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Parsau'') (1842) ** [[Ruha]]<ref name="-a">Germanica toponyma cum terminatione ''-en'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-a-ae", quamquam huius terminationis variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Stolpa]], [[Dresda]] apud articulum Vicipaedia de [https://la.wikipedia.org/wiki/Index_urbium_et_communium_Saxoniae indice urbium et communium Saxoniae]; et Ala, [[Amma]], [[Brema]], [[Salancema]], Wisa, [[Groninga]], [[Toringa]] apud {{Graesse}}.</ref> ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Rühen'') (4891) ** [[Tiddische]] (1285) ** [[Tülau]] (1515) * [[Honengesbuthele (commune generale)|Honengesbuthele]]<ref name="Honengesbuthele">Vide [https://blog.slub-dresden.de/fileadmin/groups/slubsite/Blog/2015-KristinCasimir-VortragDresden.pdf?utm ''Ortsnamen zwischen Rhein und Elbe - Onomastik im europäischen Raum''], ubi dicitur "(...) ''Honengesbvthele'' statt ''Honekesbutle'' (Casemir, -büttel S. 147) (...) 1209 ''Johannes de dolnere'' (...)".</ref> ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Hankensbüttel'') commune generale (9353 incolae) ** [[Honengesbuthele]]<ref name="Honengesbuthele"/> ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Hankensbüttel'') (4298, sedes administrationis) ** [[Obernholtia]]<ref name="-holtia">Germanica toponyma cum suffixo ''-holz'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-holtia-ae". Qua de latinizatione, vide [https://es.scribd.com/document/441536698/1983-Stearn-Botanical-Latin-pesquisavel-pdf ''Botanical Latin''], ubi dicitur "(...) -holz : -''holtia'' (...)".</ref> ([[Theodisce]] ''Obernholz''; [[Saxonice]] ''Obernholt'') (909) ** [[Sprakensehl]] (1295) ** [[Steinhorst (Saxonia Inferior)|Steinhorst]] (1338) ** [[Theodolfestorpum]]<ref name="Asseburg 1855">Asseburg, J. von der. (1855). ''Urkundenbuch des Geschlechts von der Asseburg (Vol. 1)''. Hahnschen Hofbuchhandlung.</ref> ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Dedelstorf'') (1513) * [[Meinersa (commune generale)|Meinersa]]<ref name="-a"/> ([[Theodisce]] ''Meinersen''; [[Saxonice]] ''Maanze'') commune generale (20.516) ** [[Hillersa]]<ref name="-e">Germanica et Romanica (praecipue Francica) toponyma cum suffixo ''-e'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-a-ae". Qua de latinizatione, vide [https://es.scribd.com/document/441536698/1983-Stearn-Botanical-Latin-pesquisavel-pdf ''Botanical Latin''], ubi dicitur "(...) '''-e''' : -''a'' (...)".</ref> ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Hillerse'') (2509) ** [[Leiferda]]<ref name="-e"/> ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Leiferde'') (4274) ** [[Meinersa]]<ref name="-a"/> ([[Theodisce]] ''Meinersen''; [[Saxonice]] ''Maanze'') (8130, sedes administrationis) ** [[Müden (Alara)]] (5603) * [[Papenteicum (commune generale)|Papenteicum]]<ref name="-icum">Germanica toponyma cum terminatione ''-ich, -ick, -ig'' et ''-ik'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-icum-i". Qua de latinizatione, vide [https://es.scribd.com/document/441536698/1983-Stearn-Botanical-Latin-pesquisavel-pdf ''Botanical Latin''].</ref> ([[Theodisce]] ''Papenteich''; [[Saxonice]] ''Popendiek'') commune generale (23.556) ** [[Adenebutla]]<ref name="Pischke 1998">Pischke, G. (Ed.) (1998). ''Das Lehnsregister der Edelherren von Meinersen: Edition und historische Untersuchung der mittelalterlichen Besitzurkunden'' (Documentum anni MCCXX). Hannoverae, in Germania: Hahnsche Buchhandlung.</ref> ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Adenbüttel'') (1767) ** [[Diddersa]]<ref name="-e">Germanica et Romanica (praecipue Francica) toponyma cum suffixo ''-e'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-a-ae". Qua de latinizatione, vide [https://es.scribd.com/document/441536698/1983-Stearn-Botanical-Latin-pesquisavel-pdf ''Botanical Latin''], ubi dicitur "(...) '''-e''' : -''a'' (...)".</ref> ([[Theodisce]] ''Didderse'' et [[Saxonice]] ''Deesse'') (1322) ** [[Meynum]]<ref name="Graesse">{{Graesse}}.</ref> ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Meine'') (8193, sedes administrationis) ** [[Rotgesbutle]]<ref name="-butle">Germanica toponyma cum suffixo ''-büttel'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-butle-is" n. aut "-butle" n. indeclinabili, quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Watenbutle]] (Theodisce ''Watenbüttel'') apud [https://rep.adw-goe.de/bitstream/handle/11858/2263/NOB%20IX%20Stadt%20Braunschweig.pdf?isAllowed=y&sequence=1&utm ''NOB IX Stadt Braunschweig'']{{Nexus deficit|date=September 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, ubi dicitur "(...) ''villam Watenbutle'' (...)"; [[Adenebutle]] (Theodisce ''Adenbüttel'') apud [https://www.wikiwand.com/de/Adenb%C3%BCttel ''Wikiwand''], ubi dicitur "(...) curiam unam Adenebutle et unum mansum Bocsele (...)"; [[Herikesgebutle]] (Theodisce ''Harxbüttel'') apud [https://www.braunschweig.de/leben/stadtportraet/stadtteile/gruendungen.php?utm ''Leben in Braunschweig''], ubi dicitur "(...) '''Harxbüttel''' - erstmals 1007 als "Herikesgebutle" in einer Urkunde von König Heinrich II. erwähnt (...)"; [[Wulferesbutle]] (Theodisce ''Wolfenbüttel'') apud [https://www.wolfenbuettel.de/kultursommer/Stadtleben/Die-Stadt/Stadtgeschichte/?utm ''Stadt Wolfenbüttel''], ubi dicitur "(...) Die erste urkundliche Erwähnung war im Jahr 1118 als „Wulferesbutle (...)".</ref> ([[Theodisce]] ''Rötgesbüttel''; [[Saxonice]] ''Rötjesbüttel'') (2280) ** [[Schwülper]] (6814) ** [[Vordorf]] (3180) * [[Terra Boldecensis (commune generale)|Terra Boldecensis]]<ref name="Sudendorf 1859">Sudendorf, H. (Ed.) (1859). ''Urkundenbuch zur Geschichte der Herzöge von Braunschweig und Lüneburg und ihrer Lande'' (Vol. 1). Carl Rümpler Verlag.</ref> ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Boldecker Land'') commune generale (9839) ** [[Barwedelum]]<ref name="Köbler 2016">Köbler, G. (2016). ''Orte in der deutschen Ortsgeschichte''. Wikiling-Zier. [[Universitas Leopoldino-Franciscea]].</ref> ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Barwedel'') (1088) ** [[Bokenstorpium]]<ref name="Sudendorf 1859">Sudendorf, H. (Ed.) (1859). ''Urkundenbuch zur Geschichte der Herzöge von Braunschweig und Lüneburg und ihrer Lande'' (Vol. 1). Carl Rümpler Verlag.</ref> ([[Theodisce]] ''Bokensdorf''; [[Saxonice]] ''Bokensdörp'') (941) ** [[Iembka]]<ref name="-e">Germanica et Romanica (praecipue Francica) toponyma cum suffixo ''-e'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-a-ae". Qua de latinizatione, vide [https://es.scribd.com/document/441536698/1983-Stearn-Botanical-Latin-pesquisavel-pdf ''Botanical Latin''], ubi dicitur "(...) '''-e''' : -''a'' (...)".</ref> ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Jembke'') (1959) ** [[Osloß]] (1906) ** [[Tappenbeck]] (1358) ** [[Weyhausen]] (2587, sedes administrationis) * [[Wesendorf (commune generale)|Wesendorf]] commune generale (14.090) ** [[Oesinga Maior]]<ref name="-inga">Germanica toponyma cum suffixis ''-ing'' et ''-ingen'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-inga-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Huninga]], [[Ihilinga]], [[Incinga]], [[Isininga]], [[Lauginga]], [[Leichlinga]], [[Liuchinga]], [[Liutmuntinga]], [[Lollinga]], [[Machtolvinga]], [[Mecchinga]], [[Memminga]] apud {{Graesse}}.</ref><ref name="KleinGrosse">De interpretatione toponymica adiectivorum Germanicorum "Klein" et "Gross" per Latina "Minor-us" et "Maior-ius", vide: Casemir, K., Ohainski, U., & Udolph, J. (2018). ''Die Ortsnamen des Landkreises Helmstedt und der Stadt Wolfsburg (Niedersächsisches Ortsnamenbuch, Teil VII)''. Verlag für Regionalgeschichte.</ref> ([[Theodisce]] ''Groß Oesingen''; [[Saxonice]] ''Groot Oesingen'') (1862) ** [[Schönewörde]] (900) ** [[Ummern]] (1545) ** [[Wagenhoff]] (1130) ** [[Wahrenholz]] (3655) ** [[Wesendorf]] (4998, sedes administrationis) * [[Ysinibutle (commune generale)|Ysinibutle]]<ref name="Ysinibutle">Vide [https://www.arcinsys.niedersachsen.de/arcinsys/showArchivalDescriptionDetails?archivalDescriptionId=5905372&utm ''Arcinsys''], ubi dicitur "(...) Isenbüttel, Kr. Gifhorn (Ysinibutle, Ysenebutle) (...)".</ref> ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Isenbüttel'') commune generale (15.270) ** [[Pratum Vitulorum]]<ref name="Meiborn III 1688">Meibom, H. (1688). ''Rerum Germanicarum Tomi III: I. Historicos Germanicos, II. Historiam Helmstadensem, III. Dissertationes de utriusque Saxoniae''. Typis Georgii Wolffgangi Hammii; et: Meibom, H. (1688). ''Rerum Germanicarum Tomi III: Dissertationen und historische Chroniken des Herzogtums Braunschweig-Lüneburg''. Typis Georgii Wolffii.</ref> ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Calberlah'') (5056) ** [[Rikbaldesgebutle]]<ref name="Ribbesbüttel">[https://web.archive.org/web/20150119104531/http://www.isenbuettel.de/staticsite/staticsite.php?menuid=212&topmenu=209 www.isenbuettel.de]</ref> ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Ribbesbüttel'') (2119) ** [[Wasbüttel]] (1863) ** [[Ysinibutle]]<ref name="Ysinibutle">Vide [https://www.arcinsys.niedersachsen.de/arcinsys/showArchivalDescriptionDetails?archivalDescriptionId=5905372&utm ''Arcinsys''], ubi dicitur "(...) Isenbüttel, Kr. Gifhorn (Ysinibutle, Ysenebutle) (...)".</ref> ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Isenbüttel'') (6232, sedes administrationis) ==Notae== <references /> == Nexus externi == {{Commonscat|Landkreis Gifhorn|Circulum Gifhornensem}} * [http://www.gifhorn.de/ Pagina interretialis circuli Gifhornensis] {{NexInt}} * [[Index circulorum et liberarum urbium Saxoniae Inferioris]] {{Circuli terrae Saxoniae Inferioris}} {{geo-stipula}} {{DEFAULTSORT:Circulus Gifhornensis}} [[Categoria:Circuli terrae Saxoniae Inferioris]] [[Categoria:Constituta 1885]] 6ppgejsldydjtpttk0bm7z4hinx0u5o 0 179822 4000213 3594277 2026-11-07T08:08:12Z InternetArchiveBot 139091 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 4000213 wikitext text/x-wiki {{pro pagina discretiva vide|Melitum}} {{Capsa urbis Vicidata}} [[Fasciculus:Melito.jpg|thumb|Melitum (Bruttium)]] '''Melitum'''<ref>{{Sacco}}</ref> {{victio|Melitum|i|n}} (alia nomina: ''Melitum Portus Salvi'') ([[Lingua Italiana|Italiane]]: ''[[:it:Melito di Porto Salvo|Melito di Porto Salvo]]''; [[Dialectus Graeco-Calabra|Catoitalice]]: ''Kontofyria'') est [[oppidum]] [[Italia]]e et [[Commune Italiae|municipium]], circiter 11&thinsp;420 incolarum, in [[Regio Italiae|Regione]] [[Bruttium|Bruttio]] et in [[Urbs metropolitana Regina|Urbe metropolitana Regina]] situm. Incolae ''Melitenses'' appellantur.situm. == Insignia == <gallery> Fasciculus:Corona di comune.svg|''[[Municipium Italiae]]'' Fasciculus:Flag of Greece.svg|''[[Graecia Calabra]]'' </gallery> == Ethnologia == === Graecanica gens === Municipium pertinet ad [[Graecia Calabra|Graeciam Calabram]]; hodie culturam, linguam, mores et ceteras [[Ethnologia|ethnologicas res]] permanent. == Clari cives == === Nati === * [[Giusva Branca]], ([[1967]]), diurnarius == Ecclesia Catholica Romana == * [[Archidioecesis Rheginensis-Bovensis]] == Fractiones, vici et loci in municipio == === Fractiones === ''Annà (Catoitalice: Anne), Lacco (Catoitalice: Làkos), Lembo, Musa (Catoitalice: Mùssa), Musupuniti (Catoitalice: Mussopunites), Pallica (Catoitalice: Pallikè), Pentedattilo (Catoitalice: Pentadàttilo), Pilati, Prunella, San Leonardo, Sbarre, Marina, Concessa, Paese Vecchio, Caredia (Catoitalice: Karedia), Porto Salvo, Armà''. == Municipia finitima == ''Montebello Jonico, Roghudi, San Lorenzo'' {{NexInt}} * [[Bruttium]] (''regionem''), * [[Urbs metropolitana Regina|Urbem metropolitanam Reginam]], * [[Provincia Regina|Provinciam Reginam]] (''provinciam abrogatam''), * [[Graecia Calabra|Graeciam Calabram]] (''terram''), * [[Regium (Bruttium)|Regium]] (''urbem''), * [[Municipium Italiae]]. == Nexus externi == {{communiaCat|Melito di Porto Salvo|Melitum}} * [https://web.archive.org/web/20200321192843/http://www.comune.melitodiportosalvo.rc.it/ Situs publicus] {{Ling|Lingua Italiana{{!}}Italiane}} == Pinacotheca == <gallery> Image:Map of comune of Melito di Porto Salvo (province of Reggio Calabria, region Calabria, Italy).svg|Collocatio finium municipii in Urbe metropolitana Regina. Imago:Palazzo Margiotta.JPG|Palatium "Margiotta" </gallery> == Notae == <references /> {{urbs-stipula}} [[Categoria:Municipia in Urbe metropolitana Regina]] [[Categoria:Graecia Calabra]] [[Categoria:Municipia Italica Linguae Graecae]] n91o71npk2w4vqlssfd7amip1dlpc3f 0 179954 4000101 3996087 2026-11-07T00:19:39Z Cyprianus Marcus 66550 4000101 wikitext text/x-wiki {{Capsa urbis Vicidata}} '''Broma'''<ref name="Casemir & Ohainski 2014">Casemir, K., & Ohainski, U. (Ed.). (2014). ''Niedersächsisches Ortsnamenbuch: Die Ortsnamen des Landkreises Gifhorn''. [[Bilivelda]]e: Verlag für Regionalgeschichte.</ref> ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Brome''; quoque [[Saxonice]] ''Brom'') commune generale [[Saxonia Inferior|Saxoniae Inferioris]] et pars [[Circulus Gifhornensis|Circuli Gifhornensis]] est. Ad Bromam communia [[Bergfelda]]<ref name="Bünting & Letzner 1702">Bünting, H., & Letzner, J. (1702). ''Braunschweig-Lüneburgische Chronica, Oder Historische Beschreibung der Durchlauchtigsten Herzogen zu Braunschweig und Lüneburg''. Gedruckt bey Caspar Johann Jakobi. </ref> ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Bergfeld''; quoque [[Saxonice]] ''Bargfeld'') (897 incolae), [[Broma]]<ref name="Casemir & Ohainski 2014"/> ([[Theodisce]] ''Brome''; [[Saxonice]] ''Brom'') (3220, hic est sedes administrationis), [[Ehra-Lessia]]<ref name="-a">Germanica toponyma cum terminatione ''-en'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-a-ae", quamquam huius terminationis variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Stolpa]], [[Dresda]] apud articulum Vicipaedia de [https://la.wikipedia.org/wiki/Index_urbium_et_communium_Saxoniae indice urbium et communium Saxoniae]; et Ala, [[Amma]], [[Brema]], [[Salancema]], Wisa, [[Groninga]], [[Toringa]] apud {{Graesse}}.</ref> ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Ehra-Lessien'') (1638), [[Parsavia]]<ref name="-avia">Germanica toponyma cum terminatione ''-au'' seu ''-aw'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-avia-ae", quamquam huius terminationis variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Iereslavia]], [[Iunonwladislavia]], [[Labiavia]], [[Landavia]], [[Lindavia]], [[Liptavia]], [[Lobavia]], [[Lochavia]], [[Lublavia]], [[Luccavia]], [[Mitavia]], [[Multavia]], [[Namslavia]], [[Neoboleslavia]], [[Olavia]], [[Oppavia]], [[Pegavia]], [[Pillavia]], [[Premislavia]], inter alia, apud {{Graesse}}.</ref> ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Parsau'') (1842), [[Ruha]]<ref name="-a">Germanica toponyma cum terminatione ''-en'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-a-ae", quamquam huius terminationis variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Stolpa]], [[Dresda]] apud articulum Vicipaedia de [https://la.wikipedia.org/wiki/Index_urbium_et_communium_Saxoniae indice urbium et communium Saxoniae]; et Ala, [[Amma]], [[Brema]], [[Salancema]], Wisa, [[Groninga]], [[Toringa]] apud {{Graesse}}.</ref> ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Rühen'') (4891), [[Tiddische]] (1285) atque [[Tülau]] (1515) pertinent. == Historia == Commune generale Broma anno [[1965]] a vicis [[Broma (vicus)|Broma]]<ref name="Casemir & Ohainski 2014"/> ([[Theodisce]] ''Brome''; [[Saxonice]] ''Brom''), [[Sicherium|Sicherio]]<ref>Niemeyer, M. (Ed.) (2012). ''Deutsches Ortsnamenbuch''. [[Berolinum|Berolini]]: De Gruyter.</ref> (Theodisce ''Zicherie''), [[Antiqua Villa]]<ref name="J">Janicke, K. (Ed.) (1896). ''Urkundenbuch des Hochstifts Hildesheim und seiner Bischöfe: Band 1''. [[Lipsia]]e: S. Hirzel.</ref> (Theodisce ''Altendorf''), [[Benitza]]<ref name="M">Meibom, H. (1688). ''Rerum Germanicarum Scriptores Tomi Tres''. [[Hannovera]]e: Typis & Sumptibus Johannis Georgii Lipperi.</ref> (Theodisce ''Benitz''), [[Wisweda]]<ref name="S">Sudendorf, H. (Ed.) (1859). ''Urkundenbuch zur Geschichte der Herzöge von Braunschweig und Lüneburg und ihrer Lande''. [[Hannovera]]e: Carl Rümpler.</ref> (Theodisce ''Wiswedel'') atque Voitze constitutum est, ut administratio communium melior fieret. Anno [[1970]] communia Tülau-Fahrenhorst et [[Ehra-Lessia]]<ref name="-a">Germanica toponyma cum terminatione ''-en'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-a-ae", quamquam huius terminationis variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Stolpa]], [[Dresda]] apud articulum Vicipaedia de [https://la.wikipedia.org/wiki/Index_urbium_et_communium_Saxoniae indice urbium et communium Saxoniae]; et Ala, [[Amma]], [[Brema]], [[Salancema]], Wisa, [[Groninga]], [[Toringa]] apud {{Graesse}}.</ref> ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Ehra-Lessien'') accesserunt. Anno [[1974]] communia veteris communis genreralis Ruhae (Theodisce ''Rühen'') (ea sunt: [[Ruha]], [[Parsavia]], Tiddische atque [[Bergfelda]]) cum Broma communi generali coniuncta sunt. ==Notae== <references /> == Nexus externi == {{CommuniaCat|Samtgemeinde Brome|Bromam}} {{Fontes geographici}} * {{opus|https://www.samtgemeinde-brome.de/|titulus=Pagina interretialis Communis generalis Bromae}} {{urbs-stipula}} [[Categoria:Communia generalia Saxoniae Inferioris]] [[Categoria:Constituta 1965]] ogqxkiu6tv2bzascayjhlb8evmnaq5c 0 180061 4000074 3988702 2026-11-06T23:33:51Z Cyprianus Marcus 66550 4000074 wikitext text/x-wiki {{Capsa urbis Vicidata}} '''Papenteicum'''<ref name="-icum">Germanica toponyma cum terminatione ''-ich, -ick, -ig'' et ''-ik'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-icum-i". Qua de latinizatione, vide [https://es.scribd.com/document/441536698/1983-Stearn-Botanical-Latin-pesquisavel-pdf ''Botanical Latin''].</ref> ([[Theodisce]] ''Papenteich''; [[Saxonice]] ''Popendiek'') commune generale [[Saxonia Inferior|Saxoniae Inferioris]] et pars [[Circulus Gifhornensis|Circuli Gifhornensis]] est. Ad Papenteicum communia [[Adenebutla]] ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Adenbüttel'') (1767 incolae), [[Diddersa]]<ref name="-e">Germanica et Romanica (praecipue Francica) toponyma cum suffixo ''-e'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-a-ae". Qua de latinizatione, vide [https://es.scribd.com/document/441536698/1983-Stearn-Botanical-Latin-pesquisavel-pdf ''Botanical Latin''], ubi dicitur "(...) '''-e''' : -''a'' (...)".</ref> ([[Theodisce]] ''Didderse'' et [[Saxonice]] ''Deesse'') (1322), [[Meynum]]<ref name="Graesse">{{Graesse}}.</ref> ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Meine'') (8193, quod sedes administrationis est), [[Rotgesbutle]]<ref name="-butle">Germanica toponyma cum suffixo ''-büttel'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-butle-is" n. aut "-butle" n. indeclinabili, quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Watenbutle]] (Theodisce ''Watenbüttel'') apud [https://rep.adw-goe.de/bitstream/handle/11858/2263/NOB%20IX%20Stadt%20Braunschweig.pdf?isAllowed=y&sequence=1&utm ''NOB IX Stadt Braunschweig'']{{Nexus deficit|date=September 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, ubi dicitur "(...) ''villam Watenbutle'' (...)"; [[Adenebutle]] (Theodisce ''Adenbüttel'') apud [https://www.wikiwand.com/de/Adenb%C3%BCttel ''Wikiwand''], ubi dicitur "(...) curiam unam Adenebutle et unum mansum Bocsele (...)"; [[Herikesgebutle]] (Theodisce ''Harxbüttel'') apud [https://www.braunschweig.de/leben/stadtportraet/stadtteile/gruendungen.php?utm ''Leben in Braunschweig''], ubi dicitur "(...) '''Harxbüttel''' - erstmals 1007 als "Herikesgebutle" in einer Urkunde von König Heinrich II. erwähnt (...)"; [[Wulferesbutle]] (Theodisce ''Wolfenbüttel'') apud [https://www.wolfenbuettel.de/kultursommer/Stadtleben/Die-Stadt/Stadtgeschichte/?utm ''Stadt Wolfenbüttel''], ubi dicitur "(...) Die erste urkundliche Erwähnung war im Jahr 1118 als „Wulferesbutle (...)".</ref> ([[Theodisce]] ''Rötgesbüttel''; [[Saxonice]] ''Rötjesbüttel'') (2280), [[Schwülper]] (6814) atque [[Vordorf]] (3180) pertinent. == Historia == Commune generale Papenteicum anno [[1970]] a communibus supra dictis conditum est, ut administratio communium melior fieret. Sed iam medio aevo fuit comitatus nomine ''poppendyk''. ==Notae== <references /> == Nexus externi == * [http://www.papenteich.de/ Pagina Communis generalis Papenteici] {{urbs-stipula}} [[Categoria:Communia generalia Saxoniae Inferioris]] [[Categoria:Constituta 1970]] 80q1pc2ji4yq4wkiuql8sc16prxulz7 0 180174 4000105 3976397 2026-11-07T00:21:50Z Cyprianus Marcus 66550 4000105 wikitext text/x-wiki {{Capsa urbis Vicidata}} [[Fasciculus:Bergfeld Straße.JPG|thumb|left|Via principalis Bergfeldae.]] '''Bergfelda'''<ref name="Bünting & Letzner 1702">Bünting, H., & Letzner, J. (1702). ''Braunschweig-Lüneburgische Chronica, Oder Historische Beschreibung der Durchlauchtigsten Herzogen zu Braunschweig und Lüneburg''. Gedruckt bey Caspar Johann Jakobi. </ref> seu '''Bergfeldum'''<ref name="Köbler 2016">Köbler, G. (2016). ''Orte in der deutschen Ortsgeschichte''. Wikiling-Zier. [[Universitas Leopoldino-Franciscea]].</ref> ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Bergfeld''; quoque [[Saxonice]] ''Bargfeld'') commune [[Saxonia Inferior|Saxoniae Inferioris]] et pars [[Circulus Gifhornensis|Circuli Gifhornensis]] est. Bergfelda ab anno [[1974]] ad commune generale [[Brome (commune generale)|Brome]] pertinet. == Historia == Commune Bergfelda anno [[1135]] primo in actis descripta est. Tum ad monasterium in [[Luttera Regalis|Luttera Regali]] pertinuit. Fuit postea pars [[Ducatus Luneburgensis]]. Anno [[1705]] ad Ducatum Electoralem Brunsvicum-Luneburgensem transiit. Anno [[1803]] cum toto Ducato a copiis [[Primum Imperium Francicum|Francicis]] occupatum est. Annis [[1810]] - [[1813]] pars [[Regnum Westphaliae|Regni Westphaliae]] erat. Tum ad [[Regnum Hannoveranum]], ab anno [[1866]] ad [[Borussia]]m pertinuit. Ab anno [[1946]] pars Saxoniae Inferioris est. Ab anno [[1972]] pars communis generalis Ruhae (Theodisce ''Rühen'') erat, ab anno 1974 ad Brome pertinet. ==Notae== <references /> == Nexus externi == {{commonscat}} * [http://www.samtgemeinde-brome.de/ Pagina Communis generalis Brome] {{urbs-stipula}} [[Categoria:Communia Saxoniae Inferioris]] [[Categoria:Condita saeculo 12]] 4xddt35s5qfwcrimn4xnhb3uxthft68 0 180201 4000104 3996084 2026-11-07T00:20:42Z Cyprianus Marcus 66550 4000104 wikitext text/x-wiki {{Capsa urbis Vicidata}} [[Fasciculus:Parsau Ort.jpg|thumb|left|Via principalis Parsaviae.]] '''Parsavia'''<ref name="-avia">Germanica toponyma cum terminatione ''-au'' seu ''-aw'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-avia-ae", quamquam huius terminationis variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Iereslavia]], [[Iunonwladislavia]], [[Labiavia]], [[Landavia]], [[Lindavia]], [[Liptavia]], [[Lobavia]], [[Lochavia]], [[Lublavia]], [[Luccavia]], [[Mitavia]], [[Multavia]], [[Namslavia]], [[Neoboleslavia]], [[Olavia]], [[Oppavia]], [[Pegavia]], [[Pillavia]], [[Premislavia]], inter alia, apud {{Graesse}}.</ref> ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Parsau'') commune [[Saxonia Inferior|Saxoniae Inferioris]] et pars [[Circulus Gifhornensis|Circuli Gifhornensis]] est. Etiam vici [[Ahnebecca]]<ref name="-ecca">Germanica et Romanica toponyma cum suffixis ''-ec(k)'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-ecca-ae" seu "-eca-ae". Qua de latinizatione, vide [https://es.scribd.com/document/441536698/1983-Stearn-Botanical-Latin-pesquisavel-pdf ''Botanical Latin''], ubi dicitur "(...) '''-ec, -eck''' : -''ecca'', -''ēca'' (...)".</ref> (Theodisce ''Ahnebeck''), [[Angulus Caesaris]]<ref name="Angulus">Germanicum toponymum aut suffixum ''(-)Winkel'' plerumque verti in linguam Latinam vocabulo "Angulus-i". Quo de versione, v.gr. vide [https://www.bavarikon.de/object/bav:BSB-MDZ-00000BSB00050912?p=1&cq=Antonius%20%E3%80%88de%20Brixia%E3%80%89&lang=de ''Orbis latinus : Lexikon lateinischer geographischer Namen des Mittelalters und der Neuzeit / 1. A-D''] s.v. "Angulus".</ref><ref name="Kaiser">[https://www.navigium.de/latein-woerterbuch/Caesar?wb=gross&nr=1 Theodiscum anthronymicum praefixum ''Kaiser(-)'' plerumque verti in linguam Latinam vocabulo casu genetivo "Caesaris"].</ref> (Theodisce ''Kaiserwinkel'') [[Croya]] (Theodisce ''Croya'') atque [[Parsavia (caput communis)|Parsavia]]<ref name="-avia"/> (Theodisce ''Parsau'') partes communis Parsaviae sunt. Parsavia ab anno [[1974]] ad commune generale [[Broma (commune generale)|Bromam]] pertinet. == Historia == Parsavia anno [[1505]] nomine ''Barso'' primo in actis descripta est. Postea possessio [[Guelfi|Guelphorum]] facta est. Annis [[1807]] - [[1813]] pars [[Regnum Westphaliae|Regni Westphaliae]] erat. Tum ad [[Ducatus Brunsvici|Ducatum Brunsvici]], ab anno [[1918]] ad [[Res Publica Brunsvicum|Rem Publicam Brunsvicum]] pertinuit. Ab anno [[1946]] pars Saxoniae Inferioris est. Ab anno [[1972]] vici supra dicti ad Parsaviam accesserunt et omnes pars communis generalis Ruhae (Theodisce ''Rühen'') erant. Eodem tempore a [[Circulus Helmstadiensis|Circulo Helmstadiensi]] in circulum Gifhornensem transiit. Ab anno 1974 Parsavia ad Bromam commune generale pertinet. ==Notae== <references /> == Nexus externi == {{commonscat|Parsau|Parsaviam}} * [http://www.samtgemeinde-brome.de Pagina Communis generalis Bromae] {{urbs-stipula}} [[Categoria:Communia Saxoniae Inferioris]] [[Categoria:Condita saeculo 15]] 31ccqjrfzvcxf1j5q5wypv3pvvoe3b6 0 180202 4000093 3977955 2026-11-07T00:04:59Z Cyprianus Marcus 66550 Cyprianus Marcus movit paginam [[Rühen]] ad [[Ruha]]: Nomen Latinum vel Latinizatum inventum. Vide notam 3977955 wikitext text/x-wiki {{Capsa urbis Vicidata}} [[Fasciculus:Ruhen Denkmal.jpg|thumb|left|Monumentum militum commemorans]] '''Rühen''' commune [[Saxonia Inferior|Saxoniae Inferioris]] et pars [[Circulus Gifhornensis|Circuli Gifhornensis]] est. Rühen ab anno [[1974]] ad commune generale [[Broma (commune generale)|Bromam]] pertinet. Ad Rühen commune etiam vici Brechtorf atque Eischott pertinent. == Historia == Commune Rühen anno [[1366]] nomine ''Rughinghe'' primo in actis descriptum est. Postea possessio [[Guelfi|Guelphorum]] factum est. Annis [[1807]] - [[1813]] pars [[Regnum Westphaliae|Regni Westphaliae]] erat. Tum ad [[Ducatus Brunsvici|Ducatum Brunsvici]], ab anno [[1918]] ad [[Res Publica Brunsvicum|Rem Publicam Brunsvicum]] pertinuit. Ab anno [[1946]] pars Saxoniae Inferioris est. Ab anno [[1972]] vici supra dicti ad Rühen accesserunt et totum commune pars novo communis generalis Rühen erat. Eodem tempore a [[Circulus Helmstadiensis|Circulo Helmstadiensi]] in circulum Gifhorn transiit. Ab anno 1974 Rühen ad Bromam commune generale pertinet. == Nexus externi == {{commonscat}} * [http://www.ruehen.de/ Pagina Communis Rühen] {{urbs-stipula}} {{DEFAULTSORT:Ruehen}} [[Categoria:Communia Saxoniae Inferioris]] [[Categoria:Condita saeculo 14]] 08pqawe118z7savp8r2kvc40leu9jh9 4000097 4000093 2026-11-07T00:16:37Z Cyprianus Marcus 66550 4000097 wikitext text/x-wiki {{Capsa urbis Vicidata}} [[Fasciculus:Ruhen Denkmal.jpg|thumb|left|Monumentum milites commemorans.]] '''Ruha'''<ref name="-a">Germanica toponyma cum terminatione ''-en'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-a-ae", quamquam huius terminationis variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Stolpa]], [[Dresda]] apud articulum Vicipaedia de [https://la.wikipedia.org/wiki/Index_urbium_et_communium_Saxoniae indice urbium et communium Saxoniae]; et Ala, [[Amma]], [[Brema]], [[Salancema]], Wisa, [[Groninga]], [[Toringa]] apud {{Graesse}}.</ref> ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Rühen'') commune [[Saxonia Inferior|Saxoniae Inferioris]] et pars [[Circulus Gifhornensis|Circuli Gifhornensis]] est. Ruha ab anno [[1974]] ad commune generale [[Broma (commune generale)|Bromam]] pertinet. Ad Ruham commune etiam vici [[Brechtorpium]]<ref name="-torpium">Germanica toponyma cum suffixis ''-torf'' et ''-torp'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-torpium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ebbestorpium]] apud Jaitner, K. (Ed.) (1985). ''Urkundenbuch des Klosters Ebstorf (Lüneburger Urkundenbuch, 14. Abteilung)''. Lax Verlag; [[Ermelstorpium]] apud Pratje, J. H. (1759). ''Historische Nachrichten von den ehemaligen vicedominis in ditione Bremensi:...''. Stadae: Typis H. C. Götheli; [[Gottorpium]] apud {{Graesse}}.</ref> (Theodisce ''Brechtorf''), [[Eischott]] (Theodisce ''Eischott'') atque [[Ruha (caput communis)|Ruha]] (Theodisce ''Rühen'') pertinent. == Historia == Commune Ruha anno [[1366]] nomine ''Rughinghe'' primo in actis descripta est. Postea possessio [[Guelfi|Guelphorum]] facta est. Annis [[1807]] - [[1813]] pars [[Regnum Westphaliae|Regni Westphaliae]] erat. Tum ad [[Ducatus Brunsvici|Ducatum Brunsvici]], ab anno [[1918]] ad [[Res Publica Brunsvicum|Rem Publicam Brunsvicum]] pertinuit. Ab anno [[1946]] pars Saxoniae Inferioris est. Ab anno [[1972]] vici supra dicti ad Ruham accesserunt et totum commune pars novo communis generalis Ruhae erat. Eodem tempore a [[Circulus Helmstadiensis|Circulo Helmstadiensi]] in circulum Gifhornensem transiit. Ab anno 1974 Ruha ad Bromam commune generale pertinet. ==Notae== <references /> == Nexus externi == {{commonscat|Rühen|Ruham}} * [http://www.ruehen.de/ Pagina communis Ruhae] {{urbs-stipula}} {{DEFAULTSORT:Ruehen}} [[Categoria:Communia Saxoniae Inferioris]] [[Categoria:Condita saeculo 14]] c6j5qxobxjotz43zay5ay7xvp2hsoez 0 180587 4000098 3977954 2026-11-07T00:17:49Z Cyprianus Marcus 66550 4000098 wikitext text/x-wiki {{Capsa urbis Vicidata}} [[Fasciculus:Dorfkirche Tiddische.JPG|thumb|left|Schola antiqua Tiddische]] '''Tiddische''' commune [[Saxonia Inferior|Saxoniae Inferioris]] et pars [[Circulus Gifhornensis|Circuli Gifhornensis]] est. Vicus Hoitlingen etiam pars communis Tiddische est. Tiddische ab anno [[1974]] ad commune generale [[Broma (commune generale)|Bromam]] pertinet. == Historia == Commune Tiddische circa annum [[1000]] nomine ''Thiaddagsheshus(un)'' primo in actis descriptum est. Fuit postea pars [[Ducatus Luneburgensis]]. Anno [[1705]] ad Ducatum Electoralem Brunsvicum-Luneburgensem transiit. Anno [[1803]] cum toto Ducato a copiis [[Primum Imperium Francicum|Francicis]] occupatum est. Annis [[1810]] - [[1813]] pars [[Regnum Westphaliae|Regni Westphaliae]] erat. Tum ad [[Regnum Hannoveranum]], ab anno [[1866]] ad [[Borussia]]m pertinuit. Ab anno [[1946]] pars Saxoniae Inferioris est. Ab anno [[1972]] pars communis generalis Ruhae (Theodisce ''Rühen'') erat, ab anno 1974 ad Bromam pertinet. Hoitlingen anno 1972 cum Tiddische coniunctum est. == Nexus externi == {{commonscat}} * [http://www.samtgemeinde-brome.de/ Pagina Communis generalis Bromae] {{urbs-stipula}} [[Categoria:Communia Saxoniae Inferioris]] [[Categoria:Condita saeculo 10]] rz02f2tmdjp4u6qlezm3f89tdmvx56y 0 183441 4000069 3988705 2026-11-06T23:27:17Z Cyprianus Marcus 66550 Cyprianus Marcus movit paginam [[Rötgesbüttel]] ad [[Rotgesbutle]]: Nomen Latinum vel Latinizatum inventum. Vide notam 3988705 wikitext text/x-wiki {{Capsa urbis Vicidata}} '''Rötgesbüttel''' commune [[Saxonia Inferior|Saxoniae Inferioris]] est. Rötgesbüttel pars [[Circulus Gifhorn|Circuli Gifhorn]] et ab anno [[1970]] communis generalis [[Papenteicum (commune generale)|Papenteici]] est. == Historia == [[Fasciculus:Rötgesbüttel Kirche und Denkmal.jpg|thumb|left|Ecclesia et monumentum Bellorum Orbis Terrarum Rötgesbüttel]] Rötgesbüttel circa annum [[1226]] nomine ''Rotlekesbutle'' primo in actis descriptum est. Tum ad [[Fuldense coenobium]] pertinuit. Fuit postea pars [[Ducatus Luneburgensis]]. Anno [[1705]] ad Ducatum Electoralem Brunsvicum-Luneburgensem transiit. Anno [[1803]] cum toto Ducato a copiis [[Primum Imperium Francicum|Francicis]] occupatum est. Annis [[1810]] - [[1813]] pars [[Regnum Westphaliae|Regni Westphaliae]] erat. Tum ad [[Regnum Hannoveranum]], ab anno [[1866]] ad [[Borussia]]m pertinuit. Ab anno [[1933]] ad circulum Gifhorn pertinet. Ab anno [[1946]] Rötgesbüttel pars Saxoniae Inferioris est. == Nexus externi == {{commonscat}} {{urbs-stipula}} {{DEFAULTSORT:Roetgesbuettel}} [[Categoria:Communia Saxoniae Inferioris]] [[Categoria:Condita saeculo 13]] 0dfhp0hcind20xq9qzy4cfn2dfzzrc3 4000072 4000069 2026-11-06T23:32:15Z Cyprianus Marcus 66550 4000072 wikitext text/x-wiki {{Capsa urbis Vicidata}} '''Rotgesbutle'''<ref name="-butle">Germanica toponyma cum suffixo ''-büttel'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-butle-is" n. aut "-butle" n. indeclinabili, quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Watenbutle]] (Theodisce ''Watenbüttel'') apud [https://rep.adw-goe.de/bitstream/handle/11858/2263/NOB%20IX%20Stadt%20Braunschweig.pdf?isAllowed=y&sequence=1&utm ''NOB IX Stadt Braunschweig'']{{Nexus deficit|date=September 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, ubi dicitur "(...) ''villam Watenbutle'' (...)"; [[Adenebutle]] (Theodisce ''Adenbüttel'') apud [https://www.wikiwand.com/de/Adenb%C3%BCttel ''Wikiwand''], ubi dicitur "(...) curiam unam Adenebutle et unum mansum Bocsele (...)"; [[Herikesgebutle]] (Theodisce ''Harxbüttel'') apud [https://www.braunschweig.de/leben/stadtportraet/stadtteile/gruendungen.php?utm ''Leben in Braunschweig''], ubi dicitur "(...) '''Harxbüttel''' - erstmals 1007 als "Herikesgebutle" in einer Urkunde von König Heinrich II. erwähnt (...)"; [[Wulferesbutle]] (Theodisce ''Wolfenbüttel'') apud [https://www.wolfenbuettel.de/kultursommer/Stadtleben/Die-Stadt/Stadtgeschichte/?utm ''Stadt Wolfenbüttel''], ubi dicitur "(...) Die erste urkundliche Erwähnung war im Jahr 1118 als „Wulferesbutle (...)".</ref> ([[Theodisce]] ''Rötgesbüttel''; [[Saxonice]] ''Rötjesbüttel'') commune [[Saxonia Inferior|Saxoniae Inferioris]] est. Rotgesbutle pars [[Circulus Gifhornensis|Circuli Gifhornensis]] et ab anno [[1970]] communis generalis [[Papenteicum (commune generale)|Papenteici]] est. == Historia == [[Fasciculus:Rötgesbüttel Kirche und Denkmal.jpg|thumb|left|Ecclesia et monumentum Bellorum Orbis Terrarum Rotgesbutli.]] Rotgesbutle circa annum [[1226]] nomine ''Rotlekesbutle'' primo in actis descriptum est. Tum ad [[Fuldense coenobium]] pertinuit. Fuit postea pars [[Ducatus Luneburgensis]]. Anno [[1705]] ad Ducatum Electoralem Brunsvicum-Luneburgensem transiit. Anno [[1803]] cum toto Ducato a copiis [[Primum Imperium Francicum|Francicis]] occupatum est. Annis [[1810]] - [[1813]] pars [[Regnum Westphaliae|Regni Westphaliae]] erat. Tum ad [[Regnum Hannoveranum]], ab anno [[1866]] ad [[Borussia]]m pertinuit. Ab anno [[1933]] ad circulum Gifhornensem pertinet. Ab anno [[1946]] Rotgesbutle pars Saxoniae Inferioris est. ==Notae== <references /> == Nexus externi == {{commonscat|Rötgesbüttel|Rotgesbutle}} {{urbs-stipula}} {{DEFAULTSORT:Rotgesbutle}} [[Categoria:Communia Saxoniae Inferioris]] [[Categoria:Condita saeculo 13]] scbh2g6fnsj7k3rkdx7enqz9lwd0cva 0 186351 4000156 3721315 2026-11-07T03:00:14Z InternetArchiveBot 139091 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 4000156 wikitext text/x-wiki {{Capsa urbis Vicidata}} [[Fasciculus:Chiesa loria.jpg|thumb|Lorgna]] '''Lorgna'''<ref>Nomi d'Italia - AAVV, De Agostini</ref> {{victio|Lorgna|ae|f}} '''Lorlia'''<ref>Nomi d'Italia - AAVV, De Agostini</ref> {{victio|Lorlia|ae|f}} (alia nomina: ''Aurilia''<ref>Nomi d'Italia - AAVV, De Agostini</ref>) ([[Lingua Italiana|Italiane]]: ''[[:it:Loria|Loria]]''; [[Lingua Veneta|Venetice]]: ''[[:vec:Loria|Loria]]'') est [[oppidum]] [[Italia]]e et [[Commune Italiae|municipium]], in [[Regio Italiae|Regione]] [[Venetia (regio)|Venetia]] ac in [[Provincia Tarvisana]] situm. Incolae ''Lorgnati'', ''Lorienses'' appellantur. == Insigne == <gallery> Fasciculus:Corona di comune.svg|''[[Municipium Italiae]]'' </gallery> == Municipia finitima == {{NexInt}} * [[Venetia (regio)|Venetia]] (''Regio''), * [[Provincia Tarvisana]], * [[Marchia Tarvisana]], * [[Tarvisium (Venetia)|Tarvisium]] (''Urbs''), * [[Municipium Italiae]]. == Nexus externi == * [https://web.archive.org/web/20230707040745/https://www.comune.loria.tv.it/ Situs publicus] {{Ling|Lingua Italiana{{!}}Italiane}} {{communiaCat|Loria (Italy)|Lorgnam}} == Pinacotheca == <gallery> Fasciculus:Map of comune of Loria (province of Treviso, region Veneto, Italy).svg|Collocatio finium municipii in Provincia Tarvisana. </gallery> == Notae == <references /> {{urbs-stipula}} [[Categoria:Municipia in provincia Tarvisii]] iur7qp4zn5mlddkzjjieftqhpwhbrsa 0 187077 4000232 3722385 2026-11-07T08:45:18Z InternetArchiveBot 139091 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 4000232 wikitext text/x-wiki {{Capsa urbis Vicidata}} '''Mianis'''<ref>Nomi d'Italia - AAVV, De Agostini</ref> {{victio|Mianis|is|m}} (alia nomina: '' Pagus Aemilianus'') ([[Lingua Italiana|Italiane]]: ''[[:it:Miane|Miane]]''; [[Lingua Veneta|Venetice]]: ''[[:vec:Miàne|Miàne]]'') est [[oppidum]] [[Italia]]e et [[Commune Italiae|municipium]], in [[Regio Italiae|Regione]] [[Venetia (regio)|Venetia]] ac in [[Provincia Tarvisana]] situm. Incolae ''Mianenses'' appellantur. == Insigne == <gallery> Fasciculus:Corona di comune.svg|''[[Municipium Italiae]]'' </gallery> == Municipia finitima == {{NexInt}} * [[Venetia (regio)|Venetia]] (''Regio''), * [[Provincia Tarvisana]], * [[Marchia Tarvisana]], * [[Tarvisium (Venetia)|Tarvisium]] (''Urbs''), * [[Municipium Italiae]]. == Nexus externi == * [https://web.archive.org/web/20240226133615/https://www.comune.miane.tv.it/ Situs publicus] {{Ling|Lingua Italiana{{!}}Italiane}} {{communiaCat|Miane|Mianem}} == Pinacotheca == <gallery> Fasciculus:Map of comune of Miane (province of Treviso, region Veneto, Italy).svg|Collocatio finium municipii in Provincia Tarvisana. </gallery> == Notae == <references /> {{urbs-stipula}} [[Categoria:Municipia in provincia Tarvisii]] g46c9gy19am7ntod0m7qow3jaxtlb8h 0 187119 4000010 3752854 2026-11-06T18:56:28Z InternetArchiveBot 139091 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 4000010 wikitext text/x-wiki {{Capsa hominis Vicidata}} '''Iosephus de Marzi''' (ei cognomen '''Bepi''' datus est, quia Iosephus [[Lingua Veneta]] Bepi dicitur) natus [[28 Maii]] [[1935]] [[Arzignanum|Arzignani]] est musicus, [[Organum (instrumentum musicum)|organista]] et magister [[Chorus|chori]] Italicus, qui anno [[1958]] cantiunculam religiosam ''[[Signore delle cime]]''<ref>[https://web.archive.org/web/20140902185331/http://www.messaggerosantantonio.it/messaggero/pagina_articolo.asp?IDX=997IDRX=98: ''Signore delle cime quarantacinque anni fa'']</ref> scripsit. == Biographia == Natus [[1935]], graduatus organi, et piani, fuit vice-director gregis ''I Solisti Veneti''. Anno [[1958]] [[chorus]] ''[[I Crodaioli]]'' condidit, et ab anno [[1976]] docens Conservatorii [[Patavium|Patavii]] est. == Discographia == * ''Voci della montagna Vol.1'' (Carosello Record & tapes), [[1968]]. * ''Voci della montagna Vol.2'' (Carosello Record & tapes), [[1981]]. * ''I Crodaioli di Bepi De Marzi Vol.3'' (Carosello Record & tapes), [[1981]] * ''Varda che vien matina. Vol.4'' (Carosello Record & tapes), [[1977]]. * ''Calastoria Vol.5'' (Carosello Record & tapes), [[1981]] * ''I Crodaioli di Bepi De Marzi Vol.6'' (Carosello Record & tapes), [[1985]] * ''I Crodaioli di Bepi De Marzi Vol.7'' (Carosello Record & tapes), [[1991]] * ''I Crodaioli di Bepi De Marzi Vol.8'' (Carosello Record & tapes), [[1995]] * ''I Crodaioli di Bepi De Marzi Vol.9'' (Carosello Record & tapes), [[2005]] * ''Salmi di padre David Maria Turoldo'' (Casa Musicalis Carrara [[Bergomum|Bergomi]]). [[2006]]: scripti patris [[David Maria Turoldo]], musicae Ismaelis Passoni et Iosephi De Marzi. Chorus [[I Crodaioli]], [[Organum (instrumentum musicum)|organo]] Francisci Finotti. == Decorationes == * Premio Masi <ref>[http://www.fondazionemasi.com/ita/premio_masi/albo ''Pagina Premio Masi'']</ref> * Premio Antonio Cagnoni, [[21 Iunii]] [[2012]] (prior edictio decorationis), civitate Salice Terme. == Notae == <div class="references-small"><references /></div> == Nexus externi == * [https://web.archive.org/web/20130704151020/http://www.icrodaioli.com/ Pagina officialis chori ''I Crodaioli''] {{Lifetime|1935||De Marzi, Iosephus}} [[Categoria:Musici Italiae]] no78dppv7fa5yhk9oi3ihu0x66kgylv 0 187927 3999987 3429619 2026-11-06T17:52:21Z Marcus Terentius Bibliophilus 2059 3999987 wikitext text/x-wiki [[Fasciculus: Map commune FR insee code 10356.png|thumb|250px| Saint-Oulph: communis tabula]] ''' Saint-Oulph ''' est commune [[Francia|Francicum]] 218 incolarum (anno [[2010]]) [[Tabula administrativa Franciae|praefecturae]] [[Alba (praefectura Franciae)|Albae]] in provincia [[Campania et Arduenna]]. {{NexInt}} * [[Index communium praefecturae Albae]] == Nexus externi == {{CommuniaCat| Saint-Oulph | Saint-Oulph }} * {{INSEE commune|10356|de=Saint-Oulph}} {{geo-stipula}} [[Categoria:Communia praefecturae Albulae]] [[Categoria:Loci habitati praefecturae Albulae]] b7di9jcgshpewzmucvmyk1yeidy6lkg 3999989 3999987 2026-11-06T17:52:55Z Marcus Terentius Bibliophilus 2059 3999989 wikitext text/x-wiki [[Fasciculus: Map commune FR insee code 10356.png|thumb|250px| Saint-Oulph: communis tabula]] ''' Saint-Oulph ''' est commune [[Francia|Francicum]] 320 incolarum (anno [[2023]]) [[Tabula administrativa Franciae|praefecturae]] [[Alba (praefectura Franciae)|Albae]] in provincia [[Campania et Arduenna]]. {{NexInt}} * [[Index communium praefecturae Albae]] == Nexus externi == {{CommuniaCat| Saint-Oulph | Saint-Oulph }} * {{INSEE commune|10356|de=Saint-Oulph}} {{geo-stipula}} [[Categoria:Communia praefecturae Albulae]] [[Categoria:Loci habitati praefecturae Albulae]] e2wd5ju4c6slq1lquiyc1zlzhwsse81 0 188564 4000127 3897844 2026-11-07T01:05:31Z InternetArchiveBot 139091 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 4000127 wikitext text/x-wiki {{Capsa urbis Vicidata}} [[Fasciculus:Castel Valdajer.jpg|thumb|Ligosullum]] '''Ligosullum'''<ref>Nomi d'Italia - AAVV, De Agostini</ref> {{victio|Ligosullum|i|n}} (alia nomina: ''Liusolum'') ([[Lingua Italiana|Italiane]]: ''[[:it:Ligosullo|Ligosullo]]''; [[Lingua Foroiuliensis|Foroiuliensice]]: ''[[:fur:Liussûl|Liussûl / Liussjûl]]'') est [[oppidum]] [[Italia]]e et [[Commune Italiae|municipium]], in [[Regio Italiae|Regione]] [[Forum Iulii-Venetia Iulia|Foro Iulii-Venetia Iulia]] et in [[Provincia Utinensis|Provincia Utinensi]] situm. Incolae ''Ligosullani'' appellantur. == Insigne == <gallery> Fasciculus:Corona di comune.svg|''[[Municipium Italiae]]'' </gallery> == Municipia finitima == {{NexInt}} * [[Forum Iulii-Venetia Iulia]] (''regio''), * [[Forum Iulii (terra)|Forum Iulii]] (''terra''), * [[Provincia Utinensis]], * [[Utinum]] (''urbs''), * [[Municipium Italiae]]. == Nexus externi == * [https://web.archive.org/web/20160731073033/http://www.comune.ligosullo.ud.it/ Pagina officialis] {{CommuniaCat|Ligosullo|Ligosullum}} == Pinacotheca == <gallery> Imago:Map of ex-comune of Ligosullo (province of Udine, region Friuli-Venezia Giulia, Italy).svg|Collocatio finium municipii in Provincia Utinensi. </gallery> == Notae == <references /> {{urbs-stipula}} [[Categoria:Fractiones in Provincia Utinensi]] [[Categoria:Vici in municipio Treppi Ligosulli]] [[Categoria:Municipia abrogata Italiae]] c7xb5lb92z2ieftzsrpe2zxanr3nfid 0 188627 3999893 3866423 2026-11-06T15:33:25Z InternetArchiveBot 139091 Rescuing 12 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 3999893 wikitext text/x-wiki {{L}} '''Index reptilium Russiae''' [[species]] [[classis (taxinomia)|classis]] [[Reptilia|Reptilium]], in territorio [[Russia]]e divulgatas, comprehendit. Hoc tempore in territorio Russiae notae sunt circa 70 species.<ref name="sev">[https://web.archive.org/web/20150924100735/http://www.sevin.ru/bioresrus/classification/animals/vertebrates.html Биологические ресурсы Российской Федерации: Позвоночные животные]</ref> == ''[[Sauria]]'' == * Familia ''[[Gekkonidae]]'' ** Genus ''[[Alsophylax]]'' *** Species ''[[Alsophylax pipiens]]''; in oriente [[Regio Astrachanensis|Regionis Astrachanensis]] obvenit<ref>К. А. Кудрявцева, Г. В. Полынова “Использование величины флуктуирующей асимметрии анальных пор для оценки антропогенного воздействия на популяцию пискливого геккончика в (Alsophylax pipiens) в Богдинско-Баскунчакском заповеднике" in: Вопросы герпетологии. Материалы Третьего съезда Герпетологического общества им. А. М. Никольского, СПб: 2008. 468 с. ISBN 978-5-98092-021-0 [http://www.zin.ru/societies/nhs/doc/III_NHS_The_Problems_of_Herpetology.pdf]</ref> ** Genus ''[[Cyrtopodion]]'' *** Species ''[[Cyrtopodion caspius]]''; in litore [[Mare Caspium|Maris Caspii]], in [[Calmuccia]] divulgatus [https://web.archive.org/web/20170826200558/http://www.sevin.ru/vertebrates/index.html?Reptiles%2F8.html] ** Genus ''[[Mediodactylus]]'' *** Species ''[[Mediodactylus russowii]]'' (syn. ''[[Cyrtopodion russowi]]'', ''[[Tenuidactylus russowi]]''); prope vicum ''Starogladkovskaja'' in [[Tsetsenia]] observata, in ''Libro Rubro Foederationis Russicae'' (2001) ut extincta (categoria 0) inclusa<ref name=Anan>Н. Б. Ананьева, Н. Л. Орлов, Р. Г. Халиков, И. С. Даревский, С. А. Рябов, А. В. Барабанов «Атлас пресмыкающихся Северной Евразии (таксономическое разнообразие, географическое распространение и природоохранный статус)» Зоологический институт Российской Академии наук, Санкт-Петербург, 2004 — С. 42</ref> [https://web.archive.org/web/20170805015455/http://www.sevin.ru/vertebrates/index.html?Reptiles%2F9.html] * Familia ''[[Agamidae]]'' ** Genus ''[[Laudakia]]'' *** Species ''[[Laudakia caucasia]]''; in [[Daghestania]] obvenit ** Genus ''[[Trapelus]]'' *** Species ''[[Trapelus sanguinolentus]]''; in [[Daghestania]], [[Tsetsenia]] et [[Territorium Stauropolitanum|Territorio Stauropolitano]] obvenit [https://web.archive.org/web/20170805055651/http://www.sevin.ru/vertebrates/index.html?Reptiles%2F15.html] ** Genus ''[[Phrynocephalus]]'' *** Species ''[[Phrynocephalus guttatus]]''; in [[Daghestania]], [[Calmuccia]], [[Territorium Stauropolitanum|Territorio Stauropolitano]] et Regionibus [[Regio Astrachanensis|Astrachanensi]] [[Regio Volgogradensis|Volgogradensique]] divulgata [https://web.archive.org/web/20170805015458/http://www.sevin.ru/vertebrates/index.html?Reptiles%2F10.html] *** Species ''[[Phrynocephalus helioscopus]]''; in oriente Regionum [[Regio Astrachanensis|Astrachanensis]] et [[Regio Volgogradensis|Volgogradensis]] divulgata [https://web.archive.org/web/20160602210726/http://www.sevin.ru/vertebrates/index.html?Reptiles%2F11.html] *** Species ''[[Phrynocephalus mystaceus]]''; in submontibus [[Daghestania]]e, in oriente [[Tsetsenia|Tsetseniae]], in [[Calmuccia]], in meridie [[Regio Astrachanensis|Regionis Astrachanensis]] divulgata *** Species ''[[Phrynocephalus versicolor]]''; in meridie [[Tuva]]e obvenit <gallery> File:StellioCaucasicus.jpg|[[Laudakia caucasia]] File:Trapelus_sanguinolentus_003.jpg|[[Trapelus sanguinolentus]] File:Phrynocephalus versicolor.jpg|[[Phrynocephalus versicolor]] File:Phrynocephalus_mystaceus.jpg|[[Phrynocephalus mystaceus]] </gallery> * Familia ''[[Anguidae]]'' ** Genus ''[[Anguis (genus)|Anguis]]'' *** Species ''[[Anguis fragilis]]''; in [[Russia Europaea|parte Europaea Russiae]] ** Genus ''[[Pseudopus]]''<ref name='1v'/> *** Species ''[[Pseudopus apodus]]''; in litore [[Pontus Euxinus|Ponti Euxini]] [[Territorium Crasnodarianum|Territorii Crasnodariani]], in submontibus [[Daghestania]]e, in meridie [[Calmuccia]]e, in septentrione et oriente [[Tsetsenia]]e, in meridio-oriente [[Territorium Stauropolitanum|Territorii Stauropolitani]] obvenit <ref>Тертышников М. Ф., 2000. О новых находках желтопузика в Восточном Предкавказье // Герпетологический вестник. Т. 2. № 3—4. С. 37</ref> [https://web.archive.org/web/20150924124157/http://www.sevin.ru/vertebrates/index.html?Reptiles%2F17.html] * Familia ''[[Scincidae]]'' ** Genus ''[[Eumeces]]'' *** Species ''[[Eumeces schneideri]]''; in meridie Daghestaniae obvenit ** Genus ''[[Plestiodon]]'' *** Species ''[[Plestiodon latiscutatus]]''; syn. ''[[Eumeces latiscutatus]]''; in insula [[Kunaschir]] <gallery> File:Anguis_fragilis_Anguidae_OrvetHelfaut.jpg|[[Anguis fragilis]] File:Sheltopusik_057.jpg|[[Pseudopus apodus]] File:Plestiodon_japonicus_DSCN2566.t.a.jpg|[[Plestiodon latiscutatus]] </gallery> * Familia ''[[Lacertidae]]'' ** Genus ''[[Darevskia]]'' *** Species ''[[Darevskia alpina]]''; in montibus [[Caucasus|Caucasi]] [[Caucasus Septentrionalis|Septentrionalis]] ad flumen Baksan in oriente divulgata [https://web.archive.org/web/20191016043633/http://www.sevin.ru/vertebrates/index.html?Reptiles/28.html] *** Species ''[[Darevskia brauneri]]''; in parte occidentali Iugi [[Caucasus Maior|Caucasici Maioris]] divulgata *** Species ''[[Darevskia caucasica]]''; in clivis septentrionalibus Iugi Caucasici Maioris ab angustiis fluvii Baksan in occidente ad Iugum Samurensem in oriente divulgata *** Species ''[[Darevskia daghestanica]]''; in Daghestania et Tsetsenia divulgata [https://web.archive.org/web/20191016052226/http://www.sevin.ru/vertebrates/index.html?Reptiles/30.html] *** Species ''[[Darevskia derjugini]]''; in meridio-occidente Territorii Crasnodariani divulgata [https://web.archive.org/web/20191016053338/http://www.sevin.ru/vertebrates/index.html?Reptiles/31.html] *** Species ''[[Darevskia praticola]]''; in Caucaso Septentrionali divulgata [https://web.archive.org/web/20080329081222/http://www.sevin.ru/vertebrates/index.html?Reptiles%2F32.html] *** Species ''[[Darevskia rudis]]''; in Ingussetia, Tsetsenia et Daghestania septentrionali divulgata [https://web.archive.org/web/20080329081227/http://www.sevin.ru/vertebrates/index.html?Reptiles%2F33.html] *** Species ''[[Darevskia saxicola]]''; in Caucaso Septentrionali divulgata ** Genus ''[[Eremias]]'' *** Species ''[[Eremias argus]]'' **** Subspecies ''[[Eremias argus barbouri]]''; in [[Buriatia]] meridionali et in meridio-occidente extremo [[Territorium Transbaicalense|Territorii Transbaicalensis]] divulgata *** Species ''[[Eremias arguta]]''; in zona stepposa [[Russia Europaea|Russiae Europaeae]] divulgata *** Species ''Eremias multiocellata''; in Tuva obvenit *** Species ''[[Eremias przewalskii]]'' **** Subspecies ''[[Eremias przewalskii tuvensis]]''; in Tuva obvenit *** Species ''[[Eremias velox]]''; in terris prope Caucasum Orientalem et cursum meridianum fluvii [[Rha]] divulgata <gallery> File:Lacerta_praticola.jpg|[[Darevskia praticola]] File:PICT0981.JPG|[[Eremias arguta]] </gallery> ** Genus ''[[Lacerta]]'' *** Species ''[[Lacerta agilis]]''; ab finibus occidentalibus ad [[Transbaicalia]]m meridianam in oriente late divulgata *** Species ''[[Lacerta media]]''; in litore Ponti Euxini Territorii Crasnodariani atque in vallibus fluviorum Daghestaniae interioris obvenit [https://web.archive.org/web/20181018215118/http://www.sevin.ru/vertebrates/index.html?Reptiles%2F26.html] *** Species ''[[Lacerta strigata]]''; in parte orientali Caucasi Septentrionalis divulgata [https://web.archive.org/web/20080329081217/http://www.sevin.ru/vertebrates/index.html?Reptiles%2F27.html] ** Genus ''[[Ophisops]]'' *** Species ''[[Ophisops elegans]]''; obvenit in submontibus Tsetseniae [https://web.archive.org/web/20191016044120/http://www.sevin.ru/vertebrates/index.html?Reptiles/36.html] ** Genus ''[[Tachydromus]]'' *** Species ''[[Tachydromus amurensis]]''; in Territorio Maritimo (Primorskensi) et in meridie Territorii Chabarovskensis divulgata [https://web.archive.org/web/20191016045143/http://www.sevin.ru/vertebrates/index.html?Reptiles/37.html] *** Species ''[[Tachydromus wolteri]]''; in meridie Territorii Maritimi (Primorskensis) obvenit<ref>И. В. Маслова «Корейская долгохвостка в заповеднике „Ханкайский“» in: Вопросы герпетологии. Материалы Третьего съезда Герпетологического общества им. А. М. Никольского, СПб: 2008. 468 с. ISBN 978-5-98092-021-0 [http://www.zin.ru/societies/nhs/doc/III_NHS_The_Problems_of_Herpetology.pdf]</ref> [http://www.sevin.ru/vertebrates/index.html?Reptiles/38.html]{{Nexus deficitur|date=October 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} ** Genus ''[[Zootoca]]''<ref name='1v'/> *** Species ''[[Zootoca vivipara]]''; in zona silvana Russiae (nisi silvas Caucasi) late divulgata <gallery> File:Lacerta agilis from Tomsk.jpg|[[Lacerta agilis]] File:Ophisops_elegans.jpg|[[Ophisops elegans]] File:WaldeidechseB064.jpg|[[Zootoca vivipara]] </gallery> == ''[[Serpentes]]'' == * Familia ''[[Typhlopidae]]'' ** Genus ''[[Typhlops]]'' *** Species ''[[Typhlops vermicularis]]''; in oriente Caucasi Septentrionalis divulgata * Familia ''[[Boidae]]'' ** Genus ''[[Eryx]]'' *** Species ''[[Eryx jaculus]]''; in Caucaso Septentrionali obvenit [https://web.archive.org/web/20150402110521/http://www.sevin.ru/vertebrates/index.html?Reptiles%2F40.html] *** Species ''[[Eryx miliaris]]''; in terris prope Caucasum Orientalem et cursum meridianum fluvii [[Rha]] obvenit [https://web.archive.org/web/20211009100944/http://www.sevin.ru/vertebrates/index.html?Reptiles%2F41.html] <gallery> File:Typhlops_vermicularis2.jpg|[[Typhlops vermicularis]] File:Eryx_jaculus_familaris.jpg|[[Eryx jaculus]] </gallery> * Familia ''[[Colubridae]]'' ** Genus ''[[Amphiesta]]'' *** Species ''[[Amphiesta vibakari]]''; in meridie Territorii Maritimi (Primoskensis), etiam in pelvi fluvii Amur obvenit [https://web.archive.org/web/20161018205652/http://www.sevin.ru/vertebrates/index.html?Reptiles%2F42.html] ** Genus ''[[Coluber]]'' *** Species ''[[Coluber najadum]]''; in Caucaso Septentrionali obvenit *** Species ''[[Coluber ravergieri]]''; in Caucaso Septentrionali obvenit *** Species ''[[Coluber spinalis]]'' (syn. ''[[Hierophis spinalis]]''); in meridie Territorii Maritimi (Primoskensis) obvenit ** Genus ''[[Coronella]]'' *** Species ''[[Coronella austriaca]]''; in parte meridiana Russiae Europaeae habitat <gallery> File:Kocabas_Yilan.jpg|[[Coluber ravergieri]] File:Coluber_najadum-2.jpg|[[Coluber najadum]] File:CoronellaAustriaca2.jpg|[[Coronella austriaca]] </gallery> ** Genus ''[[Dinodon]]'' *** Species ''[[Dinodon orientale]]''; in insula [[Schikotan]] habitat [https://web.archive.org/web/20150924124204/http://www.sevin.ru/vertebrates/index.html?Reptiles%2F49.html] *** Species ''[[Dinodon rufozonatum]]''; in meridie Territorii Maritimi (Primorskensis) habitat [https://web.archive.org/web/20150924124205/http://www.sevin.ru/vertebrates/index.html?Reptiles%2F50.html] ** Genus ''[[Eirenis]]'' *** Species ''[[Eirenis collarus]]''; in Daghestania obvenit [http://www.sevin.ru/vertebrates/index.html?Reptiles/51.html]{{Nexus deficitur|date=October 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} *** Species ''[[Eirenis modestus]]''; in parte montana Daghestaniae obvenit [https://web.archive.org/web/20150924124207/http://www.sevin.ru/vertebrates/index.html?Reptiles%2F52.html] ** Genus ''[[Elaphe]]'' *** Species ''[[Elaphe climacophora]]''; in insula [[Kunaschir]] obvenit *** Species ''[[Elaphe dione]]''; in meridie Russiae Europaeae, etiam in terris prope [[Angara]]m, in Transbaicalia atque in meridie Orientis Extremi Russici communis *** Species ''[[Elaphe hohenackeri]]''; in [[Ossetia Septentrionalis|Ossetia Septentrionali]], Ingussetia, Tsetsenia et Daghestania obvenit *** Species ''[[Elaphe japonica]]'' (syn. ''[[Elaphe conspicillata]]'', ''[[Euprepiophis conspicillata]]''); in insula Kunaschir obvenit *** Species ''[[Elaphe longissima]]'' (syn. ''[[Zamenis longissimus]]''); in parte occidentali Caucasi Septentrionalis obvenit *** Species ''[[Elaphe quardivirgata]]''; in insula [[Kunaschir]] obvenit [https://web.archive.org/web/20200128164843/http://www.sevin.ru/vertebrates/index.html?Reptiles%2F58.html] *** Species ''[[Elaphe sauromates]]'' (syn. Subspecies ''[[Elaphe quatuorlineata sauromates]]'' [https://web.archive.org/web/20150924124210/http://www.sevin.ru/vertebrates/index.html?Reptiles%2F59.html]); in Caucaso Septentrionali (nisi partem meridiano-occidentalem) atque in Regionibus Rostoviensi et Astrachanensi obvenit *** Species ''[[Elaphe scherenckii]]''; in Territoriis Maritimo (Primorskensi) et Chabarovskensi ad urbem ''Komsomol’sk-na-Amure'' in septentrione obvenit *** Species ''[[Elaphe taeniura]]''; in meridie Territorii Maritimi (Primorskensis) semel inventa[https://web.archive.org/web/20191016050706/http://www.sevin.ru/vertebrates/index.html?Reptiles/62.html] <gallery> File:Elaphe schrenckii.jpg|[[Elaphe scherenckii]] File:Elaphe climacophora in Yokohama.jpg|[[Elaphe_climacophora]] File:Elaphe quadrivirgata head.JPG|[[Elaphe quardivirgata]] File:Coluber_caspius.jpg|[[Coluber caspius]] </gallery> ** Genus ''[[Hierophis]]''; nonnumquam in genus''[[Coluber]]'' inclusum) *** Species ''[[Hierophis caspius]]'' (syn. ''Coluber caspius''); habitat in parte meridiana Russiae Europaeae *** Species ''[[Hierophis schmidti]]'' (syn. ''Coluber schmidti''); in meridie Daghestaniae obvenit ** Genus ''[[Ookatochus]]''<ref name="1v"/> (nonnumquam in genus ''[[Elaphe]]'' inclusum) *** Species ''[[Ookatochus rufodorsata]]'' (syn. ''Elaphe rufodorsata''); in Territoriis Maritimo (Primorskensi) et Chabarovskensi obvenit [https://web.archive.org/web/20250709224037/http://www.sevin.ru/vertebrates/index.html?Reptiles/60.html] ** Genus ''[[Malpolon]]'' *** Species ''[[Malpolon monspessulanus]]''; in Calmuccia et terris adiacentibus Territorii Stauropolitani ac Regionis Astrachanensis obvenit [https://web.archive.org/web/20200128003142/http://www.sevin.ru/vertebrates/index.html?Reptiles%2F63.html] ** Genus ''[[Natrix]]'' *** Species ''[[Natrix megalocephala]]''; in meridie Territorii Crasnodariani obvenit [https://web.archive.org/web/20150924124212/http://www.sevin.ru/vertebrates/index.html?Reptiles%2F64.html] *** Species ''[[Natrix natrix]]''; in terris ab fine occidentali Russiae ad Baicalem communis *** Species ''[[Natrix tesellata]]''; in parte meridiana Russiae Europaeae communis <gallery> Fasciculus:Natrix_Natrix_head_2009_G2.jpg|''[[Natrix natrix]]. Fasciculus:Natrix_tessellata.jpg|[[''Natrix tesellata'']]. </gallery> ** Genus ''[[Rhabdophis]]'' *** Species ''[[Rhabdophis tigrina]]''; in Territoriis Maritimo (Primorskensi) et Chabarovskensi obvenit [https://web.archive.org/web/20191016043731/http://www.sevin.ru/vertebrates/index.html?Reptiles/67.html] ** Genus ''[[Telescopus]]'' *** Species ''[[Telescopus fallax]]''; in Daghestania obvenit [https://web.archive.org/web/20191016043829/http://www.sevin.ru/vertebrates/index.html?Reptiles/68.html] <gallery> File:Rhabdophis_tigrinus.jpg|[[Rhabdophis tigrina]] File:Telescopus fallax engraving.jpg|[[Telescopus fallax]] </gallery> * Familia ''[[Elapidae]]'' ** Genus ''[[Pelamis]]''<ref name="1v"/> (nonnunquam ad familiam ''[[Hydrophiidae]]'' refertur) *** Species ''[[Pelamis platurus]]''; exemplar unum mortuum in litore [[Sinus Possiet]] inventum [https://web.archive.org/web/20211126221325/http://www.sevin.ru/vertebrates/index.html?Reptiles%2F69.html] ** Genus ''[[Pseudolaticauda]]'' (nonnumquam ad familiam ''[[Laticaudidae]]'' refertur) *** Species ''[[Pseudolaticauda semifasciata]]''; exemplar unum in litore [[Sinus Petri Magni]] inventum [https://web.archive.org/web/20191016043606/http://www.sevin.ru/vertebrates/index.html?Reptiles/70.html] <gallery> File:Pelamis platura, Costa Rica.jpg|[[Pelamis plauturus]] </gallery> * Familia ''[[Viperidae]]'' ** Genus ''[[Gloydius]]'' *** Species ''[[Gloydius halys]]''; in terris trans [[Rha]] fluvium, in meridie [[Siberia]]e, in Transbaicalia et in fontibus fluminis Amur obvenit *** Species ''[[Gloydius saxatilis]]'' (syn. ''Gloydius intermedius''); in Territoriis Maritimo (Primorskensi) et Chabarovskensi obvenit *** Species ''[[Gloydius ussuriensis]]''; in Oriente Extremo ab [[Schilca]] et [[Argunus|Arguno]] in occidente ad litus Maris Iaponici in oriente obvenit <gallery> File:Gloydius halys 1.JPG|[[Gloydius halys]] File:Gloydius ussuriensis.JPG|[[Gloydius ussuriensis]] </gallery> ** Genus ''[[Vipera]]'' *** Species ''[[Vipera berus]]'' (''[[Pelias berus]]''); in parte septentrionali Russiae Europaeae, in Siberia (in terris sine [[gelatio aeterna|gelatione aeterna]]) et in Transbaicalia occidentali communis *** Species ''[[Vipera dinniki]]'' (''[[Pelias dinniki]]''); in montibus partium occidentalis et mediae Caucasi Septentrionalis obvenit *** Species ''[[Vipera kaznakovi]]'' (''[[Pelias kaznakovi]]''); in montibus partis occidentalis Caucasi Septentrionalis obvenit *** Species ''[[Vipera lotievi]]''; in montibus partis mediae Caucasi Septentrionalis habitat *** Species ''[[Vipera magnifica]]'' (''[[Pelias magnifica]]''); in montibus Adygeae et Territorii Crasnodariani obvenit [https://web.archive.org/web/20160924064232/http://www.sevin.ru/vertebrates/index.html?Reptiles%2F83.html] *** Species ''[[Vipera nikolskii]]'' (''[[Pelias nikolskii]]''); in zona silvostepposa Russiae Europaeae *** Species ''[[Vipera orlovi]]'' (''[[Pelias orlovi]]''); in montibus partis occidentalis Caucasi Septentrionalis [https://web.archive.org/web/20191016051824/http://www.sevin.ru/vertebrates/index.html?Reptiles/82.html] *** Species ''[[Vipera renardi]]'' (''[[Pelias renardi]]''); in zonis stepposa, silvostepposa et semideserta ab fine occidentali Russiae ad [[Altai]] *** Species ''[[Vipera sachalinensis]]''; in Sachalina, [[Insulae Schantaricae|insulis Schantaricis]] atque in Territoriis Maritimo (Primorskensi) et Chabarovskensi divulgata [https://web.archive.org/web/20191016045620/http://www.sevin.ru/vertebrates/index.html?Reptiles/80.html] <gallery> File:Vipera nikolski 001.jpg|[[Vipera nikolskii]] File:Kreuzotter_(Skagen,_Denmark).jpg|[[Vipera berus]] File:Vipera_kaznakovi_(5).jpg|[[Vipera kaznakovi]] File:Viper2.jpg|[[Vipera renardi]] </gallery> ** Genus ''[[Macrovipera]]'' (nonnumquam in genus ''Vipera'' inclusum) *** Species ''[[Macrovipera lebetina]]'' (syn. ''Vipera lebetina''); in Daghestania obvenit <gallery> File:Macrovipera_lebetina_obtusa01.jpg|[[Macrovipera lebetina]] </gallery> == ''[[Testudines]]'' == * Familia ''[[Chelonidae]]'' ** Genus ''[[Carreta]]''<ref name="1v"/> *** Species ''[[Caretta caretta]]''; in [[Sinus Kolaensis|Sinu Kolaensi]] [[mare Barentsianum|Maris Barentsiani]] et [[Sinus Petri Magni|Sinu Petri Magni]] [[Mare Iaponicum|Maris Iaponici]] * Familia ''[[Dermochelyidae]]''<ref name="1r">Familia genus unum includit</ref> ** Genus ''[[Dermochelys]]''<ref name="1v">Genus speciem unam includit</ref> *** Species ''[[Dermochelys coriacea]]''; in aquis Russiae ab anno 1936 ad annum 2000 plus quam decies inventa: in [[Sinus Petri Magni|Sinu Petri Magni]] et prope litora [[Sachalina]]e in [[Mare Iaponicum|Mare Iaponico]], prope litora [[Insulae Curilenses|Insularum Curilensium]] medionalium in [[Mare Ochotense|Mare Ochotensi]] et [[Oceanus Pacificus|Oceano Pacifico]]<ref>Н. Б. Ананьева, Н. Л. Орлов, Р. Г. Халиков, И. С. Даревский, С. А. Рябов, А. В. Барабанов «Атлас пресмыкающихся Северной Евразии (таксономическое разнообразие, географическое распространение и природоохранный статус)» Зоологический институт Российской Академии наук, Санкт-Петербург, 2004. — С. 19.</ref> <gallery> File:Loggerhead_Sea_Turtle.jpg|[[Caretta caretta]] File:TortueLuth_Leatherback.jpg|[[ Dermochelys coriacea]] </gallery> * Familia ''[[Trionychidae]]'' ** Genus ''[[Pelodiscus]]''<ref name="1v"/> *** Species ''[[Pelodiscus sinensis]]''; in pelvibus fluviorum [[Amur]] et [[Ussuri]] atque in lacibus [[Lacus Chanka|Chanka]] et [[Lacus Gassi|Gassi]] obvenit * Familia ''[[Emydidae]]'' ** Genus ''[[Emys]]'' *** Species ''[[Emys orbicularis]]''; communis est in regionibus meridionalibus Russiae Europaeae ad Regiones [[Regio Smolenscensis|Smolenscensem]], [[Regio Branscensis|Branscensem]] et [[Regio Tulensis|Tulensem]] ac Res Publicas [[Mari El]] [[Tsuvasia|Tsuvasiam]]que in septentrione, [[Baschkiriam]] autem in oriente * Familia ''[[Geoemydidae]]'', nonnumquam in familiam ''[[Emydidae]]'' includitur ** Genus ''[[Mauremys]]'' *** Species ''[[Mauremys caspica]]''; in fluviis [[Daghestania]]e et in paludibus prope litus [[Mare Caspium|Maris Caspii]] obvenit [https://web.archive.org/web/20200923155852/http://www.sevin.ru/vertebrates/index.html?Reptiles%2F5.html] * Familia ''[[Testudinidae]]'' ** ''[[Testudo]]'' *** Species ''[[Testudo graeca]]''; in litore [[Pontus Euxinus|Ponti Euxini]] [[Territorium Crasnodarianum|Territorii Crasnodariani]] ad [[Anapa]]m<ref>Н. Б. Ананьева, К. Д. Мильто, С. В. Островских, Г. М. Пестов, М. В. Пестов «Проект по изучению и охране среднеазиатской чепепахи (Testudo graeca nikolskii) на Западном Кавказе — первые итоги и перспективы» in: Вопросы герпетологии. Материалы Третьего съезда Герпетологического общества им. А. М. Никольского, СПб: 2008. 468 с. ISBN 978-5-98092-021-0 [http://www.zin.ru/societies/nhs/doc/III_NHS_The_Problems_of_Herpetology.pdf]</ref>; [[Daghestania]] et litore [[Mare Caspium|Maris Caspii]] [https://web.archive.org/web/20170804214311/http://www.sevin.ru/vertebrates/index.html?Reptiles%2F6.html] <gallery> File:Gdynia-zolwiak.jpg|[[Pelodiscus sinensis]] File:Emys.jpg|[[Emys orbicularis]] File:Caspian Turtle.jpg|[[Mauremys caspica]] File:Furculachelys.JPG|[[Testudo graeca]] </gallery> == Notae == <div class="references-small"><references/></div> == Bibliographia == * Ананьева Н. Б., Боркин Л. Я., Даревский И. С., Орлов Н. Л. Энциклопедия природы России: Земноводные и пресмыкающиеся. — М.: ABF, 1998. — 574 с. * Ануфриев В. М., Бобрецов А. В. Фауна европейского северо-востока России. Т.4. Амфибии и рептилии. — СПб: Наука, 1996. — 130 с. * Банников А. Г., Даревский И. С., Ищенко В. Г., Рустамов А. К., Щербак Н. Н. Определитель земноводных и пресмыкающихся СССР. — М.: Просвещение, 1977. — 415 с. * Банников А. Г., Даревский И. С., Рустамов А. К. Земноводные и пресмыкающиеся СССР. — М.: Мысль, 1971. — 304 с. *Даревский И. С., Орлов Н. Л. Редкие и исчезающие животные. Земноводные и пресмыкающиеся — М.: Высшая школа, 1988. – 143 с. ISBN 5-06-001429-0 * Ананьева Н. Б., Орлов Н. Л., Халиков Р. Г., Даревский И. С., Рябов С. А., Барабанов А. В. Атлас пресмыкающихся Северной Евразии (таксономическое разнообразие, географическое распространение и природоохранный статус). — СПб.: Зоологический институт РАН, 2004. — 232 с. — 1000 экз. — ISBN 5-98092-007-2 == Nexus externi == * [https://web.archive.org/web/20210928065548/http://www.sevin.ru/vertebrates/ ''Vertebrata Russiae'' (data in situ interretiali Instituti problematum oecologiae et evolutionis Academiae Scientiarum Russicae)] [[Categoria:Fauna Russiae]] aspi0yllzidrub668jzwx1fajxt519b 0 189317 4000277 3873579 2026-11-07T10:51:31Z InternetArchiveBot 139091 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 4000277 wikitext text/x-wiki [[Fasciculus:Chateau_cand%C3%A9.JPG|thumb|250px|Monts: oppidum]] [[Fasciculus: Map commune FR insee code 37159.png|left|thumb|300px|Monts: communis tabula]] ''' Monts''' est commune [[Francia|Francicum]] 6'895 incolarum (anno [[2009]]) [[Tabula administrativa Franciae|praefecturae]] [[Andra et Liger|Andrae et Ligeris]] in provincia [[Centrum (regio Franciae)|media]]. {{NexInt}} * [[Index communium praefecturae Andrae et Ligeris|Indicem communium praefecturae Andrae et Ligeris]] == Nexus externi == {{CommuniaCat|Monts (Indre-et-Loire)|Monts}} * [https://web.archive.org/web/20060118102756/http://www.monts.org/ Monts pagina interretialis] * {{INSEE commune|37159|de=Monts}} {{geo-stipula}} [[Categoria:Communia praefecturae Ingeris et Ligeris]] [[Categoria:Loci habitati praefecturae Ingeris et Ligeris]] n3x7j8ne3138f630v5rftk2lqbi9be4 0 191041 4000117 3996857 2026-11-07T00:51:12Z Cyprianus Marcus 66550 4000117 wikitext text/x-wiki {{Capsa subdivisionis Vicidata}} [[Fasciculus:Municipalities in LG.svg|300px|right|Communia in circulo Luneburgensi]] '''Circulus Luneburgensis'''<ref>Fingitur nomen "Circulus Luneburgensis" -Theodisce ''Landreis Lüneburg'' nuncupatum- sic: Latinum substantivum "circulus" Theodiscum substantivum ''Landkreis'' (secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo) vertit et Latinum gentilicium "Luneburgensis-e" ad [[Luneburgum]] refertur. Quo de toponymo, vide {{Graesse}}.</ref> ([[Theodisce]] ''Landkreis Lüneburg''; [[Saxonice]] ''Landkreis Lümborg''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Loundkring Lüneburg''), nunc pars [[Saxonia Inferior|Saxoniae Inferioris]], anno [[1885]] conditus est et ad annum [[1945]] ad [[Borussia]]m pertinuit et ab anno [[1946]] ad Saxoniam Inferiorem. Caput circuli urbs [[Luneburgum]] est. == Historia == Ager circuli fuit pars [[Ducatus Luneburgensis]]. Anno [[1705]] ad Ducatum Electoralem Brunsvicum-Luneburgensem transiit. Anno [[1803]] cum toto ducatu a copiis [[Primum Imperium Francicum|Francicis]] occupatum est. Annis [[1810]] - [[1813]] pars [[Regnum Westphaliae|Regni Westphaliae]] erat. Tum ad [[Regnum Hannoveranum]], ab anno [[1866]] ad [[Borussia]]m pertinuit. Anno [[1885]] circulus conditus est, anno [[1929]] circulus pristinus Leopolitanus<ref name="Ebel 1960"/> Leneburgo adiunctus est. Ab anno [[1946]] Circulus Luneburgensis pars Saxoniae Inferioris est. == Communia circuli == Haec sunt communia huius circuli, quae partim ad communia generalia coniuncti sunt: * [[Adenthorpium]]<ref name="Höhbaum 1876">Höhbaum, K. (Ed.) (1876). ''Hansisches Urkundenbuch: Monumenta Germaniae Historica e codicibus diplomaticis Bremensibus et Luneburgensibus'' (Vol. I). Halis Saxonum: Typis Orphanotrophei.</ref> ([[Theodisce]] ''Adendorf''; [[Saxonice]] ''Adendörp'') (10.288 incolae) * [[Leopolis (Saxonia Inferior)|Leopolis]]<ref name="Ebel 1960">Ebel, W. (1960). ''Lübisches Recht: Erster Band''. Hansischer Geschichtsverein.</ref> ([[Theodisce]] ''Bleckede''; [[Saxonice]] ''Bleikd'') (9.532) * [[Luneburgum]] urbs (70.438) * [[Praefectura Neohusana]]<ref name="Grupen II 1742">Grupen, C. U. (1742). ''Disceptationes Forenses cum Observationibus Juris: De originibus et iurisdictione praefecturarum ditionis Brunsvicensis (Caput de Praefectura Neohusana)'' (Vol. II). Hannoverae: Förster.</ref> ([[Theodisce]] ''Amt Neuhaus'') (4.830) * [[Amelinghusium (commune generale)|Amelinghusium]]<ref name="Baring 1746"/> ([[Theodisce]] ''Amelinghausen''; [[lingua Saxonica|Boreosaxonice]] ''Amekhusen''; [[Saxonice]] ''Amelkusen'') (8.259) ** [[Amelinghusium]]<ref name="Baring 1746"/> ([[Theodisce]] ''Amelinghausen''; [[lingua Saxonica|Boreosaxonice]] ''Amekhusen''; [[Saxonice]] ''Amelkusen'') (3.962) ** [[Betzendorfum]]<ref name="Bünting & Letzner 1702">Bünting, H., & Letzner, J. (1702). ''Braunschweig-Lüneburgische Chronica, Oder Historische Beschreibung der Durchlauchtigsten Herzogen zu Braunschweig und Lüneburg''. Gedruckt bey Caspar Johann Jakobi.</ref> ([[Theodisce]] ''Betzendorf''; [[Saxonice]] ''Bätzendörp'') (1.156) ** [[Oldendorfium (Luya)|Oldendorfium]]<ref name="Oldendorfium">Theodiscum toponymum ''Oldendorf'' in Latinam "Oldendorfium" verti solet. V.gr. vide [https://www.bavarikon.de/object/bav:BSB-MDZ-00000BSB10932874?p=378&cq=ad&lang=de ''Boicae Gentis Annalium Partis III Liber XXXIII''], ubi dicitur "(...) Ergo comperto, Vrangelium coactis ad Oldendorfium copijs (...)".</ref> ([[Theodisce]] ''Oldendorf''; [[Saxonice]] ''Olndörp'') (985) ** [[Rehlinga]]<ref name="-inga">Germanica toponyma cum suffixis ''-ing'' et ''-ingen'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-inga-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Huninga]], [[Ihilinga]], [[Incinga]], [[Isininga]], [[Lauginga]], [[Leichlinga]], [[Liuchinga]], [[Liutmuntinga]], [[Lollinga]], [[Machtolvinga]], [[Mecchinga]], [[Memminga]] apud {{Graesse}}.</ref> ([[Theodisce]] ''Rehlingen''; [[Saxonice]] ''Rehlen'') (712) ** [[Soderstorf]] (1.444) * [[Bardenuvicum (commune generale)|Bardenuvicum]] ([[Theodisce]] ''Bardowick''; [[Saxonice]] ''Bewick'') (16.584) ** [[Bardenuvicum]] ([[Theodisce]] ''Bardowick''; [[Saxonice]] ''Bewick'') (sedes administrationis et oppidum, 6.473) ** [[Barum (Luneburgum)|Barum]]<ref name="Mindermann I II 2004">Mindermann, A. (Ed.) (2004). ''Verdener Urkundenbuch, 1. Abteilung, Band 2: 1300–1380''. Landschaftsverband der ehemaligen Herzogtümer Bremen und Verden.</ref> ([[Theodisce]] ''Barum''; [[Saxonice]] ''Boorn'') (1.828) ** [[Handorfium]]<ref name="-dorf">Germanica toponyma cum suffixo ''-dorf'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-dorfium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ensdorfium]], [[Burgdorfium]], [[Altdorfium]], [[Oberndorfium]], [[Rebdorfium]], [[Schenckendorfium]], [[Wilhelmersdorfium]] apud {{Graesse}}.</ref> ([[Theodisce]] ''Handorf''; [[Saxonice]] ''Handörp'') (1.953) ** [[Mechtersa]]<ref name="-a"/> ([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Mechtersen''; [[Saxonice]] ''Mechtsen'') (662) ** [[Radbruchium]]<ref name="-bruchium">Germanica toponyma cum suffixis ''-bruch'' seu ''-broich'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-bruchium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Horbruchium]] ac [[Mosbruchium]] apud articulum Vicipaediae Latinae de [[Index urbium et communium Rhenaniae et Palatinatus|indice urbium et communium Rhenaniae et Palatinatus]]; [[Legebruchium]] apud articulum Vicipaediae Latinae de [[Index communium Brandenburgi|indice communium Brandenburgi]]; [[Grevenbruchium]] apud articulum Vicipaediae Latinae de [[Index communium Rhenaniae Septentrionalis et Vestfaliae|indice communium Rhenaniae Septentrionalis et Vestfaliae]].</ref> ([[Theodisce]] ''Radbruch''; [[Saxonice]] ''Radbrouk'') (1.970) ** [[Vögelsen]] (2.255) ** [[Wittorf]] (1.443) * [[Dalenburgum (commune generale)|Dalenburgum]]<ref name="Rzihacek & Spreitzer XI 2024">Rzihacek, A., & Spreitzer, F. (Ed.) (2024). ''Die Urkunden Otto IV (Monumenta Germaniae Historica, Diplomata Regum et Imperatorum Germaniae, Tomus XI). Hahnsche Buchhandlung.</ref> ([[Theodisce]] ''Dahlenburg''; [[Saxonice]] ''Dahlenborg'') (6.150) ** [[Boitzia]]<ref name="Sudendorf 1859">Sudendorf, H. (Ed.) (1859). ''Urkundenbuch zur Geschichte der Herzöge von Braunschweig und Lüneburg und ihrer Lande'' (Vol. 1). Carl Rümpler Verlag.</ref> ([[Theodisce]] ''Boitze''; [[Saxonice]] ''Böhtz'') (393) ** [[Dalemia]]<ref name="Meiborn III 1688">Meibom, H. (1688). ''Rerum Germanicarum Tomi III: I. Historicos Germanicos, II. Historiam Helmstadensem, III. Dissertationes de utriusque Saxoniae''. Typis Georgii Wolffgangi Hammii; et: Meibom, H. (1688). ''Rerum Germanicarum Tomi III: Dissertationen und historische Chroniken des Herzogtums Braunschweig-Lüneburg''. Typis Georgii Wolffii.</ref> ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Dahlem'') (599) ** [[Dalenburgum]]<ref name="Rzihacek & Spreitzer XI 2024"/> ([[Theodisce]] ''Dahlenburg''; [[Saxonice]] ''Dahlenborg'') (sedes administrationis et oppidum, 3351) ** [[Nahrendorfium]]<ref name="-dorf">Germanica toponyma cum suffixo ''-dorf'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-dorfium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ensdorfium]], [[Burgdorfium]], [[Altdorfium]], [[Oberndorfium]], [[Rebdorfium]], [[Schenckendorfium]], [[Wilhelmersdorfium]] apud {{Graesse}}.</ref> ([[Theodisce]] ''Nahrendorf''; [[Saxonice]] ''Norndörp'') (1.236) ** [[Tosterglope]] (571) * [[Ericetum Orientale (commune generale)|Ericetum Orientale]]<ref name="Ericetum">[https://woerterbuchnetz.de/?sigle=MeckWB&lemid=H01756 Theodiscum toponymicum vocabulum ''Heide'' Latino nomine "Ericetum-i" vertitur.]</ref><ref name="Orientalis">[https://www.navigium.de/latein-woerterbuch/orientalis?wb=gross&nr=3 Theodiscum praefixum ''Ost-'' Latino adiectivo "orientalis-e" vertitur.]</ref> ([[Theodisce]] ''Ostheide''; [[Saxonice]] ''Oostheid'') (10.178) ** [[Barunvilla]]<ref name="SdaedhdlM 1862">Société d'archéologie et d'histoire de la Moselle (1862). ''Mémoires de la Société d'archéologie et d'histoire de la Moselle: Année 1860–1861''. Rousseau-Pallez.</ref> ([[Theodisce]] ''Barendorf''; [[Saxonice]] ''Borendörp'') (sedes administrationis, 2.418) ** [[Netesse]]<ref name="Netesse">Vide [https://www.deutsche-digitale-bibliothek.de/item/WG33LCQUIIHK3OA7DR6IKIOFHW6FXKYJ?utm ''12 Lüneburger Ratsmannen bekunden, dass der Magister Bernard de Netesse (Neetze) ½ Rump Salz...''], ubi dicitur "(...) Magister Bernard de Netesse (...)".</ref> ([[Theodisce]] ''Neetze''; [[Saxonice]] ''Neetz'' seu ''Näätz'') (2.583) ** [[Reinstorpium]]<ref name="-torpium">Germanica toponyma cum suffixis ''-torf'' et ''-torp'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-torpium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ebbestorpium]] apud Jaitner, K. (Ed.) (1985). ''Urkundenbuch des Klosters Ebstorf (Lüneburger Urkundenbuch, 14. Abteilung)''. Lax Verlag; [[Ermelstorpium]] apud Pratje, J. H. (1759). ''Historische Nachrichten von den ehemaligen vicedominis in ditione Bremensi:...''. Stadae: Typis H. C. Götheli; [[Gottorpium]] apud {{Graesse}}.</ref> ([[Theodisce]] ''Reinstorf''; [[Saxonice]] ''Reinstörp'') (1.290) ** [[Thomasburg]] (1.291) ** [[Vastorf]] (815) ** [[Wendisch Evern]] (1.781) * [[Gellersa (commune generale)|Gellersa]]<ref name="-a">Germanica toponyma cum terminatione ''-en'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-a-ae", quamquam huius terminationis variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Stolpa]], [[Dresda]] apud articulum Vicipaedia de [https://la.wikipedia.org/wiki/Index_urbium_et_communium_Saxoniae indice urbium et communium Saxoniae]; et Ala, [[Amma]], [[Brema]], [[Salancema]], Wisa, [[Groninga]], [[Toringa]] apud {{Graesse}}.</ref> ([[Theodisce]] ''Gellersen''; [[Saxonice]] ''Gellsen'') (12.849) ** [[Kirchgellersa]]<ref name="-a">Germanica toponyma cum terminatione ''-en'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-a-ae", quamquam huius terminationis variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Stolpa]], [[Dresda]] apud articulum Vicipaedia de [https://la.wikipedia.org/wiki/Index_urbium_et_communium_Saxoniae indice urbium et communium Saxoniae]; et Ala, [[Amma]], [[Brema]], [[Salancema]], Wisa, [[Groninga]], [[Toringa]] apud {{Graesse}}.</ref> ([[Theodisce]] ''Kirchgellersen''; [[Saxonice]] ''Karkgellsen'') (2.279) ** [[Reppenstadium]]<ref name="-stadt">Germanica toponyma cum suffixis ''-stadt'' et ''-stedt'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-stadium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Arnstadium]], [[Bernstadium]], [[Berolstadium]], [[Carolostadium]], [[Hermannostadium]], [[Darmstadium]], [[Freistadium]], [[Eisenstadium]], [[Fraustadium]], [[Harpstadium]], [[Helmstadium]], [[Altstadium]], [[Auerstadium]] apud {{Graesse}}.</ref> ([[Theodisce]] ''Reppenstedt''; [[Saxonice]] ''Reppenstää'') (sedes administrationis, 7.210) ** [[Südergellersen]] (1.602) ** [[Westergellersen]] (1758) * [[Ilmenavia (commune generale)|Ilmenavia]]<ref name="Egger 1977">Egger, C. (1977). ''Lexicon Nominum Locorum (Officium Libri Catholici)''. Libreria Editrice Vaticana.</ref> ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Ilmenau'') (10.486) ** [[Barnstedum]]<ref name="Bünting & Letzner 1702"/> ([[Theodisce]] ''Barnstedt'') (747) ** [[Embsa]]<ref name="-a">Germanica toponyma cum terminatione ''-en'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-a-ae", quamquam huius terminationis variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Stolpa]], [[Dresda]] apud articulum Vicipaedia de [https://la.wikipedia.org/wiki/Index_urbium_et_communium_Saxoniae indice urbium et communium Saxoniae]; et Ala, [[Amma]], [[Brema]], [[Salancema]], Wisa, [[Groninga]], [[Toringa]] apud {{Graesse}}.</ref> ([[Theodisce]] ''Embsen''; [[Saxonice]] ''Emsen'') (2.630) ** [[Everinga]]<ref name="-ingaEvern">Germanica toponyma cum suffixis ''-ing'' et ''-ingen'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-inga-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Huninga]], [[Ihilinga]], [[Incinga]], [[Isininga]], [[Lauginga]], [[Leichlinga]], [[Liuchinga]], [[Liutmuntinga]], [[Lollinga]], [[Machtolvinga]], [[Mecchinga]], [[Memminga]] apud {{Graesse}}. Hoc casu suffixum mediaevali formae huius toponymi ''Everinge'' testatae applicatur. Quo de mediaevali toponymo, vide: Ohainski, U., & Udolph, J. (1998). ''Die Ortsnamen des Landkreises und der Stadt Hannover (Niedersächsisches Ortsnamenbuch, Teil I)''. Verlag für Regionalgeschichte.</ref> ([[Theodisce]] ''Deutsch Evern''; [[Saxonice]] ''Düütsch Äwern'')</small> (3.736) ** [[Melbike]]<ref name="Melbeck">Vide [https://www.samtgemeinde-ilmenau.de/PortalData/10/Resources/historie/dokumente/Orts-_und_Gewaessernamen_im_Landkreis_Lueneburg.pdf?utm ''Orts- und Gewässernamen im Landkreis Lueneburg'']. ubi "(...) Melbeck 1296 in Melbeke. 1300 in villa Melbike. 1303 in villa Melbeke (...)".</ref> ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Melbeck'') (sedes administrationis, 3.373) * [[Scharnebeck (commune generale)|Scharnebeck]] (15.091) ** [[Artlenburgum]]<ref name="Baring 1746">Baring, E. (1746). ''Succincta Hannoverae et ditionum vicinarum Notitia Historica''. Hanoverae: Typis Nicolae Försteri.</ref> ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Artlenburg'') (1.610) ** [[Britlinga]]<ref name="Udolph 2004">Udolph, J. (2004). ''Suffixbildungen in alten Ortsnamen: Akten eines internationalen Symposiums in Uppsala''. [[Gottinga]]e: Hahnsche Buchhandlung.</ref> ([[Theodisce]] ''Brietlingen''; [[Saxonice]] ''Brietl'') (3.319) ** [[Echemium]]<ref name="-hemium">Germanica toponyma cum suffixis ''-he(i)m'' et ''-hjem'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-hemium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ingelhemium]], [[Eboreshemium]], [[Arnhemium]], [[Oppenhemium]], [[Forchemium]], [[Gerineshemium]], [[Benthemium]], [[Buxhemium]], [[Dronthemium]], [[Enshemium]] apud {{Graesse}}.</ref> ([[Theodisce]] ''Echem''; [[Saxonice]] ''Echen'') (1.017) ** [[Hittberga]]<ref name="-berga">Germanica toponyma cum suffixis ''-berg'' aut ''-berge'' aut ''-bergen'' aut ''-berghe'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-berga-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Amberga]], [[Annaberga]], [[Arensberga]], [[Asschaberga]], [[Bamberga]], [[Berga]], [[Blancoberga]], [[Bobbinberga]], [[Brunsberga]], [[Cassonberga]], [[Coloberga]], [[Eversberga]], [[Freiberga]] apud {{Graesse}}.</ref> ([[Theodisce]] ''Hittbergen''; [[Saxonice]] ''Hittbargen'') (912) ** [[Hohnstorpium (Albis)|Hohnstorpium]]<ref name="-torpium">Germanica toponyma cum suffixis ''-torf'' et ''-torp'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-torpium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ebbestorpium]] apud Jaitner, K. (Ed.) (1985). ''Urkundenbuch des Klosters Ebstorf (Lüneburger Urkundenbuch, 14. Abteilung)''. Lax Verlag; [[Ermelstorpium]] apud Pratje, J. H. (1759). ''Historische Nachrichten von den ehemaligen vicedominis in ditione Bremensi:...''. Stadae: Typis H. C. Götheli; [[Gottorpium]] apud {{Graesse}}.</ref> ([[Theodisce]] ''Hohnstorf''; [[Saxonice]] ''Haunstörp'') (2.408) ** [[Ludersburgum]]<ref name="-burg">Germanica toponyma cum suffixis ''-burg'' et ''-borg'' et ''-burgh'' et ''-bourg'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-burgum-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Wisingsburgum]], [[Edinburgum]], [[Alburgum]], [[Altenburgum]], [[Brandeburgum]], [[Caroburgum]], [[Doesburgum]], [[Friburgum]], [[Hamburgum]], [[Iulioburgum]] apud {{Graesse}}.</ref> ([[Theodisce]] ''Lüdersburg''; [[Saxonice]] ''Lüsborg'') (624) ** [[Rullstorpium]]<ref name="-torpium">Germanica toponyma cum suffixis ''-torf'' et ''-torp'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-torpium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ebbestorpium]] apud Jaitner, K. (Ed.) (1985). ''Urkundenbuch des Klosters Ebstorf (Lüneburger Urkundenbuch, 14. Abteilung)''. Lax Verlag; [[Ermelstorpium]] apud Pratje, J. H. (1759). ''Historische Nachrichten von den ehemaligen vicedominis in ditione Bremensi:...''. Stadae: Typis H. C. Götheli; [[Gottorpium]] apud {{Graesse}}.</ref> ([[Theodisce]] ''Rullstorf''; [[Saxonice]] ''Rullstörp'') (1.880) ** [[Scharnebeck]] (sedes administrationis, 3.321) ==Notae== <references /> {{Circuli terrae Saxoniae Inferioris}} {{geo-stipula}} {{DEFAULTSORT:Luneburgensis circulus}} [[Categoria:Circuli terrae Saxoniae Inferioris]] [[Categoria:Constituta 1885]] hpx2osvchtszyt9y0kmm80yd1wqa6xj 0 191499 4000050 3720514 2026-11-06T22:30:55Z InternetArchiveBot 139091 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 4000050 wikitext text/x-wiki {{Capsa urbis Vicidata}} [[Fasciculus:Lamon bl.jpg|thumb|Lamon]] '''Lamon''' {{victio|Lamon|onis|m}} (alia nomina: ''Lamonum'') ([[Lingua Italiana|Italiane]]: ''[[:it:Lamon|Lamon]]'') est [[oppidum]] [[Italia]]e et [[Commune Italiae|municipium]], in [[Regio Italiae|Regione]] [[Venetia (regio)|Venetia]], in [[Provincia Bellunensis|Provincia Bellunensi]] ac in [[Pagus Feltrensis|Pago Feltrensi]], historica ac geographica terra, situm. Incolae ''Lamonenses'' appellantur. [[Fasciculus:Panorama Lamon.jpg|thumb|center|650px|''Despectus ad Lamonem'']] == Insigne == <gallery> Fasciculus:Corona di comune.svg|''[[Municipium Italiae]]'' </gallery> == Municipia finitima == {{NexInt}} * [[Venetia (regio)|Venetia]] (''regio''), * [[Provincia Bellunensis]], * [[Pagus Feltrensis]] (''terra''), * [[Bellunum]] (''urbs''), * [[Municipium Italiae]]. == Nexus externi == * [https://web.archive.org/web/20240223062332/https://www.comune.lamon.bl.it/ Situs publicus (Italice)] {{CommuniaCat|Lamon|Lamonem}} == Pinacotheca == <gallery> Fasciculus:Map of comune of Lamon (province of Belluno, region Veneto, Italy).svg|Collocatio finium municipii in Provincia Bellunensi. Imago:Map of comunità montana Feltrina (province of Belluno, region Veneto, Italy).svg|Collocatio municipiorum Pagi Feltrini in Provincia Bellunensi. </gallery> == Notae == <references /> {{urbs-stipula}} [[Categoria:Municipia in provincia Belluni]] [[Categoria:Pagus Feltrensis]] k43rnhtwlcvgx29mbmiagpsugonu40a 0 191806 4000198 3845004 2026-11-07T06:11:27Z InternetArchiveBot 139091 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 4000198 wikitext text/x-wiki [[Fasciculus:Marie-Claire_Alain_et_Henri_L%C3%A9monon_%C3%A0_Saint-Donat_1982.jpg |thumb|200 px|Maria Clara Alain et Henricus Lémonon anno [[1982]]]] '''Maria Clara Alain''' ([[Sanctus Germanus in Laya|Sancti Germani in Laya]] nata die [[10 Augusti]] [[1926]]; mortua in [[Pecq]] die [[26 Februarii]] [[2013]]) fuit clara [[organista]] [[Francia|Francica]] qui musicae [[Ioannes Sebastianus Bach|Ioannes Sebastiani Bach]]. Etiam fratres eius [[Ioannes Alain|Ioannes]] et [[Oliverius Alain]] compositores et organistae fuerunt. Alumna [[Conservatorium Parisiense|Conservatorii Parisiensis]] fuit. == Nexus externi == * [https://web.archive.org/web/20131106120730/http://www.france-orgue.fr/disque/index.php?zpg=dsq.fra.rch&org=Marie-Claire+Alain&tit=&oeu=&ins=&cdo=1&dvo=1&vno=1&cmd=Rechercher&edi= France Orgue] Discographia {{bio-stipula}} {{Lifetime|1926|2013|Alain, Maria Clara}} [[Categoria:Musici Franciae]] [[Categoria:Organistae]] [[Categoria:Mulieres]] m7zkqjc0u19c2ois1ye3i59od5u5k1i 0 192836 4000229 3659928 2026-11-07T08:38:58Z InternetArchiveBot 139091 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 4000229 wikitext text/x-wiki '''Meteoroides''' (''-is'', neut.)<ref>Neologismus linguarum hodiernarum scientificus</ref> est corpus parvum [[astronomia|astronomicum]] [[saxum|saxosum]]. Meteoroidea aut singula aut in "[[pluvia meteororum]]" congessa [[spatium (astronomia)|spatium]] transeunt. Si [[tellus (planeta)|terra]]e appropinquant minora, in [[atmosphaera]] combusta, a terrestribus '''[[meteora]]''' (''-orum'', neut.pl.)<ref>Verbum mediaevale, cf. [[Graece|Graecum]] {{Polytonic|τὰ μετέωρα}} "res altissimae"</ref> aut Latinitati classica "stellae labentes"<ref>"Saepe stellas videbis Praecipites caelo labi": [[Vergilius]], ''[[Georgica]]'' 1.365; "de caelo lapsa per umbras Stella": ''[[Aeneis]]'' 2.694</ref> nuncupantur. Maiora in terram cadunt atque a [[petrologia|petrologis]] [[meteorita]]e appellantur. == Notae == <div class="references-small"><references /></div> {{NexInt}} *[[Meteorites]] *[[Pluvia meteororum]] == Nexus externi == * [https://web.archive.org/web/20191115133111/http://www.astro.amu.edu.pl/~jopek/MDC2007/ Meteor Data Center] ([[Unio Astronomica Internationalis]]) {{Astro-stipula}} [[Categoria:Meteoroidea|!]] 9e76orf1lqmeu2so50c26onrzxrp99f 0 196227 4000079 3878969 2026-11-06T23:45:14Z InternetArchiveBot 139091 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 4000079 wikitext text/x-wiki {{Capsa hominis Vicidata}} '''Leonardus Olschki''' (natus [[Verona]]e die [[15 Iulii]] [[1885]], obiit [[Berkeleia|Berkeleiae]] in [[California]] die [[7 Decembris]] [[1961]]) fuit philologus polyglottus. == Vita == Leonardus Olschki ab anno [[1918]] apud [[Universitas Ruperto-Carola Heidelbergensis|Universitatem Heidelbergensem]] philologiam docuit. Anno [[1939]] emigravit in [[Civitates Foederatae Americae|Civitates Foederatas Americae Septentrionalis]]. == Bibliographia == * Anke Dörner, ''La vita spezzata. Leonardo Olschki ein jüdischer Romanist zwischen Integration und Emigration'', Tubingae 2005 == Nexus externi == * [https://web.archive.org/web/20151217174333/http://viaf.org/viaf/106966018/ Pagina interretialis VIAF] {{bio-stipula}} {{Lifetime|1885|1961|Olschki, Leonardus}} [[Categoria:Auctores Italiani]] [[Categoria:Auctores Theodisci]] [[Categoria:Philologi Italiae]] [[Categoria:Philologi Civitatum Foederatarum]] [[Categoria:Professores Universitatis Heidelbergensis]] [[Categoria:Professores Universitatis Californiensis Berkeleiensis]] mwrr8xcwhu9et3u8lvwr2trd9v1evba 0 198037 4000264 3608486 2026-11-07T10:26:31Z InternetArchiveBot 139091 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 4000264 wikitext text/x-wiki {{pro pagina discretiva vide|Mons Gardinius (discretiva)}} {{Capsa urbis Vicidata}} [[Fasciculus:Mongardino - San Giovanni Battista 2287.jpg|thumb|Mons Gardinius Astensium]] '''Mons Gardinius'''<ref>''DIZIONARIO GEOGRAFICO'' - Di GOFFREDO CASALIS, Voll. V.V., Torino 1833-1854</ref><ref>Nomi d'Italia - AAVV, De Agostini</ref> ([[Lingua Italiana|Italiane]]: ''[[:it:Mongardino|Mongardino]]'') est [[oppidum]] [[Italia]]e et [[Commune Italiae|municipium]], in [[Regio Italiae|Regione]] [[Pedemontium|Pedemontio]] et in [[Provincia Astensis|Provincia Astensi]] situm. Incolae ''Montegardinenses'' appellantur. == Insigne == <gallery> Fasciculus:Corona di comune.svg|''[[Municipium Italiae]]'' </gallery> == Municipia finitima == {{NexInt}} * [[Pedemontium]] (''regio''), * [[Provincia Astensis]], * [[Mons Ferratus]] (''terra''), * [[Hasta Pompeia]] seu [[Hasta]] ac [[Asta]] (''urbs''), * [[Municipium Italiae]]. == Nexus externi == * [https://web.archive.org/web/20050106015421/http://www.comune.mongardino.at.it/personaggi-giobert.htm Pagina officialis] {{CommuniaCat|Mongardino|Montem Gardinium}} == Pinacotheca == <gallery> Imago:Map - IT - Asti - Municipality code 5071.svg|Collocatio finium municipii in Provincia Astensi. </gallery> == Notae == <references /> {{urbs-stipula}} [[Categoria:Municipia in provincia Hastae Pompeiae]] 74qbvmovni20uwtwonz1x14d32rpbxi 0 198071 4000116 3987999 2026-11-07T00:49:38Z Cyprianus Marcus 66550 4000116 wikitext text/x-wiki {{Capsa urbis Vicidata}} '''Scharnebeck''' commune generale [[Saxonia Inferior|Saxoniae Inferioris]] et pars [[Circulus Luneburgensis|Circuli Luneburgensis]] est. Ad Scharnebeck communia [[Artlenburgum]]<ref name="Baring 1746">Baring, E. (1746). ''Succincta Hannoverae et ditionum vicinarum Notitia Historica''. Hanoverae: Typis Nicolae Försteri.</ref> ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Artlenburg'') (1.610 incolae), [[Britlinga]]<ref name="Udolph 2004">Udolph, J. (2004). ''Suffixbildungen in alten Ortsnamen: Akten eines internationalen Symposiums in Uppsala''. [[Gottinga]]e: Hahnsche Buchhandlung.</ref> ([[Theodisce]] ''Brietlingen''; [[Saxonice]] ''Brietl'') (3.319), [[Echemium]]<ref name="-hemium">Germanica toponyma cum suffixis ''-he(i)m'' et ''-hjem'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-hemium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ingelhemium]], [[Eboreshemium]], [[Arnhemium]], [[Oppenhemium]], [[Forchemium]], [[Gerineshemium]], [[Benthemium]], [[Buxhemium]], [[Dronthemium]], [[Enshemium]] apud {{Graesse}}.</ref> ([[Theodisce]] ''Echem''; [[Saxonice]] ''Echen'') (1.017), [[Hittberga]]<ref name="-berga">Germanica toponyma cum suffixis ''-berg'' aut ''-berge'' aut ''-bergen'' aut ''-berghe'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-berga-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Amberga]], [[Annaberga]], [[Arensberga]], [[Asschaberga]], [[Bamberga]], [[Berga]], [[Blancoberga]], [[Bobbinberga]], [[Brunsberga]], [[Cassonberga]], [[Coloberga]], [[Eversberga]], [[Freiberga]] apud {{Graesse}}.</ref> ([[Theodisce]] ''Hittbergen''; [[Saxonice]] ''Hittbargen'') (912), [[Hohnstorpium (Albis)|Hohnstorpium]]<ref name="-torpium">Germanica toponyma cum suffixis ''-torf'' et ''-torp'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-torpium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ebbestorpium]] apud Jaitner, K. (Ed.) (1985). ''Urkundenbuch des Klosters Ebstorf (Lüneburger Urkundenbuch, 14. Abteilung)''. Lax Verlag; [[Ermelstorpium]] apud Pratje, J. H. (1759). ''Historische Nachrichten von den ehemaligen vicedominis in ditione Bremensi:...''. Stadae: Typis H. C. Götheli; [[Gottorpium]] apud {{Graesse}}.</ref> ([[Theodisce]] ''Hohnstorf''; [[Saxonice]] ''Haunstörp'') (2.408), [[Ludersburgum]]<ref name="-burg">Germanica toponyma cum suffixis ''-burg'' et ''-borg'' et ''-burgh'' et ''-bourg'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-burgum-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Wisingsburgum]], [[Edinburgum]], [[Alburgum]], [[Altenburgum]], [[Brandeburgum]], [[Caroburgum]], [[Doesburgum]], [[Friburgum]], [[Hamburgum]], [[Iulioburgum]] apud {{Graesse}}.</ref> ([[Theodisce]] ''Lüdersburg''; [[Saxonice]] ''Lüsborg'') (624), [[Rullstorpium]]<ref name="-torpium">Germanica toponyma cum suffixis ''-torf'' et ''-torp'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-torpium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ebbestorpium]] apud Jaitner, K. (Ed.) (1985). ''Urkundenbuch des Klosters Ebstorf (Lüneburger Urkundenbuch, 14. Abteilung)''. Lax Verlag; [[Ermelstorpium]] apud Pratje, J. H. (1759). ''Historische Nachrichten von den ehemaligen vicedominis in ditione Bremensi:...''. Stadae: Typis H. C. Götheli; [[Gottorpium]] apud {{Graesse}}.</ref> ([[Theodisce]] ''Rullstorf''; [[Saxonice]] ''Rullstörp'') (1.880) atque [[Scharnebeck]] (sedes administrationis, 3.321) pertinent. == Historia == Commune generale Scharnebeck anno [[1974]] e communibus supra dictis constitutum est. ==Notae== <references /> == Nexus externi == * [http://www.scharnebeck.de/ Pagina Communis generalis Scharnebeck] {{urbs-stipula}} [[Categoria:Communia generalia Saxoniae Inferioris]] [[Categoria:Constituta 1974]] 8vrkwsjpy6g2uve6ilbltmvbm3viruw 0 198181 4000107 3726087 2026-11-07T00:29:28Z Cyprianus Marcus 66550 Cyprianus Marcus movit paginam [[Rullstorf]] ad [[Rullstorpium]]: Nomen Latinum vel Latinizatum inventum. Vide notam 3726087 wikitext text/x-wiki {{Capsa urbis Vicidata}} '''Rullstorf''' commune [[Saxonia Inferior|Saxoniae Inferioris]] pars [[Circulus Luneburgensis|Circuli Luneburgensis]] et pars communis generalis [[Scharnebeck (commune generale)|Scharnebeck]] est. Ad Rullstorf et vici Boltersen, Kronsberg, Plangenmoor, Neu Rullstorf atque Neu Boltersen pertinent. == Historia == Rullstorf circa annum [[1150]] primo in actis descriptum est. Postea pars [[Ducatus Luneburgensis]] fuit. Anno [[1705]] ad Ducatum Electoralem Brunsvicum-Luneburgensem transiit. Anno [[1803]] cum toto Ducato a copiis [[Primum Imperium Francicum|Francicis]] occupatum est. Annis [[1810]] - [[1813]] pars [[Regnum Westphaliae|Regni Westphaliae]] erat. Tum ad [[Regnum Hannoveranum]], ab anno [[1866]] ad [[Borussia]]m pertinuit. Rullstorf ab anno [[1946]] pars Saxoniae Inferioris et ab anno [[1974]] pars [[Scharnebeck (commune generale)|Scharnebeck]] communis generalis est. Eodem anno vici supra dicti ad Rullstorf adiuncti sunt. == Nexus externi == {{commonscat}} * [https://web.archive.org/web/20140826120432/http://www.scharnebeck.de/desktopdefault.aspx/tabid-3047/ Pagina communis generalis Scharnebeck de Rullstorf scripta] * [http://www.rullstorf.de/ Pagina officialis] {{urbs-stipula}} [[Categoria:Communia Saxoniae Inferioris]] [[Categoria:Condita saeculo 12]] 1pqb8kc4jd2fr38hiv8oweh0kzsnady 4000111 4000107 2026-11-07T00:45:33Z Cyprianus Marcus 66550 4000111 wikitext text/x-wiki {{Capsa urbis Vicidata}} '''Rullstorpium'''<ref name="-torpium">Germanica toponyma cum suffixis ''-torf'' et ''-torp'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-torpium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ebbestorpium]] apud Jaitner, K. (Ed.) (1985). ''Urkundenbuch des Klosters Ebstorf (Lüneburger Urkundenbuch, 14. Abteilung)''. Lax Verlag; [[Ermelstorpium]] apud Pratje, J. H. (1759). ''Historische Nachrichten von den ehemaligen vicedominis in ditione Bremensi:...''. Stadae: Typis H. C. Götheli; [[Gottorpium]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Egestorf''; [[Saxonice]] ''Äästörp'')</small> * [[Edewechte]]<ref name="Berger 2012">Berger, D. (2012). ''Edewecht''. In ''Deutsches Ortsnamenbuch''. Walter de Gruyter.</ref> ([[Theodisce]] ''Rullstorf''; [[Saxonice]] ''Rullstörp'') commune [[Saxonia Inferior|Saxoniae Inferioris]] pars [[Circulus Luneburgensis|Circuli Luneburgensis]] et pars communis generalis [[Scharnebeck (commune generale)|Scharnebeck]] est. Ad Rullstorpium et vici [[Boltersa]]<ref name="-a">Germanica toponyma cum terminatione ''-en'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-a-ae", quamquam huius terminationis variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Stolpa]], [[Dresda]] apud articulum Vicipaedia de [https://la.wikipedia.org/wiki/Index_urbium_et_communium_Saxoniae indice urbium et communium Saxoniae]; et Ala, [[Amma]], [[Brema]], [[Salancema]], Wisa, [[Groninga]], [[Toringa]] apud {{Graesse}}.</ref> (Theodisce ''Boltersen''), [[Kronsberga]]<ref name="-berga">Germanica toponyma cum suffixis ''-berg'' aut ''-berge'' aut ''-bergen'' aut ''-berghe'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-berga-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Amberga]], [[Annaberga]], [[Arensberga]], [[Asschaberga]], [[Bamberga]], [[Berga]], [[Blancoberga]], [[Bobbinberga]], [[Brunsberga]], [[Cassonberga]], [[Coloberga]], [[Eversberga]], [[Freiberga]] apud {{Graesse}}.</ref> (Theodisce ''Kronsberg''), [[Nova Boltersa]]<ref name="Neu">[https://www.navigium.de/latein-woerterbuch/Neu?wb=gross&nr=1 Theodiscum adiectivum aut praefixum ''Neu(-)'' Latino adiectivo "novus-a-um"] vertitur.</ref><ref name="-a"/> (Theodisce ''Neu Boltersen''), [[Novum Rullstorpium]]<ref name="Neu"/><ref name="-torpium"/> (Theodisce ''Neu Rullstorf''), [[Plangenmoor]] (Theodisce ''Plangenmoor'') atque [[Rullstorpium (caput communis)|Rullstorpium]] (Theodisce ''Rullstorf'') pertinent. == Historia == Rullstorpium circa annum [[1150]] primo in actis descriptum est. Postea pars [[Ducatus Luneburgensis]] fuit. Anno [[1705]] ad Ducatum Electoralem Brunsvicum-Luneburgensem transiit. Anno [[1803]] cum toto Ducato a copiis [[Primum Imperium Francicum|Francicis]] occupatum est. Annis [[1810]] - [[1813]] pars [[Regnum Westphaliae|Regni Westphaliae]] erat. Tum ad [[Regnum Hannoveranum]], ab anno [[1866]] ad [[Borussia]]m pertinuit. Rullstorpium ab anno [[1946]] pars Saxoniae Inferioris et ab anno [[1974]] pars [[Scharnebeck (commune generale)|Scharnebeck]] communis generalis est. Eodem anno vici supra dicti ad Rullstorpium adiuncti sunt. ==Notae== <references /> == Nexus externi == {{commonscat|Rullstorf|Rullstorpium}} * [https://web.archive.org/web/20140826120432/http://www.scharnebeck.de/desktopdefault.aspx/tabid-3047/ Pagina communis generalis Scharnebeck de Rullstorpio scripta] * [http://www.rullstorf.de/ Pagina officialis] {{urbs-stipula}} [[Categoria:Communia Saxoniae Inferioris]] [[Categoria:Condita saeculo 12]] 83lkjfzn2wroi9p6tb317735wqmqexa 4000112 4000111 2026-11-07T00:46:27Z Cyprianus Marcus 66550 4000112 wikitext text/x-wiki {{Capsa urbis Vicidata}} '''Rullstorpium'''<ref name="-torpium">Germanica toponyma cum suffixis ''-torf'' et ''-torp'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-torpium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ebbestorpium]] apud Jaitner, K. (Ed.) (1985). ''Urkundenbuch des Klosters Ebstorf (Lüneburger Urkundenbuch, 14. Abteilung)''. Lax Verlag; [[Ermelstorpium]] apud Pratje, J. H. (1759). ''Historische Nachrichten von den ehemaligen vicedominis in ditione Bremensi:...''. Stadae: Typis H. C. Götheli; [[Gottorpium]] apud {{Graesse}}.</ref> ([[Theodisce]] ''Rullstorf''; [[Saxonice]] ''Rullstörp'') commune [[Saxonia Inferior|Saxoniae Inferioris]] pars [[Circulus Luneburgensis|Circuli Luneburgensis]] et pars communis generalis [[Scharnebeck (commune generale)|Scharnebeck]] est. Ad Rullstorpium et vici [[Boltersa]]<ref name="-a">Germanica toponyma cum terminatione ''-en'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-a-ae", quamquam huius terminationis variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Stolpa]], [[Dresda]] apud articulum Vicipaedia de [https://la.wikipedia.org/wiki/Index_urbium_et_communium_Saxoniae indice urbium et communium Saxoniae]; et Ala, [[Amma]], [[Brema]], [[Salancema]], Wisa, [[Groninga]], [[Toringa]] apud {{Graesse}}.</ref> (Theodisce ''Boltersen''), [[Kronsberga]]<ref name="-berga">Germanica toponyma cum suffixis ''-berg'' aut ''-berge'' aut ''-bergen'' aut ''-berghe'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-berga-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Amberga]], [[Annaberga]], [[Arensberga]], [[Asschaberga]], [[Bamberga]], [[Berga]], [[Blancoberga]], [[Bobbinberga]], [[Brunsberga]], [[Cassonberga]], [[Coloberga]], [[Eversberga]], [[Freiberga]] apud {{Graesse}}.</ref> (Theodisce ''Kronsberg''), [[Nova Boltersa]]<ref name="Neu">[https://www.navigium.de/latein-woerterbuch/Neu?wb=gross&nr=1 Theodiscum adiectivum aut praefixum ''Neu(-)'' Latino adiectivo "novus-a-um"] vertitur.</ref><ref name="-a"/> (Theodisce ''Neu Boltersen''), [[Novum Rullstorpium]]<ref name="Neu"/><ref name="-torpium"/> (Theodisce ''Neu Rullstorf''), [[Plangenmoor]] (Theodisce ''Plangenmoor'') atque [[Rullstorpium (caput communis)|Rullstorpium]] (Theodisce ''Rullstorf'') pertinent. == Historia == Rullstorpium circa annum [[1150]] primo in actis descriptum est. Postea pars [[Ducatus Luneburgensis]] fuit. Anno [[1705]] ad Ducatum Electoralem Brunsvicum-Luneburgensem transiit. Anno [[1803]] cum toto Ducato a copiis [[Primum Imperium Francicum|Francicis]] occupatum est. Annis [[1810]] - [[1813]] pars [[Regnum Westphaliae|Regni Westphaliae]] erat. Tum ad [[Regnum Hannoveranum]], ab anno [[1866]] ad [[Borussia]]m pertinuit. Rullstorpium ab anno [[1946]] pars Saxoniae Inferioris et ab anno [[1974]] pars [[Scharnebeck (commune generale)|Scharnebeck]] communis generalis est. Eodem anno vici supra dicti ad Rullstorpium adiuncti sunt. ==Notae== <references /> == Nexus externi == {{commonscat|Rullstorf|Rullstorpium}} * [https://web.archive.org/web/20140826120432/http://www.scharnebeck.de/desktopdefault.aspx/tabid-3047/ Pagina communis generalis Scharnebeck de Rullstorpio scripta] * [http://www.rullstorf.de/ Pagina officialis] {{urbs-stipula}} [[Categoria:Communia Saxoniae Inferioris]] [[Categoria:Condita saeculo 12]] fgy8ghlaoqtnksujscimml98cgpxsit 4000113 4000112 2026-11-07T00:47:03Z Cyprianus Marcus 66550 4000113 wikitext text/x-wiki {{Capsa urbis Vicidata}} '''Rullstorpium'''<ref name="-torpium">Germanica toponyma cum suffixis ''-torf'' et ''-torp'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-torpium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ebbestorpium]] apud Jaitner, K. (Ed.) (1985). ''Urkundenbuch des Klosters Ebstorf (Lüneburger Urkundenbuch, 14. Abteilung)''. Lax Verlag; [[Ermelstorpium]] apud Pratje, J. H. (1759). ''Historische Nachrichten von den ehemaligen vicedominis in ditione Bremensi:...''. Stadae: Typis H. C. Götheli; [[Gottorpium]] apud {{Graesse}}.</ref> ([[Theodisce]] ''Rullstorf''; [[Saxonice]] ''Rullstörp'') commune [[Saxonia Inferior|Saxoniae Inferioris]] pars [[Circulus Luneburgensis|Circuli Luneburgensis]] et pars communis generalis [[Scharnebeck (commune generale)|Scharnebeck]] est. Ad Rullstorpium et vici [[Boltersa]]<ref name="-a">Germanica toponyma cum terminatione ''-en'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-a-ae", quamquam huius terminationis variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Stolpa]], [[Dresda]] apud articulum Vicipaedia de [https://la.wikipedia.org/wiki/Index_urbium_et_communium_Saxoniae indice urbium et communium Saxoniae]; et Ala, [[Amma]], [[Brema]], [[Salancema]], Wisa, [[Groninga]], [[Toringa]] apud {{Graesse}}.</ref> (Theodisce ''Boltersen''), [[Kronsberga]]<ref name="-berga">Germanica toponyma cum suffixis ''-berg'' aut ''-berge'' aut ''-bergen'' aut ''-berghe'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-berga-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Amberga]], [[Annaberga]], [[Arensberga]], [[Asschaberga]], [[Bamberga]], [[Berga]], [[Blancoberga]], [[Bobbinberga]], [[Brunsberga]], [[Cassonberga]], [[Coloberga]], [[Eversberga]], [[Freiberga]] apud {{Graesse}}.</ref> (Theodisce ''Kronsberg''), [[Nova Boltersa]]<ref name="Neu">[https://www.navigium.de/latein-woerterbuch/Neu?wb=gross&nr=1 Theodiscum adiectivum aut praefixum ''Neu(-)'' Latino adiectivo "novus-a-um"] vertitur.</ref><ref name="-a"/> (Theodisce ''Neu Boltersen''), [[Novum Rullstorpium]]<ref name="Neu"/><ref name="-torpium"/> (Theodisce ''Neu Rullstorf''), [[Plangenmoor]] (Theodisce ''Plangenmoor'') atque [[Rullstorpium (caput communis)|Rullstorpium]]<ref name="-torpium"/> (Theodisce ''Rullstorf'') pertinent. == Historia == Rullstorpium circa annum [[1150]] primo in actis descriptum est. Postea pars [[Ducatus Luneburgensis]] fuit. Anno [[1705]] ad Ducatum Electoralem Brunsvicum-Luneburgensem transiit. Anno [[1803]] cum toto Ducato a copiis [[Primum Imperium Francicum|Francicis]] occupatum est. Annis [[1810]] - [[1813]] pars [[Regnum Westphaliae|Regni Westphaliae]] erat. Tum ad [[Regnum Hannoveranum]], ab anno [[1866]] ad [[Borussia]]m pertinuit. Rullstorpium ab anno [[1946]] pars Saxoniae Inferioris et ab anno [[1974]] pars [[Scharnebeck (commune generale)|Scharnebeck]] communis generalis est. Eodem anno vici supra dicti ad Rullstorpium adiuncti sunt. ==Notae== <references /> == Nexus externi == {{commonscat|Rullstorf|Rullstorpium}} * [https://web.archive.org/web/20140826120432/http://www.scharnebeck.de/desktopdefault.aspx/tabid-3047/ Pagina communis generalis Scharnebeck de Rullstorpio scripta] * [http://www.rullstorf.de/ Pagina officialis] {{urbs-stipula}} [[Categoria:Communia Saxoniae Inferioris]] [[Categoria:Condita saeculo 12]] cmyetxe7b6zohtrbd4gdf6hq2bx3cyu 0 198696 4000064 3996780 2026-11-06T23:06:55Z Cyprianus Marcus 66550 4000064 wikitext text/x-wiki {{Capsa subdivisionis Vicidata}} [[Fasciculus:Municipalities in WL.svg|300px|right|Communia in circulo Harburgensi]] '''Circulus Harburgensis''' ([[Theodisce]] ''Landkreis Harburg''; [[Saxonice]] ''Landkreis Horborg''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Loundkring Harburg''), nunc pars [[Saxonia Inferior|Saxoniae Inferioris]], anno [[1885]] conditus est et ad annum [[1945]] ad [[Borussia]]m pertinuit et ab anno [[1946]] ad Saxoniam Inferiorem. Caput circuli urbs [[Winsenia]] est. == De rebus gestis == Ager circuli fuit pars [[Ducatus Luneburgensis]]. Anno [[1705]] ad Ducatum Electoralem Brunsvicum-Luneburgensem transiit. Anno [[1803]] cum toto Ducato a copiis [[Primum Imperium Francicum|Francicis]] occupatum est. Ab anno [[1810]] ad [[1813]] pars [[Regnum Westphaliae|Regni Westphaliae]] erat. Tum ad [[Regnum Hannoveranum]], ab anno [[1866]] ad [[Borussia]]m pertinuit. Anno [[1885]] circulus Harburgensis conditus est. Caput tum [[Hamburg-Harburg (regio urbana)|Harburgum]] erat. Quae urbs ab anno [[1937]] ad urbem [[Hamburgum]] pertinet. Tamen administratio circuli ad annum [[1945]] ibi mansit. Quod autem aedificia administrationis inter [[secundum bellum mundanum]] deleta erant, administratio in castellum [[Winsenia]]e translata est. Ab anno [[1946]] Circulus Harburgensis pars Saxoniae Inferioris est. Anno [[1958]] Winsenia caput perpetua circuli est. == Communia circuli == Haec sunt communia huius circuli, quae partim ad communia generalia coniuncti sunt: * [[Bocholtum in Ericeto]]<ref name="Mindermann 2001">Mindermann, A. (Ed.) (2001). ''Urkundenbuch der Bischöfe und des Domkapitels von Verden: Band 1''. Von den Anfängen bis 1300. [[Stadae|Stadis]]: Landschaftsverband der ehemaligen Herzogtümer Bremen und Verden.</ref> ([[Theodisce]] ''Buchholz in der Nordheide''; [[Saxonice]] ''Bookholt'') [[urbs]] et commune sui iuris (36.875 incolae) * [[Novum Wulmstorpium]]<ref name="Neu">[https://www.navigium.de/latein-woerterbuch/Neu?wb=gross&nr=1 Theodiscum adiectivum aut praefixum ''Neu(-)'' Latino adiectivo "novus-a-um"] vertitur.</ref><ref name="-torpium">Germanica toponyma cum suffixis ''-torf'' et ''-torp'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-torpium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ebbestorpium]] apud Jaitner, K. (Ed.) (1985). ''Urkundenbuch des Klosters Ebstorf (Lüneburger Urkundenbuch, 14. Abteilung)''. Lax Verlag; [[Ermelstorpium]] apud Pratje, J. H. (1759). ''Historische Nachrichten von den ehemaligen vicedominis in ditione Bremensi:...''. Stadae: Typis H. C. Götheli; [[Gottorpium]] apud {{Graesse}}.</ref> ([[Theodisce]] ''Neu Wulmstorf''; [[Saxonice]] ''Vosshusen'') (19.935) * [[Rosarum Hortus (Saxonia Inferior)|Rosarum Hortus]]<ref name="Rosengarten">Theodiscum toponymum ''Rosergarten'' in Latinam "Rosarum Hortus" verti solet. V.gr., vide {{Graesse}}.</ref> ([[Theodisce]] ''Rosengarten''; [[Saxonice]] ''Roosengoorn'' seu ''Rosengoorn'') (12.907) * [[Seevetal]] (39.921) * [[Stelle]] (10.827) * [[Winsenia]] (Theod.: ''Winsen (Luhe)'', 32.638, sedes administrationis) * [[Hanstadium (commune generale)|Hanstadium]]<ref name="-stadt">Germanica toponyma cum suffixis ''-stadt'' et ''-stedt'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-stadium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Arnstadium]], [[Bernstadium]], [[Berolstadium]], [[Carolostadium]], [[Hermannostadium]], [[Darmstadium]], [[Freistadium]], [[Eisenstadium]], [[Fraustadium]], [[Harpstadium]], [[Helmstadium]], [[Altstadium]], [[Auerstadium]] apud {{Graesse}}.</ref> ([[Theodisce]] ''Hanstedt''; [[Saxonice]] ''Hanstää'') commune generale (13.747) ** [[Asanthorpium]]<ref name="Vogell 1856">Vogell, A. (Ed.) (1856). ''Urkundenbuch des Bisthums Verden y des Collegiatstifts Bardewick: Chartae, diplomata et monumenta historica saeculi XIII...''. Hannoverae: Hahn’sche Hofbuchhandlung.</ref> ([[Theodisce]] ''Asendorf''; [[Saxonice]] ''Asendörp'') (1903) ** [[Braclina]]<ref name="Rübel 1881">Rübel, K. (Ed.) (1881). ''Dortmunder Urkundenbuch: Band 1. Urkunden bis zum Jahre 1340''. [[Isarlohia]]e: J. Baedeker.</ref> ([[Theodisce]] ''Brackel''; [[Saxonice]] ''Braackel'') (1767) ** [[Egestorpium]]<ref name="-torpium">Germanica toponyma cum suffixis ''-torf'' et ''-torp'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-torpium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ebbestorpium]] apud Jaitner, K. (Ed.) (1985). ''Urkundenbuch des Klosters Ebstorf (Lüneburger Urkundenbuch, 14. Abteilung)''. Lax Verlag; [[Ermelstorpium]] apud Pratje, J. H. (1759). ''Historische Nachrichten von den ehemaligen vicedominis in ditione Bremensi:...''. Stadae: Typis H. C. Götheli; [[Gottorpium]] apud {{Graesse}}.</ref> ([[Theodisce]] ''Egestorf''; [[Saxonice]] ''Äästörp'') (2395) ** [[Hanstadium (Circulus Harburgensis)|Hanstadium]]<ref name="-stadt">Germanica toponyma cum suffixis ''-stadt'' et ''-stedt'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-stadium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Arnstadium]], [[Bernstadium]], [[Berolstadium]], [[Carolostadium]], [[Hermannostadium]], [[Darmstadium]], [[Freistadium]], [[Eisenstadium]], [[Fraustadium]], [[Harpstadium]], [[Helmstadium]], [[Altstadium]], [[Auerstadium]] apud {{Graesse}}.</ref> ([[Theodisce]] ''Hanstedt''; [[Saxonice]] ''Hanstää''), sedes administrationis (5317) ** [[Marxa]]<ref name="-a">Germanica toponyma cum terminatione ''-en'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-a-ae", quamquam huius terminationis variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Stolpa]], [[Dresda]] apud articulum Vicipaedia de [https://la.wikipedia.org/wiki/Index_urbium_et_communium_Saxoniae indice urbium et communium Saxoniae]; et Ala, [[Amma]], [[Brema]], [[Salancema]], Wisa, [[Groninga]], [[Toringa]] apud {{Graesse}}.</ref> ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Marxen'') (1386) ** [[Undeloh]] (979) * [[Holdunesteti (commune generale)|Holdunesteti]]<ref name="Graesse">{{Graesse}}.</ref> ([[Theodisce]] ''Hollenstedt''; [[Saxonice]] ''Hullnst'') commune generale (10.809) ** [[Appelium]]<ref name="Schlegel 1705">Schlegel, J. C. (1705). ''Chronicon Ducatus Bremensis et Verdensis:...''. Cellis: Typis Holmerianis; et: Schlegel, J. C. (1705). ''Chronicon Ducatus Brunsvicensis et Lunaeburgensis:...''. Cellis: Typis Holmerianis.</ref> ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Appel'') (1830) ** [[Drestadium]]<ref name="-stadt">Germanica toponyma cum suffixis ''-stadt'' et ''-stedt'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-stadium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Arnstadium]], [[Bernstadium]], [[Berolstadium]], [[Carolostadium]], [[Hermannostadium]], [[Darmstadium]], [[Freistadium]], [[Eisenstadium]], [[Fraustadium]], [[Harpstadium]], [[Helmstadium]], [[Altstadium]], [[Auerstadium]] apud {{Graesse}}.</ref> ([[Theodisce]] ''Drestedt''; [[Saxonice]] ''Dreest'') (744) ** [[Halvesbostel]] ([[Theodisce]] ''Halvesbostel''; [[Saxonice]] ''Hassbossel'') (728) ** [[Holdunesteti]]<ref name="Graesse"/> ([[Theodisce]] ''Hollenstedt''; [[Saxonice]] ''Hullnst''), sedes administrationis (3400) ** [[Moisburgum]]<ref name="-burg">Germanica toponyma cum suffixis ''-burg'' et ''-borg'' et ''-burgh'' et ''-bourg'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-burgum-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Wisingsburgum]], [[Edinburgum]], [[Alburgum]], [[Altenburgum]], [[Brandeburgum]], [[Caroburgum]], [[Doesburgum]], [[Friburgum]], [[Hamburgum]], [[Iulioburgum]] apud {{Graesse}}.</ref> ([[Theodisce]] ''Moisburg''; [[Saxonice]] ''Mesborg'') (1761) ** [[Regesbostel]] ([[Theodisce]] ''Regesbostel''; [[Saxonice]] ''Resbossel'') (1075) ** [[Wenzendorf]] (1271) * [[Iesteburgum (commune generale)|Iesteburgum]]<ref name="-burg">Germanica toponyma cum suffixis ''-burg'' et ''-borg'' et ''-burgh'' et ''-bourg'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-burgum-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Wisingsburgum]], [[Edinburgum]], [[Alburgum]], [[Altenburgum]], [[Brandeburgum]], [[Caroburgum]], [[Doesburgum]], [[Friburgum]], [[Hamburgum]], [[Iulioburgum]] apud {{Graesse}}.</ref> ([[Theodisce]] ''Jesteburg''; [[Saxonice]] ''Jesborg'') commune generale (10.595) ** [[Bendestorfium]]<ref name="Bührmann 2005">Bührmann, M. (2005). ''Suffixbildungen in alten Ortsnamen des norddeutschen Raumes''. Akademie der Wissenschaften zu Göttingen. </ref> ([[Theodisce]] ''Bendestorf''; [[Saxonice]] ''Bendsdörp'') (2262) ** [[Harmstorpium]]<ref name="-torpium">Germanica toponyma cum suffixis ''-torf'' et ''-torp'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-torpium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ebbestorpium]] apud Jaitner, K. (Ed.) (1985). ''Urkundenbuch des Klosters Ebstorf (Lüneburger Urkundenbuch, 14. Abteilung)''. Lax Verlag; [[Ermelstorpium]] apud Pratje, J. H. (1759). ''Historische Nachrichten von den ehemaligen vicedominis in ditione Bremensi:...''. Stadae: Typis H. C. Götheli; [[Gottorpium]] apud {{Graesse}}.</ref> ([[Theodisce]] ''Harmstorf''; [[Saxonice]] ''Harmsdörp'') (884) ** [[Iesteburgum]]<ref name="-burg"/> ([[Theodisce]] ''Jesteburg''; [[Saxonice]] ''Jesborg''), sedes administrationis (7449) * [[Paludes Albis]]<ref name="Egger 1977">Egger, C. (1977). ''Lexicon Nominum Locorum (Officium Libri Catholici)''. Libreria Editrice Vaticana.</ref> (Theodisce ''Elbmarsch''; [[Saxonice]] ''Elvmasch'') commune generale (11.932) ** [[Draga (Albis)|Draga]]<ref name="-e">Germanica et Romanica (praecipue Francica) toponyma cum suffixo ''-e'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-a-ae". Qua de latinizatione, vide [https://es.scribd.com/document/441536698/1983-Stearn-Botanical-Latin-pesquisavel-pdf ''Botanical Latin''], ubi dicitur "(...) '''-e''' : -''a'' (...)".</ref> ([[Theodisce]] ''Drage''; [[Saxonice]] ''Draag'') (4038) ** [[Marschacht]], sedes administrationis (3786) ** [[Tespe]] (4108) * [[Salzhausen (commune generale)|Salzhausen]] (14.065) ** [[Eyendorfium]]<ref name="-dorf">Germanica toponyma cum suffixo ''-dorf'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-dorfium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ensdorfium]], [[Burgdorfium]], [[Altdorfium]], [[Oberndorfium]], [[Rebdorfium]], [[Schenckendorfium]], [[Wilhelmersdorfium]] apud {{Graesse}}.</ref> ([[Theodisce]] ''Eyendorf''; [[Saxonice]] ''Eyndörp'') (1235) ** [[Garlstorpium]]<ref name="-torpium">Germanica toponyma cum suffixis ''-torf'' et ''-torp'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-torpium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ebbestorpium]] apud Jaitner, K. (Ed.) (1985). ''Urkundenbuch des Klosters Ebstorf (Lüneburger Urkundenbuch, 14. Abteilung)''. Lax Verlag; [[Ermelstorpium]] apud Pratje, J. H. (1759). ''Historische Nachrichten von den ehemaligen vicedominis in ditione Bremensi:...''. Stadae: Typis H. C. Götheli; [[Gottorpium]] apud {{Graesse}}.</ref> ([[Theodisce]] ''Garlstorf''; [[Saxonice]] ''Garlstörp'') (1081) ** [[Garstadium]]<ref name="-stadt">Germanica toponyma cum suffixis ''-stadt'' et ''-stedt'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-stadium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Arnstadium]], [[Bernstadium]], [[Berolstadium]], [[Carolostadium]], [[Hermannostadium]], [[Darmstadium]], [[Freistadium]], [[Eisenstadium]], [[Fraustadium]], [[Harpstadium]], [[Helmstadium]], [[Altstadium]], [[Auerstadium]] apud {{Graesse}}.</ref> ([[Theodisce]] ''Garstedt''; [[Saxonice]] ''Gastää'') (1449) ** [[Godenstorpium]]<ref name="-torpium">Germanica toponyma cum suffixis ''-torf'' et ''-torp'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-torpium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ebbestorpium]] apud Jaitner, K. (Ed.) (1985). ''Urkundenbuch des Klosters Ebstorf (Lüneburger Urkundenbuch, 14. Abteilung)''. Lax Verlag; [[Ermelstorpium]] apud Pratje, J. H. (1759). ''Historische Nachrichten von den ehemaligen vicedominis in ditione Bremensi:...''. Stadae: Typis H. C. Götheli; [[Gottorpium]] apud {{Graesse}}.</ref> ([[Theodisce]] ''Gödenstorf''; [[Saxonice]] ''Gö’nstörp'') (931) ** [[Salzhausen]], sedes administrationis (4642) ** [[Toppenstedt]] (2126) ** [[Vierhöfen]] (986) ** [[Wulfsen]] (1615) * [[Tostedt (commune generale)|Tostedt]] (25.018) ** [[Dohra (Circulus Harburgensis)|Dohra]]<ref name="-a">Germanica toponyma cum terminatione ''-en'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-a-ae", quamquam huius terminationis variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Stolpa]], [[Dresda]] apud articulum Vicipaedia de [https://la.wikipedia.org/wiki/Index_urbium_et_communium_Saxoniae indice urbium et communium Saxoniae]; et Ala, [[Amma]], [[Brema]], [[Salancema]], Wisa, [[Groninga]], [[Toringa]] apud {{Graesse}}.</ref> ([[Theodisce]] ''Dohren''; [[Saxonice]] ''Duhrn'') (1080) ** [[Handeloha]]<ref name="-loha">Germanica praesentia aut antiqua toponyma cum suffixis ''-loh(e)'' et ''-lo'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-loha-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ascloha]], [[Buohloha]], [[Eiloha]], [[Hadaloha]] apud {{Graesse}}.</ref> ([[Theodisce]] ''Handeloh'' seu olim ''Handorf bei Tostedt''; [[Saxonice]] ''Handörp'') (2393) ** [[Heidenavia (Saxonia Inferior)|Heidenavia]]<ref name="-avia">Germanica toponyma cum terminatione ''-au'' seu ''-aw'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-avia-ae", quamquam huius terminationis variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Iereslavia]], [[Iunonwladislavia]], [[Labiavia]], [[Landavia]], [[Lindavia]], [[Liptavia]], [[Lobavia]], [[Lochavia]], [[Lublavia]], [[Luccavia]], [[Mitavia]], [[Multavia]], [[Namslavia]], [[Neoboleslavia]], [[Olavia]], [[Oppavia]], [[Pegavia]], [[Pillavia]], [[Premislavia]], inter alia, apud {{Graesse}}.</ref> ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Heidenau'') (2098) ** [[Kakenstorpium]]<ref name="-torpium">Germanica toponyma cum suffixis ''-torf'' et ''-torp'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-torpium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ebbestorpium]] apud Jaitner, K. (Ed.) (1985). ''Urkundenbuch des Klosters Ebstorf (Lüneburger Urkundenbuch, 14. Abteilung)''. Lax Verlag; [[Ermelstorpium]] apud Pratje, J. H. (1759). ''Historische Nachrichten von den ehemaligen vicedominis in ditione Bremensi:...''. Stadae: Typis H. C. Götheli; [[Gottorpium]] apud {{Graesse}}.</ref> ([[Theodisce]] ''Kakenstorf''; [[Saxonice]] ''Kakenstörp'') (1312) ** [[Otter]] ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Otter'') (1545) ** [[Palus Regis]]<ref name="Palus Regis">[https://www.navigium.de/latein-woerterbuch/Moor?wb=gross&nr=1 Theodiscum suffixum ''-moor'' Latino vocabulo "palus-udis" vertitur] et [https://www.navigium.de/latein-woerterbuch/rex?wb=gross&nr=1 Theodiscum praefixum genetivo casu ''Königs-'' Latino genetivo "regis"] vertitur.</ref> ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Königsmoor'') (638) ** [[Tostedt]], sedes administrationis (13.089) ** [[Welle]] (1193) ** [[Wistedt]] (1670) ==Notae== <references /> == Nexus externi == {{commonscat|Landkreis Harburg|Circulus Harburgensis}} * [http://www.landkreis-harburg.de/ Pagina officialis] {{Circuli terrae Saxoniae Inferioris}} {{geo-stipula}} {{DEFAULTSORT:Harburgensis circulus}} [[Categoria:Circuli terrae Saxoniae Inferioris]] [[Categoria:Constituta 1885]] a6g78mmjcncvltli1spohlkr5mt999n 0 198711 4000169 3879041 2026-11-07T03:50:59Z InternetArchiveBot 139091 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 4000169 wikitext text/x-wiki [[Fasciculus:Ludwig Mendelssohn.jpg|thumb|right| Ludovicus Mendelssohn circa anno 1890]] '''Ludovicus Mendelssohn''' ([[Oldenburgum|Oldenburgi]] natus die [[6 Iunii]] [[1852]]; mortuus est [[Tarbatum|Dorpati]] die [[16 Septembris]] [[1896]]) fuit [[philologus]] [[Germanicus]] et professor [[Universitas Tartuensis|Universitatis Dorpatiensis]]. == Nexus externi == * {{PND|116877278}} * [https://web.archive.org/web/20160305225308/http://viaf.org/viaf/9955265/ Pagina interretialis VIAF] {{bio-stipula}} {{Lifetime|1852|1896|Mendelssohn, Ludovicus}} [[Categoria:Philologi Germaniae]] [[Categoria:Professores Universitatis Tartuensis]] iqjz5gnrtqovrds3ie1usq3cqf5ajdy 0 198738 4000058 3903418 2026-11-06T23:01:26Z Cyprianus Marcus 66550 4000058 wikitext text/x-wiki {{Capsa urbis Vicidata}} [[Fasciculus:Bismarckturm Ehestorf.jpg|thumb|left|Turris [[Otho Bismarckius|Othonem Bismarckium]] commemorans in vico [[Ehestorpium|Ehestorpio]] (Theodisce ''*Ehestorf''; Saxonice ''Ehstörp'') sita ad Rosarum Hortum pertinente.]] '''Rosarum Hortus'''<ref name="Rosengarten">Theodiscum toponymum ''Rosergarten'' in Latinam "Rosarum Hortus" verti solet. V.gr., vide {{Graesse}}.</ref> ([[Theodisce]] ''Rosengarten''; [[Saxonice]] ''Roosengoorn'' seu ''Rosengoorn'') commune in [[Saxonia Inferior|Saxonia inferiore]] situm est. Rosarum Hortus commune [[Circulus Harburgensis|Circuli Harburgensis]] est. Ad Rosarum Hortum pagi [[Eckel]] (Theodisce ''Eckel''; Saxonice ''Eekel'') cum vicis [[Eickstuva]]<ref name="-e">Germanica et Romanica (praecipue Francica) toponyma cum suffixo ''-e'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-a-ae". Qua de latinizatione, vide [https://es.scribd.com/document/441536698/1983-Stearn-Botanical-Latin-pesquisavel-pdf ''Botanical Latin''], ubi dicitur "(...) '''-e''' : -''a'' (...)".</ref> (Theodisce ''Eickstüve''; Saxonice ''Eekstüüv'') ac [[Novum Eckel|Novo Eckeli]]<ref name="Neu">[https://www.navigium.de/latein-woerterbuch/Neu?wb=gross&nr=1 Theodiscum adiectivum aut praefixum ''Neu(-)'' Latino adiectivo "novus-a-um"] vertitur.</ref> (Theodisce ''Neu-Eckel''; Saxonice ''Nei-Eekel''); [[Ehestorpium]]<ref name="-torpium">Germanica toponyma cum suffixis ''-torf'' et ''-torp'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-torpium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ebbestorpium]] apud Jaitner, K. (Ed.) (1985). ''Urkundenbuch des Klosters Ebstorf (Lüneburger Urkundenbuch, 14. Abteilung)''. Lax Verlag; [[Ermelstorpium]] apud Pratje, J. H. (1759). ''Historische Nachrichten von den ehemaligen vicedominis in ditione Bremensi:...''. Stadae: Typis H. C. Götheli; [[Gottorpium]] apud {{Graesse}}.</ref> (Theodisce ''Ehestorf''; Saxonice ''Ehstörp'') cum vico [[Alvesa]]<ref name="-a">Germanica toponyma cum terminatione ''-en'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-a-ae", quamquam huius terminationis variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Stolpa]], [[Dresda]] apud articulum Vicipaedia de [https://la.wikipedia.org/wiki/Index_urbium_et_communium_Saxoniae indice urbium et communium Saxoniae]; et Ala, [[Amma]], [[Brema]], [[Salancema]], Wisa, [[Groninga]], [[Toringa]] apud {{Graesse}}.</ref> (Theodisce ''Alvesen''; Saxonice ''Alvsen''); [[Emsa]]<ref name="-a"/> (Theodisce ''Emsen''; Saxonice ''Ems'') cum vico [[Langenrehm]] (Theodisce ''Langenrehm''; Saxonice ''Langenrähm''); [[Iddesa]]<ref name="-a"/> (Theodisce ''Iddesen''; Saxonice ''Jiddens'') cum vico [[Hinteln]] (Theodisce et Saxonice ''Hinteln''); [[Klecka]]<ref name="-a"/> (Theodisce et Saxonice ''Klecken'') cum vicis [[Ad Silvam]]<ref name="ad Silvam">[https://www.navigium.de/latein-woerterbuch/Wald?wb=gross&nr=1 Theodiscum syntagma ''am Walde'' Latino "ad Silvam"] vertitur.</ref> (Theodisce et Saxonice ''Am Walde'') ac [[Hainbuchium|Hainbuchio]]<ref name="-buch">Germanica toponyma cum suffixo ''-buch'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-buchium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Altenbuchium]], [[Buchium (Suebia)|Buchium]], [[Buchium ad Silvam]], [[Steinheimium ad Albuchium]].</ref> (Theodisce et Saxonice ''Hainbuch''); [[Leversa]]<ref name="-a"/> (Theodisce et Saxonice ''Leversen'') cum vicis [[Nova Leversa]]<ref name="Neu"/><ref name="-a"/> (Theodisce ''Neu-Leversen''; Saxonice ''Nei-Leversen'') ac [[Sieversa]]<ref name="-a"/> (Theodisce et Saxonice ''Sieversen''); [[Nenndorfium]]<ref name="-dorf">Germanica toponyma cum suffixo ''-dorf'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-dorfium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ensdorfium]], [[Burgdorfium]], [[Altdorfium]], [[Oberndorfium]], [[Rebdorfium]], [[Schenckendorfium]], [[Wilhelmersdorfium]] apud {{Graesse}}.</ref> (Theodisce ''Nenndorf''; Saxonice ''Ninndörp''); [[Sottorpium]]<ref name="-torpium"/> (Theodisce ''Sottorf''; Saxonice ''Sottörp''); [[Totensa]]<ref name="-a"/> (Theodisce ''Tötensen''; Saxonice ''Tötsen'') cum vico [[Westerhofa (Rosarum Hortus)|Westerhofa]]<ref name="-hofa">Germanica toponyma cum suffixis ''-hof(f)(e)(n)'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-hofa-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Hattenhofa (Bavaria)|Hattenhofa Bavarica]], [[Pfaffenhofa ad fluvium Glon]], [[Pfaffenhofa ad Rotam]], [[Poohofa]], [[Gundershofa]], [[Hattenhofa (Badenia-Virtembergia)|Hattenhofa Badeniae-Virtembergiae]], [[Pfaffenhofa (Badenia-Virtembergia)|Pfaffenhofa]], [[Matichofa]], [[Philshofa]] apud [[Google|Gugulam]].</ref> (Theodisce ''Westerhof''; Saxonice ''Westerhoff''); et [[Vahrendorfium]]<ref name="-dorf"/> (Theodisce ''Vahrendorf''; Saxonice ''Vohrndörp'') pertinent. Sedes administrationis [[Nenndorfium]]<ref name="-dorf"/> (Theodisce ''Nenndorf''; Saxonice ''Ninndörp'') est. == Historia == Rosarum Hortus commune anno [[1972]] e vicis supra dictis coniunctum est. Primo [[Nenndorfium]]<ref name="-dorf"/> (Theodisce ''Nenndorf''; Saxonice ''Ninndörp'') nominabatur, sed anno [[1973]] nomen hodiernum accepit. ==Notae== <references /> == Nexus externi == {{Commonscat|Rosengarten (Landkreis Harburg)|Rosarum Hortum}} * [http://www.gemeinde-rosengarten.de/ Pagina officialis] [[Categoria:Communia Saxoniae Inferioris]] [[Categoria:Condita 1972]] esuox2cdxpwhoew0yzd05108e4xhye9 4000059 4000058 2026-11-06T23:02:13Z Cyprianus Marcus 66550 4000059 wikitext text/x-wiki {{Capsa urbis Vicidata}} [[Fasciculus:Bismarckturm Ehestorf.jpg|thumb|left|Turris [[Otho Bismarckius|Othonem Bismarckium]] commemorans in vico [[Ehestorpium|Ehestorpio]]<ref name="-torpium"/> (Theodisce ''*Ehestorf''; Saxonice ''Ehstörp'') sita ad Rosarum Hortum pertinente.]] '''Rosarum Hortus'''<ref name="Rosengarten">Theodiscum toponymum ''Rosergarten'' in Latinam "Rosarum Hortus" verti solet. V.gr., vide {{Graesse}}.</ref> ([[Theodisce]] ''Rosengarten''; [[Saxonice]] ''Roosengoorn'' seu ''Rosengoorn'') commune in [[Saxonia Inferior|Saxonia inferiore]] situm est. Rosarum Hortus commune [[Circulus Harburgensis|Circuli Harburgensis]] est. Ad Rosarum Hortum pagi [[Eckel]] (Theodisce ''Eckel''; Saxonice ''Eekel'') cum vicis [[Eickstuva]]<ref name="-e">Germanica et Romanica (praecipue Francica) toponyma cum suffixo ''-e'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-a-ae". Qua de latinizatione, vide [https://es.scribd.com/document/441536698/1983-Stearn-Botanical-Latin-pesquisavel-pdf ''Botanical Latin''], ubi dicitur "(...) '''-e''' : -''a'' (...)".</ref> (Theodisce ''Eickstüve''; Saxonice ''Eekstüüv'') ac [[Novum Eckel|Novo Eckeli]]<ref name="Neu">[https://www.navigium.de/latein-woerterbuch/Neu?wb=gross&nr=1 Theodiscum adiectivum aut praefixum ''Neu(-)'' Latino adiectivo "novus-a-um"] vertitur.</ref> (Theodisce ''Neu-Eckel''; Saxonice ''Nei-Eekel''); [[Ehestorpium]]<ref name="-torpium">Germanica toponyma cum suffixis ''-torf'' et ''-torp'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-torpium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ebbestorpium]] apud Jaitner, K. (Ed.) (1985). ''Urkundenbuch des Klosters Ebstorf (Lüneburger Urkundenbuch, 14. Abteilung)''. Lax Verlag; [[Ermelstorpium]] apud Pratje, J. H. (1759). ''Historische Nachrichten von den ehemaligen vicedominis in ditione Bremensi:...''. Stadae: Typis H. C. Götheli; [[Gottorpium]] apud {{Graesse}}.</ref> (Theodisce ''Ehestorf''; Saxonice ''Ehstörp'') cum vico [[Alvesa]]<ref name="-a">Germanica toponyma cum terminatione ''-en'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-a-ae", quamquam huius terminationis variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Stolpa]], [[Dresda]] apud articulum Vicipaedia de [https://la.wikipedia.org/wiki/Index_urbium_et_communium_Saxoniae indice urbium et communium Saxoniae]; et Ala, [[Amma]], [[Brema]], [[Salancema]], Wisa, [[Groninga]], [[Toringa]] apud {{Graesse}}.</ref> (Theodisce ''Alvesen''; Saxonice ''Alvsen''); [[Emsa]]<ref name="-a"/> (Theodisce ''Emsen''; Saxonice ''Ems'') cum vico [[Langenrehm]] (Theodisce ''Langenrehm''; Saxonice ''Langenrähm''); [[Iddesa]]<ref name="-a"/> (Theodisce ''Iddesen''; Saxonice ''Jiddens'') cum vico [[Hinteln]] (Theodisce et Saxonice ''Hinteln''); [[Klecka]]<ref name="-a"/> (Theodisce et Saxonice ''Klecken'') cum vicis [[Ad Silvam]]<ref name="ad Silvam">[https://www.navigium.de/latein-woerterbuch/Wald?wb=gross&nr=1 Theodiscum syntagma ''am Walde'' Latino "ad Silvam"] vertitur.</ref> (Theodisce et Saxonice ''Am Walde'') ac [[Hainbuchium|Hainbuchio]]<ref name="-buch">Germanica toponyma cum suffixo ''-buch'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-buchium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Altenbuchium]], [[Buchium (Suebia)|Buchium]], [[Buchium ad Silvam]], [[Steinheimium ad Albuchium]].</ref> (Theodisce et Saxonice ''Hainbuch''); [[Leversa]]<ref name="-a"/> (Theodisce et Saxonice ''Leversen'') cum vicis [[Nova Leversa]]<ref name="Neu"/><ref name="-a"/> (Theodisce ''Neu-Leversen''; Saxonice ''Nei-Leversen'') ac [[Sieversa]]<ref name="-a"/> (Theodisce et Saxonice ''Sieversen''); [[Nenndorfium]]<ref name="-dorf">Germanica toponyma cum suffixo ''-dorf'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-dorfium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ensdorfium]], [[Burgdorfium]], [[Altdorfium]], [[Oberndorfium]], [[Rebdorfium]], [[Schenckendorfium]], [[Wilhelmersdorfium]] apud {{Graesse}}.</ref> (Theodisce ''Nenndorf''; Saxonice ''Ninndörp''); [[Sottorpium]]<ref name="-torpium"/> (Theodisce ''Sottorf''; Saxonice ''Sottörp''); [[Totensa]]<ref name="-a"/> (Theodisce ''Tötensen''; Saxonice ''Tötsen'') cum vico [[Westerhofa (Rosarum Hortus)|Westerhofa]]<ref name="-hofa">Germanica toponyma cum suffixis ''-hof(f)(e)(n)'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-hofa-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Hattenhofa (Bavaria)|Hattenhofa Bavarica]], [[Pfaffenhofa ad fluvium Glon]], [[Pfaffenhofa ad Rotam]], [[Poohofa]], [[Gundershofa]], [[Hattenhofa (Badenia-Virtembergia)|Hattenhofa Badeniae-Virtembergiae]], [[Pfaffenhofa (Badenia-Virtembergia)|Pfaffenhofa]], [[Matichofa]], [[Philshofa]] apud [[Google|Gugulam]].</ref> (Theodisce ''Westerhof''; Saxonice ''Westerhoff''); et [[Vahrendorfium]]<ref name="-dorf"/> (Theodisce ''Vahrendorf''; Saxonice ''Vohrndörp'') pertinent. Sedes administrationis [[Nenndorfium]]<ref name="-dorf"/> (Theodisce ''Nenndorf''; Saxonice ''Ninndörp'') est. == Historia == Rosarum Hortus commune anno [[1972]] e vicis supra dictis coniunctum est. Primo [[Nenndorfium]]<ref name="-dorf"/> (Theodisce ''Nenndorf''; Saxonice ''Ninndörp'') nominabatur, sed anno [[1973]] nomen hodiernum accepit. ==Notae== <references /> == Nexus externi == {{Commonscat|Rosengarten (Landkreis Harburg)|Rosarum Hortum}} * [http://www.gemeinde-rosengarten.de/ Pagina officialis] [[Categoria:Communia Saxoniae Inferioris]] [[Categoria:Condita 1972]] jix4f5l5b7b7it275v5za6pe6tulusy 0 199009 4000126 3862703 2026-11-07T01:04:01Z InternetArchiveBot 139091 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 4000126 wikitext text/x-wiki [[Fasciculus: Map commune FR insee code 34140.png|left|thumb|250px|Lignanum: communis tabula]] '''Lignanum'''<ref>{{Graesse}}</ref> ([[Occitanice]] ''Linha d'Òrb'') est commune [[Francia|Francicum]] 2'897 incolarum (anno [[2010]]) [[Tabula administrativa Franciae|praefecturae]] [[Arauris (praefectura Franciae)|Arauris]] in regione [[Occitania et Ruscino]]ne. {{NexInt}} * [[Index communium praefecturae Arauris|Indicem communium praefecturae Arauris]] == Nexus externi == {{CommuniaCat| Lignan-sur-Orb |Lignanum}} * [https://web.archive.org/web/20130929025616/http://www.ville-lignansurorb.fr/ Lignani pagina interretialis] * {{INSEE commune|34140|de=Lignano}} {{geo-stipula}} == Notae == <references /> [[Categoria:Communia praefecturae Araurae]] [[Categoria:Loci habitati praefecturae Araurae]] ksepdw68ivr46vhq0zev6z6nwn62yqc 0 199190 4000052 3593958 2026-11-06T22:35:50Z InternetArchiveBot 139091 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 4000052 wikitext text/x-wiki {{Capsa urbis Vicidata}} [[Fasciculus:Leinì municipio.jpg|thumb|Laniacum]] '''Laniacum'''<ref>''DIZIONARIO GEOGRAFICO'' - Di GOFFREDO CASALIS, Voll. V.V., Torino 1833-1854</ref><ref>Nomi d'Italia - AAVV, De Agostini</ref> {{victio|Laniacum|i|n}} (alia nomina<ref>''DIZIONARIO GEOGRAFICO'' - Di GOFFREDO CASALIS, Voll. V.V., Torino 1833-1854</ref><ref>Nomi d'Italia - AAVV, De Agostini</ref>: ''Lenicum'') ([[Lingua Italiana|Italiane]]: ''[[:it:Leini|Leini]]'') est [[oppidum]] [[Italia]]e et [[Commune Italiae|municipium]], in [[Regio Italiae|Regione]] [[Pedemontium|Pedemontio]] et in [[Provincia Taurinensis|Provincia Taurinensi]] situm. Incolae ''Laniacenses'' appellantur. == Insigne == <gallery> Fasciculus:Corona di comune.svg|''[[Municipium Italiae]]'' </gallery> === Sententia === Sententia municipalis est: ''IN OMNIBUS UNIO''. == Geographia == * [[Canapisium]] (seu [[Canavisium]] ac [[Ager Canapicensium]]) == Fractiones, vici et loci in municipio == == Municipia finitima == {{NexInt}} * [[Pedemontium]] (''regio''), * [[Provincia Taurinensis]], * [[Canapisium]] (''terra''), * [[Augusta Taurinorum]] (''urbs''), * [[Municipium Italiae]]. == Nexus externi == * [https://web.archive.org/web/20210924114000/http://www.comune.leini.to.it/ Pagina officialis] {{CommuniaCat|Leini|Laniacum}} == Pinacotheca == <gallery> Imago:Map - IT - Torino - Municipality code 1130.svg|Collocatio finium municipii in Provincia Taurinensi. </gallery> == Notae == <references /> {{urbs-stipula}} [[Categoria:Municipia in Urbe metropolitana Taurinensi]] [[Categoria:Municipia in Canapisio]] 9ue2481m6pei6159a4hb0kiukzv1alf 0 200334 3999983 3990387 2026-11-06T17:50:16Z InternetArchiveBot 139091 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 3999983 wikitext text/x-wiki {{Movenda|Ioannes Smithius}} {{Capsa hominis Vicidata}} [[Fasciculus:John Smith after Simon De Passe.jpg|thumb|upright|Ioannes Smith, ex [[pictura]] a [[familia Van de Passe|Simone de Passe]] [[saeculum 18|saeculo duodevicensimo]] facta.]] [[Fasciculus:Makers of Virginia History - John Smith Coat of Arms.jpg|thumb|Arma Ioannis Smith [[tres|tria]] [[caput|capita]] [[Turcia|Turcica]] ([[servitus|servitutem]] commemorantia) et sententiam "Vincere est vivere" ferunt.]] '''Ioannes Smithius'''<ref>Nathan Covington Brooks, ''Vitae virorum illustrium Americae, a Columbo ad Jacksonum'', Novi Eboraci (1864): 21-23 [https://www.google.it/books/edition/Vitae_virorum_illustrium_Americae_a_Colu/88REAAAAIAAJ?hl=it&gbpv=1&dq=Ioannes+Smithius&pg=PA23&printsec=frontcover].</ref> [[Eques]], vulgo ''John Smith'' (c. [[Ianuarius|Ianuario]] [[1580]]—[[21 Iunii]] [[1631]]), Admiralis [[Nova Anglia|Novae Angliae]], fuit [[miles]], [[explorator]], et [[scriptor]] [[Anglia|Anglicus]]. Pro officiis [[Sigismundus Bathory|Sigismundo Bathory]] principe [[Transylvania]]e et [[Moyses Székely|Moysi Székely]] amico praestitis [[eques]] factus est. [[Persona]]m magni moment in constitutione primae [[Anglicum imperium colonicum|coloniae Anglicae stabilis]] in [[America Septentrionalis|America Septentrionali]] conditae egit. Fuit dux [[Colonia Virginia|Coloniae Virginianae]] ([[Iacobopolis (Virginia)|Iacobopoli]] conditae) inter Septembrem 1608 et Augustum 1609, et gravem secundum [[flumen|flumina]] Virginiae [[Sinus Chesapeacus|Sinumque Chesapeacum]] expeditionem duxit. Fuit primus explorator Anglicus qui [[tabula geographica|tabulas]] fecit [[regio]]nis Sinus Chesapeaci et [[Nova Anglia|Novae Angliae]]. [[Fasciculus:CaptJohnSmith.jpg|thumb|Signum in [[Iacobopolis Historica]].]] [[Fasciculus:Pocahontas saving the life of Capt. John Smith - New England Chromo. Lith. Co. LCCN95507872.jpg|thumb|[[Pocahontas]] [[vita]]m Ioannis Smith servat (depictio 1870).]] [[Fasciculus:Capt. John Smith's Monument, Star Island, Isles of Shoals.jpg|thumb|[[Monumentum]] Capitanei Ioannis Smith anno [[1914]] inaugurata, Isles of Shoals.]] [[Fasciculus:The Generall Historie of Virginia, New-England, and the Summer Isles by Captain John Smith.jpg|thumb|''[[The Generall Historie of Virginia, New-England, and the Summer Isles]],'' [[liber]] Ioannis Smith.]] [[Fasciculus:Capt John Smith's map of Virginia 1624.jpg|thumb|[[Tabula geographica|Tabula]] [[Virginia]]e Ioannis Smith, in ''[[The Generall Historie of Virginia, New-England, and the Summer Isles]]'' (1624).]] [[Liber|Libri]] et [[charta]]e Smithianae ab [[historicus|historicis]] putantur res quae deductionem Anglicarum coloniarum in [[Mundus Novus|Mundum Novum]] maxime excitaverunt et sustinuerunt. [[Regio]]nem [[Nova Anglia|Novam Angliam]] nominavit, Anglicosque in [[migratio]]nem adhortatus est cum diceret, "Unusquisque homo suum [[labor]]em et terram hic regere et possidere potest. Si ei sit [[nihil]] nisi suae [[manus]], per [[industria]]m mox [[pecunia|pecuniosus]] fieri potest."<ref>[[Anglice]]: "Here every man may be master and owner of his owne labour and land. . . . If he have nothing but his hands, he may . . . by industrie quickly grow rich."</ref><ref>David Cressy, "Coming Over: Migration and Communication Between England and New England in the Seventeenth Century" (Cantabrigiae: Cambridge University Press, 1987), 99.</ref> Cum [[Iacobopolis (Virginia)|Iacobopolis]] esset prima Angliae colonia stabilis in Novo Mundo condita, Smith colonos in [[ara]]ndo et laborando exercuit.<!-- +thus saving the colony from early devastation.--> Aperte dixit, "Quis non laborat non [[victus|vescitur]]." Sua constantia et firmitudo difficultates superaverunt ab hostilibus [[Indi Americani|Americanis Nativis]], solitudine [[continens|continentis]], atque adeo colonis molestis et sibi soli consulentibus effectas.<ref name=SnellCh4>{{harvnb|Snell|1974|loc=Ch. 4}}</ref> [[Clima]] asperum, inopia [[aqua]]e bibendi, [[vita]] in vastitate [[palus|paludosa]], homines qui laborare nolebant, et incursus [[Powhatan|nationis Powhatan]] [[coloniam]] paene exstinxerunt. <!--PLUS IN EN:--> == Scripta == * 1608 : ''A True Relation of Such Occurrences and Accidents of Note as Happened in Virginia''; [https://web.archive.org/web/20050413081941/http://etext.lib.virginia.edu/etcbin/toccer-new2?id=J1007.xml&images=images/modeng&data=/texts/english/modeng/parsed&tag=public&part=all Recensio interretialis olim apud Universitatem Virginiae divulgata]; [https://web.archive.org/web/20110211132030/http://etext.lib.virginia.edu/toc/modeng/public/J1007.html aliter] * 1612 : ''A Map of Virginia''; [https://www.nps.gov/articles/000/smith-map-of-virginia.htm Imago cum commentario]; [https://encyclopediavirginia.org/entries/a-map-of-virginia-with-a-description-of-the-countrey-the-commodities-people-government-and-religion-by-john-smith-1612/ textus] * 1612 : ''The Proceedings of the English Colony in Virginia''; [https://quod.lib.umich.edu/e/eebo/A12466.0001.001/1:8?rgn=div1;view=fulltext Recensio interretialis] apud Michganenses * 1616 : ''A Description of New England'' (manu scriptum); [https://digitalcommons.unl.edu/cgi/viewcontent.cgi?article=1002&context=zeaamericanstudies Recensio interretialis] * 1616 : "John Smith's Letter to Queen Anne regarding Pocahontas" (epistula ad reginam Annam); [https://web.archive.org/web/19990225113122/http://members.aol.com/mayflo1620/pocahontas.html Textus] apud ''Caleb Johnson's Mayflower Web Pages'' * 1620 : ''New England's Trials''; [https://archive.org/details/newenglandstria00smitgoog/ Editio 1873] * 1622? : ''The Historye of the Bermudaes or Summer Islands'' (manu scriptum) (ed. J. Henry Lefroy. Londinii: Hakluyt Society, 1889; [https://archive.org/details/historyebermuda00unkngoog/ Textus illius editionis] * 1624 : ''[[The Generall Historie of Virginia, New-England, and the Summer Isles]]''; [https://archive.org/details/generallhistorie00smit_0/ Textus]; [https://docsouth.unc.edu/southlit/smith/smith.html recensio interretialis] * 1626 : ''An Accidence, or the Path-way to Experience Necessary for all Young Sea-men''; quam secuta est opus auctum anno insequenti divulgatum, videlicet: * 1627 : ''A Sea Grammar'' (1627), primum vocabularium maritimum Anglice scriptum; [https://archive.org/details/generalhistorieo02smituoft/page/208/mode/2up Editio 1907] * 1630 : ''The True Travels, Adventures and Observations of Captain John Smith''; [https://archive.org/details/truetravelsadven00smit/ editio 1704]; [https://archive.org/details/trvetravelsadve00smitgoog/ editionis 1819 vol. 1], [https://archive.org/details/trvetravelsadve01smitgoog/ vol. 2]; [https://quod.lib.umich.edu/cgi/t/text/text-idx?c=eebo;idno=A12471.0001.001 recensio interretialis] apud Michiganenses; [https://www.gutenberg.org/ebooks/55199 apud inceptum Gutenberg] * 1631 : ''Advertisements for the Unexperienced Planters of New England, or Anywhere''; {{Google Books|uIs-AAAAYAAJ|editio 1865}} [https://quod.lib.umich.edu/e/eebo/A12458.0001.001?view=toc Recensio interretialis] apud Michiganenses ==Notae== <references/> == Bibliographia == ; Editiones operum * Barbour, Philip L., ed. [[1969]]. ''The Jamestown Voyages under the First Charter, 1606–1609'', 2 voll., Publications of the Hakluyt Society, ser.2, 136–37 Cantabrigiae: Cambridge University Press. * Barbour, Philip L., ed. [[1986]]. ''The Complete Works of Captain John Smith (1580–1631).'' Ed. Philip L. Barbour. 3 voll. Chapel Hill: University of North Carolina Press for The Institute of Early American History and Culture, Williamsburg. [https://web.archive.org/web/20171204103952/http://www.virtualjamestown.org/exist/cocoon/jamestown/fha-js/SmiWorks1 Vol. 1] [https://web.archive.org/web/20210830161952/http://www.virtualjamestown.org/exist/cocoon/jamestown/fha-js/SmiWorks2 vol. 2] [https://web.archive.org/web/20190922105228/http://www.virtualjamestown.org/exist/cocoon/jamestown/fha-js/SmiWorks3 vol. 3] * Haile, Edward Wright, ed. [[1998]]. ''Jamestown Narratives''. (Champlain Virginiae: Roundhouse) (Inest: ''The Generall Historie of Virginia, New-England, and the Summer Isles'') * Horn, James, ed. [[2007]]. ''Captain John Smith, Writings, with Other Narratives of Roanoke, Jamestown, and the English Settlement of America.'' Library of America. ISBN 978-1-59853-001-8. * Kupperman, Karen Ordahl, ed. [[1988]]. ''John Smith: A Select Edition of His Writings.'' Chapel Hill: University of North Carolina Press. ; Eruditio * Barbour, Philip L. [[1964]]. ''The Three Worlds of Captain John Smith.'' Bostoniae: Houghton Mifflin. * Gleach, Frederic W. [[1997]]. ''Powhatan's World and Colonial Virginia''. Lincoln: University of Nebraska Press. * Hoobler, Dorothy, et Thomas Hoobler. [[2006]]. ''Captain John Smith: Jamestown and the Birth of the American Dream.'' Hoboken Novae Caesareae: John Wiley & Sons. * Horn, James. [[2005]]. ''A Land as God Made It: Jamestown and the Birth of America.'' Novi Eboraci: Basic Books. * Jenks, Tudor. [[1904]]. ''Captain John Smith.'' Novi Eboraci: Century Co. * Milton, Giles. [[2001]]. ''Big Chief Elizabeth: The Adventures and Fate of the First English Colonists in America.'' Novi Eboraci: Macmillan. * Nichols, A. Bryant, Jr. [[2007]]. ''Captain Christopher Newport: Admiral of Virginia.'' Sea Venture. * Price, David A. [[2003]]. ''Love and Hate in Jamestown: John Smith, Pocahontas, and the Heart of a New Nation.'' Novi Eboraci: Knopf. * Snell, Tee Loftin. [[1974]]. ''The wild shores: America's beginnings.'' Vasingtoniae: National Geographic Society, Special Publications. * Striker, Laura Polanyi, et Bradford Smith. "[http://latinamericanstudies.org/united-states/John-Smith.pdf The Rehabilitation of Captain John Smith.]" ''Journal of Southern History.'' Vol. 28 (1962) pp. 474–481. * Symonds, William. [[1612]]. ''The Proceedings of the English Colonie in Virginia.'' In ''The Complete Works of Captain John Smith,'' ed. Philip L. Barbour, 1:251–252. Chapel Hill: University of North Carolina Press. * [[Carolus Dudley Warner|Warner, Charles Dudley]]. [[1881]]. ''Captain John Smith.'' Hartford Connecticutae. [http://www.gutenberg.org/etext/3130 Textus] apud ''Project Gutenberg'' * Woolley, Benjamin. [[2008]]. ''Savage Kingdom, The True Story of Jamestown, 1607, and the Settlement of America'', Novi Eboraci: Harper Perennial. == Nexus externi == {{CommuniaCat|Captain John Smith|Ioannem Smith}} {{Fontes biographici}} * [https://historicjamestowne.org/history/pocahontas/john-smith/ De Ioanne Smith] in pagina ''Jamestown Rediscovery'' (Iacobopolis) {{ling|Anglice}} * [https://web.archive.org/web/20190819152609/https://www.history.org/foundation/journal/smith.cfm De Ioanne Smith] in pagina ''Colonial Williamsburg'' {{ling|Anglice}} * [https://web.archive.org/web/20190819152612/https://www.nps.gov/cajo/learn/historyculture/captain-john-smith.htm De Ioanne Smith] in pagina de tramite ''Captain John Smith Chesapeake'' {{ling|Anglice}} * [https://www.neh.gov/humanities/2007/januaryfebruary/feature/soldier-fortune-john-smith-jamestown Soldier of Fortune: John Smith before Jamestown] apud ''National Endowment for the Humanities'' {{ling|Anglice}} * [https://digitalcommons.unl.edu/zeaamericanstudies/3/ ''A Description of New England''], ab Ioanne Smith scripta {{ling|Anglice}} {{DEFAULTSORT:Smith, Ioannes}} [[Categoria:Nati 1580]] [[Categoria:Mortui 1631]] [[Categoria:Auctores Anglici]] [[Categoria:Colonici Virginiae gubernatores]] [[Categoria:Exploratores Britannici]] [[Categoria:Exploratores Americae Septentrionalis]] [[Categoria:Iacobopolis (Virginia)]] [[Categoria:Milites Angliae]] [[Categoria:Scriptores Angliae]] [[Categoria:Scriptores Civitatum Foederatarum]] [[Categoria:Scriptores narrationum captivitatis]] [[Categoria:Servi]] [[Categoria:Scriptores itinerum]] [[Categoria:Mercenarii]] 4sb605vt52hjbx0fxxckucibx1pta8v 0 202941 4000006 3940176 2026-11-06T18:41:22Z InternetArchiveBot 139091 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 4000006 wikitext text/x-wiki {{Capsa hominis Vicidata}} '''Iosephus Vincentius Ferrer de Otero y Cintrón''' (natus in [[Santurce (Portus Dives)|Santurce]], [[Portus Dives]] die [[8 Ianuarii]] [[1912]]; mortuus in [[Coral Gables]], [[Florida]] die [[26 Ianuarii]] [[1992]]) fuit [[histrio]] et [[moderator cinematographicus]] [[CFA|Americanus]] oriundus e Portu Divi. ==Pelliculae selectae== Inter [[pellicula]]s in quibus Iosephus Ferrer egit sunt: *1962: [[Lawrence of Arabia (Film)| Lawrence of Arabia]] *1965: [[The Greatest Story Ever Told]] *1984: [[Dune (pellicula)|Dune]] ==Nexus externus== *{{Imdb name|0001207| Iosepho Ferrer}} *[https://web.archive.org/web/20090906013657/http://www.prisma-online.de/express/person.html?pid=jose_ferrer De Iosepho Ferrer apud prisma-online] {{bio-stipula}} {{DEFAULTSORT:Ferrer, Iosephus}} [[Categoria:Nati 1912]] [[Categoria:Mortui 1992]] [[Categoria:Acceptores Insignis Artium Nationalis Civitatum Foederatarum]] [[Categoria:Actores Civitatum Foederatarum]] [[Categoria:Moderatores cinematographici Civitatum Foederatarum]] [[Categoria:Portus Dives ]] 53jijcq05chxcxr54ydtn7tl10p3ijg 0 203568 4000011 3899682 2026-11-06T18:56:34Z InternetArchiveBot 139091 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 4000011 wikitext text/x-wiki [[Fasciculus:Josef Skoda 1.jpg|thumb|Iosephus Škoda]] '''Iosephus Škoda''' ([[Pilsna]]e die [[10 Decembris]] [[1805]] natus; [[Vindobona]]e mortuus die [[13 Iunii]] [[1881]]) fuit [[medicus]] [[Austria|Austro]]-[[Bohemia|Bohemus]]. Iosephus fuit patruus clari officinarum magistri [[Aemilius Škoda|Aemilii Škoda]]. == Vita == Iosephus Škoda ab anno [[1825]] [[medicina]]m apud Universitatem Vindobonensem studuit, ubi anno [[1831]] doctoris insigne consecutus est. == Nexus externi == {{CommuniaCat|Josef Škoda|Iosephum Škoda}} * {{PND|119034603}} * [https://web.archive.org/web/20060312112809/http://www.whonamedit.com/doctor.cfm/3011.html Biographia] apud whonamedit.com {{DEFAULTSORT:Skoda, Joseph}} [[Categoria:Nati 1805]] [[Categoria:Mortui 1881]] [[Categoria:Auctores Theodisci]] [[Categoria:Alumni Universitatis Vindobonensis]] [[Categoria:Professores Universitatis Vindobonensis]] [[Categoria:Eruditi Austriae]] [[Categoria:Medici]] [[cs:Josef Škoda]] ffqmtosg7k6rigki0fldvine1x4ht33 0 206946 4000268 3905565 2026-11-07T10:39:08Z InternetArchiveBot 139091 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 4000268 wikitext text/x-wiki {{Capsa urbis Vicidata}} [[Fasciculus:Montà Santuario dei Piloni.JPG|thumb|Montata]] '''Montata'''<ref>''DIZIONARIO GEOGRAFICO'' - Di GOFFREDO CASALIS, Voll. V.V., Torino 1833-1854</ref><ref>Nomi d'Italia - AAVV, De Agostini</ref> {{victio|Montata|ae|f}} (alia nomina: ''Montata Albensium Pompeianorum'') ([[Lingua Italiana|Italiane]]: ''[[:it:Montà|Montà/Montà d'Alba]]'') est [[oppidum]] [[Italia]]e et [[Commune Italiae|municipium]], in [[Regio Italiae|Regione]] [[Pedemontium|Pedemontio]] et in [[Provincia Cuneensis|Provincia Cuneensi]] situm. Incolae ''Montatenses'' appellantur. == Insigne == <gallery> Fasciculus:Corona di comune.svg|''[[Municipium Italiae]]'' </gallery> == Fractiones, vici et loci in municipio == == Municipia finitima == {{NexInt}} * [[Pedemontium]] (''regio''), * [[Provincia Cuneensis]], * [[Cuneum]] (''urbs''), * [[Municipium Italiae]]. == Nexus externi == * [https://web.archive.org/web/20070928211147/http://www.comune.monta.cn.it/ Pagina officialis] {{CommuniaCat|Montà d'Alba|Montatam}} == Pinacotheca == <gallery> Imago:Maps of the province of Cuneo.gif|Collocatio finium municipii in Provincia Cuneensi. </gallery> == Notae == <references /> {{urbs-stipula}} [[Categoria:Municipia in provincia Cunei]] [[Categoria:Pagus Rotarianus]] tl7e28sei6m5x54seoggd3yq282digy 0 208426 4000048 3940041 2026-11-06T22:19:14Z InternetArchiveBot 139091 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 4000048 wikitext text/x-wiki [[Fasciculus:Laichingen_Marktplatz.jpg |thumb|Laichinga: [[mercatus|mercati]] [[forum]].]] . '''Laichinga'''<ref name="Stälin Schwaben und Südfranken 1841">Stälin, C. F. (1841). ''Wirtembergische Geschichte: Schwaben und Südfranken: von der Urzeit bis 1080''. J.G. Cotta'scher Verlag.</ref> (Theodisce ''Laichingen'') est urbs et commune [[Badenia-Virtembergia|Badense-Virtembergense]] 10&thinsp;830 incolarum (anno [[2012]]). == Clari cives == * [[Henricus Lang]], compositor ([[1858]]–[[1919]]) ==Notae== <references /> {{NexInt}} * [[Index Communium Badeniae-Virtembergiae|Indicem Communium Badeniae-Virtembergiae]] == Nexus externi == {{CommuniaCat|Laichingen|Laichingam}} * [https://web.archive.org/web/20050831142755/http://laichingen.de/ Laichingae pagina interretialis] {{geo-stipula}} [[Categoria:Urbes Badeniae et Virtembergiae]] 3wu8xz0ds2lifl85vhzhcdl2iz2rwnd 0 209946 4000060 3892812 2026-11-06T23:04:11Z InternetArchiveBot 139091 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 4000060 wikitext text/x-wiki [[Fasciculus:LogoBOcal.png|thumb|BOcali imago]] '''''Le BOcal''''' (titulus [[Francogallice|Francogallicum]]; Latine possumus "BOcalum" dicere) [[periodicum]] [[Schola Normalis Superior (Lutetia)|Scholae Normalis Superioris]] est, anno [[1990]] inceptum, hebdomadatim emissum. ==Nexus externi== *[https://web.archive.org/web/20160726031345/http://www.cof.ens.fr/bocal/ Pagina domestica, archivis ab anno 1990 praebitis] [[Categoria:Periodica Francogallica]] [[Categoria:Schola Normalis Superior (Lutetia)]] [[Categoria:Incepta 1990]] {{Nexus absunt}} l1egty5b9s5lijjhp3quq7p6fz1vin7 0 210175 4000077 3878967 2026-11-06T23:39:38Z InternetArchiveBot 139091 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 4000077 wikitext text/x-wiki [[Fasciculus:Comte Léon de Laborde.jpg|thumb|Leo de Laborde phototypice depictus]] '''Leo de Laborde''', vulgo plene ''Simon Joseph Léon Emmanuel, marquis de Laborde'' (natus [[Lutetia|Lutetiae Parisorum]] die [[12 Iunii]] [[1807]] et mortuus in oppido [[Fontenay (Ebura)|Fontenay]] [[Ebura (praefectura Franciae)|praefecturae Eburae]] et provinciae [[Normannia Superior|Normanniae Superioris]], die [[26 Martii]] [[1869]]) fuit [[archaeologus]], [[rerum gestarum scriptor]] nec non rerum politicarum peritus [[Francia|Francicus]]. Anno [[1842]] socius [[Academia Inscriptionum et Litterarum Humaniorum|Academiae Inscriptionum et Litterarum Humaniorum]] factus est. == Nexus externus == * [https://web.archive.org/web/20160327052510/http://viaf.org/viaf/71393247/ Pagina interretialis VIAF] {{bio-stipula}} {{Lifetime|1807|1869|Laborde, Leo de}} [[Categoria:Auctores Francogallici]] [[Categoria:Historici Franciae]] [[Categoria:Senatores Franciae]] [[Categoria:Alumni Universitatis Goettingensis]] [[Categoria:Socii Academiae Inscriptionum et Litterarum Humaniorum]] [[Categoria:Archaeologi]] 0s0p0p2mnveic06n3j6gsgizzumt460 0 210925 4000065 3720674 2026-11-06T23:08:08Z InternetArchiveBot 139091 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 4000065 wikitext text/x-wiki [[Fasciculus: Map commune FR insee code 17177.png|thumb|250px|Le Gicq: communis tabula]] ''' Le Gicq ''' est commune [[Francia|Francicum]] 127 incolarum (anno [[2011]]) [[Tabula administrativa Franciae|praefecturae]] [[Carantonus Maritimus|Carantoni Maritimi]] in regione occidentali [[Pictaviensis et Carantoni]]s . {{NexInt}} * [[Index communium praefecturae Carantoni Maritimi|Indicem communium praefecturae Carantoni Maritimi]] == Nexus externi == {{CommuniaCat| Le Gicq | Le Gicq }} * {{INSEE commune|17177|de=Le Gicq}} * [https://web.archive.org/web/20220109053407/http://www.le-gicq.fr/ Le Gicq pagina interretialis] {{geo-stipula}} [[Categoria:Communia praefecturae Carantoni Maritimi]] [[Categoria:Loci habitati praefecturae Carantoni maritimi]] 9p1k083ue53t1s3a0fqyt9hykbeij7z 0 211163 4000090 3835044 2026-11-06T23:59:08Z InternetArchiveBot 139091 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 4000090 wikitext text/x-wiki [[Fasciculus:LPLM8.jpg |thumb|Les Mathes: [[vici conciliabulum]] ]] [[Fasciculus: Map commune FR insee code 17225.png|thumb|left|250px|Les Mathes: communis tabula]] ''' Les Mathes ''' est commune [[Francia|Francicum]] 1'747 incolarum (anno [[2011]]) [[Tabula administrativa Franciae|praefecturae]] [[Carantonus Maritimus|Carantoni Maritimi]] in regione occidentali [[Pictaviensis et Carantoni]]s . {{NexInt}} * [[Index communium praefecturae Carantoni Maritimi|Indicem communium praefecturae Carantoni Maritimi]] == Nexus externi == {{CommuniaCat| Les Mathes | Les Mathes }} * {{INSEE commune|17225|de=Les Mathes}} * [https://web.archive.org/web/20171220102611/http://www.la-palmyre-les-mathes.com/ Les Mathes pagina interretialis] {{geo-stipula}} [[Categoria:Communia praefecturae Carantoni Maritimi]] [[Categoria:Loci habitati praefecturae Carantoni maritimi]] h17o5k2x8vwkiyvb7lk3tjc82ecxs7i 0 211638 3999946 3857290 2026-11-06T17:16:55Z InternetArchiveBot 139091 Add 1 book for [[Vicipaedia:Fons]] (20261106) #IABot (v2.0.9.7) ([[User:GreenC bot|GreenC bot]]) 3999946 wikitext text/x-wiki {{Augenda|2024|10}} '''Robertus Stuart Fitzgerald''' (natus [[Campifons (Illinoesia)|Springfield]] in urbe [[Illinoesia]]e die [[12 Octobris]] [[1910]]; mortuus die [[16 Ianuarii]] anno [[1985]]), [[Universitas Harvardiana|Universitatis Harvardianae]] alumnus et [[professor]], fuit [[poeta]], [[iudicium litterarium|criticus litterarius]], et [[interpretatio|translator]] [[Civitates Foederatae|Americanus]]. Inter meliores poetas hodiernos numeratur et honoratus est titulo [[Poeta laureatus|Poetae Laureati]]. Notus est etiam ut interpres operum [[res classicae|classicorum]] tam [[lingua Graeca antiqua|Graecorum]] quam [[lingua Latina|Latinorum]], ut [[Vergilius|Vergilii]], [[Euripides|Euripidis]], [[Homerus|Homeri]], in [[lingua Anglica Americana|sermonem Anglicum]]. ==Scripta poetica== *{{cite book|title=Poems| publisher=Arrow Editions| year=[[1935]]}} *{{cite book|title=A Wreath for the Sea| publisher=Arrow editions| year=[[1943]]}} *{{cite book|title=In the Rose of Time: Poems, 1939-1956| publisher=W W Norton & Co Inc| year=[[1956]]| isbn=9780811202794}} *{{cite book|title=Spring Shade: Poems, 1931-1970|url=https://archive.org/details/springshadepoems0000robe| publisher=New Directions | year=[[1971]]| isbn=9780811200523}} {{scriptor-stipula}} {{Lifetime|1910|1985|Fitzgerald, Robertus}} [[Categoria:Interpretes Civitatum Foederatarum]] [[Categoria:Interpretes Graeco-Anglici]] [[Categoria:Interpretes Latino-Anglici]] [[Categoria:Interpretes Homerici]] [[Categoria:Poetae laureati Civitatum Foederatarum]] [[Categoria:Professores Universitatis Harvardianae]] 1kcnc7sepjb5bl3s43t4x5ome9ht3gg 0 213577 4000251 3862057 2026-11-07T09:54:12Z InternetArchiveBot 139091 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 4000251 wikitext text/x-wiki {{Capsa urbis Vicidata}} '''Molvena'''<ref>[http://books.google.it/books?id=WCNFAAAAcAAJ&printsec=frontcover&hl=it&source=gbs_ge_summary_r&cad=0#v=onepage&q&f=false Ius municipale Vicentinum: Cum additione Partium Illustrissimi Dominij - Contrinus, 1567]</ref><ref>Nomi d'Italia - AAVV, De Agostini</ref> {{victio|Molvena|ae|f}} ([[Lingua Italiana|Italiane]]: ''[[:it:Molvena|Molvena]]'') est vicus [[Italia]]e et [[Vicus Italiae|fractio]] municipalis municipii [[Collis Ceresariolae]]. Incolae ''Molvenenses'' appellantur. == Historia == Molvena fuit [[Commune Italiae|municipium]] [[Italia]]e, circiter 2&thinsp;650 incolarum, in [[Regio Italiae|Regione]] [[Venetia (regio)|Venetia]] et in [[Provincia Vicetina]] situm. Die [[1 Ianuarii]] [[2019]] municipium se cum municipio [[Masone]] coniunxit ut Collis Ceresariolae, [[municipia iuncta Italiae|municipium novum]], constitueret. == Ecclesia Catholica Romana == {{NexInt}} * [[Venetia (regio)|Venetia]] (''regio''), * [[Provincia Vicetina]], * [[Vicetia]] (''urbs''), * [[Collis Ceresariolae]] (''municipium''). == Nexus externi == * [https://web.archive.org/web/20060204221829/http://www.comune.molvena.vi.it/ Situs publicus] {{CommuniaCat|Molvena|Molvenam}} == Pinacotheca == <gallery> Fasciculus:Map of comune of Molvena (province of Vicenza, region Veneto, Italy).svg|Collocatio finium municipii abrogati in Provincia Vicetina. </gallery> == Notae == <references /> {{urbs-stipula}} [[Categoria:Municipia abrogata Italiae]] [[Categoria:Fractiones in Provincia Vicetina]] [[Categoria:Vici in municipio Collis Ceresariolae]] 7fqmtx2szgwnm0e8t6ofqzvjj5xthgl 0 215028 4000200 3848239 2026-11-07T06:16:12Z InternetArchiveBot 139091 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 4000200 wikitext text/x-wiki {{capsa hominis Vicidata}} '''Maria Lassnig''' (nata die [[8 Septembris]] anno [[1919]] in ''Kappel am Krappfeld'', [[Carinthia]]; mortua die [[6 Maii]] anno [[2014]] [[Vindobona]]e) fuit [[pictura|pictrix]] [[ars abstracta|artis abstractae]] et [[Ars mediorum|artifex mediorum]] [[Austria]]ca more [[neoexpressionismus|neoexpressionismo]]. Discipula erat ab anno [[1941]] [[Academia Bellarum Artium Vindobonensis|Academiae Bellarum Artium Vindobonensis]] sed ab hac academia anno [[1943]] expulsa est. == Bibliographia == *Silke Andrea Schuemmer: einmal von außen, dann von innen. Die Konstituierung des Ichs in den Selbstportraits Maria Lassnigs, ihre bildnerische Umsetzung von Gefühlen und Empfindungen und die Frage nach der Übertragbarkeit des literarischen Begriffs des 'Inneren Monologs' auf Selbstbildnisse. Thesis (dissertatio) apud RWTH Aachen, 2002 ([https://web.archive.org/web/20140512223712/http://sylvester.bth.rwth-aachen.de/dissertationen/2003/048/03_048.pdf nexus ad thesim] (PDF) *Albina Colden, Benedikt Mandl: „Empathische Synästhetik - Maria Lassnigs Bilder von der Inneren Welt“ Aurora Magazin, 2007 (commentatio) == Nexus externi == * {{DNB-Portal|118569937}} * [http://documentaarchiv-alephino.stadt-kassel.de/alipac/PBRTVDXHEAPBIGGOUMXD-00001/sysfull?BASE=B-ART&IDN=000007305 Res a Maria Lassnig factae de ea agentes] in documenta-Archiv * [https://web.archive.org/web/20120321195717/http://www.kunstaspekte.de/index.php?k=1610&action=webpages Expositiones a Maria Lassnig habitae] apud kunstaspekte.de * [http://www.fembio.org/biographie.php/frau/biographie/maria-lassnig Biographia et opera Mariae Lassnig] in: FemBio. Frauen-Biographieforschung (bibliographia addita). * [https://web.archive.org/web/20130312000830/http://www.sammlung-essl.at/kuenstler/lassnig.html Maria Lassnig in "Sammlung Essl"] * [https://web.archive.org/web/20130312024452/http://alien.mur.at/cibulka/4/las_4fs.html Imago sui ipsius modo scientiae ficticiae] * [https://web.archive.org/web/20130312031210/http://www.artguidedenmark.dk/KUNST/KU-399ml.htm Plures imagines in situ Danico] * [http://www.youtube.com/watch?v=4sDSZ9GwnCE Maria Lassnig KANTATE (1992), 8 minuta] * [http://www.castyourart.com/index.php/2009/06/08/maria-lassnig-malerei-koerper-wien/ CastYourArt -Podcast] * [https://web.archive.org/web/20140723041633/http://www.hauserwirth.com/artists/19/maria-lassnig/biography/ Biographia, bibliographia, imagines et commentationes de Maria Lassnig apud Hauser & Wirth] {{bio-stipula}} {{Lifetime|1919|2014|Lassnig, Maria}} [[Categoria:Pictores Austriae]] [[Categoria:Alumni Academiae Bellarum Artium Vindobonensis]] aiejiw62y8g2d93r1sj7qyje5skp230 0 216135 3999896 3999326 2026-11-06T15:35:33Z InternetArchiveBot 139091 Rescuing 0 sources and tagging 14 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 3999896 wikitext text/x-wiki [[Fasciculus:Municipalities in Lower Saxony.svg|thumb|500px|Urbes et communia Saxoniae Inferioris.]] '''Index urbium, oppidorum et communium in [[Saxonia Inferior|Saxonia Inferiore]]''' omnia [[commune|communia]] (Theodisce ''Gemeinden''), consociationes communium (Theodisce ''Gemeindeverbände'') atque loca nulli communium adscripta (Theodisce ''gemeindefreien Gebiete''), quae hodie in [[Terra foederalis (Germania)|terra]] [[Germania|Germanica]] [[Saxonia Inferior]]e exstant, complectitur. Postremae mutationes finium territorialium in Saxonia Inferiore [[1 Novembris|Kalendis Novembribus]] anni [[2021]] effectae sunt. Ex eo tempore [[Saxonia Inferior]] 939 communia et 25 loca nulli communi adscripta (quorum duo habitantur) habet. Quibus e communibus 159 titulo [[urbs|urbis]] (Theodisce ''Stadt'') et 49 titulo [[oppidum|oppidi]] (Theodisce ''Flecken'') utuntur. Praeterea nonnullae proprietates exstant secundum communium administrationem: Nam 939 communia in 289 communia unitaria et 650 communia membra dividuntur; quae vero in universum 114 consociationes communium constituunt, ut munera communiter administrent. Hae consociationes communium ipsa communia non sunt, sed foedera cooperationis, quae aut ex regione aut ex communitate in qua sedes administrationis sita est nomen accipiunt. Quapropter in Saxonia Inferiore idem nomen tam communi quam consociationi communium tribui potest. Agitur tamen de duobus corporibus iuridicis distinctis, quae proprias repraesentationes atque propria munera habent. Praeterea, propter magnitudinem suam, nonnullae communium et consociationes communium peculiarem rationem cum [[Index circulorum Germanicorum|circulo terrae]] (Theodisce ''Landkreis'') habent: * Decem urbes statum iuridicum [[Index circulorum Germanicorum|circuli urbani]] (Theodisce ''kreisfreien Stadt'') obtinent, nulli circulo terrae subiiciuntur atque omnia sua munera exercent. * Septem urbes statum iuridicum urbis magnae sui iuris (Theodisce ''Große selbständige Stadt'') obtinent atque multa, sed non omnia, munera circuli terrae cui adscribuntur exercent. * 61 communium et tria communia generalia (Theodisce ''Samtgemeinden'') statum iuridicum communis sui iuris (Theodisce ''Selbständige Gemeinde'') obtinent atque quaedam munera districtus cui adscribuntur exercent. * 861 ceterae communium nullam peculiarem rationem cum circulo terrae cui adscribuntur habent. === A === {{div col|3}} * [[Abensium]]<ref name="Schlegel 1705"/> <small>([[Theodisce]] ''Apensen''; [[Saxonice]] ''Obbens'')</small> * [[Acheimum]]<ref name="Grote III 1877">Grote, H. (1877). ''Münzstudien: Geschichte der älteren Münzen und Urkunden des Bisthums Verden'' (Vol. VIII). Hannoverae: Hahn’sche Hofbuchhandlung.</ref> <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Achim''; [[Saxonice]] ''Achem'')</small> * [[Achestedium]]<ref name="Pratje 1759"/> <small>([[Theodisce]] ''Axstedt''; [[Saxonice]] ''Ax'')</small> * [[Adelebsenum]]<ref name="Funck 1736">Funck, J. N. (1736). ''Disputatio Academica de Voluntaria Morte Judaeorum et Gentilium sub Praesidio S. R. I. Libero Baroni de Adelebsen Dedicata''. Rintelii: Typis Johannis Friderici Enax.</ref> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Adelebsen'')</small> * [[Adenebutla]]<ref name="Pischke 1998">Pischke, G. (Ed.) (1998). ''Das Lehnsregister der Edelherren von Meinersen: Edition und historische Untersuchung der mittelalterlichen Besitzurkunden'' (Documentum anni MCCXX). Hannoverae, in Germania: Hahnsche Buchhandlung.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Adenbüttel'')</small> * [[Adenhusium]]<ref name="Schlegel 1703">Schlegel, J. C. (1703). ''Chronica Parochiarum ditionis Mindensis et Hildesiensis: De ecclesiis parochialibus et ditione antiqua oppidi Adenhusii''. Mindae: Typis Johannis Meyeri; et: Schlegel, J. C. (1703). ''Chronica Parochiarum ditionis Mindensis et Hildesiensis:...''. Mindae: Typis Johannis Meyeri.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Ahnsen'')</small> * [[Adenthorpium]]<ref name="Höhbaum 1876">Höhbaum, K. (Ed.) (1876). ''Hansisches Urkundenbuch: Monumenta Germaniae Historica e codicibus diplomaticis Bremensibus et Luneburgensibus'' (Vol. I). Halis Saxonum: Typis Orphanotrophei.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Adendorf''; [[Saxonice]] ''Adendörp'')</small> * [[Affinghusia]]<ref name="Rathlef 1766">Rathlef, E. L. (1766). ''Geschichte der Grafschaften Hoya und Diepholz: Monimenta diplomatica et antiquitates ditionis Affinghusiae'' (Vol. I). Bremae: Försterischen Buchhandlung.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Affinghausen''; [[Saxonice]] ''Affinghusen'' seu ''Affjehusen'')</small> * [[Aldendorpevilla]]<ref name="Orbis Latinus A-D"/> <small>[[urbs]]</small> ([[Theodisce]] ''Stadtoldendorf'') * [[Alrebekesa]]<ref name="Oven 1872">Oven, A. von (Ed.) (1872). ''Urkundenbuch des Herzogthums Lüneburg: Diplomata, chartae et registra historica saeculi XII (Documentum anni MCXCVII de venditione praedii Alrebekesae)'' (Vol. I). Hannoverae: Carl Rümpler.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Ahnsbeck'')</small> * [[Ahusium (Saxonia Inferior)|Ahusium]]<ref name="Schlegel 1705">Schlegel, J. C. (1705). ''Chronicon Ducatus Bremensis et Verdensis:...''. Cellis: Typis Holmerianis; et: Schlegel, J. C. (1705). ''Chronicon Ducatus Brunsvicensis et Lunaeburgensis:...''. Cellis: Typis Holmerianis; et: Schlegel, J. C. (1705). ''Chronicon Parochiarum ditionis Corbeiensis et Hildesiensis:...''. Cellis: Typis Holmerianis.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Ahausen''; [[Saxonice]] ''Ahusen'')</small> * [[Alfelda]]<ref name="Graesse"/> <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Alfeld''; [[Saxonice]] ''Allefelle'')</small> * [[Alfhusium]]<ref name="Schlegel 1705"/> <small>([[Theodisce]] ''Alfhausen''; [[Saxonice]] ''Alfhusen'')</small> * [[Algermissenum]]<ref name="Hoogeweg III 1903">Hoogeweg, H. (Ed.) (1903). ''Urkundenbuch des Hochstifts Hildesheim und seiner Bischöfe: Quellen und Darstellungen zur Geschichte Niedersachsens (Monimenta historica et privilegia de Algermisseno)'' (Vol. III). Hannoverae, in Germania: Hahn’sche Buchhandlung.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Algermissen'')</small> * [[Alisni (Circulus Neoburgensis Visurgensis)|Alisni]]<ref name="Orbis Latinus A-D">[https://www.bavarikon.de/object/bav:BSB-MDZ-00000BSB00050912?p=1&cq=Antonius%20%E3%80%88de%20Brixia%E3%80%89&lang=de ''Orbis latinus : Lexikon lateinischer geographischer Namen des Mittelalters und der Neuzeit / 1. A-D''].</ref> <small>(in [[Circulus Neoburgensis Visurgensis|Circulo Neoburgensi Visurgensi]]<ref name="Landkreis Nienburg/Weser">Fingitur nomen "Circulus Neoburgensis Visurgensis" -Theodisce ''Landkreis Nienburg/Weser'' nuncupatum- sic: Latinum substantivum "circulus " Theodiscum substantivum ''Landkreis'' (secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo) vertit et Latina gentilicia "Neoburgensis-e" et "Visurgensis-e" ad commune [[Nova Urbs (Saxonia Inferior)|Novam Urbem]] et flumen [[Visurgis|Visurgem]] respective referuntur. Quibus de toponymis, vide {{Graesse}}</ref>)</small> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Liebenau''; [[Saxonice]] ''Levenau'')</small> * [[Alisni]]<ref name="Graesse"/> <small>(in [[Circulus terrae Paludis Visurgensis|Circulo Paludis Visurgensis]]<ref name="Landkreis Wesermarsch">Latinum syntagma "circulus terrae" Theodiscum substantivum ''Landkreis'' -secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo- vertit. De Latina autem toponymia, vide Egli, J. J. (1893). ''Nomina Geographica: Sprach- und Sacherklärung von 42000 Geographischen Namen aller Erdräume''. [[Lipsia]]e: Friedrich Brandstetter. Theodisce ''Landkreis Wesermarsch''.</ref>)</small> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Elsfleth'')</small> * [[Almstedium]]<ref name="Hoogeweg II 1901">Hoogeweg, H. (Ed.) (1901). ''Urkundenbuch des Hochstifts Hildesheim und seiner Bischöfe: Quellen und Darstellungen zur Geschichte Niedersachsens (Monimenta historica et registra de Almstedio)'' (Vol. II). Hannoverae, in Germania: Hahn’sche Buchhandlung.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Almstedt'')</small> * [[Alorstedium]]<ref name="Pratje 1758">Pratje, J. H. (1758). ''Historische Nachrichten von dem ehemaligen berühmten Closter Harsefeld: Monumenta ac documenta saeculi XII ubi de decimis Alorstedii agitur''. Stadae: Typis H. C. Götheli.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Ahlerstedt''; [[Saxonice]] ''Ohlers'')</small> * [[Alvstedium]]<ref name="Pratje 1759">Pratje, J. H. (1759). ''Historische Nachrichten von den ehemaligen vicedominis in ditione Bremensi:...''. Stadae: Typis H. C. Götheli.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Alfstedt''; [[Saxonice]] ''Alfs'' seu ''Alfst'')</small> * [[Amelinghusium]]<ref name="Baring 1746">Baring, E. (1746). ''Succincta Hannoverae et ditionum vicinarum Notitia Historica''. Hanoverae: Typis Nicolae Försteri.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Amelinghausen''; [[lingua Saxonica|Boreosaxonice]] ''Amekhusen''; [[Saxonice]] ''Amelkusen'')</small> * [[Anchemium]]<ref name="Schlegel 1705"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Ankum'')</small> * [[Andervenia]]<ref name="Schlegel 1705"/> <small>([[Theodisce]] ''Andervenne'')</small> * [[Andorlangia]]<ref name="Pratje 1759"/> <small>([[Theodisce]] ''Anderlingen''; [[Saxonice]] ''Annerlingen'')</small> * [[Ansibarium]]<ref name="Orbis Latinus N-Z">[https://www.bavarikon.de/object/bav:BSB-MDZ-00000BSB00050914?p=27&cq=M%C3%BCnchen&lang=de''Orbis latinus : Lexikon lateinischer geographischer Namen des Mittelalters und der Neuzeit / 3. N-Z''].</ref> <small>[[Index circulorum Germanicorum|circulus urbanus]] et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Osnabrück''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Ossenbrääch''; [[Saxonice]] et [[Lingua Saxonica|Westfalice]] ''Ossenbrügge'')</small> * [[Antiqua Medingha]]<ref name="Homeyer X 2006">Homeyer, J. (Ed.) (2006). ''Urkundenbuch des Klosters Medingen: Lüneburger Urkundenbuch (Monimenta historica saeculi XIV de parochia Medinghae) (Vol. X)''. Hannoverae, in Germania: Hahnsche Buchhandlung.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Altenmedingen''; [[Saxonice]] ''Ohmein'')</small> * [[Apenum]]<ref name="Baring 1746"/> <small>([[Theodisce]] ''Apen''; [[Saxonice]] ''Aap'')</small> * [[Apleremum]]<ref name="Schlegel 1703"/> <small>([[Theodisce]] ''Apelern'')</small> * [[Appelium]]<ref name="Schlegel 1705"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Appel'')</small> * [[Aquae Lauterbergenses in Montibus Harthicis]]<ref name="Mirus 1826">Mirus, A. (1826). ''De salubritate aquarum lauterbergensium in montibus harthicis sitarum''. Typis Regiis.</ref> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Bad Lauterberg im Harz'')</small> * [[Aquae Nendorpenses]]<ref name="Marcard 1805">Marcard, H. M. (1805). ''De salubritate aquarum nendorpensium et de earum usu in morbis chronicis''. [[Goettinga]]e: Dieterich; et: Macard, H. M. (1805). ''De usu salutari fontium salinorum in territorio Hildesiensi sitorum''. [[Goettinga]]e: Dieterich.</ref> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Bad Nenndorf'')</small> * [[Aquae Zwischenahnenses]]<ref name="Statisitakamt Nord 2025">Statistikamt Nord (Editio Latina). ''Catalogus Urbium et Communium Germaniae''. Hamburgi, 2025.</ref> <small>commune sui iuris</small> <small>([[Theodisce]] ''Bad Zwischenahn''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Twiskenoan'' seu ''Boad Twiskenoan''; [[Saxonice]] ''Twüschenahn'')</small> * [[Aroldishusium]]<ref name="Schlegel 1705"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Arholzen'')</small> * [[Artlenburgum]]<ref name="Baring 1746"/> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Artlenburg'')</small> * [[Artlissa]]<ref name="Mader 1664">Mader, J. J. (1664). ''Antiquitates Brunsvicenses: De antiquis parochiis Saxonum et finibus dioecesis Mindensis (Caput de parochia Artlissa)''. Helmestadii: Typis Henningi Mulleri.</ref> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Aerzen'': quoque [[Theodisce]] ''Ärzen'')</small> * [[Arx Agathae]]<ref name="Kochen 1724">Kochen, J. H. (1724). ''Introductio in Historiam Ducatus Bremensis y Verdensis: Accesserunt diplomata varia et descriptio Arcis Agathae et ditionis Stadiensis''. Stadae: Typis Caspari Holmii.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Agathenburg''; [[Saxonice]] ''Gothenborg'')</small> * [[Arx Draconis]]<ref name="Egger 1977"/> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Drakenburg''; [[Saxonice]] ''Drakenborg'')</small> * [[Ascalingium]]<ref name="Graesse"/> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Ahlden'')</small> * [[Asanthorpium]]<ref name="Vogell 1856">Vogell, A. (Ed.) (1856). ''Urkundenbuch des Bisthums Verden und des Collegiatstifts Bardewick: Chartae, diplomata et monumenta historica saeculi XIII...''. Hannoverae: Hahn’sche Hofbuchhandlung.</ref> <small>(in [[Circulus Harburgensis|Circulo Harburgensi]]<ref name="Landkreis Harburg">Fingitur nomen "Circulus Harburgensis" -Theodisce ''Landkreis Harburg'' nuncupatum- sic: Latinum substantivum "circulus" Theodiscum substantivum ''Landkreis'' (secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo) vertit, et de Latino toponymo "[[Harburgum]]" -ad quod gentilicium "Harburgensis-e" refertur-.</ref>)</small> <small>([[Theodisce]] ''Asendorf''; [[Saxonice]] ''Asendörp'')</small> * [[Asenthorpium]]<ref name="Hodenberg 1855">Hodenberg, W. von (Ed.) (1855). ''Hoyer Urkundenbuch'' (Vol. I). Hannoverae: Jänecke Verlag.</ref> <small>(in [[Circulus terrae Diepholtia|Circulo terrae Diepholtia]]<ref name="Landkreis Diepholz">Fingitur nomen "Circulus terrae Diepholtia" -Theodisce ''Landkreis Diepholz'' nuncupatum- sic: Latinum syntagma "circulus terrae" Theodiscum substantivum ''Landkreis'' (secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo) vertit, et de Latino toponymo "[[Diepholtia]]", vide {{Hofmannus}}.</ref>)</small> <small>([[Theodisce]] ''Asendorf''; [[Saxonice]] ''Asendörp'')</small> * [[Assena]]<ref name="Philippi & Bar 1892">Philippi, F., & Bär, M. (Eds.) (1892). ''Osnabrücker Urkundenbuch: Die Urkunden der Jahre 772-1200'' (Vol. 1). Verein für Geschichte und Landeskunde von Osnabrück.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Bad Essen'')</small> * [[Assini]]<ref name="Orbis Latinus A-D"/> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Essen'')</small> * [[Astanholteremarki-Scirnbeki]]<ref name="Graesse">{{Graesse}}.</ref> <small>commune sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Osterholz-Scharmbeck''; [[Saxonice]] ''Oosterholt-Scharmbeek'')</small> * [[Astedele]]<ref name="Astedele">Vide [https://kirchengemeindelexikon.de/einzelgemeinde/osteel/ ''Kirchengemeindelexikon''], ubi dicitur "(...) ''S''[igillum] ''Domini Siadonis in Astedele'' (Siegel des Herrn Syado in Osteel) (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Osteel''; [[Saxonice]] ''Oosteel'')</small> * [[Asylum (Saxonia Inferior)|Asylum]]<ref name="Asylum">Theodiscum nomen ''Freistatt'', quod ''Freistätte, Zufluchtsort, Asyl'' significat, Latine "asylum" reddi potest. Nam in ''Deutsches Wörterbuch'' de Weigand et Hirt vox Theodisca ''Asyl'' explicatur ut «Freistatt» et ipsa vox Theodisca ''Asyl'' e Latino "asylum" orta esse dicitur. Praeterea lexicon Germanico-Latinum, quod in traditione lexicographica Georgii continetur, directe tradit: ''Freistatt, -stätte'', "asylum'". Itaque "Asylum" non est forma ficticia neque mera translatio nostra, sed aequivalentia lexicographice comprobata.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Freistatt''; [[Saxonice]] ''Freestatt'')</small> * [[Aszi]]<ref name="Hermann">Hermann Abels: ''Die Ortsnamen des Emslandes in ihrer sprachlichen und kulturgeschichtlichen Bedeutung''. S. 27f.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Esche'')</small> * [[Attendorium]]<ref name="Orbis Latinus A-D"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Otterndorf''; [[Saxonice]] ''Oterndörp'' seu ''Otterndörp'')</small> * [[Aulica]]<ref name="Graesse"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Elze'')</small> * [[Auriacum (Saxonia Inferior)|Auriacum]]<ref name="Graesse"/><ref name="Orbis Latinus A-D"/> <small>commune sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Aurich''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Aurk''; [[Saxonice]] et [[lingua Saxonica|Eofrisosaxonice]] ''Auerk'')</small> {{div col end}} === B === {{div col|3}} * [[Badberga]]<ref name="-berga">Germanica toponyma cum suffixis ''-berg'' aut ''-berge'' aut ''-bergen'' aut ''-berghe'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-berga-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Amberga]], [[Annaberga]], [[Arensberga]], [[Asschaberga]], [[Bamberga]], [[Berga]], [[Blancoberga]], [[Bobbinberga]], [[Brunsberga]], [[Cassonberga]], [[Coloberga]], [[Eversberga]], [[Freiberga]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Badbergen''; [[Saxonice]] ''Badbern'')</small> * [[Baddekenstedium]]<ref name="Casemir & Menzel & Ohainski X 2018">Casemir, K., Menzel, F., & Ohainski, U. (2018). ''Die Ortsnamen des Landkreises Wolfenbüttel und der Stadt Salzgitter (Niedersächsisches Ortsnamenbuch, Teil X)''. Verlag für Regionalgeschichte.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Baddeckenstedt''; [[Saxonice]] ''Barkenstäe'')</small> * [[Balga]]<ref name="Udolph 1994">Udolph, J. (1994). ''Namenkundliche Studien zum Germanenproblem'' (Reallexikon der Germanischen Altertumskunde, Ergänzungsbände 9). Walter de Gruyter.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Balje'')</small> * [[Balga Cortis]]<ref name="Orbis Latinus A-D"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Balge'')</small> * [[Baltrumum]]<ref name="Wiarda III 1792">Wiarda, T. D. (1792). ''Ostfriesische Geschichte: Von den ältesten Zeiten bis zum Jahre 1648'' (Vol. 3). August Friedrich Winter.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Baltrum'')</small> * [[Bamwida]]<ref name="Orbis Latinus A-D"/> <small>([[Theodisce]] ''Bohmte''; [[Saxonice]] ''Baumte'')</small> * [[Bardenuvicum]]<ref name="Graesse"/> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Bardowick''; [[Saxonice]] ''Bewick'')</small> * [[Bardorpium]]<ref name="Sudendorf 1859">Sudendorf, H. (Ed.) (1859). ''Urkundenbuch zur Geschichte der Herzöge von Braunschweig und Lüneburg und ihrer Lande'' (Vol. 1). Carl Rümpler Verlag.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Bahrdorf'')</small> * [[Barenburgum]]<ref name="Kolb 1712">Kolb, G. (1712). ''Compendium totius orbis: partim geographicum, partim historicum, partim genealogicum''. Typis Universitatis Carolo-Francisceae</ref> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Barenburg''; [[Saxonice]] ''Baarnborg'')</small> * [[Bargstedum]]<ref name="Mushard 1764">Mushard, M. (1764). ''Palaeogentilismus Bremensis: Monumenta ac veterum tumuli in ducatibus Bremensi et Verdensi''. Typis Andreae Vandenhoeck.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Bargstedt''; [[Saxonice]] ''Bargst'' seu ''Bars'')</small> * [[Barnstedum]]<ref name="Bünting & Letzner 1702">Bünting, H., & Letzner, J. (1702). ''Braunschweig-Lüneburgische Chronica, Oder Historische Beschreibung der Durchlauchtigsten Herzogen zu Braunschweig und Lüneburg''. Gedruckt bey Caspar Johann Jakobi.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Barnstedt'')</small> * [[Barnstorfium]]<ref name="Böhmer 2007">Böhmer, J. F. (2007). ''Regesta Imperii III: Salisches Haus 1024–1125. Die Regesten des Kaiserreiches unter Heinrich IV'' (T. Struve, Ed.). Böhlau Verlag.</ref> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Barnstorf''; [[Saxonice]] ''Baarnstrup'')</small> * [[Barsela]]<ref name="Köbler 2016">Köbler, G. (2016). ''Orte in der deutschen Ortsgeschichte''. Wikiling-Zier. [[Universitas Leopoldino-Franciscea]].</ref> <small>([[Theodisce]] ''Barßel''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Bäärsel''; [[Saxonice]] ''Bassel'')</small> * [[Barsingehusa]]<ref name="Harenberg 1753">Harenberg, J. C. (1753). ''Historia ecclesiae Gandershemensis diplomatica''. Typis et Impensis Joannis Christophori Meisneri.</ref> <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Barsinghausen''; [[Saxonice]] ''Baschehusen'' seu ''Basche'')</small> * [[Barum (Luneburgum)|Barum]]<ref name="Mindermann I II 2004">Mindermann, A. (Ed.) (2004). ''Verdener Urkundenbuch, 1. Abteilung, Band 2: 1300–1380''. Landschaftsverband der ehemaligen Herzogtümer Bremen und Verden.</ref> <small>(in [[Circulus Luneburgensis|Circulo Luneburgensi]]<ref name="Landreis Lüneburg">Fingitur nomen "Circulus Luneburgensis" -Theodisce ''Landreis Lüneburg'' nuncupatum- sic: Latinum substantivum "circulus" Theodiscum substantivum ''Landkreis'' (secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo) vertit et Latinum gentilicium "Luneburgensis-e" ad [[Luneburgum]] refertur. Quo de toponymo, vide {{Graesse}}.</ref>)</small> <small>([[Theodisce]] ''Barum''; [[Saxonice]] ''Boorn'')</small> * [[Barum (Circulus Ulsenensis)|Barum]]<ref name="AdWzG 2010">Akademie der Wissenschaften zu Göttingen (2010). ''Die Ortsnamen des Landkreises Wolfenbüttel und der Stadt Salzgitter'' (K. Casemir, F. Menzel, & U. Ohainski, Eds.). Verlag für Regionalgeschichte.</ref> <small>(in [[Circulus Ulsenensis|Circulo Ulsenensi]]<ref name="Landkreis Uelzen">Fingitur nomen "Circulus Ulsenensis" -Theodisce ''Landkreis Uelzen'' nuncupatum- sic: Latinum substantivum "circulus" Theodiscum substantivum ''Landkreis'' (secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo) vertit et Latinum gentilicium "Ulsenensis-e" ad [[Ulsena]]m refertur. Quo de gentilicio, vide lemma "res-publica Ulsenensis" apud {{Google Books|w_tWAAAAcAAJ|vide paginam dedicationis operis}}"; et de topnymo, vide {{Graesse}}.</ref>)</small> <small>([[Theodisce]] ''Barum''; [[Saxonice]] ''Bourm'')</small> * [[Barunvilla]]<ref name="SdaedhdlM 1862">Société d'archéologie et d'histoire de la Moselle (1862). ''Mémoires de la Société d'archéologie et d'histoire de la Moselle: Année 1860–1861''. Rousseau-Pallez.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Barendorf''; [[Saxonice]] ''Borendörp'')</small> * [[Barverum]]<ref name="Böhmer 1844">Böhmer, J. F. (1844). ''Regesta Chronologico-Diplomatica Regum et Imperatorum Romanorum: Inde a Conrado I. Usque ad Henricum VII''. Typis et Sumtibus J. C. Hermann.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Barver'')</small> * [[Barwedelum]]<ref name="Köbler 2016"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Barwedel'')</small> * [[Basdalum]]<ref name="Meiborn III 1688"/> <small>([[Theodisce]] ''Basdahl''; [[Saxonice]] ''Basdaal'' seu ''Basdohl'')</small> * [[Bawinkelum]]<ref name="Moser 1738">Moser, J. J. (1738). ''Bibliotheca Iuris Publici S. R. I. Germanici: Specially regarding the territories of Westphalia and Lower Saxony''. Typis Ioannis Georgii Cottae.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Bawinkel''; [[Saxonice]] ''Bowinkel'')</small> * [[Bebenhusa (Saxonia Inferior)|Bebenhusa]]<ref name="Ahlfeldt 2010">Ahlfeldt, J. (Ed.) (2010). ''Regnum Francorum Online: Traditio Fuldenses''. Francia-Ahlfeldt Project.</ref> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Bad Bevensen''; [[Saxonice]] ''Bämsen'' seu ''Bemsen'')</small> * [[Beckdorfium]]<ref name="AdWzG 2010"/> <small>([[Theodisce]] ''Beckdorf''; [[Saxonice]] ''Beekdörp'')</small> * [[Beckedorfium]]<ref name="Köbler 2016"/> <small>([[Theodisce]] ''Beckedorf''; [[Saxonice]] ''Biäkedörp'')</small> * [[Beckelnum]]<ref name="Böhmer 1844"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Beckeln'')</small> * [[Bedenbostelum]]<ref name="NL 1924">Niedersächsisches Landesarchiv (1924). ''Niedersächsisches Jahrbuch für Landesgeschichte''. Veröffentlichungen de Historischen Kommission für Niedersachsen und Bremen.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Beedenbostel''; [[Saxonice]] ''Bedenbossel'')</small> * [[Beierstedum]]<ref name="Köbler 2016"/> <small>([[Theodisce]] ''Beierstedt''; [[Saxonice]] ''Barste’e'')</small> * [[Belmum]]<ref name="Moser 1738"/> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Belm'')</small> * [[Belumum]]<ref name="Mushard 1764"/> <small>([[Theodisce]] ''Belum''; [[Saxonice]] ''Belen'')</small> * [[Bema (Saxonia Inferior)|Bema]]<ref name="Sudendorf 1859"/> <small>([[Theodisce]] ''Böhme''; [[Saxonice]] ''Böhm'')</small> * [[Bendestorfium]]<ref name="Bührmann 2005">Bührmann, M. (2005). ''Suffixbildungen in alten Ortsnamen des norddeutschen Raumes''. Akademie der Wissenschaften zu Göttingen. </ref> <small>([[Theodisce]] ''Bendestorf''; [[Saxonice]] ''Bendsdörp'')</small> * [[Berga (Circulus Cellensis)|Berga]]<ref name="Bruzen de La Martinière 1737">Bruzen de La Martinière, A. A. (1737). ''Thesaurus geographicus criticus: in quo omnium orbis terrarum regionum, civitatum, oppidorum, nominibus antiquis, medii aevi et modernis''. Ex Officina Wetsteniana.</ref> <small>(in [[Circulus Cellensis|Circulo Cellensi]]<ref name="Landkreis Celle">Fingitur nomen "Circulus Cellensis" -Theodisce ''Landkreis Celle'' nuncupatum- sic: Latinum substantivum "circulus" Theodiscum substantivum ''Landkreis'' (secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo) vertit, et de Latino toponymo "[[Cella (Germania)|Cella]]" -ad quod gentilicium "Cellensis-e" refertur-, vide {{Graesse}}.</ref>)</small> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Bergen''; [[Saxonice]] ''Bargen'')</small> * [[Berga (Circulus Osnabrugae)|Berga]]<ref name="Orbis Latinus A-D"/> <small>(in [[Circulus Osnabrugae|Circulo Osnabrugae]]<ref name="Landkreis Osnabrück">Fingitur nomen "Circulus Osnabrugae" -Theodisce ''Landkreis Osnabrück'' nuncupatum- sic: Latinum substantivum "circulus" Theodiscum ''LandKreis'' (secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo) vertit et de Latino toponymo "[[Osnabruga|Osnabruga-ae]]", vide Pertsch, Erich: ''Langenscheidts Großes Schulwörterbuch Lateinisch-Deutsch'', Berolini et Monaci 1983, ISBN 3-468-07202-3, p. 1325.</ref>)</small> <small>([[Theodisce]] ''Berge'')</small> * [[Berga ad Dumnam]]<ref name="Bruzen de La Martinière 1737"/> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Bergen an der Dumme''; [[Polabice]] ''Djörska'')</small> * [[Bergenborstelium]]<ref name="Hodenberg 1855"/> <small>([[Theodisce]] ''Bahrenborstel''; [[Saxonice]] ''Bornbössel'' seu ''Boornbössel'')</small> * [[Bergfelda]]<ref name="Bünting & Letzner 1702"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Bergfeld''; quoque [[Saxonice]] ''Bargfeld'')</small> * [[Bernsium Minus]]<ref name="Bernsium">Vide [https://emslaendische-landschaft.de/images/AFEL/Publikationen/Zeitschriften/Band_22/Heft_109_Mai_2011.pdf?utm ''Emsländische Landschaft''], ubi dicitur "(...) '''Berßen, Groß oder Klein''' (...) Bernsium (...)".</ref><ref name="KleinGrosse">De interpretatione toponymica adiectivorum Germanicorum "Klein" et "Gross" per Latina "Minor-us" et "Maior-ius", vide: Casemir, K., Ohainski, U., & Udolph, J. (2018). ''Die Ortsnamen des Landkreises Helmstedt und der Stadt Wolfsburg (Niedersächsisches Ortsnamenbuch, Teil VII)''. Verlag für Regionalgeschichte.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Klein Berßen''; [[Saxonice]] ''Lütke Bässen'')</small> * [[Bersenbrugum]]<ref name="Sandhoff 1785">Sandhoff, J. E. (1785). ''Antistitum Osnabrugensis ecclesiae, qui per decem saecula episcopale munus in ea gesserunt, chronotaxis''. Typis Joannis Georgii Kislingii.</ref> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Bersenbrück''; [[Saxonice]] ''Bessenbrügge'')</small> * [[Bersinium]]<ref name="Kaemling 1987">Kaemling, ''Atlas zur Geschichte Niedersachsens'' (1987).</ref> <small>([[Theodisce]] ''Groß Berßen''; [[Saxonice]] ''Groten Bässen'')</small> * [[Berumburgum]]<ref name="Emmius 1616">Emmius, U. (1616). ''Rerum Frisicarum Historia''. [[Lugdunum Batavorum|Lugduni Batavorum]]: Elzevier.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Berumbur'')</small> * [[Bestena]]<ref name="Jellinghaus 1923">Jellinghaus, H. (1923). ''Die westfälischen Ortsnamen nach ihren Bestandteilen''' (III ed.). Ferdinand Schöningh.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Beesten'')</small> * [[Betzendorfum]]<ref name="Bünting & Letzner 1702"/> <small>([[Theodisce]] ''Betzendorf''; [[Saxonice]] ''Bätzendörp'')</small> * [[Bevernense Castrum]]<ref name="Graesse"/> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Bevern'')</small> * [[Beverstedum]]<ref name="Köbler 2016"/> <small>([[Theodisce]] ''Beverstedt''; [[Saxonice]] ''Beverst'')</small> * [[Bienenbuttelum]]<ref name="Köbler 2016"/> <small>([[Theodisce]] ''Bienenbüttel''; [[Saxonice]] ''Bienbüddel'')</small> * [[Bilshusa]]<ref name="Wolf 1819">Wolf, J. (1819). ''Politische Geschichte des Eichsfeldes mit Urkunden erläutert''. Johann Georg Rosenbusch.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Bilshausen'')</small> * [[Binethemum]]<ref name="Meiborn III 1688">Meibom, H. (1688). ''Rerum Germanicarum Tomi III: I. Historicos Germanicos, II. Historiam Helmstadensem, III. Dissertationes de utriusque Saxoniae''. Typis Georgii Wolffgangi Hammii; et: Meibom, H. (1688). ''Rerum Germanicarum Tomi III: Dissertationen und historische Chroniken des Herzogtums Braunschweig-Lüneburg''. Typis Georgii Wolffii.</ref> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Bad Bentheim'')</small> * [[Binnenum]]<ref name="Köbler 2016"/> <small>([[Theodisce]] ''Binnen''; [[Saxonice]] ''Binn’n'')</small> * [[Bippenum]]<ref name="Köbler 2016"/> <small>([[Theodisce]] ''Bippen''; [[Saxonice]] ''Bippen'')</small> * [[Birsina]]<ref name="Orbis Latinus A-D"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Bassum''; [[Saxonice]] ''Bassen'')</small> * [[Bissendorpum]]<ref name="Köbler 2016"/> <small>([[Theodisce]] ''Bissendorf''; [[Saxonice]] ''Bissendörp'')</small> * [[Blenderum]]<ref name="Brosius 1993">Brosius, D. (1993). ''Urkundenbuch des Klosters Loccum'' (Vol. 1). Wallstein Verlag.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Blender''; [[Saxonice]] ''Blenner'')</small> * [[Bliederstorpum]]<ref name="Trüper 2017">Trüper, H. G. (2017). ''Urkundenbuch der Herren von Zesterfleth: 1232–1657''. Wallstein Verlag.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Bliedersdorf''; [[Saxonice]] ''Bliersdörp'')</small> * [[Bobentunum]]<ref name="Casemir & Ohainski & Udolph"/> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Bovenden''; quoque [[Saxonice]] ''Bovten'')</small> * [[Bocensis]]<ref name="Graesse"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Bückeburg''; [[Saxonice]] ''Bückeborg'')</small> * [[Bocholta (Circulus Heidensis)|Bocholta]]<ref name="Hodenberg 1859"/> <small>(in [[Circulus Heidensis|Circulo Heidensi]]<ref name="Heidekreis">Fingitur nomen "Circulus Heidensis" -Theodisce ''Heidekreis'' nuncupatum- sic: Latinum substantivum "circulus" Theodiscum suffixum ''-kreis'' (secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo) et Latinum gentilicium "Heidensis-e" Theodiscum lexema ''Heide-'' vertit.</ref>)</small> <small>([[Theodisce]] ''Buchholz''; [[Saxonice]] ''Bookholt'')</small> * [[Bocholta (Circulus Theorosburgensis)|Bocholta]]<ref name="Wilmans & Hoogeweg VI 1898"/> <small>(in [[Circulus Theorosburgensis|Circulo Theorosburgensi]]<ref name="Landkreis Schaumburg">Fingitur nomen "Circulus Theorosburgensis" -Theodisce ''Landkreis Schaumburg'' nuncupatum- sic: Latinum substantivum "circulus" Theodiscum substantivum ''Landkreis'' (secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo) vertit et de Latino gentilicio "Theorosburgensis-e", quod ad [[Theorosburgum]] refertur, vide {{Graesse}}.</ref>)</small> <small>([[Theodisce]] ''Buchholz''; [[Saxonice]] ''Baukholt'')</small> * [[Bocholtum in Ericeto]]<ref name="Mindermann 2001"/> <small>[[urbs]] et commune sui iuris</small> <small>([[Theodisce]] ''Buchholz in der Nordheide''; [[Saxonice]] ''Bookholt'')</small> * [[Bochorna (Circulus Frisicus)|Bochorna]]<ref name="Ehmck & Bippen 1873">Ehmck, D. R., & von Bippen, W. (Ed.) (1873). ''Bremisches Urkundenbuch: Band 1. Urkunden bis zum Jahre 1300''. C. Schünemann.</ref> <small>(in [[Circulus Frisicus|Circulo Frisico]]<ref name="Landkreis Friesland">Fingitur nomen "Circulus Frisicus" -Theodisce ''Landkreis Friesland'' nuncupatum- sic: Latinum substantivum "circulus" Theodiscum substantivum ''Landkreis'' (secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo) vertit et Latinum gentilicium "Frisicus-a-um" ad [[Frisia (discretiva)|Frisiam]] refertur. Quod de toponymo, vide {{Graesse}}.</ref>)</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Bockhorn'')</small> * [[Bochorna (Circulus Vetha)|Bochorna]]<ref name="Graesse"/> <small>(in [[Circulus Vetha|Circulo Vetha]]<ref name="Landkreis Vechta">Fingitur nomen "Circulus Vetha" -Theodisce ''Landkreis Vechta'' nuncupatum- sic: Latinum substantivum "circulus" Theodiscum substantivum ''Landkreis'' (secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo).</ref><ref name="Orbis Latinus A-D"/>)</small> <small>([[Theodisce]] ''Bakum'')</small> * [[Bochorstia]]<ref name="Erhard 1851">Erhard, H. A. (Ed.) (1851). ''Regesta Historiae Westfaliae: Accedit Codex Diplomaticus/Regesten der Geschichte Westfalens''. Regensberg.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Bockhorst''; [[Saxonice]] ''Baukhast'')</small> * [[Bodendicum]]<ref name="Brosius 1985">Brosius, D. (1985). ''Aus der Geschichte der Burg Bodenteich''. Ecomed Verlag.</ref> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Bad Bodenteich''; [[Saxonice]] ''Bonndiek'')</small> * [[Bodenfelda]]<ref name="Sudendorf 1859"/> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Bodenfelde'')</small> * [[Bodensa]]<ref name="Casemir & Ohainski & Udolph">Casemir, K., Ohainski, U., & Udolph, J. (2003). ''Die Ortsnamen des Landkreises Göttingen''. In ''J. Udolph (Ed.), Niedersächsisches Ortsnamenbuch (NOB)''. Verlag für Regionalgeschichte.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Bodensee'')</small> * [[Bodonis Insula]]<ref name="Orbis Latinus A-D"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Bodenwerder'')</small> * [[Boffeshusium]]<ref name="Casemir & Ohainski VI 2007">Casemir, K., & Ohainski, U. (2007). ''Die Ortsnamen del Landkreises Holzminden''. In ''J. Udolph (Ed.), Niedersächsisches Ortsnamenbuch (NOB) (Teil VI)''. Editio ab Academia Scientiarum Gottingensi. Verlag für Regionalgeschichte.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Boffzen'')</small> * [[Boitersena]]<ref name="Mindermann 2001">Mindermann, A. (Ed.) (2001). ''Urkundenbuch der Bischöfe und des Domkapitels von Verden: Band 1''. Von den Anfängen bis 1300. [[Stadae|Stadis]]: Landschaftsverband der ehemaligen Herzogtümer Bremen und Verden.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Bötersen''; [[Saxonice]] ''Boitzen'')</small> * [[Boitzia]]<ref name="Sudendorf 1859"/> <small>([[Theodisce]] ''Boitze''; [[Saxonice]] ''Böhtz'')</small> * [[Bokenstorpium]]<ref name="Sudendorf 1859"/> <small>([[Theodisce]] ''Bokensdorf''; [[Saxonice]] ''Bokensdörp'')</small> * [[Bokenum]]<ref name="Orbis Latinus A-D"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Bockenem''; [[Saxonice]] ''Bokeln'')</small> * [[Borchwega]]<ref name="Rüther 1905">Rüther, H. (Ed.) (1905). ''Urkundenbuch des Klosters Neuenwalde''. Halle’sche Buchhandlung.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Burweg'')</small> * [[Borkna]]<ref name="Graesse"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Borkum''; [[lingua Frisica|Frisice]] ''Boarkum''; quoque [[Saxonice]] ''Börkum'')</small> * [[Borna Castra]]<ref name="Graesse"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Berne'')</small> * [[Borsla]]<ref name="Niemeyer 2012">Niemeyer, M. (Ed.) (2012). ''Deutsches Ortsnamenbuch''. De Gruyter</ref> <small>([[Theodisce]] ''Bösel''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Böäsel''; [[Saxonice]] ''Bäsel'')</small> * [[Borstla]]<ref name="Hodenberg 1842">Hodenberg, W. von (Ed.) (1842). ''Diepholzer Urkundenbuch: Authentische Urkunden zur Geschichte der Grafschaft Diepholz''. [[Hannovera]]e: Hahn'schen Hofbuchhandlung.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Borstel''; [[Saxonice]] ''Bössel'')</small> * [[Botela]]<ref name="Mindermann 2001"/> <small>([[Theodisce]] ''Bothel''; [[Saxonice]] ''Bootel'')</small> * [[Brachia (Germania)|Brachia]]<ref name="Egli 1893"/> <small>[[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Brake''; [[Saxonice]] ''Braak'' seu ''Broak'')</small> * [[Braclina]]<ref name="Rübel 1881">Rübel, K. (Ed.) (1881). ''Dortmunder Urkundenbuch: Band 1. Urkunden bis zum Jahre 1340''. [[Isarlohia]]e: J. Baedeker.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Brackel''; [[Saxonice]] ''Braackel'')</small> * [[Bracum]]<ref name="Kirchbrak">Germanica et Romanica toponyma cum terminationibus ''-ac'' aut ''-ach'' aut ''-ack'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-acum-i" aut "-achium-i". Qua de latinizatione, vide [https://es.scribd.com/document/441536698/1983-Stearn-Botanical-Latin-pesquisavel-pdf ''Botanical Latin''], ubi dicitur "(...) '''-ac, -ach, -ack''' : -''acum,'' -''achium'' (...)". Hoc casu, latinizantia suffixa formis antiquis huius toponymi "Brac" applicantur; quo de toponymo, vide [https://rep.adw-goe.de/bitstream/handle/11858/00-001S-0000-0023-9B77-F/NOB%20VI%20Die%20Ortsnamen%20des%20Landkreises%20Holzminden.pdf?isAllowed=y&sequence=1&utm ''NOB VI Die Ortsnamen des Landkreises Holzminden'']{{Nexus deficit|date=September 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, ubi dicitur "(...) ''Theodericus de Brach'' (...) ''Henricus de Brach'' (...) ''Henrico de Brack'' (...) ''villa Brac'' (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] ''Kirchbrak''; [[Saxonice]] ''Kerkbraak'')</small> * [[Bramascus]]<ref name="Orbis Latinus A-D"/> <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Bramsche'')</small> * [[Breddenberga]]<ref name="Wilmans & Hoogeweg VI 1898">Wilmans, R., & Hoogeweg, H. (Ed.). (1898). ''Westfälisches Urkundenbuch: Band 6. Die Urkunden des Bisthums Minden und angrenzender Gebiete''. [[Monasterium (Germania)|Monasterii]]: Regensberg'schen Buchhandlung.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Breddenberg'')</small> * [[Bredenforda]]<ref name="Hoogeweg 1898">Hoogeweg, H. (Ed.) (1898). ''Westfälisches Urkundenbuch: Band 6. Die Urkunden des Bisthums Minden vom J. 1201-1300''. [[Monasterium (Germania)|Monasterii]]: Regensberg'schen Buchhandlung.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Brevörde''¨; quoque [[Saxonice]] ''Bräwer'')</small> * [[Bredthorpium]]<ref name="Ehmck & Bippen 1873"/> <small>([[Theodisce]] ''Breddorf''; [[Saxonice]] ''Breddörp'')</small> * [[Brestum (Saxonia Inferior)|Brestum]]<ref name="Pratje 1759"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Brest'')</small> * [[Brincama]]<ref name="Friedländer 1878">Friedländer, E. (Ed.) (1878). ''Ostfriesisches Urkundenbuch: Band 1. (Jahre 787–1470)''. [[Emda]]e: Haynel.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Brinkum'')</small> * [[Britlinga]]<ref name="Udolph 2004">Udolph, J. (2004). ''Suffixbildungen in alten Ortsnamen: Akten eines internationalen Symposiums in Uppsala''. [[Gottinga]]e: Hahnsche Buchhandlung.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Brietlingen''; [[Saxonice]] ''Brietl'')</small> * [[Brochema]]<ref name="Wilmans & Hoogeweg VI 1898"/> <small>([[Theodisce]] ''Brockum''; [[Saxonice]] ''Broubm'' seu ''Brookm'')</small> * [[Brocleda]]<ref name="Janicke 1896">Janicke, K. (Ed.) (1896). ''Urkundenbuch des Hochstifts Hildesheim und seiner Bischöfe: Band 1''. [[Lipsia]]e: S. Hirzel.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Bröckel''; [[Saxonice]] ''Bräukel'')</small> * [[Broclina]]<ref name="Mindermann 2001"/> <small>([[Theodisce]] ''Brockel''; [[Saxonice]] ''Brookel'')</small> * [[Broma]]<ref name="Casemir & Ohainski 2014">Casemir, K., & Ohainski, U. (Ed.). (2014). ''Niedersächsisches Ortsnamenbuch: Die Ortsnamen des Landkreises Gifhorn''. [[Bilivelda]]e: Verlag für Regionalgeschichte.</ref> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Brome''; [[Saxonice]] ''Brom'')</small> * [[Brochusium-Vilsena]]<ref name="Hodenberg 1855"/><ref name="Wilmans & Hoogeweg VI 1898"/> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Bruchhausen-Vilsen''; [[Saxonice]] ''Brooksen-Vilsen'')</small> * [[Brunsvicum]]<ref name="Graesse"/> <small>[[Index circulorum Germanicorum|circulus urbanus]] et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Braunschweig''; [[Saxonice]] ''Brunswiek''; [[lingua Saxonica|Brunsvicice]] dialectaliter ''Bronswiek'' seu ''Brönswiek'')</small> * [[Bukina]]<ref name="Wilmans & Hoogeweg VI 1898"/> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Bücken'')</small> * [[Bulcova]]<ref name="Ehmck & Bippen 1873"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Bülkau'')</small> * [[Bulsteda]]<ref name="Ehmck & Bippen 1873"/> <small>([[Theodisce]] ''Bülstedt''; [[Saxonice]] ''Büls'')</small> * [[Brunla]]<ref name="Bode 1893">Bode, G. (Ed.) (1893). ''Urkundenbuch der Stadt Goslar und der in und bei Goslar belegenen geistlichen Stiftungen: Band 1 (922 bis 1250)''.</ref> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Braunlage'')</small> * [[Bunda]]<ref name="Deiter">Deiter, H. (1881). Oldeborchs, Pastoris zu Bunda in Reiderland, kleine ostfriesische Chronicke, betreffend die Jahre 1558 bis 1605. ''Jahrbuch de Gesellschaft für bildende Kunst und vaterländische Altertümer zu Emden''.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Bunde''; [[Saxonice]] ''Bunn'')</small> * [[Burchardivillare]]<ref name="Janicke 1892">Janicke, K. (Ed.) (1892). ''Urkundenbuch des Hochstifts Hildesheim und seiner Bischöfe: Band 1. Bis zum Jahre 1221''. S. Hirzel.</ref> <small>(in [[Circulus Guelpherbytensis|Circulo Guelpherbytensi]]<ref name="Landkreis Wolfenbüttel">Fingitur nomen "Circulus Guelpherbytensis" -Theodisce ''Landkreis Wolfenbüttel'' nuncupatum- sic: Latinum substantivum "circulus" Theodiscum substantivum ''Landkreis'' (secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo) vertit et Latinum gentilicium "Guelpherbytensis-e" ad [[Guelpherbytum]] refertur. Quo de toponymo, vide [https://vd18.gbv.de/viewer/fullscreen/006049869/1/ ''vd18.gbv.de''], ubi dicitur "(...) Pro eo ac debuisti, urbs aerumnosa, infelix ac misera Guelpherbytum (...)"; et quo de gentilicio, vide [https://www.deutsche-digitale-bibliothek.de/item/MBRY52X6EUWPQOQRFBKHVLYBSUG4M6LS ''Carmina Votiva Honori Clarißimi atq[ue] Experientißimi Viri Dn. Samuelis Stockhausen''], ubi dicitur "(...) Practici Guelpherbytensis (...)".</ref>)</small> <small>([[Theodisce]] ''Burgdorf''; [[Saxonice]] ''Borgdörp'')</small> * [[Burgdorfium]]<ref name="Graesse"/> <small>(in [[Hannovera (regio)|Regione Hannovera]]<ref name="Graesse"/>)</small> <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Burgdorf''; [[Saxonice]] ''Borgdörp'' seu ''Bortörp'')</small> * [[Burgium (Saxonia Inferior)|Burgium]]<ref name="Remling VII 2026">Remling, L. (2026). ''Die Ortsnamen des Landkreises Emsland''. In ''J. Udolph (Ed.), Niedersächsisches Ortsnamenbuch (NOB) (Teil VII)''. Verlag für Regionalgeschichte.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Börger''; [[Saxonice]] ''Borger'')</small> * [[Buria (Saxonia Inferior)|Buria]]<ref name="Casemir & Ohainski & Udolph"/> <small>([[Theodisce]] ''Bühren'')</small> * [[Bursina (Saxonia Inferior)|Bursina]]<ref name="Casemir 2003">Casemir, K. (2003). ''Die Ortsnamen des Landkreises Wolfenbüttel und der Stadt Salzgitter''. In ''J. Udolph (Ed.), Niedersächsisches Ortsnamenbuch (NOB) (Teil III)''. Verlag für Regionalgeschichte.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Börßum'')</small> * [[Butiadinga]]<ref name="Ehmck & Bippen II 1876">Ehmck, D. R., & Bippen, W. von. (Ed.) (1876). ''Bremisches Urkundenbuch: Band 2. 1301–1350''. D. Ed. Müller.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Butjadingen'')</small> * [[Buxtehuda]]<ref name="Lappenberg 1842">Lappenberg, J. M. (Ed.) (1842). ''Hamburgisches Urkundenbuch: Band 1''. Perthes-Besser & Mauke.</ref> <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Buxtehude''; [[Saxonice]] ''Buxthu'')</small> * [[Byspinga]]<ref name="Hodenberg 1859">Hodenberg, W. von (Ed.) (1859). ''Lüneburger Urkundenbuch, Fünfte Abtheilung: Archiv des Klosters St. Michaelis zu Lüneburg''. Capaun-Karlowa’sche Buchhandlung.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Bispingen''; [[Saxonice]] ''Bissen'')</small> {{div col end}} === C === {{div col|3}} * [[Calba (Saxonia Inferior)|Calba]]<ref name="Kalbe">Theodiscum toponymum ''Kalbe'' seu ''Calbe'' forma "Calba" latinizari solet. Cf. [[Calba ad Salam|Calbam ad Salam]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Kalbe''; [[Saxonice]] ''Kalf'')</small> * [[Calefelda]]<ref name="-felda">Germanica toponyma cum suffixis ''-feld(en)'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-felda-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Falufelda]], [[Frauenfelda]], [[Heresfelda]], [[Hirutfelda]], [[Ilfelda]], [[Mansfelda]], [[Salfelda]], [[Sualafelda]], [[Alfelda]], [[Alsfelda]] apud {{Graesse}}.</ref><ref name="Calefeldensis">"C" pro "K" ponitur propter orthographiam gentilicii "Calefeldensis-e". Quo de gentilicio, vide [https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/9/9a/Abhandlungen_zur_geologischen_Specialkarte_von_Preussen_und_den_Th%C3%BCringischen_Staaten_%28IA_abhandlungenzurg8589preu%29.pdf?utm_source=commons.wikimedia.org&utm_campaign=index&utm_content=original ''Abhandlungen zur geologischen Specialkarte von Preussen und den Thüringischen Staaten''], ubi dicitur "(...) ''Calefeldensis'' (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Kalefeld'')</small> * [[Campus Rufus]]<ref name="Stüve 1789"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Bad Rothenfelde'')</small> * [[Capella (Saxonia Inferior)|Capella]]<ref name="Philippi II 1894">Philippi, F. (Ed.) (1894). ''Osnabrücker Urkundenbuch: Band 2. Die Urkunden der Jahre 1201–1250''. H. Th. Wenner.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Cappeln'')</small> * [[Capella Orientalis]]<ref name="Capella">Theodiscum suffixum ''-cappel(n)'' Latino vocabulo "capella-ae" vertitur.</ref><ref name="Orientalis"/> <small>([[Theodisce]] ''Ostercappeln''; [[Saxonice]] ''Austerkappeln'')</small> * [[Castrovallium]]<ref name="Meiborn III 1688"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Burgwedel''; [[Saxonice]] ''Borwee'' seu ''Boorwee'')</small> * [[Cella (Germania)|Cella]]<ref name="Graesse"/> <small>magna urbs sui iuris et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Celle'')</small> * [[Clenza]]<ref name="Janicke II 1896">Janicke, K. (Ed.) (1896). ''Urkundenbuch des Hochstifts Hildesheim und seiner Bischöfe: Band 2. Von 1221 bis 1260''. S. Hirzel.</ref> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Clenze''; [[Polabice]] ''Kloncka'')</small> * [[Cloppenburgum]]<ref name="Egli 1893"/> <small>commune sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Cloppenburg''; [[Saxonice]] ''Cloppenborg''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Kloppenbuurich'')</small> * [[Clusa (Saxonia Inferior)|Clusa]]<ref name="Kluse">Theodiscum Saxonicumque toponymum ''Kluse'' derivatur a Medio-Latino vocabulo "clūsa", "angustum montium aditum, locum clausum" significante, quae ad Latinum verbum "claudere" refertur; cf. Kluge, ''Etymologisches Wörterbuch der deutschen Sprache'', s.v. ''Klause'', ubi Mediaevali Theodisco vocabulo ''klûse'', Antiquo Theodisco vocabulo ''chlûsa'' ex [[Latinitas medii aevi|Mediaevali Latino vocabulo]] "clausa, clusa" deducitur, et Lühr, ''Etymologisches Wörterbuch des Althochdeutschen'', V, s.v. ''klûsa'', ubi Antiquum Theodiscum vocabulum ''klûsa'', ''Einfriedung, Engpass'' significans, ex [[Latinitas medii aevi|Mediaevali Latino vocabulo]] "clūsa" explicatur. Inde Theodiscum Saxonicumque toponymum ''Kluse'' ortum est.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Kluse'')</small> * [[Coeli Porta]]<ref name="Graesse"/> <small>([[Theodisce]] ''Himmelpforten''; [[Saxonice]] ''Himmelpoorten'')</small> * [[Collis (Saxonia Inferior)|Collis]]<ref name="Erhard 1851">Erhard, H. A. (Ed.) (1851). ''Regesta Historiae Westfaliae: Accedit Codex Diplomaticus/Regesten der Geschichte Westfalens''. Regensberg.</ref> <small>[[oppidum]]</small> ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Polle'') * [[Cornu Curvatum]]<ref name="Cornu Curvatum">[https://www.navigium.de/latein-woerterbuch/curvatus?wb=gross&nr=1 Theodiscum adiectivale praefixum ''Krumm-'' Latino adiectivo "curvatus-a-um"] et [https://www.navigium.de/latein-woerterbuch/cornu?wb=gross&nr=2 Theodiscum nominale suffixum ''-hörn'' Latino nomine "cornu-us" (n.)] vertitur.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Krummhörn'')</small> * [[Cramma]]<ref name="Casemir 2003"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Cramme'')</small> * [[Cranenburgum (Saxonia Inferior)|Cranenburgum]]<ref name="Cranenburgum">Theodiscum toponymum ''Kranenburg'' "Cranenburgum" latinizari solet. Cf. [[Cranenburgum (Rhenania Septentrionalis et Vestfalia)|Cranenburgum Rhenanum]] apud ''Atlas Sive Cosmographicae Meditationes de Fabrica Mundi et Fabricati Figura'', Mercatoris.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Kranenburg''; [[Saxonice]] ''Kronenborg'')</small> * [[Curia Maiorica]]<ref name="Curia Maiorica">Manfred Niemeyer (Hrsg.): ''Deutsches Ortsnamenbuch''. De Gruyter, Berolini 2012, ISBN 978-3-11-018908-7, S. 298.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Jork''; [[Saxonice]] ''Jörk'')</small> * [[Curia Sanctae Mariae]]<ref name="Marienhafe">Vide [https://bibliothek.ostfriesischelandschaft.de/wp-content/uploads/sites/3/dateiarchiv/3134/Marienhafe.pdf ''Marienhafe''], ubi dicitur "(...) Urkundlich wird Marienhafe erstmals am 16. Februar 1250 als „curia sancte Marie“, d.h. „Hof der heiligen Maria“ erwähnt. 1362 ist von „curia Virginis gloriose“ (...)".</ref> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Marienhafe'')</small> * [[Cuxhavia]]<ref name="Graesse"/> <small>magna urbs sui iuris et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Cuxhaven''; [[Saxonice]] ''Cuxhoben'')</small> {{div col end}} === D === {{div col|3}} * [[Dalemia]]<ref name="Meiborn III 1688"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Dahlem'')</small> * [[Dalenburgum]]<ref name="Rzihacek & Spreitzer XI 2024">Rzihacek, A., & Spreitzer, F. (Ed.) (2024). ''Die Urkunden Otto IV (Monumenta Germaniae Historica, Diplomata Regum et Imperatorum Germaniae, Tomus XI). Hahnsche Buchhandlung.</ref> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Dahlenburg''; [[Saxonice]] ''Dahlenborg'')</small> * [[Dalum]]<ref name="Janicke II 1896"/> <small>([[Theodisce]] ''Dahlum''; [[Saxonice]] ''Tahln'')</small> * [[Damma (Saxonia Inferior)|Damma]]<ref name="Philippi II 1894"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Damme'')</small> * [[Damnatzium]]<ref name="Garzmann LXXVI 2004">Garzmann, M. R. W. (Ed.) (2004). ''Niedersächsisches Jahrbuch für Landesgeschichte: Neue Folge der Zeitschrift des Historischen Vereins für Niedersachsen (Band 76)''. Hahnsche Buchhandlung.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Damnatz'')</small> * [[Danneberga]]<ref name="Orbis Latinus A-D"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Dannenberg''; [[Saxonice]] ''Dannenbarg''; [[Polabice]] ''Wajdars'')</small> * [[Danthorpum]]<ref name="Casemir & Menzel % Udolph VII 2011">Casemir, K., Menzel, F., & Udolph, J. (2011). ''Die Ortsnamen des Landkreises Helmstedt und der Stadt Wolfsburg (Niedersächsisches Ortsnamenbuch, Teil VII''). Verlag für Regionalgeschichte.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Danndorf'')</small> * [[Dassela]]<ref name="Graesse"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Dassel'')</small> * [[Dedenhusa]]<ref name="-husaDeensen">Germanica toponyma cum suffixis ''-haus(en)'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-husa-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Petrishusa]], [[Sachsenhusa]], [[Sangerhusa]], [[Sunthusa]], [[Ahusa]], [[Bebenhusa]], [[Buozolteshusa]], [[Chuzenhusa]], [[Husa]], [[Francohusa]], [[Gisinhusa]], [[Harthusa]], [[Hilpertohusa]] apud {{Graesse}}. Hoc casu suffixum primae formae huius toponymi ''Dedehusen'' testatae applicatur. Qua de pristina forma, vide: Casemir, K., & Ohainski, U. (2007). ''Die Ortsnamen des Landkreises Holzminden (Veröffentlichungen del Institut für Historische Landesforschung der Universität Göttingen, Vol. 51)''. Verlag für Regionalgeschichte.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Deensen'')</small> * [[Deinsta]]<ref name="-e"/> <small>([[Theodisce]] ''Deinste''; [[Saxonice]] ''Deinst'')</small> * [[Deinstadium]]<ref name="-stadt">Germanica toponyma cum suffixis ''-stadt'' et ''-stedt'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-stadium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Arnstadium]], [[Bernstadium]], [[Berolstadium]], [[Carolostadium]], [[Hermannostadium]], [[Darmstadium]], [[Freistadium]], [[Eisenstadium]], [[Fraustadium]], [[Harpstadium]], [[Helmstadium]], [[Altstadium]], [[Auerstadium]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Deinstedt''; [[Saxonice]] ''Deins'')</small> * [[Delmenhorstium]]<ref name="Graesse"/> <small>[[Index circulorum Germanicorum|circulus urbanus]] et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Delmenhorst''; [[Saxonice]] ''Demost'')</small> * [[Dengdia]]<ref name="Orbis Latinus A-D"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Denkte'')</small> * [[Derenthalia]]<ref name="-thalia">Germanica toponyma cum suffixo ''-thal'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-thalia-ae" seu "-dalia-ae". Qua de latinizatione, vide [https://es.scribd.com/document/441536698/1983-Stearn-Botanical-Latin-pesquisavel-pdf ''Botanical Latin''], ubi dicitur "(...) '''-thal''' : -''thalia'', -''dalia'' (...)". Animadvertendum est suffixum ''-thal'' veterem orthographiam hodierni suffixi ''-tal'' esse; ergo Germanica toponyma cum suffixo ''-tal'' quoque latinizari potest addita terminatione latinizata "-thalia-ae" seu "-dalia-ae".</ref> <small>([[Theodisce]] ''Derental'')</small> * [[Dersum]]<ref name="Egger 1977">Egger, C. (1977). ''Lexicon Nominum Locorum (Officium Libri Catholici)''. Libreria Editrice Vaticana.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Dersum''; [[Saxonice]] ''Derßm'')</small> * [[Dettum]]<ref name="Egger 1977"/> <small>([[Theodisce]] ''Dettum''; [[Saxonice]] ''Detten'')</small> * [[Dicla]]<ref name="Mooyer 1855">Mooyer, E. F. (Ed.) (1855). ''Urkundenbuch des vormaligen Stiftes Minden''. J. C. C. Bruns.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Dickel'')</small> * [[Diddersa]]<ref name="-e"/> <small>([[Theodisce]] ''Didderse'' et [[Saxonice]] ''Deesse'')</small> * [[Diekholza]]<ref name="-a"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Diekholzen'')</small> * [[Dielmissa]]<ref name="-a"/> <small>([[Theodisce]] ''Dielmissen'')</small> * [[Diepenavia]]<ref name="-avia">Germanica toponyma cum terminatione ''-au'' seu ''-aw'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-avia-ae", quamquam huius terminationis variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Iereslavia]], [[Iunonwladislavia]], [[Labiavia]], [[Landavia]], [[Lindavia]], [[Liptavia]], [[Lobavia]], [[Lochavia]], [[Lublavia]], [[Luccavia]], [[Mitavia]], [[Multavia]], [[Namslavia]], [[Neoboleslavia]], [[Olavia]], [[Oppavia]], [[Pegavia]], [[Pillavia]], [[Premislavia]], inter alia, apud {{Graesse}}.</ref> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Diepenau''; quoque [[Saxonice]] ''Deepnau'')</small> * [[Diepholtia]]<ref name="Hofmannus">{{Hofmannus}}.</ref> <small>[[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Diepholz''; [[Saxonice]] ''Deefholt'')</small> * [[Dinklaga]]<ref name="-e"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Dinklage''; [[Saxonice]] ''Dinklaoge'')</small> * [[Disaldishusa]]<ref name="-husaDelligsen">Germanica toponyma cum suffixis ''-haus(en)'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-husa-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Petrishusa]], [[Sachsenhusa]], [[Sangerhusa]], [[Sunthusa]], [[Ahusa]], [[Bebenhusa]], [[Buozolteshusa]], [[Chuzenhusa]], [[Husa]], [[Francohusa]], [[Gisinhusa]], [[Harthusa]], [[Hilpertohusa]] apud {{Graesse}}. Hoc casu suffixum primae formae huius toponymi ''Disaldishusen'' testatae applicatur. Qua de pristina forma, vide: Reuter, A. (Ed.) (1950). ''1100 Jahre Delligsen: Geschichte der Hilsmulde und des Ortes Delligsen''. Verlag der Gemeinde Delligsen. </ref> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Delligsen'')</small> * [[Disna (Saxonia Inferior)|Disna]]<ref name="Graesse"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Dissen am Teutoburger Wald'')</small> * [[Dithgherscope-Twielenflethum]]<ref name="Hollern">Vide [https://kirchengemeindelexikon.de/einzelgemeinde/hollern-twielenfleth/?utm ''Kirchengemeindelexikon''] {{Nexus deficit|date=November 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}. ubi dicitur "(...) ''Luderus in Dithgherscope'' (...)".</ref><ref name="-ethum">Germanica toponyma cum terminatione ''-eth'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-ethum-i", quamquam huius terminationis variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Bechtsriethum]], [[Maitenbethum]] ac [[Wiesethum]] apud Vicipaediae Latinae articulum de [[Index communium Bavariae|indice communium Bavariae]]; et [[Gransebiethum]] apud Vicipaediae Latinae articulum de [[Index Communium Megapolis et Pomeraniae Citerioris|indice communium Megapolis et Pomeraniae Citerioris]].</ref> <small>([[Theodisce]] ''Hollern-Twielenfleth''; [[Saxonice]] ''Hullern-Twielenfleth'')</small> * [[Dohra (Terra Emesensis)|Dohra]]<ref name="-a"/> <small>(in [[Circulus Terrae Emesensis|Terra Emesensi]]<ref>Fingitur nomen "Circulus Terrae Altenburgensis" -Theodisce ''Landkreis Emsland'' nuncupatum- sic: Latinum substantivum "circulus" Theodiscum substantivum ''Landkreis'' (secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo) et Latinum "terra-ae" Theodiscum lexema ''-land'' vertit et Latinum gentilicium "Emesensis-e" ad flumen [[Amisia|Emesam]] refertur. De hoc hydronymo, vide {{Graesse}}.</ref>)</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Dohren '')</small> * [[Dohra (Circulus Harburgensis)|Dohra]]<ref name="-a"/> <small>(in [[Circulus Harburgensis|Circulo Harburgensi]]<ref name="Landkreis Harburg"/>)</small> <small>([[Theodisce]] ''Dohren''; [[Saxonice]] ''Duhrn'')</small> * [[Dolnere]]<ref name="Dolnere">Vide [https://adw-goe.de/fileadmin/forschungsprojekte/ortsnamen_rhein_elbe/dokumente/Publikationen_Udolph_PDF/2001-2005/315._Udolph_Anmerkungen_zum_Ortsnamen_Dollern.pdf ''Anmerkugen zum Ortsnamen Dollern''], ubi dicitur "(...) 1105 (Fälschung Mitte 12. Jh.) ''Dolnere'' (...) 1209 ''Johannes de dolnere'' (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Dollern'')</small> * [[Doristacus]]<ref name="Orbis Latinus A-D"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Dorstadt'')</small> * [[Dornum]]<ref name="Egger 1977">Egger, C. (1977). ''Lexicon Nominum Locorum (Officium Libri Catholici)''. Libreria Editrice Vaticana.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Dornum''; [[Saxonice]] ''Dornm'')</small> * [[Dorverda]]<ref name="-a"/> <small>([[Theodisce]] ''Dörverden''; [[Saxonice]] ''Dörbern'' seu ''Dörb'' seu ''Dörveern'')</small> * [[Dotlinga]]<ref name="-inga">Germanica toponyma cum suffixis ''-ing'' et ''-ingen'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-inga-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Huninga]], [[Ihilinga]], [[Incinga]], [[Isininga]], [[Lauginga]], [[Leichlinga]], [[Liuchinga]], [[Liutmuntinga]], [[Lollinga]], [[Machtolvinga]], [[Mecchinga]], [[Memminga]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Dötlingen'')</small> * [[Draga (Albis)|Draga]]<ref name="-e"/> <small>([[Theodisce]] ''Drage''; [[Saxonice]] ''Draag'')</small> * [[Drentweda]]<ref name="-e"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Drentwede'')</small> * [[Drestadium]]<ref name="-stadt"/> <small>([[Theodisce]] ''Drestedt''; [[Saxonice]] ''Dreest'')</small> * [[Drochtersa]]<ref name="-a"/> <small>([[Theodisce]] ''Drochtersen''; [[Saxonice]] ''Drochters'')</small> * [[Dudanebutli]]<ref name="Lappenberg 1841">Lappenberg, J. M. (Ed.) (1841). ''Hamburgisches Urkundenbuch (Band 1)''. Perthes-Besser & Mauke.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Düdenbüttel''; [[Saxonice]] ''Düünbeudel'')</small> * [[Duderstadium]]<ref name="Graesse"/> <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Duderstadt''; [[Saxonice]] ''Dustadt'')</small> * [[Dunsa]]<ref name="-a"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Dünsen'')</small> * [[Dunum (Saxonia Inferior)|Dunum]]<ref name="Houtrouw 1889">Houtrouw, O. G. (1889). ''Ostfriesland: Eine geschichtlich-ortskundige Wanderung gegen Ende der Fürstenzeit (Band 1)''. Dunkmann.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Dunum'')</small> * [[Duthungun]]<ref name="Udolph 2004"/> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Duingen''; [[Saxonice|Ostfalice]] ''Daujen'')</small> {{div col end}} === E === {{div col|3}} * [[Ebbestorpium]]<ref name="Jaitner 1985">Jaitner, K. (Ed.) (1985). ''Urkundenbuch des Klosters Ebstorf (Lüneburger Urkundenbuch, 14. Abteilung)''. Lax Verlag.</ref> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Ebstorf''; [[Saxonice]] ''Ebstörp'')</small> * [[Ebersdorfium (Saxonia Inferior)|Ebersdorfium]]<ref name="Ebersdorfium">Theodiscum toponymum ''Ebersdorf'' in Latinam "Ebersdorfium" verti solet. V.gr. vide [https://www.bavarikon.de/object/bav:BSB-MDZ-00000BSB00050913 ''Orbis latinus: Lexikon lateinischer geographischer Namen des Mittelalters und der Neuzeit / 2. E-M''].</ref> <small>([[Theodisce]] ''Ebersdorf''; [[Saxonice]] ''Eversdörp'')</small> * [[Echemium]]<ref name="-hemium">Germanica toponyma cum suffixis ''-he(i)m'' et ''-hjem'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-hemium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ingelhemium]], [[Eboreshemium]], [[Arnhemium]], [[Oppenhemium]], [[Forchemium]], [[Gerineshemium]], [[Benthemium]], [[Buxhemium]], [[Dronthemium]], [[Enshemium]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Echem''; [[Saxonice]] ''Echen'')</small> * [[Edemissa]]<ref name="-a"/> <small>([[Theodisce]] ''Edemissen''; [[Saxonice]] ''Emisse'')</small> * [[Egestorpium]]<ref name="-torpium">Germanica toponyma cum suffixis ''-torf'' et ''-torp'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-torpium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ebbestorpium]] apud Jaitner, K. (Ed.) (1985). ''Urkundenbuch des Klosters Ebstorf (Lüneburger Urkundenbuch, 14. Abteilung)''. Lax Verlag; [[Ermelstorpium]] apud Pratje, J. H. (1759). ''Historische Nachrichten von den ehemaligen vicedominis in ditione Bremensi:...''. Stadae: Typis H. C. Götheli; [[Gottorpium]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Egestorf''; [[Saxonice]] ''Äästörp'')</small> * [[Edewechte]]<ref name="Berger 2012">Berger, D. (2012). ''Edewecht''. In ''Deutsches Ortsnamenbuch''. Walter de Gruyter.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Edewecht''; [[Saxonice]] ''Erwech''; historice ''Adewacht'')</small> * [[Eggermuhla]]<ref name="-a"/> <small>([[Theodisce]] ''Eggermühlen''; [[Saxonice]] ''Eggermöhlen'')</small> * [[Ehra-Lessia]]<ref name="-a"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Ehra-Lessien'')</small> * [[Eicklinga]]<ref name="-inga">Germanica toponyma cum suffixis ''-ing'' et ''-ingen'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-inga-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Huninga]], [[Ihilinga]], [[Incinga]], [[Isininga]], [[Lauginga]], [[Leichlinga]], [[Liuchinga]], [[Liutmuntinga]], [[Lollinga]], [[Machtolvinga]], [[Mecchinga]], [[Memminga]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Eicklingen''; [[Saxonice]] ''Eikeln'')</small> * [[Eildissum]]<ref name="Stumpf-Brentano II 1865">Stumpf-Brentano, K. F. (Ed.) (1865). ''Die Reichskanzler vornehmlich des X., XI. und XII. Jahrhunderts: Acta Imperii Selecta'' (Vol. 2). [[Aeni Pons (Austria)|Aeni Ponte]]: Wagner'schen Universitäts-Buchhandlung.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Bad Eilsen''; [[Saxonice]] ''Ahlsen'')</small> * [[Eima (Circulus Hildesiensis)|Eima]]<ref name="-e"/> </small>(in [[Circulus Hildesiensis|Circulo Hildesiensi]]<ref name="Circulus Hildesiensis">Fingitur nomen "Circulus Hildesiensis" -Theodisce ''Landkreis Hildesheim'' nuncupatum- sic: Latinum substantivum "circulus" Theodiscum substantivum ''Landkreis'' (secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo) vertit et Latinum gentilicium "Hildesiensis-e" ad [[Hildesia]]m refertur. Hac de urbe, vide {{Graesse}}.</ref>)</small> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Eime'')</small> * [[Eima (Circulus Holtisminnensis)|Eima]]<ref name="-a"/> <small>(in [[Circulus Holtisminnensis|Circulo Holtisminnensi]]<ref name="Circulus Holtisminnensis">Fingitur nomen "Circulus Holtisminnensis" -Theodisce ''Landkreis Holzminden'' nuncupatum- sic: Latinum substantivum "circulus" Theodiscum substantivum ''Landkreis'' (secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo) vertit, et de Latino toponymo "[[Holtisminni]]" -ad quod gentilicium "Holtisminnensis-e" refertur-, vide {{Graesse}}.</ref>)</small> <small>([[Theodisce]] ''Eimen'')</small> * [[Eimka]]<ref name="-e"/> <small>([[Theodisce]] ''Eimke''; [[Saxonice]] ''Aimk'')</small> * [[Ekelum]]<ref>Vide: Von Hodenberg, W. (Ed.) (1855). ''Walsroder Urkundenbuch (Urkunde Nr. 19)''. Hahnsche Hofbuchhandlung. Quo opere "proprietatem bonorum in Ekelo, que ab ecclesia Walsrodensi in feodum tenuit, pro quinquaginta marcis seriosius comparavit." dicitur.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Eickeloh'')</small> * [[Elba (Saxonia Inferior)|Elba]]<ref name="-e"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Elbe'')</small> * [[Elbingeroda]]<ref name="-roda"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Elbingerode'')</small> * [[Eldinga]]<ref name="-inga">Germanica toponyma cum suffixis ''-ing'' et ''-ingen'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-inga-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Huninga]], [[Ihilinga]], [[Incinga]], [[Isininga]], [[Lauginga]], [[Leichlinga]], [[Liuchinga]], [[Liutmuntinga]], [[Lollinga]], [[Machtolvinga]], [[Mecchinga]], [[Memminga]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Eldingen'')</small> * [[Elsdorfium (Saxonia Inferior)|Elsdorfium]]<ref name="-dorf">Germanica toponyma cum suffixo ''-dorf'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-dorfium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ensdorfium]], [[Burgdorfium]], [[Altdorfium]], [[Oberndorfium]], [[Rebdorfium]], [[Schenckendorfium]], [[Wilhelmersdorfium]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Elsdorf''; [[Saxonice]] ''Elsdörp'')</small> * [[Embeca]]<ref name="Embeca">"non ignobiles Saxoniae civitates, Embeca et Gottinga" {{Google Books|I7pXAAAAcAAJ|p. 734}}. Interdum "Embica", "Embecka" etc. reperis</ref> <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Einbeck''; [[Saxonice]] ''Aimbeck'')</small> * [[Embsa]]<ref name="-a"/> <small>([[Theodisce]] ''Embsen''; [[Saxonice]] ''Emsen'')</small> * [[Emda]]<ref name="Graesse"/> <small>[[Index circulorum Germanicorum|circulus urbanus]] et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Emden''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Oamde'')</small> * [[Emmelkampus]]<ref name="Emmelkampus">Vide [https://www.altreformiert.de/beuker/geschichte/grafschaft-bentheim/ERK-GRAFSCH_Classis_1625-1705_Prot_-_Plasger_2021_gjb.pdf?utm ''Protokolle der Classis der reformierten Prediger der Grafschaft Bentheim 1625–1705''], ubi dicitur "(...) Domino Bernhardus Tinneken Pastorum Emmelkampum (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] ''Emlichheim''; [[Saxonice]] et [[Batavice]] ''Emmelkamp'')</small> * [[Emmendorfium]]<ref name="-dorf">Germanica toponyma cum suffixo ''-dorf'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-dorfium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ensdorfium]], [[Burgdorfium]], [[Altdorfium]], [[Oberndorfium]], [[Rebdorfium]], [[Schenckendorfium]], [[Wilhelmersdorfium]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Emmendorf''; [[Saxonice]] ''Emdörp'')</small> * [[Emphstece]]<ref name="Emphstece">Vide [https://www.emstek.de/die-gemeinde/ortsteile/emstek?utm ''www.emstek.de'']; ubi dicitur "(...) Urkunde aus dem Jahre 947 als „Emphstece" (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Emstek''; [[Saxonice]] ''Emstäk'')</small> * [[Emsbura]]<ref name="-a"/> <small>([[Theodisce]] ''Emsbüren''; [[Saxonice]] ''Büren'')</small> * [[Emtinghusa]]<ref name="-husa">Germanica toponyma cum suffixis ''-haus(en)'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-husa-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Petrishusa]], [[Sachsenhusa]], [[Sangerhusa]], [[Sunthusa]], [[Ahusa]], [[Bebenhusa]], [[Buozolteshusa]], [[Chuzenhusa]], [[Husa]], [[Francohusa]], [[Gisinhusa]], [[Harthusa]], [[Hilpertohusa]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Emtinghausen''; [[Saxonice]] ''Emhusen'')</small> * [[Engda]]<ref name="-a"/> <small>([[Theodisce]] ''Engden''; [[Saxonice]] ''Engn'')</small> * [[Engelschofa]]<ref name="-hofa">Germanica toponyma cum suffixis ''-hof(f)(e)(n)'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-hofa-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Hattenhofa (Bavaria)|Hattenhofa Bavarica]], [[Pfaffenhofa ad fluvium Glon]], [[Pfaffenhofa ad Rotam]], [[Poohofa]], [[Gundershofa]], [[Hattenhofa (Badenia-Virtembergia)|Hattenhofa Badeniae-Virtembergiae]], [[Pfaffenhofa (Badenia-Virtembergia)|Pfaffenhofa]], [[Matichofa]], [[Philshofa]] apud [[Google|Gugulam]].</ref> <small>([[Theodisce]] ''Engelschoff''; [[Saxonice]] ''Engelschopp'')</small> * [[Erenburgum]]<ref name="Minden II 1902">Minden, G. von (Ed.) (1902). ''Urkundenbuch der Bischöfe von Verden und Minden (Band 2)''. Hahn’sche Buchhandlung.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Ehrenburg''; [[Saxonice]] ''Ehrenborg'')</small> * [[Erkeroda]]<ref name="-roda">Germanica toponyma cum suffixis ''-rode'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-roda-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Baceroda]], [[Gerningeroda]], [[Osteroda]], [[Werningroda]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Erkerode''; [[Saxonice]] ''Erkero'')</small> * [[Ermelstorpium]]<ref name="Pratje 1759"/> <small>([[Theodisce]] ''Armstorf''; [[Saxonice]] ''Armsdörp'')</small> * [[Ericetum Magnum]]<ref name="Ericetum">[https://woerterbuchnetz.de/?sigle=MeckWB&lemid=H01756 Theodiscum toponymicum suffixum et vocabulum ''(-)Heide'' Latino nomine "Ericetum-i" vertitur.]</ref><ref name="Magnus">[https://www.navigium.de/latein-woerterbuch/magnus?wb=gross&nr=1 Theodiscum praefixum ''Groß-'' Latino adiectivo "magnus-a-um" vertitur.]</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Großheide''; [[Saxonice]] ''Grootheid'')</small> * [[Escheda]]<ref name="-e"/> <small>([[Theodisce]] ''Eschede''; [[Saxonice]] ''Esche'')</small> * [[Eschershusa]]<ref name="-husa">Germanica toponyma cum suffixis ''-haus(en)'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-husa-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Petrishusa]], [[Sachsenhusa]], [[Sangerhusa]], [[Sunthusa]], [[Ahusa]], [[Bebenhusa]], [[Buozolteshusa]], [[Chuzenhusa]], [[Husa]], [[Francohusa]], [[Gisinhusa]], [[Harthusa]], [[Hilpertohusa]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Eschershausen'')</small> * [[Esena]]<ref name="Graesse">{{Graesse}}.</ref> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Esens'')</small> * [[Essel]] <small>([[Theodisce]] ''Essel''; [[Saxonice]] ''Äsel'')</small> * [[Esterwega]]<ref name="-a"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Esterwegen''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Äästerweede'')</small> * [[Estorpium]]<ref name="-torpium">Germanica toponyma cum suffixis ''-torf'' et ''-torp'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-torpium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ebbestorpium]] apud Jaitner, K. (Ed.) (1985). ''Urkundenbuch des Klosters Ebstorf (Lüneburger Urkundenbuch, 14. Abteilung)''. Lax Verlag; [[Ermelstorpium]] apud Pratje, J. H. (1759). ''Historische Nachrichten von den ehemaligen vicedominis in ditione Bremensi:...''. Stadae: Typis H. C. Götheli; [[Gottorpium]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>(ad [[Visurgis|Visurgem]]<ref name="Graesse"/>)</small> <small>([[Theodisce]] ''Estorf''; [[Saxonice]] ''Esdörp'' seu ''Esdrup'')</small> * [[Estorpium]]<ref name="-torpium">Germanica toponyma cum suffixis ''-torf'' et ''-torp'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-torpium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ebbestorpium]] apud Jaitner, K. (Ed.) (1985). ''Urkundenbuch des Klosters Ebstorf (Lüneburger Urkundenbuch, 14. Abteilung)''. Lax Verlag; [[Ermelstorpium]] apud Pratje, J. H. (1759). ''Historische Nachrichten von den ehemaligen vicedominis in ditione Bremensi:...''. Stadae: Typis H. C. Götheli; [[Gottorpium]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>(in [[Circulus Stadae|Circulo Stadae]]<ref name="Landkreis Stade">Fingitur nomen "Circulus Stadae" -Theodisce ''Landkreis Stade'' nuncupatum- sic: Latinum substantivum "circulus" Theodiscum substantivum ''Landreis'' (secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo) vertit et de Latino toponymo "[[Stadae]]", vide {{Graesse}}.</ref>)</small> <small>([[Theodisce]] ''Estorf''; [[Saxonice]] ''Esdörp'')</small> * [[Evergoteshemium]]<ref name="-hemiumEver">Germanica toponyma cum suffixis ''-he(i)m'' et ''-hjem'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-hemium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ingelhemium]], [[Eboreshemium]], [[Arnhemium]], [[Oppenhemium]], [[Forchemium]], [[Gerineshemium]], [[Benthemium]], [[Buxhemium]], [[Dronthemium]], [[Enshemium]] apud {{Graesse}}. Hoc casu suffixum primae formae huius toponymi ''Euergoteshem'' testatae applicatur. Qua de pristina forma, vide: H. Bresslau et. al.: ''Die Urkunden Heinrichs II. und Arduins''. In: Monumenta Germaniae Historica, Die Urkunden der deutschen Könige und Kaiser, Band 3. [[Hannovera]]e 1900–1903.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Ebergötzen''; quoque [[Saxonice]] ''Ewerchötzschen'')</small> * [[Everinga]]<ref name="-ingaEvern">Germanica toponyma cum suffixis ''-ing'' et ''-ingen'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-inga-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Huninga]], [[Ihilinga]], [[Incinga]], [[Isininga]], [[Lauginga]], [[Leichlinga]], [[Liuchinga]], [[Liutmuntinga]], [[Lollinga]], [[Machtolvinga]], [[Mecchinga]], [[Memminga]] apud {{Graesse}}. Hoc casu suffixum mediaevali formae huius toponymi ''Everinge'' testatae applicatur. Quo de mediaevali toponymo, vide: Ohainski, U., & Udolph, J. (1998). ''Die Ortsnamen des Landkreises und der Stadt Hannover (Niedersächsisches Ortsnamenbuch, Teil I)''. Verlag für Regionalgeschichte.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Deutsch Evern''; [[Saxonice]] ''Düütsch Äwern'')</small> * [[Eversmeer]] <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Eversmeer'')</small> * [[Evessum]]<ref name="NOB 2004">Niedersächsisches Ortsnamenbuch (2004). ''Die Ortsnamen des Landkreises Wolfenbüttel und der Stadt Salzgitter''' (NOB III). [[Gottinga]]e: Verlag für Regionalgeschichte.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Evessen'')</small> * [[Eydelstadium]]<ref name="-stadt">Germanica toponyma cum suffixis ''-stadt'' et ''-stedt'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-stadium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Arnstadium]], [[Bernstadium]], [[Berolstadium]], [[Carolostadium]], [[Hermannostadium]], [[Darmstadium]], [[Freistadium]], [[Eisenstadium]], [[Fraustadium]], [[Harpstadium]], [[Helmstadium]], [[Altstadium]], [[Auerstadium]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Eydelstedt''; [[Saxonice]] ''Eidelstee'')</small> * [[Eyendorfium]]<ref name="-dorf">Germanica toponyma cum suffixo ''-dorf'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-dorfium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ensdorfium]], [[Burgdorfium]], [[Altdorfium]], [[Oberndorfium]], [[Rebdorfium]], [[Schenckendorfium]], [[Wilhelmersdorfium]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Eyendorf''; [[Saxonice]] ''Eyndörp'')</small> * [[Eystharpa]]<ref name="-tharpa">Germanica toponyma cum suffixis ''-trup'' seu ''-drup'' seu ''-trop'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-tharpa-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Butilingtharpa]], [[Graftharpa]], [[Gumorodingtharpa]], [[Haringtharpa]], [[Heppingtharpa]], [[Holttharpa]], [[Hurstharpa]], [[Kathingtharpa]], [[Kiedeningtharpa]], [[Marastharpa]], [[Markiligtharpa]], [[Meinbrahtingtharpa]], [[Peingtharpa]], [[Radistharpa]], [[Sutharpa]], [[Tettingtharpa]], [[Vilomaringtharpa]], [[Winikingtharpa]], [[Varetharpa]], [[Vrilingtharpa]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Eystrup''; [[Saxonice]] ''Eestrup'')</small> {{div col end}} === F === {{div col|3}} * [[Fallingbostela]]<ref name="Egli 1893"/> <small>[[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Bad Fallingbostel''; [[Saxonice]] ''Bad Fambossel'')</small> * [[Fardium]]<ref name="Graesse"/> <small>commune sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Verden''; [[Saxonice]] ''Veern'')</small> * [[Farva]]<ref name="-a"/> <small>([[Theodisce]] ''Farven''; [[Saxonice]] ''Farm'')</small> * [[Fassberga]]<ref name="-berga">Germanica toponyma cum suffixis ''-berg'' aut ''-berge'' aut ''-bergen'' aut ''-berghe'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-berga-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Amberga]], [[Annaberga]], [[Arensberga]], [[Asschaberga]], [[Bamberga]], [[Berga]], [[Blancoberga]], [[Bobbinberga]], [[Brunsberga]], [[Cassonberga]], [[Coloberga]], [[Eversberga]], [[Freiberga]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Faßberg'')</small> * [[Filsum]] <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Filsum'')</small> * [[Firrel]] <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Firrel'')</small> * [[Florimontium (circulus Widmundensis)|Florimontium]]<ref name="Meiborn III 1688"/> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Blomberg''; [[Saxonice]] ''Bloombarg'' seu ''Blombarg'')</small> * [[Flotide]]<ref name="Flotide">De nominibus "Flotide" {{caa|780|802}}, "Flathi" {{caa|1013}}, "Flatide" {{caa|1142}}, "Flothethe" {{caa|1187}}, "Vlothe" {{caa|1189}} et "Flotethe" {{caa|1194}}, vide: Udolph, Jürgen. [https://web.archive.org/web/20160729194352/https://www.ndr.de/ndr1niedersachsen/programm/Ortsnamen-Uebersicht-fuer-Buchstaben-F,ortsnamenforscher111.html ''Ortsnamenforscher'']. ''NDR 1 Niedersachsen''.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Flöthe'')</small> * [[Frankenfelda]]<ref name="-felda">Germanica toponyma cum suffixis ''-feld(en)'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-felda-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Falufelda]], [[Frauenfelda]], [[Heresfelda]], [[Hirutfelda]], [[Ilfelda]], [[Mansfelda]], [[Salfelda]], [[Sualafelda]], [[Alfelda]], [[Alsfelda]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Frankenfeld'')</small> * [[Freda]]<ref name="-a"/> <small>([[Theodisce]] ''Freden'')</small> * [[Fredenbiki]]<ref name="-biki">Germanica toponyma cum suffixis ''-beck'' seu ''-beek'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-biki-orum", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Aesebiki]], [[Asbiki]], [[Beverbiki]], [[Gledabiki]], [[Goltbiki]], [[Sannanabiki]], [[Trobiki]], [[Walbeka|Walbiki]], [[Winesbiki]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Fredenbeck''; [[Saxonice]] ''Freenbeek'')</small> * [[Frera]]<ref name="-a"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Freren'')</small> * [[Fresenburgum]]<ref name="-burg">Germanica toponyma cum suffixis ''-burg'' et ''-borg'' et ''-burgh'' et ''-bourg'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-burgum-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Wisingsburgum]], [[Edinburgum]], [[Alburgum]], [[Altenburgum]], [[Brandeburgum]], [[Caroburgum]], [[Doesburgum]], [[Friburgum]], [[Hamburgum]], [[Iulioburgum]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Fresenburg''; [[Saxonice]] ''Fräsenborg'')</small> * [[Friburgum (Albis)|Friburgum]]<ref name="Friburgum">Theodiscum toponymum ''Freiburg'' Latino toponymo "Friburgum" verti solet. Cf. [[Friburgum Brisgoviae]] aut [[Friburgum Nuithonum]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Freiburg/Elbe''; [[Saxonice]] ''Fryborg'' seu ''Freiborg'')</small> * [[Frideburgum]]<ref name="Frideburgum">Vide [https://www.heimatbund-finnentrop.de/index_htm_files/Staats-%20u.%20Reisegeogr.%205.pdf?utm ''Beschreibung derer merkwürdigsten Oerter''], ubi dicitur "(...) '''Frideburg, Friedeburg, lat. Frideburgum'''. Liegt im Fürstenthum Ostfriesland, an den Grenzen der Grafschaft Oldenburg (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Friedeburg''; [[Saxonice]] ''Freborg'' seu ''Freebörg'')</small> * [[Friedlandia (Saxonia Inferior)|Friedlandia]]<ref name="Friedland">Theodiscum toponymum ''Friedland' in Latinam "Friedlandia" verti solet. V.gr. vide {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Friedland'')</small> * [[Frisoyta]]<ref name="Frisoyta">Vide [https://www.researchgate.net/publication/363707446_Der_Status_animarum_im_Hochstift_Munster_und_die_Alphabetisierung_im_landlichen_Raum_eines_geistlichen_Furstentums_im_17_und_18_Jahrhundert ''Der Status animarum im Hochstift Münster und die Alphabetisierung im ländlichen Raum eines geistlichen Fürstentums im 17. und 18. Jahrhundert''], ubi dicitur "(...) Specificatio catholic[orum] et acatholicorum in Frisoyta (...)".</ref> <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Friesoythe''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Ait''; [[Saxonice]] ''Aithe'')</small> * [[Furstenavia]]<ref name="Furstenavia">Theodiscum nomen proprium ''Fürstenau'' in Latinam "Furstenavia" verti solet. V.gr. vide {{Hofmannus}}, ubi dicitur "(...) FURSTENAVIA Familia Germ. ''Furstenau'', ramus est Familiae Erpacensis (...)".</ref> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Fürstenau''; [[Saxonice]] ''Fösnau'' seu ''Försnau'')</small> * [[Furstenberga]]<ref name="Orbis Latinus E-M"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Fürstenberg'')</small> {{div col end}} === G === {{div col|3}} * [[Ganderkesea]]<ref name="-e"/> <small>commune sui iuris</small> <small>([[Theodisce]] ''Ganderkesee''; [[Saxonice]] ''Gannerseer'')</small> * [[Gandershemium]]<ref>[http://books.google.fi/books?id=6kwBAAAAQAAJ&pg=PA27&lpg=PA27&dq=Gandershemium&source=bl&ots=_NMr2DmhUK&sig=CXPUuuKZ8W03AC7uB3YlYYNscJ4&hl=fi&sa=X&ei=7z7WUrfrO8iC4gTGxoGYCw&ved=0CDIQ6AEwAQ#v=onepage&q=Gandershemium&f=false R. p. Hertenberger: ''Historia pragmatica universalis, sacra et profana''], p.27; [http://books.google.fi/books?id=yScyAQAAQBAJ&pg=PA58&lpg=PA58&dq=Gandershemium&source=bl&ots=ZoGX4tZRRD&sig=8fUZc6grFgYD0jN-twVcDyzarYI&hl=fi&sa=X&ei=7z7WUrfrO8iC4gTGxoGYCw&ved=0CC4Q6AEwAA#v=onepage&q=Gandershemium&f=false ''Acta Sanctorum, Junii'' (1698-1717), cit. in ''A Companion to Hrotsvit of Gandersheim (fl. 960)''], p. 58 n.103.</ref> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Bad Gandersheim''; [[Saxonice]] ''Ganderssen'')</small> * [[Gandesberga]]<ref name="-berga">Germanica toponyma cum suffixis ''-berg'' aut ''-berge'' aut ''-bergen'' aut ''-berghe'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-berga-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Amberga]], [[Annaberga]], [[Arensberga]], [[Asschaberga]], [[Bamberga]], [[Berga]], [[Blancoberga]], [[Bobbinberga]], [[Brunsberga]], [[Cassonberga]], [[Coloberga]], [[Eversberga]], [[Freiberga]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Gandesbergen''; quoque [[Saxonice]] ''Gannsbargen'')</small> * [[Garbsa]]<ref name="-a"/> <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Garbsen'')</small> * [[Garlstorpium]]<ref name="-torpium">Germanica toponyma cum suffixis ''-torf'' et ''-torp'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-torpium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ebbestorpium]] apud Jaitner, K. (Ed.) (1985). ''Urkundenbuch des Klosters Ebstorf (Lüneburger Urkundenbuch, 14. Abteilung)''. Lax Verlag; [[Ermelstorpium]] apud Pratje, J. H. (1759). ''Historische Nachrichten von den ehemaligen vicedominis in ditione Bremensi:...''. Stadae: Typis H. C. Götheli; [[Gottorpium]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Garlstorf''; [[Saxonice]] ''Garlstörp'')</small> * [[Garrel]] <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Garrel'')</small> * [[Garstadium]]<ref name="-stadt">Germanica toponyma cum suffixis ''-stadt'' et ''-stedt'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-stadium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Arnstadium]], [[Bernstadium]], [[Berolstadium]], [[Carolostadium]], [[Hermannostadium]], [[Darmstadium]], [[Freistadium]], [[Eisenstadium]], [[Fraustadium]], [[Harpstadium]], [[Helmstadium]], [[Altstadium]], [[Auerstadium]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Garstedt''; [[Saxonice]] ''Gastää'')</small> * [[Gartovia]]<ref name="-ovia">[[Linguae Germanicae|Germanica]] ac [[linguae Slavicae|Slavica]] toponyma cum suffixo ''-ov'' seu ''-öv'' seu ''ow'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-ovia-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Asovia]], [[Brewnovia]], [[Czernichovia]], [[Glasgovia]], [[Golnovia]], [[Grabovia]], [[Kharkovia]], [[Laszovia]], [[Ostrovia]], [[Pscovia]], [[Racovia]], [[Sucovia]], [[Tarnovia]], [[Wengrovia]], [[Witkowa]], [[Wittovia]], [[Crovia]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Gartow'')</small> * [[Geesta]]<ref name="-e"/> <small>([[Theodisce]] ''Geeste''; [[Saxonice]] ''Choeiste'')</small> * [[Geestlandia]]<ref name="-landia">Germanica toponyma cum suffixo ''-land'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-landia-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Amelandia]], [[Bevelandia Australis]], [[Bevelandia Septentrionalis]], [[Bolandia]], [[Iutlandia]], [[Curlandia]], [[Estlandia]], [[Finlandia]], [[Flevolandia]], [[Friedlandia]], [[Islandia]], [[Gothlandia]], [[Hollandia]], [[Ingermanlandia]], [[Isalandia]] [[Lalandia]], [[Langelandia]], [[Oehtlandia]] [[Olandia]], [[Sallandia]], [[Samlandia]] [[Zelandia]], [[Selandia]] [[Fotlandia]], [[Wermelandia]] [[Withlandia]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Geestland'')</small> * [[Gehrda]]<ref name="-e"/> <small>([[Theodisce]] ''Gehrde''; [[Saxonice]] ''Gährde'')</small> * [[Gemmegum]]<ref name="Gemmegum">Vide ''Giminghem - der alte Name von Jemgum'' Gerhardi Kronsweide; ubi dicitur "(...) '''Mittelalterliche urkundliche und einige neuzeitliche Nennungen von Jemgum''' (...) Gemmegum (Urkunde in lateinisch) (...) Gommegum (lat.) (...) Gemghum (lat.) (...) Gemmyngum (lat.) (...) Jemgum (Ubbo Emmius, lat.) (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Jemgum'')</small> * [[Georgsdorfium]]<ref name="-dorf">Germanica toponyma cum suffixo ''-dorf'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-dorfium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ensdorfium]], [[Burgdorfium]], [[Altdorfium]], [[Oberndorfium]], [[Rebdorfium]], [[Schenckendorfium]], [[Wilhelmersdorfium]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Georgsdorf'')</small> * [[Gerdavia]]<ref name="-avia">Germanica toponyma cum terminatione ''-au'' seu ''-aw'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-avia-ae", quamquam huius terminationis variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Iereslavia]], [[Iunonwladislavia]], [[Labiavia]], [[Landavia]], [[Lindavia]], [[Liptavia]], [[Lobavia]], [[Lochavia]], [[Lublavia]], [[Luccavia]], [[Mitavia]], [[Multavia]], [[Namslavia]], [[Neoboleslavia]], [[Olavia]], [[Oppavia]], [[Pegavia]], [[Pillavia]], [[Premislavia]], inter alia, apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Gerdau'')</small> * [[Gerdinum]]<ref name="Gerdinium">Vide [https://kirchengemeindelexikon.de/einzelgemeinde/gehrden/?utm ''Kirchengemeindelexikon''], ubi dicitur "(...) Urkundlich ist der spätere Flecken möglicherweis erstmals als ''Gerdinum'' im Verzeichnis der Schenkungen (''Traditionen'') an das Kloster Corvey erwähnt, das um 826/76 angelegt wurde (...)".</ref> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Gehrden''; [[Saxonice]] ''Gieren'')</small> * [[Gersta]]<ref name="-a"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Gersten'')</small> * [[Geteloha]]<ref name="-loha">Germanica praesentia aut antiqua toponyma cum suffixis ''-loh(e)'' et ''-lo'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-loha-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ascloha]], [[Buohloha]], [[Eiloha]], [[Hadaloha]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Getelo''; [[Saxonice]] ''Getel'')</small> * [[Gevensleba]]<ref name="-leba">Germanica toponyma cum suffixo ''-leben'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-leba-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Hadersleba]], [[Kintileba]], [[Meresleba]], [[Mimileba]], [[Rumerestleba]], [[Wigileba]], [[Winirichileba]], [[Albgozesleba]], [[Asoltesleba]], [[Buffileba]], [[Egisleba]], [[Gorchesleba]], [[Gozzenleba]], [[Gunderichesleba]], [[Gunzenleba]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Gevensleben'')</small> * [[Gevera]]<ref name="Egli 1893"/> <small>[[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Jever'')</small> * [[Gieboldehusa]]<ref name="-husa">Germanica toponyma cum suffixis ''-haus(en)'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-husa-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Petrishusa]], [[Sachsenhusa]], [[Sangerhusa]], [[Sunthusa]], [[Ahusa]], [[Bebenhusa]], [[Buozolteshusa]], [[Chuzenhusa]], [[Husa]], [[Francohusa]], [[Gisinhusa]], [[Harthusa]], [[Hilpertohusa]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Gieboldehausen''; [[Saxonice]] ''Chiwelehusen'')</small> * [[Giesa]]<ref name="-a"/> <small>([[Theodisce]] ''Giesen'')</small> * [[Gifhorna]]<ref name="Cellarius 1703"/> <small>commune sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Gifhorn'')</small> * [[Gilta]]<ref name="-a"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Gilten'')</small> * [[Glandorfium]]<ref name="-dorf">Germanica toponyma cum suffixo ''-dorf'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-dorfium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ensdorfium]], [[Burgdorfium]], [[Altdorfium]], [[Oberndorfium]], [[Rebdorfium]], [[Schenckendorfium]], [[Wilhelmersdorfium]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Glandorf'')</small> * [[Gleicha]]<ref name="-a"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Gleichen'')</small> * [[Gnarrenburgum]]<ref name="-burg">Germanica toponyma cum suffixis ''-burg'' et ''-borg'' et ''-burgh'' et ''-bourg'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-burgum-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Wisingsburgum]], [[Edinburgum]], [[Alburgum]], [[Altenburgum]], [[Brandeburgum]], [[Caroburgum]], [[Doesburgum]], [[Friburgum]], [[Hamburgum]], [[Iulioburgum]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Gnarrenburg''; [[Saxonice]] ''Gnarrenborg'')</small> * [[Godenstorfium]]<ref name="-torpium">Germanica toponyma cum suffixis ''-torf'' et ''-torp'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-torpium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ebbestorpium]] apud Jaitner, K. (Ed.) (1985). ''Urkundenbuch des Klosters Ebstorf (Lüneburger Urkundenbuch, 14. Abteilung)''. Lax Verlag; [[Ermelstorpium]] apud Pratje, J. H. (1759). ''Historische Nachrichten von den ehemaligen vicedominis in ditione Bremensi:...''. Stadae: Typis H. C. Götheli; [[Gottorpium]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Gödenstorf''; [[Saxonice]] ''Gö’nstörp'')</small> * [[Goldbiki]]<ref name="Graesse"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Golmbach'')</small> * [[Goldenstadium]]<ref name="-stadt">Germanica toponyma cum suffixis ''-stadt'' et ''-stedt'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-stadium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Arnstadium]], [[Bernstadium]], [[Berolstadium]], [[Carolostadium]], [[Hermannostadium]], [[Darmstadium]], [[Freistadium]], [[Eisenstadium]], [[Fraustadium]], [[Harpstadium]], [[Helmstadium]], [[Altstadium]], [[Auerstadium]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Goldenstedt''; [[Saxonice]] ''Gollnste'')</small> * [[Golencampus]]<ref name="campus-i">[https://ewa.saw-leipzig.de/articles/80250/en?utm Germanica toponyma cum suffixo ''-kamp'' seu ''-kampf'' seu ''-camp'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-campus-i"], quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Gölenkamp''; [[Saxonice]] ''Göllenkamp'')</small> * [[Gorenthin]]<ref name="Gorenthin">Vide [https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/7/75/Zeitschrift_des_Historischen_Vereins_f%C3%BCr_Niedersachsen_%28IA_zeitschriftdeshi1857hist%29.pdf?utm ''Zeitschrift des Historischen Vereins für Niedersachsen''], ubi dicitur "(...) villam Gorenthin '' (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] ''Göhrde''; [[Saxonice]] ''Göhr''; [[Polabice]] ''Djöra'')</small> * [[Gorleba]]<ref name="-leba">Germanica toponyma cum suffixo ''-leben'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-leba-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Hadersleba]], [[Kintileba]], [[Meresleba]], [[Mimileba]], [[Rumerestleba]], [[Wigileba]], [[Winirichileba]], [[Albgozesleba]], [[Asoltesleba]], [[Buffileba]], [[Egisleba]], [[Gorchesleba]], [[Gozzenleba]], [[Gunderichesleba]], [[Gunzenleba]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Gorleben'')</small> * [[Goslaria]]<ref name="Graesse"/> <small>magna urbs sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Goslar''; [[Saxonice]] ''Goslär'')</small> * [[Gottinga]]<ref>[http://books.google.com/books?id=kkM-AAAAcAAJ&printsec=frontcover&dq=gottingensis&lr=&cd=14#v=onepage&q=&f=false Libri Googles].</ref> <small>[[Index circulorum Germanicorum|circulus urbanus]] et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Göttingen''; [[Saxonice]] ''Chöttingen'')</small> * [[Grafhorstium]]<ref name="-horstium">Germanica toponyma cum suffixo ''-horst'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-horstium-i". Qua de latinizatione, vide [https://es.scribd.com/document/441536698/1983-Stearn-Botanical-Latin-pesquisavel-pdf ''Botanical Latin''], ubi dicitur "(...) '''-horst''' : -''horstium'' (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] ''Grafhorst''; [[Saxonice]] ''Grafhorst'')</small> * [[Grasberga]]<ref name="-berga">Germanica toponyma cum suffixis ''-berg'' aut ''-berge'' aut ''-bergen'' aut ''-berghe'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-berga-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Amberga]], [[Annaberga]], [[Arensberga]], [[Asschaberga]], [[Bamberga]], [[Berga]], [[Blancoberga]], [[Bobbinberga]], [[Brunsberga]], [[Cassonberga]], [[Coloberga]], [[Eversberga]], [[Freiberga]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Grasberg''; [[Saxonice]] ''Grasbarg'')</small> * [[Grasleba]]<ref name="-leba">Germanica toponyma cum suffixo ''-leben'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-leba-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Hadersleba]], [[Kintileba]], [[Meresleba]], [[Mimileba]], [[Rumerestleba]], [[Wigileba]], [[Winirichileba]], [[Albgozesleba]], [[Asoltesleba]], [[Buffileba]], [[Egisleba]], [[Gorchesleba]], [[Gozzenleba]], [[Gunderichesleba]], [[Gunzenleba]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Grasleben''; [[Saxonice]] ''Graslewe'')</small> * [[Grethemium]]<ref name="-hemium">Germanica toponyma cum suffixis ''-he(i)m'' et ''-hjem'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-hemium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ingelhemium]], [[Eboreshemium]], [[Arnhemium]], [[Oppenhemium]], [[Forchemium]], [[Gerineshemium]], [[Benthemium]], [[Buxhemium]], [[Dronthemium]], [[Enshemium]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Grethem''; [[Saxonice]] ''Graitn'')</small> * [[Grona (Leina)|Grona]]<ref name="Graesse"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Gronau'')</small> * [[Grundensis Civitas Metallica]]<ref name="Orbis Latinus E-M"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Bad Grund'')</small> * [[Grunendicum]]<ref name="-dicum"/> <small>([[Theodisce]] ''Grünendeich''; [[Saxonice]] ''Greundiek'')</small> * [[Guderhandviertel]] <small>([[Theodisce]] ''Guderhandviertel''; [[Saxonice]] ''Gauderhandviddel'')</small> * [[Guelpherbytum]]<ref name="Graesse"/> <small>commune sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Wolfenbüttel''; [[Saxonice]] ''Wulfenbüttel'')</small> * [[Gusbornium]]<ref name="-bornium">Germanica toponyma cum suffixo ''-born'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-bornium-ii", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Calenbornium (prope Aram)|Calenbornium prope Aram]] et [[Calenbornium (prope Caesariacum)|Calenbornium prope Caesariacum]] (Theodisce ''Kalenborn''); [[Calenbornium-Scheurenum]] (Theodisce ''Kalenborn-Scheuern''); [[Hasbornium (Eiflia)|Hasbornium]] (Theodisce ''Hasborn''); [[Leidenbornium]] (Theodisce ''Leidenborn''); [[Lichtenbornium]] (Theodisce ''Lichtenborn''). Quae omnia toponyma ex articulo Vicipaediae Latinae de [https://la.wikipedia.org/wiki/Index_urbium_et_communium_Rhenaniae_et_Palatinatus indice urbium et communium Rhenaniae et Palatinatus] desumpta sunt, ubi apte referuntur.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Gusborn'')</small> * [[Gyhum]] <small>([[Theodisce]] ''Gyhum''; [[Saxonice]] ''Jeem'')</small> {{div col end}} === H === {{div col|3}} * [[Hachede]]<ref name="Hachede">Vide [https://kirchengemeindelexikon.de/einzelgemeinde/marschacht/?utm ''Kirchengemeindelexikon''], ubi dicitur "(...) ''paludem a Blekethe vsque ad Ecclesiam Hachede'' (...) ''in quorum honore est altare in prefata ecclesia Hachethe dedicatum'' (...) ''Hinricus Bartolomei plebanus in Merschhachede'' (...) ''rector parrochialis ecclesie in Merschachtede'' (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] ''Marschacht''; [[Saxonice]] ''Meschacht'')</small> * [[Hademstorpium]]<ref name="-torpium">Germanica toponyma cum suffixis ''-torf'' et ''-torp'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-torpium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ebbestorpium]] apud Jaitner, K. (Ed.) (1985). ''Urkundenbuch des Klosters Ebstorf (Lüneburger Urkundenbuch, 14. Abteilung)''. Lax Verlag; [[Ermelstorpium]] apud Pratje, J. H. (1759). ''Historische Nachrichten von den ehemaligen vicedominis in ditione Bremensi:...''. Stadae: Typis H. C. Götheli; [[Gottorpium]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Hademstorf''; [[Saxonice]] ''Hamstorp'')</small> * [[Haeslinga]]<ref name="Orbis Latinus E-M"/> <small>([[Theodisce]] ''Heeslingen''; [[Saxonice]] ''Heeßel'')</small> * [[Haga (Saxonia Inferior)|Haga]]<ref name="Haga">Vide [https://bibliothek.ostfriesischelandschaft.de/wp-content/uploads/sites/3/dateiarchiv/3191/Hage.pdf?utm ''Historische Ortsdatenbank für Ostfriesland''], ubi dicitur "(...) Erscheinung trat der Ort als „curatus Hagensis“ im Jahr 1400. Spätere Bezeichnungen waren „ Haga“ (um 1409) (...)".</ref> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Hage''; [[Saxonice]] et [[lingua Saxonica|Eofrisosaxonice]] ''Haag'')</small> * [[Haga ad Teutoburgiensem Saltum]]<ref name="-haga">Germanica toponyma cum suffixis ''-hag(e)(n)'' seu ''-ha(a)g'' seu ''-hague'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-haga-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Haga (Franconia Superior)|Haga Franconiae Superioris]], [[Haga ad Ambram]], [[Haga (in Bavaria superiore)|Haga in Bavaria Superiore]] apud [[Index communium Bavariae|articulum Vicipaediae Latinae de indice communium Bavariae]]; [[Falkenhaga (Marchia)|Falkenhaga Marchiana]] apud [[Index communium Brandenburgi|articulum Vicipaediae Latinae de indice communium Brandenburgi]]; [[Haga Schauenburgi]], [[Haga Promontorium]], [[Haga]] apud {{Graesse}}.</ref><ref name="Teutoburger Wald">Cfr. [[Cornelius Tacitus|Taciti]], ''[[Annales (Tacitus)|Annales]]'', {{Vf|Ab excessu divi Augusti (Annales)/Liber I|LX|I, 60}}: "... haud procul '''Teutoburgiensi saltu''' in quo reliquiae Vari legionumque insepultae dicebantur".</ref> <small>([[Theodisce]] ''Hagen am Teutoburger Wald'')</small> * [[Haga Bremensis]]<ref name="-haga">Germanica toponyma cum suffixis ''-hag(e)(n)'' seu ''-ha(a)g'' seu ''-hague'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-haga-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Haga (Franconia Superior)|Haga Franconiae Superioris]], [[Haga ad Ambram]], [[Haga (in Bavaria superiore)|Haga in Bavaria Superiore]] apud [[Index communium Bavariae|articulum Vicipaediae Latinae de indice communium Bavariae]]; [[Falkenhaga (Marchia)|Falkenhaga Marchiana]] apud [[Index communium Brandenburgi|articulum Vicipaediae Latinae de indice communium Brandenburgi]]; [[Haga Schauenburgi]], [[Haga Promontorium]], [[Haga]] apud {{Graesse}}.</ref><ref>Latinum gentilicium "Bremensis-e" Theodiscum syntagma ''im Bremischen'' vertit.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Hagen im Bremischen''; [[Saxonice]] ''Hagen'')</small> * [[Haga Schauenburgi]]<ref name="Graesse"/> <small>[[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Stadthagen'')</small> * [[Hagenburgum]]<ref name="-burg">Germanica toponyma cum suffixis ''-burg'' et ''-borg'' et ''-burgh'' et ''-bourg'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-burgum-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Wisingsburgum]], [[Edinburgum]], [[Alburgum]], [[Altenburgum]], [[Brandeburgum]], [[Caroburgum]], [[Doesburgum]], [[Friburgum]], [[Hamburgum]], [[Iulioburgum]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Hagenburg''; [[Saxonice]] ''Hagenborg'')</small> * [[Halbemontium]]<ref name="-montium">Germanica et Romanica toponyma cum suffixis ''-mond'' aut ''-mont'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-montium-i". Qua de latinizatione, vide [https://es.scribd.com/document/441536698/1983-Stearn-Botanical-Latin-pesquisavel-pdf ''Botanical Latin''], ubi dicitur "(...) '''-mond, mont''' : -''montium, mons'' (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Halbemond'')</small> * [[Halla (Holtisminni)|Halla]]<ref name="Orbis Latinus E-M">[https://www.bavarikon.de/object/bav:BSB-MDZ-00000BSB00050913 ''Orbis latinus: Lexikon lateinischer geographischer Namen des Mittelalters und der Neuzeit / 2. E-M''].</ref> <small>(in Montibus [[Visurgis]]<ref name="Graesse"/>)</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Halle'')</small> * [[Halla (Comitatus Binethensis)|Halla]]<ref name="Halla prope Neuenhusam">Theodiscum toponymum ''Halle'' plerumque toponymo "Halla-ae" latinizatur. Qua de latinizatione, vide complures Hallae apud [https://www.bavarikon.de/object/bav:BSB-MDZ-00000BSB00050913 ''Orbis latinus: Lexikon lateinischer geographischer Namen des Mittelalters und der Neuzeit / 2. E-M''].</ref> <small>(prope [[Neuenhusa]]m<ref name="-husa"/>)</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Halle'')</small> * [[Halvesbostel]] <small>([[Theodisce]] ''Halvesbostel''; [[Saxonice]] ''Hassbossel'')</small> * [[Hamala]]<ref name="Graesse"/> <small>magna urbs sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Hameln'')</small> * [[Hamberga]]<ref name="-berga"/> <small>([[Theodisce]] ''Hambergen''; [[Saxonice]] ''Hambargen'')</small> * [[Hambuhra]]<ref name="-a"/> <small>([[Theodisce]] ''Hambühren''; [[Saxonice]] ''Hambüren'')</small> * [[Hamele]]<ref name="Hamele">Vide [https://rep.adw-goe.de/bitstream/handle/11858/2261/NOB%20VIII_Die%20Ortsnamen%20des%20Landkreises%20Peine.pdf?isAllowed=y&sequence=1&utm ''NOB VIII Die Ortsnamen des Landkreises Peine'']{{Nexus deficit|date=September 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, ubi dicitur "(...) 1146 ''in Sutherem iuxta Hamele'' (UB H.Hild. I Nr. 239 S. 222) 1180 ''in Bikem iuxta Honhamelen'' (UB H.Hild. I Nr. 396 S. 385) 1193 ''in Honhamele'' (UB H.Hild. II Nachtrag Nr. 13 S. 580) 1198 ''apud Honhamelen'' (...) 1251 ''Sutherem apud Hoenhamale'' (UB H.Hild. II Nr. 861 S. 435) 1278-1280 ''iugera Hamelen'' (Lehnregister Meinersen II Nr. 20 S. 590) (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] ''Hohenhameln''; [[Saxonice]] ''Häogenhameln'')</small> * [[Hamelhusa]]<ref name="-husa">Germanica toponyma cum suffixis ''-haus(en)'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-husa-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Petrishusa]], [[Sachsenhusa]], [[Sangerhusa]], [[Sunthusa]], [[Ahusa]], [[Bebenhusa]], [[Buozolteshusa]], [[Chuzenhusa]], [[Husa]], [[Francohusa]], [[Gisinhusa]], [[Harthusa]], [[Hilpertohusa]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Hämelhausen''; [[Saxonice]] ''Hämelhusen'')</small> * [[Hamersa]]<ref name="-a"/> <small>([[Theodisce]] ''Hamersen''; [[Saxonice]] ''Homersen'')</small> * [[Hamma (Saxonia Inferior)|Hamma]]<ref name="-ah">Germanica aut Semitica aut Indoiranica toponyma cum terminatione ''-ah'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-a-ae". Exempli gratiā: [[Calvela]], [[Maliana]], Parra, [[Widenla]], [[Zellia]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Hammah''; [[Saxonice]] ''Hammoh'')</small> * [[Handeloha]]<ref name="-loha">Germanica praesentia aut antiqua toponyma cum suffixis ''-loh(e)'' et ''-lo'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-loha-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ascloha]], [[Buohloha]], [[Eiloha]], [[Hadaloha]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Handeloh'' seu olim ''Handorf bei Tostedt''; [[Saxonice]] ''Handörp'')</small> * [[Handorfium]]<ref name="-dorf">Germanica toponyma cum suffixo ''-dorf'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-dorfium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ensdorfium]], [[Burgdorfium]], [[Altdorfium]], [[Oberndorfium]], [[Rebdorfium]], [[Schenckendorfium]], [[Wilhelmersdorfium]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Handorf''; [[Saxonice]] ''Handörp'')</small> * [[Hantharpa]]<ref name="-tharpa">Germanica toponyma cum suffixis ''-trup'' seu ''-drup'' seu ''-trop'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-tharpa-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Butilingtharpa]], [[Graftharpa]], [[Gumorodingtharpa]], [[Haringtharpa]], [[Heppingtharpa]], [[Holttharpa]], [[Hurstharpa]], [[Kathingtharpa]], [[Kiedeningtharpa]], [[Marastharpa]], [[Markiligtharpa]], [[Meinbrahtingtharpa]], [[Peingtharpa]], [[Radistharpa]], [[Sutharpa]], [[Tettingtharpa]], [[Vilomaringtharpa]], [[Winikingtharpa]], [[Varetharpa]], [[Vrilingtharpa]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Handrup'')</small> * [[Hannovera]]<ref name="Graesse"/> <small>[[caput (urbs)|caput]] [[Terra foederalis (Germania)|terrae foederalis]] et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circulus urbanus]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Hannover''; [[Saxonice]] ''Hannober'')</small> * [[Hanstadium (Circulus Harburgensis)|Hanstadium]]<ref name="-stadt">Germanica toponyma cum suffixis ''-stadt'' et ''-stedt'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-stadium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Arnstadium]], [[Bernstadium]], [[Berolstadium]], [[Carolostadium]], [[Hermannostadium]], [[Darmstadium]], [[Freistadium]], [[Eisenstadium]], [[Fraustadium]], [[Harpstadium]], [[Helmstadium]], [[Altstadium]], [[Auerstadium]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>(in [[Circulus Harburgensis|Circulo Harburgensi]]<ref name="Landkreis Harburg"/>)</small> <small>([[Theodisce]] ''Hanstedt''; [[Saxonice]] ''Hanstää'')</small> * [[Hanstadium (Circulus Ulsenensis)|Hanstadium]]<ref name="-stadt">Germanica toponyma cum suffixis ''-stadt'' et ''-stedt'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-stadium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Arnstadium]], [[Bernstadium]], [[Berolstadium]], [[Carolostadium]], [[Hermannostadium]], [[Darmstadium]], [[Freistadium]], [[Eisenstadium]], [[Fraustadium]], [[Harpstadium]], [[Helmstadium]], [[Altstadium]], [[Auerstadium]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>(in [[Circulus Ulsenensis|Circulo Ulsenensi]]<ref name="Landkreis Uelzen"/>)</small> <small>([[Theodisce]] ''Hanstedt''; [[Saxonice]] ''Hanster'')</small> * [[Hardegsa]]<ref name="-a"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Hardegsen'')</small> * [[Harmstorpium]]<ref name="-torpium">Germanica toponyma cum suffixis ''-torf'' et ''-torp'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-torpium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ebbestorpium]] apud Jaitner, K. (Ed.) (1985). ''Urkundenbuch des Klosters Ebstorf (Lüneburger Urkundenbuch, 14. Abteilung)''. Lax Verlag; [[Ermelstorpium]] apud Pratje, J. H. (1759). ''Historische Nachrichten von den ehemaligen vicedominis in ditione Bremensi:...''. Stadae: Typis H. C. Götheli; [[Gottorpium]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Harmstorf''; [[Saxonice]] ''Harmsdörp'')</small> * [[Harna]]<ref name="Graesse"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Haren'')</small> * [[Harpstadium]]<ref name="Graesse"/> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Harpstedt''; [[Saxonice]] ''Harpstäe'')</small> * [[Harsfeldum]]<ref name="Graesse"/> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Harsefeld''; [[Saxonice]] ''Harsfeld'' seu ''Hasfeld'')</small> * [[Harsum]] <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Harsum'')</small> * [[Hartsburgum]]<ref name="Graesse"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Bad Harzburg''; [[Saxonice]] ''Harzeborg'')</small> * [[Hasberga]]<ref name="-berga">Germanica toponyma cum suffixis ''-berg'' aut ''-berge'' aut ''-bergen'' aut ''-berghe'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-berga-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Amberga]], [[Annaberga]], [[Arensberga]], [[Asschaberga]], [[Bamberga]], [[Berga]], [[Blancoberga]], [[Bobbinberga]], [[Brunsberga]], [[Cassonberga]], [[Coloberga]], [[Eversberga]], [[Freiberga]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Hasbergen'')</small> * [[Hasburgum]]<ref name="Orbis Latinus E-M"/> <small>([[Theodisce]] ''Haßbergen''; [[Saxonice]] ''Haßbargen'')</small> * [[Hasela (Saxonia Inferior)|Hasela]]<ref name="Hasela">Vide [https://kirchengemeindelexikon.de/einzelgemeinde/hassel/?utm ''Kirchengemeindelexikon''] {{Nexus deficit|date=November 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, ubi dicitur "(...) Dort ist die ''villa Hasela'' erwähnt, also das Dorf Hassel (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Hassel'')</small> * [[Hasla]]<ref name="Hasla">Vide [https://kirchengemeindelexikon.de/einzelgemeinde/hesel/?utm ''Kirchengemeindelexikon''] {{Nexus deficit|date=November 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, ubi dicitur "(...) Der früheste schriftliche Beleg für den Ort findet sich als ''Hasla'' in einem Urbar der Abtei Werden, das sich auf das 10. Jh. datieren lässt (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Hesel'')</small> * [[Hassendorfium]]<ref name="-dorf">Germanica toponyma cum suffixo ''-dorf'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-dorfium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ensdorfium]], [[Burgdorfium]], [[Altdorfium]], [[Oberndorfium]], [[Rebdorfium]], [[Schenckendorfium]], [[Wilhelmersdorfium]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Hassendorf''; [[Saxonice]] ''Hassendörp'')</small> * [[Hasta (Saxonia Inferior)|Hasta]]<ref name="-e"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Haste'')</small> * [[Hatta]]<ref name="-a"/><ref name="KleinGrosse">De interpretatione toponymica adiectivorum Germanicorum "Klein" et "Gross" per Latina "Minor-us" et "Maior-ius", vide: Casemir, K., Ohainski, U., & Udolph, J. (2018). ''Die Ortsnamen des Landkreises Helmstedt und der Stadt Wolfsburg (Niedersächsisches Ortsnamenbuch, Teil VII)''. Verlag für Regionalgeschichte.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Hatten'')</small> * [[Hattorpium ad Harthicos Montes]]<ref name="-torpium">Germanica toponyma cum suffixis ''-torf'' et ''-torp'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-torpium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ebbestorpium]] apud Jaitner, K. (Ed.) (1985). ''Urkundenbuch des Klosters Ebstorf (Lüneburger Urkundenbuch, 14. Abteilung)''. Lax Verlag; [[Ermelstorpium]] apud Pratje, J. H. (1759). ''Historische Nachrichten von den ehemaligen vicedominis in ditione Bremensi:...''. Stadae: Typis H. C. Götheli; [[Gottorpium]] apud {{Graesse}}.</ref><ref name="Graesse">{{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Hattorf am Harz'')</small> * [[Hauslinga]]<ref name="-inga">Germanica toponyma cum suffixis ''-ing'' et ''-ingen'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-inga-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Huninga]], [[Ihilinga]], [[Incinga]], [[Isininga]], [[Lauginga]], [[Leichlinga]], [[Liuchinga]], [[Liutmuntinga]], [[Lollinga]], [[Machtolvinga]], [[Mecchinga]], [[Memminga]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Häuslingen''; [[Saxonice]] ''Hüßel'')</small> * [[Haverla]]<ref name="Haverla">Vide [https://rep.adw-goe.de/bitstream/handle/11858/00-001S-0000-0023-9B73-8/NOB%20III%20Die%20Ortsnamen%20des%20Landkreises%20Wolfenb%C3%BCttel%20und%20der%20Stadt%20Salzgitter.pdf?isAllowed=y&sequence=1&utm ''Die Ortsnamen des Landkreises Wolfenbüttel und der Stadt Salzgitter'']{{Nexus deficit|date=September 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, ubi dicitur "(...) um 941 (Fä. Mitte 12. Jh., kop. 17. Jh.) ''Haverlae'' (...) 1319 ''Haverla'' (UB H Hild. IV 464 S. 247) (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] ''Haverlah''; [[Saxonice]] ''Haberlah'')</small> * [[Hechthusa]]<ref name="-husa">Germanica toponyma cum suffixis ''-haus(en)'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-husa-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Petrishusa]], [[Sachsenhusa]], [[Sangerhusa]], [[Sunthusa]], [[Ahusa]], [[Bebenhusa]], [[Buozolteshusa]], [[Chuzenhusa]], [[Husa]], [[Francohusa]], [[Gisinhusa]], [[Harthusa]], [[Hilpertohusa]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Hechthausen''; [[Saxonice]] ''Heckthusen'')</small> * [[Hedebere]]<ref name="Hedebere">Vide [https://rep.adw-goe.de/bitstream/handle/11858/00-001S-0000-0023-9B73-8/NOB%20III%20Die%20Ortsnamen%20des%20Landkreises%20Wolfenb%C3%BCttel%20und%20der%20Stadt%20Salzgitter.pdf?isAllowed=y&sequence=1&utm ''NOB III Die Ortsnamen des Landkreises Wolfenbüttel und der Stadt Salzgitter'']{{Nexus deficit|date=September 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, ubi dicitur "(...) ''Antiquum Hedebere seu Minus, Novum Hedebere seu Maius'' (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] ''Hedeper''; [[Saxonice]] ''Heper'')</small> * [[Heeda (Terra Emesensis)|Heeda]]<ref name="-e"/> <small>([[Theodisce]] ''Heede''; [[Saxonice]] ''Häie'')</small> * [[Heemsa]]<ref name="-a"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Heemsen'')</small> * [[Heessa]]<ref name="-a"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Heeßen'')</small> * [[Heidenavia (Saxonia Inferior)|Heidenavia]]<ref name="-avia">Germanica toponyma cum terminatione ''-au'' seu ''-aw'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-avia-ae", quamquam huius terminationis variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Iereslavia]], [[Iunonwladislavia]], [[Labiavia]], [[Landavia]], [[Lindavia]], [[Liptavia]], [[Lobavia]], [[Lochavia]], [[Lublavia]], [[Luccavia]], [[Mitavia]], [[Multavia]], [[Namslavia]], [[Neoboleslavia]], [[Olavia]], [[Oppavia]], [[Pegavia]], [[Pillavia]], [[Premislavia]], inter alia, apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Heidenau'')</small> * [[Heina (Saxonia Inferior)|Heina]]<ref name="Heina">Vide [https://hgv-hhm.de/ortsnamen-13-19-jahrhundert.html?utm ''Heimat- und Geschichtsverein für Heinade-Hellental-Merxhausen E.V.''], ubi dicitur "(...) ''villa Heina'' (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Heinade'')</small> * [[Heinbockel]] <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Heinbockel'')</small> * [[Heiningensis Locus]]<ref name="Orbis Latinus E-M"/> <small>([[Theodisce]] ''Heiningen''; [[Saxonice]] ''Heinig'')</small> * [[Heinsa]]<ref name="-a"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Heinsen'')</small> * [[Heli (Saxonia Inferior)|Heli]]<ref name="Heli">Vide [https://web.archive.org/web/20241109195129/https://rep.adw-goe.de/bitstream/handle/11858/00-001S-0000-0023-9B73-8/NOB%20III%20Die%20Ortsnamen%20des%20Landkreises%20Wolfenb%C3%BCttel%20und%20der%20Stadt%20Salzgitter.pdf ''NOB III Die Ortsnamen des Landkreises Wolfenbüttel und der Stadt Salzgitter''], ubi dicitur "(...) ''in villa Heli'' (...) ''Heloon'' (...) ''collatio ecclesie Helen'' (...) ''Thidericus de Helenen'' (...) ''plebanos ecclesiarum de Helen'' (...) ''in campo sive marke ville Helen'' (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Hehlen'')</small> * [[Hellwega]]<ref name="-e"/> <small>([[Theodisce]] ''Hellwege''; [[Saxonice]] ''Hellweeg'')</small> * [[Helmstadium]]<ref name="Graesse"/> <small>commune sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Helmstedt''; [[Saxonice]] ''Helmstidde'')</small> * [[Helpsa]]<ref name="-a"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Helpsen'')</small> * [[Helvesiecca]]<ref name="-siek">Germanica et Romanica toponyma cum suffixis ''-ec(k)'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-ecca-ae" seu "-eca-ae". Qua de latinizatione, vide [https://es.scribd.com/document/441536698/1983-Stearn-Botanical-Latin-pesquisavel-pdf ''Botanical Latin''], ubi dicitur "(...) '''-ec, -eck''' : -''ecca'', -''ēca'' (...)". Hoc in casu, applicatur terminatio latinizans formae antiquae suffixi ''-siek'' -quae ''-sieck'', ut accidit in toponymis velut ''Bannensieck'', cuius hodierna forma ''Bannensiek'' est. Qua de ultima antiqua forma, vide [https://www.arcinsys.niedersachsen.de/arcinsys/showArchivalDescriptionDetails?archivalDescriptionId=2955251 ''Arcinsys''].</ref> <small>([[Theodisce]] ''Helvesiek''; [[Saxonice]] ''Helsch'')</small> * [[Hemminga (Saxonia Inferior)|Hemminga]]<ref name="-inga">Germanica toponyma cum suffixis ''-ing'' et ''-ingen'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-inga-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Huninga]], [[Ihilinga]], [[Incinga]], [[Isininga]], [[Lauginga]], [[Leichlinga]], [[Liuchinga]], [[Liutmuntinga]], [[Lollinga]], [[Machtolvinga]], [[Mecchinga]], [[Memminga]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Hemmingen''; [[Saxonice]] ''Hemmje'')</small> * [[Hemmoor]] <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Hemmoor'')</small> * [[Hemsbunda]]<ref name="-e"/> <small>([[Theodisce]] ''Hemsbünde''; [[Saxonice]] ''Heemsbünnen'')</small> * [[Hemslinga]]<ref name="-inga">Germanica toponyma cum suffixis ''-ing'' et ''-ingen'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-inga-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Huninga]], [[Ihilinga]], [[Incinga]], [[Isininga]], [[Lauginga]], [[Leichlinga]], [[Liuchinga]], [[Liutmuntinga]], [[Lollinga]], [[Machtolvinga]], [[Mecchinga]], [[Memminga]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Hemslingen'')</small> * [[Hemsloha]]<ref name="-loha">Germanica praesentia aut antiqua toponyma cum suffixis ''-loh(e)'' et ''-lo'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-loha-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ascloha]], [[Buohloha]], [[Eiloha]], [[Hadaloha]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Hemsloh''; [[Saxonice]] ''Hemzel'' seu ''Hemsel'' seu ''Hemßel'')</small> * [[Hepstadium]]<ref name="-stadt">Germanica toponyma cum suffixis ''-stadt'' et ''-stedt'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-stadium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Arnstadium]], [[Bernstadium]], [[Berolstadium]], [[Carolostadium]], [[Hermannostadium]], [[Darmstadium]], [[Freistadium]], [[Eisenstadium]], [[Fraustadium]], [[Harpstadium]], [[Helmstadium]], [[Altstadium]], [[Auerstadium]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Hepstedt''; [Saxonice]] ''Hepst'' seu ''Heps'')</small> * [[Hepstidi Villa]]<ref name="Orbis Latinus E-M"/> <small>([[Theodisce]] ''Hipstedt''; [[Saxonice]] ''Hipst'')</small> * [[Herrum]]<ref name="Herrum">Vide [https://web.archive.org/web/20241109195129/https://rep.adw-goe.de/bitstream/handle/11858/00-001S-0000-0023-9B73-8/NOB%20III%20Die%20Ortsnamen%20des%20Landkreises%20Wolfenb%C3%BCttel%20und%20der%20Stadt%20Salzgitter.pdf ''NOB III Die Ortsnamen des Landkreises Wolfenbüttel und der Stadt Salzgitter.''], ubi dicitur "(...) ''Majori villa Herre'' (...) ''Maiori Here'' (...) ''Minori Herro'' (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Heere'')</small> * [[Hertzberga ad Harthicos Montes]]<ref name="Graesse">{{Graesse}}.</ref> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Herzberg am Harz'')</small> * [[Herzlaka]]<ref name="-e"/> <small>([[Theodisce]] ''Herzlake''; [[Saxonice]] ''Hässelke'')</small> * [[Hespa]]<ref name="-e"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Hespe'')</small> * [[Heuerssa]]<ref name="-a"/> <small>([[Theodisce]] ''Heuerßen''; [[Saxonice]] ''Hoarßen'')</small> * [[Heya]]<ref name="-a"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Heyen''; quoque [[Saxonice]] ''Hein'')</small> * [[Hildesia]]<ref name="Graesse"/> <small>magna urbs sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Hildesheim''; [[Saxonice]] ''Hilmessen'' seu ''Hilmssen'')</small> * [[Hilgermissa]]<ref name="-a"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Hilgermissen'')</small> * [[Hillersa]]<ref name="-e"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Hillerse'')</small> * [[Hilter ad Teutoburgiensem Saltum]]<ref name="Teutoburger Wald">Cfr. [[Cornelius Tacitus|Taciti]], ''[[Annales (Tacitus)|Annales]]'', {{Vf|Ab excessu divi Augusti (Annales)/Liber I|LX|I, 60}}: "... haud procul '''Teutoburgiensi saltu''' in quo reliquiae Vari legionumque insepultae dicebantur".</ref> <small>([[Theodisce]] ''Hilter am Teutoburger Wald'')</small> * [[Himberga]]<ref name="-berga">Germanica toponyma cum suffixis ''-berg'' aut ''-berge'' aut ''-bergen'' aut ''-berghe'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-berga-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Amberga]], [[Annaberga]], [[Arensberga]], [[Asschaberga]], [[Bamberga]], [[Berga]], [[Blancoberga]], [[Bobbinberga]], [[Brunsberga]], [[Cassonberga]], [[Coloberga]], [[Eversberga]], [[Freiberga]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Himbergen''; [[Saxonice]] ''Himbargen'')</small> * [[Hinuti]]<ref name="Hinuti">Vide [https://bibliothek.ostfriesischelandschaft.de/wp-content/uploads/sites/3/dateiarchiv/3180/Hinte.pdf?utm ''Historische Ortsdatenbank für Ostfriesland''], ubi dicitur "(...) Das Dorf wurde im 10. Jahrhundert als „in Hinuti“ erstmals urkundlich erfasst (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Hinte''; [[Saxonice]] ''Hint'')</small> * [[Hitgera]]<ref name="Graesse">{{Graesse}}.</ref> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Hitzacker''; [[Polabice]] ''Ljauci'')</small> * [[Hittberga]]<ref name="-berga">Germanica toponyma cum suffixis ''-berg'' aut ''-berge'' aut ''-bergen'' aut ''-berghe'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-berga-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Amberga]], [[Annaberga]], [[Arensberga]], [[Asschaberga]], [[Bamberga]], [[Berga]], [[Blancoberga]], [[Bobbinberga]], [[Brunsberga]], [[Cassonberga]], [[Coloberga]], [[Eversberga]], [[Freiberga]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Hittbergen''; [[Saxonice]] ''Hittbargen'')</small> * [[Hlunia (commune)|Hlunia]]<ref name="Hlunia">Nomen communis Theodisce ''Lenne'' dicti suo e homonymo fluvio, Latine "Hlunia" nuncupato, ortum est. Latinum igitur nomen huius communis Latino ex hydronymo etiam derivandum est. Quo de Latino hydronymo, vide [https://www.bavarikon.de/object/bav:BSB-MDZ-00000BSB00050913 ''Orbis latinus: Lexikon lateinischer geographischer Namen des Mittelalters und der Neuzeit / 2. E-M''].</ref> <small>([[Theodisce]] ''Lenne'')</small> * [[Hlutherun]]<ref name="Hlutherun">Vide [https://koeblergerhard.de/ZIER-HP/ZIER-HP-06-2016/AAAKoeblerGerhardBodeinderdeutschenOrtsgeschichte20161221-965.htm?utm ''Koeble rGerhard Bodeinderdeutschen Ortsgeschichte''], ubi dicitur "(...) '''Lüder''', 11. Jh., an einem Bache bei Bodenteich bei Uelzen, F1-1383 HLUTAR (lauter bzw. rein) Hlutherun, Hlutherun (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Lüder'')</small> * [[Hodenhaga]]<ref name="-haga">Germanica toponyma cum suffixis ''-hag(e)(n)'' seu ''-ha(a)g'' seu ''-hague'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-haga-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Haga (Franconia Superior)|Haga Franconiae Superioris]], [[Haga ad Ambram]], [[Haga (in Bavaria superiore)|Haga in Bavaria Superiore]] apud [[Index communium Bavariae|articulum Vicipaediae Latinae de indice communium Bavariae]]; [[Falkenhaga (Marchia)|Falkenhaga Marchiana]] apud [[Index communium Brandenburgi|articulum Vicipaediae Latinae de indice communium Brandenburgi]]; [[Haga Schauenburgi]], [[Haga Promontorium]], [[Haga]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Hodenhagen'')</small> * [[Hohbuoki]]<ref name="Hohbuoki">Vide [https://oar.onroerenderfgoed.be/publicaties/RELM/7/RELM007-001.pdf?utm ''The very beginning of Europe?''], ubi dicitur "(...) ''castellum hohbuoki'' (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] ''Höhbeck'')</small> * [[Hohna]]<ref name="-e"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Hohne'')</small> * [[Hohnhorstium]]<ref name="-horstium"/> <small>([[Theodisce]] ''Hohnhorst''; [[Saxonice]] ''Hionhoste'')</small> * [[Hohnstorpium (Albis)|Hohnstorpium]]<ref name="-torpium">Germanica toponyma cum suffixis ''-torf'' et ''-torp'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-torpium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ebbestorpium]] apud Jaitner, K. (Ed.) (1985). ''Urkundenbuch des Klosters Ebstorf (Lüneburger Urkundenbuch, 14. Abteilung)''. Lax Verlag; [[Ermelstorpium]] apud Pratje, J. H. (1759). ''Historische Nachrichten von den ehemaligen vicedominis in ditione Bremensi:...''. Stadae: Typis H. C. Götheli; [[Gottorpium]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Hohnstorf''; [[Saxonice]] ''Haunstörp'')</small> * [[Holdorfium (Saxonia Inferior)|Holdorfium]]<ref name="-dorf">Germanica toponyma cum suffixo ''-dorf'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-dorfium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ensdorfium]], [[Burgdorfium]], [[Altdorfium]], [[Oberndorfium]], [[Rebdorfium]], [[Schenckendorfium]], [[Wilhelmersdorfium]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Holdorf''; [[Saxonice]] ''Hollrup'')</small> * [[Holdunesteti]]<ref name="Graesse"/> <small>([[Theodisce]] ''Hollenstedt''; [[Saxonice]] ''Hullnst'')</small> * [[Holenberga]]<ref name="-berga">Germanica toponyma cum suffixis ''-berg'' aut ''-berge'' aut ''-bergen'' aut ''-berghe'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-berga-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Amberga]], [[Annaberga]], [[Arensberga]], [[Asschaberga]], [[Bamberga]], [[Berga]], [[Blancoberga]], [[Bobbinberga]], [[Brunsberga]], [[Cassonberga]], [[Coloberga]], [[Eversberga]], [[Freiberga]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Holenberg'')</small> * [[Holla]]<ref name="-e"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Holle'')</small> * [[Hollnsethum]]<ref name="-ethum">Germanica toponyma cum terminatione ''-eth'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-ethum-i", quamquam huius terminationis variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Bechtsriethum]], [[Maitenbethum]] ac [[Wiesethum]] apud Vicipaediae Latinae articulum de [[Index communium Bavariae|indice communium Bavariae]]; et [[Gransebiethum]] apud Vicipaediae Latinae articulum de [[Index Communium Megapolis et Pomeraniae Citerioris|indice communium Megapolis et Pomeraniae Citerioris]].</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Hollnseth'')</small> * [[Holsta]]<ref name="-e"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Holste'')</small> * [[Holtgaste]]<ref name="Friedländer 1878"/> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Holtgast'')</small> * [[Holtisminni]]<ref name="Graesse"/> <small>commune sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Holzminden''; [[Saxonice]] ''Holtsminne'')</small> * [[Holtlandia]]<ref name="-landia">Germanica toponyma cum suffixo ''-land'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-landia-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Amelandia]], [[Bevelandia Australis]], [[Bevelandia Septentrionalis]], [[Bolandia]], [[Iutlandia]], [[Curlandia]], [[Estlandia]], [[Finlandia]], [[Flevolandia]], [[Friedlandia]], [[Islandia]], [[Gothlandia]], [[Hollandia]], [[Ingermanlandia]], [[Isalandia]] [[Lalandia]], [[Langelandia]], [[Oehtlandia]] [[Olandia]], [[Sallandia]], [[Samlandia]] [[Zelandia]], [[Selandia]] [[Fotlandia]], [[Wermelandia]] [[Withlandia]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Holtland'')</small> * [[Holza]]<ref name="-e"/> <small>([[Theodisce]] ''Holzen'')</small> * [[Honengesbuthele]]<ref name="Honengesbuthele">Vide [https://blog.slub-dresden.de/fileadmin/groups/slubsite/Blog/2015-KristinCasimir-VortragDresden.pdf?utm ''Ortsnamen zwischen Rhein und Elbe - Onomastik im europäischen Raum''], ubi dicitur "(...) ''Honengesbvthele'' statt ''Honekesbutle'' (Casemir, -büttel S. 147) (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Hankensbüttel'')</small> * [[Hoogsteda]]<ref name="-e"/> <small>([[Theodisce]] ''Hoogstede''; [[Saxonice]] ''Hoogstee'')</small> * [[Horda ad Harthicos Montes]]<ref name="-e"/><ref name="Graesse">{{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Hörden am Harz'')</small> * [[Horneburgum]]<ref name="-burg">Germanica toponyma cum suffixis ''-burg'' et ''-borg'' et ''-burgh'' et ''-bourg'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-burgum-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Wisingsburgum]], [[Edinburgum]], [[Alburgum]], [[Altenburgum]], [[Brandeburgum]], [[Caroburgum]], [[Doesburgum]], [[Friburgum]], [[Hamburgum]], [[Iulioburgum]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Horneburg''; [[Saxonice]] ''Hornborg'')</small> * [[Horstadium (Saxonia Inferior)|Horstadium]]<ref name="-stadt">Germanica toponyma cum suffixis ''-stadt'' et ''-stedt'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-stadium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Arnstadium]], [[Bernstadium]], [[Berolstadium]], [[Carolostadium]], [[Hermannostadium]], [[Darmstadium]], [[Freistadium]], [[Eisenstadium]], [[Fraustadium]], [[Harpstadium]], [[Helmstadium]], [[Altstadium]], [[Auerstadium]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Horstedt''; [[Saxonice]] ''Horß'')</small> * [[Hoya]]<ref name="Graesse">{{Graesse}}.</ref> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Hoya''; quoque [[Theodisce]] ''Hoya/Weser''; quoque [[Saxonice]] ''de Haaien'' seu ''Hejen'' seu ''Hajen'' seu ''Heien'')</small> * [[Hretha]]<ref name="Hretha">Vide [https://www.heimatverein-rhede-ems.de/tag/ortsnamen/?utm ''Heimatverein Rhede (Ems)''], ubi dicitur "(...) Im Jahre 829 erscheint der einstämmige Orsname als Villa (Dorf) Hretha (mit latinisierter Endung a) (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Rhede''; [[Saxonice]] ''Rheen'')</small> * [[Huda (Circulus terrae Astanholteremarki)|Huda]]<ref name="Huda">Vide [https://kirchengemeindelexikon.de/einzelgemeinde/ritterhude/?utm ''Kirchengemeindelexikon''], ubi dicitur "(...) 'Huda'' (...)".</ref> <small>(in [[Circulus terrae Astanholteremarki|Circulo terrae Astanholteremarkis]]<ref name="Landkreis Ostersholz">Fingitur nomen "Circulus terrae Astanholteremarki" -Theodisce ''Landkreis Ostersholz'' nuncupatum- sic: Latinum syntagma "circulus terrae" Theodiscum substantivum ''Landkreis'' (secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo) vertit, et de Latino toponymo "[[Astanholteremarki]]", vide {{Graesse}}.</ref>)</small> <small>([[Theodisce]] ''Ritterhude''; [[Saxonice]] ''Hu’e'')</small> * [[Huda (Circulus terrae Diepholtia)|Huda]]<ref name="-e"/> <small>(in [[Circulus terrae Diepholtia|Circulo terrae Diepholtia]]<ref name="Landkreis Diepholz">Fingitur nomen "Circulus terrae Diepholtia" -Theodisce ''Landkreis Diepholz'' nuncupatum- sic: Latinum syntagma "circulus terrae" Theodiscum substantivum ''Landkreis'' (secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo) vertit, et de Latino toponymo "[[Diepholtia]]", vide {{Hofmannus}}.</ref>)</small> <small>([[Theodisce]] ''Hüde''; [[Saxonice]] ''Hüde'')</small> * [[Hudha]]<ref name="Graesse">{{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Hude'')</small> * [[Hulseda]]<ref name="-e"/> <small>([[Theodisce]] ''Hülsede''; [[Saxonice]] ''Hülse'')</small> * [[Husum (prope Novam Urbem)|Husum]] <small>([[Theodisce]] ''Husum''; [[Saxonice]] ''Husen'')</small> * [[Hutta Georgii et Mariae]]<ref name="hutta-ae">Toponyma cum suffixis ''-hütte'' aut ''-hutta'' plerumque latinizari solent Latino vocabulo "Hutta-ae", quamquam huius vocabuli variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Hutta vitriaria Bohemica]] apud [https://schwaben.hu/ortschaften/bohmischhutten?utm Schwaben.hu. (s. d.). ''Böhmischhütten / Csehbánya – Ortsgeschichte'']; [[Hutta Germanica]] apud [https://huta.ewk.hu/nemetbanya-1757-1781/?utm ''Németbánya. (s. s.). Németbánya története'']; [[Hutta Vitriaria]] apud https://slavistika.sk/wp-content/uploads/2023/02/2015_1.pdf?utm [Majtán, M. (1998). ''Názvy obcí Slovenskej republiky: Vývin v rokoch 1773–1997''. Bratislaviae: Veda]; Hutta apud [https://real.mtak.hu/140291/1/K%C3%A1rp%C3%A1talja%20helys%C3%A9gnevei.pdf?utm ''Kárpátalja helységnevei.'']; [[Hutta Polonica]] apud Štefánik, M. (2022). ''Italia ed Europa centro-orientale tra Medioevo ed età moderna: Economia, società, cultura''. Heidelberg University Publishing; [[Hutta (Eiflia)|Hutta Eifliae]] apud Beyer, H. (1860). ''Urkundenbuch zur Geschichte der, jetzt die Preussischen Regierungsbezirke Coblenz und Trier bildenden mittelrheinischen Territorien'' (Vol. 1). J. Hölscher, et Beyer, H. (1860). ''Urkundenbuch zur Geschichte der mittelrheinischen Territorien: Erster Band. Von den ältesten Zeiten bis zum Jahre 1169''. [[Confluentes (Germania)|Confluentibus]]: J. Hölscher.</ref><ref name="Georgius">[https://la.wiktionary.org/wiki/Georgius?utm Theodiscum praefixum ''Georg-'' Latino anthroponymo casu genetivo "Georfii" vertitur].</ref><ref name="Maria">[https://la.wiktionary.org/wiki/Maria?utm Theodiscum interfixum ''-marien-'' Latino anthroponymo casu genetivo "Mariae" vertitur].</ref> <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Georgsmarienhütte'')</small> * [[Huvenni]]<ref name="Huvenni">Vide [https://dokumen.pub/suffixbildungen-in-alten-ortsnamen-akten-eines-internationalen-symposiums-in-uppsala-14-16-mai-2004-9185352578.html?utm ''Suffixbildungen in alten Ortsnamen: Akten eines internationalen Symposiums in Uppsala 14.-16. Mai 2004 9185352578''], ubi dicitur "(...) Hüven (Kr. Emsland), 10. Jh. (Kopie 15. Jh.) in Huvenni (Möller 1998 S. 101, Udolph 2002a S. 238) (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Hüven'')</small> {{div col end}} === I === {{div col|3}} * [[Iatha (Saxonia Inferior)|Iatha]]<ref name="Iatha">Commune nomen e flumine cepit. Quo de flumine, vide [https://www.lateinlexikon.com/lexicon_latinum_hodiernum_parsgeographica.pdf?utm ''Lexicon Latinum Hodiernum'' Petri Lucusaltiani]{{Nexus deficit|date=September 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, ubi dicitur "(...) '''Jade'', f ''Iatha, ae'', f [WPD: Jade (Fluss) (24.11.2019); a.1314: Jatha] (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Jade''; [[Saxonice]] ''Jaad'')</small> * [[Iburgum]]<ref name="Von Schaten 1714">Von Schaten, N. (1714). ''Monumenta Osnabrugensia ex historia romana, francica, saxonicaque eruta''. Typis Jodoci Henrici Meyer.</ref> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Bad Iburg''; [[Saxonice]] ''Bad Ibig'' seu ''Ibig'')</small> * [[Ielmstorpium]]<ref name="-torpium">Germanica toponyma cum suffixis ''-torf'' et ''-torp'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-torpium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ebbestorpium]] apud Jaitner, K. (Ed.) (1985). ''Urkundenbuch des Klosters Ebstorf (Lüneburger Urkundenbuch, 14. Abteilung)''. Lax Verlag; [[Ermelstorpium]] apud Pratje, J. H. (1759). ''Historische Nachrichten von den ehemaligen vicedominis in ditione Bremensi:...''. Stadae: Typis H. C. Götheli; [[Gottorpium]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Jelmstorf''; [[Saxonice]] ''Jelmstörp'')</small> * [[Iembka]]<ref name="-e"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Jembke'')</small> * [[Iemela]]<ref name="Iemela">Germanica toponyma cum terminatione ''-en'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-a-ae", quamquam huius terminationis variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Stolpa]], [[Dresda]] apud articulum Vicipaedia de [https://la.wikipedia.org/wiki/Index_urbium_et_communium_Saxoniae indice urbium et communium Saxoniae]; et Ala, [[Amma]], [[Brema]], [[Salancema]], Wisa, [[Groninga]], [[Toringa]] apud {{Graesse}}. Hoc casu, latinizans suffixum primae communis Theodisce ''Jameln'' dicti mentioni, quae ''Jemelen'' est, applicatur; qua de mentione, vide [https://rcin.org.pl/ihpan/Content/30940/PDF/WA303_9438_A165-8-r1929_Slavia-Occ.pdf?utm ''Slavia Occidentalis, Tomus VIII''].</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Jameln'')</small> * [[Ierichsum]]<ref name="Graesse">{{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Jerxheim''; [[Saxonice]] ''Jerksen'')</small> * [[Iesteburgum]]<ref name="-burg">Germanica toponyma cum suffixis ''-burg'' et ''-borg'' et ''-burgh'' et ''-bourg'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-burgum-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Wisingsburgum]], [[Edinburgum]], [[Alburgum]], [[Altenburgum]], [[Brandeburgum]], [[Caroburgum]], [[Doesburgum]], [[Friburgum]], [[Hamburgum]], [[Iulioburgum]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Jesteburg''; [[Saxonice]] ''Jesborg'')</small> * [[Ihlienverda]]<ref name="-verda-ae">Germanica toponyma cum suffixo ''-worth'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-verda-ae". Qua de latinizatione, vide [https://es.scribd.com/document/441536698/1983-Stearn-Botanical-Latin-pesquisavel-pdf ''Botanical Latin''], ubi dicitur "(...) '''-worth''' : -''verda'' (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] ''Ihlienworth''; [[Saxonice]] ''Helmworth'')</small> * [[Indago Comitis Hoyae]]<ref name="Indago Comitis Hoyae">Vide [https://kirchengemeindelexikon.de/einzelgemeinde/hoyerhagen/?utm ''kirchengemeindelexikon''], ubi dicitur "(...) ''indago comitis Hoye'' (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Hoyerhagen''; quoque [[Saxonice]] ''Heierhagen'' seu ''Heyerhagen'')</small> * [[Insula Iuistensis]]<ref name="Iuistensis">De Latino gentilicio, cf. [[binomen|epithetum binominale]] [https://turbellaria.umaine.edu/turbellaria/turb3.php?action=6&code=598&valid=618&utm "juistensis"].</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Juist'')</small> * [[Insula Longa (Saxonia Inferior)|Insula Longa]]<ref name="Insula Longa">Vocabulum ''Langeoog'', a vocibus [[Lingua Frisica|Frisicis Orientalibus]] ''lange-'' ([[Theodisce]] ''lang'') et ''-oog'' (Theodisce ''Insel'') compositum, [[Latine]] "Insula Longa" reddi potest: Buurman, in ''Hochdeutsch-Plattdeutsches Wörterbuch, s. v. oog, ostfrisicum -oog «Insel» significare tradit atque exempla Langeoog, Spiekeroog, Wangeroog affert; item Glossarium der Flurnamensammlung Ostfriesland'', s. v. ''Oog'', vocabulum Frisicum Orientale ''ôg, oge'' Theodisco ''Insel'' interpretatur. [https://www.navigium.de/latein-woerterbuch/lang?wb=gross&nr=1 Theodiscum autem adiectivum ''lang'' Latine "longus, -a, -um"] redditur; [https://www.navigium.de/latein-woerterbuch/insula?wb=gross&nr=2 nomen vero Theodiscum ''Insel'' Latine "insula, -ae" f.] dicitur. Quam ob rem compositum "Insula Longa" sensum toponymi fideliter reddit.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Langeoog''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Langeooch''; [[Saxonice]] ''Langoog'')</small> * [[Isernhaga]]<ref name="-haga">Germanica toponyma cum suffixis ''-hag(e)(n)'' seu ''-ha(a)g'' seu ''-hague'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-haga-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Haga (Franconia Superior)|Haga Franconiae Superioris]], [[Haga ad Ambram]], [[Haga (in Bavaria superiore)|Haga in Bavaria Superiore]] apud [[Index communium Bavariae|articulum Vicipaediae Latinae de indice communium Bavariae]]; [[Falkenhaga (Marchia)|Falkenhaga Marchiana]] apud [[Index communium Brandenburgi|articulum Vicipaediae Latinae de indice communium Brandenburgi]]; [[Haga Schauenburgi]], [[Haga Promontorium]], [[Haga]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>commune sui iuris</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Isernhagen''; [[Saxonice]] ''Isernhogen'')</small> * [[Isterberga]]<ref name="-berga">Germanica toponyma cum suffixis ''-berg'' aut ''-berge'' aut ''-bergen'' aut ''-berghe'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-berga-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Amberga]], [[Annaberga]], [[Arensberga]], [[Asschaberga]], [[Bamberga]], [[Berga]], [[Blancoberga]], [[Bobbinberga]], [[Brunsberga]], [[Cassonberga]], [[Coloberga]], [[Eversberga]], [[Freiberga]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Isterberg''; [[Saxonice]] ''Isterbarg'')</small> * [[Itterbecca]]<ref name="-ecca">Germanica et Romanica toponyma cum suffixis ''-ec(k)'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-ecca-ae" seu "-eca-ae". Qua de latinizatione, vide [https://es.scribd.com/document/441536698/1983-Stearn-Botanical-Latin-pesquisavel-pdf ''Botanical Latin''], ubi dicitur "(...) '''-ec, -eck''' : -''ecca'', -''ēca'' (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Itterbeck'')</small> * [[Iuniun]]<ref name="Iuniun">Vide [https://rep.adw-goe.de/bitstream/handle/11858/00-001S-0000-0023-9B74-6/NOB%20IV%20Die%20Ortsnamen%20des%20Landkreises%20G%C3%B6ttingen.pdf?utm ''NOB IV Die Ortsnamen des Landkreises Göttingen'']{{Nexus deficit|date=September 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, ubi dicitur "(...) 960 Iuniun (MGH DO I. Nr. 206 S. 285) (...) 1251 (A. 14. Jh.) Johan de June (UB Göttingen I Nr. 4 S. 5) 1266 ''Godefridus de Iunen [...] sacerdos'' (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Jühnde'')</small> {{div col end}} === K === {{div col|3}} * [[Kakenstorpium]]<ref name="-torpium">Germanica toponyma cum suffixis ''-torf'' et ''-torp'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-torpium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ebbestorpium]] apud Jaitner, K. (Ed.) (1985). ''Urkundenbuch des Klosters Ebstorf (Lüneburger Urkundenbuch, 14. Abteilung)''. Lax Verlag; [[Ermelstorpium]] apud Pratje, J. H. (1759). ''Historische Nachrichten von den ehemaligen vicedominis in ditione Bremensi:...''. Stadae: Typis H. C. Götheli; [[Gottorpium]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Kakenstorf''; [[Saxonice]] ''Kakenstörp'')</small> * [[Karwicium]]<ref name="-icium">Germanica toponyma cum suffixis ''-itsch'' aut ''-itz'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-icium-i" aut "-itium-i" aut "-icia-ae". Qua de latinizatione, vide [https://es.scribd.com/document/441536698/1983-Stearn-Botanical-Latin-pesquisavel-pdf ''Botanical Latin''], ubi dicitur "(...) '''-itsch, -itz''' : ''-icium, -itium, -icia'' (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Karwitz'')</small> * [[Katlenburgum-Lindavia]]<ref name="-burg">Germanica toponyma cum suffixis ''-burg'' et ''-borg'' et ''-burgh'' et ''-bourg'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-burgum-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Wisingsburgum]], [[Edinburgum]], [[Alburgum]], [[Altenburgum]], [[Brandeburgum]], [[Caroburgum]], [[Doesburgum]], [[Friburgum]], [[Hamburgum]], [[Iulioburgum]] apud {{Graesse}}.</ref><ref name="-avia">Germanica toponyma cum terminatione ''-au'' seu ''-aw'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-avia-ae", quamquam huius terminationis variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Iereslavia]], [[Iunonwladislavia]], [[Labiavia]], [[Landavia]], [[Lindavia]], [[Liptavia]], [[Lobavia]], [[Lochavia]], [[Lublavia]], [[Luccavia]], [[Mitavia]], [[Multavia]], [[Namslavia]], [[Neoboleslavia]], [[Olavia]], [[Oppavia]], [[Pegavia]], [[Pillavia]], [[Premislavia]], inter alia, apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Katlenburg-Lindau''; [[Saxonice]] ''Katelnborg-Lindau'')</small> * [[Kettencampus]]<ref name="campus-i"/> <small>([[Theodisce]] ''Kettenkamp''; [[Saxonice]] ''Ketenkamp '')</small> * [[Kirchdorfium (Saxonia Inferior)|Kirchdorfium]]<ref name="-dorf">Germanica toponyma cum suffixo ''-dorf'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-dorfium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ensdorfium]], [[Burgdorfium]], [[Altdorfium]], [[Oberndorfium]], [[Rebdorfium]], [[Schenckendorfium]], [[Wilhelmersdorfium]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Kirchdorf''; [[Saxonice]] ''Karkdörp'')</small> * [[Kirchgellersa]]<ref name="-a"/> <small>([[Theodisce]] ''Kirchgellersen''; [[Saxonice]] ''Karkgellsen'')</small> * [[Kirchseelta]]<ref name="-e"/> <small>([[Theodisce]] ''Kirchseelte''; [[Saxonice]] ''Seelte'')</small> * [[Kirchtimka]]<ref name="-e"/> <small>([[Theodisce]] ''Kirchtimke''; [[Saxonice]] ''Karktimk'')</small> * [[Kirchwalseda]]<ref name="-e"/> <small>([[Theodisce]] ''Kirchwalsede''; [[Saxonice]] ''Karkwals'')</small> * [[Kissenbruga]]<ref name="Graesse">{{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Kissenbrück''; [[Saxonice]] ''Kissenbrügge'')</small> * [[Kneitlinga]]<ref name="-inga">Germanica toponyma cum suffixis ''-ing'' et ''-ingen'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-inga-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Huninga]], [[Ihilinga]], [[Incinga]], [[Isininga]], [[Lauginga]], [[Leichlinga]], [[Liuchinga]], [[Liutmuntinga]], [[Lollinga]], [[Machtolvinga]], [[Mecchinga]], [[Memminga]] apud {{Graesse}}.</ref><ref name="KleinGrosse">De interpretatione toponymica adiectivorum Germanicorum "Klein" et "Gross" per Latina "Minor-us" et "Maior-ius", vide: Casemir, K., Ohainski, U., & Udolph, J. (2018). ''Die Ortsnamen des Landkreises Helmstedt und der Stadt Wolfsburg (Niedersächsisches Ortsnamenbuch, Teil VII)''. Verlag für Regionalgeschichte.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Kneitlingen''; [[Saxonice]] ''Kneitling'')</small> * [[Kneta Maior]]<ref name="-a"/><ref name="KleinGrosse">De interpretatione toponymica adiectivorum Germanicorum "Klein" et "Gross" per Latina "Minor-us" et "Maior-ius", vide: Casemir, K., Ohainski, U., & Udolph, J. (2018). ''Die Ortsnamen des Landkreises Helmstedt und der Stadt Wolfsburg (Niedersächsisches Ortsnamenbuch, Teil VII)''. Verlag für Regionalgeschichte.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Großenkneten''; [[Saxonice]] ''Grotekneten'')</small> * [[Krebecca]]<ref name="-ecca"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Krebeck'')</small> * [[Krummendicum]]<ref name="-dicum">Germanica toponyma cum suffixis ''-di(e)k(e)'' aut ''-deich(e)'' aut ''-dijk'' aut ''-dyk(e)'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-dicum-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Isendicum]] apud {{Graesse}}; aut [[Mardicum]] apud ''Dictionnaire universel françois et latin, vulgairement appelé Dictionnaire de Trévoux''.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Krummendeich''; [[Saxonice]] ''Krummendiek'')</small> * [[Kusta]]<ref name="-a"/> <small>([[Theodisce]] ''Küsten'')</small> * [[Kutenholtia]]<ref name="-holtia">Germanica toponyma cum suffixo ''-holz'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-holtia-ae". Qua de latinizatione, vide [https://es.scribd.com/document/441536698/1983-Stearn-Botanical-Latin-pesquisavel-pdf ''Botanical Latin''], ubi dicitur "(...) -holz : -''holtia'' (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] ''Kutenholz''; [[Saxonice]] ''Kutenhult'' seu ''Kutenholt'')</small> {{div col end}} === L === {{div col|3}} * [[Laatza]]<ref name="-a"/> <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Laatzen'')</small> * [[Lachendorfium]]<ref name="-dorf">Germanica toponyma cum suffixo ''-dorf'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-dorfium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ensdorfium]], [[Burgdorfium]], [[Altdorfium]], [[Oberndorfium]], [[Rebdorfium]], [[Schenckendorfium]], [[Wilhelmersdorfium]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Lachendorf''; [[Saxonice]] ''Lachendörp'')</small> * [[Lacstidi]]<ref name="Lacstidi">Vide [https://www.mundart-kommission.lwl.org/media/filer_public/ef/48/ef48ff64-c0e3-4be5-906f-7d8f27fdba18/ndw_39__scheuermann_der_often.pdf?utm ''Mundart Kommission''], ubi dicitur "(...) ''in locis quorum hec sunt nomina, Lacstidi, Romlo, Dudanebutli'' (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] ''Loxstedt''; [[Saxonice]] ''Lox'')</small> * [[Ladorpe]]<ref name="Abels 1929">Abels, H. (1929). ''Die Ortsnamen des Emslandes, in ihrer sprachlichen und kulturgeschichtlichen Bedeutung''. [[Paderbronna]]e: Ferdinand Schöningh.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Lorup''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Loorp''; [[Saxonice]] ''Loorpe'')</small> * [[Laerium]]<ref name="Stüve 1789">Stüve, J. E. (1789). ''Beschreibung des Fürstenthums Osnabrück mit einigen Urkunden''. Kißling.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Bad Laer'')</small> * [[Laga (Saxonia Inferior)|Laga]]<ref name="-e"/> <small>([[Theodisce]] ''Lage''; [[Saxonice]] ''Loage'')</small> * [[Lahda]]<ref name="-e"/> <small>([[Theodisce]] ''Lähden''; [[Saxonice]] ''Löhn'')</small> * [[Lahna (Saxonia Inferior)|Lahna]]<ref name="Lahna">Theodiscum toponymum ''Lahn'' forma "Lahna" latinizari solet. Cf. [[Limburgum ad Lahnam]] et [[Laugana|Lahnam]] apud [http://www.archive.org/stream/a568395900unknuoft/a568395900unknuoft_djvu.txt ''Further correspondence respecting the relations existing between foreign governments and the court of Rome: in continuation of papers presented to the Parliament,'' March 27, 1851].</ref> <small>([[Theodisce]] ''Lahn''; [[Saxonice]] ''Lohn'')</small> * [[Lamespringa]]<ref name="Lamespringa">Vide [https://www.documentacatholicaomnia.eu/20vs/201_MGH/1925-1933%2C_MGH%2C_5_Antiquitates._01_Poetae_04_1._Poetae_Latini_Aevi_Carolini%2C_LT.pdf?utm ''Poetae Latini Aevi Carolini''], ubi dicitur "(...) ''Agius autem Lamespringae monachus fuisse videatur'' (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Lamspringe'')</small> * [[Lamestede]]<ref name="Lamestede">Vide [https://kirchengemeindelexikon.de/einzelgemeinde/lamstedt/?utm ''Kirchengemeindelexikon''] {{Nexus deficit|date=November 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, ubi dicitur "(...) ''parochia Lamestede'' (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] ''Lamstedt''; [[Saxonice]] ''Loomst'')</small> * [[Landesberga]]<ref name="-berga">Germanica toponyma cum suffixis ''-berg'' aut ''-berge'' aut ''-bergen'' aut ''-berghe'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-berga-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Amberga]], [[Annaberga]], [[Arensberga]], [[Asschaberga]], [[Bamberga]], [[Berga]], [[Blancoberga]], [[Bobbinberga]], [[Brunsberga]], [[Cassonberga]], [[Coloberga]], [[Eversberga]], [[Freiberga]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Landesbergen''; [[Saxonice]] ''Landsebargen'')</small> * [[Landolfshusa]]<ref name="-husa">Germanica toponyma cum suffixis ''-haus(en)'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-husa-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Petrishusa]], [[Sachsenhusa]], [[Sangerhusa]], [[Sunthusa]], [[Ahusa]], [[Bebenhusa]], [[Buozolteshusa]], [[Chuzenhusa]], [[Husa]], [[Francohusa]], [[Gisinhusa]], [[Harthusa]], [[Hilpertohusa]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Landolfshausen'')</small> * [[Langa (Circulus Terrae Emesensis)|Langa]]<ref name="-a"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Langen'')</small> * [[Langa Inferior]]<ref name="-a"/><ref name="Nieder">Theodiscum praefixum ''Nieder-'' Latino adiectivo "inferior-ius" vertitur. V.gr., cf. [[Saxonia Inferior|Saxoniam Inferiorem]].</ref> <small>([[Theodisce]] ''Niederlangen''; [[Saxonice]] ''Nederlangen'')</small> * [[Langa Superior]]<ref name="-a"/><ref name="Ober">Theodiscum praefixum ''Ober-'' Latino adiectivo "superior-ius" vertitur. V.gr. Cf. [[Austria Superior|Austriam Superiorem]].</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Oberlangen'')</small> * [[Langelege]]<ref name="Langelege">Vide [https://kirchengemeindelexikon.de/einzelgemeinde/langlingen/?utm ''Kirchengemeindelexikon''], ubi dicitur "(...) ''ecclesia Langelege'' (Kirche Langlingen), (...) Bauern in Langlingen (''cives in Langelege'') (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] ''Langlingen''; [[Saxonice]] ''Langeln'')</small> * [[Langelshemium]]<ref name="Chemnitz 1717">Chemnitz, B. P., (1717). ''Belli Sueco-Germanici Volumen Primum: In quo ostenditur, quibus de caussis Gustavus Adolphus, Suecorum Rex, in Germaniam transiverit''. Sumptibus Ioh. Caspari Meyeri.</ref> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Langelsheim'')</small> * [[Langwedel (Saxonia Inferior)|Langwedel]]<ref name="Langwedel">Vide [https://www.koeblergerhard.de/ZIER-HP/ZIER-HP-06-2016/AAAKoeblerGerhardLaurinderdeutschenOrtsgeschichte20161207-1612.htm?utm ''www.koeblergerhard.de''], ubi dicitur "(...) '''Langwedel''', 13. Jh., bei Verden, Donb351, (Flecken in dem Landkreis Verden,) rund15000 Einwohner, (apud bzw. ad castrum) Langwedel (1220) (...)".</ref> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Langwedel'')</small> * [[Lare]]<ref name="Lare">Vide [https://rep.adw-goe.de/bitstream/handle/11858/3014/NOB%20XV%20Grafschaft%20Bentheim.pdf?isAllowed=y&sequence=1&utm ''NOB XV Grafschaft Bentheim'']{{Nexus deficit|date=September 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, ubi dicitur "(...) '''LAAR''' (Gem. Laar, Samtgem. Emlichheim) 1232 (A. 14. Jh.) ''totum Lare cum ecclesia'' (Gesta Episc. Traiect. S. 424 Z. 51) 1312 (Transs. 1332; A.) ''sex domos [...] de Lare'' (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] ''Laar''; [[Saxonice]] ''Loar'')</small> * [[Lasdorpe]]<ref name="Lasdorpe">Vide [https://www.lastrup.de/portal/seiten/geschichte-900000009-31120.html?utm ''Lastrup''], ubi dicitur "(...) „Curia Lasdorpe“ (Haupthof Lastrup) (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Lastrup''; quoque [[Saxonice]] ''Laastrup'')</small> * [[Lauenbruga]]<ref name="-bruga">Germanica toponyma cum suffixis ''-brück(e)'' aut ''-brügge'' aut ''-brugg(e)'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-bruga-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Steinbruga]], [[Kissenbruga]], [[Bruga]], [[Bruga ad Ederum]], [[Osnabruga]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Lauenbrück''; [[Saxonice]] ''Lauenbrüch'')</small> * [[Lauenforda]]<ref name="-e"/> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Lauenförde'')</small> * [[Lauenhaga]]<ref name="-haga">Germanica toponyma cum suffixis ''-hag(e)(n)'' seu ''-ha(a)g'' seu ''-hague'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-haga-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Haga (Franconia Superior)|Haga Franconiae Superioris]], [[Haga ad Ambram]], [[Haga (in Bavaria superiore)|Haga in Bavaria Superiore]] apud [[Index communium Bavariae|articulum Vicipaediae Latinae de indice communium Bavariae]]; [[Falkenhaga (Marchia)|Falkenhaga Marchiana]] apud [[Index communium Brandenburgi|articulum Vicipaediae Latinae de indice communium Brandenburgi]]; [[Haga Schauenburgi]], [[Haga Promontorium]], [[Haga]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Lauenhagen''; [[Saxonice]] ''Loamharen'')</small> * [[Leezdorfium]]<ref name="-dorf">Germanica toponyma cum suffixo ''-dorf'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-dorfium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ensdorfium]], [[Burgdorfium]], [[Altdorfium]], [[Oberndorfium]], [[Rebdorfium]], [[Schenckendorfium]], [[Wilhelmersdorfium]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Leezdorf''; [[Saxonice]] ''Leezdörp'')</small> * [[Leha (Terrae Emesensis)|Leha]]<ref name="-e"/> <small>([[Theodisce]] ''Lehe''; [[Saxonice]] ''Läie'')</small> * [[Lehrta]]<ref name="-e"/> <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Lehrte'')</small> * [[Leiferda]]<ref name="-e"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Leiferde'')</small> * [[Lembruchium]]<ref name="-bruchium">Germanica toponyma cum suffixis ''-bruch'' seu ''-broich'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-bruchium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Horbruchium]] ac [[Mosbruchium]] apud articulum Vicipaediae Latinae de [[Index urbium et communium Rhenaniae et Palatinatus|indice urbium et communium Rhenaniae et Palatinatus]]; [[Legebruchium]] apud articulum Vicipaediae Latinae de [[Index communium Brandenburgi|indice communium Brandenburgi]]; [[Grevenbruchium]] apud articulum Vicipaediae Latinae de [[Index communium Rhenaniae Septentrionalis et Vestfaliae|indice communium Rhenaniae Septentrionalis et Vestfaliae]].</ref> <small>([[Theodisce]] ''Lembruch''; [[Saxonice]] ''Lembrouk'')</small> * [[Lemgovia]]<ref name="Hofmannus">{{Hofmannus}}.</ref><ref name="-ovia">[[Linguae Germanicae|Germanica]] ac [[linguae Slavicae|Slavica]] toponyma cum suffixo ''-ov'' seu ''-öv'' seu ''ow'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-ovia-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Asovia]], [[Brewnovia]], [[Czernichovia]], [[Glasgovia]], [[Golnovia]], [[Grabovia]], [[Kharkovia]], [[Laszovia]], [[Ostrovia]], [[Pscovia]], [[Racovia]], [[Sucovia]], [[Tarnovia]], [[Wengrovia]], [[Witkowa]], [[Wittovia]], [[Crovia]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Lemgow'')</small> * [[Lemwerdera]]<ref name="Rüthning 1926">Rüthning, G. (Ed.) (1926). ''Oldenburger Urkundenbuch''. Gerhard Stalling.</ref><ref name="-ovia">[[Linguae Germanicae|Germanica]] ac [[linguae Slavicae|Slavica]] toponyma cum suffixo ''-ov'' seu ''-öv'' seu ''ow'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-ovia-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Asovia]], [[Brewnovia]], [[Czernichovia]], [[Glasgovia]], [[Golnovia]], [[Grabovia]], [[Kharkovia]], [[Laszovia]], [[Ostrovia]], [[Pscovia]], [[Racovia]], [[Sucovia]], [[Tarnovia]], [[Wengrovia]], [[Witkowa]], [[Wittovia]], [[Crovia]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Lemwerder'')</small> * [[Lengethe]]<ref name="NOB VIII">Vide [https://rep.adw-goe.de/bitstream/handle/11858/2261/NOB%20VIII_Die%20Ortsnamen%20des%20Landkreises%20Peine.pdf?isAllowed=y&sequence=1&utm ''NOB VIII_Die Ortsnamen des Landkreises Peine'']{{Nexus deficit|date=September 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, ubi dicitur "(...) ''in Lengethe'' (UB H.Hild. I Nr. 275 S. 259) 1213 ''in Lengede'' (UB H.Hild. I Nr. 660 S. 631) um 1232 ''in Lengethe archidiaconus'' (UB Goslar I Nr. 518 S. 499) 1235 ''in Lengete'' (Orig. Guelf. IV Nr. 50 S. 144) 1256 ''in archidiaconatibus de Barem et Lengede'' (UB H.Hild. II Nr. 992 S. 497) 1311 Lenghedhe apud Vusenam (UB H.Hild. IV Nr. 85 S. 45) 1316 ''in Lengede'' (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] ''Lengede''; [[Saxonice]] ''Lenge'')</small> * [[Lengenbostel]] <small>([[Theodisce]] ''Lengenbostel''; [[Saxonice]] ''Lengenbossel'')</small> * [[Lengirichi]]<ref name="Lengirichi">Vide [https://www.koeblergerhard.de/Fontes/AltdeutschesNamenbuch-Bd2OrtsnamenLbisZ-3A-1913.pdf?utm ''AltdeutschesNamenbuch''], ubi dicitur "(...) 2) Lengerich an der Wallage, Kr. Lingen (...) Lengirichi Osnabr. Ukb. ca. a. 1000. (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] ''Lengerich''; [[Saxonice]] ''Lengerke'')</small> * [[Leonis Forda]]<ref name="Leonis Forda">Vide [https://www.komoot.com/es-es/highlight/2261371 ''Iglesia Martín Lutero de Lemförde''], ubi dicitur "(...) La comunidad fue mencionada por primera vez en un documento en 1248. En épocas anteriores, el lugar se llamaba Löwenförde, Leonis forda (...)".</ref> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Lemförde''; quoque [[Saxonice]] ''Lemfouer'')</small> * [[Leonovia]]<ref name="Leonovia">Vide [https://sempub.ub.uni-heidelberg.de/propylaeum_vitae/de/wisski/navigate/93514/view?utm ''Propylaeum Vitae''], ubi dicitur "(...) Leonovia-Brunsvigius (...)".</ref> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Lauenau''; [[Saxonice]] ''Laena'')</small> * [[Leopolis (Saxonia Inferior)|Leopolis]]<ref name="Ebel 1960">Ebel, W. (1960). ''Lübisches Recht: Erster Band''. Hansischer Geschichtsverein.</ref> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Bleckede''; [[Saxonice]] ''Bleikd'')</small> * [[Leri]]<ref name="Graesse"/> <small>commune sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Leer''; [[lingua Saxonica|Eofrisosaxonice]] ''Läär''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Lier'')</small> * [[Lerin]]<ref name="NOB VII">Vide [https://rep.adw-goe.de/bitstream/handle/11858/00-001S-0000-0023-9B76-2/NOB%20VII%20Die%20Ortsnamen%20des%20Landkreises%20Helmstedt%20und%20der%20Stadt%20Wolfsburg.pdf?isAllowed=y&sequence=1&utm ''NOB VII Die Ortsnamen des Landkreises Helmstedt und der Stadt Wolfsburg'']{{Nexus deficit|date=September 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, ubi dicitur "(...) ''in loco Lerin provincie Saxo[n]um iuxta flumen Ouácra'' (...) ''Lerim'' (...)''in Lere'' (mGH Urk. Hdl nr. 50 s. 71) 1196-1197 ''Lere'' (schneidmüller, Kollegiatstifte s. 311) 1234 ''in Lere'' (...) ''plebano in Lere'' (UB Braunschweig iii nr. 440 s. 325) 1344 ''in villa Leere'' (Flentje / Henrichvark, lehnbücher nr. 142 s. 69) 1380 ''Lere'' (UB Braunschweig Vii nr. 351 s. 324) 1419 ''actum in Lere'' (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Lehre'')</small> * [[Lethi]]<ref name="Lethi">Vide [https://kirchengemeindelexikon.de/einzelgemeinde/lathen/?utm ''Kirchengemeindelexikon''], ubi dicitur "(...) Urkundlich ist der Ort im Emsland erstmals als ''Lethi'' im Urbar der Abtei Werden erwähnt; der Eintrag lässt sich auf das 10. Jh. datieren (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] ''Lathen''; [[Saxonice]] ''Laothen'')</small> * [[Liebenburgum]]<ref name="-burg">Germanica toponyma cum suffixis ''-burg'' et ''-borg'' et ''-burgh'' et ''-bourg'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-burgum-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Wisingsburgum]], [[Edinburgum]], [[Alburgum]], [[Altenburgum]], [[Brandeburgum]], [[Caroburgum]], [[Doesburgum]], [[Friburgum]], [[Hamburgum]], [[Iulioburgum]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Liebenburg''; quoque [[Saxonice]] ''Liebenborg'')</small> * [[Liliarum Vallis]]<ref name="Orbis Latinus E-M"/> <small>([[Theodisce]] ''Lilienthal''; [[Saxonice]] ''Leendaal'' seu ''Lelendaal'')</small> * [[Lindduri]]<ref name="Graesse"/> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Lindern'')</small> * [[Lindhorstium]]<ref name="-horstium"/> <small>([[Theodisce]] ''Lindhorst''; [[Saxonice]] ''Lindhoste'')</small> * [[Lindwedel]] <small>([[Theodisce]] ''Lindwedel''; [[Saxonice]] ''Linneweh'')</small> * [[Linga (Amisia)|Linga]]<ref name="Graesse"/> <small>magna urbs sui iuris et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Lingen'')</small> * [[Linsburgum]]<ref name="-burg">Germanica toponyma cum suffixis ''-burg'' et ''-borg'' et ''-burgh'' et ''-bourg'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-burgum-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Wisingsburgum]], [[Edinburgum]], [[Alburgum]], [[Altenburgum]], [[Brandeburgum]], [[Caroburgum]], [[Doesburgum]], [[Friburgum]], [[Hamburgum]], [[Iulioburgum]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Linsburg''; [[Saxonice]] ''Linsborg'')</small> * [[Lintlo]]<ref name="Lintlo">Vide [https://kirchengemeindelexikon.de/einzelgemeinde/kirchlinteln/?utm ''Kirchengemeindelexikon''] {{Nexus deficit|date=November 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, ubi dicitur "(...) Urkundlich ist das Dorf erstmals 1123 als ''Lintlo'' belegt (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] ''Kirchlinteln''; [[Saxonice]] ''Karklinteln'' seu ''Kerklinteln'' seu ''Kerklinneln'')</small> * [[Liubeme]]<ref name="Lübbow">Vide [https://kirchengemeindelexikon.de/einzelgemeinde/luebbow/?utm ''Kirchengemeindelexikon''], ubi dicitur "(...) Schriftlich ist das zweizeilige Reihendorf erstmals in einer kaiserlichen Urkunde aus dem Jahr 956 erwähnt: Ks. Otto I. († 973) schenkte dem Kloster Quedlinburg sechs Dörfer, darunter ''Liubeme'' (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] ''Lübbow'')</small> * [[Locus Occidentalis (Saxonia Inferior)|Locus Occidentalis]]<ref name="Cellarius 1703">Cellarius, C. (1703). ''Geographia Antiqua iuxta et Nova''. Ienae: Bielckius.</ref> <small>[[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Westerstede''; [[Saxonice]] ''Westerstäe'')</small> * [[Lon]]<ref name="Lon">Vide [https://rep.adw-goe.de/bitstream/handle/11858/00-001S-0000-0023-9B74-6/NOB%20IV%20Die%20Ortsnamen%20des%20Landkreises%20G%C3%B6ttingen.pdf?utm ''Das Güterverzeichniss Graf Heinrichs von Dale (1188)'']{{Nexus deficit|date=September 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, ubi dicitur "(...) ''parrochia Lon prope Vechtam'' (...)".</ref> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Lohne''; [[Saxonice]] ''Lohn'')</small> * [[Longa Indago]]<ref name="Longa Indago">Vide [https://www.dbnl.org/tekst/_bij005190401_01/_bij005190401_01_0009.php?utm ''www.dbnl.org''], ubi dicitur "(...) ''parrochianus de Longa Indagine'' (...)".</ref> <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Langenhagen''; [[Saxonice]] ''Langenhogen'')</small> * [[Longa Villa (Saxonia Inferior)|Longa Villa]]<ref name="Longa Villa">Theodiscum toponymum ''Langendorf'' Latino toponymo "Longa Villa" verti solet. Qua de correspondentia, vide [https://dbc.wroc.pl/Content/15237/PDF/17250.pdf?utm ''Das Waldhufendorf in Schlesien'', Gualterii Bernardi], ubi dicitur "(...) Langedorf ca. 1305 L.F.B.208 Longa villa (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] ''Langendorf''; [[Saxonice]] ''Langendörp'')</small> * [[Loninga]]<ref name="-inga">Germanica toponyma cum suffixis ''-ing'' et ''-ingen'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-inga-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Huninga]], [[Ihilinga]], [[Incinga]], [[Isininga]], [[Lauginga]], [[Leichlinga]], [[Liuchinga]], [[Liutmuntinga]], [[Lollinga]], [[Machtolvinga]], [[Mecchinga]], [[Memminga]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Löningen'')</small> * [[Lubberstedi]]<ref name="Lubberstedi">Vide [https://lübberstedt.de/ueber-unser-dorf/?utm ''Lübberstedt''], ubi dicitur "(...) Der ursprüngliche Name „lubberstedi“ ist zusammengesetzt aus „stedi“ (Ort, Platz, Stelle), womit eine Ansiedlung bezeichnet wird, und „lubber“, dem Namen des (ursprünglichen) Familienoberhauptes des Einzelhofes bzw. der kleinen Gemeinschaftssiedlung, bedeutet also: „Lubbers-Stätte“. (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] ''Lübberstedt''; [[Saxonice]] ''Lübbs'')</small> * [[Luccavia (Saxonia Inferior)|Luccavia]]<ref name="Luccavia">Theodiscum toponymum ''Luckau'' forma "Luccavia" latinizari solet. Cf. [[Luccavia]]m apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Luckau'')</small> * [[Luchovia]]<ref name="Luchovia">Vide [https://ia801403.us.archive.org/28/items/antiquitatessele00keys/antiquitatessele00keys.pdf ''Antiquitates selectae septentrionales et Celticae''], ubi dicitur "(...) De Venedicis aut Germanicis prope Luchoviam effossis Epistola ''Georgii Frid, Mithofii'' data Luchovia d. 17. Maji 1691 (...)".</ref> <small>[[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Lüchow''; [[Polabice]] ''Ljauchüw'')</small> * [[Ludersburgum]]<ref name="-burg">Germanica toponyma cum suffixis ''-burg'' et ''-borg'' et ''-burgh'' et ''-bourg'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-burgum-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Wisingsburgum]], [[Edinburgum]], [[Alburgum]], [[Altenburgum]], [[Brandeburgum]], [[Caroburgum]], [[Doesburgum]], [[Friburgum]], [[Hamburgum]], [[Iulioburgum]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Lüdersburg''; [[Saxonice]] ''Lüsborg'')</small> * [[Ludersfelda]]<ref name="-felda">Germanica toponyma cum suffixis ''-feld(en)'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-felda-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Falufelda]], [[Frauenfelda]], [[Heresfelda]], [[Hirutfelda]], [[Ilfelda]], [[Mansfelda]], [[Salfelda]], [[Sualafelda]], [[Alfelda]], [[Alsfelda]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Lüdersfeld''; [[Saxonice]] ''Lüschenfeile'')</small> * [[Luerdissa]]<ref name="-a"/> <small>([[Theodisce]] ''Lüerdissen'')</small> * [[Luhda]]<ref name="-a"/> <small>([[Theodisce]] ''Luhden''; [[Saxonice]] ''Liuen'')</small> * [[Luneburgum]]<ref name="Graesse"/> <small>magna urbs sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Lüneburg''; [[Saxonice]] ''Lümborg'' seu ''Lünborg''; [[Lingua Saxonica antiqua|Palaeosaxonice]] ''Hliuni'')</small> * [[Lunne]]<ref name="Lunne">Vide [https://kirchengemeindelexikon.de/einzelgemeinde/haseluenne/?utm ''Kirchengemeindelexikon''], ubi dicitur "(...) ''civibus opidi nostri in Lunne'' (...)". Latinum autem gentilicium "Haselunnensis-e" est. Quo de gentilicio, vide [https://www.bavarikon.de/object/bav:BSB-MDZ-00000BSB00050913 ''Orbis latinus: Lexikon lateinischer geographischer Namen des Mittelalters und der Neuzeit / 2. E-M''].</ref> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Haselünne''; quoque [[Saxonice]] ''Lünne'')</small> * [[Lunni (commune generali Spella)|Lunni]]<ref name="Lunni">Vide [https://www.koeblergerhard.de/Fontes/AltdeutschesNamenbuch-Bd2OrtsnamenLbisZ-3A-1913.pdf?utm ''Altdeutsches Namenbuch'']; ubi dicitur "(...) '''Lunni.''' 9. 1) Altlünne bei Plantlünne (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Lünne'')</small> * [[Lutetsburgum]]<ref name="-burg">Germanica toponyma cum suffixis ''-burg'' et ''-borg'' et ''-burgh'' et ''-bourg'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-burgum-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Wisingsburgum]], [[Edinburgum]], [[Alburgum]], [[Altenburgum]], [[Brandeburgum]], [[Caroburgum]], [[Doesburgum]], [[Friburgum]], [[Hamburgum]], [[Iulioburgum]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Lütetsburg''; [[Saxonice]] et [[lingua Saxonica|Eofrisosaxonice]] ''Lütsbörg'')</small> * [[Luttera Regalis]]<ref name="Graesse"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Königslutter am Elm'')</small> * [[Lyese]]<ref name="Lyese">Vide [https://api.pageplace.de/preview/DT0400.9783835341944_A39332036/preview-9783835341944_A39332036.pdf?utm ''Urkundenbuch des Klosters Loccum''], ubi dicitur "(...) in marchia Lyese proprietatis iure (...) in campis de Lyese trans Werram (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Leese'')</small> {{div col end}} === M === {{div col|3}} * [[Maasa]]<ref name="-a"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Maasen'')</small> * [[Magna Palus]]<ref name="Magna Palus">[https://www.navigium.de/latein-woerterbuch/magnus?wb=gross&nr=1 Theodiscum praefixum ''Große-'' Latino adiectivo "magnus-a-um"] et [https://www.koeblergerhard.de/germanistischewoerterbuecher/altsaechsischeswoerterbuch/asF.pdf Theodiscum suffixum ''-fehn'' Latino nomine "palus paludis" (f.)] vertitur.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Großefehn''; [[Saxonice]] ''Grootfehn'')</small> * [[Maius Vrelstede]]<ref name="Maius Vrelstede">Vide [https://rep.adw-goe.de/bitstream/handle/11858/00-001S-0000-0023-9B76-2/NOB%20VII%20Die%20Ortsnamen%20des%20Landkreises%20Helmstedt%20und%20der%20Stadt%20Wolfsburg.pdf?isAllowed=y&sequence=1&utm ''Die Ortsnamen des Landkreises Helmstedt und der stadt WoLfsburg''] {{Nexus deficit|date=September 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, ubi dicitur "(...) 1318 ''in Maiori Vrelstede'' (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] ''Frellstedt''; [[Saxonice]] ''Frillstidde'')</small> * [[Markloha]]<ref name="-loha">Germanica praesentia aut antiqua toponyma cum suffixis ''-loh(e)'' et ''-lo'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-loha-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ascloha]], [[Buohloha]], [[Eiloha]], [[Hadaloha]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Marklohe'')</small> * [[Marlare (Saxonia Inferior)|Marlare]]<ref name="Marlare">Theodiscum toponymum ''Marl'' forma "Marlare" latinizari solet. Cf. [[Marlare|Marlare Rhenaniae Septentrionalis et Vestfaliae]] apud [https://www.bavarikon.de/object/bav:BSB-MDZ-00000BSB00050913 ''Orbis latinus: Lexikon lateinischer geographischer Namen des Mittelalters und der Neuzeit / 2. E-M''].</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Marl'')</small> * [[Marsunnon]]<ref name="Marsunnon">Vide [https://historischer-rueckklick-bielefeld.com/wp-content/uploads/2026/01/07svhvr-texte_ocr.pdf?utm ''Die Ortsnamen des Osnabrücker Raumes''], ubi dicitur "(...) ''Merzen (Marsunnon)'' (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] ''Merzen'')</small> * [[Marxa]]<ref name="-a"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Marxen'')</small> * [[Masingi]]<ref name="Messingen">Vide [https://rep.adw-goe.de/bitstream/handle/11858/2258/WOB%2011%20Die%20Ortsnamen%20des%20Kreises%20Paderborn.pdf?isAllowed=y&sequence=1&utm ''WOB 11 Die Ortsnamen des Kreises Paderborn''] {{Nexus deficit|date=September 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, ubi dicitur "(...) ''silva Masingorum'' (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Messingen'')</small> * [[Mechtersa]]<ref name="-a"/> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Mechtersen''; [[Saxonice]] ''Mechtsen'')</small> * [[Meckelsa Maior]]<ref name="-a"/><ref name="KleinGrosse">De interpretatione toponymica adiectivorum Germanicorum "Klein" et "Gross" per Latina "Minor-us" et "Maior-ius", vide: Casemir, K., Ohainski, U., & Udolph, J. (2018). ''Die Ortsnamen des Landkreises Helmstedt und der Stadt Wolfsburg (Niedersächsisches Ortsnamenbuch, Teil VII)''. Verlag für Regionalgeschichte.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Groß Meckelsen''; [[Saxonice]] ''Groot Meckels'')</small> * [[Meckelsa Minor]]<ref name="-a"/><ref name="KleinGrosse"/> <small>([[Theodisce]] ''Klein Meckelsen''; [[Saxonice]] ''Lütt Meckels'')</small> * [[Media Lu]]<ref name="Media Lu">Vide [https://kirchengemeindelexikon.de/einzelgemeinde/mittelnkirchen/?utm ''Kirchengemeindelexikon''] {{Nexus deficit|date=November 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}. ubi "(...) Mittelnkirchen ist nach 1305 und 1322 als ''medie Lu'' (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] ''Mittelnkirchen''; [[Saxonice]] ''Mittelskark'')</small> * [[Meinersa]]<ref name="-a"/> <small>([[Theodisce]] ''Meinersen''; [[Saxonice]] ''Maanze'')</small> * [[Melbike]]<ref name="Melbeck">Vide [https://www.samtgemeinde-ilmenau.de/PortalData/10/Resources/historie/dokumente/Orts-_und_Gewaessernamen_im_Landkreis_Lueneburg.pdf?utm ''Orts- und Gewässernamen im Landkreis Lueneburg'']. ubi "(...) Melbeck 1296 in Melbeke. 1300 in villa Melbike. 1303 in villa Melbeke (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Melbeck'')</small> * [[Mella]]<ref name="Mella">Vide [https://www.lemgo.de/fileadmin/user_upload/Dokumente/Stadtarchiv/Bib_974.pdf?utm ''Album studiosorum Academiae'']. ubi "(...) Henrich Carl Kahmann Mella-Osnabrugensis (...)".</ref> <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Melle'')</small> * [[Mellinghusa]]<ref name="-husa">Germanica toponyma cum suffixis ''-haus(en)'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-husa-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Petrishusa]], [[Sachsenhusa]], [[Sangerhusa]], [[Sunthusa]], [[Ahusa]], [[Bebenhusa]], [[Buozolteshusa]], [[Chuzenhusa]], [[Husa]], [[Francohusa]], [[Gisinhusa]], [[Harthusa]], [[Hilpertohusa]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Mellinghausen''; [[Saxonice]] ''Mellgenhusen'')</small> * [[Menslaga]]<ref name="-e"/> <small>([[Theodisce]] ''Menslage''; [[Saxonice]] ''Menslaoge'')</small> * [[Meppea]]<ref name="Graesse"/> <small>commune sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Meppen''; quoque [[Saxonice]] ''Möppen'')</small> * [[Merdvelde]]<ref name="Merdvelde">Vide [https://kirchengemeindelexikon.de/einzelgemeinde/martfeld/?utm ''Kirchengemeindelexikon''] {{Nexus deficit|date=November 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, ubi dicitur "(...) 1318 ''Curtem in Merdvelde'' (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] ''Martfeld''; [[Saxonice]] ''Mattfeld'')</small> * [[Meribiki]]<ref name="Meribiki">Vide [https://www.koeblergerhard.de/wikiling/index.php?f=lemmaFull&langType=reviews&lemmaID=3296&utm ''www.koeblergerhard.de''], ubi dicitur "(...) '''Meerbeck''' (...) Meribiki MGd. 3 (1013) (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] ''Meerbeck''; [[Saxonice]] ''Mierbke'')</small> * [[Messencampus]]<ref name="campus-i"/> <small>([[Theodisce]] ''Messenkamp''; [[Saxonice]] ''Messenkampe'')</small> * [[Meynum]]<ref name="Graesse">{{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Meine'')</small> * [[Mittelstenaha]] <small>([[Theodisce]] ''Mittelstenahe''; [[Saxonice]] ''Mittelsnohn'')</small> * [[Moisburgum]]<ref name="-burg">Germanica toponyma cum suffixis ''-burg'' et ''-borg'' et ''-burgh'' et ''-bourg'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-burgum-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Wisingsburgum]], [[Edinburgum]], [[Alburgum]], [[Altenburgum]], [[Brandeburgum]], [[Caroburgum]], [[Doesburgum]], [[Friburgum]], [[Hamburgum]], [[Iulioburgum]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Moisburg''; [[Saxonice]] ''Mesborg'')</small> * [[Molberga]]<ref name="Molberga">Vide [https://mateo.uni-mannheim.de/camena/loescher2/loescherthreni.html ''THRENI, SEU LAMENTATIOnes Ieremiae Prophetae...''], ubi dicitur "(...) 1318 ''Molberga vocatur'' (...) ''Sensit et externas Molberga innoxia vires'' (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Molbergen''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Molbiergen'')</small> * [[Mons Catonis (Saxonia Inferior)|Mons Catonis]]<ref name="Meiborn III 1688"/> <small>([[Theodisce]] ''Cadenberge''; [[Saxonice]] ''Cuddeldutt'' seu ''Kumbarg'')</small> * [[Monstere]]<ref name="Monstere">Vide [https://kirchengemeindelexikon.de/einzelgemeinde/munster-st-urbani/?utm ''Kirchengemeindelexikon''] {{Nexus deficit|date=November 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, ubi dicitur "(...) ''decima in Monstere'' (...)"</ref> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Munster''; [[Saxonice]] ''Munste'')</small> * [[Moormerlandia]]<ref name="-landia">Germanica toponyma cum suffixo ''-land'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-landia-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Amelandia]], [[Bevelandia Australis]], [[Bevelandia Septentrionalis]], [[Bolandia]], [[Iutlandia]], [[Curlandia]], [[Estlandia]], [[Finlandia]], [[Flevolandia]], [[Friedlandia]], [[Islandia]], [[Gothlandia]], [[Hollandia]], [[Ingermanlandia]], [[Isalandia]] [[Lalandia]], [[Langelandia]], [[Oehtlandia]] [[Olandia]], [[Sallandia]], [[Samlandia]] [[Zelandia]], [[Selandia]] [[Fotlandia]], [[Wermelandia]] [[Withlandia]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Moormerland''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Moormerlound'')</small> * [[Moranga Curtis]]<ref name="Graesse">{{Graesse}}.</ref> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Moringen'')</small> * [[Mundia Hannoverana]]<ref name="Mundia Hannoverana">Vide [https://spatial.demo.geocode.earth/explore/place/wof/101810167?utm ''Geocode Earth''], ubi dicitur "(...) LAT preferred '''Mundia Hannoverana''' (...)".</ref> <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Hann. Münden'' seu ''Hannoversch Münden''; [[Saxonice]] ''Hannöversch Münnen'')</small> * [[Munimeri]]<ref name="Dronke 1844">Dronke, E. F. J. (Ed.) (1844). ''Traditiones et Antiquitates Fuldenses: Chartae et registra historica saeculi IX''. Fuldense: Typis Müllerianis.</ref> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Bad Münder am Deister''; [[Saxonice]] ''Bad Münner'')</small> * [[Mutha]]<ref name="Mutha">Vide [https://niedersaechsischer-heimatbund.de/wp-content/uploads/2022/10/1022-Die-echte-und-die-gef%C3%A4lschten-Urkunden-f%C3%BCr-das-Kloster-St.-MIchaelis-in-Hildesheim_compressed.pdf?utm ''Niedersächsischer Heimatbund''], ubi dicitur "(...) III. ''Mutha'' Güter (Urk. II S. 307); ''Mutha'' Güter (Urk. III S. 66) (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Müden'')</small> {{div col end}} === N === {{div col|3}} * [[Nahrendorfium]]<ref name="-dorf">Germanica toponyma cum suffixo ''-dorf'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-dorfium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ensdorfium]], [[Burgdorfium]], [[Altdorfium]], [[Oberndorfium]], [[Rebdorfium]], [[Schenckendorfium]], [[Wilhelmersdorfium]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Nahrendorf''; [[Saxonice]] ''Norndörp'')</small> * [[Nenndorfium (circulus Widmundensis)|Nenndorfium]]<ref name="-dorf"/> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Nenndorf''; [[Saxonice]] ''Nenndörp'')</small> * [[Netesse]]<ref name="Netesse">Vide [https://www.deutsche-digitale-bibliothek.de/item/WG33LCQUIIHK3OA7DR6IKIOFHW6FXKYJ?utm ''12 Lüneburger Ratsmannen bekunden, dass der Magister Bernard de Netesse (Neetze) ½ Rump Salz...''], ubi dicitur "(...) Magister Bernard de Netesse (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] ''Neetze''; [[Saxonice]] ''Neetz'' seu ''Näätz'')</small> * [[Neuenhusa]]<ref name="-husa">Germanica toponyma cum suffixis ''-haus(en)'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-husa-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Petrishusa]], [[Sachsenhusa]], [[Sangerhusa]], [[Sunthusa]], [[Ahusa]], [[Bebenhusa]], [[Buozolteshusa]], [[Chuzenhusa]], [[Husa]], [[Francohusa]], [[Gisinhusa]], [[Harthusa]], [[Hilpertohusa]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Neuenhaus''; [[Saxonice]] ''Neenhuus'')</small> * [[Neyenkerken]]<ref name="Neyenkerken">Vide [https://kirchengemeindelexikon.de/einzelgemeinde/neuenkirchen-lueneburger-heide/ ''Kirchengemeindelexikon''], ubi dicitur "(...) ''bona, que Vriban vulgariter nuncupantur, in Neyenkerken et Hellewede'' (...)".</ref> <small>(in [[Ericetum Luneburgense|Ericeto Luneburgensi]]<ref name="Ericetum"/><ref name="Lüneburger">Theodiscum gentilicium ''Lüneburger'' Latino "Luneburgensis-e" vertitur, quod ad [[Luneburgum]] refertur. Quo de toponymo, vide {{Graesse}}.</ref><ref name="Lüneburger Heide">Theodisce ''Lüneburger Heide''.</ref>)</small> <small>([[Theodisce]] ''Neuenkirchen''; [[Saxonice]] ''Neenkerken'')</small> * [[Niedernwohra]]<ref name="-a"/> <small>([[Theodisce]] ''Niedernwöhren''; [[Saxonice]] ''Niernweuern'')</small> * [[Nienstide]]<ref name="Nienstide">Vide [https://www.koeblergerhard.de/ZIER-HP/ZIER-HP-07-2017/AAAKoeblerGerhardSamtgemeindeinderdeutschenOrtsgeschichte20170710%20-%20111.htm?utm ''www.koeblergerhard.de''], ubi dicitur "(...) (Samtgemeinde in dem Landkreis Schaumburg,) rund 11000 Einwohner, Nienstide (1153-1170) (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] ''Nienstädt''; [[Saxonice]] ''Nienstie'')</small> * [[Nighunburni]]<ref name="Graesse">{{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Negenborn''; [[Saxonice]] ''Niägenborn'')</small> * [[Norda]]<ref name="Orbis Latinus E-M"/> <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Norden''; [[Saxonice]] et [[Saxonice|Eofrisicosaxonice]] ''Nörden'')</small> * [[Nordcele]]<ref name="Nordcele">Vide [https://www.koeblergerhard.de/wikiling/index.php?f=lemmaFull&langType=reviews&lemmaID=2774&utm ''www.koeblergerhard.de''], ubi dicitur "(...) '''Nordsehl''', 13. Jh., Gemeinde in Schaumburg, s. GOV Schaumburg 384, (in) Nordcele Cal (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] ''Nordsehl''; [[Saxonice]] ''Nordsiele'')</small> * [[Nordenhamia]]<ref name="-ham">Germanica toponyma cum terminatione ''-ham'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-hamia-ae" aut "hamium-i". Qua de latinizatione, vide [https://es.scribd.com/document/441536698/1983-Stearn-Botanical-Latin-pesquisavel-pdf ''Botanical Latin''], ubi dicitur "(...) '''-ham''' : -''hamia,'' -''hamium'' (...)".</ref> <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Nordenham'')</small> * [[Norderneia]]<ref name="Orbis Latinus N-Z"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Norderney''; [[Saxonice]] et [[lingua Saxonica|Eofrisosaxonice]] ''Nördernee'')</small> * [[Nordtmor]]<ref name="Nordtmor">Hoc Latinum toponymum regressive derivatur Latino e gentilicio "Nordtmorensis-e". Quo de gentilicio, vide [https://web.archive.org/web/20261011064228/https://kirchengemeindelexikon.de/einzelgemeinde/nortmoor/ ''Kirchengemeindelexikon''], ubi dicitur "(...) ''Nordtmorensis: Hermannus Gueneranus'' (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Nortmoor'')</small> * [[Norhtunon-Hardenberga]]<ref name="Nörten">Vide [https://web.archive.org/web/20261006193144/https://kirchengemeindelexikon.de/einzelgemeinde/noerten/ ''Kirchengemeindelexikon'']. ubi dicitur "(...) ''Norhtunon'' (...)".</ref><ref name="-berga">Germanica toponyma cum suffixis ''-berg'' aut ''-berge'' aut ''-bergen'' aut ''-berghe'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-berga-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Amberga]], [[Annaberga]], [[Arensberga]], [[Asschaberga]], [[Bamberga]], [[Berga]], [[Blancoberga]], [[Bobbinberga]], [[Brunsberga]], [[Cassonberga]], [[Coloberga]], [[Eversberga]], [[Freiberga]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Nörten-Hardenberg''; [[Saxonice]] et [[Saxonice|Ostfalice]] ''Nörten-Harenbarg'')</small> * [[Northarpa]]<ref name="-tharpa">Germanica toponyma cum suffixis ''-trup'' seu ''-drup'' seu ''-trop'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-tharpa-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Butilingtharpa]], [[Graftharpa]], [[Gumorodingtharpa]], [[Haringtharpa]], [[Heppingtharpa]], [[Holttharpa]], [[Hurstharpa]], [[Kathingtharpa]], [[Kiedeningtharpa]], [[Marastharpa]], [[Markiligtharpa]], [[Meinbrahtingtharpa]], [[Peingtharpa]], [[Radistharpa]], [[Sutharpa]], [[Tettingtharpa]], [[Vilomaringtharpa]], [[Winikingtharpa]], [[Varetharpa]], [[Vrilingtharpa]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Nortrup''; [[Saxonice]] ''Norpen'')</small> * [[Northemium]]<ref name="Nothemium">Vide [https://mateo.uni-mannheim.de/camenahist/wassenberg1/Wassenberg_florus.html ''FLORUS GERMANICUS''] , ubi dicitur "(...) Et VVolferbytum, Northemium, Steinbruggam, Nienburgum (...) Primo vere Tillius tribunos suos Northemium misit (...) Caesaeriani Northemium expugnant (...)".</ref> <small>[[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Northeim''; [[Saxonice]] ''Nuurten'')</small> * [[Northorna]]<ref name="Egli 1893">Egli, J. J. (1893). ''Nomina Geographica: Sprach- und Sacherklärung von 42000 Geographischen Namen aller Erdräume''. [[Lipsia]]e: Friedrich Brandstetter.</ref> <small>commune sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Nordhorn''; [[Saxonice]] ''Nothoorn'' seu ''Notthoarn'' seu ''Netthoarn'' seu ''Noordhoorn'')</small> * [[Nortleda]]<ref name="Nortleda">Vide [https://kirchengemeindelexikon.de/einzelgemeinde/nordleda/?utm ''Kirchengemeindelexikon''] {{Nexus deficit|date=November 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} , ubi dicitur "(...) urkundlich erstmals 1312 als ''Nortleda'' belegt (...) ''Marquardus de Nortleda'' (...) ''Thidericus rector ecclesie in Nortleda'' (...) ''rector parochialis ecclesia in Nortleda'' (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] ''Nordleda''; [[Saxonice]] ''De Lee'' seu ''Lee'')</small> * [[Notendorpe]]<ref name="Notendorpe">Vide [https://mgh.de/storage/app/media/v-ed/Urkunden_Heinrich_VI_deut_franzoes_italien_Empfaenger_DD_Vorabedition_Pferschy-Maleczek_2020-02-16.pdf?utm ''Die Urkunden Heinrichs VI: Vorabedition''], ubi dicitur "(...) ''confirmamus ducentos mansos in Notendorpe'' (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] ''Natendorf''; [[Saxonice]] ''Natendörp'')</small> * [[Nottensdorfium]]<ref name="-dorf">Germanica toponyma cum suffixo ''-dorf'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-dorfium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ensdorfium]], [[Burgdorfium]], [[Altdorfium]], [[Oberndorfium]], [[Rebdorfium]], [[Schenckendorfium]], [[Wilhelmersdorfium]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Nottensdorf''; [[Saxonice]] ''Nottensdörp'')</small> * [[Nova Civitas (Saxonia Inferior)|Nova Civitas]]<ref name="Orbis Latinus N-Z"/> <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Neustadt am Rübenberge'' seu ''Neustadt a. Rbge.''; [[Saxonice]] ''Niestadt'')</small> * [[Nova Darchavia]]<ref name="Neu"/><ref name="-avia">Germanica toponyma cum terminatione ''-au'' seu ''-aw'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-avia-ae", quamquam huius terminationis variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Iereslavia]], [[Iunonwladislavia]], [[Labiavia]], [[Landavia]], [[Lindavia]], [[Liptavia]], [[Lobavia]], [[Lochavia]], [[Lublavia]], [[Luccavia]], [[Mitavia]], [[Multavia]], [[Namslavia]], [[Neoboleslavia]], [[Olavia]], [[Oppavia]], [[Pegavia]], [[Pillavia]], [[Premislavia]], inter alia, apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Neu Darchau''; [[Saxonice]] ''Nee Darchau'')</small> * [[Nova Domus (Saxonia Inferior)|Nova Domus]]<ref name="Nova Domus">Theodiscum toponymum ''Neuhaus'' Latino "Nova Domum" verti solet. Cf. Novas Domus apud {{Graesse}} aut [https://www.bavarikon.de/object/bav:BSB-MDZ-00000BSB00050912?p=1&cq=Antonius%20%E3%80%88de%20Brixia%E3%80%89&lang=de ''Orbis latinus : Lexikon lateinischer geographischer Namen des Mittelalters und der Neuzeit / 1. A-D''].</ref> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Neuhaus''; [[Saxonice]] ''Neehuus'')</small> * [[Nova Ecclesia (prope Birsinam)|Nova Ecclesia]]<ref name="Nova Ecclesia">Theodiscum toponymum ''Neuenkirchen'' Latino "Nova Ecclesia" verti solet. Cf. [[Nova Ecclesia (Liebenburgum)|Novam Ecclesiam Liebenburgensem]] apud [https://rep.adw-goe.de/bitstream/handle/11858/2262/NOB%20X%20Die%20Ortsnamen%20des%20Landkreises%20Goslar.pdf?utm ''NOB X Die Ortsnamen des Landkreises Goslar''] {{Nexus deficit|date=September 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}; [[Nova Ecclesia (Rugia)|Novam Ecclesiam in Rugia]] apud Fabricii (anno 1862) ''Urkunden zur Geschichte des Fürstenthums Rügen unter den eingebornen Fürsten''; [[Nova Ecclesia (prope Anclamum)|Novam Ecclesiam]] prope [[Anclamum]] apud Eggert (anno 1970) ''Geschichte Pommerns: Vol. 1. Bis zum Westfälischen Frieden''; [[Nova Ecclesia (prope Brandenburgum Novum)|Novam Ecclesiam]] prope Brandenburgum Novum apud ''Mecklenburgisches Urkundenbuch'' (Vol. 9); et Novam Ecclesiam Pomeranam apud {{Graesse}}.</ref> <small>(prope [[Birsina]]m<ref name="Orbis Latinus A-D"/>)</small> <small>([[Theodisce]] ''Neuenkirchen''; [[Saxonice]] ''Neenkarken'')</small> * [[Nova Ecclesia-Vorda]]<ref name="Nova Ecclesia"/><ref name="-a"/> <small>([[Theodisce]] ''Neuenkirchen-Vörden''; [[Saxonice]] ''Nienkerken-Vörden'')</small> * [[Nova Exclusa Harlingana]]<ref name="Neu"/><ref name="exclusa>Vocabulum et suffixum [[lingua Saxonica|Saxonicum]] ''(-)Siel'' Theodisco vocabulum ''Schleuse'' respondet, ut iam Adelungus in ''Grammatisch-kritischem Wörterbuch der Hochdeutschen Mundart'' s. v. ''Schleuse'' testatur: "Im Niederdeutschen wird eine Schleuse ... ein Siel ... [vocatur]"; ipsum autem Theodiscum ''Schleuse'' Latine "exclusa, -ae" f. redditur, nam Adelungus ibidem ''Schleuse'' inter mediae Latinitatis vocabula "exclusa", "inclusura", "conclusio", "sclusa", "clusa" refert, et ''Lexicon Latinum Hodiernum'' quoque ''Schleuse'' = "exclusa, -ae" f. tradit.</ref><ref name="Harlinganus-a-um">Theodiscum gentilicium interfixum ''-harlinger-'' Latino "harlinganus-a-um" vertitur. Quo de Latino gentilicio, vide [https://bibliothek.ostfriesischelandschaft.de/wp-content/uploads/sites/3/dateiarchiv/3275/Altharlingersiel.pdf?utm Heinze, A. (2015). ''Altharlingersiel''. Ostfriesische Landschaft, Bibliothek/Ortsdatenbank], ubi dicitur "(...) claustrum Harlinganum (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Neuharlingersiel''; [[Saxonice]] ''Neeharlingersiel'')</small> * [[Nova Indago (Circulus terrae Cellensis)|Nova Indago]]<ref name="Nienhagen">Theodiscum toponymum ''Nienhagen'' "Nova Indago" latinizari solet. Cf. [https://archive.org/stream/bub_gb_WfU-AAAAcAAJ/bub_gb_WfU-AAAAcAAJ_djvu.txt ''"Meklenburgisches Urkundenbuch / 4 1297-1300 ; Nachträge und Register zu Band I - IV''], ubi dicitur "(...) Nienhagen, A. Doberan, Kspl. Lichtenhagen, 13 NO Rostock, Nigenhaghen, Noua Indago, Nygenhaghen (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Nienhagen'')</small> * [[Nova Leha]]<ref name="Neu"/><ref name="-e"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Neulehe'')</small> * [[Nova Lu]]<ref name="Nova Lu">Vide [https://kirchengemeindelexikon.de/einzelgemeinde/neuenkirchen-altes-land/?utm ''Kirchengemeindelexikon''] {{Nexus deficit|date=November 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, ubi dicitur "(...) urkundlich erstmals 1274 als ''Nova Lu'' belegt (...) Landesgemeinde Altes Land (1361 eigenes Siegel, Umschrift: ''Sigillum communitates veteris terrae'') (...)".</ref> <small>(in [[Vetus Terra|Vetere Terra]]<ref name="Nova Lu"/><ref name="Vetus Terra">Theodisce ''Altes Land''.</ref>)</small> <small>([[Theodisce]] ''Neuenkirchen''; [[Saxonice]] ''Neekark'')</small> * [[Nova Palus Campensis]]<ref name="Neu"/><ref name="campensis">Theodiscum interfixum ''-kamper-'' Latino gentilicio "campensis-e" vertitur, quod ad vocabulum "campus-i" (Theodisce ''Kamp'') refertur. Revera, [https://ewa.saw-leipzig.de/articles/80250/en?utm Germanica toponyma cum lexemate ''-kamp'' seu ''-kampf'' seu ''-camp'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-campus-i"], quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt.</ref><ref name="-fehn"/> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Neukamperfehn''; [[Saxonice]] ''Neeikamperfehn'')</small> * [[Nova Scona Mora]]<ref name="Neu"/><ref name="Scona Mora">Vide [https://www.holtgast-urlaub.de/cgi-bin/hvv/index.pl?gid=&id=&mid=40&utm ''Die Benediktinerzeit''], ubi dicitur "(...) Der Visiator fand um 1290 im Kloster "Scona Mora" (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Neuschoo''; [[Saxonice]] ''Neeschoo'')</small> * [[Nova Urbs (Saxonia Inferior)|Nova Urbs]]<ref name="Graesse"/> <small>commune sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Nienburg/Weser''; [[Saxonice]] ''Näinborg'' seu ''Nienborg'' seu ''Neenborg'' seu ''Negenborg'')</small> * [[Novale Frigidum]]<ref name="Meiborn III 1688"/> <small>([[Theodisce]] ''Colnrade''; [[Saxonice]] ''Kollenroad'')</small> * [[Novum Burgium]]<ref name="Neu">[https://www.navigium.de/latein-woerterbuch/Neu?wb=gross&nr=1 Theodiscum adiectivum aut praefixum ''Neu(-)'' Latino adiectivo "novus-a-um"] vertitur.</ref><ref name="Remling VII 2026"/> <small>([[Theodisce]] ''Neubörger''; [[Saxonice]] ''Naiboorger'')</small> * [[Novum Wulmstorpium]]<ref name="Neu"/><ref name="-torpium">Germanica toponyma cum suffixis ''-torf'' et ''-torp'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-torpium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ebbestorpium]] apud Jaitner, K. (Ed.) (1985). ''Urkundenbuch des Klosters Ebstorf (Lüneburger Urkundenbuch, 14. Abteilung)''. Lax Verlag; [[Ermelstorpium]] apud Pratje, J. H. (1759). ''Historische Nachrichten von den ehemaligen vicedominis in ditione Bremensi:...''. Stadae: Typis H. C. Götheli; [[Gottorpium]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Neu Wulmstorf''; [[Saxonice]] ''Vosshusen'')</small> * [[Nyenkerken (Circulus Osnabrugae)|Nyenkerken]]<ref name="NyenkerkenII">Vide [https://www.dbnl.org/tekst/_bij005190401_01/_bij005190401_01_0009.php?utm ''dbnl''], ubi dicitur "(...) ''Item curtis in Nyenkerken'' (...)".</ref> <small>(in [[Circulus Osnabrugae|Circulo Osnabrugae]]<ref name="Landkreis Osnabrück"/>)</small> <small>([[Theodisce]] ''Neuenkirchen''; [[Saxonice]] ''Nienkerken'')</small> * [[Nyenkerken (Haduloha)|Nyenkerken]]<ref name="Nyenkerken">Vide [https://kirchengemeindelexikon.de/einzelgemeinde/neuenkirchen-land-hadeln/?utm ''Kirchengemeindelexikon''] {{Nexus deficit|date=November 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, ubi dicitur "(...) ''rector parrochialis ecclesie in Nyenkerken'' (...)".</ref> <small>(in [[Haduloha (commune generale)|Haduloha]]<ref name="Haduloha">Vide [https://www.lwl.org/westfaelische-geschichte/txt/wz-9396.pdf?utm ''Westfälische Geschichte''], ubi dicitur "(...) "Haduloha ... - hoc enim loco nomen, ubi oceanus Saxoniam alluit (...)".</ref> ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Land Hadeln'')</small> <small>([[Theodisce]] ''Neuenkirchen''; [[Saxonice]] ''Neenkarken'')</small> {{div col end}} === O === {{div col|3}} * [[Oberndorfium (Osta)|Oberndorfium]]<ref name="-dorf">Germanica toponyma cum suffixo ''-dorf'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-dorfium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ensdorfium]], [[Burgdorfium]], [[Altdorfium]], [[Oberndorfium]], [[Rebdorfium]], [[Schenckendorfium]], [[Wilhelmersdorfium]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Oberndorf''; [[Saxonice]] ''Öberndörp'')</small> * [[Obernfelda]]<ref name="-felda">Germanica toponyma cum suffixis ''-feld(en)'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-felda-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Falufelda]], [[Frauenfelda]], [[Heresfelda]], [[Hirutfelda]], [[Ilfelda]], [[Mansfelda]], [[Salfelda]], [[Sualafelda]], [[Alfelda]], [[Alsfelda]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Obernfeld'')</small> * [[Obernholtia]]<ref name="-holtia"/> <small>([[Theodisce]] ''Obernholz''; [[Saxonice]] ''Obernholt'')</small> * [[Obernkircha]]<ref name="Orbis Latinus N-Z"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Obernkirchen''; [[Saxonice]] ''Öwernkerken'')</small> * [[Ochtersum]] <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Ochtersum'')</small> * [[Odenhus]]<ref name="Graesse">{{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Osloß'')</small> * [[Oderquatum]]<ref name="Oderquatum">Germanica et Romanica toponyma cum terminationibus ''-at'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-atum-i". Qua de latinizatione, vide [https://es.scribd.com/document/441536698/1983-Stearn-Botanical-Latin-pesquisavel-pdf ''Botanical Latin''], ubi dicitur "(...) '''-at''' : -''atum'' (...)". Hoc casu, latinizantia suffixa formae antiquae huius toponymi "Oderquat" applicantur; quo de toponymo, vide [https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/9/99/Zeitschrift_des_Historischen_Vereins_f%C3%BCr_Niedersachsen_%28IA_zeitschriftdeshi1889hist%29.pdf?utm ''Zeitschrift des Historischen Vereins für Niedersachsen''], ubi dicitur "(...) Cadenberghe, Oppele, Oderquat (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Oederquart'')</small> * [[Odishemium]]<ref name="-hemium">Germanica toponyma cum suffixis ''-he(i)m'' et ''-hjem'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-hemium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ingelhemium]], [[Eboreshemium]], [[Arnhemium]], [[Oppenhemium]], [[Forchemium]], [[Gerineshemium]], [[Benthemium]], [[Buxhemium]], [[Dronthemium]], [[Enshemium]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Odisheim''; [[Saxonice]] ''Godshem'')</small> * [[Oen (Saxonia Inferior)|Oen]]<ref name="NOB XV">Vide [https://rep.adw-goe.de/bitstream/handle/11858/3014/NOB%20XV%20Grafschaft%20Bentheim.pdf?isAllowed=y&sequence=1&utm ''NOB XV Grafschaft Bentheim''] {{Nexus deficit|date=October 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}; ubi dicitur "(...) ''de dotali manso ecclesie Oen'' (Niesert, Beiträge I Nr. 83 S. 258) 1110 (A. 14. Jh.) ''de curia Oen'' (Niesert, Beiträge I Nr. 83 S. 258) 1110 (A. 14. Jh.) ''de domo Bernhardi Oen'' (Niesert, Beiträge I Nr. 83 S. 258) um 1150 ''in Toń'' (Urb. Werden I S. 234 Z. 19) 1188-1331 (A. 1331) ''in parrochia On'' (Philippi/Bannier, Güterverzeichnis S. 420) 1213 ''in parochia On'' (Niesert, Urkundensammlung IV Nr. 48 S. 188) 1263 ''de domo Herewici de One'' (WUB III Nr. 706 S. 366) 1282-1306 (A. Mitte 16. Jh.) ''curtem dictam Runhoff in parochia On'' (...) ''in parrochia On'' (...) ''domum des Doven in parochia Oen'' (...) ''curtem dictam Ruvenhoff, Cortehus in parochia On'' (...) ''in parochia Oen'' (Bruns, LB Steinfurt Nr. K53 S. 58) 1367 ''in parrochia, in qua et legione dictis Oen'' (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Ohne'')</small> * [[Oesinga Maior]]<ref name="-inga">Germanica toponyma cum suffixis ''-ing'' et ''-ingen'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-inga-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Huninga]], [[Ihilinga]], [[Incinga]], [[Isininga]], [[Lauginga]], [[Leichlinga]], [[Liuchinga]], [[Liutmuntinga]], [[Lollinga]], [[Machtolvinga]], [[Mecchinga]], [[Memminga]] apud {{Graesse}}.</ref><ref name="KleinGrosse">De interpretatione toponymica adiectivorum Germanicorum "Klein" et "Gross" per Latina "Minor-us" et "Maior-ius", vide: Casemir, K., Ohainski, U., & Udolph, J. (2018). ''Die Ortsnamen des Landkreises Helmstedt und der Stadt Wolfsburg (Niedersächsisches Ortsnamenbuch, Teil VII)''. Verlag für Regionalgeschichte.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Groß Oesingen''; [[Saxonice]] ''Groot Oesingen'')</small> * [[Oetza]]<ref name="-a">Germanica toponyma cum terminatione ''-en'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-a-ae", quamquam huius terminationis variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Stolpa]], [[Dresda]] apud articulum Vicipaedia de [https://la.wikipedia.org/wiki/Index_urbium_et_communium_Saxoniae indice urbium et communium Saxoniae]; et Ala, [[Amma]], [[Brema]], [[Salancema]], Wisa, [[Groninga]], [[Toringa]] apud {{Graesse}}.</ref><ref name="Nieder">Theodiscum praefixum ''Nieder-'' Latino adiectivo "inferior-ius" vertitur. V.gr., cf. [[Saxonia Inferior|Saxoniam Inferiorem]].</ref> <small>([[Theodisce]] ''Oetzen''; [[Saxonice]] ''Ötzen'')</small> * [[Ohrum]] <small>([[Theodisce]] ''Ohrum''; [[Saxonice]] ''Ohrn'')</small> * [[Oldenburgum]]<ref name="Graesse">{{Graesse}}.</ref> <small>[[Index circulorum Germanicorum|circulus urbanus]] et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Oldenburg''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Ooldenbuurich''; [[Saxonice]] ''Ollnborg'' seu ''Ollenbörg'' seu ''Ollenborg'')</small> * [[Oldendorfium (Luya)|Oldendorfium]]<ref name="Oldendorfium">Theodiscum toponymum ''Oldendorf'' in Latinam "Oldendorfium" verti solet. V.gr. vide [https://www.bavarikon.de/object/bav:BSB-MDZ-00000BSB10932874?p=378&cq=ad&lang=de ''Boicae Gentis Annalium Partis III Liber XXXIII''], ubi dicitur "(...) Ergo comperto, Vrangelium coactis ad Oldendorfium copijs (...)".</ref> <small>(ad [[Luya]]m<ref name="Graesse"/>)</small> <small>([[Theodisce]] ''Oldendorf''; [[Saxonice]] ''Olndörp'')</small> * [[Oldendorpe]]<ref name="Oldendorpe">Vide [https://kirchengemeindelexikon.de/einzelgemeinde/oldendorf-landkreis-stade/?utm ''Kirchengemeindelexikon''] {{Nexus deficit|date=November 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, ubi dicitur "(...) ''dominus Hermannus, rector ecclesie in Oldendorpe'' (...)".</ref> <small>(in [[Circulus Stadae|Circulo Stadae]]<ref name="Landkreis Stade"/>)</small> <small>([[Theodisce]] ''Oldendorf''; [[Saxonice]] ''Olendörp'')</small> * [[Osta (Saxonia Inferior)|Osta]]<ref name="Osta">Vide [https://kirchengemeindelexikon.de/einzelgemeinde/osten-oste/ ''Kirchengemeindelexikon''], ubi dicitur "(...) ''dominus Otto, rector ecclesie in Osta'' (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] ''Osten''; [[Saxonice]] ''Oosten'')</small> * [[Osterbroke]]<ref name="Osterbroke">Vide [https://kirchengemeindelexikon.de/einzelgemeinde/osterbruch/ ''Kirchengemeindelexikon''], ubi dicitur "(...) ''ecclesia in Osterbroke'' (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] ''Osterbruch''; [[Saxonice]] ''Osterbrook'')</small> * [[Ostereistadium]]<ref name="-stadt">Germanica toponyma cum suffixis ''-stadt'' et ''-stedt'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-stadium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Arnstadium]], [[Bernstadium]], [[Berolstadium]], [[Carolostadium]], [[Hermannostadium]], [[Darmstadium]], [[Freistadium]], [[Eisenstadium]], [[Fraustadium]], [[Harpstadium]], [[Helmstadium]], [[Altstadium]], [[Auerstadium]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Ostereistedt''; [[Saxonice]] ''Oostereis'')</small> * [[Osteroda ad Harthicos montes|Osteroda ad Harthicos Montes]]<ref name="Osterode am Harz">Vide [https://www.geonames.org/advanced-search.html?q=Goettingen ''www.geonames.org''], ubi dicitur "(...) Osterode am Harz Osteroda ad Harthicos montes (...)".</ref> <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Osterode am Harz''; [[Saxonice]] ''Ostroe'')</small> * [[Ottenstenium]]<ref name="-stein">Germanica toponyma cum suffixo ''-stein'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-stenium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Leostenium]], [[Ravenstenium]], [[Richenstenium]], [[Alienstenium]], [[Gastenium]], [[Crybenstenium]], [[Dachstenium]], [[Eberstenium]], [[Falcostenium]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Ottenstein'')</small> * [[Otter]] <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Otter'')</small> * [[Ottersberga]]<ref name="-berga">Germanica toponyma cum suffixis ''-berg'' aut ''-berge'' aut ''-bergen'' aut ''-berghe'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-berga-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Amberga]], [[Annaberga]], [[Arensberga]], [[Asschaberga]], [[Bamberga]], [[Berga]], [[Blancoberga]], [[Bobbinberga]], [[Brunsberga]], [[Cassonberga]], [[Coloberga]], [[Eversberga]], [[Freiberga]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Ottersberg''; [[Saxonice]] ''Otterbarg'')</small> * [[Ovelgonna]]<ref name="-e"/> <small>([[Theodisce]] ''Ovelgönne''; [[Saxonice]] ''Övelgönn'' seu ''Övelgünn'')</small> * [[Ovenhagium]]<ref name="Schlegel 1703"/> <small>([[Theodisce]] ''Auhagen'')</small> * [[Oytha]]<ref name="Graesse">{{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Oyten''; [[Saxonice]] ''Eiten'')</small> {{div col end}} === P === {{div col|3}} * [[Palus Hagensis]]<ref name="Palus Hagensis">[https://www.latin-is-simple.com/de/vocabulary/noun/13172/ Theodiscum toponymicum suffixum ''-marsch'' Latino vocabulo "palus paludis" vertitur] et Latinum gentilicium "Hagensis-e", quod ad [[Haga (Saxonia Inferior)|Hagam]] refertur, Theodiscum gentilicium praefixum ''Hager-'' vertitur. Quo de gentilicio et toponymo, vide [https://bibliothek.ostfriesischelandschaft.de/wp-content/uploads/sites/3/dateiarchiv/3191/Hage.pdf?utm ''Historische Ortsdatenbank für Ostfriesland''], ubi dicitur "(...) Erscheinung trat der Ort als „curatus Hagensis“ im Jahr 1400. Spätere Bezeichnungen waren „Haga“ (um 1409) (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Hagermarsch'')</small> * [[Palus Hilcae]]<ref name="Hilkenbrook">Theodiscum toponymum ''Hilkenbrook'', quamquam hodiernum est, syntagmate ''Palus Hilcae'' Latine verti potest. Nomen Germanicum ''Hilcke'', variatio nominis Theodisci ''Hilken-'', apud Stark ad formam Latinam "Hilca-ae" refertur, quae saeculo XII testata est (''Monumenta Garsensia'', n. 37; ''Monumenta Boica'' I, 27): Stark, F. (1866), ''Die Kosenamen der Germanen'', p. 318. Brook, i. e. bruoh «Sumpf, sumpfiges Gelände», Latine "palus, paludis" reddi potest. Itaque, anthroponomycum praefixum ''Hilken-'' ad nomen ''Hilca'' relatum et suffixum ''brook'' per vocabulum "palus, paludis" redditum, ''Hilkenbrook'' interpretari licet "Palus Hilcae".</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Hilkenbrook'')</small> * [[Palus Regis]]<ref name="Palus Regis">[https://www.navigium.de/latein-woerterbuch/Moor?wb=gross&nr=1 Theodiscum suffixum ''-moor'' Latino vocabulo "palus-udis" vertitur] et [https://www.navigium.de/latein-woerterbuch/rex?wb=gross&nr=1 Theodiscum praefixum genetivo casu ''Königs-'' Latino genetivo "regis"] vertitur.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Königsmoor'')</small> * [[Palus Rhaudensis]]<ref name="-rhauder-">Theodiscum gentilicium praefixum aut interfixum ''(-)Rhauder-'' Latino gentilicio "Rhaudensis-e".</ref><ref name="-fehn">[https://www.koeblergerhard.de/germanistischewoerterbuecher/altsaechsischeswoerterbuch/asF.pdf Theodiscum suffixum ''-fehn'' Latino nomine "palus paludis" (f.)] vertitur.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Rhauderfehn''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Rauderfeen'')</small> * [[Palus Rhaudensis Orientalis]]<ref name="-rhauder-"/><ref name="-fehn"/><ref name="Orientalis"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Ostrhauderfehn''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Aastrauderfeen''; [[lingua Saxonica|Eofrisosaxonice]] ''Ōsterfēn'')</small> * [[Papenburgum]]<ref name="-burg">Germanica toponyma cum suffixis ''-burg'' et ''-borg'' et ''-burgh'' et ''-bourg'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-burgum-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Wisingsburgum]], [[Edinburgum]], [[Alburgum]], [[Altenburgum]], [[Brandeburgum]], [[Caroburgum]], [[Doesburgum]], [[Friburgum]], [[Hamburgum]], [[Iulioburgum]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Papenburg'')</small> * [[Parsavia]]<ref name="-avia">Germanica toponyma cum terminatione ''-au'' seu ''-aw'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-avia-ae", quamquam huius terminationis variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Iereslavia]], [[Iunonwladislavia]], [[Labiavia]], [[Landavia]], [[Lindavia]], [[Liptavia]], [[Lobavia]], [[Lochavia]], [[Lublavia]], [[Luccavia]], [[Mitavia]], [[Multavia]], [[Namslavia]], [[Neoboleslavia]], [[Olavia]], [[Oppavia]], [[Pegavia]], [[Pillavia]], [[Premislavia]], inter alia, apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Parsau'')</small> * [[Patthenhusa]]<ref name="-husaPattensen">Germanica toponyma cum suffixis ''-haus(en)'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-husa-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Petrishusa]], [[Sachsenhusa]], [[Sangerhusa]], [[Sunthusa]], [[Ahusa]], [[Bebenhusa]], [[Buozolteshusa]], [[Chuzenhusa]], [[Husa]], [[Francohusa]], [[Gisinhusa]], [[Harthusa]], [[Hilpertohusa]] apud {{Graesse}}. Hoc casu suffixum primae formae huius toponymi ''Patthenhusen'' testatae applicatur. Qua de pristina forma, vide [https://rep.adw-goe.de/bitstream/handle/11858/00-001S-0000-0023-9B78-D/NOB%20I%20Die%20Ortsnamen%20des%20Landkreises%20und%20der%20Stadt%20Hannover.pdf?utm ''NOB I Die Ortsnamen des Landkreises und der Stadt Hannover''] {{Nexus deficit|date=November 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, ubi dicitur "(...) ''Hildebrandus de Patthenhusen'' (...)".</ref <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Pattensen''; [[Saxonice]] ''Pattjehiusen'')</small> * [[Pennigsehl]] <small>([[Theodisce]] ''Pennigsehl''; [[Saxonice]] ''Pennigsähle'')</small> * [[Perdestorphe]]<ref name="Perdestorphe">Vide [https://rep.adw-goe.de/bitstream/handle/11858/00-001S-0000-0023-9B77-F/NOB%20VI%20Die%20Ortsnamen%20des%20Landkreises%20Holzminden.pdf?sequence=1&utm ''NOB VI Die Ortsnamen des Landkreises Holzminden''] {{Nexus deficit|date=November 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, ubi dicitur "(...) ''sitam in Perdestorphe'' (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] ''Pegestorf''; [[Saxonice]] ''Pästörpe'')</small> * [[Petrimons]]<ref name="Perizonius 1758">Perizonius, J. (1758). ''Compendium historiarum antiquissimarum, civilium et ecclesiasticarum, usque ad seculum decimum octavum: Cum appendice de ducatu Westphaliae et comitatu Petrimontano''. Ex officina Wetsteniana.</ref> <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Bad Pyrmont''; [[Saxonice]] ''Bad Puurmont'')</small> * [[Pohla]]<ref name="-e">Germanica et Romanica (praecipue Francica) toponyma cum suffixo ''-e'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-a-ae". Qua de latinizatione, vide [https://es.scribd.com/document/441536698/1983-Stearn-Botanical-Latin-pesquisavel-pdf ''Botanical Latin''], ubi dicitur "(...) '''-e''' : -''a'' (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] ''Pohle''; [[Saxonice]] ''Peohle'')</small> * [[Pollhaga]]<ref name="-haga">Germanica toponyma cum suffixis ''-hag(e)(n)'' seu ''-ha(a)g'' seu ''-hague'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-haga-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Haga (Franconia Superior)|Haga Franconiae Superioris]], [[Haga ad Ambram]], [[Haga (in Bavaria superiore)|Haga in Bavaria Superiore]] apud [[Index communium Bavariae|articulum Vicipaediae Latinae de indice communium Bavariae]]; [[Falkenhaga (Marchia)|Falkenhaga Marchiana]] apud [[Index communium Brandenburgi|articulum Vicipaediae Latinae de indice communium Brandenburgi]]; [[Haga Schauenburgi]], [[Haga Promontorium]], [[Haga]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Pollhagen'')</small> * [[Pons Cobbanus]]<ref name="Leuckfeld 1714">Leuckfeld, J. G. (1714). ''Antiquitates Blankenburgenses, oder Historische Beschreibung derer vormals berühmten Grafen von Blankenburg, nebst dazugehörigen diplomatibus und Chartis''. Gottfried Freytag.</ref> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Coppenbrügge'')</small> * [[Poynum]]<ref name="Graesse"/> <small>commune sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Peine''; [[Saxonice]] ''Paane''; [[Lingua Theodisca alta recens|Protoneoaltotheodisce]] ''Peina'')</small> * [[Praefectura Neohusana]]<ref name="Grupen II 1742">Grupen, C. U. (1742). ''Disceptationes Forenses cum Observationibus Juris: De originibus et iurisdictione praefecturarum ditionis Brunsvicensis (Caput de Praefectura Neohusana)'' (Vol. II). Hannoverae: Förster.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Amt Neuhaus'')</small> * [[Pratum Vitulorum]]<ref name="Meiborn III 1688"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Calberlah'')</small> * [[Prezella]]<ref name="-e"/> <small>([[Theodisce]] ''Prezelle'')</small> * [[Prinzhofta]]<ref name="-e"/> <small>([[Theodisce]] ''Prinzhöfte''; [[Saxonice]] ''Prinshööfd'')</small> {{div col end}} === Q === {{div col|3}} * [[Quakenbrugge]]<ref name="Quakenbrugge">Vide [https://kirchengemeindelexikon.de/einzelgemeinde/quakenbrueck-sylvester/?utm ''Kirchengemeindelexikon''] {{Nexus deficit|date=November 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, ubi dicitur "(...) ''castellanis in Quakenbrugge'' (...)".</ref> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Quakenbrück''; [[Saxonice]] ''Quokenbrügge'')</small> * [[Quenethorpe]]<ref name="Quenethorpe">Vide [https://rep.adw-goe.de/bitstream/handle/11858/3014/NOB%20XV%20Grafschaft%20Bentheim.pdf?isAllowed=y&sequence=1&utm ''NOB XV Grafschaft Bentheim.''] {{Nexus deficit|date=October 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, ubi dicitur "(...) ''1197 Euerhardus de Quenethorpe'' (WUB II Cod. Nr. 564 S. 250) 1209 ''Everhardus de Quenethorp'' (INA Steinfurt Nr. 12 S. 254) 1248 ''Everhardo de Quenedorp'' (Osnabrücker UB II Nr. 525 S. 414) 1271 ''Everhadus de Quendhorpe'' (Osnabrücker UB III Nr. 443 S. 303) 1272 ''Everhardo de Quenthorpe'' (WUB III Nr. 926 S. 481) 1277 ''Everardo de Quedendorp'' (Oorkondenboek Utrecht IV Nr. 1940 S. 180) 1298 ''Frederico et Gerhardo fratribus de Quendorpe'' (WUB III Nr. 1600 S. 834) 1305 (A. 1492-1500) ''famulos de Quendorpe'' (Wilkens, Geschichte Nr. 11 S. 51) 1306 ''dicti de Quendorpe'' (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] ''Quendorf''; [[Saxonice]] ''Quendrup'')</small> * [[Querenhorstium]]<ref name="-horstium"/> <small>([[Theodisce]] ''Querenhorst''; [[Saxonice]] ''Quernhost'')</small> * [[Quernhemium]]<ref name="-hemium">Germanica toponyma cum suffixis ''-he(i)m'' et ''-hjem'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-hemium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ingelhemium]], [[Eboreshemium]], [[Arnhemium]], [[Oppenhemium]], [[Forchemium]], [[Gerineshemium]], [[Benthemium]], [[Buxhemium]], [[Dronthemium]], [[Enshemium]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Quernheim'')</small> {{div col end}} === R === {{div col|3}} * [[Radbruchium]]<ref name="-bruchium">Germanica toponyma cum suffixis ''-bruch'' seu ''-broich'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-bruchium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Horbruchium]] ac [[Mosbruchium]] apud articulum Vicipaediae Latinae de [[Index urbium et communium Rhenaniae et Palatinatus|indice urbium et communium Rhenaniae et Palatinatus]]; [[Legebruchium]] apud articulum Vicipaediae Latinae de [[Index communium Brandenburgi|indice communium Brandenburgi]]; [[Grevenbruchium]] apud articulum Vicipaediae Latinae de [[Index communium Rhenaniae Septentrionalis et Vestfaliae|indice communium Rhenaniae Septentrionalis et Vestfaliae]].</ref> <small>([[Theodisce]] ''Radbruch''; [[Saxonice]] ''Radbrouk'')</small> * [[Rastdorfium]]<ref name="-dorf">Germanica toponyma cum suffixo ''-dorf'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-dorfium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ensdorfium]], [[Burgdorfium]], [[Altdorfium]], [[Oberndorfium]], [[Rebdorfium]], [[Schenckendorfium]], [[Wilhelmersdorfium]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Rastdorf'')</small> * [[Rastedensis Vicus]]<ref name="Graesse">{{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Rastede''; [[Saxonice]] ''Raastäe'' seu ''Raas'')</small> * [[Ratherisdorfa]]<ref name="Orbis Latinus N-Z"/> <small>([[Theodisce]] ''Raddestorf''; [[Saxonice]] ''Rastörpe'')</small> * [[Ratzlinga]]<ref name="-inga">Germanica toponyma cum suffixis ''-ing'' et ''-ingen'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-inga-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Huninga]], [[Ihilinga]], [[Incinga]], [[Isininga]], [[Lauginga]], [[Leichlinga]], [[Liuchinga]], [[Liutmuntinga]], [[Lollinga]], [[Machtolvinga]], [[Mecchinga]], [[Memminga]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Rätzlingen''; [[Saxonice]] ''Rätzen'')</small> * [[Rechtsupwegium]]<ref name="-wegium">Theodiscum suffixum ''-weg'' Latino suffixo "-wegium-i" verti solet. V. gr. vide: [[Erdwegium]] apud ''Acta ecclesiastica dioecesis Frisingensis'' aut [[Schoefwegium]] apud ''Monumenta Boica''.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Rechtsupweg'')</small> * [[Redun]]<ref name="Redun">Vide [https://www.rehden.de/rathaus/gemeindeportrait/?utm ''Samtgemeinde Rehden''], ubi dicitur "(...) 11. Jahrhundert Redun, in den späteren Jahrhunderten stets Rehden geschrieben (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Rehden''; [[Saxonice]] ''Rehrn'')</small> * [[Reessum]] <small>([[Theodisce]] ''Reeßum''; [[Saxonice]] ''Reeßen'')</small> * [[Regesbostel]] <small>([[Theodisce]] ''Regesbostel''; [[Saxonice]] ''Resbossel'')</small> * [[Rehburgum-Luca]]<ref name="-burg">Germanica toponyma cum suffixis ''-burg'' et ''-borg'' et ''-burgh'' et ''-bourg'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-burgum-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Wisingsburgum]], [[Edinburgum]], [[Alburgum]], [[Altenburgum]], [[Brandeburgum]], [[Caroburgum]], [[Doesburgum]], [[Friburgum]], [[Hamburgum]], [[Iulioburgum]] apud {{Graesse}}.</ref><ref name="Luca">Vide [https://kirchengemeindelexikon.de/einzelgemeinde/loccum/ ''Kirchengemeindelexikon''], ubi dicitur "(...) ''ecclesia in Luca'' (...)".</ref> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Rehburg-Loccum''; [[Saxonice]] ''Rehborg-Locken'')</small> * [[Rehlinga]]<ref name="-inga">Germanica toponyma cum suffixis ''-ing'' et ''-ingen'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-inga-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Huninga]], [[Ihilinga]], [[Incinga]], [[Isininga]], [[Lauginga]], [[Leichlinga]], [[Liuchinga]], [[Liutmuntinga]], [[Lollinga]], [[Machtolvinga]], [[Mecchinga]], [[Memminga]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Rehlingen''; [[Saxonice]] ''Rehlen'')</small> * [[Reinstorpium]]<ref name="-torpium">Germanica toponyma cum suffixis ''-torf'' et ''-torp'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-torpium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ebbestorpium]] apud Jaitner, K. (Ed.) (1985). ''Urkundenbuch des Klosters Ebstorf (Lüneburger Urkundenbuch, 14. Abteilung)''. Lax Verlag; [[Ermelstorpium]] apud Pratje, J. H. (1759). ''Historische Nachrichten von den ehemaligen vicedominis in ditione Bremensi:...''. Stadae: Typis H. C. Götheli; [[Gottorpium]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Reinstorf''; [[Saxonice]] ''Reinstörp'')</small> * [[Remlinga-Semmenstadium]]<ref name="Remlingen">Theodisca vox ''Remlingen'' in Latinam "Remlinga" verti solet. V.gr. vide {{Graesse}} aut [https://www.bavarikon.de/object/bav:BSB-MDZ-00000BSB00050914?p=27&cq=M%C3%BCnchen&lang=de ''Orbis latinus: Lexikon lateinischer geographischer Namen des Mittelalters und der Neuzeit / 3. N-Z''].</ref><ref name="-stadt">Germanica toponyma cum suffixis ''-stadt'' et ''-stedt'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-stadium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Arnstadium]], [[Bernstadium]], [[Berolstadium]], [[Carolostadium]], [[Hermannostadium]], [[Darmstadium]], [[Freistadium]], [[Eisenstadium]], [[Fraustadium]], [[Harpstadium]], [[Helmstadium]], [[Altstadium]], [[Auerstadium]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Remlingen-Semmenstedt''; [[Saxonice]] ''Remlingen-Semmenstidde'')</small> * [[Renkenberga]]<ref name="-berga">Germanica toponyma cum suffixis ''-berg'' aut ''-berge'' aut ''-bergen'' aut ''-berghe'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-berga-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Amberga]], [[Annaberga]], [[Arensberga]], [[Asschaberga]], [[Bamberga]], [[Berga]], [[Blancoberga]], [[Bobbinberga]], [[Brunsberga]], [[Cassonberga]], [[Coloberga]], [[Eversberga]], [[Freiberga]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Renkenberge'')</small> * [[Rennavia]]<ref name="-avia">Germanica toponyma cum terminatione ''-au'' seu ''-aw'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-avia-ae", quamquam huius terminationis variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Iereslavia]], [[Iunonwladislavia]], [[Labiavia]], [[Landavia]], [[Lindavia]], [[Liptavia]], [[Lobavia]], [[Lochavia]], [[Lublavia]], [[Luccavia]], [[Mitavia]], [[Multavia]], [[Namslavia]], [[Neoboleslavia]], [[Olavia]], [[Oppavia]], [[Pegavia]], [[Pillavia]], [[Premislavia]], inter alia, apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Rennau''; [[Saxonice]] ''Rannau'')</small> * [[Reppenstadium]]<ref name="-stadt">Germanica toponyma cum suffixis ''-stadt'' et ''-stedt'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-stadium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Arnstadium]], [[Bernstadium]], [[Berolstadium]], [[Carolostadium]], [[Hermannostadium]], [[Darmstadium]], [[Freistadium]], [[Eisenstadium]], [[Fraustadium]], [[Harpstadium]], [[Helmstadium]], [[Altstadium]], [[Auerstadium]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Reppenstedt''; [[Saxonice]] ''Reppenstää'')</small> * [[Rethis]]<ref name="Rethis">Vide [https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/2/27/Die_Kunstdenkm%C3%A4ler_der_Provinz_Hannover_%28IA_gri_33125013193475%29.pdf?utm ''Die Kunstdenkmäler der Provinz Hannover''], ubi dicitur "(...) in Rethim 4. mansos quos habuit Bernhardus de Rothe miles (...)".</ref> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Rethem''; [[Saxonice]] ''Reten'')</small> * [[Ride (Saxonia Inferior)|Ride]]<ref name="Ride">Vide [https://kirchengemeindelexikon.de/einzelgemeinde/riede/?utm ''Kirchengemeindelexikon''], ubi dicitur "(...) ''curiam Ride'' (...) ''Volbertus de Ride'' (...) ''Rembertus de Ride'' (...) ''parrochia in Ride'' (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] ''Riede''; [[Saxonice]] ''Rier'')</small> * [[Ridepa]]<ref name="Ridepa">Vide [https://web.archive.org/web/20241207121004/https://rep.adw-goe.de/bitstream/handle/11858/00-001S-0000-0023-9B76-2/NOB%20VII%20Die%20Ortsnamen%20des%20Landkreises%20Helmstedt%20und%20der%20Stadt%20Wolfsburg.pdf?sequence=1&isAllowed=y ''NOB VII Die Ortsnamen des Landkreises Helmstedt und der Stadt Wolfsburg.''], ubi dicitur "(...) 1205 ''parte ville Ridepe'' (UB H. Halb. i nr. 429 s. 383) (...) 1304 ''Henricus de Redop'' (Urk. Helmstedt ii nr. 4) 1311 ''Hinricus de Redepe'' (UB marienberg nr. 212 s. 169) 1333 ''in villa Reddop'' (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Räbke'')</small> * [[Riesta]]<ref name="-e"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Rieste'')</small> * [[Rikbaldesgebutle]]<ref name="Ribbesbüttel">[https://web.archive.org/web/20150119104531/http://www.isenbuettel.de/staticsite/staticsite.php?menuid=212&topmenu=209 www.isenbuettel.de]</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Ribbesbüttel'')</small> * [[Ringe]]<ref name="Ringe">Vide [https://rep.adw-goe.de/bitstream/handle/11858/3014/NOB%20XV%20Grafschaft%20Bentheim.pdf?isAllowed=y&sequence=1&utm ''NOB XV Grafschaft Bentheim''] {{Nexus deficit|date=November 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, ubi dicitur "(...) 1209 ''Rudulfus de Ringe'' (INA Steinfurt Nr. 12 S. 254) 1328 (A.) ''apud Ringhe'' (Racer, Gedenkstukken VI S. 294) 1329 ''domum dictam Herscopinch sitam in legione Righe'' (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Ringe'')</small> * [[Rintelia]]<ref name="Graesse">{{Graesse}}.</ref> <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Rinteln'')</small> * [[Rodenberga]]<ref name="Orbis Latinus N-Z"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Rodenberg''; [[Saxonice]] ''Rommbarje'')</small> * [[Rodewolde]]<ref name="Rodewolde">Vide [https://kirchengemeindelexikon.de/einzelgemeinde/rodewald/?utm ''Kirchengemeindelexikon''], ubi dicitur "(...) ''Bruningus, Thidericus, Willehelmus in Rodewolde, in Giltene et in Suderbroke ecclesiarum rectores'' (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] ''Rodewald''; [[Saxonice]] ''Rowohle'')</small> * [[Rohrsa]]<ref name="-a"/> <small>([[Theodisce]] ''Rohrsen''; [[Saxonice]] ''Rohßen'')</small> * [[Roklum]] <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Roklum'')</small> * [[Rollshusa]]<ref name="-husa">Germanica toponyma cum suffixis ''-haus(en)'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-husa-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Petrishusa]], [[Sachsenhusa]], [[Sangerhusa]], [[Sunthusa]], [[Ahusa]], [[Bebenhusa]], [[Buozolteshusa]], [[Chuzenhusa]], [[Husa]], [[Francohusa]], [[Gisinhusa]], [[Harthusa]], [[Hilpertohusa]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Rollshausen'')</small> * [[Romstadium]]<ref name="-stadt">Germanica toponyma cum suffixis ''-stadt'' et ''-stedt'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-stadium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Arnstadium]], [[Bernstadium]], [[Berolstadium]], [[Carolostadium]], [[Hermannostadium]], [[Darmstadium]], [[Freistadium]], [[Eisenstadium]], [[Fraustadium]], [[Harpstadium]], [[Helmstadium]], [[Altstadium]], [[Auerstadium]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Römstedt''; [[Saxonice]] ''Römst'')</small> * [[Ronnenberga]]<ref name="-berga">Germanica toponyma cum suffixis ''-berg'' aut ''-berge'' aut ''-bergen'' aut ''-berghe'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-berga-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Amberga]], [[Annaberga]], [[Arensberga]], [[Asschaberga]], [[Bamberga]], [[Berga]], [[Blancoberga]], [[Bobbinberga]], [[Brunsberga]], [[Cassonberga]], [[Coloberga]], [[Eversberga]], [[Freiberga]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Ronnenberg''; [[Saxonice]] ''Ronnenbarg'')</small> * [[Roscha]]<ref name="-e"/> <small>([[Theodisce]] ''Rosche''; [[Saxonice]] ''Roosche'')</small> * [[Rosdorfium]]<ref name="-dorf">Germanica toponyma cum suffixo ''-dorf'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-dorfium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ensdorfium]], [[Burgdorfium]], [[Altdorfium]], [[Oberndorfium]], [[Rebdorfium]], [[Schenckendorfium]], [[Wilhelmersdorfium]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Rosdorf''; [[Saxonice]] ''Rosdörp'')</small> * [[Rosengarten (Landkreis Harburg)|Rosengarten]] <small>([[Theodisce]] ''''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''''; [[Saxonice]] '''')</small> * [[Rotenburgum ad Wemmam]]<ref name="Rotenburgum ad Wemmam">De Latino toponymico syntagmate "[[Rotenburgum ad Wemmam]]" -ad quod Latinum gentilicium "Rotenburgensis-e" refertur-, vide homonymas urbes apud {{Graesse}} et {{Hofmannus}}. De hydronymo "[[Wemma]]", etiam vide {{Graesse}}.</ref> <small>[[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Rotenburg''; quoque [[Theodisce]] ''Rotenburg an der Wümme''; [[Saxonice]] ''Rodenborg'')</small> * [[Rötgesbüttel]] <small>([[Theodisce]] ''''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''''; [[Saxonice]] '''')</small> * [[Rotha (Saxonia Inferior)|Rotha]]<ref name="Rotha">Vide [https://www.archive.nrw.de/sites/default/files/media/files/Ersterw__hnung_Rhade.pdf?utm ''Ersterwähnung des Ortes/der Orte: Rhade''], ubi dicitur "(...) nostre ecclesie ministerialis, super decima '''Rothe''' in parrochia Lembek (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] ''Rhade''; [[Saxonice]] ''Rhaar'')</small> * [[Rüdershausen]] <small>([[Theodisce]] ''''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''''; [[Saxonice]] '''')</small> * [[Rühen]] <small>([[Theodisce]] ''''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''''; [[Saxonice]] '''')</small> * [[Rullstorf]] <small>([[Theodisce]] ''''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''''; [[Saxonice]] '''')</small> * [[Rumispringe]]<ref name="Rumispringe">Casemir, K., Ohainski, U., & Udolph, J. (2003). ''Die Ortsnamen des Landkreises Göttingen. Verlag für Regionalgeschichte'', p. 337. (Kopialbuch Katlenburg, Bd. I, S. 61f.).</ref> <small>([[Theodisce]] ''Rhumspringe'')</small> {{div col end}} === S === {{div col|3}} * [[Sachsenhagen]] <small>[[urbs]]</small> * [[Sagterlandia]]<ref name="BOV 2013">Bischöfliches Offizialat Vechta (2013). ''Findbuch des Offizialatsarchivs Vechta: Altes Archiv (Abteilung A: Saterlandia, Kirchliche Unterlagen, Akte A 8: „Informatio de Sagterlandia“ aus dem Jahre 1710)''. Vechtae, in Germania: Bischöfliches Offizialat.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Saterland''; quoque [[Theodisce]] ''Sagterland''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Seelterlound'')</small> * [[Salis Cancellum]]<ref name="Cellarius 1703"/> <small>[[Index circulorum Germanicorum|circulus urbanus]] et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Salzgitter''; [[Saxonice]] ''Soltgitter'')</small> * [[Salzbergen]] * [[Salzdetfordium]]<ref name="Marcard 1805"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Bad Salzdetfurth'')</small> * [[Salzhausen]] * [[Salzhemmendorf]] <small>[[oppidum]]</small> * [[Samern]] * [[Sandbostel]] * [[Sande (Frisia)|Sande]] * [[Sanctae Mariae Vallis]]<ref name="Orbis Latinus E-M"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Mariental'')</small> * [[Sarstedt]] <small>[[urbs]]</small> * [[Sassenburg]] * [[Sathsa]]<ref name="Graesse"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Bad Sachsa'')</small> * [[Sauensiek]] * [[Schapen]] * [[Scharnebeck]] * [[Scheden]] * [[Scheeßel]] * [[Schellerten]] * [[Schiffdorf]] * [[Schladen-Werla]] * [[Schnackenburg]] <small>[[urbs]]</small> * [[Schnega]] * [[Schneverdingen]] <small>[[urbs]]</small> * [[Schola Dei]]<ref name="Orbis Latinus N-Z"/> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Ihlow''; [[Saxonice]] ''Ihl'')</small> * [[Scholen]] * [[Schönewörde]] * [[Schöningen]] <small>[[urbs]]</small> * [[Schöppenstedt]] <small>[[urbs]]</small> * [[Schortens]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> * [[Schüttorf]] <small>[[urbs]]</small> * [[Schwaförden]] * [[Schwanewede]] * [[Schwarme]] * [[Schwarmstedt]] * [[Schweindorf]] * [[Schweringen]] <small>([[Theodisce]] ''''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''''; [[Saxonice]] ''Swering'')</small> * [[Schwerinsdorf]] * [[Schwienau]] * [[Schwülper]] * [[Seeburg (Niedersachsen)|Seeburg]] * [[Seedorf (bei Zeven)|Seedorf]] * [[Seelze]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> * [[Seesen]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> * [[Seevetal]] <small>commune sui iuris</small> * [[Seggebruch]] * [[Sehlde]] * [[Sehlem (Niedersachsen)|Sehlem]] * [[Sehnde]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''''; [[Saxonice]] ''Seinje'')</small> * [[Selsingen]] * [[Seulingen]] * [[Sibbesse]] * [[Sickte]] * [[Siedenburg]] <small>[[oppidum]]</small> * [[Silva Orientalis (Neuenhusa)|Silva Orientalis]]<ref name="Wald">[https://www.navigium.de/latein-woerterbuch/Wald?wb=gross&nr=1 Latinum substantivum "silva-ae" Theodiscum suffixum ''-wald''] vertit.</ref><ref name="Orientalis">[https://www.navigium.de/latein-woerterbuch/orientalis?wb=gross&nr=3 Theodiscum praefixum ''Ost(er)-'' Latino adiectivo "orientalis-e" vertitur.]</ref> <small>([[Theodisce]] ''Osterwald''; [[Saxonice]] ''Wauld'')</small> * [[Sittensen]] * [[Soderstorf]] * [[Sögel]] * [[Söhlde]] * [[Söllingen (Niedersachsen)|Söllingen]] * [[Soltau]] <small>[[urbs]]</small> * [[Soltendieck]] * [[Sottrum]] * [[Spahnharrenstätte]] * [[Spella]]<ref name="Spella">Vide [https://www.emsland.com/la/tour/emsland-route-395-km?utm ''www.esland.com''], ubi dicitur "(...) A Spella ad Rhenum: circiter XVI km (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Spelle'')</small> * [[Spiekeroog]] * [[Sprakensehl]] * [[Springe]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> * [[Stadae]]<ref name="Graesse"/> <small>commune sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circulus urbanus]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Stade''; [[Saxonice]] ''Stood'')</small> * [[Stadlandia]]<ref>Ioannes Iustus Wynkelman, [https://books.google.com/books?id=WvgaAAAAYAAJ&pg=PA617&lpg=PA617&dq=statlandia+saxonia&source=bl&ots=Ysl9JI4L06&sig=2y6x3I38sU3-RcrP0HtnSkUxssI&hl=en&sa=X&ved=0CCwQ6AEwA2oVChMIwqiv-NWMxgIVQgmSCh2CZwDj#v=onepage&q=statlandia%20saxonia&f=false ''Notitia historico-politica veteris Saxo-Westphaliae finitimarumque regionum,''] 1667:277.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Stadland'')</small> * [[Staffhorst]] * [[Staufenberg]] * [[Stavern]] * [[Stedesdorf]] * [[Steimbke]] <small>([[Theodisce]] ''''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''''; [[Saxonice]] ''Steembke'')</small> * [[Steinau (Niedersachsen)|Steinau]] * [[Steinfeld (Oldenburg)]] * [[Steinhorst (Niedersachsen)|Steinhorst]] * [[Steinkirchen (Altes Land)|Steinkirchen]] * [[Stelle]] * [[Stemmen (Landkreis Rotenburg)|Stemmen]] * [[Stemne]]<ref name="Stemne">Vide [https://kirchengemeindelexikon.de/einzelgemeinde/nordstemmen/?utm ''Kirchengemeindelexikon''], ubi dicitur "(...) ''novem iugera sitam Stemne'' (...) ''novem iugeribus in Nortstempne'' (...) ''capellam in northstemne'' (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Nordstemmen'')</small> * [[Stemshorn]] * [[Steyerberg]] <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] ''''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''''; [[Saxonice]] ''Staarbarg'')</small> * [[Stinstedt]] * [[Stöckse]] <small>([[Theodisce]] ''''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''''; [[Saxonice]] ''Stöckse'')</small> * [[Stoetze]] * [[Stolzenau]] <small>([[Theodisce]] ''''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''''; [[Saxonice]] ''Stoltnaa'')</small> * [[Stuhr]] <small>commune sui iuris</small> * [[Südbrookmerland]] * [[Suderburg]] * [[Südergellersen]] * [[Südheide]] * [[Sudwalde]] * [[Suhlendorf]] * [[Sulingen]] <small>[[urbs]]</small> * [[Süpplingen]] * [[Süpplingenburg]] * [[Süstedt]] * [[Sustrum]] * [[Surwold]] * [[Suthfeld]] * [[Syke]] <small>[[urbs]]</small> {{div col end}} === T === {{div col|3}} * [[Tappenbeck]] * [[Tarmstedt]] * [[Tespe]] * [[Teuderium]]<ref name="Orbis Latinus N-Z"/> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Detern''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Tjootern''; [[Saxonice|Eofrisicosaxonice]] ''Däitern'')</small> * [[Thransfellensis Ecclesia]]<ref name="Graesse"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Dransfeld'')</small> * [[Thedinghausen]] * [[Theodolfestorpum]]<ref name="Asseburg 1855">Asseburg, J. von der. (1855). ''Urkundenbuch des Geschlechts von der Asseburg (Vol. 1)''. Hahnschen Hofbuchhandlung.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Dedelstorf'')</small> * [[Thomasburg]] * [[Thorpum]]<ref name="Thorpum">Vide [https://www.koeblergerhard.de/ZIER-HP/ZIER-HP-06-2016/AAAKoeblerGerhardDorfinderdeutschenOrtsgeschichte20160831-7111.htm ''www.koeblergerhard.de''], ubi dicitur "(...) '''Dörpen''', 9. Jh., bei Aschendorf nördlich Meppens, F2-1090 THURP (Dorf) Dorfa (7), Thorpum (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Dörpen'')</small> * [[Thuine]] * [[Tiddische]] * [[Tiste]] * [[Toppenstedt]] * [[Tostedt]] * [[Tosterglope]] * [[Trebel]] * [[Triburi]]<ref name="Philippi & Bar 1892"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Drebber'')</small> * [[Tülau]] * [[Twieflingen]] * [[Twilpstede Maius]]<ref name="Twilpstede Maius">Vide [https://rep.adw-goe.de/bitstream/handle/11858/00-001S-0000-0023-9B76-2/NOB%20VII%20Die%20Ortsnamen%20des%20Landkreises%20Helmstedt%20und%20der%20Stadt%20Wolfsburg.pdf?isAllowed=y&sequence=1&utm ''Die Ortsnamen des Landkreises Helmstedt und der Stadt Wolfsburg'']{{Nexus deficit|date=September 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, ubi dicitur "(...) 1311 ''Twilpstede Maiori'' (...) 1311 ''Twilpstede Maiori et Minori'' (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] ''Groß Twülpstedt''; [[Saxonice]] ''Groot Twülpstidde'')</small> * [[Twist (Emsland)|Twist]] * [[Twistringen]] <small>[[urbs]]</small> {{div col end}} === U === {{div col|3}} * [[Uchte]] <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] ''''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''''; [[Saxonice]] ''Uchte'')</small> * [[Uehrde]] * [[Uelsen]] * [[Uetze]] <small>commune sui iuris</small> * [[Ulsena]]<ref name="Graesse"/> <small>commune sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Uelzen''; quoque [[Saxonice]] ''Ülz’n'')</small> * [[Ummern]] * [[Undeloh]] * [[Upgant-Schott]] * [[Uplengen]] * [[Urlaha]]<ref name="">Vide [https://oerrel.feuerwehr-munster.de/---orla---die-kleine-oertze-.html ''Freiwillige Feuerwehr Oerre''], ubi dicitur "(...) „Vrlaha“ als das Kirchdorf „Oerel“ (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Oerel'')</small> * [[Uslar]] <small>[[urbs]]</small> * [[Utarp]] {{div col end}} === V === {{div col|3}} * [[Vahlberg]] * [[Vahlbruch]] * [[Vahlde]] * [[Vallis Ambrae]]<ref name="Ambra">Latino de toponymo "Ambra" (Theodisce ''Emmer''), vide {{Graesse}}.</ref><ref name="Vallis">[https://www.navigium.de/latein-woerterbuch/Tal?wb=gross&nr=1 Theodiscum vocabulum ''T(h)al'' aut Theodiscum suffixum ''-t(h)al'' Latino vocabulo "vallis-is"] vertitur.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Emmerthal''; [[Saxonice]] ''Emmerdaal'')</small> * [[Vallis Augae]]<ref name="SLH 1988">Societas Latina Hannoverana (1988). ''Fasciculi geographici et historici: De parvis provinciis ditionis Hannoveranae et Schaumburgensis''. Hannoverae: Typis Exscripsit Libraria Scripturarum.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Auetal'')</small> * [[Vallis Claustra-Cella]]<ref name="Conring 1730">Conring, H. (1730). ''De Antiquitatibus Academicis Dissertationes Septem''. Officina Smeinkiana.</ref><ref name="Orbis Latinus A-D"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Clausthal-Zellerfeld''; [[Supraharthice]] ''Clasthol-Zallerfall'')</small> * [[Vallis Mimedensis]]<ref name="Vallis"/><ref name="Mimedensis">Theodiscum hydronymicum praefixum ''Nieme-'' Latino gentilicio "Mimedensis-e" vertitur, quod ad flumen Mimede seu Mymede (Theodisce ''Nieme'') refertur. Quo de Latino hydronymo, vide [https://rep.adw-goe.de/bitstream/handle/11858/00-001S-0000-0023-9B74-6/NOB%20IV%20Die%20Ortsnamen%20des%20Landkreises%20G%C3%B6ttingen.pdf?utm ''NOB IV Die Ortsnamen des Landkreises Göttingen''] {{Nexus deficit|date=September 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, ubi dicitur "(...) ''riuum, qui teutonice Mimede vocatur'' (...) ''riuum, qui toutonice Mymede vocatur'' (...) ''flumine Mimede'' (...) ''riuum, qui Mymede vocatur'' (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Niemetal'')</small> * [[Varel]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> * [[Varrel]] * [[Vastorf]] * [[Vechelde]] * [[Velpke]] * [[Veltheim (Ohe)]] * [[Vetha]]<ref name="Orbis Latinus A-D"/> <small>commune sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Vechta''; [[Saxonice]] ''Vechte'')</small> * [[Via Paludis]]<ref name="Via Paludis">[https://www.navigium.de/latein-woerterbuch/Moor?wb=gross&nr=1 Theodiscum nominale praefixum ''Moor-'' Latino substantivo casu genetivo "paludis" (f.)] et [https://www.navigium.de/latein-woerterbuch/Weg?wb=gross&nr=2 Theodiscum nominale suffixum ''-weg'' Latino nomine "via-ae" (f.)] vertitur.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Moorweg'')</small> * [[Vicus Adelaidis]]<ref name="ALF 2016">Academia Latinitati Fovendae (2016). ''Commentarii Academiae Latinitati Fovendae: De novis parochiis et communibus Saxoniae Inferioris textus'' (Vol. XXIV). Romae: Herder.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Adelheidsdorf'')</small> * [[Vicus Vetus Hassicus]]<ref name="Vicus Vetus Hassicus">Vide [https://www.fallingrain.com/world/GM/06/Hessisch_Oldendorf.html?utm ''www.fallingrain''], ubi dicitur "(...) '''Other (Latin) names: Vicus Vetus Hassicus,Vicus Vetus Hassicus,Hessisch-Oldendorf,Hessisch-Oldendorf''' (...)".</ref> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Hessisch Oldendorf''; [[Saxonice]] ''Eolendörpe'')</small> * [[Vierden]] * [[Vierhöfen]] * [[Vildhusia]]<ref name="Hofmannus"/> <small>[[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Wildeshausen''; [[Saxonice]] ''Wilshusen'')</small> * [[Villa Cremilonis]]<ref name="Meiborn III 1688"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Cremlingen'')</small> * [[Vintlum]]<ref name="Vintlum">Vide [https://kirchengemeindelexikon.de/einzelgemeinde/schneverdingen-peter-und-paul/?utm ''Schneverdingen, Peter und Paul''], ubi dicitur "(...) ''capella in honorem sancti Anthonii in villa Vintlo parrochie Snewerdinge'' (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Fintel'')</small> * [[Visbek]] * [[Visselhövede]] <small>[[urbs]]</small> * [[Vögelsen]] * [[Vollersode]] * [[Voltlage]] * [[Vorda Bremensis]]<ref name="Orbis Latinus N-Z"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Bremervörde''; [[Saxonice]] ''Bremervöör'')</small> * [[Vordorf]] * [[Vorwerk (Niedersachsen)|Vorwerk]] * [[Vrees]] {{div col end}} === W === {{div col|3}} * [[Waake]] * [[Waddeweitz]] * [[Wagenfeld]] * [[Wagenhoff]] * [[Wahrenholz]] * [[Walchum]] * [[Walkenried]] * [[Wallenhorst]] <small>commune sui iuris</small> * [[Wallmoden]] * [[Walsrode]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> * [[Wangelnstedt]] * [[Wangerland]] * [[Wangerooge]] * [[Wanna]] * [[Warberg]] * [[Wardenburg]] * [[Warmsen]] <small>([[Theodisce]] ''''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''''; [[Saxonice]] ''Warmsen'')</small> * [[Warpe]] <small>([[Theodisce]] ''''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''''; [[Saxonice]] ''Warpe'')</small> * [[Wasbüttel]] * [[Wathlingen]] * [[Wedemark]] <small>commune sui iuris</small> * [[Weener]] <small>[[urbs]]</small> * [[Weenzen]] * [[Wehrbleck]] * [[Welle]] * [[Wendeburg]] * [[Wendisch Evern]] * [[Wennigsen]] <small>([[Theodisce]] ''''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''''; [[Saxonice]] ''Wenngessen'')</small> * [[Wenzendorf]] * [[Werdum]] * [[Werlte]] <small>[[urbs]]</small> * [[Werpeloh]] * [[Wesendorf]] * [[Weste (Niedersachsen)|Weste]] * [[Westergellersen]] * [[Westerholt]] * [[Westertimke]] * [[Westerwalsede]] * [[Westfeld (Niedersachsen)|Westfeld]] * [[Westoverledingen]] * [[Wetschen]] * [[Wettrup]] * [[Weyhausen]] * [[Weyhe]] <small>commune sui iuris</small> * [[Wieda]] * [[Wiedensahl]] <small>[[oppidum]]</small> * [[Wiefelstede]] * [[Wielen]] * [[Wienhausen]] * [[Wiesmoor]] <small>[[urbs]]</small> * [[Wietmarschen]] * [[Wietze]] * [[Wietzen]] <small>([[Theodisce]] ''''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''''; [[Saxonice]] ''Wietzen'')</small> * [[Wietzendorf]] * [[Wilhelmshaven]] <small>[[Index circulorum Germanicorum|circulus urbanus]] et [[urbs]]</small> * [[Wilstedt]] * [[Wilsum]] * [[Wingst]] * [[Winkelsett]] * [[Winnigstedt]] * [[Winsen (Aller)]] * [[Winsenia]]<ref name="Büttner">Büttner, D. S. (1710). ''Rudera Diluvii Testes, i.e. Zeichnung und Abbildung derer Columnarum Sceletonum''. Gottfried Zimmermann.</ref> <small>(ad [[Luya]]m<ref name="Graesse"/>)</small> <small>commune sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Winsen'')</small> * [[Winzenburg]] * [[Wippingen]] * [[Wirdum]] * [[Wischhafen]] * [[Wistedt]] * [[Witmundia]]<ref>E.g., [[Ioannes Luyts|Ioannis Luyts]] ''Introductio ad Geographiam novam et veterem'', Ultraiecti 1692, [https://books.google.fr/books?id=_o0YP3-9VTMC&pg=PA281&dq=Witmundia&hl=ru&sa=X&ved=2ahUKEwjShLT7vdDrAhVJw4sKHZLLCokQ6AEwAnoECAMQAg#v=onepage&q=Witmundia&f=false p. 281].</ref> <small>[[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Wittmund'')</small> * [[Wittingen]] <small>[[urbs]]</small> * [[Wittmar]] * [[Wittorf]] * [[Wohnste]] * [[Wolfsburgum]]<ref>Vide nomini arcis: Samuel Pufendorfus, ''Commentariorum de rebus Suecicis libri XXVI'' {{Google Books|lV1PAAAAcAAJ|pag. 457 et 475}}, ''Nova Acta Eruditorum'' {{Google Books|eGFlITDJFSMC|pag. 487}}, Lipsiae, anno 1756, ac ''Itininerarium Thomae Carve, Tipperariensis'' ([https://archive.org/details/itinerariumthom00kerngoog/page/n182 pag. 108]).</ref> <small>[[Index circulorum Germanicorum|circulus urbanus]] et [[urbs]]</small> </small> <small>([[Theodisce]] ''Wolfsburg''; [[Saxonice]] ''Wulfsborg''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Wolfsbuurich'')</small> * [[Wollbrandshausen]] * [[Wollershausen]] * [[Wölpinghausen]] * [[Wolsdorf]] * [[Woltersdorf (Wendland)|Woltersdorf]] * [[Woltershausen]] * [[Worde]]<ref name="Worde">Vide [https://kirchengemeindelexikon.de/einzelgemeinde/grossenwoerden/?utm ''Kirchengemeindelexikon''], ubi dicitur "(...) ''Hinricus rector ecclesie in Worde'' (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] ''Großenwörden''; [[Saxonice]] ''Grootweurn'')</small> * [[Worpswede]] * [[Wremen]] * [[Wrestedt]] * [[Wriedel]] * [[Wulfsen]] * [[Wulften ad Harthicos montes]] * [[Wunstorf]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''''; [[Saxonice]] ''Wunsdörp'')</small> * [[Wurster Nordseeküste]] * [[Wustrow (Saxonia Inferior)]] <small>[[urbs]]</small> {{div col end}} === Y === {{div col|3}} * [[Ylsede]]<ref name="Ylsede">Vide [https://kleinilsede.hier-im-netz.de/historis.htm ''Historisches über Klein Ilsede''], ubi dicitur "(...) minori ylsede (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] ''Ilsede''; [[Saxonice]] ''Ilse'')</small> * [[Yppenerdhe]]<ref name="Yppenerdhe">Vide [https://www.gross-ippener.de/gemeinde/geschichte.html?utm ''Groß Ippene''], ubi dicitur "(...) Parrochia Yppenerdhe (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] ''Groß Ippener''; [[Saxonice]] ''Groot Ippner'')</small> * [[Ysinibutle]]<ref name="Ysinibutle">Vide [https://www.arcinsys.niedersachsen.de/arcinsys/showArchivalDescriptionDetails?archivalDescriptionId=5905372&utm ''Arcinsys''], ubi dicitur "(...) Isenbüttel, Kr. Gifhorn (Ysinibutle, Ysenebutle) (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Isenbüttel'')</small> {{div col end}} === Z === {{div col|3}} * [[Zernien]] * [[Zetel]] * [[Zeven]] <small>[[urbs]]</small> * [[Zorge]] {{div col end}} ==Notae== <references /> [[Categoria:Communia Saxoniae Inferioris|!]] laedpdkedwo9nsecdt63atma0nol5mg 4000119 3999896 2026-11-07T00:53:04Z Cyprianus Marcus 66550 4000119 wikitext text/x-wiki [[Fasciculus:Municipalities in Lower Saxony.svg|thumb|500px|Urbes et communia Saxoniae Inferioris.]] '''Index urbium, oppidorum et communium in [[Saxonia Inferior|Saxonia Inferiore]]''' omnia [[commune|communia]] (Theodisce ''Gemeinden''), consociationes communium (Theodisce ''Gemeindeverbände'') atque loca nulli communium adscripta (Theodisce ''gemeindefreien Gebiete''), quae hodie in [[Terra foederalis (Germania)|terra]] [[Germania|Germanica]] [[Saxonia Inferior]]e exstant, complectitur. Postremae mutationes finium territorialium in Saxonia Inferiore [[1 Novembris|Kalendis Novembribus]] anni [[2021]] effectae sunt. Ex eo tempore [[Saxonia Inferior]] 939 communia et 25 loca nulli communi adscripta (quorum duo habitantur) habet. Quibus e communibus 159 titulo [[urbs|urbis]] (Theodisce ''Stadt'') et 49 titulo [[oppidum|oppidi]] (Theodisce ''Flecken'') utuntur. Praeterea nonnullae proprietates exstant secundum communium administrationem: Nam 939 communia in 289 communia unitaria et 650 communia membra dividuntur; quae vero in universum 114 consociationes communium constituunt, ut munera communiter administrent. Hae consociationes communium ipsa communia non sunt, sed foedera cooperationis, quae aut ex regione aut ex communitate in qua sedes administrationis sita est nomen accipiunt. Quapropter in Saxonia Inferiore idem nomen tam communi quam consociationi communium tribui potest. Agitur tamen de duobus corporibus iuridicis distinctis, quae proprias repraesentationes atque propria munera habent. Praeterea, propter magnitudinem suam, nonnullae communium et consociationes communium peculiarem rationem cum [[Index circulorum Germanicorum|circulo terrae]] (Theodisce ''Landkreis'') habent: * Decem urbes statum iuridicum [[Index circulorum Germanicorum|circuli urbani]] (Theodisce ''kreisfreien Stadt'') obtinent, nulli circulo terrae subiiciuntur atque omnia sua munera exercent. * Septem urbes statum iuridicum urbis magnae sui iuris (Theodisce ''Große selbständige Stadt'') obtinent atque multa, sed non omnia, munera circuli terrae cui adscribuntur exercent. * 61 communium et tria communia generalia (Theodisce ''Samtgemeinden'') statum iuridicum communis sui iuris (Theodisce ''Selbständige Gemeinde'') obtinent atque quaedam munera districtus cui adscribuntur exercent. * 861 ceterae communium nullam peculiarem rationem cum circulo terrae cui adscribuntur habent. === A === {{div col|3}} * [[Abensium]]<ref name="Schlegel 1705"/> <small>([[Theodisce]] ''Apensen''; [[Saxonice]] ''Obbens'')</small> * [[Acheimum]]<ref name="Grote III 1877">Grote, H. (1877). ''Münzstudien: Geschichte der älteren Münzen und Urkunden des Bisthums Verden'' (Vol. VIII). Hannoverae: Hahn’sche Hofbuchhandlung.</ref> <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Achim''; [[Saxonice]] ''Achem'')</small> * [[Achestedium]]<ref name="Pratje 1759"/> <small>([[Theodisce]] ''Axstedt''; [[Saxonice]] ''Ax'')</small> * [[Adelebsenum]]<ref name="Funck 1736">Funck, J. N. (1736). ''Disputatio Academica de Voluntaria Morte Judaeorum et Gentilium sub Praesidio S. R. I. Libero Baroni de Adelebsen Dedicata''. Rintelii: Typis Johannis Friderici Enax.</ref> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Adelebsen'')</small> * [[Adenebutla]]<ref name="Pischke 1998">Pischke, G. (Ed.) (1998). ''Das Lehnsregister der Edelherren von Meinersen: Edition und historische Untersuchung der mittelalterlichen Besitzurkunden'' (Documentum anni MCCXX). Hannoverae, in Germania: Hahnsche Buchhandlung.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Adenbüttel'')</small> * [[Adenhusium]]<ref name="Schlegel 1703">Schlegel, J. C. (1703). ''Chronica Parochiarum ditionis Mindensis et Hildesiensis: De ecclesiis parochialibus et ditione antiqua oppidi Adenhusii''. Mindae: Typis Johannis Meyeri; et: Schlegel, J. C. (1703). ''Chronica Parochiarum ditionis Mindensis et Hildesiensis:...''. Mindae: Typis Johannis Meyeri.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Ahnsen'')</small> * [[Adenthorpium]]<ref name="Höhbaum 1876">Höhbaum, K. (Ed.) (1876). ''Hansisches Urkundenbuch: Monumenta Germaniae Historica e codicibus diplomaticis Bremensibus et Luneburgensibus'' (Vol. I). Halis Saxonum: Typis Orphanotrophei.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Adendorf''; [[Saxonice]] ''Adendörp'')</small> * [[Affinghusia]]<ref name="Rathlef 1766">Rathlef, E. L. (1766). ''Geschichte der Grafschaften Hoya und Diepholz: Monimenta diplomatica et antiquitates ditionis Affinghusiae'' (Vol. I). Bremae: Försterischen Buchhandlung.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Affinghausen''; [[Saxonice]] ''Affinghusen'' seu ''Affjehusen'')</small> * [[Aldendorpevilla]]<ref name="Orbis Latinus A-D"/> <small>[[urbs]]</small> ([[Theodisce]] ''Stadtoldendorf'') * [[Alrebekesa]]<ref name="Oven 1872">Oven, A. von (Ed.) (1872). ''Urkundenbuch des Herzogthums Lüneburg: Diplomata, chartae et registra historica saeculi XII (Documentum anni MCXCVII de venditione praedii Alrebekesae)'' (Vol. I). Hannoverae: Carl Rümpler.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Ahnsbeck'')</small> * [[Ahusium (Saxonia Inferior)|Ahusium]]<ref name="Schlegel 1705">Schlegel, J. C. (1705). ''Chronicon Ducatus Bremensis et Verdensis:...''. Cellis: Typis Holmerianis; et: Schlegel, J. C. (1705). ''Chronicon Ducatus Brunsvicensis et Lunaeburgensis:...''. Cellis: Typis Holmerianis; et: Schlegel, J. C. (1705). ''Chronicon Parochiarum ditionis Corbeiensis et Hildesiensis:...''. Cellis: Typis Holmerianis.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Ahausen''; [[Saxonice]] ''Ahusen'')</small> * [[Alfelda]]<ref name="Graesse"/> <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Alfeld''; [[Saxonice]] ''Allefelle'')</small> * [[Alfhusium]]<ref name="Schlegel 1705"/> <small>([[Theodisce]] ''Alfhausen''; [[Saxonice]] ''Alfhusen'')</small> * [[Algermissenum]]<ref name="Hoogeweg III 1903">Hoogeweg, H. (Ed.) (1903). ''Urkundenbuch des Hochstifts Hildesheim und seiner Bischöfe: Quellen und Darstellungen zur Geschichte Niedersachsens (Monimenta historica et privilegia de Algermisseno)'' (Vol. III). Hannoverae, in Germania: Hahn’sche Buchhandlung.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Algermissen'')</small> * [[Alisni (Circulus Neoburgensis Visurgensis)|Alisni]]<ref name="Orbis Latinus A-D">[https://www.bavarikon.de/object/bav:BSB-MDZ-00000BSB00050912?p=1&cq=Antonius%20%E3%80%88de%20Brixia%E3%80%89&lang=de ''Orbis latinus : Lexikon lateinischer geographischer Namen des Mittelalters und der Neuzeit / 1. A-D''].</ref> <small>(in [[Circulus Neoburgensis Visurgensis|Circulo Neoburgensi Visurgensi]]<ref name="Landkreis Nienburg/Weser">Fingitur nomen "Circulus Neoburgensis Visurgensis" -Theodisce ''Landkreis Nienburg/Weser'' nuncupatum- sic: Latinum substantivum "circulus " Theodiscum substantivum ''Landkreis'' (secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo) vertit et Latina gentilicia "Neoburgensis-e" et "Visurgensis-e" ad commune [[Nova Urbs (Saxonia Inferior)|Novam Urbem]] et flumen [[Visurgis|Visurgem]] respective referuntur. Quibus de toponymis, vide {{Graesse}}</ref>)</small> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Liebenau''; [[Saxonice]] ''Levenau'')</small> * [[Alisni]]<ref name="Graesse"/> <small>(in [[Circulus terrae Paludis Visurgensis|Circulo Paludis Visurgensis]]<ref name="Landkreis Wesermarsch">Latinum syntagma "circulus terrae" Theodiscum substantivum ''Landkreis'' -secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo- vertit. De Latina autem toponymia, vide Egli, J. J. (1893). ''Nomina Geographica: Sprach- und Sacherklärung von 42000 Geographischen Namen aller Erdräume''. [[Lipsia]]e: Friedrich Brandstetter. Theodisce ''Landkreis Wesermarsch''.</ref>)</small> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Elsfleth'')</small> * [[Almstedium]]<ref name="Hoogeweg II 1901">Hoogeweg, H. (Ed.) (1901). ''Urkundenbuch des Hochstifts Hildesheim und seiner Bischöfe: Quellen und Darstellungen zur Geschichte Niedersachsens (Monimenta historica et registra de Almstedio)'' (Vol. II). Hannoverae, in Germania: Hahn’sche Buchhandlung.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Almstedt'')</small> * [[Alorstedium]]<ref name="Pratje 1758">Pratje, J. H. (1758). ''Historische Nachrichten von dem ehemaligen berühmten Closter Harsefeld: Monumenta ac documenta saeculi XII ubi de decimis Alorstedii agitur''. Stadae: Typis H. C. Götheli.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Ahlerstedt''; [[Saxonice]] ''Ohlers'')</small> * [[Alvstedium]]<ref name="Pratje 1759">Pratje, J. H. (1759). ''Historische Nachrichten von den ehemaligen vicedominis in ditione Bremensi:...''. Stadae: Typis H. C. Götheli.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Alfstedt''; [[Saxonice]] ''Alfs'' seu ''Alfst'')</small> * [[Amelinghusium]]<ref name="Baring 1746">Baring, E. (1746). ''Succincta Hannoverae et ditionum vicinarum Notitia Historica''. Hanoverae: Typis Nicolae Försteri.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Amelinghausen''; [[lingua Saxonica|Boreosaxonice]] ''Amekhusen''; [[Saxonice]] ''Amelkusen'')</small> * [[Anchemium]]<ref name="Schlegel 1705"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Ankum'')</small> * [[Andervenia]]<ref name="Schlegel 1705"/> <small>([[Theodisce]] ''Andervenne'')</small> * [[Andorlangia]]<ref name="Pratje 1759"/> <small>([[Theodisce]] ''Anderlingen''; [[Saxonice]] ''Annerlingen'')</small> * [[Ansibarium]]<ref name="Orbis Latinus N-Z">[https://www.bavarikon.de/object/bav:BSB-MDZ-00000BSB00050914?p=27&cq=M%C3%BCnchen&lang=de''Orbis latinus : Lexikon lateinischer geographischer Namen des Mittelalters und der Neuzeit / 3. N-Z''].</ref> <small>[[Index circulorum Germanicorum|circulus urbanus]] et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Osnabrück''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Ossenbrääch''; [[Saxonice]] et [[Lingua Saxonica|Westfalice]] ''Ossenbrügge'')</small> * [[Antiqua Medingha]]<ref name="Homeyer X 2006">Homeyer, J. (Ed.) (2006). ''Urkundenbuch des Klosters Medingen: Lüneburger Urkundenbuch (Monimenta historica saeculi XIV de parochia Medinghae) (Vol. X)''. Hannoverae, in Germania: Hahnsche Buchhandlung.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Altenmedingen''; [[Saxonice]] ''Ohmein'')</small> * [[Apenum]]<ref name="Baring 1746"/> <small>([[Theodisce]] ''Apen''; [[Saxonice]] ''Aap'')</small> * [[Apleremum]]<ref name="Schlegel 1703"/> <small>([[Theodisce]] ''Apelern'')</small> * [[Appelium]]<ref name="Schlegel 1705"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Appel'')</small> * [[Aquae Lauterbergenses in Montibus Harthicis]]<ref name="Mirus 1826">Mirus, A. (1826). ''De salubritate aquarum lauterbergensium in montibus harthicis sitarum''. Typis Regiis.</ref> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Bad Lauterberg im Harz'')</small> * [[Aquae Nendorpenses]]<ref name="Marcard 1805">Marcard, H. M. (1805). ''De salubritate aquarum nendorpensium et de earum usu in morbis chronicis''. [[Goettinga]]e: Dieterich; et: Macard, H. M. (1805). ''De usu salutari fontium salinorum in territorio Hildesiensi sitorum''. [[Goettinga]]e: Dieterich.</ref> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Bad Nenndorf'')</small> * [[Aquae Zwischenahnenses]]<ref name="Statisitakamt Nord 2025">Statistikamt Nord (Editio Latina). ''Catalogus Urbium et Communium Germaniae''. Hamburgi, 2025.</ref> <small>commune sui iuris</small> <small>([[Theodisce]] ''Bad Zwischenahn''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Twiskenoan'' seu ''Boad Twiskenoan''; [[Saxonice]] ''Twüschenahn'')</small> * [[Aroldishusium]]<ref name="Schlegel 1705"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Arholzen'')</small> * [[Artlenburgum]]<ref name="Baring 1746"/> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Artlenburg'')</small> * [[Artlissa]]<ref name="Mader 1664">Mader, J. J. (1664). ''Antiquitates Brunsvicenses: De antiquis parochiis Saxonum et finibus dioecesis Mindensis (Caput de parochia Artlissa)''. Helmestadii: Typis Henningi Mulleri.</ref> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Aerzen'': quoque [[Theodisce]] ''Ärzen'')</small> * [[Arx Agathae]]<ref name="Kochen 1724">Kochen, J. H. (1724). ''Introductio in Historiam Ducatus Bremensis y Verdensis: Accesserunt diplomata varia et descriptio Arcis Agathae et ditionis Stadiensis''. Stadae: Typis Caspari Holmii.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Agathenburg''; [[Saxonice]] ''Gothenborg'')</small> * [[Arx Draconis]]<ref name="Egger 1977"/> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Drakenburg''; [[Saxonice]] ''Drakenborg'')</small> * [[Ascalingium]]<ref name="Graesse"/> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Ahlden'')</small> * [[Asanthorpium]]<ref name="Vogell 1856">Vogell, A. (Ed.) (1856). ''Urkundenbuch des Bisthums Verden und des Collegiatstifts Bardewick: Chartae, diplomata et monumenta historica saeculi XIII...''. Hannoverae: Hahn’sche Hofbuchhandlung.</ref> <small>(in [[Circulus Harburgensis|Circulo Harburgensi]]<ref name="Landkreis Harburg">Fingitur nomen "Circulus Harburgensis" -Theodisce ''Landkreis Harburg'' nuncupatum- sic: Latinum substantivum "circulus" Theodiscum substantivum ''Landkreis'' (secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo) vertit, et de Latino toponymo "[[Harburgum]]" -ad quod gentilicium "Harburgensis-e" refertur-.</ref>)</small> <small>([[Theodisce]] ''Asendorf''; [[Saxonice]] ''Asendörp'')</small> * [[Asenthorpium]]<ref name="Hodenberg 1855">Hodenberg, W. von (Ed.) (1855). ''Hoyer Urkundenbuch'' (Vol. I). Hannoverae: Jänecke Verlag.</ref> <small>(in [[Circulus terrae Diepholtia|Circulo terrae Diepholtia]]<ref name="Landkreis Diepholz">Fingitur nomen "Circulus terrae Diepholtia" -Theodisce ''Landkreis Diepholz'' nuncupatum- sic: Latinum syntagma "circulus terrae" Theodiscum substantivum ''Landkreis'' (secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo) vertit, et de Latino toponymo "[[Diepholtia]]", vide {{Hofmannus}}.</ref>)</small> <small>([[Theodisce]] ''Asendorf''; [[Saxonice]] ''Asendörp'')</small> * [[Assena]]<ref name="Philippi & Bar 1892">Philippi, F., & Bär, M. (Eds.) (1892). ''Osnabrücker Urkundenbuch: Die Urkunden der Jahre 772-1200'' (Vol. 1). Verein für Geschichte und Landeskunde von Osnabrück.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Bad Essen'')</small> * [[Assini]]<ref name="Orbis Latinus A-D"/> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Essen'')</small> * [[Astanholteremarki-Scirnbeki]]<ref name="Graesse">{{Graesse}}.</ref> <small>commune sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Osterholz-Scharmbeck''; [[Saxonice]] ''Oosterholt-Scharmbeek'')</small> * [[Astedele]]<ref name="Astedele">Vide [https://kirchengemeindelexikon.de/einzelgemeinde/osteel/ ''Kirchengemeindelexikon''], ubi dicitur "(...) ''S''[igillum] ''Domini Siadonis in Astedele'' (Siegel des Herrn Syado in Osteel) (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Osteel''; [[Saxonice]] ''Oosteel'')</small> * [[Asylum (Saxonia Inferior)|Asylum]]<ref name="Asylum">Theodiscum nomen ''Freistatt'', quod ''Freistätte, Zufluchtsort, Asyl'' significat, Latine "asylum" reddi potest. Nam in ''Deutsches Wörterbuch'' de Weigand et Hirt vox Theodisca ''Asyl'' explicatur ut «Freistatt» et ipsa vox Theodisca ''Asyl'' e Latino "asylum" orta esse dicitur. Praeterea lexicon Germanico-Latinum, quod in traditione lexicographica Georgii continetur, directe tradit: ''Freistatt, -stätte'', "asylum'". Itaque "Asylum" non est forma ficticia neque mera translatio nostra, sed aequivalentia lexicographice comprobata.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Freistatt''; [[Saxonice]] ''Freestatt'')</small> * [[Aszi]]<ref name="Hermann">Hermann Abels: ''Die Ortsnamen des Emslandes in ihrer sprachlichen und kulturgeschichtlichen Bedeutung''. S. 27f.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Esche'')</small> * [[Attendorium]]<ref name="Orbis Latinus A-D"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Otterndorf''; [[Saxonice]] ''Oterndörp'' seu ''Otterndörp'')</small> * [[Aulica]]<ref name="Graesse"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Elze'')</small> * [[Auriacum (Saxonia Inferior)|Auriacum]]<ref name="Graesse"/><ref name="Orbis Latinus A-D"/> <small>commune sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Aurich''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Aurk''; [[Saxonice]] et [[lingua Saxonica|Eofrisosaxonice]] ''Auerk'')</small> {{div col end}} === B === {{div col|3}} * [[Badberga]]<ref name="-berga">Germanica toponyma cum suffixis ''-berg'' aut ''-berge'' aut ''-bergen'' aut ''-berghe'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-berga-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Amberga]], [[Annaberga]], [[Arensberga]], [[Asschaberga]], [[Bamberga]], [[Berga]], [[Blancoberga]], [[Bobbinberga]], [[Brunsberga]], [[Cassonberga]], [[Coloberga]], [[Eversberga]], [[Freiberga]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Badbergen''; [[Saxonice]] ''Badbern'')</small> * [[Baddekenstedium]]<ref name="Casemir & Menzel & Ohainski X 2018">Casemir, K., Menzel, F., & Ohainski, U. (2018). ''Die Ortsnamen des Landkreises Wolfenbüttel und der Stadt Salzgitter (Niedersächsisches Ortsnamenbuch, Teil X)''. Verlag für Regionalgeschichte.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Baddeckenstedt''; [[Saxonice]] ''Barkenstäe'')</small> * [[Balga]]<ref name="Udolph 1994">Udolph, J. (1994). ''Namenkundliche Studien zum Germanenproblem'' (Reallexikon der Germanischen Altertumskunde, Ergänzungsbände 9). Walter de Gruyter.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Balje'')</small> * [[Balga Cortis]]<ref name="Orbis Latinus A-D"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Balge'')</small> * [[Baltrumum]]<ref name="Wiarda III 1792">Wiarda, T. D. (1792). ''Ostfriesische Geschichte: Von den ältesten Zeiten bis zum Jahre 1648'' (Vol. 3). August Friedrich Winter.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Baltrum'')</small> * [[Bamwida]]<ref name="Orbis Latinus A-D"/> <small>([[Theodisce]] ''Bohmte''; [[Saxonice]] ''Baumte'')</small> * [[Bardenuvicum]]<ref name="Graesse"/> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Bardowick''; [[Saxonice]] ''Bewick'')</small> * [[Bardorpium]]<ref name="Sudendorf 1859">Sudendorf, H. (Ed.) (1859). ''Urkundenbuch zur Geschichte der Herzöge von Braunschweig und Lüneburg und ihrer Lande'' (Vol. 1). Carl Rümpler Verlag.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Bahrdorf'')</small> * [[Barenburgum]]<ref name="Kolb 1712">Kolb, G. (1712). ''Compendium totius orbis: partim geographicum, partim historicum, partim genealogicum''. Typis Universitatis Carolo-Francisceae</ref> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Barenburg''; [[Saxonice]] ''Baarnborg'')</small> * [[Bargstedum]]<ref name="Mushard 1764">Mushard, M. (1764). ''Palaeogentilismus Bremensis: Monumenta ac veterum tumuli in ducatibus Bremensi et Verdensi''. Typis Andreae Vandenhoeck.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Bargstedt''; [[Saxonice]] ''Bargst'' seu ''Bars'')</small> * [[Barnstedum]]<ref name="Bünting & Letzner 1702">Bünting, H., & Letzner, J. (1702). ''Braunschweig-Lüneburgische Chronica, Oder Historische Beschreibung der Durchlauchtigsten Herzogen zu Braunschweig und Lüneburg''. Gedruckt bey Caspar Johann Jakobi.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Barnstedt'')</small> * [[Barnstorfium]]<ref name="Böhmer 2007">Böhmer, J. F. (2007). ''Regesta Imperii III: Salisches Haus 1024–1125. Die Regesten des Kaiserreiches unter Heinrich IV'' (T. Struve, Ed.). Böhlau Verlag.</ref> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Barnstorf''; [[Saxonice]] ''Baarnstrup'')</small> * [[Barsela]]<ref name="Köbler 2016">Köbler, G. (2016). ''Orte in der deutschen Ortsgeschichte''. Wikiling-Zier. [[Universitas Leopoldino-Franciscea]].</ref> <small>([[Theodisce]] ''Barßel''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Bäärsel''; [[Saxonice]] ''Bassel'')</small> * [[Barsingehusa]]<ref name="Harenberg 1753">Harenberg, J. C. (1753). ''Historia ecclesiae Gandershemensis diplomatica''. Typis et Impensis Joannis Christophori Meisneri.</ref> <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Barsinghausen''; [[Saxonice]] ''Baschehusen'' seu ''Basche'')</small> * [[Barum (Luneburgum)|Barum]]<ref name="Mindermann I II 2004">Mindermann, A. (Ed.) (2004). ''Verdener Urkundenbuch, 1. Abteilung, Band 2: 1300–1380''. Landschaftsverband der ehemaligen Herzogtümer Bremen und Verden.</ref> <small>(in [[Circulus Luneburgensis|Circulo Luneburgensi]]<ref name="Landreis Lüneburg">Fingitur nomen "Circulus Luneburgensis" -Theodisce ''Landreis Lüneburg'' nuncupatum- sic: Latinum substantivum "circulus" Theodiscum substantivum ''Landkreis'' (secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo) vertit et Latinum gentilicium "Luneburgensis-e" ad [[Luneburgum]] refertur. Quo de toponymo, vide {{Graesse}}.</ref>)</small> <small>([[Theodisce]] ''Barum''; [[Saxonice]] ''Boorn'')</small> * [[Barum (Circulus Ulsenensis)|Barum]]<ref name="AdWzG 2010">Akademie der Wissenschaften zu Göttingen (2010). ''Die Ortsnamen des Landkreises Wolfenbüttel und der Stadt Salzgitter'' (K. Casemir, F. Menzel, & U. Ohainski, Eds.). Verlag für Regionalgeschichte.</ref> <small>(in [[Circulus Ulsenensis|Circulo Ulsenensi]]<ref name="Landkreis Uelzen">Fingitur nomen "Circulus Ulsenensis" -Theodisce ''Landkreis Uelzen'' nuncupatum- sic: Latinum substantivum "circulus" Theodiscum substantivum ''Landkreis'' (secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo) vertit et Latinum gentilicium "Ulsenensis-e" ad [[Ulsena]]m refertur. Quo de gentilicio, vide lemma "res-publica Ulsenensis" apud {{Google Books|w_tWAAAAcAAJ|vide paginam dedicationis operis}}"; et de topnymo, vide {{Graesse}}.</ref>)</small> <small>([[Theodisce]] ''Barum''; [[Saxonice]] ''Bourm'')</small> * [[Barunvilla]]<ref name="SdaedhdlM 1862">Société d'archéologie et d'histoire de la Moselle (1862). ''Mémoires de la Société d'archéologie et d'histoire de la Moselle: Année 1860–1861''. Rousseau-Pallez.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Barendorf''; [[Saxonice]] ''Borendörp'')</small> * [[Barverum]]<ref name="Böhmer 1844">Böhmer, J. F. (1844). ''Regesta Chronologico-Diplomatica Regum et Imperatorum Romanorum: Inde a Conrado I. Usque ad Henricum VII''. Typis et Sumtibus J. C. Hermann.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Barver'')</small> * [[Barwedelum]]<ref name="Köbler 2016"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Barwedel'')</small> * [[Basdalum]]<ref name="Meiborn III 1688"/> <small>([[Theodisce]] ''Basdahl''; [[Saxonice]] ''Basdaal'' seu ''Basdohl'')</small> * [[Bawinkelum]]<ref name="Moser 1738">Moser, J. J. (1738). ''Bibliotheca Iuris Publici S. R. I. Germanici: Specially regarding the territories of Westphalia and Lower Saxony''. Typis Ioannis Georgii Cottae.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Bawinkel''; [[Saxonice]] ''Bowinkel'')</small> * [[Bebenhusa (Saxonia Inferior)|Bebenhusa]]<ref name="Ahlfeldt 2010">Ahlfeldt, J. (Ed.) (2010). ''Regnum Francorum Online: Traditio Fuldenses''. Francia-Ahlfeldt Project.</ref> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Bad Bevensen''; [[Saxonice]] ''Bämsen'' seu ''Bemsen'')</small> * [[Beckdorfium]]<ref name="AdWzG 2010"/> <small>([[Theodisce]] ''Beckdorf''; [[Saxonice]] ''Beekdörp'')</small> * [[Beckedorfium]]<ref name="Köbler 2016"/> <small>([[Theodisce]] ''Beckedorf''; [[Saxonice]] ''Biäkedörp'')</small> * [[Beckelnum]]<ref name="Böhmer 1844"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Beckeln'')</small> * [[Bedenbostelum]]<ref name="NL 1924">Niedersächsisches Landesarchiv (1924). ''Niedersächsisches Jahrbuch für Landesgeschichte''. Veröffentlichungen de Historischen Kommission für Niedersachsen und Bremen.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Beedenbostel''; [[Saxonice]] ''Bedenbossel'')</small> * [[Beierstedum]]<ref name="Köbler 2016"/> <small>([[Theodisce]] ''Beierstedt''; [[Saxonice]] ''Barste’e'')</small> * [[Belmum]]<ref name="Moser 1738"/> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Belm'')</small> * [[Belumum]]<ref name="Mushard 1764"/> <small>([[Theodisce]] ''Belum''; [[Saxonice]] ''Belen'')</small> * [[Bema (Saxonia Inferior)|Bema]]<ref name="Sudendorf 1859"/> <small>([[Theodisce]] ''Böhme''; [[Saxonice]] ''Böhm'')</small> * [[Bendestorfium]]<ref name="Bührmann 2005">Bührmann, M. (2005). ''Suffixbildungen in alten Ortsnamen des norddeutschen Raumes''. Akademie der Wissenschaften zu Göttingen. </ref> <small>([[Theodisce]] ''Bendestorf''; [[Saxonice]] ''Bendsdörp'')</small> * [[Berga (Circulus Cellensis)|Berga]]<ref name="Bruzen de La Martinière 1737">Bruzen de La Martinière, A. A. (1737). ''Thesaurus geographicus criticus: in quo omnium orbis terrarum regionum, civitatum, oppidorum, nominibus antiquis, medii aevi et modernis''. Ex Officina Wetsteniana.</ref> <small>(in [[Circulus Cellensis|Circulo Cellensi]]<ref name="Landkreis Celle">Fingitur nomen "Circulus Cellensis" -Theodisce ''Landkreis Celle'' nuncupatum- sic: Latinum substantivum "circulus" Theodiscum substantivum ''Landkreis'' (secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo) vertit, et de Latino toponymo "[[Cella (Germania)|Cella]]" -ad quod gentilicium "Cellensis-e" refertur-, vide {{Graesse}}.</ref>)</small> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Bergen''; [[Saxonice]] ''Bargen'')</small> * [[Berga (Circulus Osnabrugae)|Berga]]<ref name="Orbis Latinus A-D"/> <small>(in [[Circulus Osnabrugae|Circulo Osnabrugae]]<ref name="Landkreis Osnabrück">Fingitur nomen "Circulus Osnabrugae" -Theodisce ''Landkreis Osnabrück'' nuncupatum- sic: Latinum substantivum "circulus" Theodiscum ''LandKreis'' (secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo) vertit et de Latino toponymo "[[Osnabruga|Osnabruga-ae]]", vide Pertsch, Erich: ''Langenscheidts Großes Schulwörterbuch Lateinisch-Deutsch'', Berolini et Monaci 1983, ISBN 3-468-07202-3, p. 1325.</ref>)</small> <small>([[Theodisce]] ''Berge'')</small> * [[Berga ad Dumnam]]<ref name="Bruzen de La Martinière 1737"/> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Bergen an der Dumme''; [[Polabice]] ''Djörska'')</small> * [[Bergenborstelium]]<ref name="Hodenberg 1855"/> <small>([[Theodisce]] ''Bahrenborstel''; [[Saxonice]] ''Bornbössel'' seu ''Boornbössel'')</small> * [[Bergfelda]]<ref name="Bünting & Letzner 1702"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Bergfeld''; quoque [[Saxonice]] ''Bargfeld'')</small> * [[Bernsium Minus]]<ref name="Bernsium">Vide [https://emslaendische-landschaft.de/images/AFEL/Publikationen/Zeitschriften/Band_22/Heft_109_Mai_2011.pdf?utm ''Emsländische Landschaft''], ubi dicitur "(...) '''Berßen, Groß oder Klein''' (...) Bernsium (...)".</ref><ref name="KleinGrosse">De interpretatione toponymica adiectivorum Germanicorum "Klein" et "Gross" per Latina "Minor-us" et "Maior-ius", vide: Casemir, K., Ohainski, U., & Udolph, J. (2018). ''Die Ortsnamen des Landkreises Helmstedt und der Stadt Wolfsburg (Niedersächsisches Ortsnamenbuch, Teil VII)''. Verlag für Regionalgeschichte.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Klein Berßen''; [[Saxonice]] ''Lütke Bässen'')</small> * [[Bersenbrugum]]<ref name="Sandhoff 1785">Sandhoff, J. E. (1785). ''Antistitum Osnabrugensis ecclesiae, qui per decem saecula episcopale munus in ea gesserunt, chronotaxis''. Typis Joannis Georgii Kislingii.</ref> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Bersenbrück''; [[Saxonice]] ''Bessenbrügge'')</small> * [[Bersinium]]<ref name="Kaemling 1987">Kaemling, ''Atlas zur Geschichte Niedersachsens'' (1987).</ref> <small>([[Theodisce]] ''Groß Berßen''; [[Saxonice]] ''Groten Bässen'')</small> * [[Berumburgum]]<ref name="Emmius 1616">Emmius, U. (1616). ''Rerum Frisicarum Historia''. [[Lugdunum Batavorum|Lugduni Batavorum]]: Elzevier.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Berumbur'')</small> * [[Bestena]]<ref name="Jellinghaus 1923">Jellinghaus, H. (1923). ''Die westfälischen Ortsnamen nach ihren Bestandteilen''' (III ed.). Ferdinand Schöningh.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Beesten'')</small> * [[Betzendorfum]]<ref name="Bünting & Letzner 1702"/> <small>([[Theodisce]] ''Betzendorf''; [[Saxonice]] ''Bätzendörp'')</small> * [[Bevernense Castrum]]<ref name="Graesse"/> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Bevern'')</small> * [[Beverstedum]]<ref name="Köbler 2016"/> <small>([[Theodisce]] ''Beverstedt''; [[Saxonice]] ''Beverst'')</small> * [[Bienenbuttelum]]<ref name="Köbler 2016"/> <small>([[Theodisce]] ''Bienenbüttel''; [[Saxonice]] ''Bienbüddel'')</small> * [[Bilshusa]]<ref name="Wolf 1819">Wolf, J. (1819). ''Politische Geschichte des Eichsfeldes mit Urkunden erläutert''. Johann Georg Rosenbusch.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Bilshausen'')</small> * [[Binethemum]]<ref name="Meiborn III 1688">Meibom, H. (1688). ''Rerum Germanicarum Tomi III: I. Historicos Germanicos, II. Historiam Helmstadensem, III. Dissertationes de utriusque Saxoniae''. Typis Georgii Wolffgangi Hammii; et: Meibom, H. (1688). ''Rerum Germanicarum Tomi III: Dissertationen und historische Chroniken des Herzogtums Braunschweig-Lüneburg''. Typis Georgii Wolffii.</ref> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Bad Bentheim'')</small> * [[Binnenum]]<ref name="Köbler 2016"/> <small>([[Theodisce]] ''Binnen''; [[Saxonice]] ''Binn’n'')</small> * [[Bippenum]]<ref name="Köbler 2016"/> <small>([[Theodisce]] ''Bippen''; [[Saxonice]] ''Bippen'')</small> * [[Birsina]]<ref name="Orbis Latinus A-D"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Bassum''; [[Saxonice]] ''Bassen'')</small> * [[Bissendorpum]]<ref name="Köbler 2016"/> <small>([[Theodisce]] ''Bissendorf''; [[Saxonice]] ''Bissendörp'')</small> * [[Blenderum]]<ref name="Brosius 1993">Brosius, D. (1993). ''Urkundenbuch des Klosters Loccum'' (Vol. 1). Wallstein Verlag.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Blender''; [[Saxonice]] ''Blenner'')</small> * [[Bliederstorpum]]<ref name="Trüper 2017">Trüper, H. G. (2017). ''Urkundenbuch der Herren von Zesterfleth: 1232–1657''. Wallstein Verlag.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Bliedersdorf''; [[Saxonice]] ''Bliersdörp'')</small> * [[Bobentunum]]<ref name="Casemir & Ohainski & Udolph"/> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Bovenden''; quoque [[Saxonice]] ''Bovten'')</small> * [[Bocensis]]<ref name="Graesse"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Bückeburg''; [[Saxonice]] ''Bückeborg'')</small> * [[Bocholta (Circulus Heidensis)|Bocholta]]<ref name="Hodenberg 1859"/> <small>(in [[Circulus Heidensis|Circulo Heidensi]]<ref name="Heidekreis">Fingitur nomen "Circulus Heidensis" -Theodisce ''Heidekreis'' nuncupatum- sic: Latinum substantivum "circulus" Theodiscum suffixum ''-kreis'' (secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo) et Latinum gentilicium "Heidensis-e" Theodiscum lexema ''Heide-'' vertit.</ref>)</small> <small>([[Theodisce]] ''Buchholz''; [[Saxonice]] ''Bookholt'')</small> * [[Bocholta (Circulus Theorosburgensis)|Bocholta]]<ref name="Wilmans & Hoogeweg VI 1898"/> <small>(in [[Circulus Theorosburgensis|Circulo Theorosburgensi]]<ref name="Landkreis Schaumburg">Fingitur nomen "Circulus Theorosburgensis" -Theodisce ''Landkreis Schaumburg'' nuncupatum- sic: Latinum substantivum "circulus" Theodiscum substantivum ''Landkreis'' (secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo) vertit et de Latino gentilicio "Theorosburgensis-e", quod ad [[Theorosburgum]] refertur, vide {{Graesse}}.</ref>)</small> <small>([[Theodisce]] ''Buchholz''; [[Saxonice]] ''Baukholt'')</small> * [[Bocholtum in Ericeto]]<ref name="Mindermann 2001"/> <small>[[urbs]] et commune sui iuris</small> <small>([[Theodisce]] ''Buchholz in der Nordheide''; [[Saxonice]] ''Bookholt'')</small> * [[Bochorna (Circulus Frisicus)|Bochorna]]<ref name="Ehmck & Bippen 1873">Ehmck, D. R., & von Bippen, W. (Ed.) (1873). ''Bremisches Urkundenbuch: Band 1. Urkunden bis zum Jahre 1300''. C. Schünemann.</ref> <small>(in [[Circulus Frisicus|Circulo Frisico]]<ref name="Landkreis Friesland">Fingitur nomen "Circulus Frisicus" -Theodisce ''Landkreis Friesland'' nuncupatum- sic: Latinum substantivum "circulus" Theodiscum substantivum ''Landkreis'' (secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo) vertit et Latinum gentilicium "Frisicus-a-um" ad [[Frisia (discretiva)|Frisiam]] refertur. Quod de toponymo, vide {{Graesse}}.</ref>)</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Bockhorn'')</small> * [[Bochorna (Circulus Vetha)|Bochorna]]<ref name="Graesse"/> <small>(in [[Circulus Vetha|Circulo Vetha]]<ref name="Landkreis Vechta">Fingitur nomen "Circulus Vetha" -Theodisce ''Landkreis Vechta'' nuncupatum- sic: Latinum substantivum "circulus" Theodiscum substantivum ''Landkreis'' (secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo).</ref><ref name="Orbis Latinus A-D"/>)</small> <small>([[Theodisce]] ''Bakum'')</small> * [[Bochorstia]]<ref name="Erhard 1851">Erhard, H. A. (Ed.) (1851). ''Regesta Historiae Westfaliae: Accedit Codex Diplomaticus/Regesten der Geschichte Westfalens''. Regensberg.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Bockhorst''; [[Saxonice]] ''Baukhast'')</small> * [[Bodendicum]]<ref name="Brosius 1985">Brosius, D. (1985). ''Aus der Geschichte der Burg Bodenteich''. Ecomed Verlag.</ref> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Bad Bodenteich''; [[Saxonice]] ''Bonndiek'')</small> * [[Bodenfelda]]<ref name="Sudendorf 1859"/> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Bodenfelde'')</small> * [[Bodensa]]<ref name="Casemir & Ohainski & Udolph">Casemir, K., Ohainski, U., & Udolph, J. (2003). ''Die Ortsnamen des Landkreises Göttingen''. In ''J. Udolph (Ed.), Niedersächsisches Ortsnamenbuch (NOB)''. Verlag für Regionalgeschichte.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Bodensee'')</small> * [[Bodonis Insula]]<ref name="Orbis Latinus A-D"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Bodenwerder'')</small> * [[Boffeshusium]]<ref name="Casemir & Ohainski VI 2007">Casemir, K., & Ohainski, U. (2007). ''Die Ortsnamen del Landkreises Holzminden''. In ''J. Udolph (Ed.), Niedersächsisches Ortsnamenbuch (NOB) (Teil VI)''. Editio ab Academia Scientiarum Gottingensi. Verlag für Regionalgeschichte.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Boffzen'')</small> * [[Boitersena]]<ref name="Mindermann 2001">Mindermann, A. (Ed.) (2001). ''Urkundenbuch der Bischöfe und des Domkapitels von Verden: Band 1''. Von den Anfängen bis 1300. [[Stadae|Stadis]]: Landschaftsverband der ehemaligen Herzogtümer Bremen und Verden.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Bötersen''; [[Saxonice]] ''Boitzen'')</small> * [[Boitzia]]<ref name="Sudendorf 1859"/> <small>([[Theodisce]] ''Boitze''; [[Saxonice]] ''Böhtz'')</small> * [[Bokenstorpium]]<ref name="Sudendorf 1859"/> <small>([[Theodisce]] ''Bokensdorf''; [[Saxonice]] ''Bokensdörp'')</small> * [[Bokenum]]<ref name="Orbis Latinus A-D"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Bockenem''; [[Saxonice]] ''Bokeln'')</small> * [[Borchwega]]<ref name="Rüther 1905">Rüther, H. (Ed.) (1905). ''Urkundenbuch des Klosters Neuenwalde''. Halle’sche Buchhandlung.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Burweg'')</small> * [[Borkna]]<ref name="Graesse"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Borkum''; [[lingua Frisica|Frisice]] ''Boarkum''; quoque [[Saxonice]] ''Börkum'')</small> * [[Borna Castra]]<ref name="Graesse"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Berne'')</small> * [[Borsla]]<ref name="Niemeyer 2012">Niemeyer, M. (Ed.) (2012). ''Deutsches Ortsnamenbuch''. De Gruyter</ref> <small>([[Theodisce]] ''Bösel''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Böäsel''; [[Saxonice]] ''Bäsel'')</small> * [[Borstla]]<ref name="Hodenberg 1842">Hodenberg, W. von (Ed.) (1842). ''Diepholzer Urkundenbuch: Authentische Urkunden zur Geschichte der Grafschaft Diepholz''. [[Hannovera]]e: Hahn'schen Hofbuchhandlung.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Borstel''; [[Saxonice]] ''Bössel'')</small> * [[Botela]]<ref name="Mindermann 2001"/> <small>([[Theodisce]] ''Bothel''; [[Saxonice]] ''Bootel'')</small> * [[Brachia (Germania)|Brachia]]<ref name="Egli 1893"/> <small>[[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Brake''; [[Saxonice]] ''Braak'' seu ''Broak'')</small> * [[Braclina]]<ref name="Rübel 1881">Rübel, K. (Ed.) (1881). ''Dortmunder Urkundenbuch: Band 1. Urkunden bis zum Jahre 1340''. [[Isarlohia]]e: J. Baedeker.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Brackel''; [[Saxonice]] ''Braackel'')</small> * [[Bracum]]<ref name="Kirchbrak">Germanica et Romanica toponyma cum terminationibus ''-ac'' aut ''-ach'' aut ''-ack'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-acum-i" aut "-achium-i". Qua de latinizatione, vide [https://es.scribd.com/document/441536698/1983-Stearn-Botanical-Latin-pesquisavel-pdf ''Botanical Latin''], ubi dicitur "(...) '''-ac, -ach, -ack''' : -''acum,'' -''achium'' (...)". Hoc casu, latinizantia suffixa formis antiquis huius toponymi "Brac" applicantur; quo de toponymo, vide [https://rep.adw-goe.de/bitstream/handle/11858/00-001S-0000-0023-9B77-F/NOB%20VI%20Die%20Ortsnamen%20des%20Landkreises%20Holzminden.pdf?isAllowed=y&sequence=1&utm ''NOB VI Die Ortsnamen des Landkreises Holzminden'']{{Nexus deficit|date=September 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, ubi dicitur "(...) ''Theodericus de Brach'' (...) ''Henricus de Brach'' (...) ''Henrico de Brack'' (...) ''villa Brac'' (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] ''Kirchbrak''; [[Saxonice]] ''Kerkbraak'')</small> * [[Bramascus]]<ref name="Orbis Latinus A-D"/> <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Bramsche'')</small> * [[Breddenberga]]<ref name="Wilmans & Hoogeweg VI 1898">Wilmans, R., & Hoogeweg, H. (Ed.). (1898). ''Westfälisches Urkundenbuch: Band 6. Die Urkunden des Bisthums Minden und angrenzender Gebiete''. [[Monasterium (Germania)|Monasterii]]: Regensberg'schen Buchhandlung.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Breddenberg'')</small> * [[Bredenforda]]<ref name="Hoogeweg 1898">Hoogeweg, H. (Ed.) (1898). ''Westfälisches Urkundenbuch: Band 6. Die Urkunden des Bisthums Minden vom J. 1201-1300''. [[Monasterium (Germania)|Monasterii]]: Regensberg'schen Buchhandlung.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Brevörde''¨; quoque [[Saxonice]] ''Bräwer'')</small> * [[Bredthorpium]]<ref name="Ehmck & Bippen 1873"/> <small>([[Theodisce]] ''Breddorf''; [[Saxonice]] ''Breddörp'')</small> * [[Brestum (Saxonia Inferior)|Brestum]]<ref name="Pratje 1759"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Brest'')</small> * [[Brincama]]<ref name="Friedländer 1878">Friedländer, E. (Ed.) (1878). ''Ostfriesisches Urkundenbuch: Band 1. (Jahre 787–1470)''. [[Emda]]e: Haynel.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Brinkum'')</small> * [[Britlinga]]<ref name="Udolph 2004">Udolph, J. (2004). ''Suffixbildungen in alten Ortsnamen: Akten eines internationalen Symposiums in Uppsala''. [[Gottinga]]e: Hahnsche Buchhandlung.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Brietlingen''; [[Saxonice]] ''Brietl'')</small> * [[Brochema]]<ref name="Wilmans & Hoogeweg VI 1898"/> <small>([[Theodisce]] ''Brockum''; [[Saxonice]] ''Broubm'' seu ''Brookm'')</small> * [[Brocleda]]<ref name="Janicke 1896">Janicke, K. (Ed.) (1896). ''Urkundenbuch des Hochstifts Hildesheim und seiner Bischöfe: Band 1''. [[Lipsia]]e: S. Hirzel.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Bröckel''; [[Saxonice]] ''Bräukel'')</small> * [[Broclina]]<ref name="Mindermann 2001"/> <small>([[Theodisce]] ''Brockel''; [[Saxonice]] ''Brookel'')</small> * [[Broma]]<ref name="Casemir & Ohainski 2014">Casemir, K., & Ohainski, U. (Ed.). (2014). ''Niedersächsisches Ortsnamenbuch: Die Ortsnamen des Landkreises Gifhorn''. [[Bilivelda]]e: Verlag für Regionalgeschichte.</ref> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Brome''; [[Saxonice]] ''Brom'')</small> * [[Brochusium-Vilsena]]<ref name="Hodenberg 1855"/><ref name="Wilmans & Hoogeweg VI 1898"/> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Bruchhausen-Vilsen''; [[Saxonice]] ''Brooksen-Vilsen'')</small> * [[Brunsvicum]]<ref name="Graesse"/> <small>[[Index circulorum Germanicorum|circulus urbanus]] et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Braunschweig''; [[Saxonice]] ''Brunswiek''; [[lingua Saxonica|Brunsvicice]] dialectaliter ''Bronswiek'' seu ''Brönswiek'')</small> * [[Bukina]]<ref name="Wilmans & Hoogeweg VI 1898"/> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Bücken'')</small> * [[Bulcova]]<ref name="Ehmck & Bippen 1873"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Bülkau'')</small> * [[Bulsteda]]<ref name="Ehmck & Bippen 1873"/> <small>([[Theodisce]] ''Bülstedt''; [[Saxonice]] ''Büls'')</small> * [[Brunla]]<ref name="Bode 1893">Bode, G. (Ed.) (1893). ''Urkundenbuch der Stadt Goslar und der in und bei Goslar belegenen geistlichen Stiftungen: Band 1 (922 bis 1250)''.</ref> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Braunlage'')</small> * [[Bunda]]<ref name="Deiter">Deiter, H. (1881). Oldeborchs, Pastoris zu Bunda in Reiderland, kleine ostfriesische Chronicke, betreffend die Jahre 1558 bis 1605. ''Jahrbuch de Gesellschaft für bildende Kunst und vaterländische Altertümer zu Emden''.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Bunde''; [[Saxonice]] ''Bunn'')</small> * [[Burchardivillare]]<ref name="Janicke 1892">Janicke, K. (Ed.) (1892). ''Urkundenbuch des Hochstifts Hildesheim und seiner Bischöfe: Band 1. Bis zum Jahre 1221''. S. Hirzel.</ref> <small>(in [[Circulus Guelpherbytensis|Circulo Guelpherbytensi]]<ref name="Landkreis Wolfenbüttel">Fingitur nomen "Circulus Guelpherbytensis" -Theodisce ''Landkreis Wolfenbüttel'' nuncupatum- sic: Latinum substantivum "circulus" Theodiscum substantivum ''Landkreis'' (secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo) vertit et Latinum gentilicium "Guelpherbytensis-e" ad [[Guelpherbytum]] refertur. Quo de toponymo, vide [https://vd18.gbv.de/viewer/fullscreen/006049869/1/ ''vd18.gbv.de''], ubi dicitur "(...) Pro eo ac debuisti, urbs aerumnosa, infelix ac misera Guelpherbytum (...)"; et quo de gentilicio, vide [https://www.deutsche-digitale-bibliothek.de/item/MBRY52X6EUWPQOQRFBKHVLYBSUG4M6LS ''Carmina Votiva Honori Clarißimi atq[ue] Experientißimi Viri Dn. Samuelis Stockhausen''], ubi dicitur "(...) Practici Guelpherbytensis (...)".</ref>)</small> <small>([[Theodisce]] ''Burgdorf''; [[Saxonice]] ''Borgdörp'')</small> * [[Burgdorfium]]<ref name="Graesse"/> <small>(in [[Hannovera (regio)|Regione Hannovera]]<ref name="Graesse"/>)</small> <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Burgdorf''; [[Saxonice]] ''Borgdörp'' seu ''Bortörp'')</small> * [[Burgium (Saxonia Inferior)|Burgium]]<ref name="Remling VII 2026">Remling, L. (2026). ''Die Ortsnamen des Landkreises Emsland''. In ''J. Udolph (Ed.), Niedersächsisches Ortsnamenbuch (NOB) (Teil VII)''. Verlag für Regionalgeschichte.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Börger''; [[Saxonice]] ''Borger'')</small> * [[Buria (Saxonia Inferior)|Buria]]<ref name="Casemir & Ohainski & Udolph"/> <small>([[Theodisce]] ''Bühren'')</small> * [[Bursina (Saxonia Inferior)|Bursina]]<ref name="Casemir 2003">Casemir, K. (2003). ''Die Ortsnamen des Landkreises Wolfenbüttel und der Stadt Salzgitter''. In ''J. Udolph (Ed.), Niedersächsisches Ortsnamenbuch (NOB) (Teil III)''. Verlag für Regionalgeschichte.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Börßum'')</small> * [[Butiadinga]]<ref name="Ehmck & Bippen II 1876">Ehmck, D. R., & Bippen, W. von. (Ed.) (1876). ''Bremisches Urkundenbuch: Band 2. 1301–1350''. D. Ed. Müller.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Butjadingen'')</small> * [[Buxtehuda]]<ref name="Lappenberg 1842">Lappenberg, J. M. (Ed.) (1842). ''Hamburgisches Urkundenbuch: Band 1''. Perthes-Besser & Mauke.</ref> <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Buxtehude''; [[Saxonice]] ''Buxthu'')</small> * [[Byspinga]]<ref name="Hodenberg 1859">Hodenberg, W. von (Ed.) (1859). ''Lüneburger Urkundenbuch, Fünfte Abtheilung: Archiv des Klosters St. Michaelis zu Lüneburg''. Capaun-Karlowa’sche Buchhandlung.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Bispingen''; [[Saxonice]] ''Bissen'')</small> {{div col end}} === C === {{div col|3}} * [[Calba (Saxonia Inferior)|Calba]]<ref name="Kalbe">Theodiscum toponymum ''Kalbe'' seu ''Calbe'' forma "Calba" latinizari solet. Cf. [[Calba ad Salam|Calbam ad Salam]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Kalbe''; [[Saxonice]] ''Kalf'')</small> * [[Calefelda]]<ref name="-felda">Germanica toponyma cum suffixis ''-feld(en)'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-felda-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Falufelda]], [[Frauenfelda]], [[Heresfelda]], [[Hirutfelda]], [[Ilfelda]], [[Mansfelda]], [[Salfelda]], [[Sualafelda]], [[Alfelda]], [[Alsfelda]] apud {{Graesse}}.</ref><ref name="Calefeldensis">"C" pro "K" ponitur propter orthographiam gentilicii "Calefeldensis-e". Quo de gentilicio, vide [https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/9/9a/Abhandlungen_zur_geologischen_Specialkarte_von_Preussen_und_den_Th%C3%BCringischen_Staaten_%28IA_abhandlungenzurg8589preu%29.pdf?utm_source=commons.wikimedia.org&utm_campaign=index&utm_content=original ''Abhandlungen zur geologischen Specialkarte von Preussen und den Thüringischen Staaten''], ubi dicitur "(...) ''Calefeldensis'' (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Kalefeld'')</small> * [[Campus Rufus]]<ref name="Stüve 1789"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Bad Rothenfelde'')</small> * [[Capella (Saxonia Inferior)|Capella]]<ref name="Philippi II 1894">Philippi, F. (Ed.) (1894). ''Osnabrücker Urkundenbuch: Band 2. Die Urkunden der Jahre 1201–1250''. H. Th. Wenner.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Cappeln'')</small> * [[Capella Orientalis]]<ref name="Capella">Theodiscum suffixum ''-cappel(n)'' Latino vocabulo "capella-ae" vertitur.</ref><ref name="Orientalis"/> <small>([[Theodisce]] ''Ostercappeln''; [[Saxonice]] ''Austerkappeln'')</small> * [[Castrovallium]]<ref name="Meiborn III 1688"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Burgwedel''; [[Saxonice]] ''Borwee'' seu ''Boorwee'')</small> * [[Cella (Germania)|Cella]]<ref name="Graesse"/> <small>magna urbs sui iuris et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Celle'')</small> * [[Clenza]]<ref name="Janicke II 1896">Janicke, K. (Ed.) (1896). ''Urkundenbuch des Hochstifts Hildesheim und seiner Bischöfe: Band 2. Von 1221 bis 1260''. S. Hirzel.</ref> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Clenze''; [[Polabice]] ''Kloncka'')</small> * [[Cloppenburgum]]<ref name="Egli 1893"/> <small>commune sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Cloppenburg''; [[Saxonice]] ''Cloppenborg''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Kloppenbuurich'')</small> * [[Clusa (Saxonia Inferior)|Clusa]]<ref name="Kluse">Theodiscum Saxonicumque toponymum ''Kluse'' derivatur a Medio-Latino vocabulo "clūsa", "angustum montium aditum, locum clausum" significante, quae ad Latinum verbum "claudere" refertur; cf. Kluge, ''Etymologisches Wörterbuch der deutschen Sprache'', s.v. ''Klause'', ubi Mediaevali Theodisco vocabulo ''klûse'', Antiquo Theodisco vocabulo ''chlûsa'' ex [[Latinitas medii aevi|Mediaevali Latino vocabulo]] "clausa, clusa" deducitur, et Lühr, ''Etymologisches Wörterbuch des Althochdeutschen'', V, s.v. ''klûsa'', ubi Antiquum Theodiscum vocabulum ''klûsa'', ''Einfriedung, Engpass'' significans, ex [[Latinitas medii aevi|Mediaevali Latino vocabulo]] "clūsa" explicatur. Inde Theodiscum Saxonicumque toponymum ''Kluse'' ortum est.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Kluse'')</small> * [[Coeli Porta]]<ref name="Graesse"/> <small>([[Theodisce]] ''Himmelpforten''; [[Saxonice]] ''Himmelpoorten'')</small> * [[Collis (Saxonia Inferior)|Collis]]<ref name="Erhard 1851">Erhard, H. A. (Ed.) (1851). ''Regesta Historiae Westfaliae: Accedit Codex Diplomaticus/Regesten der Geschichte Westfalens''. Regensberg.</ref> <small>[[oppidum]]</small> ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Polle'') * [[Cornu Curvatum]]<ref name="Cornu Curvatum">[https://www.navigium.de/latein-woerterbuch/curvatus?wb=gross&nr=1 Theodiscum adiectivale praefixum ''Krumm-'' Latino adiectivo "curvatus-a-um"] et [https://www.navigium.de/latein-woerterbuch/cornu?wb=gross&nr=2 Theodiscum nominale suffixum ''-hörn'' Latino nomine "cornu-us" (n.)] vertitur.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Krummhörn'')</small> * [[Cramma]]<ref name="Casemir 2003"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Cramme'')</small> * [[Cranenburgum (Saxonia Inferior)|Cranenburgum]]<ref name="Cranenburgum">Theodiscum toponymum ''Kranenburg'' "Cranenburgum" latinizari solet. Cf. [[Cranenburgum (Rhenania Septentrionalis et Vestfalia)|Cranenburgum Rhenanum]] apud ''Atlas Sive Cosmographicae Meditationes de Fabrica Mundi et Fabricati Figura'', Mercatoris.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Kranenburg''; [[Saxonice]] ''Kronenborg'')</small> * [[Curia Maiorica]]<ref name="Curia Maiorica">Manfred Niemeyer (Hrsg.): ''Deutsches Ortsnamenbuch''. De Gruyter, Berolini 2012, ISBN 978-3-11-018908-7, S. 298.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Jork''; [[Saxonice]] ''Jörk'')</small> * [[Curia Sanctae Mariae]]<ref name="Marienhafe">Vide [https://bibliothek.ostfriesischelandschaft.de/wp-content/uploads/sites/3/dateiarchiv/3134/Marienhafe.pdf ''Marienhafe''], ubi dicitur "(...) Urkundlich wird Marienhafe erstmals am 16. Februar 1250 als „curia sancte Marie“, d.h. „Hof der heiligen Maria“ erwähnt. 1362 ist von „curia Virginis gloriose“ (...)".</ref> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Marienhafe'')</small> * [[Cuxhavia]]<ref name="Graesse"/> <small>magna urbs sui iuris et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Cuxhaven''; [[Saxonice]] ''Cuxhoben'')</small> {{div col end}} === D === {{div col|3}} * [[Dalemia]]<ref name="Meiborn III 1688"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Dahlem'')</small> * [[Dalenburgum]]<ref name="Rzihacek & Spreitzer XI 2024">Rzihacek, A., & Spreitzer, F. (Ed.) (2024). ''Die Urkunden Otto IV (Monumenta Germaniae Historica, Diplomata Regum et Imperatorum Germaniae, Tomus XI). Hahnsche Buchhandlung.</ref> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Dahlenburg''; [[Saxonice]] ''Dahlenborg'')</small> * [[Dalum]]<ref name="Janicke II 1896"/> <small>([[Theodisce]] ''Dahlum''; [[Saxonice]] ''Tahln'')</small> * [[Damma (Saxonia Inferior)|Damma]]<ref name="Philippi II 1894"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Damme'')</small> * [[Damnatzium]]<ref name="Garzmann LXXVI 2004">Garzmann, M. R. W. (Ed.) (2004). ''Niedersächsisches Jahrbuch für Landesgeschichte: Neue Folge der Zeitschrift des Historischen Vereins für Niedersachsen (Band 76)''. Hahnsche Buchhandlung.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Damnatz'')</small> * [[Danneberga]]<ref name="Orbis Latinus A-D"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Dannenberg''; [[Saxonice]] ''Dannenbarg''; [[Polabice]] ''Wajdars'')</small> * [[Danthorpum]]<ref name="Casemir & Menzel % Udolph VII 2011">Casemir, K., Menzel, F., & Udolph, J. (2011). ''Die Ortsnamen des Landkreises Helmstedt und der Stadt Wolfsburg (Niedersächsisches Ortsnamenbuch, Teil VII''). Verlag für Regionalgeschichte.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Danndorf'')</small> * [[Dassela]]<ref name="Graesse"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Dassel'')</small> * [[Dedenhusa]]<ref name="-husaDeensen">Germanica toponyma cum suffixis ''-haus(en)'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-husa-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Petrishusa]], [[Sachsenhusa]], [[Sangerhusa]], [[Sunthusa]], [[Ahusa]], [[Bebenhusa]], [[Buozolteshusa]], [[Chuzenhusa]], [[Husa]], [[Francohusa]], [[Gisinhusa]], [[Harthusa]], [[Hilpertohusa]] apud {{Graesse}}. Hoc casu suffixum primae formae huius toponymi ''Dedehusen'' testatae applicatur. Qua de pristina forma, vide: Casemir, K., & Ohainski, U. (2007). ''Die Ortsnamen des Landkreises Holzminden (Veröffentlichungen del Institut für Historische Landesforschung der Universität Göttingen, Vol. 51)''. Verlag für Regionalgeschichte.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Deensen'')</small> * [[Deinsta]]<ref name="-e"/> <small>([[Theodisce]] ''Deinste''; [[Saxonice]] ''Deinst'')</small> * [[Deinstadium]]<ref name="-stadt">Germanica toponyma cum suffixis ''-stadt'' et ''-stedt'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-stadium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Arnstadium]], [[Bernstadium]], [[Berolstadium]], [[Carolostadium]], [[Hermannostadium]], [[Darmstadium]], [[Freistadium]], [[Eisenstadium]], [[Fraustadium]], [[Harpstadium]], [[Helmstadium]], [[Altstadium]], [[Auerstadium]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Deinstedt''; [[Saxonice]] ''Deins'')</small> * [[Delmenhorstium]]<ref name="Graesse"/> <small>[[Index circulorum Germanicorum|circulus urbanus]] et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Delmenhorst''; [[Saxonice]] ''Demost'')</small> * [[Dengdia]]<ref name="Orbis Latinus A-D"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Denkte'')</small> * [[Derenthalia]]<ref name="-thalia">Germanica toponyma cum suffixo ''-thal'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-thalia-ae" seu "-dalia-ae". Qua de latinizatione, vide [https://es.scribd.com/document/441536698/1983-Stearn-Botanical-Latin-pesquisavel-pdf ''Botanical Latin''], ubi dicitur "(...) '''-thal''' : -''thalia'', -''dalia'' (...)". Animadvertendum est suffixum ''-thal'' veterem orthographiam hodierni suffixi ''-tal'' esse; ergo Germanica toponyma cum suffixo ''-tal'' quoque latinizari potest addita terminatione latinizata "-thalia-ae" seu "-dalia-ae".</ref> <small>([[Theodisce]] ''Derental'')</small> * [[Dersum]]<ref name="Egger 1977">Egger, C. (1977). ''Lexicon Nominum Locorum (Officium Libri Catholici)''. Libreria Editrice Vaticana.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Dersum''; [[Saxonice]] ''Derßm'')</small> * [[Dettum]]<ref name="Egger 1977"/> <small>([[Theodisce]] ''Dettum''; [[Saxonice]] ''Detten'')</small> * [[Dicla]]<ref name="Mooyer 1855">Mooyer, E. F. (Ed.) (1855). ''Urkundenbuch des vormaligen Stiftes Minden''. J. C. C. Bruns.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Dickel'')</small> * [[Diddersa]]<ref name="-e"/> <small>([[Theodisce]] ''Didderse'' et [[Saxonice]] ''Deesse'')</small> * [[Diekholza]]<ref name="-a"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Diekholzen'')</small> * [[Dielmissa]]<ref name="-a"/> <small>([[Theodisce]] ''Dielmissen'')</small> * [[Diepenavia]]<ref name="-avia">Germanica toponyma cum terminatione ''-au'' seu ''-aw'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-avia-ae", quamquam huius terminationis variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Iereslavia]], [[Iunonwladislavia]], [[Labiavia]], [[Landavia]], [[Lindavia]], [[Liptavia]], [[Lobavia]], [[Lochavia]], [[Lublavia]], [[Luccavia]], [[Mitavia]], [[Multavia]], [[Namslavia]], [[Neoboleslavia]], [[Olavia]], [[Oppavia]], [[Pegavia]], [[Pillavia]], [[Premislavia]], inter alia, apud {{Graesse}}.</ref> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Diepenau''; quoque [[Saxonice]] ''Deepnau'')</small> * [[Diepholtia]]<ref name="Hofmannus">{{Hofmannus}}.</ref> <small>[[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Diepholz''; [[Saxonice]] ''Deefholt'')</small> * [[Dinklaga]]<ref name="-e"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Dinklage''; [[Saxonice]] ''Dinklaoge'')</small> * [[Disaldishusa]]<ref name="-husaDelligsen">Germanica toponyma cum suffixis ''-haus(en)'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-husa-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Petrishusa]], [[Sachsenhusa]], [[Sangerhusa]], [[Sunthusa]], [[Ahusa]], [[Bebenhusa]], [[Buozolteshusa]], [[Chuzenhusa]], [[Husa]], [[Francohusa]], [[Gisinhusa]], [[Harthusa]], [[Hilpertohusa]] apud {{Graesse}}. Hoc casu suffixum primae formae huius toponymi ''Disaldishusen'' testatae applicatur. Qua de pristina forma, vide: Reuter, A. (Ed.) (1950). ''1100 Jahre Delligsen: Geschichte der Hilsmulde und des Ortes Delligsen''. Verlag der Gemeinde Delligsen. </ref> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Delligsen'')</small> * [[Disna (Saxonia Inferior)|Disna]]<ref name="Graesse"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Dissen am Teutoburger Wald'')</small> * [[Dithgherscope-Twielenflethum]]<ref name="Hollern">Vide [https://kirchengemeindelexikon.de/einzelgemeinde/hollern-twielenfleth/?utm ''Kirchengemeindelexikon''] {{Nexus deficit|date=November 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}. ubi dicitur "(...) ''Luderus in Dithgherscope'' (...)".</ref><ref name="-ethum">Germanica toponyma cum terminatione ''-eth'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-ethum-i", quamquam huius terminationis variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Bechtsriethum]], [[Maitenbethum]] ac [[Wiesethum]] apud Vicipaediae Latinae articulum de [[Index communium Bavariae|indice communium Bavariae]]; et [[Gransebiethum]] apud Vicipaediae Latinae articulum de [[Index Communium Megapolis et Pomeraniae Citerioris|indice communium Megapolis et Pomeraniae Citerioris]].</ref> <small>([[Theodisce]] ''Hollern-Twielenfleth''; [[Saxonice]] ''Hullern-Twielenfleth'')</small> * [[Dohra (Terra Emesensis)|Dohra]]<ref name="-a"/> <small>(in [[Circulus Terrae Emesensis|Terra Emesensi]]<ref>Fingitur nomen "Circulus Terrae Altenburgensis" -Theodisce ''Landkreis Emsland'' nuncupatum- sic: Latinum substantivum "circulus" Theodiscum substantivum ''Landkreis'' (secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo) et Latinum "terra-ae" Theodiscum lexema ''-land'' vertit et Latinum gentilicium "Emesensis-e" ad flumen [[Amisia|Emesam]] refertur. De hoc hydronymo, vide {{Graesse}}.</ref>)</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Dohren '')</small> * [[Dohra (Circulus Harburgensis)|Dohra]]<ref name="-a"/> <small>(in [[Circulus Harburgensis|Circulo Harburgensi]]<ref name="Landkreis Harburg"/>)</small> <small>([[Theodisce]] ''Dohren''; [[Saxonice]] ''Duhrn'')</small> * [[Dolnere]]<ref name="Dolnere">Vide [https://adw-goe.de/fileadmin/forschungsprojekte/ortsnamen_rhein_elbe/dokumente/Publikationen_Udolph_PDF/2001-2005/315._Udolph_Anmerkungen_zum_Ortsnamen_Dollern.pdf ''Anmerkugen zum Ortsnamen Dollern''], ubi dicitur "(...) 1105 (Fälschung Mitte 12. Jh.) ''Dolnere'' (...) 1209 ''Johannes de dolnere'' (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Dollern'')</small> * [[Doristacus]]<ref name="Orbis Latinus A-D"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Dorstadt'')</small> * [[Dornum]]<ref name="Egger 1977">Egger, C. (1977). ''Lexicon Nominum Locorum (Officium Libri Catholici)''. Libreria Editrice Vaticana.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Dornum''; [[Saxonice]] ''Dornm'')</small> * [[Dorverda]]<ref name="-a"/> <small>([[Theodisce]] ''Dörverden''; [[Saxonice]] ''Dörbern'' seu ''Dörb'' seu ''Dörveern'')</small> * [[Dotlinga]]<ref name="-inga">Germanica toponyma cum suffixis ''-ing'' et ''-ingen'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-inga-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Huninga]], [[Ihilinga]], [[Incinga]], [[Isininga]], [[Lauginga]], [[Leichlinga]], [[Liuchinga]], [[Liutmuntinga]], [[Lollinga]], [[Machtolvinga]], [[Mecchinga]], [[Memminga]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Dötlingen'')</small> * [[Draga (Albis)|Draga]]<ref name="-e"/> <small>([[Theodisce]] ''Drage''; [[Saxonice]] ''Draag'')</small> * [[Drentweda]]<ref name="-e"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Drentwede'')</small> * [[Drestadium]]<ref name="-stadt"/> <small>([[Theodisce]] ''Drestedt''; [[Saxonice]] ''Dreest'')</small> * [[Drochtersa]]<ref name="-a"/> <small>([[Theodisce]] ''Drochtersen''; [[Saxonice]] ''Drochters'')</small> * [[Dudanebutli]]<ref name="Lappenberg 1841">Lappenberg, J. M. (Ed.) (1841). ''Hamburgisches Urkundenbuch (Band 1)''. Perthes-Besser & Mauke.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Düdenbüttel''; [[Saxonice]] ''Düünbeudel'')</small> * [[Duderstadium]]<ref name="Graesse"/> <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Duderstadt''; [[Saxonice]] ''Dustadt'')</small> * [[Dunsa]]<ref name="-a"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Dünsen'')</small> * [[Dunum (Saxonia Inferior)|Dunum]]<ref name="Houtrouw 1889">Houtrouw, O. G. (1889). ''Ostfriesland: Eine geschichtlich-ortskundige Wanderung gegen Ende der Fürstenzeit (Band 1)''. Dunkmann.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Dunum'')</small> * [[Duthungun]]<ref name="Udolph 2004"/> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Duingen''; [[Saxonice|Ostfalice]] ''Daujen'')</small> {{div col end}} === E === {{div col|3}} * [[Ebbestorpium]]<ref name="Jaitner 1985">Jaitner, K. (Ed.) (1985). ''Urkundenbuch des Klosters Ebstorf (Lüneburger Urkundenbuch, 14. Abteilung)''. Lax Verlag.</ref> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Ebstorf''; [[Saxonice]] ''Ebstörp'')</small> * [[Ebersdorfium (Saxonia Inferior)|Ebersdorfium]]<ref name="Ebersdorfium">Theodiscum toponymum ''Ebersdorf'' in Latinam "Ebersdorfium" verti solet. V.gr. vide [https://www.bavarikon.de/object/bav:BSB-MDZ-00000BSB00050913 ''Orbis latinus: Lexikon lateinischer geographischer Namen des Mittelalters und der Neuzeit / 2. E-M''].</ref> <small>([[Theodisce]] ''Ebersdorf''; [[Saxonice]] ''Eversdörp'')</small> * [[Echemium]]<ref name="-hemium">Germanica toponyma cum suffixis ''-he(i)m'' et ''-hjem'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-hemium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ingelhemium]], [[Eboreshemium]], [[Arnhemium]], [[Oppenhemium]], [[Forchemium]], [[Gerineshemium]], [[Benthemium]], [[Buxhemium]], [[Dronthemium]], [[Enshemium]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Echem''; [[Saxonice]] ''Echen'')</small> * [[Edemissa]]<ref name="-a"/> <small>([[Theodisce]] ''Edemissen''; [[Saxonice]] ''Emisse'')</small> * [[Egestorpium]]<ref name="-torpium">Germanica toponyma cum suffixis ''-torf'' et ''-torp'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-torpium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ebbestorpium]] apud Jaitner, K. (Ed.) (1985). ''Urkundenbuch des Klosters Ebstorf (Lüneburger Urkundenbuch, 14. Abteilung)''. Lax Verlag; [[Ermelstorpium]] apud Pratje, J. H. (1759). ''Historische Nachrichten von den ehemaligen vicedominis in ditione Bremensi:...''. Stadae: Typis H. C. Götheli; [[Gottorpium]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Egestorf''; [[Saxonice]] ''Äästörp'')</small> * [[Edewechte]]<ref name="Berger 2012">Berger, D. (2012). ''Edewecht''. In ''Deutsches Ortsnamenbuch''. Walter de Gruyter.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Edewecht''; [[Saxonice]] ''Erwech''; historice ''Adewacht'')</small> * [[Eggermuhla]]<ref name="-a"/> <small>([[Theodisce]] ''Eggermühlen''; [[Saxonice]] ''Eggermöhlen'')</small> * [[Ehra-Lessia]]<ref name="-a"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Ehra-Lessien'')</small> * [[Eicklinga]]<ref name="-inga">Germanica toponyma cum suffixis ''-ing'' et ''-ingen'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-inga-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Huninga]], [[Ihilinga]], [[Incinga]], [[Isininga]], [[Lauginga]], [[Leichlinga]], [[Liuchinga]], [[Liutmuntinga]], [[Lollinga]], [[Machtolvinga]], [[Mecchinga]], [[Memminga]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Eicklingen''; [[Saxonice]] ''Eikeln'')</small> * [[Eildissum]]<ref name="Stumpf-Brentano II 1865">Stumpf-Brentano, K. F. (Ed.) (1865). ''Die Reichskanzler vornehmlich des X., XI. und XII. Jahrhunderts: Acta Imperii Selecta'' (Vol. 2). [[Aeni Pons (Austria)|Aeni Ponte]]: Wagner'schen Universitäts-Buchhandlung.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Bad Eilsen''; [[Saxonice]] ''Ahlsen'')</small> * [[Eima (Circulus Hildesiensis)|Eima]]<ref name="-e"/> </small>(in [[Circulus Hildesiensis|Circulo Hildesiensi]]<ref name="Circulus Hildesiensis">Fingitur nomen "Circulus Hildesiensis" -Theodisce ''Landkreis Hildesheim'' nuncupatum- sic: Latinum substantivum "circulus" Theodiscum substantivum ''Landkreis'' (secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo) vertit et Latinum gentilicium "Hildesiensis-e" ad [[Hildesia]]m refertur. Hac de urbe, vide {{Graesse}}.</ref>)</small> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Eime'')</small> * [[Eima (Circulus Holtisminnensis)|Eima]]<ref name="-a"/> <small>(in [[Circulus Holtisminnensis|Circulo Holtisminnensi]]<ref name="Circulus Holtisminnensis">Fingitur nomen "Circulus Holtisminnensis" -Theodisce ''Landkreis Holzminden'' nuncupatum- sic: Latinum substantivum "circulus" Theodiscum substantivum ''Landkreis'' (secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo) vertit, et de Latino toponymo "[[Holtisminni]]" -ad quod gentilicium "Holtisminnensis-e" refertur-, vide {{Graesse}}.</ref>)</small> <small>([[Theodisce]] ''Eimen'')</small> * [[Eimka]]<ref name="-e"/> <small>([[Theodisce]] ''Eimke''; [[Saxonice]] ''Aimk'')</small> * [[Ekelum]]<ref>Vide: Von Hodenberg, W. (Ed.) (1855). ''Walsroder Urkundenbuch (Urkunde Nr. 19)''. Hahnsche Hofbuchhandlung. Quo opere "proprietatem bonorum in Ekelo, que ab ecclesia Walsrodensi in feodum tenuit, pro quinquaginta marcis seriosius comparavit." dicitur.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Eickeloh'')</small> * [[Elba (Saxonia Inferior)|Elba]]<ref name="-e"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Elbe'')</small> * [[Elbingeroda]]<ref name="-roda"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Elbingerode'')</small> * [[Eldinga]]<ref name="-inga">Germanica toponyma cum suffixis ''-ing'' et ''-ingen'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-inga-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Huninga]], [[Ihilinga]], [[Incinga]], [[Isininga]], [[Lauginga]], [[Leichlinga]], [[Liuchinga]], [[Liutmuntinga]], [[Lollinga]], [[Machtolvinga]], [[Mecchinga]], [[Memminga]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Eldingen'')</small> * [[Elsdorfium (Saxonia Inferior)|Elsdorfium]]<ref name="-dorf">Germanica toponyma cum suffixo ''-dorf'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-dorfium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ensdorfium]], [[Burgdorfium]], [[Altdorfium]], [[Oberndorfium]], [[Rebdorfium]], [[Schenckendorfium]], [[Wilhelmersdorfium]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Elsdorf''; [[Saxonice]] ''Elsdörp'')</small> * [[Embeca]]<ref name="Embeca">"non ignobiles Saxoniae civitates, Embeca et Gottinga" {{Google Books|I7pXAAAAcAAJ|p. 734}}. Interdum "Embica", "Embecka" etc. reperis</ref> <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Einbeck''; [[Saxonice]] ''Aimbeck'')</small> * [[Embsa]]<ref name="-a"/> <small>([[Theodisce]] ''Embsen''; [[Saxonice]] ''Emsen'')</small> * [[Emda]]<ref name="Graesse"/> <small>[[Index circulorum Germanicorum|circulus urbanus]] et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Emden''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Oamde'')</small> * [[Emmelkampus]]<ref name="Emmelkampus">Vide [https://www.altreformiert.de/beuker/geschichte/grafschaft-bentheim/ERK-GRAFSCH_Classis_1625-1705_Prot_-_Plasger_2021_gjb.pdf?utm ''Protokolle der Classis der reformierten Prediger der Grafschaft Bentheim 1625–1705''], ubi dicitur "(...) Domino Bernhardus Tinneken Pastorum Emmelkampum (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] ''Emlichheim''; [[Saxonice]] et [[Batavice]] ''Emmelkamp'')</small> * [[Emmendorfium]]<ref name="-dorf">Germanica toponyma cum suffixo ''-dorf'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-dorfium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ensdorfium]], [[Burgdorfium]], [[Altdorfium]], [[Oberndorfium]], [[Rebdorfium]], [[Schenckendorfium]], [[Wilhelmersdorfium]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Emmendorf''; [[Saxonice]] ''Emdörp'')</small> * [[Emphstece]]<ref name="Emphstece">Vide [https://www.emstek.de/die-gemeinde/ortsteile/emstek?utm ''www.emstek.de'']; ubi dicitur "(...) Urkunde aus dem Jahre 947 als „Emphstece" (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Emstek''; [[Saxonice]] ''Emstäk'')</small> * [[Emsbura]]<ref name="-a"/> <small>([[Theodisce]] ''Emsbüren''; [[Saxonice]] ''Büren'')</small> * [[Emtinghusa]]<ref name="-husa">Germanica toponyma cum suffixis ''-haus(en)'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-husa-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Petrishusa]], [[Sachsenhusa]], [[Sangerhusa]], [[Sunthusa]], [[Ahusa]], [[Bebenhusa]], [[Buozolteshusa]], [[Chuzenhusa]], [[Husa]], [[Francohusa]], [[Gisinhusa]], [[Harthusa]], [[Hilpertohusa]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Emtinghausen''; [[Saxonice]] ''Emhusen'')</small> * [[Engda]]<ref name="-a"/> <small>([[Theodisce]] ''Engden''; [[Saxonice]] ''Engn'')</small> * [[Engelschofa]]<ref name="-hofa">Germanica toponyma cum suffixis ''-hof(f)(e)(n)'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-hofa-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Hattenhofa (Bavaria)|Hattenhofa Bavarica]], [[Pfaffenhofa ad fluvium Glon]], [[Pfaffenhofa ad Rotam]], [[Poohofa]], [[Gundershofa]], [[Hattenhofa (Badenia-Virtembergia)|Hattenhofa Badeniae-Virtembergiae]], [[Pfaffenhofa (Badenia-Virtembergia)|Pfaffenhofa]], [[Matichofa]], [[Philshofa]] apud [[Google|Gugulam]].</ref> <small>([[Theodisce]] ''Engelschoff''; [[Saxonice]] ''Engelschopp'')</small> * [[Erenburgum]]<ref name="Minden II 1902">Minden, G. von (Ed.) (1902). ''Urkundenbuch der Bischöfe von Verden und Minden (Band 2)''. Hahn’sche Buchhandlung.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Ehrenburg''; [[Saxonice]] ''Ehrenborg'')</small> * [[Erkeroda]]<ref name="-roda">Germanica toponyma cum suffixis ''-rode'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-roda-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Baceroda]], [[Gerningeroda]], [[Osteroda]], [[Werningroda]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Erkerode''; [[Saxonice]] ''Erkero'')</small> * [[Ermelstorpium]]<ref name="Pratje 1759"/> <small>([[Theodisce]] ''Armstorf''; [[Saxonice]] ''Armsdörp'')</small> * [[Ericetum Magnum]]<ref name="Ericetum">[https://woerterbuchnetz.de/?sigle=MeckWB&lemid=H01756 Theodiscum toponymicum suffixum et vocabulum ''(-)Heide'' Latino nomine "Ericetum-i" vertitur.]</ref><ref name="Magnus">[https://www.navigium.de/latein-woerterbuch/magnus?wb=gross&nr=1 Theodiscum praefixum ''Groß-'' Latino adiectivo "magnus-a-um" vertitur.]</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Großheide''; [[Saxonice]] ''Grootheid'')</small> * [[Escheda]]<ref name="-e"/> <small>([[Theodisce]] ''Eschede''; [[Saxonice]] ''Esche'')</small> * [[Eschershusa]]<ref name="-husa">Germanica toponyma cum suffixis ''-haus(en)'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-husa-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Petrishusa]], [[Sachsenhusa]], [[Sangerhusa]], [[Sunthusa]], [[Ahusa]], [[Bebenhusa]], [[Buozolteshusa]], [[Chuzenhusa]], [[Husa]], [[Francohusa]], [[Gisinhusa]], [[Harthusa]], [[Hilpertohusa]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Eschershausen'')</small> * [[Esena]]<ref name="Graesse">{{Graesse}}.</ref> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Esens'')</small> * [[Essel]] <small>([[Theodisce]] ''Essel''; [[Saxonice]] ''Äsel'')</small> * [[Esterwega]]<ref name="-a"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Esterwegen''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Äästerweede'')</small> * [[Estorpium]]<ref name="-torpium">Germanica toponyma cum suffixis ''-torf'' et ''-torp'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-torpium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ebbestorpium]] apud Jaitner, K. (Ed.) (1985). ''Urkundenbuch des Klosters Ebstorf (Lüneburger Urkundenbuch, 14. Abteilung)''. Lax Verlag; [[Ermelstorpium]] apud Pratje, J. H. (1759). ''Historische Nachrichten von den ehemaligen vicedominis in ditione Bremensi:...''. Stadae: Typis H. C. Götheli; [[Gottorpium]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>(ad [[Visurgis|Visurgem]]<ref name="Graesse"/>)</small> <small>([[Theodisce]] ''Estorf''; [[Saxonice]] ''Esdörp'' seu ''Esdrup'')</small> * [[Estorpium]]<ref name="-torpium">Germanica toponyma cum suffixis ''-torf'' et ''-torp'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-torpium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ebbestorpium]] apud Jaitner, K. (Ed.) (1985). ''Urkundenbuch des Klosters Ebstorf (Lüneburger Urkundenbuch, 14. Abteilung)''. Lax Verlag; [[Ermelstorpium]] apud Pratje, J. H. (1759). ''Historische Nachrichten von den ehemaligen vicedominis in ditione Bremensi:...''. Stadae: Typis H. C. Götheli; [[Gottorpium]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>(in [[Circulus Stadae|Circulo Stadae]]<ref name="Landkreis Stade">Fingitur nomen "Circulus Stadae" -Theodisce ''Landkreis Stade'' nuncupatum- sic: Latinum substantivum "circulus" Theodiscum substantivum ''Landreis'' (secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo) vertit et de Latino toponymo "[[Stadae]]", vide {{Graesse}}.</ref>)</small> <small>([[Theodisce]] ''Estorf''; [[Saxonice]] ''Esdörp'')</small> * [[Evergoteshemium]]<ref name="-hemiumEver">Germanica toponyma cum suffixis ''-he(i)m'' et ''-hjem'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-hemium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ingelhemium]], [[Eboreshemium]], [[Arnhemium]], [[Oppenhemium]], [[Forchemium]], [[Gerineshemium]], [[Benthemium]], [[Buxhemium]], [[Dronthemium]], [[Enshemium]] apud {{Graesse}}. Hoc casu suffixum primae formae huius toponymi ''Euergoteshem'' testatae applicatur. Qua de pristina forma, vide: H. Bresslau et. al.: ''Die Urkunden Heinrichs II. und Arduins''. In: Monumenta Germaniae Historica, Die Urkunden der deutschen Könige und Kaiser, Band 3. [[Hannovera]]e 1900–1903.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Ebergötzen''; quoque [[Saxonice]] ''Ewerchötzschen'')</small> * [[Everinga]]<ref name="-ingaEvern">Germanica toponyma cum suffixis ''-ing'' et ''-ingen'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-inga-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Huninga]], [[Ihilinga]], [[Incinga]], [[Isininga]], [[Lauginga]], [[Leichlinga]], [[Liuchinga]], [[Liutmuntinga]], [[Lollinga]], [[Machtolvinga]], [[Mecchinga]], [[Memminga]] apud {{Graesse}}. Hoc casu suffixum mediaevali formae huius toponymi ''Everinge'' testatae applicatur. Quo de mediaevali toponymo, vide: Ohainski, U., & Udolph, J. (1998). ''Die Ortsnamen des Landkreises und der Stadt Hannover (Niedersächsisches Ortsnamenbuch, Teil I)''. Verlag für Regionalgeschichte.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Deutsch Evern''; [[Saxonice]] ''Düütsch Äwern'')</small> * [[Eversmeer]] <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Eversmeer'')</small> * [[Evessum]]<ref name="NOB 2004">Niedersächsisches Ortsnamenbuch (2004). ''Die Ortsnamen des Landkreises Wolfenbüttel und der Stadt Salzgitter''' (NOB III). [[Gottinga]]e: Verlag für Regionalgeschichte.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Evessen'')</small> * [[Eydelstadium]]<ref name="-stadt">Germanica toponyma cum suffixis ''-stadt'' et ''-stedt'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-stadium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Arnstadium]], [[Bernstadium]], [[Berolstadium]], [[Carolostadium]], [[Hermannostadium]], [[Darmstadium]], [[Freistadium]], [[Eisenstadium]], [[Fraustadium]], [[Harpstadium]], [[Helmstadium]], [[Altstadium]], [[Auerstadium]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Eydelstedt''; [[Saxonice]] ''Eidelstee'')</small> * [[Eyendorfium]]<ref name="-dorf">Germanica toponyma cum suffixo ''-dorf'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-dorfium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ensdorfium]], [[Burgdorfium]], [[Altdorfium]], [[Oberndorfium]], [[Rebdorfium]], [[Schenckendorfium]], [[Wilhelmersdorfium]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Eyendorf''; [[Saxonice]] ''Eyndörp'')</small> * [[Eystharpa]]<ref name="-tharpa">Germanica toponyma cum suffixis ''-trup'' seu ''-drup'' seu ''-trop'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-tharpa-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Butilingtharpa]], [[Graftharpa]], [[Gumorodingtharpa]], [[Haringtharpa]], [[Heppingtharpa]], [[Holttharpa]], [[Hurstharpa]], [[Kathingtharpa]], [[Kiedeningtharpa]], [[Marastharpa]], [[Markiligtharpa]], [[Meinbrahtingtharpa]], [[Peingtharpa]], [[Radistharpa]], [[Sutharpa]], [[Tettingtharpa]], [[Vilomaringtharpa]], [[Winikingtharpa]], [[Varetharpa]], [[Vrilingtharpa]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Eystrup''; [[Saxonice]] ''Eestrup'')</small> {{div col end}} === F === {{div col|3}} * [[Fallingbostela]]<ref name="Egli 1893"/> <small>[[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Bad Fallingbostel''; [[Saxonice]] ''Bad Fambossel'')</small> * [[Fardium]]<ref name="Graesse"/> <small>commune sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Verden''; [[Saxonice]] ''Veern'')</small> * [[Farva]]<ref name="-a"/> <small>([[Theodisce]] ''Farven''; [[Saxonice]] ''Farm'')</small> * [[Fassberga]]<ref name="-berga">Germanica toponyma cum suffixis ''-berg'' aut ''-berge'' aut ''-bergen'' aut ''-berghe'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-berga-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Amberga]], [[Annaberga]], [[Arensberga]], [[Asschaberga]], [[Bamberga]], [[Berga]], [[Blancoberga]], [[Bobbinberga]], [[Brunsberga]], [[Cassonberga]], [[Coloberga]], [[Eversberga]], [[Freiberga]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Faßberg'')</small> * [[Filsum]] <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Filsum'')</small> * [[Firrel]] <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Firrel'')</small> * [[Florimontium (circulus Widmundensis)|Florimontium]]<ref name="Meiborn III 1688"/> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Blomberg''; [[Saxonice]] ''Bloombarg'' seu ''Blombarg'')</small> * [[Flotide]]<ref name="Flotide">De nominibus "Flotide" {{caa|780|802}}, "Flathi" {{caa|1013}}, "Flatide" {{caa|1142}}, "Flothethe" {{caa|1187}}, "Vlothe" {{caa|1189}} et "Flotethe" {{caa|1194}}, vide: Udolph, Jürgen. [https://web.archive.org/web/20160729194352/https://www.ndr.de/ndr1niedersachsen/programm/Ortsnamen-Uebersicht-fuer-Buchstaben-F,ortsnamenforscher111.html ''Ortsnamenforscher'']. ''NDR 1 Niedersachsen''.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Flöthe'')</small> * [[Frankenfelda]]<ref name="-felda">Germanica toponyma cum suffixis ''-feld(en)'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-felda-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Falufelda]], [[Frauenfelda]], [[Heresfelda]], [[Hirutfelda]], [[Ilfelda]], [[Mansfelda]], [[Salfelda]], [[Sualafelda]], [[Alfelda]], [[Alsfelda]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Frankenfeld'')</small> * [[Freda]]<ref name="-a"/> <small>([[Theodisce]] ''Freden'')</small> * [[Fredenbiki]]<ref name="-biki">Germanica toponyma cum suffixis ''-beck'' seu ''-beek'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-biki-orum", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Aesebiki]], [[Asbiki]], [[Beverbiki]], [[Gledabiki]], [[Goltbiki]], [[Sannanabiki]], [[Trobiki]], [[Walbeka|Walbiki]], [[Winesbiki]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Fredenbeck''; [[Saxonice]] ''Freenbeek'')</small> * [[Frera]]<ref name="-a"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Freren'')</small> * [[Fresenburgum]]<ref name="-burg">Germanica toponyma cum suffixis ''-burg'' et ''-borg'' et ''-burgh'' et ''-bourg'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-burgum-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Wisingsburgum]], [[Edinburgum]], [[Alburgum]], [[Altenburgum]], [[Brandeburgum]], [[Caroburgum]], [[Doesburgum]], [[Friburgum]], [[Hamburgum]], [[Iulioburgum]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Fresenburg''; [[Saxonice]] ''Fräsenborg'')</small> * [[Friburgum (Albis)|Friburgum]]<ref name="Friburgum">Theodiscum toponymum ''Freiburg'' Latino toponymo "Friburgum" verti solet. Cf. [[Friburgum Brisgoviae]] aut [[Friburgum Nuithonum]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Freiburg/Elbe''; [[Saxonice]] ''Fryborg'' seu ''Freiborg'')</small> * [[Frideburgum]]<ref name="Frideburgum">Vide [https://www.heimatbund-finnentrop.de/index_htm_files/Staats-%20u.%20Reisegeogr.%205.pdf?utm ''Beschreibung derer merkwürdigsten Oerter''], ubi dicitur "(...) '''Frideburg, Friedeburg, lat. Frideburgum'''. Liegt im Fürstenthum Ostfriesland, an den Grenzen der Grafschaft Oldenburg (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Friedeburg''; [[Saxonice]] ''Freborg'' seu ''Freebörg'')</small> * [[Friedlandia (Saxonia Inferior)|Friedlandia]]<ref name="Friedland">Theodiscum toponymum ''Friedland' in Latinam "Friedlandia" verti solet. V.gr. vide {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Friedland'')</small> * [[Frisoyta]]<ref name="Frisoyta">Vide [https://www.researchgate.net/publication/363707446_Der_Status_animarum_im_Hochstift_Munster_und_die_Alphabetisierung_im_landlichen_Raum_eines_geistlichen_Furstentums_im_17_und_18_Jahrhundert ''Der Status animarum im Hochstift Münster und die Alphabetisierung im ländlichen Raum eines geistlichen Fürstentums im 17. und 18. Jahrhundert''], ubi dicitur "(...) Specificatio catholic[orum] et acatholicorum in Frisoyta (...)".</ref> <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Friesoythe''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Ait''; [[Saxonice]] ''Aithe'')</small> * [[Furstenavia]]<ref name="Furstenavia">Theodiscum nomen proprium ''Fürstenau'' in Latinam "Furstenavia" verti solet. V.gr. vide {{Hofmannus}}, ubi dicitur "(...) FURSTENAVIA Familia Germ. ''Furstenau'', ramus est Familiae Erpacensis (...)".</ref> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Fürstenau''; [[Saxonice]] ''Fösnau'' seu ''Försnau'')</small> * [[Furstenberga]]<ref name="Orbis Latinus E-M"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Fürstenberg'')</small> {{div col end}} === G === {{div col|3}} * [[Ganderkesea]]<ref name="-e"/> <small>commune sui iuris</small> <small>([[Theodisce]] ''Ganderkesee''; [[Saxonice]] ''Gannerseer'')</small> * [[Gandershemium]]<ref>[http://books.google.fi/books?id=6kwBAAAAQAAJ&pg=PA27&lpg=PA27&dq=Gandershemium&source=bl&ots=_NMr2DmhUK&sig=CXPUuuKZ8W03AC7uB3YlYYNscJ4&hl=fi&sa=X&ei=7z7WUrfrO8iC4gTGxoGYCw&ved=0CDIQ6AEwAQ#v=onepage&q=Gandershemium&f=false R. p. Hertenberger: ''Historia pragmatica universalis, sacra et profana''], p.27; [http://books.google.fi/books?id=yScyAQAAQBAJ&pg=PA58&lpg=PA58&dq=Gandershemium&source=bl&ots=ZoGX4tZRRD&sig=8fUZc6grFgYD0jN-twVcDyzarYI&hl=fi&sa=X&ei=7z7WUrfrO8iC4gTGxoGYCw&ved=0CC4Q6AEwAA#v=onepage&q=Gandershemium&f=false ''Acta Sanctorum, Junii'' (1698-1717), cit. in ''A Companion to Hrotsvit of Gandersheim (fl. 960)''], p. 58 n.103.</ref> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Bad Gandersheim''; [[Saxonice]] ''Ganderssen'')</small> * [[Gandesberga]]<ref name="-berga">Germanica toponyma cum suffixis ''-berg'' aut ''-berge'' aut ''-bergen'' aut ''-berghe'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-berga-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Amberga]], [[Annaberga]], [[Arensberga]], [[Asschaberga]], [[Bamberga]], [[Berga]], [[Blancoberga]], [[Bobbinberga]], [[Brunsberga]], [[Cassonberga]], [[Coloberga]], [[Eversberga]], [[Freiberga]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Gandesbergen''; quoque [[Saxonice]] ''Gannsbargen'')</small> * [[Garbsa]]<ref name="-a"/> <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Garbsen'')</small> * [[Garlstorpium]]<ref name="-torpium">Germanica toponyma cum suffixis ''-torf'' et ''-torp'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-torpium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ebbestorpium]] apud Jaitner, K. (Ed.) (1985). ''Urkundenbuch des Klosters Ebstorf (Lüneburger Urkundenbuch, 14. Abteilung)''. Lax Verlag; [[Ermelstorpium]] apud Pratje, J. H. (1759). ''Historische Nachrichten von den ehemaligen vicedominis in ditione Bremensi:...''. Stadae: Typis H. C. Götheli; [[Gottorpium]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Garlstorf''; [[Saxonice]] ''Garlstörp'')</small> * [[Garrel]] <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Garrel'')</small> * [[Garstadium]]<ref name="-stadt">Germanica toponyma cum suffixis ''-stadt'' et ''-stedt'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-stadium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Arnstadium]], [[Bernstadium]], [[Berolstadium]], [[Carolostadium]], [[Hermannostadium]], [[Darmstadium]], [[Freistadium]], [[Eisenstadium]], [[Fraustadium]], [[Harpstadium]], [[Helmstadium]], [[Altstadium]], [[Auerstadium]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Garstedt''; [[Saxonice]] ''Gastää'')</small> * [[Gartovia]]<ref name="-ovia">[[Linguae Germanicae|Germanica]] ac [[linguae Slavicae|Slavica]] toponyma cum suffixo ''-ov'' seu ''-öv'' seu ''ow'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-ovia-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Asovia]], [[Brewnovia]], [[Czernichovia]], [[Glasgovia]], [[Golnovia]], [[Grabovia]], [[Kharkovia]], [[Laszovia]], [[Ostrovia]], [[Pscovia]], [[Racovia]], [[Sucovia]], [[Tarnovia]], [[Wengrovia]], [[Witkowa]], [[Wittovia]], [[Crovia]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Gartow'')</small> * [[Geesta]]<ref name="-e"/> <small>([[Theodisce]] ''Geeste''; [[Saxonice]] ''Choeiste'')</small> * [[Geestlandia]]<ref name="-landia">Germanica toponyma cum suffixo ''-land'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-landia-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Amelandia]], [[Bevelandia Australis]], [[Bevelandia Septentrionalis]], [[Bolandia]], [[Iutlandia]], [[Curlandia]], [[Estlandia]], [[Finlandia]], [[Flevolandia]], [[Friedlandia]], [[Islandia]], [[Gothlandia]], [[Hollandia]], [[Ingermanlandia]], [[Isalandia]] [[Lalandia]], [[Langelandia]], [[Oehtlandia]] [[Olandia]], [[Sallandia]], [[Samlandia]] [[Zelandia]], [[Selandia]] [[Fotlandia]], [[Wermelandia]] [[Withlandia]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Geestland'')</small> * [[Gehrda]]<ref name="-e"/> <small>([[Theodisce]] ''Gehrde''; [[Saxonice]] ''Gährde'')</small> * [[Gemmegum]]<ref name="Gemmegum">Vide ''Giminghem - der alte Name von Jemgum'' Gerhardi Kronsweide; ubi dicitur "(...) '''Mittelalterliche urkundliche und einige neuzeitliche Nennungen von Jemgum''' (...) Gemmegum (Urkunde in lateinisch) (...) Gommegum (lat.) (...) Gemghum (lat.) (...) Gemmyngum (lat.) (...) Jemgum (Ubbo Emmius, lat.) (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Jemgum'')</small> * [[Georgsdorfium]]<ref name="-dorf">Germanica toponyma cum suffixo ''-dorf'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-dorfium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ensdorfium]], [[Burgdorfium]], [[Altdorfium]], [[Oberndorfium]], [[Rebdorfium]], [[Schenckendorfium]], [[Wilhelmersdorfium]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Georgsdorf'')</small> * [[Gerdavia]]<ref name="-avia">Germanica toponyma cum terminatione ''-au'' seu ''-aw'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-avia-ae", quamquam huius terminationis variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Iereslavia]], [[Iunonwladislavia]], [[Labiavia]], [[Landavia]], [[Lindavia]], [[Liptavia]], [[Lobavia]], [[Lochavia]], [[Lublavia]], [[Luccavia]], [[Mitavia]], [[Multavia]], [[Namslavia]], [[Neoboleslavia]], [[Olavia]], [[Oppavia]], [[Pegavia]], [[Pillavia]], [[Premislavia]], inter alia, apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Gerdau'')</small> * [[Gerdinum]]<ref name="Gerdinium">Vide [https://kirchengemeindelexikon.de/einzelgemeinde/gehrden/?utm ''Kirchengemeindelexikon''], ubi dicitur "(...) Urkundlich ist der spätere Flecken möglicherweis erstmals als ''Gerdinum'' im Verzeichnis der Schenkungen (''Traditionen'') an das Kloster Corvey erwähnt, das um 826/76 angelegt wurde (...)".</ref> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Gehrden''; [[Saxonice]] ''Gieren'')</small> * [[Gersta]]<ref name="-a"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Gersten'')</small> * [[Geteloha]]<ref name="-loha">Germanica praesentia aut antiqua toponyma cum suffixis ''-loh(e)'' et ''-lo'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-loha-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ascloha]], [[Buohloha]], [[Eiloha]], [[Hadaloha]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Getelo''; [[Saxonice]] ''Getel'')</small> * [[Gevensleba]]<ref name="-leba">Germanica toponyma cum suffixo ''-leben'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-leba-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Hadersleba]], [[Kintileba]], [[Meresleba]], [[Mimileba]], [[Rumerestleba]], [[Wigileba]], [[Winirichileba]], [[Albgozesleba]], [[Asoltesleba]], [[Buffileba]], [[Egisleba]], [[Gorchesleba]], [[Gozzenleba]], [[Gunderichesleba]], [[Gunzenleba]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Gevensleben'')</small> * [[Gevera]]<ref name="Egli 1893"/> <small>[[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Jever'')</small> * [[Gieboldehusa]]<ref name="-husa">Germanica toponyma cum suffixis ''-haus(en)'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-husa-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Petrishusa]], [[Sachsenhusa]], [[Sangerhusa]], [[Sunthusa]], [[Ahusa]], [[Bebenhusa]], [[Buozolteshusa]], [[Chuzenhusa]], [[Husa]], [[Francohusa]], [[Gisinhusa]], [[Harthusa]], [[Hilpertohusa]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Gieboldehausen''; [[Saxonice]] ''Chiwelehusen'')</small> * [[Giesa]]<ref name="-a"/> <small>([[Theodisce]] ''Giesen'')</small> * [[Gifhorna]]<ref name="Cellarius 1703"/> <small>commune sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Gifhorn'')</small> * [[Gilta]]<ref name="-a"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Gilten'')</small> * [[Glandorfium]]<ref name="-dorf">Germanica toponyma cum suffixo ''-dorf'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-dorfium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ensdorfium]], [[Burgdorfium]], [[Altdorfium]], [[Oberndorfium]], [[Rebdorfium]], [[Schenckendorfium]], [[Wilhelmersdorfium]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Glandorf'')</small> * [[Gleicha]]<ref name="-a"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Gleichen'')</small> * [[Gnarrenburgum]]<ref name="-burg">Germanica toponyma cum suffixis ''-burg'' et ''-borg'' et ''-burgh'' et ''-bourg'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-burgum-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Wisingsburgum]], [[Edinburgum]], [[Alburgum]], [[Altenburgum]], [[Brandeburgum]], [[Caroburgum]], [[Doesburgum]], [[Friburgum]], [[Hamburgum]], [[Iulioburgum]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Gnarrenburg''; [[Saxonice]] ''Gnarrenborg'')</small> * [[Godenstorfium]]<ref name="-torpium">Germanica toponyma cum suffixis ''-torf'' et ''-torp'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-torpium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ebbestorpium]] apud Jaitner, K. (Ed.) (1985). ''Urkundenbuch des Klosters Ebstorf (Lüneburger Urkundenbuch, 14. Abteilung)''. Lax Verlag; [[Ermelstorpium]] apud Pratje, J. H. (1759). ''Historische Nachrichten von den ehemaligen vicedominis in ditione Bremensi:...''. Stadae: Typis H. C. Götheli; [[Gottorpium]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Gödenstorf''; [[Saxonice]] ''Gö’nstörp'')</small> * [[Goldbiki]]<ref name="Graesse"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Golmbach'')</small> * [[Goldenstadium]]<ref name="-stadt">Germanica toponyma cum suffixis ''-stadt'' et ''-stedt'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-stadium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Arnstadium]], [[Bernstadium]], [[Berolstadium]], [[Carolostadium]], [[Hermannostadium]], [[Darmstadium]], [[Freistadium]], [[Eisenstadium]], [[Fraustadium]], [[Harpstadium]], [[Helmstadium]], [[Altstadium]], [[Auerstadium]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Goldenstedt''; [[Saxonice]] ''Gollnste'')</small> * [[Golencampus]]<ref name="campus-i">[https://ewa.saw-leipzig.de/articles/80250/en?utm Germanica toponyma cum suffixo ''-kamp'' seu ''-kampf'' seu ''-camp'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-campus-i"], quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Gölenkamp''; [[Saxonice]] ''Göllenkamp'')</small> * [[Gorenthin]]<ref name="Gorenthin">Vide [https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/7/75/Zeitschrift_des_Historischen_Vereins_f%C3%BCr_Niedersachsen_%28IA_zeitschriftdeshi1857hist%29.pdf?utm ''Zeitschrift des Historischen Vereins für Niedersachsen''], ubi dicitur "(...) villam Gorenthin '' (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] ''Göhrde''; [[Saxonice]] ''Göhr''; [[Polabice]] ''Djöra'')</small> * [[Gorleba]]<ref name="-leba">Germanica toponyma cum suffixo ''-leben'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-leba-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Hadersleba]], [[Kintileba]], [[Meresleba]], [[Mimileba]], [[Rumerestleba]], [[Wigileba]], [[Winirichileba]], [[Albgozesleba]], [[Asoltesleba]], [[Buffileba]], [[Egisleba]], [[Gorchesleba]], [[Gozzenleba]], [[Gunderichesleba]], [[Gunzenleba]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Gorleben'')</small> * [[Goslaria]]<ref name="Graesse"/> <small>magna urbs sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Goslar''; [[Saxonice]] ''Goslär'')</small> * [[Gottinga]]<ref>[http://books.google.com/books?id=kkM-AAAAcAAJ&printsec=frontcover&dq=gottingensis&lr=&cd=14#v=onepage&q=&f=false Libri Googles].</ref> <small>[[Index circulorum Germanicorum|circulus urbanus]] et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Göttingen''; [[Saxonice]] ''Chöttingen'')</small> * [[Grafhorstium]]<ref name="-horstium">Germanica toponyma cum suffixo ''-horst'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-horstium-i". Qua de latinizatione, vide [https://es.scribd.com/document/441536698/1983-Stearn-Botanical-Latin-pesquisavel-pdf ''Botanical Latin''], ubi dicitur "(...) '''-horst''' : -''horstium'' (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] ''Grafhorst''; [[Saxonice]] ''Grafhorst'')</small> * [[Grasberga]]<ref name="-berga">Germanica toponyma cum suffixis ''-berg'' aut ''-berge'' aut ''-bergen'' aut ''-berghe'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-berga-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Amberga]], [[Annaberga]], [[Arensberga]], [[Asschaberga]], [[Bamberga]], [[Berga]], [[Blancoberga]], [[Bobbinberga]], [[Brunsberga]], [[Cassonberga]], [[Coloberga]], [[Eversberga]], [[Freiberga]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Grasberg''; [[Saxonice]] ''Grasbarg'')</small> * [[Grasleba]]<ref name="-leba">Germanica toponyma cum suffixo ''-leben'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-leba-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Hadersleba]], [[Kintileba]], [[Meresleba]], [[Mimileba]], [[Rumerestleba]], [[Wigileba]], [[Winirichileba]], [[Albgozesleba]], [[Asoltesleba]], [[Buffileba]], [[Egisleba]], [[Gorchesleba]], [[Gozzenleba]], [[Gunderichesleba]], [[Gunzenleba]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Grasleben''; [[Saxonice]] ''Graslewe'')</small> * [[Grethemium]]<ref name="-hemium">Germanica toponyma cum suffixis ''-he(i)m'' et ''-hjem'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-hemium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ingelhemium]], [[Eboreshemium]], [[Arnhemium]], [[Oppenhemium]], [[Forchemium]], [[Gerineshemium]], [[Benthemium]], [[Buxhemium]], [[Dronthemium]], [[Enshemium]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Grethem''; [[Saxonice]] ''Graitn'')</small> * [[Grona (Leina)|Grona]]<ref name="Graesse"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Gronau'')</small> * [[Grundensis Civitas Metallica]]<ref name="Orbis Latinus E-M"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Bad Grund'')</small> * [[Grunendicum]]<ref name="-dicum"/> <small>([[Theodisce]] ''Grünendeich''; [[Saxonice]] ''Greundiek'')</small> * [[Guderhandviertel]] <small>([[Theodisce]] ''Guderhandviertel''; [[Saxonice]] ''Gauderhandviddel'')</small> * [[Guelpherbytum]]<ref name="Graesse"/> <small>commune sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Wolfenbüttel''; [[Saxonice]] ''Wulfenbüttel'')</small> * [[Gusbornium]]<ref name="-bornium">Germanica toponyma cum suffixo ''-born'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-bornium-ii", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Calenbornium (prope Aram)|Calenbornium prope Aram]] et [[Calenbornium (prope Caesariacum)|Calenbornium prope Caesariacum]] (Theodisce ''Kalenborn''); [[Calenbornium-Scheurenum]] (Theodisce ''Kalenborn-Scheuern''); [[Hasbornium (Eiflia)|Hasbornium]] (Theodisce ''Hasborn''); [[Leidenbornium]] (Theodisce ''Leidenborn''); [[Lichtenbornium]] (Theodisce ''Lichtenborn''). Quae omnia toponyma ex articulo Vicipaediae Latinae de [https://la.wikipedia.org/wiki/Index_urbium_et_communium_Rhenaniae_et_Palatinatus indice urbium et communium Rhenaniae et Palatinatus] desumpta sunt, ubi apte referuntur.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Gusborn'')</small> * [[Gyhum]] <small>([[Theodisce]] ''Gyhum''; [[Saxonice]] ''Jeem'')</small> {{div col end}} === H === {{div col|3}} * [[Hachede]]<ref name="Hachede">Vide [https://kirchengemeindelexikon.de/einzelgemeinde/marschacht/?utm ''Kirchengemeindelexikon''], ubi dicitur "(...) ''paludem a Blekethe vsque ad Ecclesiam Hachede'' (...) ''in quorum honore est altare in prefata ecclesia Hachethe dedicatum'' (...) ''Hinricus Bartolomei plebanus in Merschhachede'' (...) ''rector parrochialis ecclesie in Merschachtede'' (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] ''Marschacht''; [[Saxonice]] ''Meschacht'')</small> * [[Hademstorpium]]<ref name="-torpium">Germanica toponyma cum suffixis ''-torf'' et ''-torp'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-torpium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ebbestorpium]] apud Jaitner, K. (Ed.) (1985). ''Urkundenbuch des Klosters Ebstorf (Lüneburger Urkundenbuch, 14. Abteilung)''. Lax Verlag; [[Ermelstorpium]] apud Pratje, J. H. (1759). ''Historische Nachrichten von den ehemaligen vicedominis in ditione Bremensi:...''. Stadae: Typis H. C. Götheli; [[Gottorpium]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Hademstorf''; [[Saxonice]] ''Hamstorp'')</small> * [[Haeslinga]]<ref name="Orbis Latinus E-M"/> <small>([[Theodisce]] ''Heeslingen''; [[Saxonice]] ''Heeßel'')</small> * [[Haga (Saxonia Inferior)|Haga]]<ref name="Haga">Vide [https://bibliothek.ostfriesischelandschaft.de/wp-content/uploads/sites/3/dateiarchiv/3191/Hage.pdf?utm ''Historische Ortsdatenbank für Ostfriesland''], ubi dicitur "(...) Erscheinung trat der Ort als „curatus Hagensis“ im Jahr 1400. Spätere Bezeichnungen waren „ Haga“ (um 1409) (...)".</ref> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Hage''; [[Saxonice]] et [[lingua Saxonica|Eofrisosaxonice]] ''Haag'')</small> * [[Haga ad Teutoburgiensem Saltum]]<ref name="-haga">Germanica toponyma cum suffixis ''-hag(e)(n)'' seu ''-ha(a)g'' seu ''-hague'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-haga-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Haga (Franconia Superior)|Haga Franconiae Superioris]], [[Haga ad Ambram]], [[Haga (in Bavaria superiore)|Haga in Bavaria Superiore]] apud [[Index communium Bavariae|articulum Vicipaediae Latinae de indice communium Bavariae]]; [[Falkenhaga (Marchia)|Falkenhaga Marchiana]] apud [[Index communium Brandenburgi|articulum Vicipaediae Latinae de indice communium Brandenburgi]]; [[Haga Schauenburgi]], [[Haga Promontorium]], [[Haga]] apud {{Graesse}}.</ref><ref name="Teutoburger Wald">Cfr. [[Cornelius Tacitus|Taciti]], ''[[Annales (Tacitus)|Annales]]'', {{Vf|Ab excessu divi Augusti (Annales)/Liber I|LX|I, 60}}: "... haud procul '''Teutoburgiensi saltu''' in quo reliquiae Vari legionumque insepultae dicebantur".</ref> <small>([[Theodisce]] ''Hagen am Teutoburger Wald'')</small> * [[Haga Bremensis]]<ref name="-haga">Germanica toponyma cum suffixis ''-hag(e)(n)'' seu ''-ha(a)g'' seu ''-hague'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-haga-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Haga (Franconia Superior)|Haga Franconiae Superioris]], [[Haga ad Ambram]], [[Haga (in Bavaria superiore)|Haga in Bavaria Superiore]] apud [[Index communium Bavariae|articulum Vicipaediae Latinae de indice communium Bavariae]]; [[Falkenhaga (Marchia)|Falkenhaga Marchiana]] apud [[Index communium Brandenburgi|articulum Vicipaediae Latinae de indice communium Brandenburgi]]; [[Haga Schauenburgi]], [[Haga Promontorium]], [[Haga]] apud {{Graesse}}.</ref><ref>Latinum gentilicium "Bremensis-e" Theodiscum syntagma ''im Bremischen'' vertit.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Hagen im Bremischen''; [[Saxonice]] ''Hagen'')</small> * [[Haga Schauenburgi]]<ref name="Graesse"/> <small>[[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Stadthagen'')</small> * [[Hagenburgum]]<ref name="-burg">Germanica toponyma cum suffixis ''-burg'' et ''-borg'' et ''-burgh'' et ''-bourg'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-burgum-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Wisingsburgum]], [[Edinburgum]], [[Alburgum]], [[Altenburgum]], [[Brandeburgum]], [[Caroburgum]], [[Doesburgum]], [[Friburgum]], [[Hamburgum]], [[Iulioburgum]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Hagenburg''; [[Saxonice]] ''Hagenborg'')</small> * [[Halbemontium]]<ref name="-montium">Germanica et Romanica toponyma cum suffixis ''-mond'' aut ''-mont'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-montium-i". Qua de latinizatione, vide [https://es.scribd.com/document/441536698/1983-Stearn-Botanical-Latin-pesquisavel-pdf ''Botanical Latin''], ubi dicitur "(...) '''-mond, mont''' : -''montium, mons'' (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Halbemond'')</small> * [[Halla (Holtisminni)|Halla]]<ref name="Orbis Latinus E-M">[https://www.bavarikon.de/object/bav:BSB-MDZ-00000BSB00050913 ''Orbis latinus: Lexikon lateinischer geographischer Namen des Mittelalters und der Neuzeit / 2. E-M''].</ref> <small>(in Montibus [[Visurgis]]<ref name="Graesse"/>)</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Halle'')</small> * [[Halla (Comitatus Binethensis)|Halla]]<ref name="Halla prope Neuenhusam">Theodiscum toponymum ''Halle'' plerumque toponymo "Halla-ae" latinizatur. Qua de latinizatione, vide complures Hallae apud [https://www.bavarikon.de/object/bav:BSB-MDZ-00000BSB00050913 ''Orbis latinus: Lexikon lateinischer geographischer Namen des Mittelalters und der Neuzeit / 2. E-M''].</ref> <small>(prope [[Neuenhusa]]m<ref name="-husa"/>)</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Halle'')</small> * [[Halvesbostel]] <small>([[Theodisce]] ''Halvesbostel''; [[Saxonice]] ''Hassbossel'')</small> * [[Hamala]]<ref name="Graesse"/> <small>magna urbs sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Hameln'')</small> * [[Hamberga]]<ref name="-berga"/> <small>([[Theodisce]] ''Hambergen''; [[Saxonice]] ''Hambargen'')</small> * [[Hambuhra]]<ref name="-a"/> <small>([[Theodisce]] ''Hambühren''; [[Saxonice]] ''Hambüren'')</small> * [[Hamele]]<ref name="Hamele">Vide [https://rep.adw-goe.de/bitstream/handle/11858/2261/NOB%20VIII_Die%20Ortsnamen%20des%20Landkreises%20Peine.pdf?isAllowed=y&sequence=1&utm ''NOB VIII Die Ortsnamen des Landkreises Peine'']{{Nexus deficit|date=September 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, ubi dicitur "(...) 1146 ''in Sutherem iuxta Hamele'' (UB H.Hild. I Nr. 239 S. 222) 1180 ''in Bikem iuxta Honhamelen'' (UB H.Hild. I Nr. 396 S. 385) 1193 ''in Honhamele'' (UB H.Hild. II Nachtrag Nr. 13 S. 580) 1198 ''apud Honhamelen'' (...) 1251 ''Sutherem apud Hoenhamale'' (UB H.Hild. II Nr. 861 S. 435) 1278-1280 ''iugera Hamelen'' (Lehnregister Meinersen II Nr. 20 S. 590) (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] ''Hohenhameln''; [[Saxonice]] ''Häogenhameln'')</small> * [[Hamelhusa]]<ref name="-husa">Germanica toponyma cum suffixis ''-haus(en)'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-husa-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Petrishusa]], [[Sachsenhusa]], [[Sangerhusa]], [[Sunthusa]], [[Ahusa]], [[Bebenhusa]], [[Buozolteshusa]], [[Chuzenhusa]], [[Husa]], [[Francohusa]], [[Gisinhusa]], [[Harthusa]], [[Hilpertohusa]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Hämelhausen''; [[Saxonice]] ''Hämelhusen'')</small> * [[Hamersa]]<ref name="-a"/> <small>([[Theodisce]] ''Hamersen''; [[Saxonice]] ''Homersen'')</small> * [[Hamma (Saxonia Inferior)|Hamma]]<ref name="-ah">Germanica aut Semitica aut Indoiranica toponyma cum terminatione ''-ah'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-a-ae". Exempli gratiā: [[Calvela]], [[Maliana]], Parra, [[Widenla]], [[Zellia]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Hammah''; [[Saxonice]] ''Hammoh'')</small> * [[Handeloha]]<ref name="-loha">Germanica praesentia aut antiqua toponyma cum suffixis ''-loh(e)'' et ''-lo'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-loha-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ascloha]], [[Buohloha]], [[Eiloha]], [[Hadaloha]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Handeloh'' seu olim ''Handorf bei Tostedt''; [[Saxonice]] ''Handörp'')</small> * [[Handorfium]]<ref name="-dorf">Germanica toponyma cum suffixo ''-dorf'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-dorfium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ensdorfium]], [[Burgdorfium]], [[Altdorfium]], [[Oberndorfium]], [[Rebdorfium]], [[Schenckendorfium]], [[Wilhelmersdorfium]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Handorf''; [[Saxonice]] ''Handörp'')</small> * [[Hantharpa]]<ref name="-tharpa">Germanica toponyma cum suffixis ''-trup'' seu ''-drup'' seu ''-trop'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-tharpa-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Butilingtharpa]], [[Graftharpa]], [[Gumorodingtharpa]], [[Haringtharpa]], [[Heppingtharpa]], [[Holttharpa]], [[Hurstharpa]], [[Kathingtharpa]], [[Kiedeningtharpa]], [[Marastharpa]], [[Markiligtharpa]], [[Meinbrahtingtharpa]], [[Peingtharpa]], [[Radistharpa]], [[Sutharpa]], [[Tettingtharpa]], [[Vilomaringtharpa]], [[Winikingtharpa]], [[Varetharpa]], [[Vrilingtharpa]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Handrup'')</small> * [[Hannovera]]<ref name="Graesse"/> <small>[[caput (urbs)|caput]] [[Terra foederalis (Germania)|terrae foederalis]] et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circulus urbanus]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Hannover''; [[Saxonice]] ''Hannober'')</small> * [[Hanstadium (Circulus Harburgensis)|Hanstadium]]<ref name="-stadt">Germanica toponyma cum suffixis ''-stadt'' et ''-stedt'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-stadium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Arnstadium]], [[Bernstadium]], [[Berolstadium]], [[Carolostadium]], [[Hermannostadium]], [[Darmstadium]], [[Freistadium]], [[Eisenstadium]], [[Fraustadium]], [[Harpstadium]], [[Helmstadium]], [[Altstadium]], [[Auerstadium]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>(in [[Circulus Harburgensis|Circulo Harburgensi]]<ref name="Landkreis Harburg"/>)</small> <small>([[Theodisce]] ''Hanstedt''; [[Saxonice]] ''Hanstää'')</small> * [[Hanstadium (Circulus Ulsenensis)|Hanstadium]]<ref name="-stadt">Germanica toponyma cum suffixis ''-stadt'' et ''-stedt'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-stadium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Arnstadium]], [[Bernstadium]], [[Berolstadium]], [[Carolostadium]], [[Hermannostadium]], [[Darmstadium]], [[Freistadium]], [[Eisenstadium]], [[Fraustadium]], [[Harpstadium]], [[Helmstadium]], [[Altstadium]], [[Auerstadium]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>(in [[Circulus Ulsenensis|Circulo Ulsenensi]]<ref name="Landkreis Uelzen"/>)</small> <small>([[Theodisce]] ''Hanstedt''; [[Saxonice]] ''Hanster'')</small> * [[Hardegsa]]<ref name="-a"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Hardegsen'')</small> * [[Harmstorpium]]<ref name="-torpium">Germanica toponyma cum suffixis ''-torf'' et ''-torp'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-torpium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ebbestorpium]] apud Jaitner, K. (Ed.) (1985). ''Urkundenbuch des Klosters Ebstorf (Lüneburger Urkundenbuch, 14. Abteilung)''. Lax Verlag; [[Ermelstorpium]] apud Pratje, J. H. (1759). ''Historische Nachrichten von den ehemaligen vicedominis in ditione Bremensi:...''. Stadae: Typis H. C. Götheli; [[Gottorpium]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Harmstorf''; [[Saxonice]] ''Harmsdörp'')</small> * [[Harna]]<ref name="Graesse"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Haren'')</small> * [[Harpstadium]]<ref name="Graesse"/> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Harpstedt''; [[Saxonice]] ''Harpstäe'')</small> * [[Harsfeldum]]<ref name="Graesse"/> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Harsefeld''; [[Saxonice]] ''Harsfeld'' seu ''Hasfeld'')</small> * [[Harsum]] <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Harsum'')</small> * [[Hartsburgum]]<ref name="Graesse"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Bad Harzburg''; [[Saxonice]] ''Harzeborg'')</small> * [[Hasberga]]<ref name="-berga">Germanica toponyma cum suffixis ''-berg'' aut ''-berge'' aut ''-bergen'' aut ''-berghe'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-berga-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Amberga]], [[Annaberga]], [[Arensberga]], [[Asschaberga]], [[Bamberga]], [[Berga]], [[Blancoberga]], [[Bobbinberga]], [[Brunsberga]], [[Cassonberga]], [[Coloberga]], [[Eversberga]], [[Freiberga]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Hasbergen'')</small> * [[Hasburgum]]<ref name="Orbis Latinus E-M"/> <small>([[Theodisce]] ''Haßbergen''; [[Saxonice]] ''Haßbargen'')</small> * [[Hasela (Saxonia Inferior)|Hasela]]<ref name="Hasela">Vide [https://kirchengemeindelexikon.de/einzelgemeinde/hassel/?utm ''Kirchengemeindelexikon''] {{Nexus deficit|date=November 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, ubi dicitur "(...) Dort ist die ''villa Hasela'' erwähnt, also das Dorf Hassel (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Hassel'')</small> * [[Hasla]]<ref name="Hasla">Vide [https://kirchengemeindelexikon.de/einzelgemeinde/hesel/?utm ''Kirchengemeindelexikon''] {{Nexus deficit|date=November 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, ubi dicitur "(...) Der früheste schriftliche Beleg für den Ort findet sich als ''Hasla'' in einem Urbar der Abtei Werden, das sich auf das 10. Jh. datieren lässt (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Hesel'')</small> * [[Hassendorfium]]<ref name="-dorf">Germanica toponyma cum suffixo ''-dorf'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-dorfium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ensdorfium]], [[Burgdorfium]], [[Altdorfium]], [[Oberndorfium]], [[Rebdorfium]], [[Schenckendorfium]], [[Wilhelmersdorfium]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Hassendorf''; [[Saxonice]] ''Hassendörp'')</small> * [[Hasta (Saxonia Inferior)|Hasta]]<ref name="-e"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Haste'')</small> * [[Hatta]]<ref name="-a"/><ref name="KleinGrosse">De interpretatione toponymica adiectivorum Germanicorum "Klein" et "Gross" per Latina "Minor-us" et "Maior-ius", vide: Casemir, K., Ohainski, U., & Udolph, J. (2018). ''Die Ortsnamen des Landkreises Helmstedt und der Stadt Wolfsburg (Niedersächsisches Ortsnamenbuch, Teil VII)''. Verlag für Regionalgeschichte.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Hatten'')</small> * [[Hattorpium ad Harthicos Montes]]<ref name="-torpium">Germanica toponyma cum suffixis ''-torf'' et ''-torp'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-torpium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ebbestorpium]] apud Jaitner, K. (Ed.) (1985). ''Urkundenbuch des Klosters Ebstorf (Lüneburger Urkundenbuch, 14. Abteilung)''. Lax Verlag; [[Ermelstorpium]] apud Pratje, J. H. (1759). ''Historische Nachrichten von den ehemaligen vicedominis in ditione Bremensi:...''. Stadae: Typis H. C. Götheli; [[Gottorpium]] apud {{Graesse}}.</ref><ref name="Graesse">{{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Hattorf am Harz'')</small> * [[Hauslinga]]<ref name="-inga">Germanica toponyma cum suffixis ''-ing'' et ''-ingen'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-inga-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Huninga]], [[Ihilinga]], [[Incinga]], [[Isininga]], [[Lauginga]], [[Leichlinga]], [[Liuchinga]], [[Liutmuntinga]], [[Lollinga]], [[Machtolvinga]], [[Mecchinga]], [[Memminga]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Häuslingen''; [[Saxonice]] ''Hüßel'')</small> * [[Haverla]]<ref name="Haverla">Vide [https://rep.adw-goe.de/bitstream/handle/11858/00-001S-0000-0023-9B73-8/NOB%20III%20Die%20Ortsnamen%20des%20Landkreises%20Wolfenb%C3%BCttel%20und%20der%20Stadt%20Salzgitter.pdf?isAllowed=y&sequence=1&utm ''Die Ortsnamen des Landkreises Wolfenbüttel und der Stadt Salzgitter'']{{Nexus deficit|date=September 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, ubi dicitur "(...) um 941 (Fä. Mitte 12. Jh., kop. 17. Jh.) ''Haverlae'' (...) 1319 ''Haverla'' (UB H Hild. IV 464 S. 247) (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] ''Haverlah''; [[Saxonice]] ''Haberlah'')</small> * [[Hechthusa]]<ref name="-husa">Germanica toponyma cum suffixis ''-haus(en)'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-husa-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Petrishusa]], [[Sachsenhusa]], [[Sangerhusa]], [[Sunthusa]], [[Ahusa]], [[Bebenhusa]], [[Buozolteshusa]], [[Chuzenhusa]], [[Husa]], [[Francohusa]], [[Gisinhusa]], [[Harthusa]], [[Hilpertohusa]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Hechthausen''; [[Saxonice]] ''Heckthusen'')</small> * [[Hedebere]]<ref name="Hedebere">Vide [https://rep.adw-goe.de/bitstream/handle/11858/00-001S-0000-0023-9B73-8/NOB%20III%20Die%20Ortsnamen%20des%20Landkreises%20Wolfenb%C3%BCttel%20und%20der%20Stadt%20Salzgitter.pdf?isAllowed=y&sequence=1&utm ''NOB III Die Ortsnamen des Landkreises Wolfenbüttel und der Stadt Salzgitter'']{{Nexus deficit|date=September 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, ubi dicitur "(...) ''Antiquum Hedebere seu Minus, Novum Hedebere seu Maius'' (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] ''Hedeper''; [[Saxonice]] ''Heper'')</small> * [[Heeda (Terra Emesensis)|Heeda]]<ref name="-e"/> <small>([[Theodisce]] ''Heede''; [[Saxonice]] ''Häie'')</small> * [[Heemsa]]<ref name="-a"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Heemsen'')</small> * [[Heessa]]<ref name="-a"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Heeßen'')</small> * [[Heidenavia (Saxonia Inferior)|Heidenavia]]<ref name="-avia">Germanica toponyma cum terminatione ''-au'' seu ''-aw'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-avia-ae", quamquam huius terminationis variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Iereslavia]], [[Iunonwladislavia]], [[Labiavia]], [[Landavia]], [[Lindavia]], [[Liptavia]], [[Lobavia]], [[Lochavia]], [[Lublavia]], [[Luccavia]], [[Mitavia]], [[Multavia]], [[Namslavia]], [[Neoboleslavia]], [[Olavia]], [[Oppavia]], [[Pegavia]], [[Pillavia]], [[Premislavia]], inter alia, apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Heidenau'')</small> * [[Heina (Saxonia Inferior)|Heina]]<ref name="Heina">Vide [https://hgv-hhm.de/ortsnamen-13-19-jahrhundert.html?utm ''Heimat- und Geschichtsverein für Heinade-Hellental-Merxhausen E.V.''], ubi dicitur "(...) ''villa Heina'' (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Heinade'')</small> * [[Heinbockel]] <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Heinbockel'')</small> * [[Heiningensis Locus]]<ref name="Orbis Latinus E-M"/> <small>([[Theodisce]] ''Heiningen''; [[Saxonice]] ''Heinig'')</small> * [[Heinsa]]<ref name="-a"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Heinsen'')</small> * [[Heli (Saxonia Inferior)|Heli]]<ref name="Heli">Vide [https://web.archive.org/web/20241109195129/https://rep.adw-goe.de/bitstream/handle/11858/00-001S-0000-0023-9B73-8/NOB%20III%20Die%20Ortsnamen%20des%20Landkreises%20Wolfenb%C3%BCttel%20und%20der%20Stadt%20Salzgitter.pdf ''NOB III Die Ortsnamen des Landkreises Wolfenbüttel und der Stadt Salzgitter''], ubi dicitur "(...) ''in villa Heli'' (...) ''Heloon'' (...) ''collatio ecclesie Helen'' (...) ''Thidericus de Helenen'' (...) ''plebanos ecclesiarum de Helen'' (...) ''in campo sive marke ville Helen'' (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Hehlen'')</small> * [[Hellwega]]<ref name="-e"/> <small>([[Theodisce]] ''Hellwege''; [[Saxonice]] ''Hellweeg'')</small> * [[Helmstadium]]<ref name="Graesse"/> <small>commune sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Helmstedt''; [[Saxonice]] ''Helmstidde'')</small> * [[Helpsa]]<ref name="-a"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Helpsen'')</small> * [[Helvesiecca]]<ref name="-siek">Germanica et Romanica toponyma cum suffixis ''-ec(k)'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-ecca-ae" seu "-eca-ae". Qua de latinizatione, vide [https://es.scribd.com/document/441536698/1983-Stearn-Botanical-Latin-pesquisavel-pdf ''Botanical Latin''], ubi dicitur "(...) '''-ec, -eck''' : -''ecca'', -''ēca'' (...)". Hoc in casu, applicatur terminatio latinizans formae antiquae suffixi ''-siek'' -quae ''-sieck'', ut accidit in toponymis velut ''Bannensieck'', cuius hodierna forma ''Bannensiek'' est. Qua de ultima antiqua forma, vide [https://www.arcinsys.niedersachsen.de/arcinsys/showArchivalDescriptionDetails?archivalDescriptionId=2955251 ''Arcinsys''].</ref> <small>([[Theodisce]] ''Helvesiek''; [[Saxonice]] ''Helsch'')</small> * [[Hemminga (Saxonia Inferior)|Hemminga]]<ref name="-inga">Germanica toponyma cum suffixis ''-ing'' et ''-ingen'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-inga-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Huninga]], [[Ihilinga]], [[Incinga]], [[Isininga]], [[Lauginga]], [[Leichlinga]], [[Liuchinga]], [[Liutmuntinga]], [[Lollinga]], [[Machtolvinga]], [[Mecchinga]], [[Memminga]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Hemmingen''; [[Saxonice]] ''Hemmje'')</small> * [[Hemmoor]] <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Hemmoor'')</small> * [[Hemsbunda]]<ref name="-e"/> <small>([[Theodisce]] ''Hemsbünde''; [[Saxonice]] ''Heemsbünnen'')</small> * [[Hemslinga]]<ref name="-inga">Germanica toponyma cum suffixis ''-ing'' et ''-ingen'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-inga-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Huninga]], [[Ihilinga]], [[Incinga]], [[Isininga]], [[Lauginga]], [[Leichlinga]], [[Liuchinga]], [[Liutmuntinga]], [[Lollinga]], [[Machtolvinga]], [[Mecchinga]], [[Memminga]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Hemslingen'')</small> * [[Hemsloha]]<ref name="-loha">Germanica praesentia aut antiqua toponyma cum suffixis ''-loh(e)'' et ''-lo'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-loha-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ascloha]], [[Buohloha]], [[Eiloha]], [[Hadaloha]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Hemsloh''; [[Saxonice]] ''Hemzel'' seu ''Hemsel'' seu ''Hemßel'')</small> * [[Hepstadium]]<ref name="-stadt">Germanica toponyma cum suffixis ''-stadt'' et ''-stedt'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-stadium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Arnstadium]], [[Bernstadium]], [[Berolstadium]], [[Carolostadium]], [[Hermannostadium]], [[Darmstadium]], [[Freistadium]], [[Eisenstadium]], [[Fraustadium]], [[Harpstadium]], [[Helmstadium]], [[Altstadium]], [[Auerstadium]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Hepstedt''; [Saxonice]] ''Hepst'' seu ''Heps'')</small> * [[Hepstidi Villa]]<ref name="Orbis Latinus E-M"/> <small>([[Theodisce]] ''Hipstedt''; [[Saxonice]] ''Hipst'')</small> * [[Herrum]]<ref name="Herrum">Vide [https://web.archive.org/web/20241109195129/https://rep.adw-goe.de/bitstream/handle/11858/00-001S-0000-0023-9B73-8/NOB%20III%20Die%20Ortsnamen%20des%20Landkreises%20Wolfenb%C3%BCttel%20und%20der%20Stadt%20Salzgitter.pdf ''NOB III Die Ortsnamen des Landkreises Wolfenbüttel und der Stadt Salzgitter.''], ubi dicitur "(...) ''Majori villa Herre'' (...) ''Maiori Here'' (...) ''Minori Herro'' (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Heere'')</small> * [[Hertzberga ad Harthicos Montes]]<ref name="Graesse">{{Graesse}}.</ref> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Herzberg am Harz'')</small> * [[Herzlaka]]<ref name="-e"/> <small>([[Theodisce]] ''Herzlake''; [[Saxonice]] ''Hässelke'')</small> * [[Hespa]]<ref name="-e"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Hespe'')</small> * [[Heuerssa]]<ref name="-a"/> <small>([[Theodisce]] ''Heuerßen''; [[Saxonice]] ''Hoarßen'')</small> * [[Heya]]<ref name="-a"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Heyen''; quoque [[Saxonice]] ''Hein'')</small> * [[Hildesia]]<ref name="Graesse"/> <small>magna urbs sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Hildesheim''; [[Saxonice]] ''Hilmessen'' seu ''Hilmssen'')</small> * [[Hilgermissa]]<ref name="-a"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Hilgermissen'')</small> * [[Hillersa]]<ref name="-e"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Hillerse'')</small> * [[Hilter ad Teutoburgiensem Saltum]]<ref name="Teutoburger Wald">Cfr. [[Cornelius Tacitus|Taciti]], ''[[Annales (Tacitus)|Annales]]'', {{Vf|Ab excessu divi Augusti (Annales)/Liber I|LX|I, 60}}: "... haud procul '''Teutoburgiensi saltu''' in quo reliquiae Vari legionumque insepultae dicebantur".</ref> <small>([[Theodisce]] ''Hilter am Teutoburger Wald'')</small> * [[Himberga]]<ref name="-berga">Germanica toponyma cum suffixis ''-berg'' aut ''-berge'' aut ''-bergen'' aut ''-berghe'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-berga-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Amberga]], [[Annaberga]], [[Arensberga]], [[Asschaberga]], [[Bamberga]], [[Berga]], [[Blancoberga]], [[Bobbinberga]], [[Brunsberga]], [[Cassonberga]], [[Coloberga]], [[Eversberga]], [[Freiberga]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Himbergen''; [[Saxonice]] ''Himbargen'')</small> * [[Hinuti]]<ref name="Hinuti">Vide [https://bibliothek.ostfriesischelandschaft.de/wp-content/uploads/sites/3/dateiarchiv/3180/Hinte.pdf?utm ''Historische Ortsdatenbank für Ostfriesland''], ubi dicitur "(...) Das Dorf wurde im 10. Jahrhundert als „in Hinuti“ erstmals urkundlich erfasst (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Hinte''; [[Saxonice]] ''Hint'')</small> * [[Hitgera]]<ref name="Graesse">{{Graesse}}.</ref> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Hitzacker''; [[Polabice]] ''Ljauci'')</small> * [[Hittberga]]<ref name="-berga">Germanica toponyma cum suffixis ''-berg'' aut ''-berge'' aut ''-bergen'' aut ''-berghe'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-berga-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Amberga]], [[Annaberga]], [[Arensberga]], [[Asschaberga]], [[Bamberga]], [[Berga]], [[Blancoberga]], [[Bobbinberga]], [[Brunsberga]], [[Cassonberga]], [[Coloberga]], [[Eversberga]], [[Freiberga]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Hittbergen''; [[Saxonice]] ''Hittbargen'')</small> * [[Hlunia (commune)|Hlunia]]<ref name="Hlunia">Nomen communis Theodisce ''Lenne'' dicti suo e homonymo fluvio, Latine "Hlunia" nuncupato, ortum est. Latinum igitur nomen huius communis Latino ex hydronymo etiam derivandum est. Quo de Latino hydronymo, vide [https://www.bavarikon.de/object/bav:BSB-MDZ-00000BSB00050913 ''Orbis latinus: Lexikon lateinischer geographischer Namen des Mittelalters und der Neuzeit / 2. E-M''].</ref> <small>([[Theodisce]] ''Lenne'')</small> * [[Hlutherun]]<ref name="Hlutherun">Vide [https://koeblergerhard.de/ZIER-HP/ZIER-HP-06-2016/AAAKoeblerGerhardBodeinderdeutschenOrtsgeschichte20161221-965.htm?utm ''Koeble rGerhard Bodeinderdeutschen Ortsgeschichte''], ubi dicitur "(...) '''Lüder''', 11. Jh., an einem Bache bei Bodenteich bei Uelzen, F1-1383 HLUTAR (lauter bzw. rein) Hlutherun, Hlutherun (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Lüder'')</small> * [[Hodenhaga]]<ref name="-haga">Germanica toponyma cum suffixis ''-hag(e)(n)'' seu ''-ha(a)g'' seu ''-hague'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-haga-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Haga (Franconia Superior)|Haga Franconiae Superioris]], [[Haga ad Ambram]], [[Haga (in Bavaria superiore)|Haga in Bavaria Superiore]] apud [[Index communium Bavariae|articulum Vicipaediae Latinae de indice communium Bavariae]]; [[Falkenhaga (Marchia)|Falkenhaga Marchiana]] apud [[Index communium Brandenburgi|articulum Vicipaediae Latinae de indice communium Brandenburgi]]; [[Haga Schauenburgi]], [[Haga Promontorium]], [[Haga]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Hodenhagen'')</small> * [[Hohbuoki]]<ref name="Hohbuoki">Vide [https://oar.onroerenderfgoed.be/publicaties/RELM/7/RELM007-001.pdf?utm ''The very beginning of Europe?''], ubi dicitur "(...) ''castellum hohbuoki'' (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] ''Höhbeck'')</small> * [[Hohna]]<ref name="-e"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Hohne'')</small> * [[Hohnhorstium]]<ref name="-horstium"/> <small>([[Theodisce]] ''Hohnhorst''; [[Saxonice]] ''Hionhoste'')</small> * [[Hohnstorpium (Albis)|Hohnstorpium]]<ref name="-torpium">Germanica toponyma cum suffixis ''-torf'' et ''-torp'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-torpium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ebbestorpium]] apud Jaitner, K. (Ed.) (1985). ''Urkundenbuch des Klosters Ebstorf (Lüneburger Urkundenbuch, 14. Abteilung)''. Lax Verlag; [[Ermelstorpium]] apud Pratje, J. H. (1759). ''Historische Nachrichten von den ehemaligen vicedominis in ditione Bremensi:...''. Stadae: Typis H. C. Götheli; [[Gottorpium]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Hohnstorf''; [[Saxonice]] ''Haunstörp'')</small> * [[Holdorfium (Saxonia Inferior)|Holdorfium]]<ref name="-dorf">Germanica toponyma cum suffixo ''-dorf'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-dorfium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ensdorfium]], [[Burgdorfium]], [[Altdorfium]], [[Oberndorfium]], [[Rebdorfium]], [[Schenckendorfium]], [[Wilhelmersdorfium]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Holdorf''; [[Saxonice]] ''Hollrup'')</small> * [[Holdunesteti]]<ref name="Graesse"/> <small>([[Theodisce]] ''Hollenstedt''; [[Saxonice]] ''Hullnst'')</small> * [[Holenberga]]<ref name="-berga">Germanica toponyma cum suffixis ''-berg'' aut ''-berge'' aut ''-bergen'' aut ''-berghe'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-berga-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Amberga]], [[Annaberga]], [[Arensberga]], [[Asschaberga]], [[Bamberga]], [[Berga]], [[Blancoberga]], [[Bobbinberga]], [[Brunsberga]], [[Cassonberga]], [[Coloberga]], [[Eversberga]], [[Freiberga]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Holenberg'')</small> * [[Holla]]<ref name="-e"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Holle'')</small> * [[Hollnsethum]]<ref name="-ethum">Germanica toponyma cum terminatione ''-eth'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-ethum-i", quamquam huius terminationis variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Bechtsriethum]], [[Maitenbethum]] ac [[Wiesethum]] apud Vicipaediae Latinae articulum de [[Index communium Bavariae|indice communium Bavariae]]; et [[Gransebiethum]] apud Vicipaediae Latinae articulum de [[Index Communium Megapolis et Pomeraniae Citerioris|indice communium Megapolis et Pomeraniae Citerioris]].</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Hollnseth'')</small> * [[Holsta]]<ref name="-e"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Holste'')</small> * [[Holtgaste]]<ref name="Friedländer 1878"/> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Holtgast'')</small> * [[Holtisminni]]<ref name="Graesse"/> <small>commune sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Holzminden''; [[Saxonice]] ''Holtsminne'')</small> * [[Holtlandia]]<ref name="-landia">Germanica toponyma cum suffixo ''-land'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-landia-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Amelandia]], [[Bevelandia Australis]], [[Bevelandia Septentrionalis]], [[Bolandia]], [[Iutlandia]], [[Curlandia]], [[Estlandia]], [[Finlandia]], [[Flevolandia]], [[Friedlandia]], [[Islandia]], [[Gothlandia]], [[Hollandia]], [[Ingermanlandia]], [[Isalandia]] [[Lalandia]], [[Langelandia]], [[Oehtlandia]] [[Olandia]], [[Sallandia]], [[Samlandia]] [[Zelandia]], [[Selandia]] [[Fotlandia]], [[Wermelandia]] [[Withlandia]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Holtland'')</small> * [[Holza]]<ref name="-e"/> <small>([[Theodisce]] ''Holzen'')</small> * [[Honengesbuthele]]<ref name="Honengesbuthele">Vide [https://blog.slub-dresden.de/fileadmin/groups/slubsite/Blog/2015-KristinCasimir-VortragDresden.pdf?utm ''Ortsnamen zwischen Rhein und Elbe - Onomastik im europäischen Raum''], ubi dicitur "(...) ''Honengesbvthele'' statt ''Honekesbutle'' (Casemir, -büttel S. 147) (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Hankensbüttel'')</small> * [[Hoogsteda]]<ref name="-e"/> <small>([[Theodisce]] ''Hoogstede''; [[Saxonice]] ''Hoogstee'')</small> * [[Horda ad Harthicos Montes]]<ref name="-e"/><ref name="Graesse">{{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Hörden am Harz'')</small> * [[Horneburgum]]<ref name="-burg">Germanica toponyma cum suffixis ''-burg'' et ''-borg'' et ''-burgh'' et ''-bourg'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-burgum-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Wisingsburgum]], [[Edinburgum]], [[Alburgum]], [[Altenburgum]], [[Brandeburgum]], [[Caroburgum]], [[Doesburgum]], [[Friburgum]], [[Hamburgum]], [[Iulioburgum]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Horneburg''; [[Saxonice]] ''Hornborg'')</small> * [[Horstadium (Saxonia Inferior)|Horstadium]]<ref name="-stadt">Germanica toponyma cum suffixis ''-stadt'' et ''-stedt'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-stadium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Arnstadium]], [[Bernstadium]], [[Berolstadium]], [[Carolostadium]], [[Hermannostadium]], [[Darmstadium]], [[Freistadium]], [[Eisenstadium]], [[Fraustadium]], [[Harpstadium]], [[Helmstadium]], [[Altstadium]], [[Auerstadium]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Horstedt''; [[Saxonice]] ''Horß'')</small> * [[Hoya]]<ref name="Graesse">{{Graesse}}.</ref> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Hoya''; quoque [[Theodisce]] ''Hoya/Weser''; quoque [[Saxonice]] ''de Haaien'' seu ''Hejen'' seu ''Hajen'' seu ''Heien'')</small> * [[Hretha]]<ref name="Hretha">Vide [https://www.heimatverein-rhede-ems.de/tag/ortsnamen/?utm ''Heimatverein Rhede (Ems)''], ubi dicitur "(...) Im Jahre 829 erscheint der einstämmige Orsname als Villa (Dorf) Hretha (mit latinisierter Endung a) (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Rhede''; [[Saxonice]] ''Rheen'')</small> * [[Huda (Circulus terrae Astanholteremarki)|Huda]]<ref name="Huda">Vide [https://kirchengemeindelexikon.de/einzelgemeinde/ritterhude/?utm ''Kirchengemeindelexikon''], ubi dicitur "(...) 'Huda'' (...)".</ref> <small>(in [[Circulus terrae Astanholteremarki|Circulo terrae Astanholteremarkis]]<ref name="Landkreis Ostersholz">Fingitur nomen "Circulus terrae Astanholteremarki" -Theodisce ''Landkreis Ostersholz'' nuncupatum- sic: Latinum syntagma "circulus terrae" Theodiscum substantivum ''Landkreis'' (secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo) vertit, et de Latino toponymo "[[Astanholteremarki]]", vide {{Graesse}}.</ref>)</small> <small>([[Theodisce]] ''Ritterhude''; [[Saxonice]] ''Hu’e'')</small> * [[Huda (Circulus terrae Diepholtia)|Huda]]<ref name="-e"/> <small>(in [[Circulus terrae Diepholtia|Circulo terrae Diepholtia]]<ref name="Landkreis Diepholz">Fingitur nomen "Circulus terrae Diepholtia" -Theodisce ''Landkreis Diepholz'' nuncupatum- sic: Latinum syntagma "circulus terrae" Theodiscum substantivum ''Landkreis'' (secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo) vertit, et de Latino toponymo "[[Diepholtia]]", vide {{Hofmannus}}.</ref>)</small> <small>([[Theodisce]] ''Hüde''; [[Saxonice]] ''Hüde'')</small> * [[Hudha]]<ref name="Graesse">{{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Hude'')</small> * [[Hulseda]]<ref name="-e"/> <small>([[Theodisce]] ''Hülsede''; [[Saxonice]] ''Hülse'')</small> * [[Husum (prope Novam Urbem)|Husum]] <small>([[Theodisce]] ''Husum''; [[Saxonice]] ''Husen'')</small> * [[Hutta Georgii et Mariae]]<ref name="hutta-ae">Toponyma cum suffixis ''-hütte'' aut ''-hutta'' plerumque latinizari solent Latino vocabulo "Hutta-ae", quamquam huius vocabuli variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Hutta vitriaria Bohemica]] apud [https://schwaben.hu/ortschaften/bohmischhutten?utm Schwaben.hu. (s. d.). ''Böhmischhütten / Csehbánya – Ortsgeschichte'']; [[Hutta Germanica]] apud [https://huta.ewk.hu/nemetbanya-1757-1781/?utm ''Németbánya. (s. s.). Németbánya története'']; [[Hutta Vitriaria]] apud https://slavistika.sk/wp-content/uploads/2023/02/2015_1.pdf?utm [Majtán, M. (1998). ''Názvy obcí Slovenskej republiky: Vývin v rokoch 1773–1997''. Bratislaviae: Veda]; Hutta apud [https://real.mtak.hu/140291/1/K%C3%A1rp%C3%A1talja%20helys%C3%A9gnevei.pdf?utm ''Kárpátalja helységnevei.'']; [[Hutta Polonica]] apud Štefánik, M. (2022). ''Italia ed Europa centro-orientale tra Medioevo ed età moderna: Economia, società, cultura''. Heidelberg University Publishing; [[Hutta (Eiflia)|Hutta Eifliae]] apud Beyer, H. (1860). ''Urkundenbuch zur Geschichte der, jetzt die Preussischen Regierungsbezirke Coblenz und Trier bildenden mittelrheinischen Territorien'' (Vol. 1). J. Hölscher, et Beyer, H. (1860). ''Urkundenbuch zur Geschichte der mittelrheinischen Territorien: Erster Band. Von den ältesten Zeiten bis zum Jahre 1169''. [[Confluentes (Germania)|Confluentibus]]: J. Hölscher.</ref><ref name="Georgius">[https://la.wiktionary.org/wiki/Georgius?utm Theodiscum praefixum ''Georg-'' Latino anthroponymo casu genetivo "Georfii" vertitur].</ref><ref name="Maria">[https://la.wiktionary.org/wiki/Maria?utm Theodiscum interfixum ''-marien-'' Latino anthroponymo casu genetivo "Mariae" vertitur].</ref> <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Georgsmarienhütte'')</small> * [[Huvenni]]<ref name="Huvenni">Vide [https://dokumen.pub/suffixbildungen-in-alten-ortsnamen-akten-eines-internationalen-symposiums-in-uppsala-14-16-mai-2004-9185352578.html?utm ''Suffixbildungen in alten Ortsnamen: Akten eines internationalen Symposiums in Uppsala 14.-16. Mai 2004 9185352578''], ubi dicitur "(...) Hüven (Kr. Emsland), 10. Jh. (Kopie 15. Jh.) in Huvenni (Möller 1998 S. 101, Udolph 2002a S. 238) (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Hüven'')</small> {{div col end}} === I === {{div col|3}} * [[Iatha (Saxonia Inferior)|Iatha]]<ref name="Iatha">Commune nomen e flumine cepit. Quo de flumine, vide [https://www.lateinlexikon.com/lexicon_latinum_hodiernum_parsgeographica.pdf?utm ''Lexicon Latinum Hodiernum'' Petri Lucusaltiani]{{Nexus deficit|date=September 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, ubi dicitur "(...) '''Jade'', f ''Iatha, ae'', f [WPD: Jade (Fluss) (24.11.2019); a.1314: Jatha] (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Jade''; [[Saxonice]] ''Jaad'')</small> * [[Iburgum]]<ref name="Von Schaten 1714">Von Schaten, N. (1714). ''Monumenta Osnabrugensia ex historia romana, francica, saxonicaque eruta''. Typis Jodoci Henrici Meyer.</ref> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Bad Iburg''; [[Saxonice]] ''Bad Ibig'' seu ''Ibig'')</small> * [[Ielmstorpium]]<ref name="-torpium">Germanica toponyma cum suffixis ''-torf'' et ''-torp'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-torpium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ebbestorpium]] apud Jaitner, K. (Ed.) (1985). ''Urkundenbuch des Klosters Ebstorf (Lüneburger Urkundenbuch, 14. Abteilung)''. Lax Verlag; [[Ermelstorpium]] apud Pratje, J. H. (1759). ''Historische Nachrichten von den ehemaligen vicedominis in ditione Bremensi:...''. Stadae: Typis H. C. Götheli; [[Gottorpium]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Jelmstorf''; [[Saxonice]] ''Jelmstörp'')</small> * [[Iembka]]<ref name="-e"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Jembke'')</small> * [[Iemela]]<ref name="Iemela">Germanica toponyma cum terminatione ''-en'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-a-ae", quamquam huius terminationis variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Stolpa]], [[Dresda]] apud articulum Vicipaedia de [https://la.wikipedia.org/wiki/Index_urbium_et_communium_Saxoniae indice urbium et communium Saxoniae]; et Ala, [[Amma]], [[Brema]], [[Salancema]], Wisa, [[Groninga]], [[Toringa]] apud {{Graesse}}. Hoc casu, latinizans suffixum primae communis Theodisce ''Jameln'' dicti mentioni, quae ''Jemelen'' est, applicatur; qua de mentione, vide [https://rcin.org.pl/ihpan/Content/30940/PDF/WA303_9438_A165-8-r1929_Slavia-Occ.pdf?utm ''Slavia Occidentalis, Tomus VIII''].</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Jameln'')</small> * [[Ierichsum]]<ref name="Graesse">{{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Jerxheim''; [[Saxonice]] ''Jerksen'')</small> * [[Iesteburgum]]<ref name="-burg">Germanica toponyma cum suffixis ''-burg'' et ''-borg'' et ''-burgh'' et ''-bourg'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-burgum-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Wisingsburgum]], [[Edinburgum]], [[Alburgum]], [[Altenburgum]], [[Brandeburgum]], [[Caroburgum]], [[Doesburgum]], [[Friburgum]], [[Hamburgum]], [[Iulioburgum]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Jesteburg''; [[Saxonice]] ''Jesborg'')</small> * [[Ihlienverda]]<ref name="-verda-ae">Germanica toponyma cum suffixo ''-worth'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-verda-ae". Qua de latinizatione, vide [https://es.scribd.com/document/441536698/1983-Stearn-Botanical-Latin-pesquisavel-pdf ''Botanical Latin''], ubi dicitur "(...) '''-worth''' : -''verda'' (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] ''Ihlienworth''; [[Saxonice]] ''Helmworth'')</small> * [[Indago Comitis Hoyae]]<ref name="Indago Comitis Hoyae">Vide [https://kirchengemeindelexikon.de/einzelgemeinde/hoyerhagen/?utm ''kirchengemeindelexikon''], ubi dicitur "(...) ''indago comitis Hoye'' (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Hoyerhagen''; quoque [[Saxonice]] ''Heierhagen'' seu ''Heyerhagen'')</small> * [[Insula Iuistensis]]<ref name="Iuistensis">De Latino gentilicio, cf. [[binomen|epithetum binominale]] [https://turbellaria.umaine.edu/turbellaria/turb3.php?action=6&code=598&valid=618&utm "juistensis"].</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Juist'')</small> * [[Insula Longa (Saxonia Inferior)|Insula Longa]]<ref name="Insula Longa">Vocabulum ''Langeoog'', a vocibus [[Lingua Frisica|Frisicis Orientalibus]] ''lange-'' ([[Theodisce]] ''lang'') et ''-oog'' (Theodisce ''Insel'') compositum, [[Latine]] "Insula Longa" reddi potest: Buurman, in ''Hochdeutsch-Plattdeutsches Wörterbuch, s. v. oog, ostfrisicum -oog «Insel» significare tradit atque exempla Langeoog, Spiekeroog, Wangeroog affert; item Glossarium der Flurnamensammlung Ostfriesland'', s. v. ''Oog'', vocabulum Frisicum Orientale ''ôg, oge'' Theodisco ''Insel'' interpretatur. [https://www.navigium.de/latein-woerterbuch/lang?wb=gross&nr=1 Theodiscum autem adiectivum ''lang'' Latine "longus, -a, -um"] redditur; [https://www.navigium.de/latein-woerterbuch/insula?wb=gross&nr=2 nomen vero Theodiscum ''Insel'' Latine "insula, -ae" f.] dicitur. Quam ob rem compositum "Insula Longa" sensum toponymi fideliter reddit.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Langeoog''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Langeooch''; [[Saxonice]] ''Langoog'')</small> * [[Isernhaga]]<ref name="-haga">Germanica toponyma cum suffixis ''-hag(e)(n)'' seu ''-ha(a)g'' seu ''-hague'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-haga-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Haga (Franconia Superior)|Haga Franconiae Superioris]], [[Haga ad Ambram]], [[Haga (in Bavaria superiore)|Haga in Bavaria Superiore]] apud [[Index communium Bavariae|articulum Vicipaediae Latinae de indice communium Bavariae]]; [[Falkenhaga (Marchia)|Falkenhaga Marchiana]] apud [[Index communium Brandenburgi|articulum Vicipaediae Latinae de indice communium Brandenburgi]]; [[Haga Schauenburgi]], [[Haga Promontorium]], [[Haga]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>commune sui iuris</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Isernhagen''; [[Saxonice]] ''Isernhogen'')</small> * [[Isterberga]]<ref name="-berga">Germanica toponyma cum suffixis ''-berg'' aut ''-berge'' aut ''-bergen'' aut ''-berghe'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-berga-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Amberga]], [[Annaberga]], [[Arensberga]], [[Asschaberga]], [[Bamberga]], [[Berga]], [[Blancoberga]], [[Bobbinberga]], [[Brunsberga]], [[Cassonberga]], [[Coloberga]], [[Eversberga]], [[Freiberga]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Isterberg''; [[Saxonice]] ''Isterbarg'')</small> * [[Itterbecca]]<ref name="-ecca">Germanica et Romanica toponyma cum suffixis ''-ec(k)'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-ecca-ae" seu "-eca-ae". Qua de latinizatione, vide [https://es.scribd.com/document/441536698/1983-Stearn-Botanical-Latin-pesquisavel-pdf ''Botanical Latin''], ubi dicitur "(...) '''-ec, -eck''' : -''ecca'', -''ēca'' (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Itterbeck'')</small> * [[Iuniun]]<ref name="Iuniun">Vide [https://rep.adw-goe.de/bitstream/handle/11858/00-001S-0000-0023-9B74-6/NOB%20IV%20Die%20Ortsnamen%20des%20Landkreises%20G%C3%B6ttingen.pdf?utm ''NOB IV Die Ortsnamen des Landkreises Göttingen'']{{Nexus deficit|date=September 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, ubi dicitur "(...) 960 Iuniun (MGH DO I. Nr. 206 S. 285) (...) 1251 (A. 14. Jh.) Johan de June (UB Göttingen I Nr. 4 S. 5) 1266 ''Godefridus de Iunen [...] sacerdos'' (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Jühnde'')</small> {{div col end}} === K === {{div col|3}} * [[Kakenstorpium]]<ref name="-torpium">Germanica toponyma cum suffixis ''-torf'' et ''-torp'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-torpium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ebbestorpium]] apud Jaitner, K. (Ed.) (1985). ''Urkundenbuch des Klosters Ebstorf (Lüneburger Urkundenbuch, 14. Abteilung)''. Lax Verlag; [[Ermelstorpium]] apud Pratje, J. H. (1759). ''Historische Nachrichten von den ehemaligen vicedominis in ditione Bremensi:...''. Stadae: Typis H. C. Götheli; [[Gottorpium]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Kakenstorf''; [[Saxonice]] ''Kakenstörp'')</small> * [[Karwicium]]<ref name="-icium">Germanica toponyma cum suffixis ''-itsch'' aut ''-itz'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-icium-i" aut "-itium-i" aut "-icia-ae". Qua de latinizatione, vide [https://es.scribd.com/document/441536698/1983-Stearn-Botanical-Latin-pesquisavel-pdf ''Botanical Latin''], ubi dicitur "(...) '''-itsch, -itz''' : ''-icium, -itium, -icia'' (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Karwitz'')</small> * [[Katlenburgum-Lindavia]]<ref name="-burg">Germanica toponyma cum suffixis ''-burg'' et ''-borg'' et ''-burgh'' et ''-bourg'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-burgum-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Wisingsburgum]], [[Edinburgum]], [[Alburgum]], [[Altenburgum]], [[Brandeburgum]], [[Caroburgum]], [[Doesburgum]], [[Friburgum]], [[Hamburgum]], [[Iulioburgum]] apud {{Graesse}}.</ref><ref name="-avia">Germanica toponyma cum terminatione ''-au'' seu ''-aw'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-avia-ae", quamquam huius terminationis variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Iereslavia]], [[Iunonwladislavia]], [[Labiavia]], [[Landavia]], [[Lindavia]], [[Liptavia]], [[Lobavia]], [[Lochavia]], [[Lublavia]], [[Luccavia]], [[Mitavia]], [[Multavia]], [[Namslavia]], [[Neoboleslavia]], [[Olavia]], [[Oppavia]], [[Pegavia]], [[Pillavia]], [[Premislavia]], inter alia, apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Katlenburg-Lindau''; [[Saxonice]] ''Katelnborg-Lindau'')</small> * [[Kettencampus]]<ref name="campus-i"/> <small>([[Theodisce]] ''Kettenkamp''; [[Saxonice]] ''Ketenkamp '')</small> * [[Kirchdorfium (Saxonia Inferior)|Kirchdorfium]]<ref name="-dorf">Germanica toponyma cum suffixo ''-dorf'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-dorfium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ensdorfium]], [[Burgdorfium]], [[Altdorfium]], [[Oberndorfium]], [[Rebdorfium]], [[Schenckendorfium]], [[Wilhelmersdorfium]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Kirchdorf''; [[Saxonice]] ''Karkdörp'')</small> * [[Kirchgellersa]]<ref name="-a"/> <small>([[Theodisce]] ''Kirchgellersen''; [[Saxonice]] ''Karkgellsen'')</small> * [[Kirchseelta]]<ref name="-e"/> <small>([[Theodisce]] ''Kirchseelte''; [[Saxonice]] ''Seelte'')</small> * [[Kirchtimka]]<ref name="-e"/> <small>([[Theodisce]] ''Kirchtimke''; [[Saxonice]] ''Karktimk'')</small> * [[Kirchwalseda]]<ref name="-e"/> <small>([[Theodisce]] ''Kirchwalsede''; [[Saxonice]] ''Karkwals'')</small> * [[Kissenbruga]]<ref name="Graesse">{{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Kissenbrück''; [[Saxonice]] ''Kissenbrügge'')</small> * [[Kneitlinga]]<ref name="-inga">Germanica toponyma cum suffixis ''-ing'' et ''-ingen'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-inga-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Huninga]], [[Ihilinga]], [[Incinga]], [[Isininga]], [[Lauginga]], [[Leichlinga]], [[Liuchinga]], [[Liutmuntinga]], [[Lollinga]], [[Machtolvinga]], [[Mecchinga]], [[Memminga]] apud {{Graesse}}.</ref><ref name="KleinGrosse">De interpretatione toponymica adiectivorum Germanicorum "Klein" et "Gross" per Latina "Minor-us" et "Maior-ius", vide: Casemir, K., Ohainski, U., & Udolph, J. (2018). ''Die Ortsnamen des Landkreises Helmstedt und der Stadt Wolfsburg (Niedersächsisches Ortsnamenbuch, Teil VII)''. Verlag für Regionalgeschichte.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Kneitlingen''; [[Saxonice]] ''Kneitling'')</small> * [[Kneta Maior]]<ref name="-a"/><ref name="KleinGrosse">De interpretatione toponymica adiectivorum Germanicorum "Klein" et "Gross" per Latina "Minor-us" et "Maior-ius", vide: Casemir, K., Ohainski, U., & Udolph, J. (2018). ''Die Ortsnamen des Landkreises Helmstedt und der Stadt Wolfsburg (Niedersächsisches Ortsnamenbuch, Teil VII)''. Verlag für Regionalgeschichte.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Großenkneten''; [[Saxonice]] ''Grotekneten'')</small> * [[Krebecca]]<ref name="-ecca"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Krebeck'')</small> * [[Krummendicum]]<ref name="-dicum">Germanica toponyma cum suffixis ''-di(e)k(e)'' aut ''-deich(e)'' aut ''-dijk'' aut ''-dyk(e)'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-dicum-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Isendicum]] apud {{Graesse}}; aut [[Mardicum]] apud ''Dictionnaire universel françois et latin, vulgairement appelé Dictionnaire de Trévoux''.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Krummendeich''; [[Saxonice]] ''Krummendiek'')</small> * [[Kusta]]<ref name="-a"/> <small>([[Theodisce]] ''Küsten'')</small> * [[Kutenholtia]]<ref name="-holtia">Germanica toponyma cum suffixo ''-holz'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-holtia-ae". Qua de latinizatione, vide [https://es.scribd.com/document/441536698/1983-Stearn-Botanical-Latin-pesquisavel-pdf ''Botanical Latin''], ubi dicitur "(...) -holz : -''holtia'' (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] ''Kutenholz''; [[Saxonice]] ''Kutenhult'' seu ''Kutenholt'')</small> {{div col end}} === L === {{div col|3}} * [[Laatza]]<ref name="-a"/> <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Laatzen'')</small> * [[Lachendorfium]]<ref name="-dorf">Germanica toponyma cum suffixo ''-dorf'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-dorfium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ensdorfium]], [[Burgdorfium]], [[Altdorfium]], [[Oberndorfium]], [[Rebdorfium]], [[Schenckendorfium]], [[Wilhelmersdorfium]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Lachendorf''; [[Saxonice]] ''Lachendörp'')</small> * [[Lacstidi]]<ref name="Lacstidi">Vide [https://www.mundart-kommission.lwl.org/media/filer_public/ef/48/ef48ff64-c0e3-4be5-906f-7d8f27fdba18/ndw_39__scheuermann_der_often.pdf?utm ''Mundart Kommission''], ubi dicitur "(...) ''in locis quorum hec sunt nomina, Lacstidi, Romlo, Dudanebutli'' (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] ''Loxstedt''; [[Saxonice]] ''Lox'')</small> * [[Ladorpe]]<ref name="Abels 1929">Abels, H. (1929). ''Die Ortsnamen des Emslandes, in ihrer sprachlichen und kulturgeschichtlichen Bedeutung''. [[Paderbronna]]e: Ferdinand Schöningh.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Lorup''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Loorp''; [[Saxonice]] ''Loorpe'')</small> * [[Laerium]]<ref name="Stüve 1789">Stüve, J. E. (1789). ''Beschreibung des Fürstenthums Osnabrück mit einigen Urkunden''. Kißling.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Bad Laer'')</small> * [[Laga (Saxonia Inferior)|Laga]]<ref name="-e"/> <small>([[Theodisce]] ''Lage''; [[Saxonice]] ''Loage'')</small> * [[Lahda]]<ref name="-e"/> <small>([[Theodisce]] ''Lähden''; [[Saxonice]] ''Löhn'')</small> * [[Lahna (Saxonia Inferior)|Lahna]]<ref name="Lahna">Theodiscum toponymum ''Lahn'' forma "Lahna" latinizari solet. Cf. [[Limburgum ad Lahnam]] et [[Laugana|Lahnam]] apud [http://www.archive.org/stream/a568395900unknuoft/a568395900unknuoft_djvu.txt ''Further correspondence respecting the relations existing between foreign governments and the court of Rome: in continuation of papers presented to the Parliament,'' March 27, 1851].</ref> <small>([[Theodisce]] ''Lahn''; [[Saxonice]] ''Lohn'')</small> * [[Lamespringa]]<ref name="Lamespringa">Vide [https://www.documentacatholicaomnia.eu/20vs/201_MGH/1925-1933%2C_MGH%2C_5_Antiquitates._01_Poetae_04_1._Poetae_Latini_Aevi_Carolini%2C_LT.pdf?utm ''Poetae Latini Aevi Carolini''], ubi dicitur "(...) ''Agius autem Lamespringae monachus fuisse videatur'' (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Lamspringe'')</small> * [[Lamestede]]<ref name="Lamestede">Vide [https://kirchengemeindelexikon.de/einzelgemeinde/lamstedt/?utm ''Kirchengemeindelexikon''] {{Nexus deficit|date=November 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, ubi dicitur "(...) ''parochia Lamestede'' (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] ''Lamstedt''; [[Saxonice]] ''Loomst'')</small> * [[Landesberga]]<ref name="-berga">Germanica toponyma cum suffixis ''-berg'' aut ''-berge'' aut ''-bergen'' aut ''-berghe'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-berga-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Amberga]], [[Annaberga]], [[Arensberga]], [[Asschaberga]], [[Bamberga]], [[Berga]], [[Blancoberga]], [[Bobbinberga]], [[Brunsberga]], [[Cassonberga]], [[Coloberga]], [[Eversberga]], [[Freiberga]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Landesbergen''; [[Saxonice]] ''Landsebargen'')</small> * [[Landolfshusa]]<ref name="-husa">Germanica toponyma cum suffixis ''-haus(en)'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-husa-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Petrishusa]], [[Sachsenhusa]], [[Sangerhusa]], [[Sunthusa]], [[Ahusa]], [[Bebenhusa]], [[Buozolteshusa]], [[Chuzenhusa]], [[Husa]], [[Francohusa]], [[Gisinhusa]], [[Harthusa]], [[Hilpertohusa]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Landolfshausen'')</small> * [[Langa (Circulus Terrae Emesensis)|Langa]]<ref name="-a"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Langen'')</small> * [[Langa Inferior]]<ref name="-a"/><ref name="Nieder">Theodiscum praefixum ''Nieder-'' Latino adiectivo "inferior-ius" vertitur. V.gr., cf. [[Saxonia Inferior|Saxoniam Inferiorem]].</ref> <small>([[Theodisce]] ''Niederlangen''; [[Saxonice]] ''Nederlangen'')</small> * [[Langa Superior]]<ref name="-a"/><ref name="Ober">Theodiscum praefixum ''Ober-'' Latino adiectivo "superior-ius" vertitur. V.gr. Cf. [[Austria Superior|Austriam Superiorem]].</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Oberlangen'')</small> * [[Langelege]]<ref name="Langelege">Vide [https://kirchengemeindelexikon.de/einzelgemeinde/langlingen/?utm ''Kirchengemeindelexikon''], ubi dicitur "(...) ''ecclesia Langelege'' (Kirche Langlingen), (...) Bauern in Langlingen (''cives in Langelege'') (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] ''Langlingen''; [[Saxonice]] ''Langeln'')</small> * [[Langelshemium]]<ref name="Chemnitz 1717">Chemnitz, B. P., (1717). ''Belli Sueco-Germanici Volumen Primum: In quo ostenditur, quibus de caussis Gustavus Adolphus, Suecorum Rex, in Germaniam transiverit''. Sumptibus Ioh. Caspari Meyeri.</ref> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Langelsheim'')</small> * [[Langwedel (Saxonia Inferior)|Langwedel]]<ref name="Langwedel">Vide [https://www.koeblergerhard.de/ZIER-HP/ZIER-HP-06-2016/AAAKoeblerGerhardLaurinderdeutschenOrtsgeschichte20161207-1612.htm?utm ''www.koeblergerhard.de''], ubi dicitur "(...) '''Langwedel''', 13. Jh., bei Verden, Donb351, (Flecken in dem Landkreis Verden,) rund15000 Einwohner, (apud bzw. ad castrum) Langwedel (1220) (...)".</ref> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Langwedel'')</small> * [[Lare]]<ref name="Lare">Vide [https://rep.adw-goe.de/bitstream/handle/11858/3014/NOB%20XV%20Grafschaft%20Bentheim.pdf?isAllowed=y&sequence=1&utm ''NOB XV Grafschaft Bentheim'']{{Nexus deficit|date=September 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, ubi dicitur "(...) '''LAAR''' (Gem. Laar, Samtgem. Emlichheim) 1232 (A. 14. Jh.) ''totum Lare cum ecclesia'' (Gesta Episc. Traiect. S. 424 Z. 51) 1312 (Transs. 1332; A.) ''sex domos [...] de Lare'' (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] ''Laar''; [[Saxonice]] ''Loar'')</small> * [[Lasdorpe]]<ref name="Lasdorpe">Vide [https://www.lastrup.de/portal/seiten/geschichte-900000009-31120.html?utm ''Lastrup''], ubi dicitur "(...) „Curia Lasdorpe“ (Haupthof Lastrup) (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Lastrup''; quoque [[Saxonice]] ''Laastrup'')</small> * [[Lauenbruga]]<ref name="-bruga">Germanica toponyma cum suffixis ''-brück(e)'' aut ''-brügge'' aut ''-brugg(e)'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-bruga-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Steinbruga]], [[Kissenbruga]], [[Bruga]], [[Bruga ad Ederum]], [[Osnabruga]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Lauenbrück''; [[Saxonice]] ''Lauenbrüch'')</small> * [[Lauenforda]]<ref name="-e"/> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Lauenförde'')</small> * [[Lauenhaga]]<ref name="-haga">Germanica toponyma cum suffixis ''-hag(e)(n)'' seu ''-ha(a)g'' seu ''-hague'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-haga-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Haga (Franconia Superior)|Haga Franconiae Superioris]], [[Haga ad Ambram]], [[Haga (in Bavaria superiore)|Haga in Bavaria Superiore]] apud [[Index communium Bavariae|articulum Vicipaediae Latinae de indice communium Bavariae]]; [[Falkenhaga (Marchia)|Falkenhaga Marchiana]] apud [[Index communium Brandenburgi|articulum Vicipaediae Latinae de indice communium Brandenburgi]]; [[Haga Schauenburgi]], [[Haga Promontorium]], [[Haga]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Lauenhagen''; [[Saxonice]] ''Loamharen'')</small> * [[Leezdorfium]]<ref name="-dorf">Germanica toponyma cum suffixo ''-dorf'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-dorfium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ensdorfium]], [[Burgdorfium]], [[Altdorfium]], [[Oberndorfium]], [[Rebdorfium]], [[Schenckendorfium]], [[Wilhelmersdorfium]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Leezdorf''; [[Saxonice]] ''Leezdörp'')</small> * [[Leha (Terrae Emesensis)|Leha]]<ref name="-e"/> <small>([[Theodisce]] ''Lehe''; [[Saxonice]] ''Läie'')</small> * [[Lehrta]]<ref name="-e"/> <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Lehrte'')</small> * [[Leiferda]]<ref name="-e"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Leiferde'')</small> * [[Lembruchium]]<ref name="-bruchium">Germanica toponyma cum suffixis ''-bruch'' seu ''-broich'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-bruchium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Horbruchium]] ac [[Mosbruchium]] apud articulum Vicipaediae Latinae de [[Index urbium et communium Rhenaniae et Palatinatus|indice urbium et communium Rhenaniae et Palatinatus]]; [[Legebruchium]] apud articulum Vicipaediae Latinae de [[Index communium Brandenburgi|indice communium Brandenburgi]]; [[Grevenbruchium]] apud articulum Vicipaediae Latinae de [[Index communium Rhenaniae Septentrionalis et Vestfaliae|indice communium Rhenaniae Septentrionalis et Vestfaliae]].</ref> <small>([[Theodisce]] ''Lembruch''; [[Saxonice]] ''Lembrouk'')</small> * [[Lemgovia]]<ref name="Hofmannus">{{Hofmannus}}.</ref><ref name="-ovia">[[Linguae Germanicae|Germanica]] ac [[linguae Slavicae|Slavica]] toponyma cum suffixo ''-ov'' seu ''-öv'' seu ''ow'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-ovia-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Asovia]], [[Brewnovia]], [[Czernichovia]], [[Glasgovia]], [[Golnovia]], [[Grabovia]], [[Kharkovia]], [[Laszovia]], [[Ostrovia]], [[Pscovia]], [[Racovia]], [[Sucovia]], [[Tarnovia]], [[Wengrovia]], [[Witkowa]], [[Wittovia]], [[Crovia]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Lemgow'')</small> * [[Lemwerdera]]<ref name="Rüthning 1926">Rüthning, G. (Ed.) (1926). ''Oldenburger Urkundenbuch''. Gerhard Stalling.</ref><ref name="-ovia">[[Linguae Germanicae|Germanica]] ac [[linguae Slavicae|Slavica]] toponyma cum suffixo ''-ov'' seu ''-öv'' seu ''ow'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-ovia-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Asovia]], [[Brewnovia]], [[Czernichovia]], [[Glasgovia]], [[Golnovia]], [[Grabovia]], [[Kharkovia]], [[Laszovia]], [[Ostrovia]], [[Pscovia]], [[Racovia]], [[Sucovia]], [[Tarnovia]], [[Wengrovia]], [[Witkowa]], [[Wittovia]], [[Crovia]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Lemwerder'')</small> * [[Lengethe]]<ref name="NOB VIII">Vide [https://rep.adw-goe.de/bitstream/handle/11858/2261/NOB%20VIII_Die%20Ortsnamen%20des%20Landkreises%20Peine.pdf?isAllowed=y&sequence=1&utm ''NOB VIII_Die Ortsnamen des Landkreises Peine'']{{Nexus deficit|date=September 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, ubi dicitur "(...) ''in Lengethe'' (UB H.Hild. I Nr. 275 S. 259) 1213 ''in Lengede'' (UB H.Hild. I Nr. 660 S. 631) um 1232 ''in Lengethe archidiaconus'' (UB Goslar I Nr. 518 S. 499) 1235 ''in Lengete'' (Orig. Guelf. IV Nr. 50 S. 144) 1256 ''in archidiaconatibus de Barem et Lengede'' (UB H.Hild. II Nr. 992 S. 497) 1311 Lenghedhe apud Vusenam (UB H.Hild. IV Nr. 85 S. 45) 1316 ''in Lengede'' (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] ''Lengede''; [[Saxonice]] ''Lenge'')</small> * [[Lengenbostel]] <small>([[Theodisce]] ''Lengenbostel''; [[Saxonice]] ''Lengenbossel'')</small> * [[Lengirichi]]<ref name="Lengirichi">Vide [https://www.koeblergerhard.de/Fontes/AltdeutschesNamenbuch-Bd2OrtsnamenLbisZ-3A-1913.pdf?utm ''AltdeutschesNamenbuch''], ubi dicitur "(...) 2) Lengerich an der Wallage, Kr. Lingen (...) Lengirichi Osnabr. Ukb. ca. a. 1000. (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] ''Lengerich''; [[Saxonice]] ''Lengerke'')</small> * [[Leonis Forda]]<ref name="Leonis Forda">Vide [https://www.komoot.com/es-es/highlight/2261371 ''Iglesia Martín Lutero de Lemförde''], ubi dicitur "(...) La comunidad fue mencionada por primera vez en un documento en 1248. En épocas anteriores, el lugar se llamaba Löwenförde, Leonis forda (...)".</ref> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Lemförde''; quoque [[Saxonice]] ''Lemfouer'')</small> * [[Leonovia]]<ref name="Leonovia">Vide [https://sempub.ub.uni-heidelberg.de/propylaeum_vitae/de/wisski/navigate/93514/view?utm ''Propylaeum Vitae''], ubi dicitur "(...) Leonovia-Brunsvigius (...)".</ref> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Lauenau''; [[Saxonice]] ''Laena'')</small> * [[Leopolis (Saxonia Inferior)|Leopolis]]<ref name="Ebel 1960">Ebel, W. (1960). ''Lübisches Recht: Erster Band''. Hansischer Geschichtsverein.</ref> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Bleckede''; [[Saxonice]] ''Bleikd'')</small> * [[Leri]]<ref name="Graesse"/> <small>commune sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Leer''; [[lingua Saxonica|Eofrisosaxonice]] ''Läär''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Lier'')</small> * [[Lerin]]<ref name="NOB VII">Vide [https://rep.adw-goe.de/bitstream/handle/11858/00-001S-0000-0023-9B76-2/NOB%20VII%20Die%20Ortsnamen%20des%20Landkreises%20Helmstedt%20und%20der%20Stadt%20Wolfsburg.pdf?isAllowed=y&sequence=1&utm ''NOB VII Die Ortsnamen des Landkreises Helmstedt und der Stadt Wolfsburg'']{{Nexus deficit|date=September 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, ubi dicitur "(...) ''in loco Lerin provincie Saxo[n]um iuxta flumen Ouácra'' (...) ''Lerim'' (...)''in Lere'' (mGH Urk. Hdl nr. 50 s. 71) 1196-1197 ''Lere'' (schneidmüller, Kollegiatstifte s. 311) 1234 ''in Lere'' (...) ''plebano in Lere'' (UB Braunschweig iii nr. 440 s. 325) 1344 ''in villa Leere'' (Flentje / Henrichvark, lehnbücher nr. 142 s. 69) 1380 ''Lere'' (UB Braunschweig Vii nr. 351 s. 324) 1419 ''actum in Lere'' (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Lehre'')</small> * [[Lethi]]<ref name="Lethi">Vide [https://kirchengemeindelexikon.de/einzelgemeinde/lathen/?utm ''Kirchengemeindelexikon''], ubi dicitur "(...) Urkundlich ist der Ort im Emsland erstmals als ''Lethi'' im Urbar der Abtei Werden erwähnt; der Eintrag lässt sich auf das 10. Jh. datieren (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] ''Lathen''; [[Saxonice]] ''Laothen'')</small> * [[Liebenburgum]]<ref name="-burg">Germanica toponyma cum suffixis ''-burg'' et ''-borg'' et ''-burgh'' et ''-bourg'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-burgum-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Wisingsburgum]], [[Edinburgum]], [[Alburgum]], [[Altenburgum]], [[Brandeburgum]], [[Caroburgum]], [[Doesburgum]], [[Friburgum]], [[Hamburgum]], [[Iulioburgum]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Liebenburg''; quoque [[Saxonice]] ''Liebenborg'')</small> * [[Liliarum Vallis]]<ref name="Orbis Latinus E-M"/> <small>([[Theodisce]] ''Lilienthal''; [[Saxonice]] ''Leendaal'' seu ''Lelendaal'')</small> * [[Lindduri]]<ref name="Graesse"/> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Lindern'')</small> * [[Lindhorstium]]<ref name="-horstium"/> <small>([[Theodisce]] ''Lindhorst''; [[Saxonice]] ''Lindhoste'')</small> * [[Lindwedel]] <small>([[Theodisce]] ''Lindwedel''; [[Saxonice]] ''Linneweh'')</small> * [[Linga (Amisia)|Linga]]<ref name="Graesse"/> <small>magna urbs sui iuris et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Lingen'')</small> * [[Linsburgum]]<ref name="-burg">Germanica toponyma cum suffixis ''-burg'' et ''-borg'' et ''-burgh'' et ''-bourg'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-burgum-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Wisingsburgum]], [[Edinburgum]], [[Alburgum]], [[Altenburgum]], [[Brandeburgum]], [[Caroburgum]], [[Doesburgum]], [[Friburgum]], [[Hamburgum]], [[Iulioburgum]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Linsburg''; [[Saxonice]] ''Linsborg'')</small> * [[Lintlo]]<ref name="Lintlo">Vide [https://kirchengemeindelexikon.de/einzelgemeinde/kirchlinteln/?utm ''Kirchengemeindelexikon''] {{Nexus deficit|date=November 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, ubi dicitur "(...) Urkundlich ist das Dorf erstmals 1123 als ''Lintlo'' belegt (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] ''Kirchlinteln''; [[Saxonice]] ''Karklinteln'' seu ''Kerklinteln'' seu ''Kerklinneln'')</small> * [[Liubeme]]<ref name="Lübbow">Vide [https://kirchengemeindelexikon.de/einzelgemeinde/luebbow/?utm ''Kirchengemeindelexikon''], ubi dicitur "(...) Schriftlich ist das zweizeilige Reihendorf erstmals in einer kaiserlichen Urkunde aus dem Jahr 956 erwähnt: Ks. Otto I. († 973) schenkte dem Kloster Quedlinburg sechs Dörfer, darunter ''Liubeme'' (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] ''Lübbow'')</small> * [[Locus Occidentalis (Saxonia Inferior)|Locus Occidentalis]]<ref name="Cellarius 1703">Cellarius, C. (1703). ''Geographia Antiqua iuxta et Nova''. Ienae: Bielckius.</ref> <small>[[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Westerstede''; [[Saxonice]] ''Westerstäe'')</small> * [[Lon]]<ref name="Lon">Vide [https://rep.adw-goe.de/bitstream/handle/11858/00-001S-0000-0023-9B74-6/NOB%20IV%20Die%20Ortsnamen%20des%20Landkreises%20G%C3%B6ttingen.pdf?utm ''Das Güterverzeichniss Graf Heinrichs von Dale (1188)'']{{Nexus deficit|date=September 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, ubi dicitur "(...) ''parrochia Lon prope Vechtam'' (...)".</ref> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Lohne''; [[Saxonice]] ''Lohn'')</small> * [[Longa Indago]]<ref name="Longa Indago">Vide [https://www.dbnl.org/tekst/_bij005190401_01/_bij005190401_01_0009.php?utm ''www.dbnl.org''], ubi dicitur "(...) ''parrochianus de Longa Indagine'' (...)".</ref> <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Langenhagen''; [[Saxonice]] ''Langenhogen'')</small> * [[Longa Villa (Saxonia Inferior)|Longa Villa]]<ref name="Longa Villa">Theodiscum toponymum ''Langendorf'' Latino toponymo "Longa Villa" verti solet. Qua de correspondentia, vide [https://dbc.wroc.pl/Content/15237/PDF/17250.pdf?utm ''Das Waldhufendorf in Schlesien'', Gualterii Bernardi], ubi dicitur "(...) Langedorf ca. 1305 L.F.B.208 Longa villa (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] ''Langendorf''; [[Saxonice]] ''Langendörp'')</small> * [[Loninga]]<ref name="-inga">Germanica toponyma cum suffixis ''-ing'' et ''-ingen'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-inga-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Huninga]], [[Ihilinga]], [[Incinga]], [[Isininga]], [[Lauginga]], [[Leichlinga]], [[Liuchinga]], [[Liutmuntinga]], [[Lollinga]], [[Machtolvinga]], [[Mecchinga]], [[Memminga]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Löningen'')</small> * [[Lubberstedi]]<ref name="Lubberstedi">Vide [https://lübberstedt.de/ueber-unser-dorf/?utm ''Lübberstedt''], ubi dicitur "(...) Der ursprüngliche Name „lubberstedi“ ist zusammengesetzt aus „stedi“ (Ort, Platz, Stelle), womit eine Ansiedlung bezeichnet wird, und „lubber“, dem Namen des (ursprünglichen) Familienoberhauptes des Einzelhofes bzw. der kleinen Gemeinschaftssiedlung, bedeutet also: „Lubbers-Stätte“. (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] ''Lübberstedt''; [[Saxonice]] ''Lübbs'')</small> * [[Luccavia (Saxonia Inferior)|Luccavia]]<ref name="Luccavia">Theodiscum toponymum ''Luckau'' forma "Luccavia" latinizari solet. Cf. [[Luccavia]]m apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Luckau'')</small> * [[Luchovia]]<ref name="Luchovia">Vide [https://ia801403.us.archive.org/28/items/antiquitatessele00keys/antiquitatessele00keys.pdf ''Antiquitates selectae septentrionales et Celticae''], ubi dicitur "(...) De Venedicis aut Germanicis prope Luchoviam effossis Epistola ''Georgii Frid, Mithofii'' data Luchovia d. 17. Maji 1691 (...)".</ref> <small>[[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Lüchow''; [[Polabice]] ''Ljauchüw'')</small> * [[Ludersburgum]]<ref name="-burg">Germanica toponyma cum suffixis ''-burg'' et ''-borg'' et ''-burgh'' et ''-bourg'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-burgum-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Wisingsburgum]], [[Edinburgum]], [[Alburgum]], [[Altenburgum]], [[Brandeburgum]], [[Caroburgum]], [[Doesburgum]], [[Friburgum]], [[Hamburgum]], [[Iulioburgum]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Lüdersburg''; [[Saxonice]] ''Lüsborg'')</small> * [[Ludersfelda]]<ref name="-felda">Germanica toponyma cum suffixis ''-feld(en)'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-felda-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Falufelda]], [[Frauenfelda]], [[Heresfelda]], [[Hirutfelda]], [[Ilfelda]], [[Mansfelda]], [[Salfelda]], [[Sualafelda]], [[Alfelda]], [[Alsfelda]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Lüdersfeld''; [[Saxonice]] ''Lüschenfeile'')</small> * [[Luerdissa]]<ref name="-a"/> <small>([[Theodisce]] ''Lüerdissen'')</small> * [[Luhda]]<ref name="-a"/> <small>([[Theodisce]] ''Luhden''; [[Saxonice]] ''Liuen'')</small> * [[Luneburgum]]<ref name="Graesse"/> <small>magna urbs sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Lüneburg''; [[Saxonice]] ''Lümborg'' seu ''Lünborg''; [[Lingua Saxonica antiqua|Palaeosaxonice]] ''Hliuni'')</small> * [[Lunne]]<ref name="Lunne">Vide [https://kirchengemeindelexikon.de/einzelgemeinde/haseluenne/?utm ''Kirchengemeindelexikon''], ubi dicitur "(...) ''civibus opidi nostri in Lunne'' (...)". Latinum autem gentilicium "Haselunnensis-e" est. Quo de gentilicio, vide [https://www.bavarikon.de/object/bav:BSB-MDZ-00000BSB00050913 ''Orbis latinus: Lexikon lateinischer geographischer Namen des Mittelalters und der Neuzeit / 2. E-M''].</ref> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Haselünne''; quoque [[Saxonice]] ''Lünne'')</small> * [[Lunni (commune generali Spella)|Lunni]]<ref name="Lunni">Vide [https://www.koeblergerhard.de/Fontes/AltdeutschesNamenbuch-Bd2OrtsnamenLbisZ-3A-1913.pdf?utm ''Altdeutsches Namenbuch'']; ubi dicitur "(...) '''Lunni.''' 9. 1) Altlünne bei Plantlünne (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Lünne'')</small> * [[Lutetsburgum]]<ref name="-burg">Germanica toponyma cum suffixis ''-burg'' et ''-borg'' et ''-burgh'' et ''-bourg'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-burgum-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Wisingsburgum]], [[Edinburgum]], [[Alburgum]], [[Altenburgum]], [[Brandeburgum]], [[Caroburgum]], [[Doesburgum]], [[Friburgum]], [[Hamburgum]], [[Iulioburgum]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Lütetsburg''; [[Saxonice]] et [[lingua Saxonica|Eofrisosaxonice]] ''Lütsbörg'')</small> * [[Luttera Regalis]]<ref name="Graesse"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Königslutter am Elm'')</small> * [[Lyese]]<ref name="Lyese">Vide [https://api.pageplace.de/preview/DT0400.9783835341944_A39332036/preview-9783835341944_A39332036.pdf?utm ''Urkundenbuch des Klosters Loccum''], ubi dicitur "(...) in marchia Lyese proprietatis iure (...) in campis de Lyese trans Werram (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Leese'')</small> {{div col end}} === M === {{div col|3}} * [[Maasa]]<ref name="-a"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Maasen'')</small> * [[Magna Palus]]<ref name="Magna Palus">[https://www.navigium.de/latein-woerterbuch/magnus?wb=gross&nr=1 Theodiscum praefixum ''Große-'' Latino adiectivo "magnus-a-um"] et [https://www.koeblergerhard.de/germanistischewoerterbuecher/altsaechsischeswoerterbuch/asF.pdf Theodiscum suffixum ''-fehn'' Latino nomine "palus paludis" (f.)] vertitur.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Großefehn''; [[Saxonice]] ''Grootfehn'')</small> * [[Maius Vrelstede]]<ref name="Maius Vrelstede">Vide [https://rep.adw-goe.de/bitstream/handle/11858/00-001S-0000-0023-9B76-2/NOB%20VII%20Die%20Ortsnamen%20des%20Landkreises%20Helmstedt%20und%20der%20Stadt%20Wolfsburg.pdf?isAllowed=y&sequence=1&utm ''Die Ortsnamen des Landkreises Helmstedt und der stadt WoLfsburg''] {{Nexus deficit|date=September 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, ubi dicitur "(...) 1318 ''in Maiori Vrelstede'' (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] ''Frellstedt''; [[Saxonice]] ''Frillstidde'')</small> * [[Markloha]]<ref name="-loha">Germanica praesentia aut antiqua toponyma cum suffixis ''-loh(e)'' et ''-lo'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-loha-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ascloha]], [[Buohloha]], [[Eiloha]], [[Hadaloha]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Marklohe'')</small> * [[Marlare (Saxonia Inferior)|Marlare]]<ref name="Marlare">Theodiscum toponymum ''Marl'' forma "Marlare" latinizari solet. Cf. [[Marlare|Marlare Rhenaniae Septentrionalis et Vestfaliae]] apud [https://www.bavarikon.de/object/bav:BSB-MDZ-00000BSB00050913 ''Orbis latinus: Lexikon lateinischer geographischer Namen des Mittelalters und der Neuzeit / 2. E-M''].</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Marl'')</small> * [[Marsunnon]]<ref name="Marsunnon">Vide [https://historischer-rueckklick-bielefeld.com/wp-content/uploads/2026/01/07svhvr-texte_ocr.pdf?utm ''Die Ortsnamen des Osnabrücker Raumes''], ubi dicitur "(...) ''Merzen (Marsunnon)'' (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] ''Merzen'')</small> * [[Marxa]]<ref name="-a"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Marxen'')</small> * [[Masingi]]<ref name="Messingen">Vide [https://rep.adw-goe.de/bitstream/handle/11858/2258/WOB%2011%20Die%20Ortsnamen%20des%20Kreises%20Paderborn.pdf?isAllowed=y&sequence=1&utm ''WOB 11 Die Ortsnamen des Kreises Paderborn''] {{Nexus deficit|date=September 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, ubi dicitur "(...) ''silva Masingorum'' (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Messingen'')</small> * [[Mechtersa]]<ref name="-a"/> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Mechtersen''; [[Saxonice]] ''Mechtsen'')</small> * [[Meckelsa Maior]]<ref name="-a"/><ref name="KleinGrosse">De interpretatione toponymica adiectivorum Germanicorum "Klein" et "Gross" per Latina "Minor-us" et "Maior-ius", vide: Casemir, K., Ohainski, U., & Udolph, J. (2018). ''Die Ortsnamen des Landkreises Helmstedt und der Stadt Wolfsburg (Niedersächsisches Ortsnamenbuch, Teil VII)''. Verlag für Regionalgeschichte.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Groß Meckelsen''; [[Saxonice]] ''Groot Meckels'')</small> * [[Meckelsa Minor]]<ref name="-a"/><ref name="KleinGrosse"/> <small>([[Theodisce]] ''Klein Meckelsen''; [[Saxonice]] ''Lütt Meckels'')</small> * [[Media Lu]]<ref name="Media Lu">Vide [https://kirchengemeindelexikon.de/einzelgemeinde/mittelnkirchen/?utm ''Kirchengemeindelexikon''] {{Nexus deficit|date=November 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}. ubi "(...) Mittelnkirchen ist nach 1305 und 1322 als ''medie Lu'' (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] ''Mittelnkirchen''; [[Saxonice]] ''Mittelskark'')</small> * [[Meinersa]]<ref name="-a"/> <small>([[Theodisce]] ''Meinersen''; [[Saxonice]] ''Maanze'')</small> * [[Melbike]]<ref name="Melbeck">Vide [https://www.samtgemeinde-ilmenau.de/PortalData/10/Resources/historie/dokumente/Orts-_und_Gewaessernamen_im_Landkreis_Lueneburg.pdf?utm ''Orts- und Gewässernamen im Landkreis Lueneburg'']. ubi "(...) Melbeck 1296 in Melbeke. 1300 in villa Melbike. 1303 in villa Melbeke (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Melbeck'')</small> * [[Mella]]<ref name="Mella">Vide [https://www.lemgo.de/fileadmin/user_upload/Dokumente/Stadtarchiv/Bib_974.pdf?utm ''Album studiosorum Academiae'']. ubi "(...) Henrich Carl Kahmann Mella-Osnabrugensis (...)".</ref> <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Melle'')</small> * [[Mellinghusa]]<ref name="-husa">Germanica toponyma cum suffixis ''-haus(en)'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-husa-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Petrishusa]], [[Sachsenhusa]], [[Sangerhusa]], [[Sunthusa]], [[Ahusa]], [[Bebenhusa]], [[Buozolteshusa]], [[Chuzenhusa]], [[Husa]], [[Francohusa]], [[Gisinhusa]], [[Harthusa]], [[Hilpertohusa]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Mellinghausen''; [[Saxonice]] ''Mellgenhusen'')</small> * [[Menslaga]]<ref name="-e"/> <small>([[Theodisce]] ''Menslage''; [[Saxonice]] ''Menslaoge'')</small> * [[Meppea]]<ref name="Graesse"/> <small>commune sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Meppen''; quoque [[Saxonice]] ''Möppen'')</small> * [[Merdvelde]]<ref name="Merdvelde">Vide [https://kirchengemeindelexikon.de/einzelgemeinde/martfeld/?utm ''Kirchengemeindelexikon''] {{Nexus deficit|date=November 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, ubi dicitur "(...) 1318 ''Curtem in Merdvelde'' (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] ''Martfeld''; [[Saxonice]] ''Mattfeld'')</small> * [[Meribiki]]<ref name="Meribiki">Vide [https://www.koeblergerhard.de/wikiling/index.php?f=lemmaFull&langType=reviews&lemmaID=3296&utm ''www.koeblergerhard.de''], ubi dicitur "(...) '''Meerbeck''' (...) Meribiki MGd. 3 (1013) (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] ''Meerbeck''; [[Saxonice]] ''Mierbke'')</small> * [[Messencampus]]<ref name="campus-i"/> <small>([[Theodisce]] ''Messenkamp''; [[Saxonice]] ''Messenkampe'')</small> * [[Meynum]]<ref name="Graesse">{{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Meine'')</small> * [[Mittelstenaha]] <small>([[Theodisce]] ''Mittelstenahe''; [[Saxonice]] ''Mittelsnohn'')</small> * [[Moisburgum]]<ref name="-burg">Germanica toponyma cum suffixis ''-burg'' et ''-borg'' et ''-burgh'' et ''-bourg'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-burgum-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Wisingsburgum]], [[Edinburgum]], [[Alburgum]], [[Altenburgum]], [[Brandeburgum]], [[Caroburgum]], [[Doesburgum]], [[Friburgum]], [[Hamburgum]], [[Iulioburgum]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Moisburg''; [[Saxonice]] ''Mesborg'')</small> * [[Molberga]]<ref name="Molberga">Vide [https://mateo.uni-mannheim.de/camena/loescher2/loescherthreni.html ''THRENI, SEU LAMENTATIOnes Ieremiae Prophetae...''], ubi dicitur "(...) 1318 ''Molberga vocatur'' (...) ''Sensit et externas Molberga innoxia vires'' (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Molbergen''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Molbiergen'')</small> * [[Mons Catonis (Saxonia Inferior)|Mons Catonis]]<ref name="Meiborn III 1688"/> <small>([[Theodisce]] ''Cadenberge''; [[Saxonice]] ''Cuddeldutt'' seu ''Kumbarg'')</small> * [[Monstere]]<ref name="Monstere">Vide [https://kirchengemeindelexikon.de/einzelgemeinde/munster-st-urbani/?utm ''Kirchengemeindelexikon''] {{Nexus deficit|date=November 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, ubi dicitur "(...) ''decima in Monstere'' (...)"</ref> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Munster''; [[Saxonice]] ''Munste'')</small> * [[Moormerlandia]]<ref name="-landia">Germanica toponyma cum suffixo ''-land'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-landia-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Amelandia]], [[Bevelandia Australis]], [[Bevelandia Septentrionalis]], [[Bolandia]], [[Iutlandia]], [[Curlandia]], [[Estlandia]], [[Finlandia]], [[Flevolandia]], [[Friedlandia]], [[Islandia]], [[Gothlandia]], [[Hollandia]], [[Ingermanlandia]], [[Isalandia]] [[Lalandia]], [[Langelandia]], [[Oehtlandia]] [[Olandia]], [[Sallandia]], [[Samlandia]] [[Zelandia]], [[Selandia]] [[Fotlandia]], [[Wermelandia]] [[Withlandia]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Moormerland''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Moormerlound'')</small> * [[Moranga Curtis]]<ref name="Graesse">{{Graesse}}.</ref> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Moringen'')</small> * [[Mundia Hannoverana]]<ref name="Mundia Hannoverana">Vide [https://spatial.demo.geocode.earth/explore/place/wof/101810167?utm ''Geocode Earth''], ubi dicitur "(...) LAT preferred '''Mundia Hannoverana''' (...)".</ref> <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Hann. Münden'' seu ''Hannoversch Münden''; [[Saxonice]] ''Hannöversch Münnen'')</small> * [[Munimeri]]<ref name="Dronke 1844">Dronke, E. F. J. (Ed.) (1844). ''Traditiones et Antiquitates Fuldenses: Chartae et registra historica saeculi IX''. Fuldense: Typis Müllerianis.</ref> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Bad Münder am Deister''; [[Saxonice]] ''Bad Münner'')</small> * [[Mutha]]<ref name="Mutha">Vide [https://niedersaechsischer-heimatbund.de/wp-content/uploads/2022/10/1022-Die-echte-und-die-gef%C3%A4lschten-Urkunden-f%C3%BCr-das-Kloster-St.-MIchaelis-in-Hildesheim_compressed.pdf?utm ''Niedersächsischer Heimatbund''], ubi dicitur "(...) III. ''Mutha'' Güter (Urk. II S. 307); ''Mutha'' Güter (Urk. III S. 66) (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Müden'')</small> {{div col end}} === N === {{div col|3}} * [[Nahrendorfium]]<ref name="-dorf">Germanica toponyma cum suffixo ''-dorf'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-dorfium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ensdorfium]], [[Burgdorfium]], [[Altdorfium]], [[Oberndorfium]], [[Rebdorfium]], [[Schenckendorfium]], [[Wilhelmersdorfium]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Nahrendorf''; [[Saxonice]] ''Norndörp'')</small> * [[Nenndorfium (circulus Widmundensis)|Nenndorfium]]<ref name="-dorf"/> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Nenndorf''; [[Saxonice]] ''Nenndörp'')</small> * [[Netesse]]<ref name="Netesse">Vide [https://www.deutsche-digitale-bibliothek.de/item/WG33LCQUIIHK3OA7DR6IKIOFHW6FXKYJ?utm ''12 Lüneburger Ratsmannen bekunden, dass der Magister Bernard de Netesse (Neetze) ½ Rump Salz...''], ubi dicitur "(...) Magister Bernard de Netesse (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] ''Neetze''; [[Saxonice]] ''Neetz'' seu ''Näätz'')</small> * [[Neuenhusa]]<ref name="-husa">Germanica toponyma cum suffixis ''-haus(en)'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-husa-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Petrishusa]], [[Sachsenhusa]], [[Sangerhusa]], [[Sunthusa]], [[Ahusa]], [[Bebenhusa]], [[Buozolteshusa]], [[Chuzenhusa]], [[Husa]], [[Francohusa]], [[Gisinhusa]], [[Harthusa]], [[Hilpertohusa]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Neuenhaus''; [[Saxonice]] ''Neenhuus'')</small> * [[Neyenkerken]]<ref name="Neyenkerken">Vide [https://kirchengemeindelexikon.de/einzelgemeinde/neuenkirchen-lueneburger-heide/ ''Kirchengemeindelexikon''], ubi dicitur "(...) ''bona, que Vriban vulgariter nuncupantur, in Neyenkerken et Hellewede'' (...)".</ref> <small>(in [[Ericetum Luneburgense|Ericeto Luneburgensi]]<ref name="Ericetum"/><ref name="Lüneburger">Theodiscum gentilicium ''Lüneburger'' Latino "Luneburgensis-e" vertitur, quod ad [[Luneburgum]] refertur. Quo de toponymo, vide {{Graesse}}.</ref><ref name="Lüneburger Heide">Theodisce ''Lüneburger Heide''.</ref>)</small> <small>([[Theodisce]] ''Neuenkirchen''; [[Saxonice]] ''Neenkerken'')</small> * [[Niedernwohra]]<ref name="-a"/> <small>([[Theodisce]] ''Niedernwöhren''; [[Saxonice]] ''Niernweuern'')</small> * [[Nienstide]]<ref name="Nienstide">Vide [https://www.koeblergerhard.de/ZIER-HP/ZIER-HP-07-2017/AAAKoeblerGerhardSamtgemeindeinderdeutschenOrtsgeschichte20170710%20-%20111.htm?utm ''www.koeblergerhard.de''], ubi dicitur "(...) (Samtgemeinde in dem Landkreis Schaumburg,) rund 11000 Einwohner, Nienstide (1153-1170) (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] ''Nienstädt''; [[Saxonice]] ''Nienstie'')</small> * [[Nighunburni]]<ref name="Graesse">{{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Negenborn''; [[Saxonice]] ''Niägenborn'')</small> * [[Norda]]<ref name="Orbis Latinus E-M"/> <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Norden''; [[Saxonice]] et [[Saxonice|Eofrisicosaxonice]] ''Nörden'')</small> * [[Nordcele]]<ref name="Nordcele">Vide [https://www.koeblergerhard.de/wikiling/index.php?f=lemmaFull&langType=reviews&lemmaID=2774&utm ''www.koeblergerhard.de''], ubi dicitur "(...) '''Nordsehl''', 13. Jh., Gemeinde in Schaumburg, s. GOV Schaumburg 384, (in) Nordcele Cal (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] ''Nordsehl''; [[Saxonice]] ''Nordsiele'')</small> * [[Nordenhamia]]<ref name="-ham">Germanica toponyma cum terminatione ''-ham'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-hamia-ae" aut "hamium-i". Qua de latinizatione, vide [https://es.scribd.com/document/441536698/1983-Stearn-Botanical-Latin-pesquisavel-pdf ''Botanical Latin''], ubi dicitur "(...) '''-ham''' : -''hamia,'' -''hamium'' (...)".</ref> <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Nordenham'')</small> * [[Norderneia]]<ref name="Orbis Latinus N-Z"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Norderney''; [[Saxonice]] et [[lingua Saxonica|Eofrisosaxonice]] ''Nördernee'')</small> * [[Nordtmor]]<ref name="Nordtmor">Hoc Latinum toponymum regressive derivatur Latino e gentilicio "Nordtmorensis-e". Quo de gentilicio, vide [https://web.archive.org/web/20261011064228/https://kirchengemeindelexikon.de/einzelgemeinde/nortmoor/ ''Kirchengemeindelexikon''], ubi dicitur "(...) ''Nordtmorensis: Hermannus Gueneranus'' (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Nortmoor'')</small> * [[Norhtunon-Hardenberga]]<ref name="Nörten">Vide [https://web.archive.org/web/20261006193144/https://kirchengemeindelexikon.de/einzelgemeinde/noerten/ ''Kirchengemeindelexikon'']. ubi dicitur "(...) ''Norhtunon'' (...)".</ref><ref name="-berga">Germanica toponyma cum suffixis ''-berg'' aut ''-berge'' aut ''-bergen'' aut ''-berghe'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-berga-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Amberga]], [[Annaberga]], [[Arensberga]], [[Asschaberga]], [[Bamberga]], [[Berga]], [[Blancoberga]], [[Bobbinberga]], [[Brunsberga]], [[Cassonberga]], [[Coloberga]], [[Eversberga]], [[Freiberga]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Nörten-Hardenberg''; [[Saxonice]] et [[Saxonice|Ostfalice]] ''Nörten-Harenbarg'')</small> * [[Northarpa]]<ref name="-tharpa">Germanica toponyma cum suffixis ''-trup'' seu ''-drup'' seu ''-trop'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-tharpa-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Butilingtharpa]], [[Graftharpa]], [[Gumorodingtharpa]], [[Haringtharpa]], [[Heppingtharpa]], [[Holttharpa]], [[Hurstharpa]], [[Kathingtharpa]], [[Kiedeningtharpa]], [[Marastharpa]], [[Markiligtharpa]], [[Meinbrahtingtharpa]], [[Peingtharpa]], [[Radistharpa]], [[Sutharpa]], [[Tettingtharpa]], [[Vilomaringtharpa]], [[Winikingtharpa]], [[Varetharpa]], [[Vrilingtharpa]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Nortrup''; [[Saxonice]] ''Norpen'')</small> * [[Northemium]]<ref name="Nothemium">Vide [https://mateo.uni-mannheim.de/camenahist/wassenberg1/Wassenberg_florus.html ''FLORUS GERMANICUS''] , ubi dicitur "(...) Et VVolferbytum, Northemium, Steinbruggam, Nienburgum (...) Primo vere Tillius tribunos suos Northemium misit (...) Caesaeriani Northemium expugnant (...)".</ref> <small>[[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Northeim''; [[Saxonice]] ''Nuurten'')</small> * [[Northorna]]<ref name="Egli 1893">Egli, J. J. (1893). ''Nomina Geographica: Sprach- und Sacherklärung von 42000 Geographischen Namen aller Erdräume''. [[Lipsia]]e: Friedrich Brandstetter.</ref> <small>commune sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Nordhorn''; [[Saxonice]] ''Nothoorn'' seu ''Notthoarn'' seu ''Netthoarn'' seu ''Noordhoorn'')</small> * [[Nortleda]]<ref name="Nortleda">Vide [https://kirchengemeindelexikon.de/einzelgemeinde/nordleda/?utm ''Kirchengemeindelexikon''] {{Nexus deficit|date=November 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} , ubi dicitur "(...) urkundlich erstmals 1312 als ''Nortleda'' belegt (...) ''Marquardus de Nortleda'' (...) ''Thidericus rector ecclesie in Nortleda'' (...) ''rector parochialis ecclesia in Nortleda'' (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] ''Nordleda''; [[Saxonice]] ''De Lee'' seu ''Lee'')</small> * [[Notendorpe]]<ref name="Notendorpe">Vide [https://mgh.de/storage/app/media/v-ed/Urkunden_Heinrich_VI_deut_franzoes_italien_Empfaenger_DD_Vorabedition_Pferschy-Maleczek_2020-02-16.pdf?utm ''Die Urkunden Heinrichs VI: Vorabedition''], ubi dicitur "(...) ''confirmamus ducentos mansos in Notendorpe'' (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] ''Natendorf''; [[Saxonice]] ''Natendörp'')</small> * [[Nottensdorfium]]<ref name="-dorf">Germanica toponyma cum suffixo ''-dorf'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-dorfium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ensdorfium]], [[Burgdorfium]], [[Altdorfium]], [[Oberndorfium]], [[Rebdorfium]], [[Schenckendorfium]], [[Wilhelmersdorfium]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Nottensdorf''; [[Saxonice]] ''Nottensdörp'')</small> * [[Nova Civitas (Saxonia Inferior)|Nova Civitas]]<ref name="Orbis Latinus N-Z"/> <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Neustadt am Rübenberge'' seu ''Neustadt a. Rbge.''; [[Saxonice]] ''Niestadt'')</small> * [[Nova Darchavia]]<ref name="Neu"/><ref name="-avia">Germanica toponyma cum terminatione ''-au'' seu ''-aw'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-avia-ae", quamquam huius terminationis variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Iereslavia]], [[Iunonwladislavia]], [[Labiavia]], [[Landavia]], [[Lindavia]], [[Liptavia]], [[Lobavia]], [[Lochavia]], [[Lublavia]], [[Luccavia]], [[Mitavia]], [[Multavia]], [[Namslavia]], [[Neoboleslavia]], [[Olavia]], [[Oppavia]], [[Pegavia]], [[Pillavia]], [[Premislavia]], inter alia, apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Neu Darchau''; [[Saxonice]] ''Nee Darchau'')</small> * [[Nova Domus (Saxonia Inferior)|Nova Domus]]<ref name="Nova Domus">Theodiscum toponymum ''Neuhaus'' Latino "Nova Domum" verti solet. Cf. Novas Domus apud {{Graesse}} aut [https://www.bavarikon.de/object/bav:BSB-MDZ-00000BSB00050912?p=1&cq=Antonius%20%E3%80%88de%20Brixia%E3%80%89&lang=de ''Orbis latinus : Lexikon lateinischer geographischer Namen des Mittelalters und der Neuzeit / 1. A-D''].</ref> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Neuhaus''; [[Saxonice]] ''Neehuus'')</small> * [[Nova Ecclesia (prope Birsinam)|Nova Ecclesia]]<ref name="Nova Ecclesia">Theodiscum toponymum ''Neuenkirchen'' Latino "Nova Ecclesia" verti solet. Cf. [[Nova Ecclesia (Liebenburgum)|Novam Ecclesiam Liebenburgensem]] apud [https://rep.adw-goe.de/bitstream/handle/11858/2262/NOB%20X%20Die%20Ortsnamen%20des%20Landkreises%20Goslar.pdf?utm ''NOB X Die Ortsnamen des Landkreises Goslar''] {{Nexus deficit|date=September 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}; [[Nova Ecclesia (Rugia)|Novam Ecclesiam in Rugia]] apud Fabricii (anno 1862) ''Urkunden zur Geschichte des Fürstenthums Rügen unter den eingebornen Fürsten''; [[Nova Ecclesia (prope Anclamum)|Novam Ecclesiam]] prope [[Anclamum]] apud Eggert (anno 1970) ''Geschichte Pommerns: Vol. 1. Bis zum Westfälischen Frieden''; [[Nova Ecclesia (prope Brandenburgum Novum)|Novam Ecclesiam]] prope Brandenburgum Novum apud ''Mecklenburgisches Urkundenbuch'' (Vol. 9); et Novam Ecclesiam Pomeranam apud {{Graesse}}.</ref> <small>(prope [[Birsina]]m<ref name="Orbis Latinus A-D"/>)</small> <small>([[Theodisce]] ''Neuenkirchen''; [[Saxonice]] ''Neenkarken'')</small> * [[Nova Ecclesia-Vorda]]<ref name="Nova Ecclesia"/><ref name="-a"/> <small>([[Theodisce]] ''Neuenkirchen-Vörden''; [[Saxonice]] ''Nienkerken-Vörden'')</small> * [[Nova Exclusa Harlingana]]<ref name="Neu"/><ref name="exclusa>Vocabulum et suffixum [[lingua Saxonica|Saxonicum]] ''(-)Siel'' Theodisco vocabulum ''Schleuse'' respondet, ut iam Adelungus in ''Grammatisch-kritischem Wörterbuch der Hochdeutschen Mundart'' s. v. ''Schleuse'' testatur: "Im Niederdeutschen wird eine Schleuse ... ein Siel ... [vocatur]"; ipsum autem Theodiscum ''Schleuse'' Latine "exclusa, -ae" f. redditur, nam Adelungus ibidem ''Schleuse'' inter mediae Latinitatis vocabula "exclusa", "inclusura", "conclusio", "sclusa", "clusa" refert, et ''Lexicon Latinum Hodiernum'' quoque ''Schleuse'' = "exclusa, -ae" f. tradit.</ref><ref name="Harlinganus-a-um">Theodiscum gentilicium interfixum ''-harlinger-'' Latino "harlinganus-a-um" vertitur. Quo de Latino gentilicio, vide [https://bibliothek.ostfriesischelandschaft.de/wp-content/uploads/sites/3/dateiarchiv/3275/Altharlingersiel.pdf?utm Heinze, A. (2015). ''Altharlingersiel''. Ostfriesische Landschaft, Bibliothek/Ortsdatenbank], ubi dicitur "(...) claustrum Harlinganum (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Neuharlingersiel''; [[Saxonice]] ''Neeharlingersiel'')</small> * [[Nova Indago (Circulus terrae Cellensis)|Nova Indago]]<ref name="Nienhagen">Theodiscum toponymum ''Nienhagen'' "Nova Indago" latinizari solet. Cf. [https://archive.org/stream/bub_gb_WfU-AAAAcAAJ/bub_gb_WfU-AAAAcAAJ_djvu.txt ''"Meklenburgisches Urkundenbuch / 4 1297-1300 ; Nachträge und Register zu Band I - IV''], ubi dicitur "(...) Nienhagen, A. Doberan, Kspl. Lichtenhagen, 13 NO Rostock, Nigenhaghen, Noua Indago, Nygenhaghen (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Nienhagen'')</small> * [[Nova Leha]]<ref name="Neu"/><ref name="-e"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Neulehe'')</small> * [[Nova Lu]]<ref name="Nova Lu">Vide [https://kirchengemeindelexikon.de/einzelgemeinde/neuenkirchen-altes-land/?utm ''Kirchengemeindelexikon''] {{Nexus deficit|date=November 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, ubi dicitur "(...) urkundlich erstmals 1274 als ''Nova Lu'' belegt (...) Landesgemeinde Altes Land (1361 eigenes Siegel, Umschrift: ''Sigillum communitates veteris terrae'') (...)".</ref> <small>(in [[Vetus Terra|Vetere Terra]]<ref name="Nova Lu"/><ref name="Vetus Terra">Theodisce ''Altes Land''.</ref>)</small> <small>([[Theodisce]] ''Neuenkirchen''; [[Saxonice]] ''Neekark'')</small> * [[Nova Palus Campensis]]<ref name="Neu"/><ref name="campensis">Theodiscum interfixum ''-kamper-'' Latino gentilicio "campensis-e" vertitur, quod ad vocabulum "campus-i" (Theodisce ''Kamp'') refertur. Revera, [https://ewa.saw-leipzig.de/articles/80250/en?utm Germanica toponyma cum lexemate ''-kamp'' seu ''-kampf'' seu ''-camp'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-campus-i"], quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt.</ref><ref name="-fehn"/> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Neukamperfehn''; [[Saxonice]] ''Neeikamperfehn'')</small> * [[Nova Scona Mora]]<ref name="Neu"/><ref name="Scona Mora">Vide [https://www.holtgast-urlaub.de/cgi-bin/hvv/index.pl?gid=&id=&mid=40&utm ''Die Benediktinerzeit''], ubi dicitur "(...) Der Visiator fand um 1290 im Kloster "Scona Mora" (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Neuschoo''; [[Saxonice]] ''Neeschoo'')</small> * [[Nova Urbs (Saxonia Inferior)|Nova Urbs]]<ref name="Graesse"/> <small>commune sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Nienburg/Weser''; [[Saxonice]] ''Näinborg'' seu ''Nienborg'' seu ''Neenborg'' seu ''Negenborg'')</small> * [[Novale Frigidum]]<ref name="Meiborn III 1688"/> <small>([[Theodisce]] ''Colnrade''; [[Saxonice]] ''Kollenroad'')</small> * [[Novum Burgium]]<ref name="Neu">[https://www.navigium.de/latein-woerterbuch/Neu?wb=gross&nr=1 Theodiscum adiectivum aut praefixum ''Neu(-)'' Latino adiectivo "novus-a-um"] vertitur.</ref><ref name="Remling VII 2026"/> <small>([[Theodisce]] ''Neubörger''; [[Saxonice]] ''Naiboorger'')</small> * [[Novum Wulmstorpium]]<ref name="Neu"/><ref name="-torpium">Germanica toponyma cum suffixis ''-torf'' et ''-torp'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-torpium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ebbestorpium]] apud Jaitner, K. (Ed.) (1985). ''Urkundenbuch des Klosters Ebstorf (Lüneburger Urkundenbuch, 14. Abteilung)''. Lax Verlag; [[Ermelstorpium]] apud Pratje, J. H. (1759). ''Historische Nachrichten von den ehemaligen vicedominis in ditione Bremensi:...''. Stadae: Typis H. C. Götheli; [[Gottorpium]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Neu Wulmstorf''; [[Saxonice]] ''Vosshusen'')</small> * [[Nyenkerken (Circulus Osnabrugae)|Nyenkerken]]<ref name="NyenkerkenII">Vide [https://www.dbnl.org/tekst/_bij005190401_01/_bij005190401_01_0009.php?utm ''dbnl''], ubi dicitur "(...) ''Item curtis in Nyenkerken'' (...)".</ref> <small>(in [[Circulus Osnabrugae|Circulo Osnabrugae]]<ref name="Landkreis Osnabrück"/>)</small> <small>([[Theodisce]] ''Neuenkirchen''; [[Saxonice]] ''Nienkerken'')</small> * [[Nyenkerken (Haduloha)|Nyenkerken]]<ref name="Nyenkerken">Vide [https://kirchengemeindelexikon.de/einzelgemeinde/neuenkirchen-land-hadeln/?utm ''Kirchengemeindelexikon''] {{Nexus deficit|date=November 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, ubi dicitur "(...) ''rector parrochialis ecclesie in Nyenkerken'' (...)".</ref> <small>(in [[Haduloha (commune generale)|Haduloha]]<ref name="Haduloha">Vide [https://www.lwl.org/westfaelische-geschichte/txt/wz-9396.pdf?utm ''Westfälische Geschichte''], ubi dicitur "(...) "Haduloha ... - hoc enim loco nomen, ubi oceanus Saxoniam alluit (...)".</ref> ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Land Hadeln'')</small> <small>([[Theodisce]] ''Neuenkirchen''; [[Saxonice]] ''Neenkarken'')</small> {{div col end}} === O === {{div col|3}} * [[Oberndorfium (Osta)|Oberndorfium]]<ref name="-dorf">Germanica toponyma cum suffixo ''-dorf'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-dorfium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ensdorfium]], [[Burgdorfium]], [[Altdorfium]], [[Oberndorfium]], [[Rebdorfium]], [[Schenckendorfium]], [[Wilhelmersdorfium]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Oberndorf''; [[Saxonice]] ''Öberndörp'')</small> * [[Obernfelda]]<ref name="-felda">Germanica toponyma cum suffixis ''-feld(en)'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-felda-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Falufelda]], [[Frauenfelda]], [[Heresfelda]], [[Hirutfelda]], [[Ilfelda]], [[Mansfelda]], [[Salfelda]], [[Sualafelda]], [[Alfelda]], [[Alsfelda]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Obernfeld'')</small> * [[Obernholtia]]<ref name="-holtia"/> <small>([[Theodisce]] ''Obernholz''; [[Saxonice]] ''Obernholt'')</small> * [[Obernkircha]]<ref name="Orbis Latinus N-Z"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Obernkirchen''; [[Saxonice]] ''Öwernkerken'')</small> * [[Ochtersum]] <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Ochtersum'')</small> * [[Odenhus]]<ref name="Graesse">{{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Osloß'')</small> * [[Oderquatum]]<ref name="Oderquatum">Germanica et Romanica toponyma cum terminationibus ''-at'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-atum-i". Qua de latinizatione, vide [https://es.scribd.com/document/441536698/1983-Stearn-Botanical-Latin-pesquisavel-pdf ''Botanical Latin''], ubi dicitur "(...) '''-at''' : -''atum'' (...)". Hoc casu, latinizantia suffixa formae antiquae huius toponymi "Oderquat" applicantur; quo de toponymo, vide [https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/9/99/Zeitschrift_des_Historischen_Vereins_f%C3%BCr_Niedersachsen_%28IA_zeitschriftdeshi1889hist%29.pdf?utm ''Zeitschrift des Historischen Vereins für Niedersachsen''], ubi dicitur "(...) Cadenberghe, Oppele, Oderquat (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Oederquart'')</small> * [[Odishemium]]<ref name="-hemium">Germanica toponyma cum suffixis ''-he(i)m'' et ''-hjem'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-hemium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ingelhemium]], [[Eboreshemium]], [[Arnhemium]], [[Oppenhemium]], [[Forchemium]], [[Gerineshemium]], [[Benthemium]], [[Buxhemium]], [[Dronthemium]], [[Enshemium]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Odisheim''; [[Saxonice]] ''Godshem'')</small> * [[Oen (Saxonia Inferior)|Oen]]<ref name="NOB XV">Vide [https://rep.adw-goe.de/bitstream/handle/11858/3014/NOB%20XV%20Grafschaft%20Bentheim.pdf?isAllowed=y&sequence=1&utm ''NOB XV Grafschaft Bentheim''] {{Nexus deficit|date=October 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}; ubi dicitur "(...) ''de dotali manso ecclesie Oen'' (Niesert, Beiträge I Nr. 83 S. 258) 1110 (A. 14. Jh.) ''de curia Oen'' (Niesert, Beiträge I Nr. 83 S. 258) 1110 (A. 14. Jh.) ''de domo Bernhardi Oen'' (Niesert, Beiträge I Nr. 83 S. 258) um 1150 ''in Toń'' (Urb. Werden I S. 234 Z. 19) 1188-1331 (A. 1331) ''in parrochia On'' (Philippi/Bannier, Güterverzeichnis S. 420) 1213 ''in parochia On'' (Niesert, Urkundensammlung IV Nr. 48 S. 188) 1263 ''de domo Herewici de One'' (WUB III Nr. 706 S. 366) 1282-1306 (A. Mitte 16. Jh.) ''curtem dictam Runhoff in parochia On'' (...) ''in parrochia On'' (...) ''domum des Doven in parochia Oen'' (...) ''curtem dictam Ruvenhoff, Cortehus in parochia On'' (...) ''in parochia Oen'' (Bruns, LB Steinfurt Nr. K53 S. 58) 1367 ''in parrochia, in qua et legione dictis Oen'' (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Ohne'')</small> * [[Oesinga Maior]]<ref name="-inga">Germanica toponyma cum suffixis ''-ing'' et ''-ingen'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-inga-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Huninga]], [[Ihilinga]], [[Incinga]], [[Isininga]], [[Lauginga]], [[Leichlinga]], [[Liuchinga]], [[Liutmuntinga]], [[Lollinga]], [[Machtolvinga]], [[Mecchinga]], [[Memminga]] apud {{Graesse}}.</ref><ref name="KleinGrosse">De interpretatione toponymica adiectivorum Germanicorum "Klein" et "Gross" per Latina "Minor-us" et "Maior-ius", vide: Casemir, K., Ohainski, U., & Udolph, J. (2018). ''Die Ortsnamen des Landkreises Helmstedt und der Stadt Wolfsburg (Niedersächsisches Ortsnamenbuch, Teil VII)''. Verlag für Regionalgeschichte.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Groß Oesingen''; [[Saxonice]] ''Groot Oesingen'')</small> * [[Oetza]]<ref name="-a">Germanica toponyma cum terminatione ''-en'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-a-ae", quamquam huius terminationis variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Stolpa]], [[Dresda]] apud articulum Vicipaedia de [https://la.wikipedia.org/wiki/Index_urbium_et_communium_Saxoniae indice urbium et communium Saxoniae]; et Ala, [[Amma]], [[Brema]], [[Salancema]], Wisa, [[Groninga]], [[Toringa]] apud {{Graesse}}.</ref><ref name="Nieder">Theodiscum praefixum ''Nieder-'' Latino adiectivo "inferior-ius" vertitur. V.gr., cf. [[Saxonia Inferior|Saxoniam Inferiorem]].</ref> <small>([[Theodisce]] ''Oetzen''; [[Saxonice]] ''Ötzen'')</small> * [[Ohrum]] <small>([[Theodisce]] ''Ohrum''; [[Saxonice]] ''Ohrn'')</small> * [[Oldenburgum]]<ref name="Graesse">{{Graesse}}.</ref> <small>[[Index circulorum Germanicorum|circulus urbanus]] et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Oldenburg''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Ooldenbuurich''; [[Saxonice]] ''Ollnborg'' seu ''Ollenbörg'' seu ''Ollenborg'')</small> * [[Oldendorfium (Luya)|Oldendorfium]]<ref name="Oldendorfium">Theodiscum toponymum ''Oldendorf'' in Latinam "Oldendorfium" verti solet. V.gr. vide [https://www.bavarikon.de/object/bav:BSB-MDZ-00000BSB10932874?p=378&cq=ad&lang=de ''Boicae Gentis Annalium Partis III Liber XXXIII''], ubi dicitur "(...) Ergo comperto, Vrangelium coactis ad Oldendorfium copijs (...)".</ref> <small>(ad [[Luya]]m<ref name="Graesse"/>)</small> <small>([[Theodisce]] ''Oldendorf''; [[Saxonice]] ''Olndörp'')</small> * [[Oldendorpe]]<ref name="Oldendorpe">Vide [https://kirchengemeindelexikon.de/einzelgemeinde/oldendorf-landkreis-stade/?utm ''Kirchengemeindelexikon''] {{Nexus deficit|date=November 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, ubi dicitur "(...) ''dominus Hermannus, rector ecclesie in Oldendorpe'' (...)".</ref> <small>(in [[Circulus Stadae|Circulo Stadae]]<ref name="Landkreis Stade"/>)</small> <small>([[Theodisce]] ''Oldendorf''; [[Saxonice]] ''Olendörp'')</small> * [[Osta (Saxonia Inferior)|Osta]]<ref name="Osta">Vide [https://kirchengemeindelexikon.de/einzelgemeinde/osten-oste/ ''Kirchengemeindelexikon''], ubi dicitur "(...) ''dominus Otto, rector ecclesie in Osta'' (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] ''Osten''; [[Saxonice]] ''Oosten'')</small> * [[Osterbroke]]<ref name="Osterbroke">Vide [https://kirchengemeindelexikon.de/einzelgemeinde/osterbruch/ ''Kirchengemeindelexikon''], ubi dicitur "(...) ''ecclesia in Osterbroke'' (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] ''Osterbruch''; [[Saxonice]] ''Osterbrook'')</small> * [[Ostereistadium]]<ref name="-stadt">Germanica toponyma cum suffixis ''-stadt'' et ''-stedt'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-stadium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Arnstadium]], [[Bernstadium]], [[Berolstadium]], [[Carolostadium]], [[Hermannostadium]], [[Darmstadium]], [[Freistadium]], [[Eisenstadium]], [[Fraustadium]], [[Harpstadium]], [[Helmstadium]], [[Altstadium]], [[Auerstadium]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Ostereistedt''; [[Saxonice]] ''Oostereis'')</small> * [[Osteroda ad Harthicos montes|Osteroda ad Harthicos Montes]]<ref name="Osterode am Harz">Vide [https://www.geonames.org/advanced-search.html?q=Goettingen ''www.geonames.org''], ubi dicitur "(...) Osterode am Harz Osteroda ad Harthicos montes (...)".</ref> <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Osterode am Harz''; [[Saxonice]] ''Ostroe'')</small> * [[Ottenstenium]]<ref name="-stein">Germanica toponyma cum suffixo ''-stein'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-stenium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Leostenium]], [[Ravenstenium]], [[Richenstenium]], [[Alienstenium]], [[Gastenium]], [[Crybenstenium]], [[Dachstenium]], [[Eberstenium]], [[Falcostenium]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Ottenstein'')</small> * [[Otter]] <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Otter'')</small> * [[Ottersberga]]<ref name="-berga">Germanica toponyma cum suffixis ''-berg'' aut ''-berge'' aut ''-bergen'' aut ''-berghe'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-berga-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Amberga]], [[Annaberga]], [[Arensberga]], [[Asschaberga]], [[Bamberga]], [[Berga]], [[Blancoberga]], [[Bobbinberga]], [[Brunsberga]], [[Cassonberga]], [[Coloberga]], [[Eversberga]], [[Freiberga]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Ottersberg''; [[Saxonice]] ''Otterbarg'')</small> * [[Ovelgonna]]<ref name="-e"/> <small>([[Theodisce]] ''Ovelgönne''; [[Saxonice]] ''Övelgönn'' seu ''Övelgünn'')</small> * [[Ovenhagium]]<ref name="Schlegel 1703"/> <small>([[Theodisce]] ''Auhagen'')</small> * [[Oytha]]<ref name="Graesse">{{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Oyten''; [[Saxonice]] ''Eiten'')</small> {{div col end}} === P === {{div col|3}} * [[Palus Hagensis]]<ref name="Palus Hagensis">[https://www.latin-is-simple.com/de/vocabulary/noun/13172/ Theodiscum toponymicum suffixum ''-marsch'' Latino vocabulo "palus paludis" vertitur] et Latinum gentilicium "Hagensis-e", quod ad [[Haga (Saxonia Inferior)|Hagam]] refertur, Theodiscum gentilicium praefixum ''Hager-'' vertitur. Quo de gentilicio et toponymo, vide [https://bibliothek.ostfriesischelandschaft.de/wp-content/uploads/sites/3/dateiarchiv/3191/Hage.pdf?utm ''Historische Ortsdatenbank für Ostfriesland''], ubi dicitur "(...) Erscheinung trat der Ort als „curatus Hagensis“ im Jahr 1400. Spätere Bezeichnungen waren „Haga“ (um 1409) (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Hagermarsch'')</small> * [[Palus Hilcae]]<ref name="Hilkenbrook">Theodiscum toponymum ''Hilkenbrook'', quamquam hodiernum est, syntagmate ''Palus Hilcae'' Latine verti potest. Nomen Germanicum ''Hilcke'', variatio nominis Theodisci ''Hilken-'', apud Stark ad formam Latinam "Hilca-ae" refertur, quae saeculo XII testata est (''Monumenta Garsensia'', n. 37; ''Monumenta Boica'' I, 27): Stark, F. (1866), ''Die Kosenamen der Germanen'', p. 318. Brook, i. e. bruoh «Sumpf, sumpfiges Gelände», Latine "palus, paludis" reddi potest. Itaque, anthroponomycum praefixum ''Hilken-'' ad nomen ''Hilca'' relatum et suffixum ''brook'' per vocabulum "palus, paludis" redditum, ''Hilkenbrook'' interpretari licet "Palus Hilcae".</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Hilkenbrook'')</small> * [[Palus Regis]]<ref name="Palus Regis">[https://www.navigium.de/latein-woerterbuch/Moor?wb=gross&nr=1 Theodiscum suffixum ''-moor'' Latino vocabulo "palus-udis" vertitur] et [https://www.navigium.de/latein-woerterbuch/rex?wb=gross&nr=1 Theodiscum praefixum genetivo casu ''Königs-'' Latino genetivo "regis"] vertitur.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Königsmoor'')</small> * [[Palus Rhaudensis]]<ref name="-rhauder-">Theodiscum gentilicium praefixum aut interfixum ''(-)Rhauder-'' Latino gentilicio "Rhaudensis-e".</ref><ref name="-fehn">[https://www.koeblergerhard.de/germanistischewoerterbuecher/altsaechsischeswoerterbuch/asF.pdf Theodiscum suffixum ''-fehn'' Latino nomine "palus paludis" (f.)] vertitur.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Rhauderfehn''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Rauderfeen'')</small> * [[Palus Rhaudensis Orientalis]]<ref name="-rhauder-"/><ref name="-fehn"/><ref name="Orientalis"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Ostrhauderfehn''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Aastrauderfeen''; [[lingua Saxonica|Eofrisosaxonice]] ''Ōsterfēn'')</small> * [[Papenburgum]]<ref name="-burg">Germanica toponyma cum suffixis ''-burg'' et ''-borg'' et ''-burgh'' et ''-bourg'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-burgum-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Wisingsburgum]], [[Edinburgum]], [[Alburgum]], [[Altenburgum]], [[Brandeburgum]], [[Caroburgum]], [[Doesburgum]], [[Friburgum]], [[Hamburgum]], [[Iulioburgum]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Papenburg'')</small> * [[Parsavia]]<ref name="-avia">Germanica toponyma cum terminatione ''-au'' seu ''-aw'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-avia-ae", quamquam huius terminationis variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Iereslavia]], [[Iunonwladislavia]], [[Labiavia]], [[Landavia]], [[Lindavia]], [[Liptavia]], [[Lobavia]], [[Lochavia]], [[Lublavia]], [[Luccavia]], [[Mitavia]], [[Multavia]], [[Namslavia]], [[Neoboleslavia]], [[Olavia]], [[Oppavia]], [[Pegavia]], [[Pillavia]], [[Premislavia]], inter alia, apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Parsau'')</small> * [[Patthenhusa]]<ref name="-husaPattensen">Germanica toponyma cum suffixis ''-haus(en)'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-husa-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Petrishusa]], [[Sachsenhusa]], [[Sangerhusa]], [[Sunthusa]], [[Ahusa]], [[Bebenhusa]], [[Buozolteshusa]], [[Chuzenhusa]], [[Husa]], [[Francohusa]], [[Gisinhusa]], [[Harthusa]], [[Hilpertohusa]] apud {{Graesse}}. Hoc casu suffixum primae formae huius toponymi ''Patthenhusen'' testatae applicatur. Qua de pristina forma, vide [https://rep.adw-goe.de/bitstream/handle/11858/00-001S-0000-0023-9B78-D/NOB%20I%20Die%20Ortsnamen%20des%20Landkreises%20und%20der%20Stadt%20Hannover.pdf?utm ''NOB I Die Ortsnamen des Landkreises und der Stadt Hannover''] {{Nexus deficit|date=November 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, ubi dicitur "(...) ''Hildebrandus de Patthenhusen'' (...)".</ref <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Pattensen''; [[Saxonice]] ''Pattjehiusen'')</small> * [[Pennigsehl]] <small>([[Theodisce]] ''Pennigsehl''; [[Saxonice]] ''Pennigsähle'')</small> * [[Perdestorphe]]<ref name="Perdestorphe">Vide [https://rep.adw-goe.de/bitstream/handle/11858/00-001S-0000-0023-9B77-F/NOB%20VI%20Die%20Ortsnamen%20des%20Landkreises%20Holzminden.pdf?sequence=1&utm ''NOB VI Die Ortsnamen des Landkreises Holzminden''] {{Nexus deficit|date=November 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, ubi dicitur "(...) ''sitam in Perdestorphe'' (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] ''Pegestorf''; [[Saxonice]] ''Pästörpe'')</small> * [[Petrimons]]<ref name="Perizonius 1758">Perizonius, J. (1758). ''Compendium historiarum antiquissimarum, civilium et ecclesiasticarum, usque ad seculum decimum octavum: Cum appendice de ducatu Westphaliae et comitatu Petrimontano''. Ex officina Wetsteniana.</ref> <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Bad Pyrmont''; [[Saxonice]] ''Bad Puurmont'')</small> * [[Pohla]]<ref name="-e">Germanica et Romanica (praecipue Francica) toponyma cum suffixo ''-e'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-a-ae". Qua de latinizatione, vide [https://es.scribd.com/document/441536698/1983-Stearn-Botanical-Latin-pesquisavel-pdf ''Botanical Latin''], ubi dicitur "(...) '''-e''' : -''a'' (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] ''Pohle''; [[Saxonice]] ''Peohle'')</small> * [[Pollhaga]]<ref name="-haga">Germanica toponyma cum suffixis ''-hag(e)(n)'' seu ''-ha(a)g'' seu ''-hague'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-haga-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Haga (Franconia Superior)|Haga Franconiae Superioris]], [[Haga ad Ambram]], [[Haga (in Bavaria superiore)|Haga in Bavaria Superiore]] apud [[Index communium Bavariae|articulum Vicipaediae Latinae de indice communium Bavariae]]; [[Falkenhaga (Marchia)|Falkenhaga Marchiana]] apud [[Index communium Brandenburgi|articulum Vicipaediae Latinae de indice communium Brandenburgi]]; [[Haga Schauenburgi]], [[Haga Promontorium]], [[Haga]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Pollhagen'')</small> * [[Pons Cobbanus]]<ref name="Leuckfeld 1714">Leuckfeld, J. G. (1714). ''Antiquitates Blankenburgenses, oder Historische Beschreibung derer vormals berühmten Grafen von Blankenburg, nebst dazugehörigen diplomatibus und Chartis''. Gottfried Freytag.</ref> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Coppenbrügge'')</small> * [[Poynum]]<ref name="Graesse"/> <small>commune sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Peine''; [[Saxonice]] ''Paane''; [[Lingua Theodisca alta recens|Protoneoaltotheodisce]] ''Peina'')</small> * [[Praefectura Neohusana]]<ref name="Grupen II 1742">Grupen, C. U. (1742). ''Disceptationes Forenses cum Observationibus Juris: De originibus et iurisdictione praefecturarum ditionis Brunsvicensis (Caput de Praefectura Neohusana)'' (Vol. II). Hannoverae: Förster.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Amt Neuhaus'')</small> * [[Pratum Vitulorum]]<ref name="Meiborn III 1688"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Calberlah'')</small> * [[Prezella]]<ref name="-e"/> <small>([[Theodisce]] ''Prezelle'')</small> * [[Prinzhofta]]<ref name="-e"/> <small>([[Theodisce]] ''Prinzhöfte''; [[Saxonice]] ''Prinshööfd'')</small> {{div col end}} === Q === {{div col|3}} * [[Quakenbrugge]]<ref name="Quakenbrugge">Vide [https://kirchengemeindelexikon.de/einzelgemeinde/quakenbrueck-sylvester/?utm ''Kirchengemeindelexikon''] {{Nexus deficit|date=November 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, ubi dicitur "(...) ''castellanis in Quakenbrugge'' (...)".</ref> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Quakenbrück''; [[Saxonice]] ''Quokenbrügge'')</small> * [[Quenethorpe]]<ref name="Quenethorpe">Vide [https://rep.adw-goe.de/bitstream/handle/11858/3014/NOB%20XV%20Grafschaft%20Bentheim.pdf?isAllowed=y&sequence=1&utm ''NOB XV Grafschaft Bentheim.''] {{Nexus deficit|date=October 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, ubi dicitur "(...) ''1197 Euerhardus de Quenethorpe'' (WUB II Cod. Nr. 564 S. 250) 1209 ''Everhardus de Quenethorp'' (INA Steinfurt Nr. 12 S. 254) 1248 ''Everhardo de Quenedorp'' (Osnabrücker UB II Nr. 525 S. 414) 1271 ''Everhadus de Quendhorpe'' (Osnabrücker UB III Nr. 443 S. 303) 1272 ''Everhardo de Quenthorpe'' (WUB III Nr. 926 S. 481) 1277 ''Everardo de Quedendorp'' (Oorkondenboek Utrecht IV Nr. 1940 S. 180) 1298 ''Frederico et Gerhardo fratribus de Quendorpe'' (WUB III Nr. 1600 S. 834) 1305 (A. 1492-1500) ''famulos de Quendorpe'' (Wilkens, Geschichte Nr. 11 S. 51) 1306 ''dicti de Quendorpe'' (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] ''Quendorf''; [[Saxonice]] ''Quendrup'')</small> * [[Querenhorstium]]<ref name="-horstium"/> <small>([[Theodisce]] ''Querenhorst''; [[Saxonice]] ''Quernhost'')</small> * [[Quernhemium]]<ref name="-hemium">Germanica toponyma cum suffixis ''-he(i)m'' et ''-hjem'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-hemium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ingelhemium]], [[Eboreshemium]], [[Arnhemium]], [[Oppenhemium]], [[Forchemium]], [[Gerineshemium]], [[Benthemium]], [[Buxhemium]], [[Dronthemium]], [[Enshemium]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Quernheim'')</small> {{div col end}} === R === {{div col|3}} * [[Radbruchium]]<ref name="-bruchium">Germanica toponyma cum suffixis ''-bruch'' seu ''-broich'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-bruchium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Horbruchium]] ac [[Mosbruchium]] apud articulum Vicipaediae Latinae de [[Index urbium et communium Rhenaniae et Palatinatus|indice urbium et communium Rhenaniae et Palatinatus]]; [[Legebruchium]] apud articulum Vicipaediae Latinae de [[Index communium Brandenburgi|indice communium Brandenburgi]]; [[Grevenbruchium]] apud articulum Vicipaediae Latinae de [[Index communium Rhenaniae Septentrionalis et Vestfaliae|indice communium Rhenaniae Septentrionalis et Vestfaliae]].</ref> <small>([[Theodisce]] ''Radbruch''; [[Saxonice]] ''Radbrouk'')</small> * [[Rastdorfium]]<ref name="-dorf">Germanica toponyma cum suffixo ''-dorf'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-dorfium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ensdorfium]], [[Burgdorfium]], [[Altdorfium]], [[Oberndorfium]], [[Rebdorfium]], [[Schenckendorfium]], [[Wilhelmersdorfium]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Rastdorf'')</small> * [[Rastedensis Vicus]]<ref name="Graesse">{{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Rastede''; [[Saxonice]] ''Raastäe'' seu ''Raas'')</small> * [[Ratherisdorfa]]<ref name="Orbis Latinus N-Z"/> <small>([[Theodisce]] ''Raddestorf''; [[Saxonice]] ''Rastörpe'')</small> * [[Ratzlinga]]<ref name="-inga">Germanica toponyma cum suffixis ''-ing'' et ''-ingen'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-inga-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Huninga]], [[Ihilinga]], [[Incinga]], [[Isininga]], [[Lauginga]], [[Leichlinga]], [[Liuchinga]], [[Liutmuntinga]], [[Lollinga]], [[Machtolvinga]], [[Mecchinga]], [[Memminga]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Rätzlingen''; [[Saxonice]] ''Rätzen'')</small> * [[Rechtsupwegium]]<ref name="-wegium">Theodiscum suffixum ''-weg'' Latino suffixo "-wegium-i" verti solet. V. gr. vide: [[Erdwegium]] apud ''Acta ecclesiastica dioecesis Frisingensis'' aut [[Schoefwegium]] apud ''Monumenta Boica''.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Rechtsupweg'')</small> * [[Redun]]<ref name="Redun">Vide [https://www.rehden.de/rathaus/gemeindeportrait/?utm ''Samtgemeinde Rehden''], ubi dicitur "(...) 11. Jahrhundert Redun, in den späteren Jahrhunderten stets Rehden geschrieben (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Rehden''; [[Saxonice]] ''Rehrn'')</small> * [[Reessum]] <small>([[Theodisce]] ''Reeßum''; [[Saxonice]] ''Reeßen'')</small> * [[Regesbostel]] <small>([[Theodisce]] ''Regesbostel''; [[Saxonice]] ''Resbossel'')</small> * [[Rehburgum-Luca]]<ref name="-burg">Germanica toponyma cum suffixis ''-burg'' et ''-borg'' et ''-burgh'' et ''-bourg'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-burgum-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Wisingsburgum]], [[Edinburgum]], [[Alburgum]], [[Altenburgum]], [[Brandeburgum]], [[Caroburgum]], [[Doesburgum]], [[Friburgum]], [[Hamburgum]], [[Iulioburgum]] apud {{Graesse}}.</ref><ref name="Luca">Vide [https://kirchengemeindelexikon.de/einzelgemeinde/loccum/ ''Kirchengemeindelexikon''], ubi dicitur "(...) ''ecclesia in Luca'' (...)".</ref> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Rehburg-Loccum''; [[Saxonice]] ''Rehborg-Locken'')</small> * [[Rehlinga]]<ref name="-inga">Germanica toponyma cum suffixis ''-ing'' et ''-ingen'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-inga-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Huninga]], [[Ihilinga]], [[Incinga]], [[Isininga]], [[Lauginga]], [[Leichlinga]], [[Liuchinga]], [[Liutmuntinga]], [[Lollinga]], [[Machtolvinga]], [[Mecchinga]], [[Memminga]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Rehlingen''; [[Saxonice]] ''Rehlen'')</small> * [[Reinstorpium]]<ref name="-torpium">Germanica toponyma cum suffixis ''-torf'' et ''-torp'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-torpium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ebbestorpium]] apud Jaitner, K. (Ed.) (1985). ''Urkundenbuch des Klosters Ebstorf (Lüneburger Urkundenbuch, 14. Abteilung)''. Lax Verlag; [[Ermelstorpium]] apud Pratje, J. H. (1759). ''Historische Nachrichten von den ehemaligen vicedominis in ditione Bremensi:...''. Stadae: Typis H. C. Götheli; [[Gottorpium]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Reinstorf''; [[Saxonice]] ''Reinstörp'')</small> * [[Remlinga-Semmenstadium]]<ref name="Remlingen">Theodisca vox ''Remlingen'' in Latinam "Remlinga" verti solet. V.gr. vide {{Graesse}} aut [https://www.bavarikon.de/object/bav:BSB-MDZ-00000BSB00050914?p=27&cq=M%C3%BCnchen&lang=de ''Orbis latinus: Lexikon lateinischer geographischer Namen des Mittelalters und der Neuzeit / 3. N-Z''].</ref><ref name="-stadt">Germanica toponyma cum suffixis ''-stadt'' et ''-stedt'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-stadium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Arnstadium]], [[Bernstadium]], [[Berolstadium]], [[Carolostadium]], [[Hermannostadium]], [[Darmstadium]], [[Freistadium]], [[Eisenstadium]], [[Fraustadium]], [[Harpstadium]], [[Helmstadium]], [[Altstadium]], [[Auerstadium]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Remlingen-Semmenstedt''; [[Saxonice]] ''Remlingen-Semmenstidde'')</small> * [[Renkenberga]]<ref name="-berga">Germanica toponyma cum suffixis ''-berg'' aut ''-berge'' aut ''-bergen'' aut ''-berghe'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-berga-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Amberga]], [[Annaberga]], [[Arensberga]], [[Asschaberga]], [[Bamberga]], [[Berga]], [[Blancoberga]], [[Bobbinberga]], [[Brunsberga]], [[Cassonberga]], [[Coloberga]], [[Eversberga]], [[Freiberga]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Renkenberge'')</small> * [[Rennavia]]<ref name="-avia">Germanica toponyma cum terminatione ''-au'' seu ''-aw'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-avia-ae", quamquam huius terminationis variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Iereslavia]], [[Iunonwladislavia]], [[Labiavia]], [[Landavia]], [[Lindavia]], [[Liptavia]], [[Lobavia]], [[Lochavia]], [[Lublavia]], [[Luccavia]], [[Mitavia]], [[Multavia]], [[Namslavia]], [[Neoboleslavia]], [[Olavia]], [[Oppavia]], [[Pegavia]], [[Pillavia]], [[Premislavia]], inter alia, apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Rennau''; [[Saxonice]] ''Rannau'')</small> * [[Reppenstadium]]<ref name="-stadt">Germanica toponyma cum suffixis ''-stadt'' et ''-stedt'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-stadium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Arnstadium]], [[Bernstadium]], [[Berolstadium]], [[Carolostadium]], [[Hermannostadium]], [[Darmstadium]], [[Freistadium]], [[Eisenstadium]], [[Fraustadium]], [[Harpstadium]], [[Helmstadium]], [[Altstadium]], [[Auerstadium]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Reppenstedt''; [[Saxonice]] ''Reppenstää'')</small> * [[Rethis]]<ref name="Rethis">Vide [https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/2/27/Die_Kunstdenkm%C3%A4ler_der_Provinz_Hannover_%28IA_gri_33125013193475%29.pdf?utm ''Die Kunstdenkmäler der Provinz Hannover''], ubi dicitur "(...) in Rethim 4. mansos quos habuit Bernhardus de Rothe miles (...)".</ref> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Rethem''; [[Saxonice]] ''Reten'')</small> * [[Ride (Saxonia Inferior)|Ride]]<ref name="Ride">Vide [https://kirchengemeindelexikon.de/einzelgemeinde/riede/?utm ''Kirchengemeindelexikon''], ubi dicitur "(...) ''curiam Ride'' (...) ''Volbertus de Ride'' (...) ''Rembertus de Ride'' (...) ''parrochia in Ride'' (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] ''Riede''; [[Saxonice]] ''Rier'')</small> * [[Ridepa]]<ref name="Ridepa">Vide [https://web.archive.org/web/20241207121004/https://rep.adw-goe.de/bitstream/handle/11858/00-001S-0000-0023-9B76-2/NOB%20VII%20Die%20Ortsnamen%20des%20Landkreises%20Helmstedt%20und%20der%20Stadt%20Wolfsburg.pdf?sequence=1&isAllowed=y ''NOB VII Die Ortsnamen des Landkreises Helmstedt und der Stadt Wolfsburg.''], ubi dicitur "(...) 1205 ''parte ville Ridepe'' (UB H. Halb. i nr. 429 s. 383) (...) 1304 ''Henricus de Redop'' (Urk. Helmstedt ii nr. 4) 1311 ''Hinricus de Redepe'' (UB marienberg nr. 212 s. 169) 1333 ''in villa Reddop'' (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Räbke'')</small> * [[Riesta]]<ref name="-e"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Rieste'')</small> * [[Rikbaldesgebutle]]<ref name="Ribbesbüttel">[https://web.archive.org/web/20150119104531/http://www.isenbuettel.de/staticsite/staticsite.php?menuid=212&topmenu=209 www.isenbuettel.de]</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Ribbesbüttel'')</small> * [[Ringe]]<ref name="Ringe">Vide [https://rep.adw-goe.de/bitstream/handle/11858/3014/NOB%20XV%20Grafschaft%20Bentheim.pdf?isAllowed=y&sequence=1&utm ''NOB XV Grafschaft Bentheim''] {{Nexus deficit|date=November 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, ubi dicitur "(...) 1209 ''Rudulfus de Ringe'' (INA Steinfurt Nr. 12 S. 254) 1328 (A.) ''apud Ringhe'' (Racer, Gedenkstukken VI S. 294) 1329 ''domum dictam Herscopinch sitam in legione Righe'' (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Ringe'')</small> * [[Rintelia]]<ref name="Graesse">{{Graesse}}.</ref> <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Rinteln'')</small> * [[Rodenberga]]<ref name="Orbis Latinus N-Z"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Rodenberg''; [[Saxonice]] ''Rommbarje'')</small> * [[Rodewolde]]<ref name="Rodewolde">Vide [https://kirchengemeindelexikon.de/einzelgemeinde/rodewald/?utm ''Kirchengemeindelexikon''], ubi dicitur "(...) ''Bruningus, Thidericus, Willehelmus in Rodewolde, in Giltene et in Suderbroke ecclesiarum rectores'' (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] ''Rodewald''; [[Saxonice]] ''Rowohle'')</small> * [[Rohrsa]]<ref name="-a"/> <small>([[Theodisce]] ''Rohrsen''; [[Saxonice]] ''Rohßen'')</small> * [[Roklum]] <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Roklum'')</small> * [[Rollshusa]]<ref name="-husa">Germanica toponyma cum suffixis ''-haus(en)'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-husa-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Petrishusa]], [[Sachsenhusa]], [[Sangerhusa]], [[Sunthusa]], [[Ahusa]], [[Bebenhusa]], [[Buozolteshusa]], [[Chuzenhusa]], [[Husa]], [[Francohusa]], [[Gisinhusa]], [[Harthusa]], [[Hilpertohusa]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Rollshausen'')</small> * [[Romstadium]]<ref name="-stadt">Germanica toponyma cum suffixis ''-stadt'' et ''-stedt'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-stadium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Arnstadium]], [[Bernstadium]], [[Berolstadium]], [[Carolostadium]], [[Hermannostadium]], [[Darmstadium]], [[Freistadium]], [[Eisenstadium]], [[Fraustadium]], [[Harpstadium]], [[Helmstadium]], [[Altstadium]], [[Auerstadium]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Römstedt''; [[Saxonice]] ''Römst'')</small> * [[Ronnenberga]]<ref name="-berga">Germanica toponyma cum suffixis ''-berg'' aut ''-berge'' aut ''-bergen'' aut ''-berghe'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-berga-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Amberga]], [[Annaberga]], [[Arensberga]], [[Asschaberga]], [[Bamberga]], [[Berga]], [[Blancoberga]], [[Bobbinberga]], [[Brunsberga]], [[Cassonberga]], [[Coloberga]], [[Eversberga]], [[Freiberga]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Ronnenberg''; [[Saxonice]] ''Ronnenbarg'')</small> * [[Rosarum Hortus (Saxonia Inferior)|Rosarum Hortus]]<ref name="Rosengarten">Theodiscum toponymum ''Rosergarten'' in Latinam "Rosarum Hortus" verti solet. V.gr., vide {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Rosengarten''; [[Saxonice]] ''Roosengoorn'' seu ''Rosengoorn'')</small> * [[Roscha]]<ref name="-e"/> <small>([[Theodisce]] ''Rosche''; [[Saxonice]] ''Roosche'')</small> * [[Rosdorfium]]<ref name="-dorf">Germanica toponyma cum suffixo ''-dorf'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-dorfium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ensdorfium]], [[Burgdorfium]], [[Altdorfium]], [[Oberndorfium]], [[Rebdorfium]], [[Schenckendorfium]], [[Wilhelmersdorfium]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Rosdorf''; [[Saxonice]] ''Rosdörp'')</small> * [[Rotenburgum ad Wemmam]]<ref name="Rotenburgum ad Wemmam">De Latino toponymico syntagmate "[[Rotenburgum ad Wemmam]]" -ad quod Latinum gentilicium "Rotenburgensis-e" refertur-, vide homonymas urbes apud {{Graesse}} et {{Hofmannus}}. De hydronymo "[[Wemma]]", etiam vide {{Graesse}}.</ref> <small>[[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Rotenburg''; quoque [[Theodisce]] ''Rotenburg an der Wümme''; [[Saxonice]] ''Rodenborg'')</small> * [[Rotgesbutle]]<ref name="-butle">Germanica toponyma cum suffixo ''-büttel'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-butle-is" n. aut "-butle" n. indeclinabili, quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Watenbutle]] (Theodisce ''Watenbüttel'') apud [https://rep.adw-goe.de/bitstream/handle/11858/2263/NOB%20IX%20Stadt%20Braunschweig.pdf?isAllowed=y&sequence=1&utm ''NOB IX Stadt Braunschweig'']{{Nexus deficit|date=September 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, ubi dicitur "(...) ''villam Watenbutle'' (...)"; [[Adenebutle]] (Theodisce ''Adenbüttel'') apud [https://www.wikiwand.com/de/Adenb%C3%BCttel ''Wikiwand''], ubi dicitur "(...) curiam unam Adenebutle et unum mansum Bocsele (...)"; [[Herikesgebutle]] (Theodisce ''Harxbüttel'') apud [https://www.braunschweig.de/leben/stadtportraet/stadtteile/gruendungen.php?utm ''Leben in Braunschweig''], ubi dicitur "(...) '''Harxbüttel''' - erstmals 1007 als "Herikesgebutle" in einer Urkunde von König Heinrich II. erwähnt (...)"; [[Wulferesbutle]] (Theodisce ''Wolfenbüttel'') apud [https://www.wolfenbuettel.de/kultursommer/Stadtleben/Die-Stadt/Stadtgeschichte/?utm ''Stadt Wolfenbüttel''], ubi dicitur "(...) Die erste urkundliche Erwähnung war im Jahr 1118 als „Wulferesbutle (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] ''Rötgesbüttel''; [[Saxonice]] ''Rötjesbüttel'')</small> * [[Rotha (Saxonia Inferior)|Rotha]]<ref name="Rotha">Vide [https://www.archive.nrw.de/sites/default/files/media/files/Ersterw__hnung_Rhade.pdf?utm ''Ersterwähnung des Ortes/der Orte: Rhade''], ubi dicitur "(...) nostre ecclesie ministerialis, super decima '''Rothe''' in parrochia Lembek (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] ''Rhade''; [[Saxonice]] ''Rhaar'')</small> * [[Rudershusa]]<ref name="-husa">Germanica toponyma cum suffixis ''-haus(en)'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-husa-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Petrishusa]], [[Sachsenhusa]], [[Sangerhusa]], [[Sunthusa]], [[Ahusa]], [[Bebenhusa]], [[Buozolteshusa]], [[Chuzenhusa]], [[Husa]], [[Francohusa]], [[Gisinhusa]], [[Harthusa]], [[Hilpertohusa]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Rüdershausen'')</small> * [[Ruha]]<ref name="-a">Germanica toponyma cum terminatione ''-en'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-a-ae", quamquam huius terminationis variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Stolpa]], [[Dresda]] apud articulum Vicipaedia de [https://la.wikipedia.org/wiki/Index_urbium_et_communium_Saxoniae indice urbium et communium Saxoniae]; et Ala, [[Amma]], [[Brema]], [[Salancema]], Wisa, [[Groninga]], [[Toringa]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Rühen'')</small> * [[Rullstorpium]]<ref name="-torpium">Germanica toponyma cum suffixis ''-torf'' et ''-torp'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-torpium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ebbestorpium]] apud Jaitner, K. (Ed.) (1985). ''Urkundenbuch des Klosters Ebstorf (Lüneburger Urkundenbuch, 14. Abteilung)''. Lax Verlag; [[Ermelstorpium]] apud Pratje, J. H. (1759). ''Historische Nachrichten von den ehemaligen vicedominis in ditione Bremensi:...''. Stadae: Typis H. C. Götheli; [[Gottorpium]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Rullstorf''; [[Saxonice]] ''Rullstörp'')</small> * [[Rumispringe]]<ref name="Rumispringe">Casemir, K., Ohainski, U., & Udolph, J. (2003). ''Die Ortsnamen des Landkreises Göttingen. Verlag für Regionalgeschichte'', p. 337. (Kopialbuch Katlenburg, Bd. I, S. 61f.).</ref> <small>([[Theodisce]] ''Rhumspringe'')</small> {{div col end}} === S === {{div col|3}} * [[Sachsenhagen]] <small>[[urbs]]</small> * [[Sagterlandia]]<ref name="BOV 2013">Bischöfliches Offizialat Vechta (2013). ''Findbuch des Offizialatsarchivs Vechta: Altes Archiv (Abteilung A: Saterlandia, Kirchliche Unterlagen, Akte A 8: „Informatio de Sagterlandia“ aus dem Jahre 1710)''. Vechtae, in Germania: Bischöfliches Offizialat.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Saterland''; quoque [[Theodisce]] ''Sagterland''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Seelterlound'')</small> * [[Salis Cancellum]]<ref name="Cellarius 1703"/> <small>[[Index circulorum Germanicorum|circulus urbanus]] et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Salzgitter''; [[Saxonice]] ''Soltgitter'')</small> * [[Salzbergen]] * [[Salzdetfordium]]<ref name="Marcard 1805"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Bad Salzdetfurth'')</small> * [[Salzhausen]] * [[Salzhemmendorf]] <small>[[oppidum]]</small> * [[Samern]] * [[Sandbostel]] * [[Sande (Frisia)|Sande]] * [[Sanctae Mariae Vallis]]<ref name="Orbis Latinus E-M"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Mariental'')</small> * [[Sarstedt]] <small>[[urbs]]</small> * [[Sassenburg]] * [[Sathsa]]<ref name="Graesse"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Bad Sachsa'')</small> * [[Sauensiek]] * [[Schapen]] * [[Scharnebeck]] * [[Scheden]] * [[Scheeßel]] * [[Schellerten]] * [[Schiffdorf]] * [[Schladen-Werla]] * [[Schnackenburg]] <small>[[urbs]]</small> * [[Schnega]] * [[Schneverdingen]] <small>[[urbs]]</small> * [[Schola Dei]]<ref name="Orbis Latinus N-Z"/> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Ihlow''; [[Saxonice]] ''Ihl'')</small> * [[Scholen]] * [[Schönewörde]] * [[Schöningen]] <small>[[urbs]]</small> * [[Schöppenstedt]] <small>[[urbs]]</small> * [[Schortens]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> * [[Schüttorf]] <small>[[urbs]]</small> * [[Schwaförden]] * [[Schwanewede]] * [[Schwarme]] * [[Schwarmstedt]] * [[Schweindorf]] * [[Schweringen]] <small>([[Theodisce]] ''''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''''; [[Saxonice]] ''Swering'')</small> * [[Schwerinsdorf]] * [[Schwienau]] * [[Schwülper]] * [[Seeburg (Niedersachsen)|Seeburg]] * [[Seedorf (bei Zeven)|Seedorf]] * [[Seelze]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> * [[Seesen]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> * [[Seevetal]] <small>commune sui iuris</small> * [[Seggebruch]] * [[Sehlde]] * [[Sehlem (Niedersachsen)|Sehlem]] * [[Sehnde]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''''; [[Saxonice]] ''Seinje'')</small> * [[Selsingen]] * [[Seulingen]] * [[Sibbesse]] * [[Sickte]] * [[Siedenburg]] <small>[[oppidum]]</small> * [[Silva Orientalis (Neuenhusa)|Silva Orientalis]]<ref name="Wald">[https://www.navigium.de/latein-woerterbuch/Wald?wb=gross&nr=1 Latinum substantivum "silva-ae" Theodiscum suffixum ''-wald''] vertit.</ref><ref name="Orientalis">[https://www.navigium.de/latein-woerterbuch/orientalis?wb=gross&nr=3 Theodiscum praefixum ''Ost(er)-'' Latino adiectivo "orientalis-e" vertitur.]</ref> <small>([[Theodisce]] ''Osterwald''; [[Saxonice]] ''Wauld'')</small> * [[Sittensen]] * [[Soderstorf]] * [[Sögel]] * [[Söhlde]] * [[Söllingen (Niedersachsen)|Söllingen]] * [[Soltau]] <small>[[urbs]]</small> * [[Soltendieck]] * [[Sottrum]] * [[Spahnharrenstätte]] * [[Spella]]<ref name="Spella">Vide [https://www.emsland.com/la/tour/emsland-route-395-km?utm ''www.esland.com''], ubi dicitur "(...) A Spella ad Rhenum: circiter XVI km (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Spelle'')</small> * [[Spiekeroog]] * [[Sprakensehl]] * [[Springe]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> * [[Stadae]]<ref name="Graesse"/> <small>commune sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circulus urbanus]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Stade''; [[Saxonice]] ''Stood'')</small> * [[Stadlandia]]<ref>Ioannes Iustus Wynkelman, [https://books.google.com/books?id=WvgaAAAAYAAJ&pg=PA617&lpg=PA617&dq=statlandia+saxonia&source=bl&ots=Ysl9JI4L06&sig=2y6x3I38sU3-RcrP0HtnSkUxssI&hl=en&sa=X&ved=0CCwQ6AEwA2oVChMIwqiv-NWMxgIVQgmSCh2CZwDj#v=onepage&q=statlandia%20saxonia&f=false ''Notitia historico-politica veteris Saxo-Westphaliae finitimarumque regionum,''] 1667:277.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Stadland'')</small> * [[Staffhorst]] * [[Staufenberg]] * [[Stavern]] * [[Stedesdorf]] * [[Steimbke]] <small>([[Theodisce]] ''''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''''; [[Saxonice]] ''Steembke'')</small> * [[Steinau (Niedersachsen)|Steinau]] * [[Steinfeld (Oldenburg)]] * [[Steinhorst (Niedersachsen)|Steinhorst]] * [[Steinkirchen (Altes Land)|Steinkirchen]] * [[Stelle]] * [[Stemmen (Landkreis Rotenburg)|Stemmen]] * [[Stemne]]<ref name="Stemne">Vide [https://kirchengemeindelexikon.de/einzelgemeinde/nordstemmen/?utm ''Kirchengemeindelexikon''], ubi dicitur "(...) ''novem iugera sitam Stemne'' (...) ''novem iugeribus in Nortstempne'' (...) ''capellam in northstemne'' (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Nordstemmen'')</small> * [[Stemshorn]] * [[Steyerberg]] <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] ''''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''''; [[Saxonice]] ''Staarbarg'')</small> * [[Stinstedt]] * [[Stöckse]] <small>([[Theodisce]] ''''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''''; [[Saxonice]] ''Stöckse'')</small> * [[Stoetze]] * [[Stolzenau]] <small>([[Theodisce]] ''''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''''; [[Saxonice]] ''Stoltnaa'')</small> * [[Stuhr]] <small>commune sui iuris</small> * [[Südbrookmerland]] * [[Suderburg]] * [[Südergellersen]] * [[Südheide]] * [[Sudwalde]] * [[Suhlendorf]] * [[Sulingen]] <small>[[urbs]]</small> * [[Süpplingen]] * [[Süpplingenburg]] * [[Süstedt]] * [[Sustrum]] * [[Surwold]] * [[Suthfeld]] * [[Syke]] <small>[[urbs]]</small> {{div col end}} === T === {{div col|3}} * [[Tappenbeck]] * [[Tarmstedt]] * [[Tespe]] * [[Teuderium]]<ref name="Orbis Latinus N-Z"/> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Detern''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Tjootern''; [[Saxonice|Eofrisicosaxonice]] ''Däitern'')</small> * [[Thransfellensis Ecclesia]]<ref name="Graesse"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Dransfeld'')</small> * [[Thedinghausen]] * [[Theodolfestorpum]]<ref name="Asseburg 1855">Asseburg, J. von der. (1855). ''Urkundenbuch des Geschlechts von der Asseburg (Vol. 1)''. Hahnschen Hofbuchhandlung.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Dedelstorf'')</small> * [[Thomasburg]] * [[Thorpum]]<ref name="Thorpum">Vide [https://www.koeblergerhard.de/ZIER-HP/ZIER-HP-06-2016/AAAKoeblerGerhardDorfinderdeutschenOrtsgeschichte20160831-7111.htm ''www.koeblergerhard.de''], ubi dicitur "(...) '''Dörpen''', 9. Jh., bei Aschendorf nördlich Meppens, F2-1090 THURP (Dorf) Dorfa (7), Thorpum (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Dörpen'')</small> * [[Thuine]] * [[Tiddische]] * [[Tiste]] * [[Toppenstedt]] * [[Tostedt]] * [[Tosterglope]] * [[Trebel]] * [[Triburi]]<ref name="Philippi & Bar 1892"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Drebber'')</small> * [[Tülau]] * [[Twieflingen]] * [[Twilpstede Maius]]<ref name="Twilpstede Maius">Vide [https://rep.adw-goe.de/bitstream/handle/11858/00-001S-0000-0023-9B76-2/NOB%20VII%20Die%20Ortsnamen%20des%20Landkreises%20Helmstedt%20und%20der%20Stadt%20Wolfsburg.pdf?isAllowed=y&sequence=1&utm ''Die Ortsnamen des Landkreises Helmstedt und der Stadt Wolfsburg'']{{Nexus deficit|date=September 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, ubi dicitur "(...) 1311 ''Twilpstede Maiori'' (...) 1311 ''Twilpstede Maiori et Minori'' (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] ''Groß Twülpstedt''; [[Saxonice]] ''Groot Twülpstidde'')</small> * [[Twist (Emsland)|Twist]] * [[Twistringen]] <small>[[urbs]]</small> {{div col end}} === U === {{div col|3}} * [[Uchte]] <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] ''''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''''; [[Saxonice]] ''Uchte'')</small> * [[Uehrde]] * [[Uelsen]] * [[Uetze]] <small>commune sui iuris</small> * [[Ulsena]]<ref name="Graesse"/> <small>commune sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Uelzen''; quoque [[Saxonice]] ''Ülz’n'')</small> * [[Ummern]] * [[Undeloh]] * [[Upgant-Schott]] * [[Uplengen]] * [[Urlaha]]<ref name="">Vide [https://oerrel.feuerwehr-munster.de/---orla---die-kleine-oertze-.html ''Freiwillige Feuerwehr Oerre''], ubi dicitur "(...) „Vrlaha“ als das Kirchdorf „Oerel“ (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Oerel'')</small> * [[Uslar]] <small>[[urbs]]</small> * [[Utarp]] {{div col end}} === V === {{div col|3}} * [[Vahlberg]] * [[Vahlbruch]] * [[Vahlde]] * [[Vallis Ambrae]]<ref name="Ambra">Latino de toponymo "Ambra" (Theodisce ''Emmer''), vide {{Graesse}}.</ref><ref name="Vallis">[https://www.navigium.de/latein-woerterbuch/Tal?wb=gross&nr=1 Theodiscum vocabulum ''T(h)al'' aut Theodiscum suffixum ''-t(h)al'' Latino vocabulo "vallis-is"] vertitur.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Emmerthal''; [[Saxonice]] ''Emmerdaal'')</small> * [[Vallis Augae]]<ref name="SLH 1988">Societas Latina Hannoverana (1988). ''Fasciculi geographici et historici: De parvis provinciis ditionis Hannoveranae et Schaumburgensis''. Hannoverae: Typis Exscripsit Libraria Scripturarum.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Auetal'')</small> * [[Vallis Claustra-Cella]]<ref name="Conring 1730">Conring, H. (1730). ''De Antiquitatibus Academicis Dissertationes Septem''. Officina Smeinkiana.</ref><ref name="Orbis Latinus A-D"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Clausthal-Zellerfeld''; [[Supraharthice]] ''Clasthol-Zallerfall'')</small> * [[Vallis Mimedensis]]<ref name="Vallis"/><ref name="Mimedensis">Theodiscum hydronymicum praefixum ''Nieme-'' Latino gentilicio "Mimedensis-e" vertitur, quod ad flumen Mimede seu Mymede (Theodisce ''Nieme'') refertur. Quo de Latino hydronymo, vide [https://rep.adw-goe.de/bitstream/handle/11858/00-001S-0000-0023-9B74-6/NOB%20IV%20Die%20Ortsnamen%20des%20Landkreises%20G%C3%B6ttingen.pdf?utm ''NOB IV Die Ortsnamen des Landkreises Göttingen''] {{Nexus deficit|date=September 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, ubi dicitur "(...) ''riuum, qui teutonice Mimede vocatur'' (...) ''riuum, qui toutonice Mymede vocatur'' (...) ''flumine Mimede'' (...) ''riuum, qui Mymede vocatur'' (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Niemetal'')</small> * [[Varel]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> * [[Varrel]] * [[Vastorf]] * [[Vechelde]] * [[Velpke]] * [[Veltheim (Ohe)]] * [[Vetha]]<ref name="Orbis Latinus A-D"/> <small>commune sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Vechta''; [[Saxonice]] ''Vechte'')</small> * [[Via Paludis]]<ref name="Via Paludis">[https://www.navigium.de/latein-woerterbuch/Moor?wb=gross&nr=1 Theodiscum nominale praefixum ''Moor-'' Latino substantivo casu genetivo "paludis" (f.)] et [https://www.navigium.de/latein-woerterbuch/Weg?wb=gross&nr=2 Theodiscum nominale suffixum ''-weg'' Latino nomine "via-ae" (f.)] vertitur.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Moorweg'')</small> * [[Vicus Adelaidis]]<ref name="ALF 2016">Academia Latinitati Fovendae (2016). ''Commentarii Academiae Latinitati Fovendae: De novis parochiis et communibus Saxoniae Inferioris textus'' (Vol. XXIV). Romae: Herder.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Adelheidsdorf'')</small> * [[Vicus Vetus Hassicus]]<ref name="Vicus Vetus Hassicus">Vide [https://www.fallingrain.com/world/GM/06/Hessisch_Oldendorf.html?utm ''www.fallingrain''], ubi dicitur "(...) '''Other (Latin) names: Vicus Vetus Hassicus,Vicus Vetus Hassicus,Hessisch-Oldendorf,Hessisch-Oldendorf''' (...)".</ref> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Hessisch Oldendorf''; [[Saxonice]] ''Eolendörpe'')</small> * [[Vierden]] * [[Vierhöfen]] * [[Vildhusia]]<ref name="Hofmannus"/> <small>[[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Wildeshausen''; [[Saxonice]] ''Wilshusen'')</small> * [[Villa Cremilonis]]<ref name="Meiborn III 1688"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Cremlingen'')</small> * [[Vintlum]]<ref name="Vintlum">Vide [https://kirchengemeindelexikon.de/einzelgemeinde/schneverdingen-peter-und-paul/?utm ''Schneverdingen, Peter und Paul''], ubi dicitur "(...) ''capella in honorem sancti Anthonii in villa Vintlo parrochie Snewerdinge'' (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Fintel'')</small> * [[Visbek]] * [[Visselhövede]] <small>[[urbs]]</small> * [[Vögelsen]] * [[Vollersode]] * [[Voltlage]] * [[Vorda Bremensis]]<ref name="Orbis Latinus N-Z"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Bremervörde''; [[Saxonice]] ''Bremervöör'')</small> * [[Vordorf]] * [[Vorwerk (Niedersachsen)|Vorwerk]] * [[Vrees]] {{div col end}} === W === {{div col|3}} * [[Waake]] * [[Waddeweitz]] * [[Wagenfeld]] * [[Wagenhoff]] * [[Wahrenholz]] * [[Walchum]] * [[Walkenried]] * [[Wallenhorst]] <small>commune sui iuris</small> * [[Wallmoden]] * [[Walsrode]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> * [[Wangelnstedt]] * [[Wangerland]] * [[Wangerooge]] * [[Wanna]] * [[Warberg]] * [[Wardenburg]] * [[Warmsen]] <small>([[Theodisce]] ''''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''''; [[Saxonice]] ''Warmsen'')</small> * [[Warpe]] <small>([[Theodisce]] ''''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''''; [[Saxonice]] ''Warpe'')</small> * [[Wasbüttel]] * [[Wathlingen]] * [[Wedemark]] <small>commune sui iuris</small> * [[Weener]] <small>[[urbs]]</small> * [[Weenzen]] * [[Wehrbleck]] * [[Welle]] * [[Wendeburg]] * [[Wendisch Evern]] * [[Wennigsen]] <small>([[Theodisce]] ''''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''''; [[Saxonice]] ''Wenngessen'')</small> * [[Wenzendorf]] * [[Werdum]] * [[Werlte]] <small>[[urbs]]</small> * [[Werpeloh]] * [[Wesendorf]] * [[Weste (Niedersachsen)|Weste]] * [[Westergellersen]] * [[Westerholt]] * [[Westertimke]] * [[Westerwalsede]] * [[Westfeld (Niedersachsen)|Westfeld]] * [[Westoverledingen]] * [[Wetschen]] * [[Wettrup]] * [[Weyhausen]] * [[Weyhe]] <small>commune sui iuris</small> * [[Wieda]] * [[Wiedensahl]] <small>[[oppidum]]</small> * [[Wiefelstede]] * [[Wielen]] * [[Wienhausen]] * [[Wiesmoor]] <small>[[urbs]]</small> * [[Wietmarschen]] * [[Wietze]] * [[Wietzen]] <small>([[Theodisce]] ''''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''''; [[Saxonice]] ''Wietzen'')</small> * [[Wietzendorf]] * [[Wilhelmshaven]] <small>[[Index circulorum Germanicorum|circulus urbanus]] et [[urbs]]</small> * [[Wilstedt]] * [[Wilsum]] * [[Wingst]] * [[Winkelsett]] * [[Winnigstedt]] * [[Winsen (Aller)]] * [[Winsenia]]<ref name="Büttner">Büttner, D. S. (1710). ''Rudera Diluvii Testes, i.e. Zeichnung und Abbildung derer Columnarum Sceletonum''. Gottfried Zimmermann.</ref> <small>(ad [[Luya]]m<ref name="Graesse"/>)</small> <small>commune sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Winsen'')</small> * [[Winzenburg]] * [[Wippingen]] * [[Wirdum]] * [[Wischhafen]] * [[Wistedt]] * [[Witmundia]]<ref>E.g., [[Ioannes Luyts|Ioannis Luyts]] ''Introductio ad Geographiam novam et veterem'', Ultraiecti 1692, [https://books.google.fr/books?id=_o0YP3-9VTMC&pg=PA281&dq=Witmundia&hl=ru&sa=X&ved=2ahUKEwjShLT7vdDrAhVJw4sKHZLLCokQ6AEwAnoECAMQAg#v=onepage&q=Witmundia&f=false p. 281].</ref> <small>[[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Wittmund'')</small> * [[Wittingen]] <small>[[urbs]]</small> * [[Wittmar]] * [[Wittorf]] * [[Wohnste]] * [[Wolfsburgum]]<ref>Vide nomini arcis: Samuel Pufendorfus, ''Commentariorum de rebus Suecicis libri XXVI'' {{Google Books|lV1PAAAAcAAJ|pag. 457 et 475}}, ''Nova Acta Eruditorum'' {{Google Books|eGFlITDJFSMC|pag. 487}}, Lipsiae, anno 1756, ac ''Itininerarium Thomae Carve, Tipperariensis'' ([https://archive.org/details/itinerariumthom00kerngoog/page/n182 pag. 108]).</ref> <small>[[Index circulorum Germanicorum|circulus urbanus]] et [[urbs]]</small> </small> <small>([[Theodisce]] ''Wolfsburg''; [[Saxonice]] ''Wulfsborg''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Wolfsbuurich'')</small> * [[Wollbrandshausen]] * [[Wollershausen]] * [[Wölpinghausen]] * [[Wolsdorf]] * [[Woltersdorf (Wendland)|Woltersdorf]] * [[Woltershausen]] * [[Worde]]<ref name="Worde">Vide [https://kirchengemeindelexikon.de/einzelgemeinde/grossenwoerden/?utm ''Kirchengemeindelexikon''], ubi dicitur "(...) ''Hinricus rector ecclesie in Worde'' (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] ''Großenwörden''; [[Saxonice]] ''Grootweurn'')</small> * [[Worpswede]] * [[Wremen]] * [[Wrestedt]] * [[Wriedel]] * [[Wulfsen]] * [[Wulften ad Harthicos montes]] * [[Wunstorf]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''''; [[Saxonice]] ''Wunsdörp'')</small> * [[Wurster Nordseeküste]] * [[Wustrow (Saxonia Inferior)]] <small>[[urbs]]</small> {{div col end}} === Y === {{div col|3}} * [[Ylsede]]<ref name="Ylsede">Vide [https://kleinilsede.hier-im-netz.de/historis.htm ''Historisches über Klein Ilsede''], ubi dicitur "(...) minori ylsede (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] ''Ilsede''; [[Saxonice]] ''Ilse'')</small> * [[Yppenerdhe]]<ref name="Yppenerdhe">Vide [https://www.gross-ippener.de/gemeinde/geschichte.html?utm ''Groß Ippene''], ubi dicitur "(...) Parrochia Yppenerdhe (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] ''Groß Ippener''; [[Saxonice]] ''Groot Ippner'')</small> * [[Ysinibutle]]<ref name="Ysinibutle">Vide [https://www.arcinsys.niedersachsen.de/arcinsys/showArchivalDescriptionDetails?archivalDescriptionId=5905372&utm ''Arcinsys''], ubi dicitur "(...) Isenbüttel, Kr. Gifhorn (Ysinibutle, Ysenebutle) (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Isenbüttel'')</small> {{div col end}} === Z === {{div col|3}} * [[Zernien]] * [[Zetel]] * [[Zeven]] <small>[[urbs]]</small> * [[Zorge]] {{div col end}} ==Notae== <references /> [[Categoria:Communia Saxoniae Inferioris|!]] st7bphpi3n4cr6jj7h18m5yuic9fexu 0 216313 4000166 2746925 2026-11-07T03:28:30Z InternetArchiveBot 139091 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 4000166 wikitext text/x-wiki '''Lucius Manlius L.f. Acidinus Fulvianus''' (natus nomine ''Lucius Fulvius Q.f. Flaccus'' saeculo 3 a.C.n., mortuus post annum [[179 a.C.n.]]) fuit vir publicus ac militaris Romanus. == Gens == Pater eius [[Quintus Fulvius M.f. Flaccus]], inter annos [[237 a.C.n.|237]] et [[209 a.C.n.|209]] quater consul, mater Sulpicia. Frater eius [[Quintus Fulvius Q.f. Flaccus]] collega Lucii in consulatu erat. [[Lucius Manlius Acidinus]] eum in familiam suam patriciam adoptavit. == Cursus honorum == Ab anno [[188 a.C.n.|188]] Manlius Acidinus [[praetor]] in provincia [[Hispania Citerior]]e erat<ref>[[Titus Livius]], ''Ab urbe condita'' XXXVIII 35,2; 10; 36,3</ref> et ad usque [[185 a.C.n.|185]] mansit. Anno [[186 a.C.n.|186]] Celtiberos vicit, anno [[183 a.C.n.|183]] legatus ad Gallos trans [[Alpes]] missus est et cum [[Publius Cornelius Cn.f. Scipio Nasica|Publio Cornelio Cn.f. Scipione Nasica]] et [[Gaius Flaminius C.f.|Gaio Flaminio]] IIIvir deducendae coloniae [[Aquileia]]e fuit<ref>[http://db.edcs.eu/epigr/epi_einzel_de.php?p_belegstelle=CIL+05%2C+00873&r_sortierung=Belegstelle CIL V 873] {{Nexus deficit|date=November 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>. Anno [[179 a.C.n.|179]] consul erat cum fratre [[Quintus Fulvius Q.f. Flaccus|Quinto Fulvio Q.f. Flacco]] erat<ref>[[Velleius Paterculus]] II 8,3; Titus Livius, op.cit. XL 43,4; 44,3</ref>: Ligures vicerunt et de eis triumphaverunt<ref>Titus Livius, op.cit. XL 44,3; 53,4.</ref>. == Notae == <div class="references-small"><references /></div> == Bibliographia == * {{RE|XIV,1|1164|1165|Manlius 47)|[[Fridericus Münzer]]}} * {{DNP|7|823||M. Acidinus Fulvianus, L.|[[Carolus-Ludovicus Elvers]]}} {{Index consulum rei publicae| praedecessores=[[Aulus Postumius A.f. Albinus Luscus]] et [[Gaius Calpurnius C.f. Piso]]| annus= 179 a.C.n.<br />cum<br />[[Quintus Fulvius Q.f. Flaccus|Quinto Fulvio Q.f. Flacco]]| successores=[[Marcus Iunius M.f. Brutus]] et [[Aulus Manlius Cn.f. Vulso (consul 178 a.C.n.)|Aulus Manlius Cn.f. Vulso]]}} {{Lifetime|saeculo 3 a.C.n.|saeculo 2 a.C.n.|Manlius Acidinus Fulvianus, Lucius L.f.}} [[Categoria:Gens Manlia|Acidinus Fulvianus, Lucius L.f.]] [[Categoria:Gens Fulvia]] [[Categoria:Senatores]] [[Categoria:Praetores Hispaniae Citerioris]] nlkjisl4937lyfg1ffflebcy2wkagte 0 220406 4000208 3594237 2026-11-07T07:20:23Z InternetArchiveBot 139091 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 4000208 wikitext text/x-wiki {{pro pagina discretiva vide|Modium (discretiva)}} {{Capsa urbis Vicidata}} [[Fasciculus:Moggio.JPG|thumb|Maugium]] '''Maugium'''<ref>[http://books.google.it/books?id=8MFYAAAAcAAJ&printsec=frontcover&hl=it&source=gbs_ge_summary_r&cad=0#v=onepage&q&f=false Documenti inediti risguardanti la storia della Valsassina e delle terre limitrofe ... Raccolti, annotati e pubblicati dall' ingegnere G. Arrigoni. vol. 1, Parti 1-3 (Google eBook) -Giuseppe ARRIGONI, 1857]</ref> {{victio|Maugium|ii|n}} (alia nomina: ''Modium''<ref>Nomi d'Italia - AAVV, De Agostini</ref>) ([[Lingua Italiana|Italiane]]: ''[[:it:Moggio|Moggio]]'') est [[oppidum]] [[Italia]]e et [[Commune Italiae|municipium]], circiter 500 incolarum, in [[Regio Italiae|Regione]] [[Langobardia]] et in [[Provincia Leucensis|Provincia Leucensi]] situm. Incolae ''Maugienses'' appellantur. == Insigne == <gallery> Fasciculus:Corona di comune.svg|''[[Municipium Italiae]]'' </gallery> == Geographia == * [[Vallis Saxina]]. == Fractiones, vici et loci in municipio == == Municipia finitima == {{NexInt}} * [[Langobardia]] (''regio''), * [[Provincia Leucensis]], * [[Vallis Saxina]], * [[Leucum (Italia)|Leucum]] (''urbs''), * [[Municipium Italiae]]. == Nexus externi == * [https://web.archive.org/web/20080908002819/http://www.comune.moggio.lc.it/ Situs publicus] {{CommuniaCat|Moggio|Maugium}} == Pinacotheca == <gallery> Fasciculus:Map of comune of Moggio (province of Lecco, region Lombardy, Italy).svg|Collocatio finium municipii in Provincia Leucensi. </gallery> == Notae == <references /> {{urbs-stipula}} [[Categoria:Municipia in provincia Leuci]] [[Categoria:Vallis Saxina]] jj2dcrz1fsu7wobxmv0yc8ghs646uwq 0 221210 3999903 3719069 2026-11-06T16:02:20Z InternetArchiveBot 139091 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 3999903 wikitext text/x-wiki '''Instrumentum musicum virtuale immersivum''' est [[immersio (realitas virtualis)|immersiva]] [[musica]]e [[sonus|sonique]] [[circiumiecta]] virtualia, quae rationes repraesentant sonorum et eorum parametra ut [[entitas|entitates]] in [[realitas virtualis|realitate virtuali]] [[dimensiones tres|dimensionum trium]] ut ea percipi possunt, non solum per responsa [[auditus|auditoria]], sed etiam per [[oculus|oculos]] in dimensionibus tribus et fortasse per responsa [[tactus|tactile]] ac [[haptica]], [[metaphora interfaciei|metaphoras interfaciei]] dimensionum trium adhibens quae in [[ars interactionis|artibus interactionis]] sicut [[navigatio]], selectio, et tractatio<!--manupulation; una breviter Anglice NSM--> consistunt.<ref>Doug Bowman, Ernst Kruijff, Joseph LaViola, Ivan Poupyrev, et Wolfgang Stuerzlinger, ''3D User Interfaces: Design, Implementation, Usability: Course Notes of the 28th International Conference on Human Factors in Computing Systems'' (Novi Eboraci: ACM, 2010).</ref> Se condit in inclinatione [[instrumenta musica electronica|instrumentorum musicorum electronicorum]] ad excolendos novos [[sonus|soni]] contenti et [[musica]]e actae modos, ut in congressibus sicut [[Novae Interfacies pro Musica Expressione]] ([[NIME]]) explorantur.<!--PLUS IN EN:--> ==Notae== <div class="references-small"><references/></div> ==Nexus externi== *[http://airguitar.tml.hut.fi/ Cithara aeria virtualis,] airguitar.tml.hut.fi *[http://xspasm.com/x/sfu/vmi Instrumenta musica virtualia,] xspasm.com *[https://web.archive.org/web/20240908075131/http://ivmi.org/ Instrumenta musica virtualia immersiva,] www.ivmi.org *[http://www.nime.org/proceedings/2002/nime2002_154.pdf Sutoolz 1.0 alpha,] www.nime.org (interfacies programmaturae computatralis dimensionum trium) <!--Electronic m. i.--><!-- [[Categoria:Human–computer interaction]]--> [[Categoria:Instrumenta musica]] [[Categoria:Realitas virtualis]] 9etq50o2a28yjr1sywrbgr4gbb8lqf9 0 222760 4000270 3722763 2026-11-07T10:49:36Z InternetArchiveBot 139091 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 4000270 wikitext text/x-wiki {{pro pagina discretiva vide|Monticellum (discretiva)}} {{Capsa urbis Vicidata}} [[Fasciculus:Montello panoramica 01.jpg|thumb|Monticellum (Provincia Bergomas)]] '''Monticellum'''<ref>[https://web.archive.org/web/20160311074221/http://familysearch.org/learn/wiki/en/Diocese_of_Bergamo,_Italy:_Parish_Records Diocese of Bergamo, Italy: Parish ]</ref><ref>Nomi d'Italia - AAVV, De Agostini</ref> {{victio|Monticellum|i|n}} (alia nomnina: ''Monticellus, Montellum'') ([[Lingua Italiana|Italiane]]: ''[[:it:Montello|Montello]]'') est [[oppidum]] [[Italia]]e et [[Commune Italiae|municipium]], circiter 3&thinsp;250 incolarum, in [[Regio Italiae|Regione]] [[Langobardia]] et in [[Provincia Bergomas|Provincia Bergomati]] situm. Incolae ''Monticellenses'' appellantur. == Insigne == <gallery> Fasciculus:Corona di comune.svg|''[[Municipium Italiae]]'' </gallery> == Geographia == * [[Vallis Caballina]] (''terra''), == Fractiones, vici et loci in municipio == == Municipia finitima == {{NexInt}} * [[Langobardia]] (''regio''), * [[Provincia Bergomas]], * [[Vallis Caballina]] (''terra''), * [[Bergomum]] (''urbs''), * [[Municipium Italiae]]. == Nexus externi == * [https://web.archive.org/web/20251028161218/http://www.comune.montello.bg.it/ Situs publicus] {{CommuniaCat|Montello (Italy)|Monticellum}} == Pinacotheca == <gallery> Fasciculus:Map of comune of Montello (province of Bergamo, region Lombardy, Italy).svg|Collocatio finium municipii in Provincia Bergomati. </gallery> == Notae == <references /> {{urbs-stipula}} [[Categoria:Municipia in provincia Bergomi]] qepcar36lm2cgc1twhjawedawu8nq7a 0 223292 4000197 3894846 2026-11-07T06:05:58Z InternetArchiveBot 139091 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 4000197 wikitext text/x-wiki [[Fasciculus:Mary E Wilkins Freeman 2.jpg|thumb|Maria Alienora Wilkins Freeman (1899).]] [[Fasciculus:Mary E Wilkins Freeman Signature.jpg|thumb|[[Subscriptio]].]] '''Maria Alienora Wilkins Freeman''' (nata ''Mary Eleanor Wilkins,'' [[31 Octobris]] [[1852]]—[[13 Martii]] [[1930]]) fuit [[scriptrix]] et [[poetria]] [[Civitates Foederatae|Americana]]. ==Biographia== Maria Alienora Wilkins nata est in [[vicus|vico]] [[Randolph (Massachusetta)|Randolph]] [[Massachusetta]]e. [[Collegium Montis Holyoke]] (tum Seminarium Muliebre Montis Holyoke) in [[Hadley Meridianum (Massachusetta)|Hadley Meridiano]] Massachusettae, unum annum, a [[1870]] ad [[1871]] frequentavit. Quia [[parens|parentes]] fuerunt [[Ecclesia Congregationalis|Congregationalistae]] orthodoxi, ei fuit [[pueritia]] severa,<ref>Mary E. Wilkins Freeman, ''The Norton Anthology of American Literature,'' ed. 7a, ed. (Novi Eboraci: Norton & Company, 2007), C:625-626.</ref> quam ob causam [[vis]] [[religio]]nis partes primas in nonnullis eius operibus agit. Deinde [[educatio]]nem confecit in Seminario Brattleburgi Occidentalis<!--West Brattleboro S.-->. Plurimam suae [[vita]]e partem in Massachusetta et [[Mons Viridis|Monte Viridi]] degit. Freeman [[fabula]]s et [[poema]]ta [[puer]]ilia scribere coepit iam adulescens, ut [[familia]]m adiuvaret, et cito felix fuit. Cum [[amanuensis]] [[Oliver Wendell Holmes (pater)|Oliver Wendell Holmes]] [[medicus|medici]] et [[auctor]]is facta esset, poemata et [[mythistoria]]s [[Nova Anglia|Novam Angliam]] maxime commonefacientis scribere coepit. Cum [[supernaturalia]] eam tenerent, corpus [[fabula brevis|fabularum brevium]] confecit quae [[realismus litterarius|realismum domesticum]] cum supernaturalismo miscent, quae auctoritate gravissima fuerunt. Eius opera notissima inter [[1880]] et [[1900]] confecta sunt, cum in Randolph [[habitatio|habitaret]]. Plus quam viginti quinque volumina [[fabula brevis|fabularum brevium]] et [[mythistoria]]rum prolatarum produxit. Praecipue innotuit duobus corporibus fabularum, ''A Humble Romance and Other Stories'' (1887) et ''A New England Nun and Other Stories'' (1891). Fabulae eius plerumque [[vita]]m quotidianam in [[Nova Anglia]] tractant, et inter optimas eorum generis sunt. Mythistoria ''Pembroke'' (1894) etiam innotuit, capitulumque notabile [[liber|libro]] ''The Whole Family,'' [[fictio collaborativa|mythistoriae collaborativae]], contribuit (1908). Anno [[1902]], Carolo M. Freeman, medico [[Metuchen (Nova Caesarea)|Metuchen]] [[Nova Caesarea|Novae Caesareae]] nupsit. Freeman Aprili mense [[1926]] facta est prima persona cui [[medalia|nomisma sollemne]] pro [[Gulielmus Dean Howells|Gulielmo Dean Howells]] nominatum pro amplitudine in [[fictio]]ne ab [[Academia Artium et Litterarum Americana]] concessum est. Mortua est in [[urbs|urbe]] Metuchen, et [[corpus]] in [[Coemeterium Hillside (Scotch Plains Novae Caesareae)|Coemeterio Hillside]] in [[oppidum|oppido]] [[Scotch Plains (Nova Caesarea)|Scotch Plains]] [[Nova Caesarea|Novae Caesareae]] sepulta est. ==Opera== *''Decorative Plaques'' (1883) *''The Adventures of Ann'' (1886) *''A Humble Romance and Other Stories'' (1887) *''A New England Nun and Other Stories'' (1891) *''The Revolt of Mother'' (1891) <ref>Haec fabula iterum impressa est in ''The Independent / Harper's Weekly,'' 21 Aprilis 1917, p. 172, qui adfirmat eam esse copyrighted anno 1891 ab Harper and Brothers.<!--PDFs of the story are available online at several sites.--></ref> *''Young Lucretia and Other Stories'' (1892) *''The Pot of Gold and Other Stories'' (1892) *''Jane Field'' (1892) *''Giles Corey'' (1893) *''Pembroke'' (1894) *''Comfort Pease and Her Gold Ring'' (1895) *''Madelon'' (1896) *''Once Upon A Time'' (1897) *''Jerome, a Poor Man'' (1897) *''Silence, and other Stories'' (1898) *''People of Our Neighborhood'' (1898) *''In Colonial Times'' (1899) *''The Jamesons'' (1899) *''Evelina's Garden'' (1899) *''The Love of Parson Lord and Other Stories'' (1900) *[http://digital.library.upenn.edu/women/freeman/highway/highway.html ''The Heart's Highway: A Romance of Virginia in the Seventeenth Century''] (1900) *''Understudies'' (1901) *''The Portion of Labor'' (1901) *''A Far-Away Melody and Other Stories'' (1902) *''Six Trees'' (1903) *''The Wind in the Rose Bush and Other Stories of the Supernatural'' (1903) *''The Givers and Other Stories'' (1904) *''The Debtor'' (1905) *''Doc Gordon'' (1906) *''The Fair Lavinia, and Others'' (1907) *''By the Light of the Soul'' (1907) *''The Shoulders of Atlas'' (1908) *''The Winning Lady, and Others'' (1909) *[http://libx.bsu.edu/cdm4/document.php?CISOROOT=/HistChldBks&CISOPTR=47855&REC=1 ''The Green Door'' (1910)] *''The Butterfly House'' (1912) *''The Yates Pride'' (1912) *''The Copy–Cat, and Other Stories'' (1914) *''An Alabaster Box'' (1917) *''Edgewater People'' (1918) *''The Best Stories of Mary E. Wilkins'' (1927) *''Collected Ghost Stories'' (1974) ==Notae== <div class="references-small"><references/></div> ==Bibliographia== *Glasser, Leah Blatt. [[1996]]. ''In a Closet Hidden: The Life and Work of Mary E. Wilkins Freeman.'' Amherst: University of Massachusetts Press. [https://web.archive.org/web/20060527103125/http://www.mtholyoke.edu/offices/comm/csj/961011/glasser.html]<!-- *{{NIE}}--> ==Nexus externi==<!-- {{wikisource author}}--> {{CommuniaCat|Mary Eleanor Wilkins Freeman|Mariam Alienoram Wilkins Freeman}} *[http://college.hmco.com/english/lauter/heath/4e/students/author_pages/late_nineteenth/freeman_ma.html Biographia,] college.hmco.com *{{gutenberg author| id=Mary+Eleanor+Wilkins+Freeman | name=Mariae Alienorae Wilkins Freeman}}<!-- *{{librivox author|Mary+Wilkins+Freeman|title=Mary E. Wilkins Freeman}}--> *[http://www.wsu.edu/~campbelld/amlit/freeman.htm Pagina Mariae Alienorae Wilkins Freeman,] www.wsu.edu<!--links to works on the web, bibliography--> {{Lifetime|1852|1930|Freeman, Maria Alienora Wilkins}} [[Categoria:Alumnae Collegii Mount Holyoke]] [[Categoria:Incolae Massachusettae]]<!--Randolph--> [[Categoria:Incolae Montis Viridis]] [[Categoria:Incolae Novae Caesareae]]<!--Metuchen--> [[Categoria:Poetae Civitatum Foederatarum]] [[Categoria:Scriptores Civitatum Foederatarum]] [[Categoria:Scriptores fabularum brevium]] [[Categoria:Scriptores mythistoriarum Civitatum Foederatarum]] [[Categoria:Socii Academiae Artium et Litterarum Americanae]]<!-- [[Category:American children's writers]] [[Category:American fantasy writers]] [[Category:American women novelists]] [[Category:American women writers]] [[Category:Writers from Massachusetts]] [[Category:Writers from New Jersey]] [[Category:Women short story writers]] [[Category:Burials in New Jersey]]--> ccxquvix2j5zd7cofo4kvwtynqm1nfz 0 224490 3999939 3868100 2026-11-06T17:12:08Z InternetArchiveBot 139091 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 3999939 wikitext text/x-wiki [[Fasciculus:IanHornak.jpg|thumb|Ioannes Hornak in sua officina Hamptoniae Orientalis [[Novum Eboracum|Novi Eboraci]].]] '''Ioannes Hornak,''' se '''Ian Hornak''' appellans (natus ''John Francis Hornak'' [[Philadelphia]]e [[Pennsylvania]]e [[9 Ianuarii]] [[1944]]; mortuus [[Southampton (Novum Eboracum)|Southampton]] [[Novum Eboracum|Novi Eboraci]] [[9 Decembris]] [[2002]]), fuit delineator, [[pictor]], et [[fabricator notarum impressarum]]<!--printmaker--> [[Civitates Foederatae|Americanus]], unusque ex [[artifex|artificibus]] fundantibus [[hyperrealismus (pictura)|hyperrealismi]] et [[photorealismus|photorealismi]], [[motus artis|motuum artis]].<ref name=FederalReserve1>Stephen Bennett Phillips, Eric Ian Hornak Spoutz, "Ian Hornak Transparent Barricades," catalogus [[exhibitio]]nis (Vasingtonia Districtus Columbiae: Board of Governors of the Federal Reserve System, Fine Art Program, 2012).</ref><ref name=ForestLawn1>Joan Adan et Eric Ian Hornak Spoutz, "Transparent Barricades: Ian Hornak, A Retrospective," catalogus [[exhibitio]]nis (Glendale Californiae: Forest Lawn Museum, Maio 2012.</ref><!--PLUS IN EN:--> Cum in [[oppidum|oppido]] Hamptonia Orientali [[habitatio|habitaret]], amicus et collaborator artificum magni momenti factus est, inter quos [[Robertus Motherwell]], [[Gulielmus de Kooning]], [[Robertus Indiana]], [[Andreas Warhol]], [[Nicolaus Oldenburg]], et [[Fairfield Porter]].<!--PLUS IN EN:--> == Notae == <div class="references-small"><references/></div> == Nexus externi == * [https://web.archive.org/web/20141217161035/http://ianhornak.com/ Situs publicus Societatis Fundatae Ian Hornak,] www.ianhornak.com<!-- *{{Find a Grave|26604646}}--> {{DEFAULTSORT:Hornak, Ian}} <!-- ?=Wayne State University alumni--> <!-- vicus: Mount Clemens--> <!--E. Hampton (town), NY--> <!-- [[Category:20th-century American painters]] [[Category:21st-century American painters]] [[Category:Deaths from surgical complications]] [[Category:Deaths from aortic aneurysm]] [[Category:Burials at Forest Lawn Memorial Park (Glendale)]]--> [[Categoria:Nati 1944]] [[Categoria:Mortui 2002]] [[Categoria:Alumni Universitatis Michiganensis]] [[Categoria:Alumni Universitatis Civicae Wayne]] [[Categoria:Incolae Michiganiae]] [[Categoria:Incolae Novi Eboraci]] [[Categoria:Pictores Civitatum Foederatarum]] mhqvrbyb1gfmi9zlzmls67r4hgh3ou5 0 225141 4000142 3896887 2026-11-07T01:40:54Z Grufo 64423 Grufo movit paginam [[Michael (archangelus)]] ad [[Michaël (archangelus)]]: Nomenclatura uniformis 3896887 wikitext text/x-wiki [[Fasciculus:Rottmayr-Engelsturz.jpg|thumb|Casus angelorum a [[Ioannes Michael Rottmayr|Ioanne Michaele Rottmayr]] pictus.]] [[Fasciculus:Michael.svg|thumb|upright=0.7|Michael in [[Abecedarium Hebraicum|scriptura Hebraica]].]] [[Fasciculus:StMichaelAtCathedralCologne.jpg|thumb|upright=0.8|Michael [[archangelus]] ad [[Ecclesia cathedralis (Colonia Agrippina)|ecclesiam cathedralem]] [[Colonia Agrippina|Coloniae Agrippinae]].]] [[Fasciculus:Guido Reni 031.jpg|thumb|Michael contra Satanas, pictura a [[Guido Reni]]]] '''Michael''' (vel '''Michahel'''; [[Hebraice]] מִיכָאֵל [''Mi-kha-El?'']; [[Arabice]] ‏ميكائيل/ميكال‎ , [[Latine]] ‘Quis ut Deus?’) est [[nomen proprium|nomen]] cuiusdam [[archangelus|archangeli]] [[traditio]]nis [[religio Iudaica|Iudaicae]]. Secundum [[Apocalypsis Ioannis|Apocalypsin Ioannis]] Michael in fine mundi [[Satanas]] vincet, quem in terram deiciet (Apc 12,7-9). Praeterea Michael [[psychopompus]] animas mortuorum in mundum ulteriorem ducere creditur, effictus manu [[Libra (instrumentum)|libram]] tenens. In [[missa]] pro defunctis celebrata orant, ut ''signifer sanctus Michael repraesentet eas - sc. "animas fidelium defunctorum" - in lucem sanctam.'' Sanctus Michael post pugnam in campo [[Licus|Lici]] ad Augustam Vindelicorum commissam die [[10 Augusti]] anni [[955]] victam [[patronus]] [[Sacrum Romanum Imperium|Sacri Romani Imperii]] et postea [[Germania]]e colebatur. Feriae eius sunt [[29 Septembris]], quo die ecclesia Michaelis in [[via Salaria]] Romae dedicata erat, et [[8 Maii]], quo die Michael circa annum 495 in [[mons Garganus|monte Gargano]] apparuisse dicitur. Die festo Novembri [[medium aevum|medio aevo]] multis in oppidis [[mercatus|mercatum]] habere licebat. == Bibliographia == *[https://global.britannica.com/topic/Michael-archangel Pagina de Michael ex Encyclopaedia Britannica]{{Nexus deficitur|date=October 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} {{reli-stipula}} [[Categoria:Archangeli]] [[Categoria:Religio Christiana]] [[Categoria:Religio Islamica]] [[Categoria:Religio Iudaica]] [[Categoria:Personae Orlando Innamorato et Orlando Furioso]] r0v3cka4xjti46q0rrg7pi4caceoo6a 4000146 4000142 2026-11-07T01:43:36Z Grufo 64423 Paginam redintegravi 4000146 wikitext text/x-wiki [[Fasciculus:Rottmayr-Engelsturz.jpg|thumb|Casus angelorum a {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Ioannes Michaël Rottmayr|Ioanne Michaële Rottmayr|de|qid=Q674772}} pictus.]] [[Fasciculus:Michael.svg|thumb|upright=0.7|Michaël in [[Abecedarium Hebraicum|scriptura Hebraica]].]] [[Fasciculus:StMichaelAtCathedralCologne.jpg|thumb|upright=0.8|Michaël [[archangelus]] ad [[Ecclesia cathedralis (Colonia Agrippina)|ecclesiam cathedralem]] [[Colonia Agrippina|Coloniae Agrippinae]].]] [[Fasciculus:Guido Reni 031.jpg|thumb|Michaël contra Satanas, pictura a [[Guido Reni]]]] {{res|Michaël}} (vel {{res|Michahel}}; [[Hebraice]] מִיכָאֵל [''Mi-kha-El?'']; [[Arabice]] ‏ميكائيل/ميكال‎ , [[Latine]] ‘Quis ut Deus?’) est [[nomen proprium|nomen]] cuiusdam [[archangelus|archangeli]] [[traditio]]nis [[religio Iudaica|Iudaicae]]. Secundum [[Apocalypsis Ioannis|Apocalypsin Ioannis]] Michaël in fine mundi [[Satanas]] vincet, quem in terram deiciet (Apc 12,7-9). Praeterea Michaël [[psychopompus]] animas mortuorum in mundum ulteriorem ducere creditur, effictus manu [[Libra (instrumentum)|libram]] tenens. In [[missa]] pro defunctis celebrata orant, ut ''signifer sanctus Michaël repraesentet eas - sc. "animas fidelium defunctorum" - in lucem sanctam.'' Sanctus Michaël post pugnam in campo [[Licus|Lici]] ad Augustam Vindelicorum commissam die [[10 Augusti]] anni [[955]] victam [[patronus]] [[Sacrum Romanum Imperium|Sacri Romani Imperii]] et postea [[Germania]]e colebatur. Feriae eius sunt [[29 Septembris]], quo die ecclesia Michaëlis in [[via Salaria]] Romae dedicata erat, et [[8 Maii]], quo die Michaël circa annum 495 in [[mons Garganus|monte Gargano]] apparuisse dicitur. Die festo Novembri [[medium aevum|medio aevo]] multis in oppidis [[mercatus|mercatum]] habere licebat. == Bibliographia == *[https://global.britannica.com/topic/Michael-archangel Pagina de Michaële ex Encyclopaedia Britannica]{{Nexus deficitur|date=October 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} {{reli-stipula}} [[Categoria:Archangeli]] [[Categoria:Religio Christiana]] [[Categoria:Religio Islamica]] [[Categoria:Religio Iudaica]] [[Categoria:Personae Orlando Innamorato et Orlando Furioso]] 239537ughk9r7wlfmcmobk1rmf8bwhj 0 225323 4000230 3726138 2026-11-07T08:39:29Z ~2026-58674-06 217304 4000230 wikitext text/x-wiki {{Movenda|Razvanus Cotovelea}} {{Capsa hominis Vicidatorum}} '''Alexander Razvanus''' (Dacoromanice ''Alexandru Răzvan'') '''Cotovelea''' (natus die [[3 Iulii]] [[1973]]) vir publicus [[Romania|Dacoromanicus]] est. == Munus == Postquam scholam finivit, Cotovelea annis [[1991]] - [[1998]] studebat, deinde pro ministeriis integrationis Europaeae, rerum exterarum atque aerarii publici operam dedit. == Cursus honorum == A mense Septembri [[2011]] ad usque Decembrem [[2012]] secretarius statalis in administerio rerum Europaearum consiliis ministrorum [[Aemilius Boc|Aemilii Boc]], [[Michaël Razvanus Ungureanu|Michaëlis Razvani Ungureanu]] atque [[Victor Ponta|Victoris Ponta]] erat<ref>[http://www.hotnews.ro/stiri-politic-16722817-cine-este-razvan-cotovelea-ministrul-propus-societatii-informationale.htm hotnews.ro die 3 Martii 2014]</ref>. Die [[5 Martii]] [[2014]] Cotovelea, qui nullius factionis sodalis est, novus administer communicationis et societatis informaticae in consilio ministrorum [[Victor Ponta|Victoris Ponta]] nominatus est<ref>[http://www.adz.ro/artikel/artikel/regierungschef-ponta-stellt-neues-kaum-verschlanktes-kabinett-vor/ adz.ro die 5 Martii 2014]</ref>. Die [[15 Decembris]] eiusdem anni [[Sorin Grindeanu]] ei successit<ref>[http://www.ziare.com/victor-ponta/guvernul-ponta-4/guvernul-ponta-4-cine-este-sorin-grindeanu-deputatul-cu-atv-ministru-la-comunicatii-1338669 ziare.com die 15 Decembris 2014]</ref>. == Nexus externi == * [http://doctorat.snspa.ro/sites/default/files/doctorat/cotovelea%20razvan/CV%20CotoveleaR%20PhD%20En.pdf Curriculum vitae apud doctorat.snspa.ro]{{Nexus deficitur|date=October 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [https://web.archive.org/web/20151212033113/http://www.mcsi.ro/Ministru/Detalii/CV Curriculum vitae apud situm ministerii communicationis et societatis informaticae Romaniae] == Notae == <div class="references-small"><references /></div> {{Formula:Ministri communicationis et societatis informaticae Romanici}} {{Ministri Romanici Ponta III}} {{Lifetime|1973||Cotovelea, Razvan}} [[Categoria:Alumni Scholae et Universitatis Polytechnicae Bucarestensis]] [[Categoria:Ministri communicationis et societatis informaticae Romaniae]] 6a8z8cy85kp6eex02kf8a66q91cfhz0 0 225650 4000227 3767774 2026-11-07T08:35:47Z ~2026-58674-06 217304 4000227 wikitext text/x-wiki {{Movenda|Razvanus Mustea}} {{Capsa hominis Vicidatorum}} '''Razvanus Mustea-Șerban''', vulgo ''Răzvan Mustea-Șerban'' (natus die [[8 Septembris]] [[1978]] in ''Focşani'' in [[Vrancea (circulus)|Vrancea]] circulo), oeconomus atque vir publicus [[Romania|Dacoromanicus]] est. == Familia == Uxorem duxit atque filium habet. == Munus == Annis [[1997]] - [[2001]] apud [[Universitas Americano-Romana Bucarestensis|Universitatem Americano-Romanam Bucarestensem]] rei argentariae studebat. Deinde ad annum [[2002]] apud [[Universitas James Madison|Universitatem James Madison]] in [[Virginia]], tum ad annum [[2007]] apud [[Academia Studiorum Oeconomicorum Bucarestae|Academiam Studiorum Oeconomicorum Bucarestae]] studebat atque doctor oeconomiae promotus est. Ab anno [[2006]] etiam lector Universitatis Americano-Romana Bucarestensis erat. == Cursus honorum == Mustea, qui sodalis factionis [[Factio democratica liberalis (Romania)|PD-L]] est, anno [[2008]] legatus ad [[Camera Legatorum Romaniae|Cameram Legatorum Romaniae]] electus est. Die [[9 Februarii]] ad usque [[27 Aprilis]] [[2012]] minister communicationis et societatis informaticae Romaniae in consilio ministrorum [[Michael Răzvan Ungureanu|Michaelis Răzvan Ungureanu]] fuit<ref>[http://www.adz.ro/artikel/artikel/dasselbe-orange-in-gruen/ adz.ro die 11 Februarii 2012]</ref>. Anno 2012 non iam legatus Camerae Legatorum electus est. == Nexus externi == * [https://web.archive.org/web/20160304134600/http://www.cdep.ro/pls/parlam/structura.mp?idm=190&cam=2&leg=2008&pag=0&idl=1 Curriculum vitae in situ interretiali Camerae Legatorum Romaniae] == Notae == <references /> {{Ministri Romanici Ungureanu}} {{Ministri communicationis et societatis informaticae Romanici}} {{Lifetime|1978||Mustea-Serban, Razvan}} [[Categoria:Alumni Universitatis Americano-Romana Bucarestensis]] [[Categoria:Alumni Universitatis James Madison]] [[Categoria:Alumni Academiae Studiorum Oeconomicorum Bucarestensis]] [[Categoria:Oeconomi Romaniae]] [[Categoria:Legati Camerae Legatorum Romaniae]] [[Categoria:Ministri communicationis et societatis informaticae Romaniae]] j6rydb2d6f0hsgki2ajzkvsaf75eh0h 0 225803 4000235 3742886 2026-11-07T08:48:47Z InternetArchiveBot 139091 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 4000235 wikitext text/x-wiki '''Michael Dumitru''' (natus die [[8 Iulii]] [[1964]] in ''Râu Alb'' in [[Dâmboviţa (circulus)|Dâmboviţa]] circulo) agronomus, oeconomus et vir publicus [[Romania|Dacoromanicus]] est. == Munus == Annis [[1984]] - [[1988]] apud [[Academia Studiorum Oeconomicorum Bucarestae|Academiam Studiorum Oeconomicorum Bucarestae]] agronomiae studebat atque deinde apud universitates varias institutionem suam perfecit. Annis [[1988]] - [[1990]] pro societate agraria operam dedit atqie deinde ad annum [[1995]] apud Academiam Studiorum Oeconomicorum Bucarestae docuit. Deinde pro [[Commissio Europaea|Commissione Europaea]] operam dedit atque ab anno [[2014]] director vicarius directorati progressus ruralis est<ref>[http://www.mediafax.ro/politic/fostul-ministru-al-agriculturii-mihail-dumitru-a-fost-numit-director-general-adjunct-la-dg-agri-din-comisia-europeana-12072006 mediafax.ro die 12 Februarii 2014].</ref>. == Cursus honorum == A die [[23 Decembris]] [[2009]]<ref>[http://www.ziare.com/radu-berceanu/stiri-radu-berceanu/mihail-dumitru-a-preluat-portofoliul-agriculturii-de-la-interimarul-berceanu-982720 ziare.ro die 23 Decembris 2009]</ref> ad usque [[3 Septembris]] [[2010]] minister agriculturae Romaniae fuit. == Nexus externi == * [http://ec.europa.eu/civil_service/docs/directors_general/dumitru_mihail_en.pdf Curriculum vitae apud situm Commissionis Europaeae] * [https://web.archive.org/web/20191113024612/https://www.euroacad.eu/our-experts/expert/dumitru.html Biographia apud euroacad.eu] == Notae == <references /> {{ministri agriculturae Romanici}} {{Ministri Romanici Boc}} {{Lifetime|1964||Dumitru, Michael}} [[Categoria:Alumni Academiae Studiorum Oeconomicorum Bucarestensis]] [[Categoria:Professores Academiae Studiorum Oeconomicorum Bucarestensis]] [[Categoria:Agronomi Romaniae]] [[Categoria:Oeconomi Romaniae]] [[Categoria:Ministri agriculturae Romaniae]] grmn5y67sgmi7n7ic4cnk8kw3c63xku 0 227415 4000015 3593918 2026-11-06T19:19:36Z InternetArchiveBot 139091 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 4000015 wikitext text/x-wiki {{Capsa urbis Vicidata}} [[Fasciculus:Isorella, Santa Maria Annunciata.jpg|thumb|Isorella]] '''Isorella'''<ref>[http://brixiasacra.it/PDF_Brixia_Sacra/monografie%20e%20miscellanee/BS_2005_1-2.pdf BRIXIA SACRA - MEMORIE STORICHE DELLA DIOCESI DI BRESCIA - V - VALLE TROMPIA, PEDEMONTE E TERRITORIO]</ref><ref>[http://brixiasacra.it/PDF_Brixia_Sacra/monografie%20e%20miscellanee/BS_2003_1-2.pdf BRIXIA SACRA - MEMORIE STORICHE DELLA DIOCESI DI BRESCIA - I. LA CITTÀ]</ref><ref>[http://books.google.it/books?id=7nhulTLFyBQC&printsec=frontcover&hl=it#v=onepage&q&f=false Thesaurus antiquitatum et historiarum Italiae ...: regionis Transpadanae et Alpibus Vicinae ... (Google eBook) - Joannes Georgius Graevius, Peter Burmann, excudit Petrus Vander Aa, 1722 - 6 pagine]</ref> {{victio|Isorella|ae|f}} ([[Lingua Italiana|Italiane]]: ''[[:it:Isorella|Isorella]]'') est [[oppidum]] [[Italia]]e et [[Commune Italiae|municipium]], circiter 4&thinsp;095 incolarum, in [[Regio Italiae|Regione]] [[Langobardia]] et in [[Provincia Brixiana]] situm. Incolae ''Isorellenses'' appellantur. == Insigne == <gallery> Fasciculus:Corona di comune.svg|''[[Municipium Italiae]]'' </gallery> == Geographia == Municipium in [[Ager Brixianus Imus Orientalis|Agro Brixiano Imo Orientali]] situm. == Fractiones, vici et loci in municipio == == Municipia finitima == {{NexInt}} * [[Langobardia]] (''regio''), * [[Provincia Brixiana]], * [[Ager Brixianus Imus Orientalis]] (''terra''), * [[Brixia]] (''urbs''), * [[Municipium Italiae]]. == Nexus externi == * [https://web.archive.org/web/20220307201857/http://www.comune.isorella.bs.it/ Situs publicus] {{CommuniaCat|Isorella|Isorellam}} == Pinacotheca == <gallery> Fasciculus:Map of comune of Isorella (province of Brescia, region Lombardy, Italy).svg|Collocatio finium municipii in Provincia Brixiana. Fasciculus:Bassa_Bresciana.gif|Collocatio Agri Brixiani Imi in Provincia Brixiana. </gallery> == Notae == <references /> {{urbs-stipula}} [[Categoria:Municipia in provincia Brixiae]] [[Categoria:Municipia Agri Brixiani Imi Orientalis]] ob3tnol3ydv5z572lmxzml0cd480ow6 0 228788 4000218 3768069 2026-11-07T08:25:11Z ~2026-58674-06 217304 4000218 wikitext text/x-wiki {{Movenda|Serbanus Mihăilescu}} '''Petrus Serbanus''' (Dacoromanice ''Petru Șerban'') '''Mihăilescu''' (natus die [[8 Martii]] [[1944]] [[Bucaresta]]e) [[machinator]] et vir publicus [[Romania|Dacoromanicus]] est. == Munus == Annis [[1961]] - [[1966]] apud [[Universitas Polytechnica Bucarestensis|Institutum Polytechnicum Bucarestense]] studebat et machinator factus est. Tum in instituto universitari doctrinam machinalem exploravit. Annis [[1993]] - [[1996]] secretarius statalis in ministerio vecturae fuit. == Cursus honorum == Mihăilescu ab anno [[1991]] sodalis [[Factio socialis democratica (Romania)Factionis Democraticae Socialis]] (PDSR vel PSD) erat. Annis [[1996]] - [[2004]] legatus ad [[Cmaera Legatorum Romaniae|Cameram Legatorum Romaniae]] fuit atque deinde [[senatus Romaniae|senator]] est. A die [[28 Decembris]] [[2000]] ad usque [[20 Octombris]] [[2003]] minister ad secretariatum consilii ministrorum regendum primo ministro [[Hadrianus Năstase|Hadriano Năstase]] fuit. Anno [[2010]] ad [[Unio nationalis pro progressu Romaniae|UNPR]] factionem transiit et eius praeses vicarius factus est. Anno [[2011]] corruptionis ad unum annum carceris damnatus est<ref>[http://www.adz.ro/artikel/artikel/senator-mihailescu-auf-bewaehrung-verurteilt/ adz.ro die 22 Decembris 2011]</ref>. Anno [[2014]] iterum magistratus contra eum corruptionis causa cognoverunt<ref>[http://www.adz.ro/artikel/artikel/gruenes-licht-fuer-ermittlungen-gegen-fuenf-ex-minister/ adz.ro die 7 Octobris 2014]</ref>. == Familia == Șerban Mihăilescu maritus est atque filium habet. == Nexus externi == * [http://www.senat.ro/FisaSenator.aspx?ParlamentarID=2056adf8-6f81-4d5e-9bfd-8473c1df0b21 Biographia apud situm interretialem Senatus Romaniae] * [https://web.archive.org/web/20211129173118/http://www.cdep.ro/pls/parlam/structura.mp?idm=136&cam=2&leg=1996&pag=0&idl=1 Biographia apud situm interretialem Camerae Legatorum Romaniae] == Notae == <references /> {{Ministri Romanici Năstase}} {{Lifetime|1944||Mihailescu, Serbanus}} [[Categoria:Alumni Scholae et Universitatis Polytechnicae Bucarestensis]] [[Categoria:Machinatores Romaniae]] [[Categoria:Senatores Romaniae]] [[Categoria:Legati Camerae Legatorum Romaniae]] [[Categoria:Ministri Romaniae]] 6mu9jt0mf7kb45i7p9djnpg3gqfhme1 4000219 4000218 2026-11-07T08:26:15Z ~2026-58674-06 217304 4000219 wikitext text/x-wiki {{Movenda|Serbanus Mihăilescu}} {{Capsa hominis Vicidatorum}} '''Petrus Serbanus''' (Dacoromanice ''Petru Șerban'') '''Mihăilescu''' (natus die [[8 Martii]] [[1944]] [[Bucaresta]]e) [[machinator]] et vir publicus [[Romania|Dacoromanicus]] est. == Munus == Annis [[1961]] - [[1966]] apud [[Universitas Polytechnica Bucarestensis|Institutum Polytechnicum Bucarestense]] studebat et machinator factus est. Tum in instituto universitari doctrinam machinalem exploravit. Annis [[1993]] - [[1996]] secretarius statalis in ministerio vecturae fuit. == Cursus honorum == Mihăilescu ab anno [[1991]] sodalis [[Factio socialis democratica (Romania)|Factionis Democraticae Socialis]] (PDSR vel PSD) erat. Annis [[1996]] - [[2004]] legatus ad [[Cmaera Legatorum Romaniae|Cameram Legatorum Romaniae]] fuit atque deinde [[senatus Romaniae|senator]] est. A die [[28 Decembris]] [[2000]] ad usque [[20 Octombris]] [[2003]] minister ad secretariatum consilii ministrorum regendum primo ministro [[Hadrianus Năstase|Hadriano Năstase]] fuit. Anno [[2010]] ad [[Unio nationalis pro progressu Romaniae|UNPR]] factionem transiit et eius praeses vicarius factus est. Anno [[2011]] corruptionis ad unum annum carceris damnatus est<ref>[http://www.adz.ro/artikel/artikel/senator-mihailescu-auf-bewaehrung-verurteilt/ adz.ro die 22 Decembris 2011]</ref>. Anno [[2014]] iterum magistratus contra eum corruptionis causa cognoverunt<ref>[http://www.adz.ro/artikel/artikel/gruenes-licht-fuer-ermittlungen-gegen-fuenf-ex-minister/ adz.ro die 7 Octobris 2014]</ref>. == Familia == Serbanus Mihăilescu maritus est atque filium habet. == Notae == <references /> == Nexus externi == {{Fontes biographici}} * [http://www.senat.ro/FisaSenator.aspx?ParlamentarID=2056adf8-6f81-4d5e-9bfd-8473c1df0b21 Biographia apud situm interretialem Senatus Romaniae] * [https://web.archive.org/web/20211129173118/http://www.cdep.ro/pls/parlam/structura.mp?idm=136&cam=2&leg=1996&pag=0&idl=1 Biographia apud situm interretialem Camerae Legatorum Romaniae] {{Ministri Romanici Năstase}} {{Lifetime|1944||Mihailescu, Serbanus}} [[Categoria:Alumni Scholae et Universitatis Polytechnicae Bucarestensis]] [[Categoria:Machinatores Romaniae]] [[Categoria:Senatores Romaniae]] [[Categoria:Legati Camerae Legatorum Romaniae]] [[Categoria:Ministri Romaniae]] jt9eaxrmfv0pnrbm6mj0qm1nrpo5h3e 0 229967 4000228 3999016 2026-11-07T08:37:40Z ~2026-58674-06 217304 4000228 wikitext text/x-wiki {{Movenda|Aemilius Razvanus Theodorescu}} {{capsa hominis Vicidata}} '''Aemilius Razvanus''' (Dacoromanice ''Emil Răzvan'') '''Theodorescu''' (natus [[22 Maii]] [[1939]] in Lespezi et mortuus [[6 Februarii]] [[2023]] [[Bucaresta]]e) fuit historicus et vir publicus [[Romania|Dacoromanicus]] est. == Munus == Annis [[1955]] - [[1963]] Theodorescu apud [[Universitas Bucarestensis|Universitatem Bucarestensem]] historiae artis et culturae studebat. Annis [[1959]] - [[1961]] a Communistis ex universitate exclusus est. Annis [[1963]] - [[1987]] indagator apud Academiam Romaniae fuit. Anno [[1968]] honorem doctoris historiae adeptus est. Anno [[1990]] professor [[Universitas Nationalis Artis Bucarestensis|Universitatis Nationalis Artis Bucarestensis]] nominatus est. Ab eodem anno ad [[1992]] director Televisionis Romanicae factus est. Ab anno 2000 sodalis Academiae Romaniae est<ref>[https://web.archive.org/web/20150216131648/http://www.academiaromana.ro/sectii/sectia13_arte/arte_RTheodorescu.htm Pagina Academiae Romaniae de Theodorescu] {{Ling|Dacoromanice}}</ref>. == Cursus honorum == Anno [[2000]] pro factione sua [[Factio socialis democratica (Romania)|PDSR]] [[senatus Romaniae|senator]] electus est et ad annum [[2008]] mansit. A die [[28 Decembris]] 2000 ad usque [[28 Decembris]] [[2004]] minister culturae in consilio ministrorum [[Hadrianus Năstase|Hadriani Năstase]] fuit. == Notae == <div class="references-small"><references /></div> == Nexus externi == {{communiaCat|Răzvan Theodorescu|Aemilium Razvanum Theodorescu}} * [https://web.archive.org/web/20141129193255/http://www.cdep.ro/pls/parlam/structura.mp?idm=122&cam=1&leg=2004 Data apud situm interretialem Camerae Legatorum Romaniae] * [http://www.senat.ro/FisaSenator.aspx?ParlamentarID=384be41a-e8fe-475e-9fc4-99b8890f821f Data Theodorescu apud situm interretialem senatus Romaniae] * [http://www.ziare.com/razvan-theodorescu/ Biographia brevis apud ziare.com] {{Ministri culturae Romanici}} {{Ministri Romanici Năstase}} {{lifetime|1939|2023|Theodorescu, Aemilius Razvan}} [[Categoria:Alumni Universitatis Bucarestensis]] [[Categoria:Professores Universitatis Nationalis Artis Bucarestensis]] [[Categoria:Historici Romaniae]] [[Categoria:Senatores Romaniae]] [[Categoria:Ministri culturae Romaniae]] ivhh0skyr2q48ipi92ixgu11kztxsc6 0 230108 4000220 3768070 2026-11-07T08:27:50Z ~2026-58674-06 217304 4000220 wikitext text/x-wiki {{Movenda|Serbanus Valeca}} {{Capsa hominis Vicidata}} '''Serbanus Constantinus''' (Dacoromanice ''Șerban Constantin'') '''Valeca''' (natus die [[23 Iunii]] [[1956]] [[Bucarest]]e; mortuus die [[15 Maii]] [[2022]]) [[physica|physicus]] et [[vir publicus]] [[Romania|Dacoromanicus]] fuit. == Munus == Valeca apud [[Universitas Polytechnica Bucarestensis|Universitatem Polytechnicam Bucarestensem]] physicae studebat atque annis [[1981]] - [[2005]] in Centro Indagationis Nuclearis in [[Mioveni]] in [[Argeș (circulus)|Argeș]] circulo operam dedit. Ab anno [[1992]] ibi director generalis fuit. Praeterea praeses vicarius<ref>[https://web.archive.org/web/20160305060059/http://www.federatiaromanadekaratetraditional.ro/files/Nr26%20membrii%20br%20si%20colegii%20si%20comisii%20frkt%201.doc federatiaromanadekaratetraditional.ro]</ref> societatis Romanicae [[Karate]] traditionalis est<ref>[https://www.youtube.com/watch?v=A-vLs3WUg_I Pellicula youtube de Valeca Karate certante]</ref>. == Cursus honorum == Valeca, qui sodalis factionis [[Factio socialis democratica (Romania)|Socialis Democraticae]] est, die [[22 Februarii]] [[2000]] legatus ad [[Camera Legatorum Romaniae|Cameram Legatorum Romaniae]] electus est. Hoc anno exeunte camera iterum electa est, sed Valeca die [[28 Decembris]] 2000 minister delegatus indagationis in consilio ministrorum [[Hadrianus Năstase|Hadriani Năstase]] nominatus est. Hunc honorem tulit ad diem [[19 Iunii]] [[2003]]. Anno [[2008]] [[senatus Romaniae|senator Romaniae]] electus est et ad hunc diem manet. A die [[3 Ianuarii]] ad usque [[21 Iunii]] minister delegatus in concilio ministrorum [[Sorin Grindeanu]] fuit<ref>[https://www.stiripesurse.ro/biografie-cine-este-serban-constantin-valeca-noul-ministru-delegat-pentru-cercetare_1171977.html stiripesurse.ro die 3 Ianuarii 2017]</ref>. == Familia == Valeca uxorem duxit atque filium habet. == Notae == <references /> == Nexus externi == * [http://www.senat.ro/FisaSenator.aspx?ParlamentarID=ad433f6e-1d21-4eb2-8052-cba59b9852c3 Biographia apud sedem interretialem Senatus Romaniae] * [https://web.archive.org/web/20220626003345/http://cameradeputatilor.ro/pls/parlam/structura.mp?idm=359&cam=2&leg=1996&pag=1&idl=1 Data Valeca apud situm interretialem Camerae Legatorum Romaniae] {{Ministri indagationis et innovationis Romaniae}} {{Ministri Romanici Năstase}} {{Ministri Romanici Grindeanu}} {{lifetime|1956|2022|Valeca, Serban}} [[Categoria:Alumni Scholae et Universitatis Polytechnicae Bucarestensis]] [[Categoria:Physici Romaniae]] [[Categoria:Legati Camerae Legatorum Romaniae]] [[Categoria:Senatores Romaniae]] [[Categoria:Ministri indagationis et innovationis Romaniae]] [[Categoria:Athletae Romaniae]] fy9qd8wagnc1t5fui3flxgehgadpwgm 0 231241 4000291 3949767 2026-11-07T11:35:09Z InternetArchiveBot 139091 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 4000291 wikitext text/x-wiki [[Fasciculus:Islam percent population in each nation World Map Muslim data by Pew Research.svg|thumb|350px|Numerus hominum Musulmanorum per [[civitas|civitates]] per centesimas (Pew Research Center, 2014).]] [[Fasciculus:TabulaRogeriana upside-down.jpg|thumb|350px|[[Tabula Rogeriana]], ab [[Al-Idrisi]] anno [[1154]] adumbrata, una ex optimis [[altiquae mundi tabulae|antiquis mundi tabulis]]. Al-Idrisi praeterea [[commune|communia]] Musulmana in variis [[tellus|orbis terris]] descripsit.]] {{res|Mundus Musulmanus}}, etiam {{res|[[Ummah]]}},<ref>Pro definitione, vide [https://dict.org/bin/Dict?Database=*&Form=Dict1&Strategy=*&Query=Ummah Ummah].</ref><ref>James Bowman, ''Honor: A History'' (2007), 26.</ref> est notio saltem tres significationes habens: sensu [[religio]]so, hic mundus in [[homo|hominibus]] consistit qui doctrinas [[religio Islamica|religionis Islamicae]] accipiunt, [[Musulmani]] appellati; sensu [[cultura]]li, notio Ummah [[civilizatio]]nem Islamicam expressit, non Musulmanis in illa civilizatione [[habitatio|habitantibus]] exceptis; sensu [[geopolitica|geopolitico]] hodierno, [[vocabulum]] ''[[civitas Islamica]]'' plerumque [[Index civitatum maioritatis Musulmanae|civitates maioritatis Musulmanae]], [[civitas|civitates]], [[districtus]], et [[oppidum|oppida]] una attingit. Quamquam modi vivendi Islamici [[unitas|unitatem]] et defensionem civium Musulmanorum exprimunt, [[scholae et sectae Islamici|scholae et sectae]] (exempli gratia, vide [[coniunctiones Shi'a–Sunni]]) exstant. [[Pan-Islamismus]] et [[nationalismus|flumina nationalistica]] statum omnis mundi Musulmani olim moverunt. Anno [[2010]], plus quam 1.6 billiones, 23.4 centesimae fere numeri hominum [[tellus|mundi]], Musulmani erant.<ref name="pewexsum">[https://web.archive.org/web/20181224211208/http://www.pewforum.org/the-future-of-the-global-muslim-population.aspx "Executive Summary," in ''The Future of the Global Muslim Population''] (Pew Research Center), 27 Ianuarii 2011.</ref> Per centesimas totius numeri incolarum in [[regio]]ne Musulmana habita, 24.8 centesimae in [[Asia]] et [[Oceania]],<ref name="pewaspa">[https://web.archive.org/web/20130309233927/http://www.pewforum.org/future-of-the-global-muslim-population-regional-asia.aspx "Region: Asia-Pacific,"] ''The Future of the Global Muslim Population'' (Pew Research Center).</ref> 91.2 centesimae in [[Medius Oriens|Medio Oriente]] et [[Africa Septentrionalis|Africa Septentrionali]],<ref name="pewmena">[https://web.archive.org/web/20130309233947/http://www.pewforum.org/future-of-the-global-muslim-population-regional-middle-east.aspx "Region: Middle East-North Africa,"] ''The Future of the Global Muslim Population'' (Pew Research Center).</ref> 29.6 in [[Africa|Africa subsaharana]],<ref name="pewssa">[https://web.archive.org/web/20130309234009/http://www.pewforum.org/future-of-the-global-muslim-population-regional-sub-saharan-africa.aspx "Region: Sub-Saharan Africa,"] ''The Future of the Global Muslim Population'' (Pew Research Center).</ref> circa 6.0 in [[Europa]],<ref name="peweur">[https://web.archive.org/web/20130407080033/http://www.pewforum.org/future-of-the-global-muslim-population-regional-europe.aspx "Region: Europe,"] ''The Future of the Global Muslim Population'' (Pew Research Center).</ref> et 0.6 in [[America|Americis]] sunt.<ref name="pewame">[https://web.archive.org/web/20130407082305/http://www.pewforum.org/future-of-the-global-muslim-population-regional-americas.aspx "Region: Americas,"] ''The Future of the Global Muslim Population'' (Pew Research Center).</ref><ref>Tom Kington, [http://www.guardian.co.uk/world/2008/mar/31/religion "Number of Muslims ahead of Catholics, says Vatican,"] ''The Guardian,'' 31 Martii 2008.</ref><ref>[http://www.islamicpopulation.com ''Muslim Population,''] (IslamicPopulation.com).</ref><ref>[https://web.archive.org/web/20181220203407/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/fields/2122.html ''Field Listing - Religions,''] (Cia.gov).</ref> ==Imagines ex mundo Musulmano== <gallery> Fasciculus:Mir Sayyid Ali - Portrait of a Young Indian Scholar.jpg|Mir Sayyid Ali [[educatio|eruditus]] commentarium de [[Alcoranum|Alcorano]] per regnum [[Shah Jahan]] [[Imperatores Mughalemses|Imperatoris Mughalensis]] scribit. Fasciculus:Ottoman Dynasty, Portrait of a Painter, Reign of Mehmet II (1444-1481).jpg|Imago [[pictor]]is per regnum [[Mahometus II (sultanus Ottomanicus)|Mahometi II]] [[Sultanus|Sultani]] [[Imperium Ottomanicum|Ottomanici]]. Fasciculus:6 Dust Muhammad. Portrait of Shah Abu'l Ma‘ali. ca. 1556 Aga Khan Collection.jpg|Miniatura [[Persia|Persica]] [[educatio|eruditi]] Shah Abu'l Ma‘ali. Fasciculus:DiezAlbumsStudyingTheKoran.jpg|[[Ghazan]], rector [[Imperium Mongolicum|Imperii Mongolici]], [[Alcoranum]] legit. Fasciculus:Layla and Majnun at School, Page from a Manuscript of the Khamsa of Nizami LACMA M.73.5.417.jpg|[[Layla et Majnun]] studentes; [[manuscriptum]] [[Nizami Ganjavi]]. </gallery> {{NexInt}} * [[Aetas aurea Islamica]] * [[Index Islamicus]] * [[Foedus Arabicum]] * {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Mundus Christianus||en|qid=Q641707}} * [[Orbis Arabicus]]<!-- * [[Islam civitate digestum]] * [[Studia Islamica]] * [[Islam et aliae religiones]] * [[Nationalismus religiosus]] * [[Spread of Islam]]--> ==Notae== <div class="references-small"><references/></div> ==Bibliographia== *Ankerl, Guy. [[2000]]. ''Global communication without universal civilization.'' INU societal research, 1: Coexisting contemporary civilizations: Arabo-Muslim, Bharati, Chinese, and Western. Genavae: INU Press. ISBN 2881550045. *Graham, Mark. [[2006]]. ''How Islam Created the Modern World.'' *Grant, John, et John Clute. Arabian Fantasy. In ''The Encyclopedia of Fantasy.'' ISBN 0312198698. *Kraemer, Joel L. [[1992]]. ''Humanism in the Renaissance of Islam.'' Brill Publishers. ISBN 9004072594. *Russell, G. A. [[1994]]. ''The 'Arabick' Interest of the Natural Philosophers in Seventeenth-Century England.'' Brill Publishers. ISBN 9004094598. *Tausch, Arno. [[2009]]. ''What 1.3 Billion Muslims Really Think: An Answer to a Recent Gallup Study, Based on the "World Values Survey."'' Praefatio Mansoor Moaddel. Novi Eboraci: Nova Science Publishers ISBN 9781606927311. ==Nexus externi== *[http://ideas.repec.org/p/iza/izadps/dp4459.html Asabiyya,] ideas.repec.org<!--Re-Interpreting Value Change in Globalized Societies--> *[https://web.archive.org/web/20090825162437/http://www.qantara.de/webcom/show_article.php/_c-593/i.html/ Democratia et Societas Civica in Civitatibus Musulmanis,] www.qantara.de *[http://www.npr.org/templates/story/story.php?storyId=104927939&ft=1&f=1004 Est Mundus Musulmanus?] www.npr.org (NPR) *[https://web.archive.org/web/20040415033004/http://www.ucalgary.ca/applied_history/tutor/islam/ Mundus Islamicus ad 1600,] www.ucalgary.ca (University of Calgary) *[http://www.indianoceanhistory.org/ Oceanus Indicus in Historia Mundi,] www.indianoceanhistory.org *[http://www.liveleak.com/view?i=194_1389393515 Tria Imperia Islamica Non Arabica (Irania, Turcia, Pakistania),] {{Nexus deficit|date=November 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} www.liveleak.com<!-- *[http://ideas.repec.org/b/erv/ebooks/b001.html Why Europe has to offer a better deal towards its Muslim communities. Quantitative analysis of open international data]--> [[Categoria:Religio Islamica]]<!--en:Islamic civilization--><!-- [[Category:Cultural spheres of influence]]--> 2ntlmp1upwkam3i9vyqiwciaxkbmgil 0 232334 4000176 3956846 2026-11-07T04:16:34Z InternetArchiveBot 139091 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 4000176 wikitext text/x-wiki {{Capsa urbis Vicidata}} [[Fasciculus:L%C3%A9vis-Saint-Nom_Mairie.jpg |thumb|left|upright=0.8|[[Vici conciliabulum]] ]] '''Luviciae Sancti Nummii''' ([[Lingua Francogallica|Francogallice]] ''Lévis-Saint-Nom'') est commune [[Francia|Francicum]] 1637 incolarum<ref>Secundum [https://www.insee.fr/fr/statistiques/6676182?geo=COM-78334 censum anno 2020 factum]</ref> [[Tabula administrativa Franciae|praefecturae]] [[Evelinae (praefectura Franciae)|Evelinarum]] in regione [[Insula Franciae (regio Franciae)|Insula Franciae]]. == Toponymia == Sanctus Nummius<ref>Johannes LEBEUF, ''Histoire de la ville et de tout le diocèse de Paris'', Volume 7, (anno 1757) [https://books.google.fr/books?id=rwFgM6ffqGsC&lpg=PA238&ots=OPWByXpGbG&dq=sanctus%20nummius&hl=fr&pg=PA238#v=onepage&q=sanctus%20nummius&f=false paginam 236] </ref> pagus patronus factus est saeculo VIII.<ref name="Volume III page 235">Claudius Cougoulat, ''Sacré Nom de nom'', Volume III, paginam 235.</ref> Sub regimine Vichy, Lévy-Saint-Nom, anno 1943 nominatus est ''Lévis-Saint-Nom.''<ref>Stephanus Gendron, ''Les noms des lieux en France : essai de toponymie'', edd. Errance, anno 2003. paginam 46.</ref> === Alia nomina === ''Luviciæ'' (anno 744)<ref name="Cocheris">Hippolytus Cocheris, ''[https://web.archive.org/web/20110519012314/http://www.corpusetampois.com/cls-19-cocheris1874dictionnaire.html Corpus Latinum Stampense],'' anno 1874.</ref>, ''Ad Levicias'' (anno 774)<ref>In diplomate anni 774, [[Carolus Magnus]] ibi confirmavit donationem quam rex [[Pippinus III (maior domus)|Pippinus III]] pater ejus anno 768 abbatiam Sancti Dionysii portionis silvae Evelinarum fecerat.</ref>, ''Lebiacum'' (saeculo IX),<ref name="Cocheris" /> ''Lebiacus'' (saec. X)<ref>Albertus Dauzat et Carolus Rostaing, ''Dictionnaire étymologique des noms de lieu en France'', ''Librairie Guénégaud,'' (Lutetiae anno 1979) <small>(<nowiki>ISBN 2-85023-076-6</nowiki>)</small>, <abbr>paginam</abbr> 394b.</ref> ''Saint Nom de Lévy'' (usque ad anno 1818), ''Lévy-Saint-Nom'' (anno 1818 ad anno 1943) et ''Lévis-Saint-Nom'' (1943)''.''<ref name="Volume III page 235" /> == Notae == <references /> {{NexInt}} * [[Index communium praefecturae Evelinarum|Indicem communium praefecturae Evelinarum]] == Nexus externi == {{CommuniaCat|Lévis-Saint-Nom|Luvicias Sancti Nummii}} * [https://web.archive.org/web/20160620151057/http://www.levis-saint-nom.fr/ Huius communis situs interretialis] * {{INSEE commune|78334|de=Lévis-Saint-Nom}} * [http://cassini.ehess.fr/cassini/fr/html/fiche.php?select_resultat=19394 De hoc commune apud cassini.ehess.fr] {{geo-stipula}} [[Categoria:Communia praefecturae Evelinarum]] [[Categoria:Loci habitati praefecturae Evelinarum]] a7kt5pq6rfvg5qcogjclrl3na962i6n 0 232343 4000016 3704750 2026-11-06T19:23:27Z InternetArchiveBot 139091 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 4000016 wikitext text/x-wiki [[Fasciculus:Ch%C3%A2teau-Issou08.jpg |thumb|upright=1.2|[[Castellum]] apud Issou.]] [[Fasciculus: Map commune FR insee code 78314.png|thumb|upright=0.8|left|Communis tabula.]] '''Issou''' est [[commune]] [[Francia|Francicum]] 4455 incolarum (anno [[2012]]) [[Tabula administrativa Franciae|praefecturae]] [[Evelinae (praefectura Franciae)|Evelinarum]] in regione [[Insula Franciae (regio Franciae)|Insula Franciae]]. {{NexInt}} * [[Index communium praefecturae Evelinarum]] == Nexus externi == {{CommuniaCat|Issou|Issou}} {{fontes geographici}} * [https://web.archive.org/web/20220410104409/https://issou.fr/ Huius communis situs interretialis.] * {{INSEE commune|78314|de=Issou}} * [http://cassini.ehess.fr/cassini/fr/html/fiche.php?select_resultat=17654 De hoc commune apud cassini.ehess.fr.] {{geo-stipula}} [[Categoria:Communia praefecturae Evelinarum]] [[Categoria:Loci habitati praefecturae Evelinarum]] g61nhmwmi4xj8jod9h5vmu7vpb7ot4x 0 233746 3999981 3864216 2026-11-06T17:44:35Z InternetArchiveBot 139091 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 3999981 wikitext text/x-wiki {{Capsa hominis Vicidata}} '''Ioannes Renbourn''' ([[Londinium |Londinii]] in [[Marylebone]] natus die [[8 Augusti]] [[1944]]; repente [[Infarctus cordis|infarctu cordis]] in ''[[Hawick]]'' [[Scotia]]e mortuus die [[26 Martii]] [[2015]]) fuit [[musicus]] et [[cithara]]e psaltes [[Regnum Unitum|Britannicus]]. ==Nexus externi== *[https://web.archive.org/web/20131212094335/http://www.johnrenbourn.co.uk/ Johnrenbourn.co.uk] *[http://www.folkblues.co.uk/artistsrenbourn.htm Ioannis Renbourn pagina interretialis] {{bio-stipula}} {{Lifetime |1944 |2015 |Renbourn, Ioannes}} [[Categoria:Musici Angliae]] hnise3khicw9hj3u0a4dria7py9iftx 0 234523 4000054 3720571 2026-11-06T22:45:17Z InternetArchiveBot 139091 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 4000054 wikitext text/x-wiki [[Fasciculus:Mairie_et_%C3%A9glise_de_Lasserre_%28Haute_Garonne%29.jpg |thumb|250 px|Lasserre: [[vici conciliabulum]] et [[ecclesia]] [[Sanctus Martinus|Sancto Martino]] dicata]] [[Fasciculus: Map commune FR insee code 31277.png|250 px|left|thumb|Lasserre: communis tabula]] ''' Lasserre''' ([[Gasconice]] ''La Sèrra'') est commune [[Francia|Francicum]] 989 incolarum (anno [[2012]]) [[Tabula administrativa Franciae|praefecturae]] [[Garunna Superior|Garunnae Superioris]] in regione australi [[Meridianum et Pyrenaei|Meridiano et Pyrenaeis]] (a die [[1 Ianuarii]] [[2016]] [[Occitania Ruscino Meridianum et Pyrenaei|Occitania Ruscinone Meridiano et Pyrenaeis]]). {{NexInt}} * [[Index communium praefecturae Garunnae Superioris|Indicem communium praefecturae Garunnae Superioris]] == Nexus externi == {{CommuniaCat|Lasserre (Haute-Garonne)|Lasserre}} * {{INSEE commune|31277|de=Lasserre}} * [http://cassini.ehess.fr/cassini/fr/html/fiche.php?select_resultat=18837 De hoc commune apud cassini.ehess.fr] * [https://web.archive.org/web/20211231063642/http://www.mairie-lasserre31.fr/ Huius communis pagina interretialis] {{geo-stipula}} [[Categoria:Communia praefecturae Garumnae superioris]] [[Categoria:Loci habitati praefecturae Garumnae superioris]] 30grafpd2mn4ffpqfb2dubvos8xiscr 10 234864 3999877 3966568 2026-11-06T13:12:22Z Grufo 64423 Fortasse hoc paginam “[[Ebora]]” solvet 3999877 wikitext text/x-wiki <includeonly>{{Capsa Vicidatorum | color = #e3e3e3 | imago2_property = P18 | imago2_magnitudo = 250px | imago2_descriptio = {{PAGENAME}} | imago1_property = P94 | imago1_magnitudo = 85px | imago1_descriptio = Insigne | imago9_property = P242 | imago9_magnitudo = 190px | imago9_descriptio = Situs | grex1 = Data | index1 = <!-- -->{{#if:{{#property:P17}}|''Civitas'': {{#statements:P17}}<br />}}<!-- -->{{#if:{{#property:P625}}|''Locus'': {{#statements:P625}}<br />}}<!-- -->{{#if:{{#property:P1082}}|''Numerus incolarum'': {{#statements:P1082}}<br />}}<!-- -->{{#if:{{#property:P421}}|''Zona horaria'': {{#statements:P421}}<br />}}<!-- -->{{#if:{{#property:P856}}|[{{#property:P856}} Situs interretialis]<br /><!-- -->{{#if:{{#property:P1448}}|''Nomen officiale'': {{#statements:P1448}}}}}} | grex6 = Gestio | index6 = {{#if:{{#property:P122}}|{{#statements:P122}}<br />}}<!-- -->{{#if:{{#property:P6}}|''Praefectus'': {{#statements:P6}}<br />}}<!-- -->{{#if:{{#property:P194}}|''Consilium'': {{#statements:P194}}<br />}}<!-- -->{{#if:{{#property:P131}}|''Procuratio superior'': {{#statements:P131}}<br />}} | grex7 = Geographia | index7 = {{#if:{{#property:P2046}}|''Superficies'': {{#statements:P2046}}<br />}}<!-- -->{{#if:{{#property:P150}}|''Regiones urbanae'': {{#statements:P150}}<br />}}<!-- -->{{#if:{{#property:P47}}|''Territoria finitima'': {{#statements:P47}}<br />}} | grexx = Coniunctiones urbium | indexx = {{#if:{{#property:P190}}|''Urbes gemellae'': {{#statements:P190}}<br />}} }}</includeonly><noinclude>{{Documentatio}}</noinclude> po36uulq3vt9zhmba9vmd0f46ltbt5z 0 236139 4000051 3849577 2026-11-06T22:31:23Z InternetArchiveBot 139091 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 4000051 wikitext text/x-wiki {{Titulus italicus}} {{Taxobox | name = ''Lamprocyphus augustus'' | image = Curculionidae - Lamprocyphus augustus.JPG | image_width = 240px | image_caption = ''Lamprocyphus augustus'' ex [[Brasilia]] | regnum = [[Animalia]] | phylum = [[Arthropoda]] | classis = [[Insecta]] | ordo = [[Coleoptera]] | familia = [[Curculionidae]] | subfamilia = [[Entiminae]] | tribus = [[Naupactini]]<ref>Revision of the genus Briarius [Fischer de Waldheim] (Coleoptera: Curculionidae). ''Annalia A. Lanteri and María Guadalupe del Río, Insect Systematics & Evolution,'' 2003, 34(3): 281–294, {{doi|10.1163/187631203788964755}}</ref> | genus = ''[[Lamprocyphus]]'' | species = '''''L. augustus''''' | binomial = ''Lamprocyphus augustus'' | binomial_authority = ([[Illiger]]) }} '''''Lamprocyphus augustus''''' est [[species]] [[Coleoptera|Coleopterorum]] [[familia (taxinomia)|familiae]] [[Curculionidae|Curculionidarum]]. ==Descriptio== ''Lamprocyphus augustus'' [[longitudo|longitudinem]] circa 22–25 [[millimetrum|mm]] attingere potest. ==Crystalla photonica== [[Viridis]] iridiscens cum imaginibus repercussis [[aurum|aureis]] est [[color structuralis]], a structura [[crystallum photonicum|crystallorum photonicorum]] eius squamarum ex [[chitinum|chitino]] factarum genitus.<ref>[https://web.archive.org/web/20121102035920/http://www.biomimicrynews.com/Research/The_Photonic_Beetle_Nature_Builds_Diamond-like_Crystals_for_Future_Optical_Computers.asp Biomimicry News: The photonic Beetle. 21 Maii 2008].</ref> ==Distributio== Species in [[Brasilia]] et [[Argentina]] [[endemismus|endemica]] est. ==Notae== <references/> ==Nexus externi== *[http://adamantine.wordpress.com/tag/lamprocyphus-augustus-is-a-damn-sexy-beetle/ Adamantine Word Press,] adamantine.wordpress.com *[https://web.archive.org/web/20120501114145/http://www.wired.com/science/discoveries/news/2008/05/photonic_beetle Brazilian Beetles Hold Key to Faster Computers,] www.wired.com (''Wired'') *[http://www.insecte.org/forum/viewtopic.php?f=1&t=79110 Forum,] www.insecte.org (Insecte) *[http://www.ubio.org/browser/details.php?namebankID=10022807 Universal Biological Indexer,] www.ubio.org *[http://eol.org/pages/676639/entries/33535507/overview Encyclopedia of Life,] *[http://www.catalogueoflife.org/col/details/species/id/7867169 Catalogue of Life,]{{Nexus deficitur|date=October 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} [[Categoria:Curculionidae]] [[Categoria:Entiminae]] [[Categoria:Insecta ex imperatoribus Romanis appellata|Augustus]] [[Categoria:Species animalium]] [[Categoria:Species insectorum ex hominibus appellatae|Augustus]] [[Categoria:Taxa Illiger]] cdd9vsqtpeoo3mdj5wecu4p1tx44gas 0 236725 4000278 3862847 2026-11-07T10:51:33Z InternetArchiveBot 139091 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 4000278 wikitext text/x-wiki [[Fasciculus:Entr%C3%A9e_du_Ch%C3%A2teau_de_Montseveroux_France%2C_Is%C3%A8re.JPG |thumb|250 px|Montseveroux: [[Castellum|castelli]] introitus]] [[Fasciculus: Map commune FR insee code 38259.png|thumb|left|250px|Montseveroux: communis tabula]] '''Montseveroux''' est commune [[Francia|Francicum]] 918 incolarum (anno [[2012]]) [[Tabula administrativa Franciae|praefecturae]] [[Isara (praefectura Franciae)|Isarae]] in regione orientali [[Rhodanus et Alpes|Rhodano et Alpibus]] (a die [[1 Ianuarii]] [[2016]] [[Arvernia Rhodanus et Alpes|Arvernia Rhodano et Alpibus]]). {{NexInt}} * [[Index communium praefecturae Isarae|Indicem communium praefecturae Isarae]] == Nexus externi == {{CommuniaCat|Montseveroux|Montseveroux}} * {{INSEE commune|38259|de=Montseveroux}} * [http://cassini.ehess.fr/cassini/fr/html/fiche.php?select_resultat=23893 De hoc commune apud Cassini] * [https://web.archive.org/web/20200811164101/https://www.montseveroux.net/ Huius communis pagina interretialis] {{geo-stipula}} [[Categoria:Communia praefecturae Isarae]] [[Categoria:Loci habitati praefecturae Isarae]] n496bcpgyf2pg9eesz3wtm96n3nnzbx 0 238280 4000036 3896360 2026-11-06T21:27:44Z InternetArchiveBot 139091 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 4000036 wikitext text/x-wiki [[Fasciculus:L%27H%C3%B4pital-sous-Rochefort_-_Eglise_prieurale_-1.jpg |thumb|250 px|L'Hôpital-sous-Rochefort: [[ecclesia]]e [[horologium]]]] [[Fasciculus: Map commune FR insee code 42109.png|thumb|left|250px|L'Hôpital-sous-Rochefort: communis tabula]] '''L'Hôpital-sous-Rochefort''' est commune [[Francia|Francicum]] 122 incolarum (anno [[2012]]) [[Tabula administrativa Franciae|praefecturae]] [[Liger (praefectura Franciae)|Ligeris]] in regione orientali [[Rhodanus et Alpes|Rhodano et Alpibus]] (a die [[1 Ianuarii]] [[2016]] [[Arvernia Rhodanus et Alpes|Arvernia Rhodano et Alpibus]]). {{NexInt}} * [[Index communium praefecturae Ligeris|Indicem communium praefecturae Ligeris]] == Nexus externi == {{CommuniaCat|L'Hôpital-sous-Rochefort|L'Hôpital-sous-Rochefort}} * {{INSEE commune|42109|de=L'Hôpital-sous-Rochefort}} * [http://cassini.ehess.fr/cassini/fr/html/fiche.php?select_resultat=17256 De hoc commune apud Cassini] * [https://web.archive.org/web/20200319192212/https://www.hopital-sous-rochefort.fr/ Huius communis pagina interretialis] {{geo-stipula}} [[Categoria:Communia Praefecturae Ligeris]] [[Categoria:Loci habitati praefecturae Ligeris]] ancs073zyu5ri4agaqps1c11wpe66zs 0 238425 4000021 3173232 2026-11-06T19:45:11Z InternetArchiveBot 139091 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 4000021 wikitext text/x-wiki {{Capsa hominis Vicidata}} ''' Iulius Confalonieri''' ([[Mediolanum|Mediolani]] natus anno [[1896]]; ibidem mortuus die [[29 Iunii]] [[1972]]) fuit [[musicus]], musicae peritus et [[scriptor]] [[Italia]]nus. Anno [[1949]] operis ''Prigionia di un artista'' gratia, quae musici [[Ludovicus Cherubini|Ludovici Cherubini]] vitam enarrat, [[Praemium Bagutta]] accepit. == Nexus externus == * [https://web.archive.org/web/20150924064549/http://www.archiviolastampa.it/component/option,com_lastampa/task,search/mod,libera/action,viewer/Itemid,3/page,20/articleid,0143_01_1972_0149_0020_5212608/anews,true/ Mortis nuntius] {{scriptor-stipula}} {{DEFAULTSORT:Confalonieri, Giulio}} [[Categoria:Nati 1896 ]] [[Categoria:Mortui 1972]] [[Categoria:Scriptores Italiae]] [[Categoria:Auctores Italiani]] [[Categoria:Musici Italiae]] [[Categoria:Scriptores de musica]] fl8w67zd1w1wvs31iunvr9t705l55o3 0 239853 4000046 3720477 2026-11-06T22:13:28Z InternetArchiveBot 139091 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 4000046 wikitext text/x-wiki [[Fasciculus:Lafauche-chateau.jpg|thumb|250 px|Lafauche: [[castellum]]]] [[Fasciculus: Map commune FR insee code 52256.png|250 px|left|thumb|Lafauche: communis tabula]] '''Lafauche''' est commune [[Francia|Francicum]] 86 incolarum (anno [[2012]]) [[Tabula administrativa Franciae|praefecturae]] [[Matrona Superior|Matronae Superioris]] in regione orientali [[Campania et Arduenna]] (a die [[1 Ianuarii]] [[2016]] [[Alsatia Campania Arduenna et Lotharingia]]). {{NexInt}} * [[Index communium praefecturae Matronae Superioris|Indicem communium praefecturae Matronae Superioris]] == Nexus externi == {{CommuniaCat|Lafauche|Lafauche}} * {{INSEE commune|52256|de=Lafauche}} * [http://cassini.ehess.fr/cassini/fr/html/fiche.php?select_resultat=13517 De hoc commune apud cassini.ehess.fr] * [https://web.archive.org/web/20220629053547/http://www.lafauche.fr/ Huius communis pagina interretialis] {{geo-stipula}} [[Categoria:Communia praefecturae Matronae Superioris]] [[Categoria:Loci habitati praefecturae Matronae superioris]] fuvkwsphjx3dk59xqp0dwb3voiomnck 0 240970 4000044 3453907 2026-11-06T21:56:07Z InternetArchiveBot 139091 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 4000044 wikitext text/x-wiki [[Fasciculus:Eglise_Lachaussee.JPG |thumb|250 px|Lachaussée: [[ecclesia]] [[Sanctus Nicolaus|Sancto Nicolao]] dicata]] [[Fasciculus: Map commune FR insee code 55267.png|250 px|left|thumb|Lachaussée: communis tabula]] ''' Lachaussée''' est commune [[Francia|Francicum]] 265 incolarum (anno [[2012]]) [[Tabula administrativa Franciae|praefecturae]] [[Mosa]] in regione orientali [[Lotharingia]] (a die [[1 Ianuarii]] [[2016]] [[Alsatia Campania Arduenna et Lotharingia]]). {{NexInt}} * [[Index communium praefecturae Mosae|Indicem communium praefecturae Mosae]] == Nexus externi == {{CommuniaCat|Lachaussée|Lachaussée}} * {{INSEE commune|55267|de=Lachaussée}} * [http://cassini.ehess.fr/cassini/fr/html/fiche.php?select_resultat=8947 De hoc commune apud cassini.ehess.fr] * [http://www.lachaussee.fr/ Huius communis pagina interretialis] {{Nexus deficit|date=November 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} {{geo-stipula}} [[Categoria:Communia praefecturae Mosae]] [[Categoria:Loci habitati praefecturae Mosae]] 0wrvrilbnpk1zbdhl1zvdd6vl6ym1n7 0 243057 4000043 3428742 2026-11-06T21:55:48Z InternetArchiveBot 139091 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 4000043 wikitext text/x-wiki [[Fasciculus: Map commune FR insee code 90057.png|thumb|250 px|Lachapelle-sous-Chaux: communis tabula]] [[Fasciculus:Lachapelle-sous-chaux-90-paysage.jpg|thumb|250 px|left|Lachapelle-sous-Chaux: despectus in vicum]] '''Lachapelle-sous-Chaux''' est [[commune]] [[Francia|Francicum]] 706 incolarum (anno [[2012]]) [[Tabula administrativa Franciae|praefecturae]] [[Ager Belfortii|Agri Belfortii]] in regione [[Liber Comitatus|Libero Comitatu]] (a die [[1 Ianuarii]] [[2016]] [[Burgundia et Liber Comitatus|Burgundia et Libero Comitatu]]) {{NexInt}} * [[Index communium praefecturae Agri Belfortii|Indicem communium praefecturae Agri Belfortii]] == Nexus externi == {{CommuniaCat|Lachapelle-sous-Chaux|Lachapelle-sous-Chaux}} * [https://web.archive.org/web/20160622231136/http://www.lachapelle-sous-chaux.com/index.htm Huius communis pagina interretialis] * {{INSEE commune|90057|de=Lachapelle-sous-Chaux}} * [http://cassini.ehess.fr/cassini/fr/html/fiche.php?select_resultat=8336 De hoc commune apud Cassini] {{geo-stipula}} [[Categoria:Communia territorii Belfortii]] [[Categoria:Loci habitati territorii Belfortii]] ezxzjj2cjshrh8lai3x1qg6vitdyytq 0 244586 4000137 3907218 2026-11-07T01:35:47Z InternetArchiveBot 139091 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 4000137 wikitext text/x-wiki [[Fasciculus:Hirohito_in_dress_uniform.jpg|thumb|[[Hirohito|Shōwa Imperator]], hic in [[photographema]]te ornatum militarem gestans photographatus (1935), [[Gyokuon-hōsō]] ('Emissio Vocis Gemmatae') die [[15 Augusti]] [[1945]] radiophonice lingua Iaponica classica emisit, deditionem [[imperium Iaponicum|imperii]] populo Iaponico nuntians.]] '''Lingua Iaponica classica''' ([[Iaponice]] 文語 ''bungo'') est [[litterae|litterarium]] [[lingua Iaponica|linguae Iaponicae]] genus quod fuit [[lingua]] solita usque ad [[aevum Shōwa]] iniens (1926–89). Conditur in [[lingua Iaponica media prima]], lingua in usu per [[aevum Heian]] (794–1185), sed nonnullas gratias posteriores exhibet. Eius usus per [[Aetas Meiji|Aetatem Meiji]] exeuntem (1868–1912) deficere coepit, cum [[mythistoriarum scriptor]]es eorum opera modo dicto scribere coeperunt. Tandem modus dictus in usu divulgato venit, etiam in maioribus [[diarium|diariis]], sed multa instrumenta publica modo vetere iam scripta sunt. Post [[Bellum Orbis Terrarum II]], plurima instrumenta ad modum dictum commutata sunt, quamquam modus classicus in [[genus (ars)|generibus]] [[traditio]]nalibus, sicut [[lingua sacra]] in [[Shinto]], [[waka]], [[haiku]], iam adhibetur. [[Lex|Leges]] veteres modo classico nisi plene retractatae manent. == Orthographia == {| class="wikitable" |- ! 　文語　　　　 ! 　国語　　　　　 ! 　変化　　　　　　　　 |-　 | 　やう | 　よう | 　あ　+　う　＝　おう |- | 　さう | 　そう | |-　 |　　だう　 |　　どう　道 |　　tao ex Sinica　 |-　 |　　けふ |　　きょう　今日 |　　え　+　う　＝　よう　 |- |　　きう |　　きゅう　九 |　　い　+　う　＝　ゆう |- |　　きふ |　　きゅう　急 |　　い　+　ふ　＝　ゆう |- | 　うはぎ　 | 　うわぎ　上着 |　　は　　-　-　）　わ　si non in initio |- | 　おもふ | 　おもう　思う | |- | 　まゐる | 　まいる　参る |　　ゐ　　-　-　）　い |- |　　いふ |　　いう　　言う |　　ふ　　-　-　）　う |- | 　いへ | 　いえ　　家 |　　へ　　-　-　）　え |- | 　うへ | 　うえ　　上 |　 |- | 　こゑ | 　こえ　　声 |　　ゑ　　-　-　）　え |- | 　ゑ　　 | 　え　　　絵 |　　 |- | 　かほ | 　かお　　顔 |　　ほ　　-　-　）　お |- |　をんな |　おんな　　女 |　　を　　-　-　）　お　 |- |　をとこ |　おとこ　　男 | |- |　づ |　ず　図 |　　づ　　-　-　）　ず |- |　くわ |　か　　花 |　ＫＷ/ＧＷ-　－）　Ｋ/Ｇ |- |　くわい |　かい　　会 |　 |} {{NexInt}} *[[Iroha]] *[[Lingua litteraria]] *''[[Genji monogatari]]'' == Nexus externi == * [https://web.archive.org/web/20110728071401/http://www.meijigakuin.ac.jp/~pmjs/trans/index.html Bibliographia textuum et translationum ante tempora hodierna,] www.meijigakuin.ac.jp * [https://web.archive.org/web/20061029151852/http://www.sengokudaimyo.com/bungo/bungo.html "Bungo Nyūmon: A Brief Introduction to Classical Japanese,"] www.sengokudaimyo.com * [https://web.archive.org/web/20070604045027/http://library.osu.edu/wikis/library/index.php/Dictionaries_for_Classical_Japanese Dictionaria Iaponiensis classicae,] library.osu.edu * Mathias, Bart. [[1979]]. [http://links.jstor.org/sici?sici=0027-0741(197924)34%3A4%3C501%3AAGOCJ%3E2.0.CO%3B2-X Book Review: ''A Grammar of Classical Japanese'' by Akira Komai.] ''Monumenta Nipponica'' 34(4):501-504.] * [https://web.archive.org/web/20150428031450/http://classical-japanese.net/ Situs proprius,] www.classical-japanese.net [[Categoria:Lingua Iaponica]] [[Categoria:Linguae classicae|Iaponica]] gm5l40bb83s1dfr1p1h8ybf1797erba 0 244587 4000149 3935480 2026-11-07T02:08:11Z InternetArchiveBot 139091 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 4000149 wikitext text/x-wiki [[Fasciculus:South Africa Zulu speakers density map.svg|thumb|upright=1.1|Distributio [[geographia|geographica]] Zuluanae in [[Africa Australis|Africa Australi]]: densitas Zuluanorum domi loquentium. {{legend|#ffffcc|&lt;1 /km²}} {{legend|#ffeda0|1–3 /km²}} {{legend|#fed976|3–10 /km²}} {{legend|#feb24c|10–30 /km²}} {{legend|#fd8d3c|30–100 /km²}} {{legend|#fc4e2a|100–300 /km²}} {{legend|#e31a1c|300–1000 /km²}} {{legend|#bc0026|1000–3000 /km²}} {{legend|#800026|&gt;3000 /km²}} ]] [[Fasciculus:DurbanSign1989.jpg|thumb|[[Signum]] trilinguale—linguis [[Anglica]], [[lingua Batava Capitensis|Batava Capitensi]] et Zuluana scriptum—in [[Africa Australis|Africa Australi]] aetatis [[apartheid]].]] '''Lingua Zuluana'''<ref>Bene agnoscitur [[nomen adiectivum|adiectivum]] ''zuluana'' in [[nomen proprium|nominibus]] certarum [[species|specierum]], inter quas [[chilopoda|chilopodum]] ''[[Scolopendra zuluana]],'' [[arachnida|araneae]] ''[[Agelena zuluana]]'' et ''[[Hogna zuluana]],'' [[opiliones|opilio]] ''[[Larifugella zuluana]],'' [[solifugae|solifuga]] ''[[Solpuga zuluana]],'' et [[papilio]]nes ''[[Teriomima zuluana]]'' et ''[[Tuckia zuluana]],'' atque in nominibus certarum [[subspecies|subspecierum]], inter quas [[coleoptera]] ''[[Megacephala asperata]] zuluana'' et ''[[Cypholoba gracilis]] zuluana.''</ref> (vulgo ''isiZulu'') est [[lingua]] [[Zuluani|populi Zuluani]], cui sunt circa 10 [[millio]]nes loquentium, quorum plus quam 95 centesimae in [[Africa Australis|Africa Australi]] [[habitatio|habitant]]. Zuluana est [[patrius sermo|lingua domestica]] latissime in usu in Africa Australi (24 centesimae totius numeri civium), et intellegitur a plus quam 50 centesimis incolarum [[civitas|civitatis]].<ref>Ethnologue 2005.</ref> Facta est una ex [[undecim]] civitatis [[lingua publica|linguis publicis]] anno [[1994]]. Secundum Ethnologue,<ref>[http://www.ethnologue.com/show_language.asp?code=sna "Shona,"] apud ''Ethnologue''</ref> Zuluana est secunda [[linguae Bantuenses|lingua Bantuensis]] a latissima in usu, post [[lingua Shona|Shonam]]. Sicut multae linguae Bantuenses, scribitur in [[abecedarium Latinum|abecedario Latino]]. ==Notae== <references/> ==Bibliographia== *Canonici, Noverino. [[1996]]. ''Imisindo YesiZulu: An Introduction to Zulu Phonology'' et ''Zulu Grammatical Structure.'' University of Natal. *Colenso, John William. [[1882]], ''First steps in Zulu: being an elementary grammar of the Zulu language.'' Ed. 3a. Martizburg, Durban: Davis. [http://www.archive.org/details/firststepsinzulu00coleuoft Textus.] *Dent, G. R., et C. L. S. Nyembezi. [[1959]]. ''Compact Zulu Dictionary.'' Pietermaritzburg: Shuter & Shooter. ISBN 0796007608. *Dent, G. R., et C. L. S. Nyembezi. [[1969]]. ''Scholar's Zulu Dictionary.'' Pietermaritzburg: Shuter & Shooter. ISBN 0796007187. *Dent, G. R. [[1995]]. ''Compact Zulu dictionary: English-Zulu, Zulu-English,'' ed. C. L. S. Nyembezi. Ed. 6a. Pietermaritzburg: Shuter & Shooter. ISBN 0796007608. *Doke, C. M. [[1947]]. ''Text-book of Zulu grammar.'' Londinii: Longmans, Green and Co. *Doke, C. M. [[1953]]. ''Zulu–English Dictionary.'' Johannesburg: Witwatersrand University Press. ISBN 1868141608. *Doke, C. M. [[1958]]. ''Zulu–English Vocabulary.'' Johannesburg: Witwatersrand University Press. ISBN 085494009X. *Nyembezi, C. L. S. [[1957]]. ''Learn Zulu.'' Pietermaritzburg: Shuter & Shooter. ISBN 0796002371. *Nyembezi, C. L. S. [[1970]]. ''Learn More Zulu.'' Pietermaritzburg: Shuter & Shooter. ISBN 0796002789. *Wilkes, Arnett. ''Teach Yourself Zulu.'' ISBN 0071434429. {{NexInt}} *[[Impi]] *[[Linguae Bantuenses]] *[[Populus Ngunianus]] *[[Zuluani]] *[[Shaka|Shaka kaSenzangakhona]] *[[Tsotsitaal]], [[creola]] in Zuluana condita, in usu [[Soweto]] in urbe *[[Ubuntu (philosophia)]] ==Nexus externi== {{CommuniaCat|Zulu language|linguam Zuluanam}} {{Wikibooks|Zulu}} *[https://web.archive.org/web/20060720065425/http://www.pavelicpapers.com/documents/odpor/index.html UCLA Language Materials Project,] **[https://web.archive.org/web/20140703223945/http://www.lmp.ucla.edu/Profile.aspx?LangID=23&menu=004 Zulu] *[http://salanguages.com/isizulu/ South African Languages: IsiZulu,] apud ''SALanguages'' *[https://web.archive.org/web/20120208072349/http://zipangz.homestead.com/untitled4.html "A short English–isiZulu–Japanese phraselist,"] (cum fasciculo sonico) *[http://en.wiktionary.org/wiki/Appendix:Zulu_Swadesh_list Index Swadeshianus Zuluanus,] apud Victionarium *[http://www.languagesandnumbers.com/how-to-count-in-zulu/en/zul/ Numeri Zuluani,] ===Cursus academici=== *[https://web.archive.org/web/20160728025632/http://www.memrise.com/course/82/zulu-with-dingani/ "Zulu With Dingani,"] (primus cursus interretialis) *[http://www.unisa.ac.za/Free_online_course/Zulu/Zulu.html Liber cursus interretialis,] apud Universitas Africae Australis *[https://web.archive.org/web/20050306060945/http://www.newt.clara.co.uk/isizulu/ "Sifunda isiZulu,"] ===Grammatica=== *[http://learn101.org/zulu.php Grammatica Zuluana cum audio,] ===Dictionaria=== *[https://web.archive.org/web/20150427105057/http://www.bilingo.co.za/isizulu-1/ Bilingo SA - isiZulu Dictionary] *[https://isizulu.net/ isiZulu.net Zulu–English Online Dictionary] *[http://www.websters-online-dictionary.org/definition/Zulu-english/ Zulu–English Dictionary] ===Diaria=== *[http://www.isolezwe.co.za/ ''Isolezwe''] *''Ilanga'' *''UmAfrika'' *[http://isizulu.news24.com/ ''Izindaba24''] *[https://web.archive.org/web/20211201234812/http://www.zulu.org.za/lit/index.html "Welcome to the South African province of KwaZulu-Natal,"] {{Myrias|Anthropologia}} {{DEFAULTSORT:Zuluana, lingua}} [[Categoria:Linguae Africae Australis]] [[Categoria:Linguae Bantu]] 6zgbwqezx699hpoyhusbtc07huq3lx7 0 247148 4000152 3993556 2026-11-07T02:49:00Z InternetArchiveBot 139091 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 4000152 wikitext text/x-wiki [[Fasciculus: Livry_s_seine.JPG|thumb|250 px|Livry-sur-Seine: despectus in medium vicum]] [[Fasciculus: Map commune FR insee code 77255.png|250 px|left|thumb|Livry-sur-Seine: communis tabula]] '''Livry-sur-Seine''' est [[commune]] [[Francia|Francicum]] 1'925 incolarum (anno [[2012]]) [[Tabula administrativa Franciae|praefecturae]] [[Sequana et Matrona|Sequanae et Matronae]] in regione [[Insula Franciae (regio Franciae)|Insula Franciae]]. {{NexInt}} * [[Index communium praefecturae Sequanae et Matronae|Indicem communium praefecturae Sequanae et Matronae]] == Nexus externi == {{CommuniaCat|Livry-sur-Seine|Livry-sur-Seine}} * {{INSEE commune|77255|de=Livry-sur-Seine}} * [http://cassini.ehess.fr/cassini/fr/html/fiche.php?select_resultat=19740 De hoc commune apud cassini.ehess.fr] * [https://web.archive.org/web/20150923000430/http://www.livry-sur-seine.fr/ Huius communis pagina interretialis] {{geo-stipula}} [[Categoria:Communia praefecturae Sequanae et Matronae]] [[Categoria:Loci habitati praefecturae Sequanae et Matronae]] 6sh5qgws33nsi3cqjplujr67wcyim1q 0 247368 3999907 3474299 2026-11-06T16:17:19Z ~2026-58674-06 217304 De praenomine Azizo vide Indicem formarum Latinarum nominum Arabicorum 3999907 wikitext text/x-wiki {{Movenda|Azizus Sancar}} {{Capsa hominis Vicidata}} '''Azizus Sancar''' (natus ''Aziz Sancar'' in ''[[Savur]]'' die [[8 Septembris]] [[1946]]) est [[genetica]]e, [[Biologia molecularis|biologiae molecularis]] et [[Numerus circadianus|numeri circadiani]] peritus [[Turcia|Turcicus]]. Azizus Sancar anno [[2015]] [[Praemium Nobelianum Chemiae|Nobelianum Chemiae Praemium]] studiorum de [[Acidum desoxyribonucleicum|acidi desoxyribonucleici]] restitutione gratia una cum [[Suecia|Suecico]] [[Thomas Lindahl|Thoma Lindahl]] et [[CFA|Americano]] [[Paulus Modrich|Paulo Modrich]] accepit. Et socius [[Civitatum Foederatarum Academia Nationalis Scientiarum|Civitatum Foederatarum Academiae Nationalis Scientiarum]] est. == Bibliographia == * Ian Sample, James Randerson, "[http://www.theguardian.com/science/2015/oct/07/lindahl-modrich-and-sancar-win-nobel-chemistry-prize-for-dna-research Nobel prize for chemistry: Lindahl, Modrich and Sancar win for DNA research]" in ''[[The Guardian]]'' (7 Octobris 2015) {{Ling|Anglice}} == Nexus externi == {{CommuniaCat|Aziz Sancar|Azizum Sancar}} {{Fontes biographici}} * [http://nobelprize.org/nobel_prizes/chemistry/laureates/2015/ De Azizo Sancar] in pagina Nobeliano Chemiae Praemio dicata {{Ling|Anglice}} {{scien-bio-stipula}} {{DEFAULTSORT:Sancar, Aziz}} [[Categoria:Nati 1946]] [[Categoria:Homines vivi]] [[Categoria:Eruditi Turciae]] [[Categoria:Praemium Nobelianum Chemiae]] 8nupxdkvytpo95rrzuc2lpxkqiv22cp 3999990 3999907 2026-11-06T17:54:02Z IacobusAmor 1163 IacobusAmor movit paginam [[Aziz Sancar]] ad [[Azizus Sancar]] praeter redirectionem: Lemma 3999907 wikitext text/x-wiki {{Movenda|Azizus Sancar}} {{Capsa hominis Vicidata}} '''Azizus Sancar''' (natus ''Aziz Sancar'' in ''[[Savur]]'' die [[8 Septembris]] [[1946]]) est [[genetica]]e, [[Biologia molecularis|biologiae molecularis]] et [[Numerus circadianus|numeri circadiani]] peritus [[Turcia|Turcicus]]. Azizus Sancar anno [[2015]] [[Praemium Nobelianum Chemiae|Nobelianum Chemiae Praemium]] studiorum de [[Acidum desoxyribonucleicum|acidi desoxyribonucleici]] restitutione gratia una cum [[Suecia|Suecico]] [[Thomas Lindahl|Thoma Lindahl]] et [[CFA|Americano]] [[Paulus Modrich|Paulo Modrich]] accepit. Et socius [[Civitatum Foederatarum Academia Nationalis Scientiarum|Civitatum Foederatarum Academiae Nationalis Scientiarum]] est. == Bibliographia == * Ian Sample, James Randerson, "[http://www.theguardian.com/science/2015/oct/07/lindahl-modrich-and-sancar-win-nobel-chemistry-prize-for-dna-research Nobel prize for chemistry: Lindahl, Modrich and Sancar win for DNA research]" in ''[[The Guardian]]'' (7 Octobris 2015) {{Ling|Anglice}} == Nexus externi == {{CommuniaCat|Aziz Sancar|Azizum Sancar}} {{Fontes biographici}} * [http://nobelprize.org/nobel_prizes/chemistry/laureates/2015/ De Azizo Sancar] in pagina Nobeliano Chemiae Praemio dicata {{Ling|Anglice}} {{scien-bio-stipula}} {{DEFAULTSORT:Sancar, Aziz}} [[Categoria:Nati 1946]] [[Categoria:Homines vivi]] [[Categoria:Eruditi Turciae]] [[Categoria:Praemium Nobelianum Chemiae]] 8nupxdkvytpo95rrzuc2lpxkqiv22cp 0 248028 4000177 3977348 2026-11-07T04:18:20Z InternetArchiveBot 139091 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 4000177 wikitext text/x-wiki <!-- Incipit data !--> {{Capsa insulae |Nomen = Lütje Hörn |Nomen_vulgarium = '''Lütje Hörn''' |Imago = [[Imago:Lütje_Hörn.jpg|300px]] |Inscriptio_imaginis = ''Lütje Hörn ex aere visum'' |Nomina_latina = |Nomina_vulgaria = Lütje Hörn |Positura maritima = [[Mare Germanicum]] |Archipelagus = [[Insulae Frisicae Orientales]] |Area = 0,065 |Altitudo maxima = 1,5 |Longitudo litoris = |Terra = [[Fasciculus:Flag of Germany.svg|20px|Vexillum Germaniae]] [[Germania]] |Regiones = [[Fasciculus:Flag of Lower Saxony.svg|20px|Vexillum Saxoniae Inferioris]] [[Saxonia Inferior]] |Provinciae = [[Circulus Lerensis]] |Municipia = 0 |Urbs princeps = - |Numerus incolarum = non habitata |Spissitudo = 0 ab./km² |postscripta = [[:la:Categoria:Insulae Germaniae|Insulae Germaniae]] |tabula = [[Imago:Wadden - Lutje Horn.png|300px|Lütje Hörn insulae situs]] }}<!-- explicit data !--> [[Fasciculus:Flug Pilsumer Leuchtturm nach Borkum 073.JPG|thumb|left|Insula Lütje Hörn ex aere visum]] '''Lütje Hörn''' est insula parva [[Germania|Germanica]] in [[Mare Germanicum|Mari Germanico]] quattuor chilometros ad orientem insulae [[Borkna]]e sita; Insula paulatim (150 metri per annum in partem orientalem et australem migrat. Anno [[1569]] primo nomine „Hooghe Hörn“ in actis descripta est. Fluctibus et tempestatibus Lütje Hörn annis recentibus valde diminuta est. Lütje Hörn ad terram [[Saxonia Inferior|Saxoniam Inferiorem]] atque [[circulus Lerensis|circulum Lerensem]] pertinet. == Nexus externi == {{commonscat}} * [https://web.archive.org/web/20151116020736/http://www.natosti.uni-oldenburg.de/ostfriesische_inseln/03_inseln_luetje_hoern.html Pagina [[Universitas Oldenburgensis|Universitatis Oldenburgensis]] de insula Lütje Hörn] {{geo-stipula}} [[Categoria:Insulae Germaniae]] [[Categoria:Frisia orientalis]] [[Categoria:Insulae Maris Germanici]] kwtfbm7i605ng9bi18d39l0rdexrdln 0 250841 3999972 3978835 2026-11-06T17:31:52Z InternetArchiveBot 139091 Add 1 book for [[Vicipaedia:Fons]] (20261106) #IABot (v2.0.9.7) ([[User:GreenC bot|GreenC bot]]) 3999972 wikitext text/x-wiki {{Capsa hominis Vicidata}}'''Diana Wakoski''' (nata ''Diane Wakoski'' [[3 Augusti]] [[1937]]) est [[poeta]] [[Civitates Foederatae|Americana]], plerumque cum poetis [[imago profunda|imaginis profundae]] consociata, nec non poetis [[poesis confessionalis|confessionalibus]] et [[Aetas Prostrata|prostratis]] [[decennium 197|annorum 1960]].<ref name="Httpwwwscenemetrospacecompoetrywithdianewakoskisapphoshtm">{{cite web|url=http://www.scenemetrospace.com/2008/11/poetry-with-diane-wakoski-sapphos.htm|title=(SCENE) Metrospace: Poetry with Diane Wakoski & the Sapphos}}.</ref> [[Decennium 199|Annis 1980]] propter sententias controversas [[Novus Formalismus|Novum Formalismum]] cum Reaganismo coniungentes aliquantum innotuit. Affirmat apud se [[Gulielmus Carolus Williams]], [[Allen Ginsberg]], et [[Carolus Bukowski]] multum valere. ==Opera== ===Poemata=== ====Corpora==== * {{cite book |last=Wakoski |first=Diane |authorlink= |authormask= |title=Coins & coffins |location= |publisher=Hawk's Well Press |year=1962}} * {{cite book| title=Inside the Blood Factory| url=https://archive.org/details/insidebloodfacto0000wako| publisher=Doubleday| year=1968 }} * {{cite book| title=The Magellanic Clouds| url=https://archive.org/details/bwb_P8-AHF-584| publisher=Black Sparrow Press| year=1970 }} * {{cite book| title=The motorcycle betrayal poems| url=https://archive.org/details/motorcyclebetray0000wako| publisher=Simon and Schuster| year=1971 }} * {{cite book| title=Dancing on the grave of a son of a bitch| url=https://archive.org/details/dancingongraveof0000dian| publisher=Black Sparrow Press| year=1973| isbn=9780876851807 }} * {{cite book| title=Trilogy: Coins & coffins: Discrepancies and apparitions; The George Washington poems| url=https://archive.org/details/trilogycoinscoff00wako| publisher=Doubleday| year=1974| isbn=9780385089104}} * {{cite book| title=Virtuoso literature for two and four hands| url=https://archive.org/details/virtuosoliteratu0000wako| publisher=Doubleday| year=1975| isbn=9780385005326}} * {{cite book| title=The man who shook hands| url=https://archive.org/details/manwhoshookhands0000wako_i8t1| publisher=Doubleday|year=1978| isbn=9780385134071}} * {{cite book| title=Cap of darkness: including looking for the king of Spain & Pachelbel's Canon| url=https://archive.org/details/capofdarknessinc00wako| publisher=Black Sparrow Press| year=1980| isbn=9780876854556}} * {{cite book| title=Waiting for the King of Spain| publisher=David R. Godine Publisher| year=1980| isbn=9780876852934}} * {{cite book| title=The Collected Greed| publisher=David R. Godine Publisher| year=1984| isbn=9780876854648}} * {{cite book| title=The rings of Saturn| url=https://archive.org/details/ringsofsaturn00dian| publisher=Black Sparrow Press| year=1986| isbn=9780876856758}} * {{cite book| title=Emerald Ice : Selected Poems 1962-1987| year=1988| publisher=David R. Godine Pub| isbn=9780876857465 | url=http://books.google.com/?id=b7d6yeOw2DwC&printsec=frontcover&dq=inauthor:Diane+inauthor:Wakoski }} * {{cite book| title=The butcher's apron: new & selected poems, including "Greed: part 14" | year=2000| publisher=David R. Godine Publisher| isbn=9781574231441 | url=http://books.google.com/?id=WkVAiNGqIYsC&printsec=frontcover&dq=inauthor:Diane+inauthor:Wakoski }} ;"The Archaeology of Movies and Books" * {{cite book |last=Wakoski |first=Diane |title=Medea the sorceress |location= |publisher=David R. Godine Publisher |year=1991}} * {{cite book| title=Jason the Sailor| year=1993| url=http://books.google.com/?id=Bl1X_xDMT6sC&printsec=frontcover&dq=inauthor:Diane+inauthor:Wakoski| publisher=David R. Godine Publisher| isbn=9780876859025}} * {{cite book| title=The Emerald City of Las Vegas| year=1995| url=http://books.google.com/?id=AS62II_flfoC&printsec=frontcover&dq=inauthor:Diane+inauthor:Wakoski| publisher=David R. Godine Publisher| isbn=9780876859711}} * {{cite book| title=Argonaut Rose| year=1998| url=http://books.google.com/?id=mWV5jIXs_c8C&printsec=frontcover&dq=inauthor:Diane+inauthor:Wakoski| publisher=David R. Godine Publisher| isbn=9781574230468}}<!-- ===Index poematum=== {|class='wikitable sortable' width='90%' |- !width=25%|Title !|Year !|First published !|Reprinted/collected |- |"Oysters with lemon in Montmartre" |2011 |{{cite journal |last=Wakoski |first=Diane |authorlink= |authormask= |date=Spring 2011 |title="Oysters with lemon in Montmartre" |journal=Fifth Wednesday Journal}} |{{cite book |last= |first= |authormask= |editor-last=Henderson |editor-first=Bill |title=The Pushcart Prize XXXVII : best of the small presses 2013 |publisher=Pushcart Press |date=2013 |pages=469-470 |chapter=}} |- |}--> ===Non fictio=== *Wakoski, Diane. [[1980]]. ''Towards a new poetry.'' Ann Arbor: University of Michigan Press. ISBN 0472063073. ==Notae== <div class="references-small"><references/></div> ==Bibliographia== *Newton, Robert. [[1987]]. ''Diane Wakoski: a descriptive bibliography.'' Jefferson Carolinae Septentrionalis: McFarland. ISBN 0899502970. ==Nexus externi== *{{worldcat id|id=lccn-n79-88987}} *[http://www.poets.org/poet.php/prmPID/392 Biographia,] www.poets.org (Academia Poetarum Americanorum) *[http://libraries.ucsd.edu/speccoll/findingaids/mss0687.html David Smith Collection of Diane Wakoski Materials] MSS 687. [http://libraries.ucsd.edu/collections/sca/ Special Collections & Archives], UC San Diego Library. *[http://www.echonyc.com/~poets/wakowski.html "RED BANDANNA: a poem,"] www.echonyc.com {{DEFAULTSORT:Wakoski, Diana}} [[Categoria:Nati 1937]] [[Categoria:Homines vivi]] [[Categoria:Alumni Universitatis Californiensis Berkeleiensis]] <!--Berkeley--> [[Categoria:Auctores Anglici]] [[Categoria:Incolae Californiae]] [[Categoria:Incolae Novi Eboraci]] [[Categoria:Mulieres]] [[Categoria:Poetae Civitatum Foederatarum]] [[Categoria:Professores Universitatis Civicae Michiganensis]] [[Categoria:Scriptores Civitatum Foederatarum]] [[Categoria:Socii Guggenheimiani]]<!-- [[Category:Modernist women writers]] [[Category:Writers from Whittier, California]] [[Category:American people of Polish descent]] [[Category:American women poets]] [[Category:American essayists]] [[Category:Women essayists]] [[Category:20th-century American poets]] [[Category:20th-century women writers]] [[Category:21st-century American poets]] [[Category:21st-century women writers]]--> o43ie9y8w3kk7ro0nisd27dgp16k9oe 0 251875 4000014 3946209 2026-11-06T19:16:38Z InternetArchiveBot 139091 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 4000014 wikitext text/x-wiki {{Latinitas|-1}} [[Fasciculus:Isonokami.jpg|thumb|Aedes ''Haiden'' Isonokami jingū]] '''Isonokami Templum''' vel '''Isonokami Jingū'''<ref>Verbum ''Jingū'' scrinum speciale quod imperiale appellare potest, apud ''[[Kojiki]]'' et ''[[Nihon Shoki]]'', solum [[Ise Magnum Templum|Ise]] et Isonokami scrinum [[titulus]] ''jingū'' permissi furent.</ref> (Iaponice:石上神宮) est [[templum]] [[Shinto]]nis locu Furu (Iaponice:布留), Tenri [[urbs]], [[Nara (praefectura)|Nara]] in [[Iaponia]], quod confectum est anno [[91 a.C.n.]] (aetate anno 7 [[Imperatores Iaponiae|Imperatoris]] Suzin, decimus imperator Iaponiae) [[Fasciculus:Isonokami-jingu romon.jpg|thumb|Porta ante ''Heiden'']] [[Fasciculus:IsonokamiNT.jpg|thumb|''Haiden'' apud templum "Izumo Takeo"]] [[Fasciculus:Isonokami-jingu reicho.jpg|thumb|[[Gallus]], legatus divinus templi]] [[Fasciculus:Seven-Branched Sword.jpg|thumb|70px|Glaudius septem ramis, thesaurus nationalis, circa [[saeculum 4|saeculo 4]]]] [[Fasciculus:KofunShield.jpg|thumb|150px|[[Scutum]] aetete antiqua decretum, inter thesaurorum templi]] Origo Isonokami Templum est [[deitas]] [[gladius|gladii]] [[spiritualitas|spiritualis]] ''Futsu-no-mitama'' (Iaponice:布都御魂) quod imperatorem [[Jimmu]] auxilium donavit in Kumano per Takakuraji.<ref>Iaponice:熊野, locus inter [[Wakayama (praefectura)|Wakayama]] et [[Mie (praefectura)|Mie]], pres [[Kumano Hayatama taisha|Kamikura-jinjya]], putatur</ref> apud ''[[Kojiki]]''<ref>''[[Kojiki]]'', Liber II</ref> Deinde aetate undecimo imperatore Suinin, filius suus [[mille]] gladios et [[thesaurus|thesauros]] creavit pro Isonokami Jingū.<ref>''[[Nihon Shoki]]'', Liber VI</ref> Inter thesauros nationales Templi gladius septem ramis<ref>Iaponice: ''Shichishi-tō'' (七支刀)</ref> est. Etiam gladius quem [[Susano'o]] usus est hodie in ''Honden''<ref>Aedificium principale, confectum anno 1913. Aevo antiqua ad aetate Meiji, Hoc templum [[sanctuarium|sanctuario]] sub terra sancta ''Kinsokuchi'' (禁足地), ubi ire interdictum est, deitatem celebrantur sine Honden.</ref> ut deitatem stat. Inter ''Sessha'' (摂社)<ref>Sanctuarii secundi</ref> sunt templum ''Izumo-Takeo jinsha'' (出雲建雄神社), ''tenjinsha'' (天神社) et ''nanazasha'' (七座社)<ref> Templi ubi eadem deitates apud [[palatium]] [[Imperator Iaponiensis|Imperatoris]] celebratur</ref> et die [[22 Novembris]] <ref>[[Nox|Nocte]] ante ''Nīnamesai'' (新嘗祭) die [[23 Novembris]] celebratur ab imperatore ipse.</ref>'''Mi-tamafuri-no-mi-matsuri'''<ref>“Festum animam tremendi” [[significatio (linguistica)|signans]], ratio “mi” ex nomine pro [[Imperator Iaponiae|Imperatore]] ageri est.</ref> vel ''Chinkonsai'' (鎮魂祭) celebratur ad [[anima|aminam]] Imperatoris fortificandu Et [[via]] veterima Iaponiae ''Yamanobe-no-michi'' (山の辺の道) ex Isonokami Templum ad [[Ōmiwa Templum]] maneat. == Notae == <references/> == Nexus externi == *[https://web.archive.org/web/20250801150013/https://www.isonokami.jp/english.html Situs publicus] (Iaponice) *[https://web.archive.org/web/20250801150013/https://www.isonokami.jp/english.html Situs publicus] (Anglice) [[Categoria:Aedificia Iaponiae]] [[Categoria:Shinto]] [[Categoria:Templa]] s06mborl2ixtwpn28pw8r48f5jum55n 0 255077 4000078 3942852 2026-11-06T23:40:11Z InternetArchiveBot 139091 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 4000078 wikitext text/x-wiki {{L1}} {{Capsa hominis Vicidata}} '''Leo Isaaci filius Šestov''' ([[Russice]]: Лев Исаакович Шестов, [[translitteratio|tr.]] ''Lev Isaakovič Šestov''; natus in familia [[Iudaei|Iudaica]] Иегуда Лейб Шварцман, [[translitteratio|tr.]] ''Ieguda Lejb Švarcman'' die [[12 Februarii]] [[1866]] [[Kiovia]]e et mortuus die [[19 Novembris]] [[1938]] [[Lutetia]]e) est [[philosophus]] [[existentialista]], [[philosophia religiosa|religiosus]] et [[critica litterarum|criticus]] [[Russia|Russicus]]. Anno [[1884]] studia sua in [[Facultas (universitatis)|facultate]] mathematica [[Universitas Publica Moscuensis|Universitatis Publicae Moscuensis]] iniciavit deinde anno [[1889]] studia in facultate iuridica [[Universitas Kioviensis|Universitatis Kioviensis]] complevit, tamem [[Thesis doctoralis|theses]] suum ratione "modi res novae" negata est. Primus liber eius fuit ''[[Shakespeare]] et eius criticus [[Georgius Brandes|Brandes]]'' («Шекспир и его критик Брандес»), anno 1898 publicatus, deinde [[critica litterarum]] de [[Fridericus Nietzsche|Friderico Nietzsche]] et [[Theodorus Dostoevskij|Theodoro Dostoevskij]] scripsit et de [[nihilismus|nihilismo]] contra [[rationalismus|rationalismum]] et [[positivismus|positivismum]] cogitavit. Post [[Res novae Octobres|res novas Octobres]], anno [[1920]] e [[RSFSR|Russia Sovietica]] emigravit et in [[Francia]] refugium acquisit. Theoriae eius influentia{{dubsig}} [[Albertus Camus]], [[D. H. Lawrence]] et [[Georgius Bataille]] affecti sunt. == Nexus externi == {{communiaCat|Lev Shestov|Leonem Šestov}} *[http://www.shestov.arts.gla.ac.uk/index.htm Situs interretialis, Leoni Šestov dedicatus] *[https://web.archive.org/web/20160316130158/http://viaf.org/viaf/36916319/ De Leone Šestov] {{Lifetime|1866|1938|Sestov, Leo}} [[Categoria:Alumni Universitatis Kioviensis]] [[Categoria:Exsistentialismus]] [[Categoria:Incolae Imperii Russici]] [[Categoria:Incolae Ucrainae]] [[Categoria:Incolae Franciae]] [[Categoria:Iudaei]] [[Categoria:Philosophi Russiae]] t23buf6vjio1roj6rnrvfigmhvcddy0 0 256558 3999951 3984182 2026-11-06T17:21:11Z InternetArchiveBot 139091 Add 1 book for [[Vicipaedia:Fons]] (20261106) #IABot (v2.0.9.7) ([[User:GreenC bot|GreenC bot]]) 3999951 wikitext text/x-wiki [[Fasciculus:Billy the Kid corrected.jpg|thumb|Billy the Kid circa [[1880]]. Photographema late editum.]] [[Fasciculus:Rancher Henry C Hooker retouched cropped.jpg|thumb|150px|Henricus Hooker in fundo Sierra Bonita in [[Arizona]] meridiorientali.]] [[Fasciculus:John Tunstall seated pose cropped and retouched.jpg|thumb|150px|Ioannes Tunstall, circa 1870]] [[Fasciculus:Lincoln County Sheriff William Brady photograph retouched cropped.jpg|thumb|150px|William J. Brady, Lincoln County Sheriff, 1872.]] [[Fasciculus:Dick Brewer cropped b&w.jpg|thumb|150px|Ricardus Brewer, circa 1875.]] [[Fasciculus:Tom O'Folliard circa 1875 retouched and cropped.jpg|thumb|150px|Thomas O'Folliard, circa 1875.]] [[Fasciculus:Charlie bowdre lighting corrected.jpg|thumb|180px|Carolus Bowdre, circa 1880.]]<!-- [[Fasciculus:LincolnNM Jail and Courthouse.jpg|thumb|Courthouse and jail, Lincoln, New Mexico]] [[Fasciculus:Bob Ollinger death marker.JPG|thumb|Marker noting the site where Deputy Olinger (spelled here "Ollinger") was killed by Bonney]] [[Fasciculus:Pat Garrett2.jpg|thumb|180px|Sheriff Pat Garrett, circa 1903]] [[Fasciculus:Billy the Kid Ferrotype.jpg|thumb|180px|Unretouched original Ferrotype of Billy the Kid, circa 1880]] [[Fasciculus:Photo of Billy the Kid (left).JPG|thumb|Detail from a larger photo alleged to show Bonney (left) playing croquet in New Mexico in 1878]]--> [[Fasciculus:Billy the Kid Headstone.jpg|thumb|[[Sepulcrum]] Bonneyanum. Arx Sumner Novi Mexici.]] [[Fasciculus:Billy-The-Kid-Individual-Tombstone.jpg|thumb|160px|[[Monumentum]] Billy the Kid.]] '''Billy the Kid'''<ref>Fortasse 'Billy Parvulus' vel 'Billy Puerulus'; natus ''Henry McCarty''; [[pseudonymum|etiam appellatus]] ''William H. Bonney,'' ''Henry Antrim,'' et ''Kid Antrim.''</ref> (natus [[Urbs Novum Eboracum|Novi Eboraci]] die [[17 Septembris]] [[1859]]; mortuus in [[Arx Sumner|Arce Sumner]] [[Novum Mexicum|Novi Mexici]] die [[14 Iulii]] [[1881]]) fuit [[sclopetarius]]<!--?gunfighter--> [[Occidens Vetus Americanus|Occidentis Veteris Americani]], qui [[Bellum Comitatus Lincolniania|Bello Comitatus Lincolnianis]] Novi Mexici intererat et octo homines necavisse scitur.<ref>Rasch 1995:23–35.</ref><ref>Wallis 2007:244–245.</ref> {{NexInt}} *''[[Billy the Kid (ballatio)|Billy the Kid]]'' (ballatio) ==Notae== <div class="references-small"><references/></div> ==Bibliographia== *Adams, Ramon F. [[1960]]. ''A Fitting Death for Billy the Kid.'' Normanniae Oclahomae: University of Oklahoma Press. OCLC 8937525. *Burns, Walter. [[2014]]. ''The Saga of Billy the Kid: The Thrilling Life of America's Original Outlaw.'' Garden City Novi Eboraci: Skyhorse Publishing. ISBN 9781632201126. OCLC 894170041. *Coe, George, [[1934]]. ''Frontier Fighter: The Autobiography of George W. Coe Who Fought and Rode with Billy the Kid, as Related to Nan Hillary Harrison.'' Bostoniae: Houghton Mifflin. OCLC 692143776. *DeMattos, Jack. [[1978]]. The Search for Billy the Kid's Roots. ''Real West,'' November, No. 160. *DeMattos, Jack. [[1980]]. The Search for Billy the Kid's Roots - Is Over! ''Real West,'' Ianuario, No. 167. *DeMattos, Jack. [[1983]]. Gunfighters of the Real West: Henry McCarty, Alias 'Billy the Kid'. ''Real West,'' Augusto, No. 192. *Dykes, Jefferson. [[1952]]. ''Billy the Kid: The Bibliography of a Legend.'' Albuquerque Novi Mexici: University of New Mexico Press. * {{cite book|last=Earle|first=James H.|title=The Capture of Billy the Kid|year=1988|publisher=Creative Pubishing Co.|location=College Station, Texas|isbn=0932702449. OCLC 18052460}} * {{cite book|last=Edwards|first=Harold L.|title=Goodbye Billy the Kid|url=https://archive.org/details/goodbyebillykid0000edwa|year=1995|publisher=Creative Publishing Co.|location=College Station, Texas|isbn=1-57208-000-0|oclc=33335740}} * {{cite book|last=Fable|first=Edmund, Jr.|title=The True Life of Billy the Kid, The Noted New Mexican Outlaw|edition=facsimile|year=1980|publisher=Creative Publishing Co.|location=College Station, Texas|isbn= 0-932702-11-2|oclc=6487191}} * {{cite book|last=Fulton|first=Maurice Garland|editor=Robert N. Nullin|title=History of the Lincoln County War|url=https://archive.org/details/historyoflincoln0000fult|year=1968|publisher=University of Arizona Press|location=Tucson, Arizona|oclc=437868}} * {{cite book|last=Gardner|first=Mark Lee|title=To Hell on a Fast Horse: Billy the Kid, Pat Garrett, and the Epic Chase to Justice in the Old West|url=https://archive.org/details/isbn_9780061368271|year=2010|publisher=William Morrow|location=New York|isbn=978-0-06-136827-1|oclc=419859633}} * {{cite book|last=Garrett|first=Pat F.|title=The Authentic Life of Billy, the Kid|edition=reprint|year=1980|publisher=Time-Life Books|location=Alexandria, Virginia|isbn=0809435810|oclc=6555318}} *Hough, =Emerson. [[1901]]. Billy the Kid: The True Story of a Western 'Bad Man'. ''Everybody's Magazine,'' Septembri. * {{cite book|last=Hunt|first=Frazier|title=The Tragic Days of Billy the Kid|url=https://archive.org/details/tragicdaysofbill00hunt|edition=electronic|year=1956|publisher=Hastings House|location=New York|oclc=575839465}} * {{cite book|last=Jacobsen|first=Joel|title=Such Men as Billy the Kid: The Lincoln County War Reconsidered|url=https://archive.org/details/suchmenasbillyki0000jaco|edition=electronic|year=1994|publisher=University of Nebraska Press|location=Lincoln, Nebraska|isbn=0803225768. OCLC 624941204}} * {{cite book|last=Keleher|first=William Aloysius|title=Violence in Lincoln County 1869–1881|url=https://archive.org/details/violenceinlincol0000kele_n3h1|year=1957|publisher=University of New Mexico Press|location=Albuquerque, New Mexico|oclc=607689190}} * {{cite book|last1=Klasner|first1=Lily|last2=Chisum|first2=John Simpson|last3=Ball|first3=Eve|title=My Girlhood Among Outlaws|year=1972|publisher=University of Arizona Press|location=Tucson, Arizona|isbn=9780816503285|OCLC 793846355.}} *Koop, Waldo E. [[1964]]. Billy the Kid: The Trail of a Kansas Legend. ''Kansas City Posse of Westerners'' 9(3). *Metz, Leon C. [[1974]].|''Pat Garrett: The Story of a Western Lawman.'' Normanniae oclahomae: University of Oklahoma Press. ISBN 0806110678. OCLC 666697. *McCubbin, Robert G. [[2007]]. The Many Faces of Billy the Kid, ''True West,'' Maio. *Metz, Leon C. [[1983]]. My Search for Pat Garrett and Billy the Kid. ''True West,'' Augusto. * {{cite book |last=Nolan |first=Frederick W. |date=1965 |title=The Life and Death of John Henry Tunstall |url=https://archive.org/details/lifedeathofjohnh0000fred|location=Albuquerque |publisher=University of New Mexico Press |page= |isbn=}} * {{cite book|last=Nolan|first=Frederick W.|title=The Lincoln County War: A Documentary History|url=https://books.google.com/books?id=VRpiOdgkFDEC|edition=revised|year=2009|origyear=1992|publisher=Sunstone Press|location=Santa Fe, New Mexico|isbn=978-0-86534-721-2|oclc=319064671}} *Nolan, Frederick. [[2003]]. The Hunting of Billy the Kid. ''Wild West,'' Iunio. * {{cite book |last=Nolan |first=Frederick |date=1998 |title=The West of Billy the Kid |url=https://archive.org/details/westofbillykid0000nola|location=Norman, OK |publisher=University of Oklahoma Press |page= |isbn=0806130822}} *Nolan, Frederick. [[2000]]. The Private Life of Billy the Kid. ''True West,'' Iulio. * {{cite book |last=Nolan |first=Frederick W. |date=2007 |title=The Billy the Kid Reader |url=https://archive.org/details/billykidreader0000unse|location=Norman, OK |publisher=University of Oklahoma Press}} * {{cite book |last=Otero |first=Miguel |date=1936 |title=The Real Billy the Kid, With New Light on the Lincoln County War |url= |location=New York |publisher=Rufus Rockwell Wilson, Inc.}} * {{cite book |last=Poe |first=John William |date=1933 |title=The Death of Billy the Kid |url=https://archive.org/details/deathofbillykid00poej|location=Bostoniae: Houghton Mifflin Company}} *Radbourne, Allan, et Phillip J. Rasch. [[1985]]. The Story of 'Windy' Cahill. ''Real West,'' No. 204 (Augusto). * {{cite journal |last=Rasch |first=Philip J. |year=1953 |title=New Light on the Legend of Billy the Kid |journal=New Mexico Folklore Record 7}} * {{cite journal |last=Rasch |first=Philip J. |year=1954 |title=Dim Trails: The Pursuit of the McCarty Family |journal=New Mexico Folklore Record 8}} * {{cite journal |last=Rasch |first=Philip J. |year=1955 |title=The Twenty-One Men He Put Bullets Through |journal=New Mexico Folklore Record 9 }} * {{cite journal |last=Rasch |first=Philip J. |date=January 1969 |title=A Second Look at the Blazer's Mill Affair |magazine=Frontier Times}} *Rasch, Philip J. [[1987]]. The Trials of Billy the Kid. ''Real West'' No. 216 (Novembri). * {{cite book |last=Rasch |first=Philip J. |date=1995 |title=Trailing Billy the Kid |url= |location=Stillwater, OK |publisher=Western Publications |isbn=0-935269-19-3}} * {{cite book |last=Rasch |first=Philip J. |date=1997 |title=Gunsmoke in Lincoln County |url= |location=Stillwater, OK |publisher=Western Publications |isbn=0-935269-24-X}} * {{cite book |last=Rasch |first=Philip J. |date=1998 |title=Warriors of Lincoln County |url= |location=Stillwater, OK |publisher=Western Publications |isbn=978-0-935269-26-0}} * {{cite journal |last=Rickards |first=Colin W. |year=1974 |title=The Gunfight at Blazer's Mill |journal=Southwestern Studies Monograph No. 40 |location=El Paso, TX |publisher=Western Press |access-date= }} * {{cite book |last=Tuska |first=Jon |date=1983 |title=Billy the Kid: A Handbook |url=https://archive.org/details/billykidhandbook0000tusk |location=Lincolniae Nebrascae |publisher=University of Nebraska Press |isbn=0-8032-9406-9}} * {{cite book|last=Utley|first=Robert M.|title=High Noon in Lincoln: Violence on the Western Frontier|url=http://books.google.com/books?id=YoLTMkXGsGYC|year=1987|publisher=University of New Mexico Press|location=Albuquerque, New Mexico|isbn=978-0-8263-1201-3|oclc=15629305}} *Utley, Robert M. [[1989]]. ''Billy the Kid: A Short and Violent Life.'' Lincolniae Nebrascae: University of Nebraska Press. ISBN 9780803295582. OCLC 37868038. *Wallis, Michael. [[2007]]. ''Billy the Kid: The Endless Ride.'' Novi Eboraci: W. W. Norton & Co.| ISBN 9780393060683. OCLC 77270750. ==Nexus externi== {{Communia|Billy the Kid}} * [https://web.archive.org/web/20090727111307/http://www.newmexico.org/billythekid/ ''Billy the Kid Territory.'']<!--guide by New Mexico Tourism Department--> *Turk, David S. [[2007]]. [http://www.historynet.com/billy-the-kid-and-the-us-marshals-service.htm Billy the Kid and the U.S. Marshals Service.] ''Wild West Magazine'' Februario.<!-- *{{Find a Grave|94|William "Billy The Kid" Bonney|date=January 1, 2001}}--> {{Myrias|Homines}} {{DEFAULTSORT:Kid, Billy the}} [[Categoria:Nati 1859]] [[Categoria:Mortui 1881]] [[Categoria:De crimine quaesiti]] [[Categoria:Incolae Novi Eboraci]] [[Categoria:Interfectores]] [[Categoria:Incolae Novi Mexici]]<!-- [[Category:Billy the Kid| ]] [[Category:Gunmen of the American Old West]] [[Category:Outlaws of the American Old West]] [[Category:American folklore]] [[Category:American escapees]] [[Category:American outlaws]] [[Category:American people convicted of murdering police officers]] [[Category:American people of Irish descent]] [[Category:Cowboy culture]] [[Category:Lincoln County Wars]] [[Category:Deaths by firearm in New Mexico]] [[Category:People shot dead by law enforcement officers in the United States]] [[Category:People of the American Old West]] [[Category:19th-century American criminals]]--> tew4oor6c7btdxcjchgbh0qab2ght7x 0 257207 4000118 3752891 2026-11-07T00:51:30Z InternetArchiveBot 139091 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 4000118 wikitext text/x-wiki Hic habes enumerationem '''librorum de peregrinationibus in Romaniam'''. * 1584 : [[Antonius Possevinus|Antonius Possevino]], ''Transilvania'' [https://archive.org/details/antoniopossevino00poss Textus apud archive.org] * 1630 : [[Ioannes Smith (explorator)|John Smith]], ''The true travels, adventures, and observations, of Captain John Smith, into Europe, Asia, Africa, and America, from ann. dom. 1593 to 1629'' [https://archive.org/details/truetravelsadven00smit Textus editionis 1744] [https://web.archive.org/web/20190922105228/http://www.virtualjamestown.org/exist/cocoon/jamestown/fha-js/SmiWorks3 Editio recens] * 1632 : [[Gulielmus Lithgow|William Lithgow]], ''[[Total Discourse (Lithgow)|The Totall Discourse of the Rare Adventures and Painfull Peregrinations of Long Nineteen Yeares Travayles from Scotland to the Most Famous Kingdomes in Europe, Asia and Affrica]]'' [https://archive.org/details/totalldiscourseo00lithuoft editio 1910] * 1652 : Robert Bargrave, ''Narration of a Journey from Constantinople to Dunkirke''<ref>Vide editionem pleniorem: Michael G. Brennan, ed., ''The Travel Diary of Robert Bargrave, Levant Merchant (1647-1656)'' (1999)</ref> * 1702 : Edmund Chishull, ''Travels in Turkey and Back to England'' (opus anno 1747 editum) {{Google Books|_7R7RJatIdEC}} [https://archive.org/stream/antiquitatesasia00chis_0#page/n251/mode/2up Textus apud archive.org] * 1718 : [[Antonius Maria del Chiaro|Antonmaria del Chiaro]], ''Istoria delle moderne rivoluzioni della Valachia'' {{Google Books|ml8owXTmA8kC}} {{Google Books|ZN-CG_DRnisC}} [https://archive.org/details/istoriadellemode00delc Editio 1914 apud archive.org] * 1778? : ''The Life and Extraordinary Adventures of Captain Socivizca'' {{Google Books|BPRbAAAAQAAJ}} * 1789 : Elizabeth Craven, ''A journey through the Crimea to Constantinople, in a series of letters ...'' [https://archive.org/details/ajourneythrough00cravgoog Textus] * 1797 : Robert Townson, ''Travels in Hungary'' [https://archive.org/details/travelsinhungar00towngoog Textus] * 1807 : Thomas Thornton, ''The Present State of Turkey'' [https://archive.org/details/presentstatetur00thorgoog Textus] * 1819 : William Macmichael, ''Journey from Moscow to Constantinople, in the years 1817, 1818''. Londinii: John Murray [https://archive.org/details/39002055099270.med.yale.edu Textus] * 1820 : Adam Neale, ''Travels through some parts of Germany, Moldavia and Turkey'' {{Google Books|2GAOAAAAQAAJ}} * 1820 : William Wilkinson, ''An Account of the Principalities of Wallachia and Moldavia'' {{Google Books|RogMAQAAMAAJ}} * 1831 : Robert Walsh, ''Narrative of a Journey from Constantinople to England'' [https://archive.org/details/narrativeajourn04walsgoog Textus editionis 4a] * 1837 : [Charles Lemercher de Longpré] baron d’Haussez, ''Alpes et Danube'' [http://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k117950v vol. 1] [http://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k1179517 vol. 2] * 1837-1838 : ''Voyage du maréchal duc de Raguse en Hongrie, en Transylvanie, dans la Russie méridionale'' [http://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k628226 vol. 1] * 1838 : Nathanael Burton, ''Narrative of a voyage from Liverpool to Alexandria touching at the island of Malta and from thence to Beirout, with a journey to Jerusalem, voyage from Jaffa to Cyprus and Constantinople, and a pedestrian journey from Constantinople, through Turkey, Wallachia, Hungary, and Prussia to the town of Hamburg in the years 1836—1837'' {{Google Books|Fn9CAAAAcAAJ}} * 1839 : John Paget, ''Hungary and Transylvania'' [https://archive.org/details/agw0321.0001.001.umich.edu vol. 1] [https://archive.org/details/agw0321.0002.001.umich.edu vol. 2] * 1850 : A. de Gérando, ''La Transylvanie et ses habitants'' [https://archive.org/details/latransylvaniee01grgoog Vol. 1] [https://archive.org/details/latransylvaniee02grgoog Vol. 2] * 1850-1851 : James Skene, ''The Danubian principalities, the frontier lands of the Christian and the Turk'' [https://archive.org/details/danubianprincipa01skenuoft vol. 1] [https://archive.org/details/danubianprincipa02sken vol. 2] * 1851 : Andrew Paton, ''Travels in Hungary, or, Sketches of the Goth and the Hun: in Transylvania, Debreczin, Pesth, and Vienna, in 1850'' [http://www.europeana.eu/portal/record/08809/webclient_DeliveryManager_pid_181173_custom_att_2_simple_viewer.html Textus] * 1858 : James Noyes, ''Roumania: the border land of the Christian and the Turk'' [https://archive.org/details/roumaniaborderla00noye Textus] * 1865 : Charles Boner, ''Transylvania: its products and its people'' [https://archive.org/details/transylvaniaitsp00bone Textus] * 1877 : Florence K. Berger, ''A Winter in the City of Pleasure'' [https://archive.org/details/awinterincitypl00berggoog Textus] * 1878 : Andrew F. Crosse, ''Round about the Carpathians'' [https://archive.org/details/cu31924028124141 Textus] * 1878 : J. W. Ozanne, ''Three Years in Roumania'' [https://archive.org/details/threeyearsinrou00ozangoog Textus] * 1882 : James Samuelson, ''Roumania Past and Present'' [https://archive.org/details/roumaniapastpres00samu Textus] * 1885 : Pierre-Julien Hamard, ''Une course aux capitales, Allemagne, Autriche, Roumanie, Russie, Suède, Norvège, Danemark'' [http://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k8630543c Textus] * 1886 : William James Tucker, ''Life and Society in Eastern Europe''. Londinii: Sampson Low * 1887 : Rudolf Bergner, ''Rumänian''. Breslau: J. U. Kern * 1888 : Mary Walker, ''Untrodden Paths in Roumania'' [https://archive.org/details/untroddenpathsin00walk Textus] * 1888 : Emily Gerard, ''The land beyond the forest: facts, figures, and fancies from Transylvania'' [https://archive.org/details/landbeyondforest01gera Vol. 1] [https://archive.org/details/landbeyondforest02gera Vol. 2] * 1911 : William Curtis, ''Around the Black Sea'' [https://archive.org/details/aroundblacksea00curtgoog Textus] * 1913 : Paul Labbé, ''La vivante Roumanie'' [https://archive.org/details/lavivanterouman00doumgoog Textus] * 1917 : Eugène Pittard, ''La Roumanie: Valachie, Moldavie, Dobroudja'' [https://archive.org/details/laroumanievalach00pittuoft Textus] * 1921 : Maude Parkinson, ''Twenty years in Roumania'' [https://archive.org/details/twentyyearsinrou00parkuoft Textus] * 1924 : [[Aemilius Otto Hoppe|E. O. Hoppe]], ''In Gipsy Camp and Royal Palace. Wanderings in Rumania'' * 1929 : [[Gualterus Starkie|Walter Starkie]], ''Raggle Taggle'' * 1933 : Kurt Hielscher, ''Roumanie: son paysage, ses monuments, son people'' [https://archive.org/details/Roumanie Textus] * 1935 : William Wedgwood Benn, ''Beckoning Horizon: Impressions of a Balkan Journey'' * 1938 : [[Sacheverell Sitwell]], ''Roumanian Journey'' * 1939 : Derek Patmore, ''An Invitation to Roumania'' * 1940 : Henry Baerlein, ''In Old Romania''. Londinii: Hutchinson * 1953 : Jack Lindsay, Maurice Cornforth, ''Rumanian Summer'' [https://archive.org/details/RumanianSummer Textus] * 1986 : [[Patricius Leigh Fermor]], ''[[Between the Woods and the Water]]'' == Notae == <div class="references-small"><references /></div> == Bibliographia == * Borbála Zsuzsanna Török, ''Exploring Transylvania: geographies of knowledge and entangled histories in a multiethnic province, 1790-1918''. Lugduni Batavorum: Brill, 2016. * Alan Ogden, ''Romania Revisited: on the trail of English travellers 1602-1941''. Iaşi: Center for Romanian Studies, 2000. ISBN 973-9432-05-0. * P. P. Panaitescu, ''Călători poloni în ţările române''. Bucarestae: Cultura Naţională, 1930. {{NexInt}} * [[Libri de peregrinationibus in Turciam]] * [[Libri de peregrinationibus in Graeciam]] {{Nexus desiderati}} [[Categoria:Indices litteraturae]] [[Categoria:Libri de Romania|+]] [[Categoria:Libri de peregrinationibus|-]] shyvun4vw6je16tw8o0b8jr7mu9r7ty 0 257619 3999963 3980017 2026-11-06T17:25:22Z InternetArchiveBot 139091 Add 1 book for [[Vicipaedia:Fons]] (20261106) #IABot (v2.0.9.7) ([[User:GreenC bot|GreenC bot]]) 3999963 wikitext text/x-wiki [[Fasciculus:Bundesarchiv Bild 183-H27337, Moskau, Stalin und Ribbentrop im Kreml.jpg|thumb|[[Iosephus Stalin|Stalin]] et [[Ioachimus de Ribbentrop|Ribbentrop]] post pactum [[subscriptio|signatum]]. 23 Augusti 1939.]] [[Fasciculus:Molotov with Ribbentrop.jpg|thumb|Ribbentrop et [[Venceslaus Molotov|Molotov]] (laeva) cum pactum signabatur.]] [[Fasciculus:Mucha 8 Wrzesien 1939 Warszawa.jpg|thumb|"Tributum Prussicum [[Moscua]]e." ''Mucha,'' acta diurna [[satura|satirica]], [[Varsovia]]e, die [[8 Septembris]].]] '''Pactum Ribbentrop-Molotovianum,'''<ref>Ex [[Venceslaus Molotov|Venceslao Molotov]], [[minister rerum externarum|ministro rerum externarum]] [[Unio Sovietica|Sovietico]], et [[Ioachimus de Ribbentrop|Ioachimo de Ribbentrop]], [[minister rerum externarum|ministro rerum externarum]] [[Germania Nazistica|Germanico]] ex consuetudine appellatum. Pactum etiam ''Pactum Nazi–Sovieticum'' appellatur.</ref> rite '''Foedus Non Aggressionis inter Germaniam et Unionem Rerum Publicarum Socialisticarum Sovieticarum''' ([[Russice]] Договор о ненападении между Германией и Советским Союзом; [[Theodisce]] Nichtangriffsvertrag zwischen Deutschland und der Union der Sozialistischen Sowjetrepubliken<ref>[http://www.1000dokumente.de/index.html?c=dokument_de&dokument=0025_pak&object=facsimile&pimage=1&v=100&nav=&l=de ''100(0) Schlüsseldokumente,''] facsimile, Germania.</ref>) fuit [[pactum non aggressionis]] a [[Germania Nazistica]] et [[Unio Sovietica|Unione Sovietica]] [[Moscua]]e die [[23 Augusti]] [[1939]] [[subscriptio|signatum]]. Pactum validum manebat donec [[rectio]] Germana [[Operatio Barbarossa|vim locis Sovieticis in Polonia Orientali intulit]] die [[22 Iunii]] [[1941]], contra protocollum supplementarium [[Foedus Limitis Germano-Sovieticum|Foederis Limitis Germano-Sovietici]], quod novas [[provinciae usuales|provincias usuales]] subtiliter enumerabat.<ref name="britannica1">{{cite web | url=http://www.britannica.com/EBchecked/topic/230972/German-Soviet-Nonaggression-Pact | title=A secret supplementary protocol of September 28, 1939 | publisher=Encyclopædia Britannica | work=German-Soviet Nonaggression Pact | date=2015 | author=Britannica}}.</ref> ==Notae== <div class="references-small"><references/></div> {{NexInt}} *[[Dies Europaeus victimis memorandis]] ==Bibliographia== *Bendersky, Joseph W. [[2000]]. ''A History of Nazi Germany: 1919–1945.'' Rowman & Littlefield. ISBN 083041567X. *Biskupski, Mieczyslaw B., et Piotr Stefan Wandycz. [[2003]]. ''Ideology, Politics, and Diplomacy in East Central Europe. Boydell & Brewer. ISBN 1580461379. *Brackman, Roman. [[2001]]. ''The Secret File of Joseph Stalin: A Hidden Life.'' Frank Cass. ISBN 0714650501. *Carley, Michael J. [[1993]]. End of the 'Low, Dishonest Decade': Failure of the Anglo-Franco-Soviet Alliance in 1939. ''Europe-Asia Studies'' 45(2):303–341. JSTOR 152863. doi;10.1080/09668139308412091. *Carr, Edward Hallett. [[1949]]. From Munich to Moscow—I. ''Soviet Studies'' 1(1):3–17. JSTOR 148803. Taylor & Francis. doi:10.1080/09668134908409726. *Carr, Edward Hallett. [[1949]]. From Munich to Moscow—II. ''Soviet Studies'' 1(2):93–105. JSTOR 148585. doi:10.1080/09668134908409737. *Carr, Edward Hallett. [[1951]], [[1979]]. ''German–Soviet Relations between the Two World Wars, 1919–1939.'' Novi Eboraci: Arno Press. * {{cite journal|last1=Cyprian|first1=Tadeusz|last2=Sawicki|first2=Jerzy|title=Nazi Rule in Poland 1939–1945|publisher=Polonia|year=1961}} * {{Cite journal|first=Szymon|last=Datner|title=Crimes Committed by the Wehrmacht during the September Campaign and the Period of Military Government|publisher=Poznan|year=1962}}. * {{Cite journal|title=Genocide 1939–1945|first1=S|last1=Datner|first2=J|last2=Gumkowski|first3=K|last3=Leszczynski|publisher=Wydawnictwo Zachodnie|year=1962}}. * {{cite book |last=Davies |first=N |year=1986 |title=God's Playground |volume=II |publisher=Oxford University Press |isbn=0-19-821944-X}}. * {{cite book |last=Eckert |first=Astrid M |title=The Struggle for the Files: The Western Allies and the Return of German Archives after the Second World War |publisher=Cambridge University Press |year=2012 |isbn=978-0-521-88018-3}} * {{cite book|last1=Edwards|first1=Robert|title=White Death: Russia's War on Finland 1939–40|url=https://archive.org/details/whitedeathrussia0000edwa|year=2006|publisher =Weidenfeld & Nicolson|location=London|isbn=9780297846307}} * {{cite book|last1=Engle|first1=Edwards|last2=Paananen|first2=Lauri|title=The Winter War: The Russo-Finnish Conflict, 1939–40|year=1985|origyear=1973|publisher=Westview|location=US|isbn=0813301491}} * {{cite book|last=Ericson|first=Edward E.|title=Feeding the German Eagle: Soviet Economic Aid to Nazi Germany, 1933–1941|publisher=Greenwood|year=1999|isbn=0275963373}} * {{cite book|last=Fest|first=Joachim C.|title=Hitler|publisher=Houghton Mifflin Harcourt|year=2002|isbn=0156027542}} * {{cite book |last=Fisher |first=David |last2=Read |first2=Anthony |date=1999 |title=The Deadly Embrace: Hitler, Stalin, and the Nazi–Soviet Pact 1939–1941 |publisher=W. W. Norton & Co.}} * {{cite book|last=Garlinski|first=Jozef|title=Poland in the Second World War|url=https://archive.org/details/polandinsecondwo0000garl_p8d5|publisher=Hippocrene Books|year=1987|isbn=0-333-39258-2}} * {{cite book|last=Goldman|first=Stuart D|title=Nomonhan, 1939: The Red Army's Victory That Shaped World War II|url=https://archive.org/details/nomonhan1939reda0000gold|publisher=Naval Institute Press|year=2012|isbn=9781612510989}} * {{cite book |last=Halecki |first=O |title=A History of Poland |url=https://archive.org/details/historyofpoland0000hale_m4d3 |publisher=Routledge & Kegan |year=1983 |isbn=0-7102-0050-1}}. * {{cite book|last=Kershaw|first=Ian|title=Hitler, 1936–1945: Nemesis|url=https://archive.org/details/hitler193645neme0000kers_n4x3|publisher=W. W. Norton|year=2001|isbn=978-0-393-32252-1|oclc=244169429}} * {{cite book|editor1-first=Jari|editor1-last=Leskinen|editor2-first=Antti|editor2-last=Juutilainen|title=Talvisodan pikkujättiläinen|publisher=Werner Söderström Osakeyhtiö|year=1999|isbn=951-0-23536-9}} * {{cite book|last=Maser|first=Werner|title=Der Wortbruch: Hitler, Stalin und der Zweite Weltkrieg|url=https://archive.org/details/derwortbruchhitl0000mase_j9g7|place=Munich|publisher=Olzog|year=1994}} * {{cite book|last=Montefiore|first=Simon Sebac|title=Stalin: The Court of the Red Tsar|url=https://archive.org/details/stalincourtofred0000seba|edition=5th|year=2005|origyear=2003|publisher=Phoenix|location=Great Britain|isbn=0-75381-766-7}} * {{cite book|last1=Moorhouse|first1=Roger|title=The Devils' Alliance: Hitler's Pact with Stalin, 1939–1941|url=https://archive.org/details/devilsalliancehi0000moor|publisher=The Bodley Head|year=2014|isbn=9781847922052}} * {{cite book|last1=Nekrich|first1=Aleksandr Moiseevich|last2=Ulam|first2=Adam Bruno|last3=Freeze|first3=Gregory L|title=Pariahs, Partners, Predators: German–Soviet Relations, 1922–1941|url=https://archive.org/details/pariahspartnersp0000nekr|publisher=Columbia University Press|year=1997|isbn=0231106769}} * {{cite book|last=Philbin|first=Tobias R III|title=The Lure of Neptune: German–Soviet Naval Collaboration and Ambitions, 1919–1941|url=https://archive.org/details/lureofneptuneger0000phil|publisher=University of South Carolina Press|year=1994|isbn=0872499928}} * {{cite book|last=Piotrowski|first=Tadeusz|title=Poland's Holocaust|url=https://archive.org/details/polandsholocaust00piot|publisher=McFarland|year=2007|isbn=0-7864-0371-3}} * {{cite journal|last=Resis|first=Albert|title=The Fall of Litvinov: Harbinger of the German–Soviet Non-Aggression Pact|url=https://archive.org/details/sim_europe-asia-studies_2000-01_52_1/page/33|journal=Europe-Asia Studies|year=2000|pages=33–56|volume=52|issue=1|jstor=153750|doi=10.1080/09668130098253|publisher=Taylor & Francis}} * {{cite journal|last=Roberts|first=Geoffrey|title=The Soviet Decision for a Pact with Nazi Germany|journal=Soviet Studies|year=1992a|pages=57–78|volume=55|issue=2|jstor=152247|doi=10.1080/09668139208411994}} * {{cite journal |first=Geoffrey |last=Roberts |title=The Fall of Litvinov: A Revisionist View |url=https://archive.org/details/sim_journal-of-contemporary-history_1992-10_27_4/page/639 |journal=Journal of Contemporary History |volume=27 |date=October 1992b |pages=639–57 |jstor=260946 |issue=4 |doi=10.1177/002200949202700405}}. * {{cite book|last=Roberts|first=Geoffrey|author-mask=3|authorlink=Geoffrey Roberts|title=Stalin's Wars: From World War to Cold War, 1939–1953|url=https://archive.org/details/stalinswarsfromw0000robe|publisher=Yale University Press|year=2006|isbn=0300112041}} * {{cite journal |last=Roberts |first=Geoffrey |title=Infamous Encounter? The Merekalov–Weizsacker Meeting of 17 April 1939 |url=https://archive.org/details/sim_historical-journal_1992-12_35_4/page/921 |journal=The Historical Journal |date=1992 |pages=921–6 |volume=35 |issue=4 |jstor=2639445.}} *{{cite journal |last=Roberts |first=Geoffrey |title=Soviet Policy and the Baltic States, 1939–1940: A Reappraisal |journal=Diplomacy and Statecraft |date=1995 |pages=695–722 |volume=6|issue=3|jstor=153322 }} * {{cite book|last=Service|first=Robert|title=A History of Modern Russia|url=https://archive.org/details/historyofmodernr0000serv|publisher=Penguin books|year=2003|origyear=1997|isbn=9-780141-011219}} * {{cite book|last=Shirer|first=William L|title=The Rise and Fall of the Third Reich: A History of Nazi Germany|url=https://archive.org/details/risefallofthird00shir|publisher=Simon & Schuster|year=1990|origyear=1959|isbn=0671728687}} * {{cite book|last=Taylor|first=A. J. P.|title=The Origins of the Second World War|url=https://archive.org/details/originsofsecondw0000tayl|place=London|year=1961|publisher=Simon & Schuster|isbn=9780684829470}} * {{cite book|last=Trotter|first=William R|title=The Winter war: The Russo–Finnish War of 1939–40|edition=5th|year=2002|origyear=1991|publisher=Aurum Press|location=London|isbn=9781854108814|}} <!--First published as {{cite book|title=A Frozen Hell: The Russo–Finnish Winter War of 1939–40|publisher=Algonquin Books|place=Chapel Hill, [[North Carolina|NC]]|year=1991|isbn=1565122496|oclc=58499386}}--> * {{cite book |last=Turtola |first=Martti |editor1-first=Jari |editor1-last=Leskinen |editor2-first=Antti |editor2-last=Juutilainen |title=Talvisodan pikkujättiläinen |year=1999 |chapter=Kansainvälinen kehitys Euroopassa ja Suomessa 1930-luvulla }} * {{cite book|last=Ulam|first=Adam Bruno|title=Stalin: The Man and His Era|url=https://archive.org/details/stalinmanhisera0000ulam|publisher=Beacon Press|year=1989|isbn=0-8070-7005-X}} * {{cite journal|last=Watson|first=Derek|title=Molotov's Apprenticeship in Foreign Policy: The Triple Alliance Negotiations in 1939|url=https://archive.org/details/sim_europe-asia-studies_2000-06_52_4/page/695|journal=Europe-Asia Studies|year=2000|pages=695–722|volume=52|issue=4|jstor=153322|ref=harv|doi=10.1080/713663077}} * {{cite book|last=Watt|first=DC|year=1989|title=How War Came: the Immediate Origins of the Second World War 1938–1939|url=https://archive.org/details/howwarcameimmedi0000watt|location=London|isbn=9780394579160}} * {{cite book|last=Vizulis|first=Izidors|year=1990|title=The Molotov–Ribbentrop Pact of 1939: The Baltic Case|url=https://archive.org/details/molotovribbentro0000vizu|publisher=Praeger|isbn=0-275-93456-X}} * {{cite book|last=Watt|first=Richard M.|year=1979|title=Bitter Glory: Poland & Its Fate 1918–1939|url=https://archive.org/details/bitterglorypolan0000watt|publisher=Simon & Schuster|place=Novi Eboraci|isbn=0-7818-0673-9}} ==Nexus externi== *Cerskus, Leonas. [http://www.angelfire.com/de/Cerskus/english/index.html "The Story of a Lithuanian soldier."] *[http://avalon.law.yale.edu/subject_menus/nazsov.asp De coniunctionibus Nazi–Sovieticis, 1939–1941.] *[https://web.archive.org/web/20141114231303/http://www.fordham.edu/halsall/mod/1939pact.html Textus.]<!-- *[http://www.lituanus.org/1989/89_1_03.htm Modern History Sourcebook, a collection of public domain and copy-permitted texts in modern European and World history] has scanned photocopies of original documents * [https://archive.org/details/TheMeaningOfTheSoviet-germanNon-aggressionPact ''The Meaning of the Soviet–German Non-Aggression Pact'' Molotov speech to the Supreme Soviet on August 31, 1939] * [http://users.ju.edu/jclarke/wizzg.html Italy and the Nazi–Soviet Pact of August 23, 1939] * [http://www.secretpact.info/ International Conference and booklet on the Molotov–Ribbentrop Pact]--> [[Categoria:1939]] [[Categoria:Foedera]]<!--Treaties of the Soviet Union--> [[Categoria:Secundum bellum mundanum]]<!-- [[Category:Secret treaties]] [[Category:World War II treaties]] [[Category:European theatre of World War II]] [[Category:Eastern European theatre of World War II]] [[Category:Romania in World War II]] [[Category:Soviet military occupations]] [[Category:Occupation of the Baltic states]] [[Category:Winter War]] [[Category:Germany–Soviet Union relations]] [[Category:History of the Soviet Union and Soviet Russia]] [[Category:Foreign relations of the Soviet Union]] [[Category:Government of Nazi Germany]] [[Category:Military history of Germany during World War II]] [[Category:Treaties concluded in 1939]] [[Category:Treaties entered into force in 1939]] [[Category:Treaties of Nazi Germany]] [[Category:Non-aggression pacts]] [[Category:Molotov–Ribbentrop Pact| ]]--> {{Myrias|Historia}} p6rl0zbsujncsu7kt4l6c4ngasgkrd8 0 258360 3999962 3929538 2026-11-06T17:25:05Z InternetArchiveBot 139091 Add 1 book for [[Vicipaedia:Fons]] (20261106) #IABot (v2.0.9.7) ([[User:GreenC bot|GreenC bot]]) 3999962 wikitext text/x-wiki {{Capsa hominis Vicidata}} '''Edgarius Hoover'''<ref>"Edgarium Hooverum" (casu accusativo) in Leonis Latini [https://web.archive.org/web/20221012045553/http://ephemeris.alcuinus.net/leonina/EL%20113.pdf] ''Epistula Leonina'' CXIII (2016), 17.</ref> ([[Anglice]] ''John Edgar Hoover,'' saepius ''J. Edgar Hoover''; natus die [[1 Ianuarii]] [[1895]], mortuus die [[2 Maii]] [[1972]]) fuit sextus Tabularii Inquisitionum [[Civitates Foederatae|Civitatum Foederatarum]] rector (1924–1935) et primus [[Tabularium Inquisitionum Foederale|Tabularii inquisitionum foederalis]] rector, quod illud successit (1935–1972). Per longum curriculum vitae efficentiam FBI auxit et artes technicas investigationis renovavit. A multis autem perversi potestatis usùs accusatus est. == Vita == Medio Ludo, vulgo hodierno 'Cardozo Education Campus', frequentabat et erat ibi pars chori. Erat etiam pars Subsidiari Magistratus Exercitationis Corporis et interfuit in grege disceptationis in ludo.<ref>{{cite book| author = Cox, John Stuart and Theoharis, Athan G. |year = [[1988]] | title = The Boss: J. Edgar Hoover and the Great American Inquisition | url = https://archive.org/details/bossjedgarhoover00theo | publisher = Temple University Press | isbn = 0-87722-532-X}}</ref> Hic disceptabat contra mulieris suffragium et abolitionem supplicium capitis. <ref>[http://www.guardian.co.uk/film/2012/jan/01/j-edgar-hoover-secret-fbi "The secret life of J Edgar Hoover"], ''[[The Guardian]],'' 1 Ianuarii, 2012</ref> Acta ludi laudabat “frigidum inexorabilemque dialecticum” eius.".<ref name=Weiner-ch1> Burrough, Bryan (2009). Public Enemies: America's Greatest Crime Wave and the Birth of the FBI, 1933-34. Penguin Books.</ref> Puer balbus fuit. Tandem mendum hoc vicit rapide loquendo. In schola George Washington University Law School [[iurisprudentia]]m studuit. Qui meruit gradu Legum Baccalaureus. In FBI curso suo, quinque res dispositarum ab eo numerantur. * Surripere infantem Lindbergh. * Venatio et ultima caedes Ioanni Dillinger. * Venatio et ultima caedes Bonnie et Clyde. * Kansas Urbe trucidatio. * Deprehendere [[speculator]]em [[Russia|russum]] in 1947. == Notae == <div class="references-small"><references /></div> == Bibliographia == * Gentry, Curt. ''J. Edgar Hoover: The Man and the Secrets''. Novi Eboraci: W. W. Norton & Co., 2001. * Medsger, Betty L. ''The Burglary: The Discovery of J. Edgar Hoover's Secret FBI''. Novi Eboraci: Vintago, 2014. * Summers, Anthony. ''Official and Confidential: The Secret Life of J. Edgar Hoover''. Novi Eboraci: Putnam, 1993. == Nexus externi == * [https://www.fbi.gov/about-us/history/directors/hoover Biographia Hoover] in situ FBI {{Rectores Tabularii Inquisitionum Foederalis}} [[Categoria:Politici Civitatum Foederatarum]] [[Categoria:Nati 1895]] [[Categoria:Mortui 1972]] [[Categoria:Incolae Vasingtoniae (D.C.)]] [[Categoria:Vigiles]] hwrnyovjfgx4j4okf9ybig307y1okwb 0 264586 4000083 3869989 2026-11-06T23:53:50Z InternetArchiveBot 139091 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 4000083 wikitext text/x-wiki {{Pagina non annexa}}{{capsa hominis Vicidata}} '''Leonidas Tromaras''' ([[Lingua Neograeca|Neograece]] ''Λεωνίδας Τρομάρας'', natus [[Castoria]]e anno [[1949]] et mortuus [[Thessalonica]]e anno [[2018]]) est [[professor]] [[litterae Latinae|litterarum Latinarum]] apud [[Universitas Thessalonicensis|Studiorum Universitatem Thessalonicensem]]. Etsi cognomen suum 'terrificus' Neograece significat, homo mitissimi ingenii dicitur. == Vita == Natus in [[Castoria]] [[Macedonia]]e est, anno 1949. Se dedit litteris classicis in Universitate Thessalonicense (annis 1968–1973) et deinde in [[Germania]], in [[Universitas Herbipolensis|Studiorum Universitate Iulii Maximiliani]] (1980–1983), ubi [[doctor litterarum classicarum]] anno 1984 declaratus est. [[Professor additus]] anno [[1987]], [[professor consociatus]] anno [[1996]], et deinde, anno [[2003]], professor litterarum Latinarum apud Studiorum Universitatem Thessalonicensem factus est. Socius Sodalitatis Ludis Latinis Faciundis, in Monaco, est. In anno 2018, morbo peritus est. == Opera selecta == * ''Κάτουλλος, ένας ποιητής για όλες τις εποχές'' (Catullus, poeta omnis aetatis), Thessalonica, anno 1980. * ''P. Terenti Afri'' Eunuchus, Thessalonica: University Studio Press, anno 1991. * ''Μαρτιάλης και Ιουλιοκλαυδιανοί Καίσαρες'' (Martialis atque Caesares Iulii Claudiique), Thessalonica: University Studio Press), anno 1998. * ''Κάτουλλος, Ο Νεωτερικός ποιητής της Ρώμης'' (Catullus, poeta Romae novissimus), Thessalonica: University Studio Press, anno 2001. == Nexus externi == * Leonidas Tromaras apud Universitatem Thessalonicensem: [https://web.archive.org/web/20161226220507/http://www.lit.auth.gr/en/node/288 Anglice], [https://web.archive.org/web/20161003085131/http://www.lit.auth.gr/node/21 Neograece] {{Lifetime|1949|2018|Tromaras, Leonidas}} {{Nexus absunt}} [[Categoria:Alumni Universitatis Herbipolensis]] [[Categoria:Philologi Graeciae]] [[Categoria:Professores Universitatis Thessalonicensis]] jw3h4s3cvaxtlkhurtxl2lfv831ucfr 0 264693 4000033 3819929 2026-11-06T21:20:54Z InternetArchiveBot 139091 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 4000033 wikitext text/x-wiki {{Titulus italicus}} {{taxobox |name = Kunzea pomifera |regnum = [[Plantae]] |ordo = [[Myrtales]] |familia = [[Myrtaceae]] |genus = ''[[Kunzea]]'' |species = '''''K. pomifera''''' |binomial = ''Kunzea pomifera'' |binomial_authority = [[Ferdinandus Iacobus Henricus de Mueller|F.Muell.]] |}} '''''Kunzea pomifera''''' ([[binomen]] a [[Ferdinandus Iacobus Henricus de Mueller|Ferdinando de Mueller]] anno [[1855]] statutum)<ref>Ferdinand von Mueller, ''Definitions of rare or hitherto undescribed Australian plants'' (praeimpressum 1855) p. 44. Apud ''Tropicos'' per errorem citatur "Mueller, Ferdinand Jacob Heinrich von. In: ''Transactions of the Philosophical Society of Victoria.'' 1: 124. 1855"</ref> est species plantarum fructiferarum iuxta litora meridiana [[Australia]]e crescentium. Fructibus olim ab [[Australiani indigenae|indigenis]] collectis, planta recentius in Australia et alibi colitur. Mueller ita descripsit: "Pomum carnosum edule 'malum indigenarum' a colonis Australiae meridianae nuncupatur."<ref>''The fleshy fruit is edible and called "native apple" by the South Australian colonists.'' Mueller (1856) [http://www.biodiversitylibrary.org/item/6326#page/68/mode/1up p. 66]</ref> Alibi: "Planta procumbens, foliis eucalyptoidibus, bacas (''muntries'') proferens e quibus conditurae optimae conficiuntur."<ref>''A prostrate plant with Eucalypt-like leaves and bearing berries ("muntries") yielding excellent jam or preserves (Mueller).'' H. B. Williamson in ''Victorian Naturalist'' vol. 47 (1930) [http://www.biodiversitylibrary.org/page/40475583#page/8/mode/1up p. 8]</ref> Species iam anno [[1889]] in [[Anglia]]m introducta est. Nomen huius fructus Anglicum solitum, ''muntries'' formá plurali vel a principio ''muntry'', a [[lingua Australianae|lingua Australiana]] [[Yaralde]] deductum est. Anno [[1847]] primum legitur in opere G. F. Angas ''Savage Life and Scenes'': "Hae bacae malis parvis valde similes saporem aromaticum haud ingratum habent; quas cum maturescant indigenae se per [[thinium|thinia]] ad decerpendas dispargunt."<ref>''These berries are precisely like miniature apples, and have an aromatic flavour, which is not unpleasant. When the monterry is ripe, the natives disperse themselves over the sand-hills in search of them.'' G. F. Angas, ''Savage Life and Scenes'' (1847) vol. 1 p. 65; Joan Hughes, ed., ''Australian Words and their Origins'' (Melburniae: Oxford University Press, 1989) s.v. "muntry"</ref> == Notae == <references /> == Bibliographia == * Beth Gott, "[http://citeseerx.ist.psu.edu/viewdoc/download?doi=10.1.1.729.8132&rep=rep1&type=pdf Indigenous use of plants in south-eastern Australia]" in ''Telopea'' vol. 12 no. 2 (2008) pp. 215–226, praecipue 219-220 * Rodger W. Elliot, David L. Jones, Trevor Blake, ''Encyclopaedia of Australian Plants Suitable for Cultivation'' vol. 6 (Port Melbourne: Lothian Press, 1993. ISBN 0-85091-589-9) p. 15 * Anthony Hele, "[https://web.archive.org/web/20170215092720/http://communitynurseries.com.au/wp-content/uploads/2013/12/pirsamuntries.pdf Muntries production]" (''Primary Industries and Resources SA Fact Sheet'', 3) (2003) * Ferdinand von Mueller, "Definitions of rare or hitherto undescribed Australian plants, chiefly collected within the boundaries of the Colony of Victoria" in ''Hooker's Journal of Botany and Kew Garden Miscellany'' vol. 8 (1856) [http://www.biodiversitylibrary.org/item/6326#page/68/mode/1up p. 66] == Nexus externi == {{Vicispecies|Kunzea pomifera}} {{Fontes de plantis}} * "[https://biodiversity.org.au/nsl/services/name/apni/62545/api/apni-format Kunzea pomifera]" apud ''APNI'' * "[https://web.archive.org/web/20190724090245/https://natureshare.org.au/observations?species=Kunzea+pomifera Kunzea pomifera]" apud ''NatureShare'' [[Categoria:Myrtaceae]] [[Categoria:Fruges Australiae]] [[Categoria:Species plantarum]] [[Categoria:Taxa F. Mueller]] [[Categoria:Taxa 1855]] [[Categoria:Fructus]] 1d5dxexiy0cqn5vzyfsift8qw7x4f4t 0 265108 4000168 3910977 2026-11-07T03:33:38Z InternetArchiveBot 139091 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 4000168 wikitext text/x-wiki [[Fasciculus:New France (orthographic projection).svg|thumb|Nova Francia ante [[Pax Traiecti ad Rhenum|Pacem Traiecti ad Rhenum]].]] '''Ludoviciana''' ([[Francice]] ''La Louisiane''), vel plenius '''Ludoviciana Francica,'''<ref name=LL/> fuit districtus administrativus [[Nova Francia|Novae Franciae]]. Omnis [[districtus]], in dicione [[Francia|Francica]] ab anno [[1682]] ad [[1762]], et iterum ab [[1802]] (rite) ad [[1803]] rectus, ex [[Ludovicus XIV|Ludovico XIV]] [[rex|rege]] [[Francia]]e a [[Renatus Robertus Cavelier, Dominus de la Salle|Renato Roberto Cavelier, Domino de la Salle]], [[explorator]]e Francico, appellatus est. Amplissimam primum amplectebatur [[America Septentrionalis|Americae Septentrionalis]] [[regio]]nem, quae plurimum [[pelvis exsiccationis]] [[Flumen Mississippiense|Fluminis Mississippiensis]] comprehendebat, a [[Magni Lacus|Magnis Lacubus]] ad [[Sinus Mexici|Sinum Mexici]], atque a [[Montes Appalachiani|Montibus Appalachianis]] ad [[Montes Saxosi|Montes Saxosos]] extendens. [[Fasciculus:Mississippi River basin.jpg|thumb|upright=0.8|left|[[Pelvis siccatoria|Pelvis siccationis]] [[Flumen Mississippiense|Fluminis Mississipiensis]] et eius tributariorum.]] [[Fasciculus:A new map of the north parts of America claimed by France under ye names of Louisiana... (2674873145).jpg|thumb|upright=0.8|''A new map of the north parts of America claimed by France under ye names of Louisiana.'' Tabula a [[Hermannus Moll|Hermanno Moll]] facta (Londinii, [[1720]])]] [[Fasciculus:La Nouvelle-France.jpg|thumb|upright=0.8|Ludoviciana Inferior ante [[1736]].]] [[Fasciculus:Claude Bernou Carte de lAmerique septentrionale.jpg|thumb|upright=0.8|Tabula [[America Septentrionalis|Americae Septentrionalis]] [[saeculum 17|saeculo septimo decimo]].]] [[Fasciculus:Royal Standard of King Louis XIV.svg|thumb|upright=0.6|[[Vexillum]] regale Ludovici XIV et [[Nova Francia|Novae Franciae]] usque ad [[1760]].]] [[Fasciculus:Cathedral new orleans.jpg|thumb|upright=0.8|Cathedralis Sanci Ludovici [[Nova Aurelia|Novae Aureliae]].]] Ludoviciana divisa est in duas [[regio]]nes, quae erant [[Terra Illinoesiana]] (Francice ''la Haute-Louisiane'' 'Ludoviciana Superior'), quae ex [[septentrio]]nibus [[Arkansa]]e fluminis oritur, et [[Ludoviciana Inferior]] (Francice ''la Basse-Louisiane''). [[Ludoviciana]], una ex hodiernis [[Civitates Foederatae|Civitatum Foederatarum]] [[Civitatum Foederatarum civitas|civitatibus]], ex regione [[historia|historica]] appellatur, quamquam solum parvam terrarum vastarum a Francicis vindicatarum partem occupat.<ref name="LL">[https://web.archive.org/web/20171002074023/http://www.louisiana.culture.fr/en/index.html La Louisiane française 1682-1803], 2002. Quamquam ''La Louisiane'' appellatur, eius [[nomen proprium|nomen]] factum est [[vocabulum]] [[Francice|Francicum]] civitatis Civitatum Foederatarum, ergo ante [[1879]], regio colonica usitate ''La Louisiane française'' appellari coepit.</ref> Franci [[regio]]ne [[exploratio|explorare]] coeperunt [[Ludovicus XIV|Ludovico XIV]] regnante, sed Ludoviciana Francica non bene utebantur.<!--because of a lack of human and financial resources.--> Francia, [[Bellum Septem Annorum|Bello Septem Annorum]] victa, orientalem regionis partem [[Britanniarum Regnum|Britanniarum Regno]], partemque occidentalem [[Hispania]]e pro [[Florida Hispanica]] anno [[1763]] cessit. {{NexInt}} *[[Emptio Ludoviciana]] *[[Territorium Ludovicianum]] ==Notae== <references/> ==Bibliographia== ;Francice scripta *Balvay, Arnaud. [[2006]]. ''L'Epée et la Plume: Amérindiens et Soldats des Troupes de la Marine en Louisiane et au Pays d'en Haut.'' Québec: Presses de l'Université Laval. ISBN 9782763783901. *Balvay, Arnaud. [[2008]]. ''La Révolte des Natchez.'' Lutetiae: Editions du Félin. ISBN 9782866456849. *Garnier, Michaël. [[1992]]. ''Bonaparte et la Louisiane.'' Lutetiae: Kronos/SPM ISBN 2901952046. *Giraud, Marcel. [[1953]]–[[1974]]. ''Histoire de la Louisiane française (1698–1723).'' 4 vol. Lutetiae: Presses Universitaires de France. *Hamel, Réginald. [[1984]]. ''La Louisiane créole politique, littéraire et sociale (1762–1900).'' Francophonie vivante. 2 vol. Ottavae: Leméac. ISBN 2760939146. *Havard, Gilles, et Cécile Vidal. [[2006]]. ''Histoire de l'Amérique française.'' Ed. secunda. Champs. Lutetiae: Flammarion. Prima editio, 2003). ISBN 208080121X. *Jacquin, Philippe. [[1987]]. ''Les Indiens blancs: Français et Indiens en Amérique du Nord (XVI^e - XVIII^e siècles).'' Bibliothèque historique. Lutetiae: Payot. ISBN 2228142301. *Langlois, Gilles-Antoine. [[2003]]. ''Des villes pour la Louisiane française: Théorie et pratique de l'urbanistique coloniale au XVIII^e siècle.'' Villes et entreprises. Lutetiae: L'Harmattan. ISBN 2747547264. *Lefrançois, Thierry, ed. [[1992]]. ''La Traite de la Fourrure: Les Français et la découverte de l'Amérique du Nord.'' La Rochelle: Musée du Nouveau Monde et Thonon-les-Bains: L'Albaron. ISBN 2908528363. Catalogus [[exhibitio]]nis in Museo Novi Mundi. *Lugan, Bernard. [[1994]]. ''Histoire de la Louisiane française (1682–1804).'' Lutetiae: Perrin. ISBN 2702824625, ISBN 2262000948. *Meyer, Jean, Jean Tarrade, et Annie Rey-Goldzeiguer. [[1991]]. ''Histoire de la France coloniale'', t. 1, A. Colin, coll. « Histoires Colin ». Lutetiae. ISBN 2200372183. *Terrage, Marc de Villiers Du. [[1904]]. ''Les dernières années de la Louisiane française.'' Lutetiae: E. Guilmoto. ;Anglice scripta *Balesi, Charles J. [[1992]], [[1996]]. ''The Time of the French in the Heart of North America (1673–1818).'' Ed. 2a. Sicagi: Alliance française de Chicago. ISBN 1881370003. *Conrad, Glenn R., ed. [[1995]]. ''The French Experience in Louisiana.'' La FayetteL University of Southwestern Louisiana Press. ISBN 0940984970. *Giraud, Marcel. [[1991]]. ''A History of French Louisiana (1723–1731).'' Vol. 5. Rubibaculi: Louisiana State University Press. *Goins, Charles R., et J. M. Calwell. [[1975]]. ''Historical Atlas of Louisiana.'' Normanniae: University of Oklahoma Press. *Hubert, V. [[1975]]. ''A Pictorial History, Louisiana.'' Novi Eboraci: Charles Scribner. *Neuman, Robert W. [[1984]]. ''An Introduction of Louisiana Archeology.'' Rubibaculi et Londinii: Louisiana State University Press. ISBN 0807111473. *Thornton, Russel. [[1987]]. ''American Indian Holocaust and Survival.', Normanniae: University of Oklahoma Press. *White, Sophie. [[2012]]. ''Wild Frenchmen and Frenchified Indians: Material Culture and Race in Colonial Louisiana.'' Philadelphiae: University of Pennsylvania Press. ==Nexus externi== *[https://web.archive.org/web/20060211023257/http://gallica.bnf.fr/FranceAmerique/fr/default.htm ''La France en Amérique.''] [[Bibliotheca Nationalis Francica]]. *[http://www.mdah.state.ms.us/hprop/gvni.html Castellum Rosalie Mississippiae.] *[http://penelope.uchicago.edu/Thayer/E/Gazetteer/Places/America/United_States/Louisiana/New_Orleans/home.html Historia Novae Aureliae.] *[https://web.archive.org/web/20210506223147/https://lsm.crt.state.la.us/ Museum Civitatis Ludovicianae.] *[https://web.archive.org/web/20060426193909/http://www.archivescanadafrance.org/ ''Archives Canada-France: Nouvelle-France. Histoire d'une terre française en Amérique.''] *[http://j.pazzoni.free.fr/ ''Site personnel de Jean-Pierre Pazzoni: Histoire de la Louisiane française.''] *[http://www.herodote.net/histoire04090.htm ''Hérodote: 9 avril 1682, Cavelier de la Salle baptise la Louisiane.''] *[https://web.archive.org/web/20020503225035/http://www.tlfq.ulaval.ca/axl/amnord/louisianetxt.htm ''University of Laval: 30 avril 1803: traité d'achat de la Louisiane.''] *[http://www.republiquelibre.org/cousture/NVFR2.HTM ''New France: 1524-1763.''] *[https://web.archive.org/web/20060421090806/http://flfa.free.fr/enquete7.htm Site de l'association ''France-Louisiane: Louisiane française. Entretien avec Bernard Lugan.''] *[https://web.archive.org/web/20160213175458/http://www.louisiane.culture.fr/fr/index2.html ''Site du ministère de la culture française: La Louisiane française (1682–1803).''] [[Categoria:Constituta 1682]] [[Categoria:Constituta 1802]] [[Categoria:Historia Civitatum Foederatarum]] [[Categoria:Ludoviciana|!]] [[Categoria:Nova Francia|+]]<!-- [[Category:Colonial United States (French)|Louisiana]] [[Category:Former French colonies|Louisiana]] [[Category:History of the Midwestern United States]] [[Category:People of Colonial French Louisiana|*]] [[Category:Pre-statehood history of Louisiana]] [[Category:1763 disestablishments in New France]] [[Category:1804 disestablishments in New France]] [[Category:1804 disestablishments in the United States]]--> jqtsular5lwxl4fi09io6ncublkj7kn 0 265120 3999949 3978756 2026-11-06T17:20:11Z InternetArchiveBot 139091 Add 1 book for [[Vicipaedia:Fons]] (20261106) #IABot (v2.0.9.7) ([[User:GreenC bot|GreenC bot]]) 3999949 wikitext text/x-wiki [[Fasciculus:Cape Breton Island.png|thumb|upright=1.2|Insula Capitis Britonum et terrae propinquae.]] [[Fasciculus:Wfm cape breton island pseudocolour.jpg|thumb|upright=1.2|Despectus in insulam ex satellite [[NASA]].]] '''Insula Capitis Britonum'''<ref>"usque ad Caput Rasum et Caput Britonum" {{Google Books|fP9TAAAAcAAJ|vide p. 95}}</ref> ([[Anglice]] ''Cape Breton Island''; [[Francogallice]] ''île du Cap-Breton''; [[lingua Scotica (Gadelica)|Scotice]] ''Eilean Cheap Bhreatainn''; [[lingua Mikmaq|Mikmaq]] ''Únamakika'') est [[insula]] in [[litus|litore]] [[Oceanus Atlanticus|Atlantico]] [[America Septentrionalis|Americae Septentrionalis]] sita. [[Nomen proprium|Nomen]] fortasse a ''[[Capbreton]]'' prope [[Baiona]]m derivatur, vel maius probabiliter a [[vocabulum|vocabulo]] ''Breton,'' [[nomen adiectivum|adiectivo]] [[Francice|Francico]], a ''Bretagne'' nomine proprio vicissim derivato, [[Britannia Minor|Britanniam Minorem]], [[regio]]nem historicam Francicam, significante. Insula est pars [[Nova Scotia|Novae Scotiae]], unius e [[Provinciae Maritimae|provinciis maritimis]] [[Canada]]e. {{NexInt}} *[[Castellum Ludoviciburgense]] *[[Ludoviciburgum (Nova Scotia)|Ludoviciburgum]] ==Notae== <div class="references-small"><references/></div> ==Bibliographia== ===Libri et periodica=== *Akins, Thomas B. [[1895]]. ''History of Halifax.'' Dartmouth: Brook House Press. *Barlow, Maude, et Elizabeth May. [[2000]]. ''Frederick Street: Life and Death on Canada's Love Canal.'' Toronti: HarperCollins Publishers. ISBN 9780006385295. *{{cite book | last = Brown | first = Thomas J. | url = https://archive.org/stream/placenamesofprov00browrich#page/140/mode/2up | title = Place-names of the province of Nova Scotia | publisher = Royal Print & Litho | location = Halifaxiae Novae Scotiae | year = 1922 }} *{{cite journal | last = Caplan | first = Ronald | title = Sydney Harbour in World War 2 | journal = Cape Breton's Magazine | date = 1976-06-01 | issue = 13 | pages = 27–40 | url = http://capebretonsmagazine.com/modules/publisher/item.php?itemid=417 | accessdate = 2013-01-06 | publisher = Breton Books | location = Wreck Cove Capitis Britanniae Novae Scotiae | issn = 0319-4639 }} *{{ cite book | last = Doyle | first = Bill | title = Cape Breton Facts and Folklore | url = https://archive.org/details/capebretonfactsf0000doyl | publisher = Nimbus Publishing | location = Halifaxiae Novae Scotiae | isbn = 9781551098678 | year = 2011 }} *{{cite book | last = Harris | first = Michael | title = Justice Denied: The Law versus Donald Marshall | url = https://archive.org/details/justicedeniedlaw0000na | publisher = Totem Books | year = 1987 | location = Toronti | isbn = 9780002178907 }} *{{cite book | last = Howe | first = C. D. | title = The Canada Year Book 1955: The Official Statistical Annual of the Resources, History, Institutions, and Social and Economic Conditions of the Dominion | year = 1955 | publisher = Canada Year Book Section Information Services Division | location = Ottavae | url = http://www66.statcan.gc.ca/eng/acyb_c1955-eng.aspx?opt=/eng/1955/195501670141_p.%20141.pdf }} *{{cite book |last = MacDonald |first = Herb |title = Cape Breton Railways: An Illustrated History |year = 2012 |publisher = Cape Breton University Press |location = Sydneiae Novae Scotiae |isbn = 978-1-897009-67-3 }} *{{cite book |last = Morgan |first = Robert J. |title = Rise Again!: the Story of Cape Breton Island - Book One |url = https://archive.org/details/riseagainstoryof0000morg |year = 2008 |publisher = Breton Books |location = Wreck Cove Novae Scotiae |isbn = 9781895415810 |editor = Ronald Caplan }} *{{cite book | last = Sarty | first = Roger F. | title = War in the St. Lawerance<!--?-->: The Forgotten U-boat Battles on Canada's Shores | year = 2012 | publisher = Allen Lane | location = Toronti | isbn = 9780670067879 }} *{{cite book | last = Stevens | first = H. H. | title = The Canada Year Book 1932: The Official Statistical Annual of the Resources, History, Institutions, and Social and Economic Conditions of the Dominion | year = 1932 | publisher = Dominion Bureau of Statistics General Statistics Branch | location = Ottavae | url = http://www66.statcan.gc.ca/eng/acyb_c1932-eng.aspx?opt=/eng/1932/193201410103_p.%20103.pdf }} *{{cite book | last = Tennyson | first = B. D. | title = Cape Bretoniana: an annotated bibliography | url = https://archive.org/details/capebretonianaan0000tenn | year = 2004 | publisher = University of Toronto Press | location = Toronti }} *{{cite book | last = Tennyson | first = Brian Douglas | last2 = Sarty | first2 = Roger F. | title = Guardian of the Gulf: Sydney, Cape Breton, and the Atlantic wars | year = 2000 | publisher = University of Toronto Press | location = Toronti | isbn = 0802044921 | url = https://books.google.com/books?id=R2VUEea282QC&pg=PP1&lpg=PA9&ots=Y4uOCOuc5h&dq=Guardian+of+the+Gulf+:+Sydney,+Cape+Breton,+and+the+Atlantic+wars }} *{{cite book | last = Winters | first = Robert. H. | title = Canada Year Book 1967: Official Statistical Annual of the Resources, History, Institutions, and Social and Economic Conditions of the Dominion | year = 1967 | publisher = Dominion Bureau of Statistics Canada Year Book Division | location = Ottavae | url = http://www66.statcan.gc.ca/eng/acyb_c1932-eng.aspx?opt=/eng/1932/193201410103_p.%20103.pdf }}<!-- ===Media=== *{{cite news | author = CP Special | title = March through Sydney: 20,000 protest DOSCO closing | newspaper = The Toronto Daily Star | date = 1967-11-20 | page = 5 | location = Toronti }} *{{cite news | last = Grimes | first = William | title = Donald Marshall Jr., Symbol of Bias, Dies at 55 | newspaper = ''The New York Times'' | date = 2009-08-07 | page = A20 | location = Novi Eboraci | url = http://www.nytimes.com/2009/08/07/world/americas/07marshall.html }} * {{cite news | last = Lebel | first = Ronald | title = Premier calls for government aid to keep Dosco going four months | newspaper = The Globe and Mail | date = 1967-10-18 | location = Toronti | pages = 1, 2 }} * {{cite news | last = Loring | first = Rex | title = The marvellous microwave network | work = Scan | publisher = CBC News Digital Archives | date = 1958-06-30 | location = Toronti | url = http://www.cbc.ca/archives/categories/arts-entertainment/media/canada-tunes-in-the-early-years-of-radio-and-tv/the-marvellous-microwave-network.html }} * {{cite news | last = MacDonald | first = Randy | title = Holy Angels graduation "bittersweet" as Sydney school sets to close | url = http://atlantic.ctv.ca/servlet/an/local/CTVNews/20110620/holy_angels_110620/20110620/?hub=AtlanticHome | accessdate = 2012-05-16 | newspaper = CTV Atlantic News | date = 2011-06-20 | location = Halifaxiae Novae Scotiae }} * {{cite news | last = Milton | first = Steve | title = New name needed for AHL import: Something from the animal kingdom is very much in vogue now | newspaper = The Hamilton Spectator | date = 1996-05-09 | page = C1 | location = Hamiltoniae Ontarionis }} * {{cite news | author = Special to the Star | title = Nova Scotia will buy Dosco plant, operate it until at least April '69 | newspaper = Toronto Daily Star | page = 1 | date = 1967-11-23 }} * {{cite news | author = Spectator Staff | title = 7,006 fill the Dog House: A large walkup crowd was entertained to Fight Night In Steeltown as the Hamilton Bulldogs officially took to the ice last night. | newspaper = The Hamilton Spectator | date = 1996-10-05 | page = C1 | location = Hamiltoniae Ontarionis }} * {{cite news | author = Star Staff | title = Nova Scotia will buy Dosco plant, operate it until at least April '69 | newspaper = Toronto Daily Star | date = 1967-11-23 | page = 1 | edition = 2 Star | location = Toronti }} *{{cite web | author = Environment Canada | url = http://www.climate.weatheroffice.gc.ca/climate_normals/results_e.html?stnID=6486&prov=&lang=e&dCode=1&dispBack=1&StationName=Sydney&SearchType=Contains&province=ALL&provBut=&month1=0&month2=12 | title = Canadian Climate Normals 1971—2000: Sydney, Nova Scotia | work = National Climate Data and Information Archive | archiveurl = http://www.webcitation.org/67rpWbGsa | archivedate = 2012-05-23 | publisher = Queen's Printer for Canada | location = Ottawa | year = 2012a }} *{{cite web | title = Hourly Data: Sydney, Nova Scotia | url = http://www.climate.weatheroffice.gc.ca/climateData/hourlydata_e.html?timeframe=1&Prov=XX&StationID=6486&Year=2012&Month=5&Day=22 | work = National Climate Data and Information Archive | publisher = Queen's Printer for Canada | accessdate = 2012-05-23 | author = Environment Canada | archiveurl = http://www.webcitation.org/67rvYeOxg | archivedate = 2012-05-23 | location = Ottawa | date = 2012-05-10 | year = 2012b }} *{{cite web | title = History | url = http://38.108.70.85/lang_en/index.php?page=27844&id_equipe=8¤tseason=112 | work = Cape Breton Screaming Eagles | publisher = Quebec Major Junior Hockey League | archiveurl = http://www.webcitation.org/6A1RsvPzS | archivedate = 2012-08-18 | location = Montreal | year = 2012 }} *{{cite web | url = http://www12.statcan.gc.ca/census-recensement/2011/dp-pd/prof/details/Page.cfm?Lang=E&Geo1=POPC&Code1=0913&Geo2=CSD&Code2=1217030&Data=Count&SearchText=Sydney&SearchType=Begins&SearchPR=12&B1=All&Custom= | title = Cape Breton - Sydney, Nova Scotia (Code 0913) and Cape Breton, Nova Scotia (Code 1217030) (table). Census Profile | author = Statistics Canada | authorlink = Statistics Canada | work = 2011 Census. Statistics Canada Catalogue no. 98-316-XWE | publisher = Queen's Printer for Canada | location = Ottawa | accessdate = 2012-05-16 | archiveurl = http://www.webcitation.org/67klNAvPz | archivedate = 2012-05-19 | year = 2012a }} *{{cite web | title = Map: Cape Breton - Sydney (Population Centre), Nova Scotia | url = http://www12.statcan.gc.ca/census-recensement/2011/dp-pd/prof/details/page_Map-Carte.cfm?Lang=E&Tab=3&Geo1=POPC&Code1=0913&Geo2=CSD&Code2=1217030&Data=Count&SearchText=Sydney&SearchType=Begins&SearchPR=12&B1=All&Custom=&TABID=1 | work = 2011 Census | publisher = Queen's Printer for Canada | author = Statistics Canada | archiveurl = http://www.webcitation.org/67l85ePdq | archivedate = 2012-05-18 | location = Ottawa | year = 2012b }} *{{cite web |last1=Deibel |first1=James |last2=Norda |first2=Jacob |title=Historical Weather For The Last Twelve Months in Sydney, Nova Scotia, Canada |url=http://weatherspark.com/history/28351/2012/Sydney-Nova-Scotia-Canada |work=WeatherSpark |publisher=Vector Magic, Inc. |archiveurl=http://www.webcitation.org/6DCibDPBe?url=http://weatherspark.com/history/28351/2012/Sydney-Nova-Scotia-Canada |archivedate=2012-12-26 |deadurl=no |location=San Francisco |year=2012 }} *{{cite web |title=Sydney Academy |url=http://www.cbv.ns.ca/Schools/#Sydney%20Academy |work=CB-VRSB Schools |publisher=Cape Breton-Victoria Regional School Board |author=CB-VRSB Staff |archiveurl=http://www.webcitation.org/6DCpRAWyB?url=http://www.cbv.ns.ca/Schools/ |archivedate=2012-12-26 |deadurl=yes |location=Sydney, Nova Scotia |year=2012 }} *{{cite web |last=Kernaghan |first=Lois |title=University College of Cape Breton |url=http://www.thecanadianencyclopedia.com/articles/university-college-of-cape-breton |work=The Canadian Encyclopedia |publisher=Institute Historica/Dominion Institute |archiveurl=http://www.webcitation.org/6DTUspK9Y?url=http://www.thecanadianencyclopedia.com/articles/university-college-of-cape-breton |archivedate=2013-01-06 |deadurl=no |location=Toronti |year=2012 }} *{{cite web |title=Revocation of licences for the rebroadcasting stations CBIT Sydney and CBKST Saskatoon and licence amendment to remove analog transmitters for 23 English- and French-language television stations |work=Decisions, Notices and Orders |publisher=Canadian Radio-television and Telecommunications Commission |url=http://www.crtc.gc.ca/eng/archive/2012/2012-384.htm |date=2012-07-17 |archiveurl=http://www.webcitation.org/6AYUwCfBq?url=http://www.crtc.gc.ca/eng/archive/2012/2012-384.htm |archivedate=2012-09-09 |deadurl=no |location=Ottawa }} *{{cite web |last=Dulmage |first=Bill |title=Nova Scotia CBIT-TV (CBC-TV), Sydney, Canadian Broadcasting Corporation |url=http://www.broadcasting-history.ca/index3.html?url=http%3A//www.broadcasting-history.ca/listings_and_histories/television/histories.php%3Fid%3D77%26historyID%3D88 |work=Television Station History |publisher=Canadian Communications Foundation |accessdate=2012-12-26 |archiveurl=http://www.webcitation.org/6DCUMxqpo?url=http://www.broadcasting-history.ca/index3.html?url=http%3A//www.broadcasting-history.ca/listings_and_histories/television/histories.php%3Fid%3D77%26historyID%3D88 |archivedate=2012-12-26 |deadurl=no |location=Toronto |date=July 2012 }} *{{cite web | title = Radio History: CJCB-AM, Sydney, Maritime Broadcasting Ltd. | url = http://www.broadcasting-history.ca/index3.html?url=http%3A//www.broadcasting-history.ca/listings_and_histories/radio/histories.php%3Fid%3D679%26historyID%3D266 | publisher = Canadian Communications Foundation | year = 2013 | location = Toronto }} *{{cite web | last = Dulmage | first = Bill | title = Radio History: CBI-AM (Radio One), Sydney, Canadian Broadcasting Corporation | url = http://www.broadcasting-history.ca/index3.html?url=http%3A//www.broadcasting-history.ca/listings_and_histories/radio/histories.php%3Fid%3D676%26historyID%3D488 | publisher = Canadian Communications Foundation | year = 2012a | location = Toronto }} *{{cite web | last = Dulmage | first = Bill | title = Radio History: CBI-FM (Radio Two), Sydney, Canadian Broadcasting Corporation | url = http://www.broadcasting-history.ca/index3.html?url=http%3A//www.broadcasting-history.ca/listings_and_histories/radio/histories.php%3Fid%3D677%26historyID%3D489 | publisher = Canadian Communications Foundation | year = 2011 | location = Toronto }}--> ==Nexus externi== {{CommuniaCat|Cape Breton|Insulam Capitis Britanniae}} *[http://cbisland.com/ ''Cape Breton Island Official Travel Guide.''] {{coord|46|10|N|60|45|W|region:CA_type:isle_scale:1000000|display=title}} [[Categoria:Insula Capitis Britanniae| ]] [[Categoria:America Septentrionalis Britannica]] [[Categoria:Nova Scotia]]<!-- [[Category:Canadian Gaelic]] [[Category:Former British colonies and protectorates in the Americas]] [[Category:Geographic regions of Nova Scotia]] [[Category:Islands of Nova Scotia]]--> hov6xkaza66yafe0e09480sl56fweqb 0 265265 3999937 3979831 2026-11-06T17:11:48Z InternetArchiveBot 139091 Add 1 book for [[Vicipaedia:Fons]] (20261106) #IABot (v2.0.9.7) ([[User:GreenC bot|GreenC bot]]) 3999937 wikitext text/x-wiki {{Bellum | proelium = Bella inter Romanos et Persas | imago = [[Fasciculus:Arch-of-Galerius-1.jpg|300px]] | descriptio = [[Galerius]] in [[Narses (rex)|Narsen]] invadit | consequentia = [[Status quo ante bellum]] | annus = [[54 a.C.n.|54 a.E.V.]] – [[629|629 E.V.]] (683 anni) | locus = [[Mesopotamia]], [[Syria]], [[Levans]] australis, [[Aegyptus]], [[Transcaucasia]], [[Atropatene]], [[Asia Minor]], [[Paeninsula Balcanica]], [[Mare Aegaeum]] | exercitus1 = [[Libera res publica Romana]], deinde [[Imperium Romanum]] deinde [[Imperium Romanum Orientale]], ac socii sui¹ | exercitus2 = [[Regnum Parthorum]], deinde [[Imperium Sassanidarum]], ac socii sui² | dux1 = <small>[[Crassus]],<br/>[[Marcus Antonius]],<br/>[[Publius Ventidius Bassus|Ventidius]],<br/>[[Gnaeus Domitius Corbulo|Corbulo]],<br/>[[Traianus]],<br/>[[Avidius Cassius]],<br/>[[Statius Priscus]],<br/>[[Lucius Verus]],<br/>[[Septimius Severus]],<br/>[[Caracalla]],<br/>[[Macrinus]],<br/>[[Alexander Severus]],<br/>[[Gaius Furius Sabinius Aquila Timesitheus|Timesitheus]],<br/>[[Gordianus III]],<br/>[[Valerianus (imperator)|Valerianus]],<br/>[[Ballista (praefectus praetorio)|Ballista]],<br/>[[Odaenathus]],<br/>[[Carus]],<br/>[[Galerius]],<br/>[[Constantius II]],<br/>[[Flavius Claudius Iulianus|Iulianus]],<br/>[[Iovianus]],<br/>[[Flavius Ardaburius|Ardaburius]],<br/>[[Flavius Hypatius (consul 500)|Hypatius]],<br/>[[Flavius Patricius|Patricius]],<br/>[[Flavius Areobindus Dagalaifus Areobindus|Areobindus]],<br/>[[Flavius Celer|Celer]],<br/>[[Belisarius]],<br/>[[Sittas]],<br/>[[Al-Harith ibn Jabalah]],<br/>[[Ioannes Troglita]],<br/>[[Dagisthaeus]],<br/>[[Bessas (dux)|Bessas]],<br/>[[Marcian (general under Justin II)|Marcian]],<br/>[[Iustinianus (dux)|Iustinianus]],<br/>[[Al-Mundhir III ibn al-Harith|Al-Mundhir ibn al-Harith]],<br/>[[Mauricius (imperator)|Mauricius]],<br/>[[Ioannes Mystacon]],<br/>[[Philippicus (dux)|Philippicus]],<br/>[[Comentiolus]],<br/>[[Narses (dux sub Mauricio)|Narses]]<br/>[[Germanus (general sub Phoca)|Germanus]],<br/>[[Leontius (general sub Phoca)|Leontius]],<br/>[[Domentziolus (filius fratris Phocae)|Domentziolus]],<br/>[[Priscus (dux)|Priscus]],<br/>[[Heraclius]],<br />[[Theodore (frater Heraclii)|Theodore]]</small> | dux2 = <small>[[Surena]],<br/>[[Orodes II (rex Parthorum)|Orodes II]],<br/>[[Pacorus I (rex Parthorum)|Pacorus I]],<br/>[[Quintus Labienus]],<br/>[[Artabanus III ( (rex Parthorum))|Artabanus III]],<br/>[[Vologases I (rex Parthorum)|Vologases I]],<br/>[[Osroes I (rex Parthorum)|Osroes I]], <br/>[[Sanatruces II (rex Parthorum)|Sinatruces II]],<br/>[[Vologases IV (rex Parthorum)|Vologases IV]],<br/>[[Ardashir I]],<br/>[[Sapor I]],<br/>[[Narseh]],<br/>[[Sapor II]],<br/>[[Narseh (cognatus Saporis II)|Narseh]],<br/>[[Mehr Narseh]],<br/>[[Bahram V]],<br/>[[Yazdegerd II]],<br/>[[Kavadh I]],<br/>[[Mihran]],<br/>[[Mihr-Mihroe]],<br/>[[Azarethes]],<br/>[[Chosroes I]],<br/>[[Al-Mundhir IV ibn al-Mundhir]],<br/>[[Khorianes]],<br/>[[Adarmahan]],<br/>[[Tamkhusro]],<br/>[[Varaz Vzur]],<br/>[[Mahbodh]],<br/>[[Kardarigan (saeculum 6)|Kardarigan]],<br/>[[Bahram Chobin]],<br/>[[Zatsparham]],<br/>[[Chosroes II]],<br />[[Shahrbaraz]],<br />[[Kardarigan (saeculum 7)|Kardarigan]],<br/>[[Shahin Vahmanzadegan|Shahin]],<br/>[[Shahraplakan]],<br/>[[Rhahzadh]]</small> | notae = ¹ Socii Romanorum: [[Armenia]], [[Iberia (Caucasus)]], [[Albania (Caucasus)]], [[Commagene]], [[Nabataei]], [[Osroene]], [[Imperium Palmyrenum|Palmyra]], [[Ghassanidae]], [[Lazica]], [[Imperium Axomitarum]], [[Chazari]], [[Göktürk]]i<br/>² Socii Parthorum et Sassanidarum: [[Osroene]], [[Armenia]], [[Iberia (Caucasus)]], [[Albania (Caucasus)]], [[Lakhmidae]], [[Lazica]], [[Avari]], [[Sclaveni]] }} [[Fasciculus:Rome-Seleucia-Parthia_200bc.jpg|thumb|250x250px|[[Roma|Rome]], Parthia and [[Seleucidae|Seleucid Empire]] in 200&nbsp;BC. Soon both the Romans and the Parthians would invade the Seleucid-held territories, and become the strongest states in western Asia.]] '''Bella inter Romanos et Persas''' fuerunt series certaminum inter civitates Romanorum Graecorumque et duorum imperiorum [[Persae|Iranicorum]], [[Regnum Parthorum|Parthorum]] et [[Imperium Sassanidarum|Sassanidarum]]. Proelia inter Parthos et Romanos anno [[54 a.C.n.|54 a.E.V.]] coeperunt, et plenum bellum in fine liberae rei publicae susceptum est. Bella duraverunt, paucis pacis intervallis, in tempus [[Imperium Romanum|Imperii Romani]] et [[Imperium Sassanidarum|Imperii Sassanidarum]]. Denique finita sunt cum [[Arabes]] [[Religio Islamica|Musulmani]] in terras Persicas invaderent, ruinam Imperii Sassanidarum efficientes et ingentes terras a [[Imperium Romanum Orientale|Romanis orientalibus]] (Byzantinis) capientes. Quamquam bella inter Romanos et Persas septem saecula durabant, fines satis stabiles manebant. Exercitûs, quasi unum [[tractus funis|funem trahentes]], munimenta, oppida, provincias assidue diripiebant, capiebant, delebant, ac permutebant. Nulla pars satis copiarum habebat ut bellum procul a terris suis tamdiu gereret, nec longe progredi potebat ne vires suas comminueret. Vero ambi exercitûs terras ultra fines suas vicerunt, tum demum aequalitas fere semper restituta est. Finis inter duos hostes [[saeculum 2|saeculo II E.V.]] mutata est: linea prior secundum [[Euphrates|Euphraten]] septentrionalem currebat; nova linea ad orientem, deinde partim ad septentrionem, currebat, per [[Mesopotamia]]m ad [[Tigris (flumen)|Tigrim]] septentrionalem. Etiam linea in [[Armenia]] et [[Caucasus|Caucaso]] mutata est. <!-- The expense of resources during the Roman–Persian Wars ultimately proved catastrophic for both empires. The prolonged and escalating warfare of the 6th and 7th centuries left them exhausted and vulnerable in the face of the sudden emergence and expansion of the Caliphate, whose forces invaded both empires only a few years after the end of the last Roman–Persian war. Benefiting from their weakened condition, the Arab Muslim armies swiftly conquered the entire Sassanid Empire, and deprived the Eastern Roman Empire of its territories in the Levant, the Caucasus, Egypt, and the rest of North Africa. Over the following centuries, more of the Eastern Roman Empire came under Muslim rule.--> == Bibliographia == <div class="references-small">{{div col}} *{{Cite book |title=Rome in the East: The Transformation of an Empire|last=Ball|first=Warwick|year=2000|publisher=Routledge|isbn=0-415-24357-2|url=https://books.google.com/?id=CPr0tV7K768C&dq=Iran,+wars+with+Rome}} *{{Cite journal|last=Barnes|first=T. D|year=1985|title=Constantine and the Christians of Persia|jstor=300656|journal=The Journal of Roman Studies|volume=75|issn=0013-8266|pages=126–136|publisher=The Journal of Roman Studies, Vol. 75}} *{{Cite journal|last=Baynes|first=Norman H.|year=1912|title=The restoration of the Cross at Jerusalem |url=https://archive.org/details/sim_english-historical-review_1912-04_27_106/page/287| doi = 10.1093/ehr/XXVII.CVI.287|journal=The English Historical Review|volume=27|issue=106|issn=0013-8266|pages=287–299}} *{{Cite book |title=The Cambridge History of Iran |last=Bivar|first=H. D. H |editor= Bayne Fisher, William |editor2=Gershevitch, Ilya |editor3=Yarshater, Ehsan |editor4=Frye, R. N. |editor5=Boyle, J. A. |editor6=Jackson, Peter |editor7=Lockhart, Laurence |editor8=Avery, Peter |editor9=Hambly, Gavin |editor10=Melville, Charles |year=1993|publisher=[[Cambridge University Press]]|isbn=0-521-20092-X |url=https://books.google.com/?id=Ko_RafMSGLkC&pg=PA124&dq=Severus,+Ardashir|chapter=The Political History of Iran under the Arsacids}} *{{Cite book |title=Encyclopedia of Historians and Historical Writing|last=Boyd|first=Kelly|year=2004|url=https://books.google.com/?id=JBqWbDmFsfEC&dq=Zonaras,+Procopius,+Zosimus,+Persian|publisher=Taylor & Francis|isbn=1-884964-33-8|chapter=Byzantium}} * Börm, Henning (2016). "[https://www.academia.edu/23977858/A_Threat_or_a_Blessing_The_Sasanians_and_the_Roman_Empire_in_C._Binder_-_H._B%C3%B6rm_-_A._Luther_eds._Diwan._Studies_in_the_History_and_Culture_of_the_Ancient_Near_East_and_the_Eastern_Mediterranean_Duisburg_Wellem_2016_pp._615ff A Threat or a Blessing? The Sasanians and the Roman Empire]". In Binder, Carsten; Börm, Henning; Luther, Andreas (eds.): ''Diwan. Studies in the History and Culture of the Ancient Near East and the Eastern Mediterranean''. Wellem, 615–646. *{{Cite book|last=Bury|first=John Bagnall|authorlink=J. B. Bury|title=History of the Later Roman Empire|publisher=Macmillan & Co., Ltd.|year=1923|url=http://penelope.uchicago.edu/Thayer/E/Roman/Texts/secondary/BURLAT/home.html}} *{{Cite journal |last=[[Averil Cameron|Cameron]]|first=Averil|year=1979|title=Images of Authority: Elites and Icons in Late Sixth-century Byzantium | doi = 10.1093/past/84.1.3|journal=Past and Present|volume=84 |pages=3–35}} *{{Cite book |title=The Cambridge Ancient History (XII, The Crisis of Empire)|last=Campbell|first=Brian|editor=Iorwerth Eiddon |editor2=Stephen Edwards|year=2005|publisher=Cambridge University Press|isbn=0-521-30199-8|url=https://books.google.com/?id=MNSyT_PuYVMC&dq=parthian,+Campbell,+Cambridge|chapter=The Severan Dynasty}} *{{Cite web|title= An Overview of the Sassanian Persian Military|last=Cornuelle|first=Chris|url=http://www.throneworld.com/oathofempire/en/sassanids.htm|publisher=Thomas Harlan|accessdate=2013-09-23}} *{{Citation|last=Foss|first=Clive|year=1975|title=The Persians in Asia Minor and the End of Antiquity|publisher= Oxford University Press|journal=The English Historical Review|volume=90|pages=721–47|doi=10.1093/ehr/XC.CCCLVII.721|postscript=.}} *{{cite book|last1=De Blois|first1=Lukas|last2=van der Spek|first2=R.J.|title=An Introduction to the Ancient World|url=https://archive.org/details/isbn_2900415458275|date=2008|publisher=Routledge|isbn=978-1134047925|ref=harv}} *{{Cite book |title=Rome and Persia in Late Antiquity. Neighbours and rivals|last=Dignas|first=Beate|year=2007|url=http://www.cambridge.org/us/catalogue/catalogue.asp?isbn=9780521614078&ss=exc|author2=Winter, Engelbert |publisher=Cambridge University Press|isbn=978-3-515-09052-0}} *{{Cite book |title=The Roman Eastern Frontier and the Persian Wars (Part I, 226–363 AD) |last=Dodgeon |first=Michael H. |author2=Greatrex, Geoffrey |author3=Lieu, Samuel N. C. |year=2002 |publisher=Routledge |isbn=0-415-00342-3 |url=https://books.google.com/?id=cpg9AAAAIAAJ&dq=Second+Persian+war,+Lieu}} *{{Cite web|title=Justinian (AD 527–565)|last=Evans|first=James Allan|url=http://www.roman-emperors.org/justinia.htm|publisher=Online Encyclopedia of Roman Emperors|accessdate=2007-05-19}} *{{Cite news |title=Excavations In Iran Unravel Mystery Of "Red Snake"|url=http://www.sciencedaily.com/releases/2008/02/080218155534.htm|work=Science News |publisher=[[Science Daily]]|date=February 26, 2008|accessdate=2008-06-03}} *{{Cite book |title=Shadows in the Desert: Ancient Persia at War |last=Farrokh |first=Kaveh |isbn=1-84603-108-7|year=2007|publisher=Osprey Publishing|url=https://books.google.com/?id=p7kltwf9yrwC&dq=Lazica,+545|chapter=Khosrau I, Renaissance and Revival}} *{{Cite book |title=Sassanian Elite Cavalry AD&nbsp;224–642|last=Farrokh |first=Kaveh |author2=McBride, Angus |isbn=1-84176-713-1|year=2005|publisher=Osprey Publishing|url=https://books.google.com/?id=aQspOf291_cC&dq=Theodore,+Shahin|chapter=The Savaran in Battle}} *{{Cite journal|last=Foss|first=Clive|year=1975|title=The Persians in Asia Minor and the End of Antiquity|url=https://archive.org/details/sim_english-historical-review_1975-07_90_356/page/n254|journal=The English Historical Review|volume=90|pages=721–47|doi=10.1093/ehr/XC.CCCLVII.721}} *{{Cite book |title=The Cambridge History of Iran |last=Frye|first=R. N. |editor=Bayne Fisher, William |editor2=Gershevitch, Ilya |editor3=Yarshater, Ehsan |editor4=Frye, R. N. |editor5=Boyle, J. A. |editor6=Jackson, Peter |editor7=Lockhart, Laurence |editor8=Avery, Peter |editor9=Hambly, Gavin |editor10=Melville, Charles |year=1993 |publisher=Cambridge University Press|isbn=0-521-20092-X |url=https://books.google.com/?id=Ko_RafMSGLkC&pg=PA124&dq=Severus,+Ardashir|chapter=The Political History of Iran under the Sassanians}} *{{Cite book |title=The Cambridge Ancient History – XII – The Crisis of Empire|last=Frye|first=R. N. |editor=Iorwerth Eiddon |editor2=Stephen Edwards|year=2005|publisher=Cambridge University Press|isbn=0-521-30199-8|url=https://books.google.com/?id=MNSyT_PuYVMC&dq=Parthian,+Sassanid,+Roman,+Byzantine|chapter=The Sassanians}} *{{Cite book|last=Gabba|first=Reno E.|title=Atti del Convegno sul Terma: la Persia e il Mondo Greco-Romano|publisher=Accademia Nazionale del Lincei|year=1965|chapter=Sulle Influenze Reciproche Degli Ordinamenti de Parti e Dei Romani}} *{{Cite book|last=Garnsey|first=Peter|author2=Saller, Richard P. |title=The Roman Empire: Economy, Society and Culture|url=https://archive.org/details/isbn_2900520060677|publisher=University of California Press|year=1987|isbn=0-520-06067-9|chapter=The Roman Empire}} *{{Cite book|last=Grabar|first=André|title=L'Iconoclasme Byzantin: le Dossier Archéologique|url=https://archive.org/details/liconoclasmebyza0000grab|publisher=Flammarion|year=1984|isbn=2-08-081634-9}} *{{Cite book |title=The Roman Eastern Frontier and the Persian Wars (Part II, 363–630 AD) |last=Greatrex |first=Geoffrey |author2=Lieu, Samuel N. C. |year=2002 |publisher=Routledge |isbn=0-415-14687-9 |url=https://books.google.com/?id=zoZIxpQ8A2IC&dq=Eternal+Peace,+Justinian,+Kavadh}} *{{Cite book|last=Haldon|first=John|title=Byzantium in the Seventh Century: the Transformation of a Culture|url=https://archive.org/details/byzantiuminseven0000hald|publisher=Cambridge|year=1997|isbn=0-521-31917-X}} *{{Cite book|last=Haldon|first=John|title=Warfare, State and Society in the Byzantine World, 565–1204|publisher=Routledge|year=1999|isbn=1-85728-495-X|url=https://books.google.com/?id=-R0G0Enf58AC&dq=Byzantine,+persian,+strategy|chapter=Fighting for Peace: Attitudes to Warfare in Byzantium}} *{{Cite book |title=East Rome, Sasanian Persia And the End of Antiquity: Historiographical And Historical Studies|last=Howard-Johnston|first=James|authorlink=James Howard-Johnston|year=2006|publisher=Ashgate Publishing|isbn=0-86078-992-6|url=https://books.google.com/?id=1U4rUaLdYnQC&dq=Howard-Johnston,+East+Rome,+Sasanian+Persia+and+the+End+of+Antiquity}} *{{Cite book |title=The Near East Under Roman Rule: Selected Papers|last=Isaak|first=Benjamin H.|year=1998|publisher=Brill|isbn=90-04-10736-3|url=https://books.google.com/?id=jjcPG5UInzgC&pg=PA447&dq=Byzantine,+Persian,+strategy|chapter=The Army in the Late Roman East: The Persian Wars and the Defense of the Byzantine Provinces}} * {{cite book|last1=Kia|first1=Mehrdad|title=he Persian Empire: A Historical Encyclopedia [2 volumes]: A Historical Encyclopedia|date=2016|publisher=ABC-CLIO|isbn=978-1610693912|url=https://books.google.nl/books?id=B5BHDAAAQBAJ&dq=sasanians+rhodes&hl=nl&source=gbs_navlinks_s|ref=harv}} *{{Cite book |title=International Dictionary of Historic Places|last=Levi|first=A. H. T. |editor=Ring, Trudy |editor2=Salkin, Robert M. |editor3=La Boda, Sharon |year=1994 |publisher=Taylor & Francis|isbn=1-884964-03-6|url=https://books.google.com/?id=2aOpeBnbxvsC&dq=limes,+Parthians,+Romans|chapter=Ctesiphon}} *{{Cite journal | last =Lightfoot | first =C. S. | year =1990 | title =Trajan's Parthian War and the Fourth-Century Perspective | journal =The Journal of Roman Studies | volume=80 | pages =115–116 | jstor =300283| doi =10.2307/300283 | publisher =The Journal of Roman Studies, Vol. 80}} *{{Cite book |title=Expanding Realism: The Historical Dimension of World Politics|last=Liska|first=George|year=1998|publisher=Rowman & Littlefield|isbn=0-8476-8680-9|url=https://books.google.com/?id=oaPlJgAACAAJ&dq=Liska,+Expanding+Realism|chapter=Projection contra Prediction: Alternative Futures and Options}} *{{Cite book |title=The New Cambridge Medieval History (I, c.500–c.700)|last=Louth|first=Andrew |editor=McKitterick, Rosamond |editor2=Fouracre, Paul |editor3=Reuter, Timothy |editor4=Luscombe, David Edward |editor5=Abulafia, David |editor6=Simon, Jonathan |editor7=Riley-Smith, Christopher |editor8=Allmand, C. T. |editor9=Jones, Michael |year=2005|publisher=Cambridge University Press|isbn=0-521-36291-1|url=https://books.google.com/?id=JcmwuoTsKO0C&dq=30,000+nomismata,+Armenia|chapter=The Eastern Empire in the Sixth Century}} *{{Cite book |title=The Cambridge Companion to the Age of Justinian|last=Greatrex|first=Geoffrey B. |isbn=0-521-81746-3|year=2005|editor= Maas, Michael|publisher=Cambridge University Press|url=https://books.google.com/?id=9AvjaThtrKYC&dq=Greatrex,+Rome+and+Persia+at+War|chapter=Byzantium and the East in the Sixth Century}} *{{Cite book |title=Ancient Rome: A Military and Political History|last=Mackay |first=Christopher S.|isbn=0-521-80918-5|year=2004|publisher=Cambridge University Press|url=https://books.google.com/?id=6rLDy6qqi0UC&dq=Mackay,+Ancient+Rome|chapter=Caesar and the End of Republican Government}} *{{Cite book |title=Violence in Late Antiquity: Perceptions and Practices|last=McDonough|first=S. J.|year=2006|editor= Drake, Harold Allen|url=https://books.google.com/?id=NbYd3WXfc1cC&dq=Greatrex,+Rome+and+Persia+at+War|publisher=Ashgate Publishing, Ltd|isbn=0-7546-5498-2|chapter=Persecutions in the Sasanian Empire}} *{{cite book|last1=Mikaberidze|first1=Alexander|authorlink=Alexander Mikaberidze|title=Historical Dictionary of Georgia|date=2015|publisher=Rowman & Littlefield|isbn=978-1442241466|edition=2|url=https://books.google.nl/books?id=JNNQCgAAQBAJ&dq=sasanians+iberia+580+province&hl=nl&source=gbs_navlinks_s|ref=harv}} *{{Cite book |title=The Roman Empire at Bay: Ad 180–395|last=Potter|first=David Stone|year=2004|url=https://books.google.com/?id=Da6U4NaBMZAC&dq=Roman,+Persian,+historiography|publisher=Routledge|isbn=0-415-10057-7|chapter=The Failure of the Severan Empire}} *{{Cite book |title=Parthia|last=Rawlinson|first=George|year=2007|origyear=1893 |publisher=Cosimo, Inc|isbn=1-60206-136-X|url=https://books.google.com/?id=Swt66Fh4NcUC&dq=Rawlinson,+Parthia}} *{{Cite web |url=http://www.archaeology.co.uk/index.php?option=com_content&task=view&id=1555&Itemid=27 |title=The Enigma of the Red Snake |accessdate=2008-05-27 |last=Rekavandi |first=Hamrid Omrani |author2=Sauer, Eberhard |author3=[[Tony Wilkinson|Wilkinson, Tony]] |author4= Nokandeh, Jebrael |work=World Archaeology |publisher=[[Current Archaeology|current archaeology.co.uk]]}} *{{Cite encyclopedia |year=1996–2007 |title =Historiography &ndash; Pre-Islamic Period |encyclopedia= [[Encyclopaedia Iranica]]|editor= Yarshater, Ehsan |last=Shahbazi|first=A. SH.|url=http://www.iranica.com/newsite/index.isc?Article=http://www.iranica.com/newsite/articles/unicode/v12f3/v12f3036b.html}} *{{Cite book |title=Rome and the Arabs|last=Shahîd|first=Irfan|year=1984|publisher=[[Dumbarton Oaks]]|isbn=0-88402-115-7|url=https://books.google.com/?id=W4H97SA6pMAC&dq=limes,+Persia,+Rome|chapter=Arab-Roman Relations}} *{{Cite book |title=The Cambridge Ancient History (IX, The Last Age of the Roman Republic) |last=Sherwin-White|first=A. N. |authorlink=A. N. Sherwin-White|editor=Crook, John Anthony |editor2=[[Elizabeth Rawson|Rawson, Elizabeth]] |year=1994 |publisher=Cambridge University Press|isbn=0-521-25603-8 |url=https://books.google.com/?id=3yUkzNLiY4oC&dq=Pompey,+Armenia,+Parthian|chapter=Lucullus, Pompey and the East}} *{{Cite book|last=Sicker|first=Martin|title=The Pre-Islamic Middle East|url=https://archive.org/details/preislamicmiddle0000sick|publisher=Greenwood Publishing Group|year=2000|isbn=0-275-96890-1|chapter=The Struggle over the Euphrates Frontier}} *{{Cite book|last=Sidnell|first=Philip|title=Warhorse, Cavalry in the Ancient World|publisher=Continuum International Publishing Group|year=2006|isbn=1-85285-374-3|url=https://books.google.com/?id=DP2EHwdMnq4C&dq=Parthian,+Sassanid,+Roman|chapter=Imperial Rome}} *{{Cite book |title=The Roman Empire from Severus to Constantine|last=Southern |first=Pat|year=2001 |publisher=Routledge |isbn=0-415-23943-5|url=https://books.google.com/?id=DWiyzw91atgC&dq=Severus,+Ardashir|chapter=Beyond the Eastern Frontiers}} *{{Cite web|title=Theophylact Simocatta and the Persians|last=Soward|first=Warren|author2= Whitby, Michael|author3= Whitby, Mary |url=http://www.humanities.uci.edu/sasanika/pdf/Theophylact.pdf|format=PDF|publisher=Sasanika|accessdate=2008-04-27}} *{{Cite book|last=Speck|first=Paul|title=Varia 1 (Poikila Byzantina 4)|year=1984|publisher=Rudolf Halbelt|chapter=Ikonoklasmus und die Anfänge der Makedonischen Renaissance|pages=175–210}} *{{cite book|ref=harv|last=Suny|first=Ronald Grigor|authorlink=Ronald Grigor Suny|title=The Making of the Georgian Nation|url=https://books.google.com/books?id=riW0kKzat2sC&pg=PA42|edition=Second|year=1994|publisher=Indiana University Press|isbn=0-253-20915-3}} *{{Cite book|last=Treadgold|first=Warren|title=A History of the Byzantine State and Society|url=https://archive.org/details/historyofbyzanti0000trea|publisher=Stanford University Press|year=1997|isbn=0-8047-2630-2}} *{{Cite book |title=The Art of Warfare in Western Europe During the Middle Ages|last=Verbruggen|first=J. F.|author2=Willard, Sumner |author3=Southern, R. W. |year=1997|publisher=Boydell & Brewer|isbn=0-85115-570-7|url=https://books.google.com/?id=-qH1u1Ca-1IC&dq=Roman,+Sassanid,+Parthian,+equipment|chapter=Historiographical Problems}} *{{Cite book |title=The Evolution of Middle Eastern Landscapes: An Outline to A.D. 1840|last=Wagstaff|first=John|year=1985|publisher=Rowman & Littlefield|isbn=0-389-20577-X|url=https://books.google.com/?id=tcPWhU10mGMC&dq=limes,+Rome,+Parthian,+Sasanian|chapter=Hellenistic West and Persian East}} *{{Cite book |title=A Companion to the Roman Army|last=Wheeler|first=Everett|editor=Erdkamp, Paul |year=2007|publisher=Blackwell Publishing|isbn=1-4051-2153-X|url=https://books.google.com/?id=hR73TNL7YMAC&dq=Roman-Persian+Wars,+assessment|chapter=The Army and the Limes in the East}} *{{Cite book |title=The Cambridge Ancient History (volume XIV)|last=Whitby|first=Michael|editor=Cameron, Averil |editor2=Ward-Perkins, Bryan |editor3=Whitby, Michael |year=2000|publisher=Cambridge University Press|isbn=0-521-32591-9|url=https://books.google.com/?id=Qf8mrHjfZRoC&dq=Marcian,+Nisibis|chapter=The Army, c. 420–602}} *{{Cite book |title=The Cambridge Ancient History (volume XIV)|last=Whitby|first=Michael|editor=Cameron, Averil |editor2=Ward-Perkins, Bryan |editor3=Whitby, Michael |year=2000|publisher=Cambridge University Press|isbn=0-521-32591-9|url=https://books.google.com/?id=Qf8mrHjfZRoC&dq=Marcian,+Nisibis|chapter=The Successors of Justinian}} *{{Cite book |title=The Rome that Did Not Fall: The Survival of the East in the Fifth Century|last=Williams|first=Stephen|author2=Friell, Gerald |year=1999|publisher=Routledge|isbn=0-415-15403-0|url=https://books.google.com/?id=M_SfLnZt68QC&dq=East,+importance+to+Rome,+trade|chapter=Imperial Wealth and Expenditure}} {{div col end}}</div> {{Myrias|Historia}} [[Categoria:Historia Europae]] [[Categoria:Bella Romano-Persica]] [[Categoria:Bella Romanorum]] czet8u1lmt4icz6m5rzb64fsbsf3aob 0 267396 4000067 3997956 2026-11-06T23:12:13Z Cyprianus Marcus 66550 4000067 wikitext text/x-wiki {{Capsa subdivisionis Vicidata}} [[Fasciculus:Municipalities in ROW.svg|thumb|Communia in circulo Rotenburg (Wümme)]] '''Circulus terrae Rotenburgensis ad Wemmam'''<ref>Fingitur nomen "Circulus terrae Rotenburgensis ad Wemmam" -Theodisce ''Landkreis Rotenburg an der Wümme'' nuncupatum- sic: Latinum syntagma "circulus terrae" Theodiscum substantivum ''Landkreis'' (secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo) vertit et de Latino toponymico syntagmate "[[Rotenburgensis ad Wemmam]]" -ad quod Latinum gentilicium "Rotenburgensis-e" refertur-, vide homonymas urbes {{Graesse}} et {{Hofmannus}}. De hydronymo "[[Wemma]]", etiam vide {{Graesse}}.</ref> (Theodisce ''Landkreis Rotenburg an der Wümme''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Loundkring Rotenburg''; [[Saxonice]] ''Landkreis Rodenborg''), pars [[Saxonia Inferior|Saxoniae Inferioris]], anno [[1885]] conditus est et finibus mutatis ad diem hodiernum exstat. == De rebus gestis == Ager circuli ab anno [[1719]] ad [[Electoratus Brunsvici-Luneburgi|Electoratum Brunsvici-Luneburgi]] pertinuit, post [[Bella Coalitionum|Bella Napoleonica]] ad novum [[Regnum Hannoveranum]]. Ab anno [[1866]] pars [[Borussia]]e fuit. Ab anno [[1946]] circulus ad Saxoniam Inferiorem pertinet et anno [[1977]] fines hodiernas accipit, cum circulus antiquus Vordae Bremensis<ref name="Orbis Latinus N-Z">[https://www.bavarikon.de/object/bav:BSB-MDZ-00000BSB00050914?p=27&cq=M%C3%BCnchen&lang=de''Orbis latinus : Lexikon lateinischer geographischer Namen des Mittelalters und der Neuzeit / 3. N-Z''].</ref> ([[Theodisce]] ''Bremervörde''; [[Saxonice]] ''Bremervöör'') ad Rotenburgum adiunctus esset. == Communia circuli == Haec sunt communia huius circuli, quae partim ad communi generalia coniuncta sunt: {{div col|2}} * [[Gnarrenburgum]]<ref name="-burg">Germanica toponyma cum suffixis ''-burg'' et ''-borg'' et ''-burgh'' et ''-bourg'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-burgum-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Wisingsburgum]], [[Edinburgum]], [[Alburgum]], [[Altenburgum]], [[Brandeburgum]], [[Caroburgum]], [[Doesburgum]], [[Friburgum]], [[Hamburgum]], [[Iulioburgum]] apud {{Graesse}}.</ref> ([[Theodisce]] ''Gnarrenburg'': [[Saxonice]] ''Gnarrenborg'') (9238) * [[Rotenburgum ad Wemmam]]<ref name="Rotenburgum ad Wemmam">De Latino toponymico syntagmate "[[Rotenburgum ad Wemmam]]" -ad quod Latinum gentilicium "Rotenburgensis-e" refertur-, vide homonymas urbes apud {{Graesse}} et {{Hofmannus}}. De hydronymo "[[Wemma]]", etiam vide {{Graesse}}.</ref> ([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Rotenburg''; quoque [[Theodisce]] ''Rotenburg an der Wümme''; [[Saxonice]] ''Rodenborg''), urbs et caput circuli (21.392) * [[Scheeßel]] (12.946) * [[Visselhövede]], oppidum (10.199) * [[Vorda Bremensis]]<ref name="Orbis Latinus N-Z">[https://www.bavarikon.de/object/bav:BSB-MDZ-00000BSB00050914?p=27&cq=M%C3%BCnchen&lang=de''Orbis latinus : Lexikon lateinischer geographischer Namen des Mittelalters und der Neuzeit / 3. N-Z''].</ref> ([[Theodisce]] ''Bremervörde''; [[Saxonice]] ''Bremervöör'') urbs (18.645) * [[Botela (commune generale)|Botela]]<ref name="Mindermann 2001">Mindermann, A. (Ed.) (2001). ''Urkundenbuch der Bischöfe und des Domkapitels von Verden: Band 1''. Von den Anfängen bis 1300. [[Stadae|Stadis]]: Landschaftsverband der ehemaligen Herzogtümer Bremen und Verden.</ref> ([[Theodisce]] ''Bothel''; [[Saxonice]] ''Bootel'')commune generale (8231) ** [[Botela]]<ref name="Mindermann 2001"/> ([[Theodisce]] ''Bothel''; [[Saxonice]] ''Bootel''), sedes administrationis (2428) ** [[Broclina]]<ref name="Mindermann 2001"/> ([[Theodisce]] ''Brockel''; [[Saxonice]] ''Brookel'') (1320) ** [[Hemsbunda]]<ref name="-e">Germanica et Romanica (praecipue Francica) toponyma cum suffixo ''-e'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-a-ae". Qua de latinizatione, vide [https://es.scribd.com/document/441536698/1983-Stearn-Botanical-Latin-pesquisavel-pdf ''Botanical Latin''], ubi dicitur "(...) '''-e''' : -''a'' (...)".</ref> ([[Theodisce]] ''Hemsbünde''; [[Saxonice]] ''Heemsbünnen'') (1178) ** [[Hemslinga]]<ref name="-inga">Germanica toponyma cum suffixis ''-ing'' et ''-ingen'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-inga-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Huninga]], [[Ihilinga]], [[Incinga]], [[Isininga]], [[Lauginga]], [[Leichlinga]], [[Liuchinga]], [[Liutmuntinga]], [[Lollinga]], [[Machtolvinga]], [[Mecchinga]], [[Memminga]] apud {{Graesse}}.</ref> ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Hemslingen'') (1405) ** [[Kirchwalseda]]<ref name="-e"/> ([[Theodisce]] ''Kirchwalsede''; [[Saxonice]] ''Karkwals'') (1161) ** [[Westerwalsede]] (739) * [[Fons Geestensis (commune generale)|Fons Geestensis]]<ref name="FG">[https://www.navigium.de/latein-woerterbuch/fons?wb=gross&nr=1 Theodiscum suffixum ''-quelle'' Latino vocabulo "fons fontis" vertitur]; Latinum autem gentilicium "Geestensis-e" ad flumen [[Geeste (flumen)|Geeste]] (Theodisce ''Geeste'') refertur. Quo de hydronymo, vide [https://dokumen.pub/deutsches-gewssernamenbuch-etymologie-der-gewssernamen-und-der-zugehrigen-gebiets-siedlungs-und-flurnamen-9783110338591-9783110190397-9783110578911.html dokumen.pub], ubi dicitur "(...) ultra flumen Geeste (...)"</ref> ([[Theodisce]] ''Geestequelle''; [[Saxonice]] ''Geestborn'') commune generale (6449) ** [[Alvstedium]]<ref name="Pratje 1759">Pratje, J. H. (1759). ''Historische Nachrichten von den ehemaligen vicedominis in ditione Bremensi: Accesserunt instrumenta diplomatica ubi de parochiis Alvstedii et Bremervördae agitur''. Stadae: Typis H. C. Götheli.</ref> ([[Theodisce]] ''Alfstedt''; [[Saxonice]] ''Alfs'' seu ''Alfst'') (864) ** [[Basdalum]]<ref name="Meiborn III 1688">Meibom, H. (1688). ''Rerum Germanicarum Tomi III: I. Historicos Germanicos, II. Historiam Helmstadensem, III. Dissertationes de utriusque Saxoniae''. Typis Georgii Wolffgangi Hammii</ref> ([[Theodisce]] ''Basdahl''; [[Saxonice]] ''Basdaal'' seu ''Basdohl'') (1430) ** [[Ebersdorfium (Saxonia Inferior)|Ebersdorfium]]<ref name="Ebersdorfium">Theodiscum toponymum ''Ebersdorf' in Latinam "Ebersdorfium" verti solet. V.gr. vide [https://www.bavarikon.de/object/bav:BSB-MDZ-00000BSB00050913 ''Orbis latinus: Lexikon lateinischer geographischer Namen des Mittelalters und der Neuzeit / 2. E-M''].</ref> ([[Theodisce]] ''Ebersdorf''; [[Saxonice]] ''Eversdörp'') (1058) ** [[Hepstidi Villa]]<ref name="Orbis Latinus E-M">[https://www.bavarikon.de/object/bav:BSB-MDZ-00000BSB00050913 ''Orbis latinus: Lexikon lateinischer geographischer Namen des Mittelalters und der Neuzeit / 2. E-M''].</ref> ([[Theodisce]] ''Hipstedt''; [[Saxonice]] ''Hipst'') (1237) ** [[Urlaha]]<ref name="">Vide [https://oerrel.feuerwehr-munster.de/---orla---die-kleine-oertze-.html ''Freiwillige Feuerwehr Oerre''], ubi dicitur "(...) „Vrlaha“ als das Kirchdorf „Oerel“ (...)".</ref> ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Oerel''), sedes administrationis (1860) * [[Selsingen (commune generale)|Selsingen]] commune generale (9631) ** [[Andorlangia]]<ref name="Pratje 1759">Pratje, J. H. (1759). ''Historische Nachrichten von den ehemaligen vicedominis in ditione Bremensi: Accesserunt instrumenta diplomatica ubi de parochiis Alvstedii et Bremervördae agitur''. Stadae: Typis H. C. Götheli.</ref> ([[Theodisce]] ''Anderlingen''; [[Saxonice]] ''Annerlingen'') (880) ** [[Deinstadium]]<ref name="-stadt">Germanica toponyma cum suffixis ''-stadt'' et ''-stedt'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-stadium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Arnstadium]], [[Bernstadium]], [[Berolstadium]], [[Carolostadium]], [[Hermannostadium]], [[Darmstadium]], [[Freistadium]], [[Eisenstadium]], [[Fraustadium]], [[Harpstadium]], [[Helmstadium]], [[Altstadium]], [[Auerstadium]] apud {{Graesse}}.</ref> ([[Theodisce]] ''Deinstedt''; [[Saxonice]] ''Deins'') (658) ** [[Farva]]<ref name="-a">Germanica toponyma cum terminatione ''-en'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-a-ae", quamquam huius terminationis variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Stolpa]], [[Dresda]] apud articulum Vicipaedia de [https://la.wikipedia.org/wiki/Index_urbium_et_communium_Saxoniae indice urbium et communium Saxoniae]; et Ala, [[Amma]], [[Brema]], [[Salancema]], Wisa, [[Groninga]], [[Toringa]] apud {{Graesse}}.</ref> ([[Theodisce]] ''Farven''; [[Saxonice]] ''Farm'') (634) ** [[Ostereistadium]]<ref name="-stadt">Germanica toponyma cum suffixis ''-stadt'' et ''-stedt'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-stadium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Arnstadium]], [[Bernstadium]], [[Berolstadium]], [[Carolostadium]], [[Hermannostadium]], [[Darmstadium]], [[Freistadium]], [[Eisenstadium]], [[Fraustadium]], [[Harpstadium]], [[Helmstadium]], [[Altstadium]], [[Auerstadium]] apud {{Graesse}}.</ref> ([[Theodisce]] ''Ostereistedt''; [[Saxonice]] ''Oostereis'') (914) ** [[Rotha (Saxonia Inferior)|Rotha]]<ref name="Rotha">Vide [https://www.archive.nrw.de/sites/default/files/media/files/Ersterw__hnung_Rhade.pdf?utm ''Ersterwähnung des Ortes/der Orte: Rhade''], ubi dicitur "(...) nostre ecclesie ministerialis, super decima '''Rothe''' in parrochia Lembek (...)".</ref> ([[Theodisce]] ''Rhade''; [[Saxonice]] ''Rhaar'')</small> (1126) ** [[Sandbostel]] (822) ** [[Seedorf]] (950) ** [[Selsingen]], sedes administrationis (3647) * [[Sittensen (commune generale)|Sittensen]] commune generale (11.009) ** [[Calba (Saxonia Inferior)|Calba]]<ref name="Kalbe">Theodiscum toponymum ''Kalbe'' seu ''Calbe'' forma "Calba" latinizari solet. Cf. [[Calba ad Salam|Calbam ad Salam]] apud {{Graesse}}.</ref> ([[Theodisce]] ''Kalbe''; [[Saxonice]] ''Kalf'') (551) ** [[Hamersa]]<ref name="-a"/> (453) ** [[Lengenbostel]] ([[Theodisce]] ''Lengenbostel''; [[Saxonice]] ''Lengenbossel'') (455) ** [[Meckelsa Maior]]<ref name="-a">Germanica toponyma cum terminatione ''-en'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-a-ae", quamquam huius terminationis variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Stolpa]], [[Dresda]] apud articulum Vicipaedia de [https://la.wikipedia.org/wiki/Index_urbium_et_communium_Saxoniae indice urbium et communium Saxoniae]; et Ala, [[Amma]], [[Brema]], [[Salancema]], Wisa, [[Groninga]], [[Toringa]] apud {{Graesse}}.</ref><ref name="KleinGrosse">De interpretatione toponymica adiectivorum Germanicorum "Klein" et "Gross" per Latina "Minor-us" et "Maior-ius", vide: Casemir, K., Ohainski, U., & Udolph, J. (2018). ''Die Ortsnamen des Landkreises Helmstedt und der Stadt Wolfsburg (Niedersächsisches Ortsnamenbuch, Teil VII)''. Verlag für Regionalgeschichte.</ref> ([[Theodisce]] ''Groß Meckelsen''; [[Saxonice]] ''Groot Meckels'') (466) ** [[Meckelsa Minor]]<ref name="-a"/><ref name="KleinGrosse"/> ([[Theodisce]] ''Klein Meckelsen''; [[Saxonice]] ''Lütt Meckels'') (902) ** [[Sittensen]], sedes administrationis (5765) ** [[Tiste]] (876) ** [[Vierden]] (768) ** [[Wohnste]] (773) * [[Sottrum (commune generale)|Sottrum]] commune generale (14.444) ** [[Ahusium (Saxonia Inferior)|Ahusium]]<ref name="Schlegel 1705">Schlegel, J. C. (1705). ''Chronicon Ducatus Bremensis et Verdensis: De ecclesiis, archidiaconatuis et pagis ditionis Rotenburgensis (Caput de parochia Ahusii)''. Cellis: Typis Holmerianis.</ref> ([[Theodisce]] ''Ahausen''; [[Saxonice]] ''Ahusen'') (1888) ** [[Boitersena]]<ref name="Mindermann 2001">Mindermann, A. (Ed.) (2001). ''Urkundenbuch der Bischöfe und des Domkapitels von Verden: Band 1''. Von den Anfängen bis 1300. [[Stadae|Stadis]]: Landschaftsverband der ehemaligen Herzogtümer Bremen und Verden.</ref> [Theodisce]] ''Bötersen''; [[Saxonice]] ''Boitzen'') (1070) ** [[Hassendorfium]]<ref name="-dorf">Germanica toponyma cum suffixo ''-dorf'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-dorfium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ensdorfium]], [[Burgdorfium]], [[Altdorfium]], [[Oberndorfium]], [[Rebdorfium]], [[Schenckendorfium]], [[Wilhelmersdorfium]] apud {{Graesse}}.</ref> ([[Theodisce]] ''Hassendorf''; [[Saxonice]] ''Hassendörp'') (1120) ** [[Hellwega]]<ref name="-e">Germanica et Romanica (praecipue Francica) toponyma cum suffixo ''-e'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-a-ae". Qua de latinizatione, vide [https://es.scribd.com/document/441536698/1983-Stearn-Botanical-Latin-pesquisavel-pdf ''Botanical Latin''], ubi dicitur "(...) '''-e''' : -''a'' (...)".</ref> ([[Theodisce]] ''Hellwege''; [[Saxonice]] ''Hellweeg'') (1041) ** [[Horstadium (Saxonia Inferior)|Horstadium]]<ref name="-stadt">Germanica toponyma cum suffixis ''-stadt'' et ''-stedt'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-stadium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Arnstadium]], [[Bernstadium]], [[Berolstadium]], [[Carolostadium]], [[Hermannostadium]], [[Darmstadium]], [[Freistadium]], [[Eisenstadium]], [[Fraustadium]], [[Harpstadium]], [[Helmstadium]], [[Altstadium]], [[Auerstadium]] apud {{Graesse}}.</ref> ([[Theodisce]] ''Horstedt''; [[Saxonice]] ''Horß'') (1293) ** [[Reessum]] ([[Theodisce]] ''Reeßum''; [[Saxonice]] ''Reeßen'') (1679) ** [[Sottrum]], sedes administrationis (6353) * [[Tarmstedt (commune generale)|Tarmstedt]] commune generale (10.796) ** [[Bredthorpium]]<ref name="Ehmck & Bippen 1873">Ehmck, D. R., & von Bippen, W. (Ed.) (1873). ''Bremisches Urkundenbuch: Band 1. Urkunden bis zum Jahre 1300''. C. Schünemann.</ref> ([[Theodisce]] ''Breddorf''; [[Saxonice]] ''Breddörp'') (1065) ** [[Bulsteda]]<ref name="Ehmck & Bippen 1873"/> ([[Theodisce]] ''Bülstedt''; [[Saxonice]] ''Büls'') (753) ** [[Hepstadium]]<ref name="-stadt">Germanica toponyma cum suffixis ''-stadt'' et ''-stedt'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-stadium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Arnstadium]], [[Bernstadium]], [[Berolstadium]], [[Carolostadium]], [[Hermannostadium]], [[Darmstadium]], [[Freistadium]], [[Eisenstadium]], [[Fraustadium]], [[Harpstadium]], [[Helmstadium]], [[Altstadium]], [[Auerstadium]] apud {{Graesse}}.</ref> ([[Theodisce]] ''Hepstedt''; [Saxonice]] ''Hepst'' seu ''Heps'') (987) ** [[Kirchtimka]]<ref name="-e">Germanica et Romanica (praecipue Francica) toponyma cum suffixo ''-e'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-a-ae". Qua de latinizatione, vide [https://es.scribd.com/document/441536698/1983-Stearn-Botanical-Latin-pesquisavel-pdf ''Botanical Latin''], ubi dicitur "(...) '''-e''' : -''a'' (...)".</ref> ([[Theodisce]] ''Kirchtimke''; [[Saxonice]] ''Karktimk'') (974) ** [[Tarmstedt]], sedes administrationis (3819) ** [[Vorwerk]] (1029) ** [[Westertimke]] (431) ** [[Wilstedt]] (1738) * [[Vintlum (commune generale)|Vintlum]]<ref name="Vintlum"/> ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Fintel'') commune generale (7461) ** [[Helvesiecca]]<ref name="-siek">Germanica et Romanica toponyma cum suffixis ''-ec(k)'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-ecca-ae" seu "-eca-ae". Qua de latinizatione, vide [https://es.scribd.com/document/441536698/1983-Stearn-Botanical-Latin-pesquisavel-pdf ''Botanical Latin''], ubi dicitur "(...) '''-ec, -eck''' : -''ecca'', -''ēca'' (...)". Hoc in casu, applicatur terminatio latinizans formae antiquae suffixi ''-siek'' -quae ''-sieck'', ut accidit in toponymis velut ''Bannensieck'', cuius hodierna forma ''Bannensiek'' est. Qua de ultima antiqua forma, vide [https://www.arcinsys.niedersachsen.de/arcinsys/showArchivalDescriptionDetails?archivalDescriptionId=2955251 ''Arcinsys''].</ref> ([[Theodisce]] ''Helvesiek''; [[Saxonice]] ''Helsch'') (792) ** [[Lauenbruga]]<ref name="-bruga">Germanica toponyma cum suffixis ''-brück(e)'' aut ''-brügge'' aut ''-brugg(e)'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-bruga-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Steinbruga]], [[Kissenbruga]], [[Bruga]], [[Bruga ad Ederum]], [[Osnabruga]] apud {{Graesse}}.</ref> ([[Theodisce]] ''Lauenbrück''; [[Saxonice]] ''Lauenbrüch''), sedes administrationis (2266) ** [[Stemmen]] (844) ** [[Vahlde]] (674) ** [[Vintlum]]<ref name="Vintlum">Vide [https://kirchengemeindelexikon.de/einzelgemeinde/schneverdingen-peter-und-paul/?utm_source=chatgpt.com ''Schneverdingen, Peter und Paul''], ubi dicitur "(...) ''capella in honorem sancti Anthonii in villa Vintlo parrochie Snewerdinge'' (...)".</ref> ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Fintel'') (2885) * [[Zeven (commune generale)|Zeven]] commune generale (22.812) ** [[Elsdorfium (Saxonia Inferior)|Elsdorfium]]<ref name="-dorf">Germanica toponyma cum suffixo ''-dorf'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-dorfium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ensdorfium]], [[Burgdorfium]], [[Altdorfium]], [[Oberndorfium]], [[Rebdorfium]], [[Schenckendorfium]], [[Wilhelmersdorfium]] apud {{Graesse}}.</ref> ([[Theodisce]] ''Elsdorf''; [[Saxonice]] ''Elsdörp'') (2046) ** [[Gyhum]] ([[Theodisce]] ''Gyhum''; [[Saxonice]] ''Jeem'') (2250) ** [[Heeslingen]] (4756) ** [[Zeven]], oppidum et sedes administrationis (13.760) {{div col end}} == Notae == <references /> {{NexInt}} * [[Index circulorum et liberarum urbium Saxoniae Inferioris]] == Nexus externi == {{commonscat|Landkreis Rotenburg (Wümme)|Circulum terrae Rotenburgensis ad Wemmam}} * [http://lk-row.de/ Pagina officialis] {{Circuli terrae Saxoniae Inferioris}} {{DEFAULTSORT:Rotenburg (Wümme) circulus}} [[Categoria:Circuli terrae Saxoniae Inferioris]] [[Categoria:Constituta 1885]] ldjak9dsll5zqlhh51h210uf2lkx1q7 4000068 4000067 2026-11-06T23:13:02Z Cyprianus Marcus 66550 4000068 wikitext text/x-wiki {{Capsa subdivisionis Vicidata}} [[Fasciculus:Municipalities in ROW.svg|thumb|Communia in circulo terrae Rotenburgensi ad Wemmam.]] '''Circulus terrae Rotenburgensis ad Wemmam'''<ref>Fingitur nomen "Circulus terrae Rotenburgensis ad Wemmam" -Theodisce ''Landkreis Rotenburg an der Wümme'' nuncupatum- sic: Latinum syntagma "circulus terrae" Theodiscum substantivum ''Landkreis'' (secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo) vertit et de Latino toponymico syntagmate "[[Rotenburgensis ad Wemmam]]" -ad quod Latinum gentilicium "Rotenburgensis-e" refertur-, vide homonymas urbes {{Graesse}} et {{Hofmannus}}. De hydronymo "[[Wemma]]", etiam vide {{Graesse}}.</ref> (Theodisce ''Landkreis Rotenburg an der Wümme''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Loundkring Rotenburg''; [[Saxonice]] ''Landkreis Rodenborg''), pars [[Saxonia Inferior|Saxoniae Inferioris]], anno [[1885]] conditus est et finibus mutatis ad diem hodiernum exstat. == De rebus gestis == Ager circuli ab anno [[1719]] ad [[Electoratus Brunsvici-Luneburgi|Electoratum Brunsvici-Luneburgi]] pertinuit, post [[Bella Coalitionum|Bella Napoleonica]] ad novum [[Regnum Hannoveranum]]. Ab anno [[1866]] pars [[Borussia]]e fuit. Ab anno [[1946]] circulus ad Saxoniam Inferiorem pertinet et anno [[1977]] fines hodiernas accipit, cum circulus antiquus Vordae Bremensis<ref name="Orbis Latinus N-Z">[https://www.bavarikon.de/object/bav:BSB-MDZ-00000BSB00050914?p=27&cq=M%C3%BCnchen&lang=de''Orbis latinus : Lexikon lateinischer geographischer Namen des Mittelalters und der Neuzeit / 3. N-Z''].</ref> ([[Theodisce]] ''Bremervörde''; [[Saxonice]] ''Bremervöör'') ad Rotenburgum adiunctus esset. == Communia circuli == Haec sunt communia huius circuli, quae partim ad communi generalia coniuncta sunt: {{div col|2}} * [[Gnarrenburgum]]<ref name="-burg">Germanica toponyma cum suffixis ''-burg'' et ''-borg'' et ''-burgh'' et ''-bourg'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-burgum-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Wisingsburgum]], [[Edinburgum]], [[Alburgum]], [[Altenburgum]], [[Brandeburgum]], [[Caroburgum]], [[Doesburgum]], [[Friburgum]], [[Hamburgum]], [[Iulioburgum]] apud {{Graesse}}.</ref> ([[Theodisce]] ''Gnarrenburg'': [[Saxonice]] ''Gnarrenborg'') (9238) * [[Rotenburgum ad Wemmam]]<ref name="Rotenburgum ad Wemmam">De Latino toponymico syntagmate "[[Rotenburgum ad Wemmam]]" -ad quod Latinum gentilicium "Rotenburgensis-e" refertur-, vide homonymas urbes apud {{Graesse}} et {{Hofmannus}}. De hydronymo "[[Wemma]]", etiam vide {{Graesse}}.</ref> ([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Rotenburg''; quoque [[Theodisce]] ''Rotenburg an der Wümme''; [[Saxonice]] ''Rodenborg''), urbs et caput circuli (21.392) * [[Scheeßel]] (12.946) * [[Visselhövede]], oppidum (10.199) * [[Vorda Bremensis]]<ref name="Orbis Latinus N-Z">[https://www.bavarikon.de/object/bav:BSB-MDZ-00000BSB00050914?p=27&cq=M%C3%BCnchen&lang=de''Orbis latinus : Lexikon lateinischer geographischer Namen des Mittelalters und der Neuzeit / 3. N-Z''].</ref> ([[Theodisce]] ''Bremervörde''; [[Saxonice]] ''Bremervöör'') urbs (18.645) * [[Botela (commune generale)|Botela]]<ref name="Mindermann 2001">Mindermann, A. (Ed.) (2001). ''Urkundenbuch der Bischöfe und des Domkapitels von Verden: Band 1''. Von den Anfängen bis 1300. [[Stadae|Stadis]]: Landschaftsverband der ehemaligen Herzogtümer Bremen und Verden.</ref> ([[Theodisce]] ''Bothel''; [[Saxonice]] ''Bootel'')commune generale (8231) ** [[Botela]]<ref name="Mindermann 2001"/> ([[Theodisce]] ''Bothel''; [[Saxonice]] ''Bootel''), sedes administrationis (2428) ** [[Broclina]]<ref name="Mindermann 2001"/> ([[Theodisce]] ''Brockel''; [[Saxonice]] ''Brookel'') (1320) ** [[Hemsbunda]]<ref name="-e">Germanica et Romanica (praecipue Francica) toponyma cum suffixo ''-e'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-a-ae". Qua de latinizatione, vide [https://es.scribd.com/document/441536698/1983-Stearn-Botanical-Latin-pesquisavel-pdf ''Botanical Latin''], ubi dicitur "(...) '''-e''' : -''a'' (...)".</ref> ([[Theodisce]] ''Hemsbünde''; [[Saxonice]] ''Heemsbünnen'') (1178) ** [[Hemslinga]]<ref name="-inga">Germanica toponyma cum suffixis ''-ing'' et ''-ingen'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-inga-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Huninga]], [[Ihilinga]], [[Incinga]], [[Isininga]], [[Lauginga]], [[Leichlinga]], [[Liuchinga]], [[Liutmuntinga]], [[Lollinga]], [[Machtolvinga]], [[Mecchinga]], [[Memminga]] apud {{Graesse}}.</ref> ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Hemslingen'') (1405) ** [[Kirchwalseda]]<ref name="-e"/> ([[Theodisce]] ''Kirchwalsede''; [[Saxonice]] ''Karkwals'') (1161) ** [[Westerwalsede]] (739) * [[Fons Geestensis (commune generale)|Fons Geestensis]]<ref name="FG">[https://www.navigium.de/latein-woerterbuch/fons?wb=gross&nr=1 Theodiscum suffixum ''-quelle'' Latino vocabulo "fons fontis" vertitur]; Latinum autem gentilicium "Geestensis-e" ad flumen [[Geeste (flumen)|Geeste]] (Theodisce ''Geeste'') refertur. Quo de hydronymo, vide [https://dokumen.pub/deutsches-gewssernamenbuch-etymologie-der-gewssernamen-und-der-zugehrigen-gebiets-siedlungs-und-flurnamen-9783110338591-9783110190397-9783110578911.html dokumen.pub], ubi dicitur "(...) ultra flumen Geeste (...)"</ref> ([[Theodisce]] ''Geestequelle''; [[Saxonice]] ''Geestborn'') commune generale (6449) ** [[Alvstedium]]<ref name="Pratje 1759">Pratje, J. H. (1759). ''Historische Nachrichten von den ehemaligen vicedominis in ditione Bremensi: Accesserunt instrumenta diplomatica ubi de parochiis Alvstedii et Bremervördae agitur''. Stadae: Typis H. C. Götheli.</ref> ([[Theodisce]] ''Alfstedt''; [[Saxonice]] ''Alfs'' seu ''Alfst'') (864) ** [[Basdalum]]<ref name="Meiborn III 1688">Meibom, H. (1688). ''Rerum Germanicarum Tomi III: I. Historicos Germanicos, II. Historiam Helmstadensem, III. Dissertationes de utriusque Saxoniae''. Typis Georgii Wolffgangi Hammii</ref> ([[Theodisce]] ''Basdahl''; [[Saxonice]] ''Basdaal'' seu ''Basdohl'') (1430) ** [[Ebersdorfium (Saxonia Inferior)|Ebersdorfium]]<ref name="Ebersdorfium">Theodiscum toponymum ''Ebersdorf' in Latinam "Ebersdorfium" verti solet. V.gr. vide [https://www.bavarikon.de/object/bav:BSB-MDZ-00000BSB00050913 ''Orbis latinus: Lexikon lateinischer geographischer Namen des Mittelalters und der Neuzeit / 2. E-M''].</ref> ([[Theodisce]] ''Ebersdorf''; [[Saxonice]] ''Eversdörp'') (1058) ** [[Hepstidi Villa]]<ref name="Orbis Latinus E-M">[https://www.bavarikon.de/object/bav:BSB-MDZ-00000BSB00050913 ''Orbis latinus: Lexikon lateinischer geographischer Namen des Mittelalters und der Neuzeit / 2. E-M''].</ref> ([[Theodisce]] ''Hipstedt''; [[Saxonice]] ''Hipst'') (1237) ** [[Urlaha]]<ref name="">Vide [https://oerrel.feuerwehr-munster.de/---orla---die-kleine-oertze-.html ''Freiwillige Feuerwehr Oerre''], ubi dicitur "(...) „Vrlaha“ als das Kirchdorf „Oerel“ (...)".</ref> ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Oerel''), sedes administrationis (1860) * [[Selsingen (commune generale)|Selsingen]] commune generale (9631) ** [[Andorlangia]]<ref name="Pratje 1759">Pratje, J. H. (1759). ''Historische Nachrichten von den ehemaligen vicedominis in ditione Bremensi: Accesserunt instrumenta diplomatica ubi de parochiis Alvstedii et Bremervördae agitur''. Stadae: Typis H. C. Götheli.</ref> ([[Theodisce]] ''Anderlingen''; [[Saxonice]] ''Annerlingen'') (880) ** [[Deinstadium]]<ref name="-stadt">Germanica toponyma cum suffixis ''-stadt'' et ''-stedt'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-stadium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Arnstadium]], [[Bernstadium]], [[Berolstadium]], [[Carolostadium]], [[Hermannostadium]], [[Darmstadium]], [[Freistadium]], [[Eisenstadium]], [[Fraustadium]], [[Harpstadium]], [[Helmstadium]], [[Altstadium]], [[Auerstadium]] apud {{Graesse}}.</ref> ([[Theodisce]] ''Deinstedt''; [[Saxonice]] ''Deins'') (658) ** [[Farva]]<ref name="-a">Germanica toponyma cum terminatione ''-en'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-a-ae", quamquam huius terminationis variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Stolpa]], [[Dresda]] apud articulum Vicipaedia de [https://la.wikipedia.org/wiki/Index_urbium_et_communium_Saxoniae indice urbium et communium Saxoniae]; et Ala, [[Amma]], [[Brema]], [[Salancema]], Wisa, [[Groninga]], [[Toringa]] apud {{Graesse}}.</ref> ([[Theodisce]] ''Farven''; [[Saxonice]] ''Farm'') (634) ** [[Ostereistadium]]<ref name="-stadt">Germanica toponyma cum suffixis ''-stadt'' et ''-stedt'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-stadium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Arnstadium]], [[Bernstadium]], [[Berolstadium]], [[Carolostadium]], [[Hermannostadium]], [[Darmstadium]], [[Freistadium]], [[Eisenstadium]], [[Fraustadium]], [[Harpstadium]], [[Helmstadium]], [[Altstadium]], [[Auerstadium]] apud {{Graesse}}.</ref> ([[Theodisce]] ''Ostereistedt''; [[Saxonice]] ''Oostereis'') (914) ** [[Rotha (Saxonia Inferior)|Rotha]]<ref name="Rotha">Vide [https://www.archive.nrw.de/sites/default/files/media/files/Ersterw__hnung_Rhade.pdf?utm ''Ersterwähnung des Ortes/der Orte: Rhade''], ubi dicitur "(...) nostre ecclesie ministerialis, super decima '''Rothe''' in parrochia Lembek (...)".</ref> ([[Theodisce]] ''Rhade''; [[Saxonice]] ''Rhaar'')</small> (1126) ** [[Sandbostel]] (822) ** [[Seedorf]] (950) ** [[Selsingen]], sedes administrationis (3647) * [[Sittensen (commune generale)|Sittensen]] commune generale (11.009) ** [[Calba (Saxonia Inferior)|Calba]]<ref name="Kalbe">Theodiscum toponymum ''Kalbe'' seu ''Calbe'' forma "Calba" latinizari solet. Cf. [[Calba ad Salam|Calbam ad Salam]] apud {{Graesse}}.</ref> ([[Theodisce]] ''Kalbe''; [[Saxonice]] ''Kalf'') (551) ** [[Hamersa]]<ref name="-a"/> (453) ** [[Lengenbostel]] ([[Theodisce]] ''Lengenbostel''; [[Saxonice]] ''Lengenbossel'') (455) ** [[Meckelsa Maior]]<ref name="-a">Germanica toponyma cum terminatione ''-en'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-a-ae", quamquam huius terminationis variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Stolpa]], [[Dresda]] apud articulum Vicipaedia de [https://la.wikipedia.org/wiki/Index_urbium_et_communium_Saxoniae indice urbium et communium Saxoniae]; et Ala, [[Amma]], [[Brema]], [[Salancema]], Wisa, [[Groninga]], [[Toringa]] apud {{Graesse}}.</ref><ref name="KleinGrosse">De interpretatione toponymica adiectivorum Germanicorum "Klein" et "Gross" per Latina "Minor-us" et "Maior-ius", vide: Casemir, K., Ohainski, U., & Udolph, J. (2018). ''Die Ortsnamen des Landkreises Helmstedt und der Stadt Wolfsburg (Niedersächsisches Ortsnamenbuch, Teil VII)''. Verlag für Regionalgeschichte.</ref> ([[Theodisce]] ''Groß Meckelsen''; [[Saxonice]] ''Groot Meckels'') (466) ** [[Meckelsa Minor]]<ref name="-a"/><ref name="KleinGrosse"/> ([[Theodisce]] ''Klein Meckelsen''; [[Saxonice]] ''Lütt Meckels'') (902) ** [[Sittensen]], sedes administrationis (5765) ** [[Tiste]] (876) ** [[Vierden]] (768) ** [[Wohnste]] (773) * [[Sottrum (commune generale)|Sottrum]] commune generale (14.444) ** [[Ahusium (Saxonia Inferior)|Ahusium]]<ref name="Schlegel 1705">Schlegel, J. C. (1705). ''Chronicon Ducatus Bremensis et Verdensis: De ecclesiis, archidiaconatuis et pagis ditionis Rotenburgensis (Caput de parochia Ahusii)''. Cellis: Typis Holmerianis.</ref> ([[Theodisce]] ''Ahausen''; [[Saxonice]] ''Ahusen'') (1888) ** [[Boitersena]]<ref name="Mindermann 2001">Mindermann, A. (Ed.) (2001). ''Urkundenbuch der Bischöfe und des Domkapitels von Verden: Band 1''. Von den Anfängen bis 1300. [[Stadae|Stadis]]: Landschaftsverband der ehemaligen Herzogtümer Bremen und Verden.</ref> [Theodisce]] ''Bötersen''; [[Saxonice]] ''Boitzen'') (1070) ** [[Hassendorfium]]<ref name="-dorf">Germanica toponyma cum suffixo ''-dorf'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-dorfium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ensdorfium]], [[Burgdorfium]], [[Altdorfium]], [[Oberndorfium]], [[Rebdorfium]], [[Schenckendorfium]], [[Wilhelmersdorfium]] apud {{Graesse}}.</ref> ([[Theodisce]] ''Hassendorf''; [[Saxonice]] ''Hassendörp'') (1120) ** [[Hellwega]]<ref name="-e">Germanica et Romanica (praecipue Francica) toponyma cum suffixo ''-e'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-a-ae". Qua de latinizatione, vide [https://es.scribd.com/document/441536698/1983-Stearn-Botanical-Latin-pesquisavel-pdf ''Botanical Latin''], ubi dicitur "(...) '''-e''' : -''a'' (...)".</ref> ([[Theodisce]] ''Hellwege''; [[Saxonice]] ''Hellweeg'') (1041) ** [[Horstadium (Saxonia Inferior)|Horstadium]]<ref name="-stadt">Germanica toponyma cum suffixis ''-stadt'' et ''-stedt'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-stadium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Arnstadium]], [[Bernstadium]], [[Berolstadium]], [[Carolostadium]], [[Hermannostadium]], [[Darmstadium]], [[Freistadium]], [[Eisenstadium]], [[Fraustadium]], [[Harpstadium]], [[Helmstadium]], [[Altstadium]], [[Auerstadium]] apud {{Graesse}}.</ref> ([[Theodisce]] ''Horstedt''; [[Saxonice]] ''Horß'') (1293) ** [[Reessum]] ([[Theodisce]] ''Reeßum''; [[Saxonice]] ''Reeßen'') (1679) ** [[Sottrum]], sedes administrationis (6353) * [[Tarmstedt (commune generale)|Tarmstedt]] commune generale (10.796) ** [[Bredthorpium]]<ref name="Ehmck & Bippen 1873">Ehmck, D. R., & von Bippen, W. (Ed.) (1873). ''Bremisches Urkundenbuch: Band 1. Urkunden bis zum Jahre 1300''. C. Schünemann.</ref> ([[Theodisce]] ''Breddorf''; [[Saxonice]] ''Breddörp'') (1065) ** [[Bulsteda]]<ref name="Ehmck & Bippen 1873"/> ([[Theodisce]] ''Bülstedt''; [[Saxonice]] ''Büls'') (753) ** [[Hepstadium]]<ref name="-stadt">Germanica toponyma cum suffixis ''-stadt'' et ''-stedt'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-stadium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Arnstadium]], [[Bernstadium]], [[Berolstadium]], [[Carolostadium]], [[Hermannostadium]], [[Darmstadium]], [[Freistadium]], [[Eisenstadium]], [[Fraustadium]], [[Harpstadium]], [[Helmstadium]], [[Altstadium]], [[Auerstadium]] apud {{Graesse}}.</ref> ([[Theodisce]] ''Hepstedt''; [Saxonice]] ''Hepst'' seu ''Heps'') (987) ** [[Kirchtimka]]<ref name="-e">Germanica et Romanica (praecipue Francica) toponyma cum suffixo ''-e'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-a-ae". Qua de latinizatione, vide [https://es.scribd.com/document/441536698/1983-Stearn-Botanical-Latin-pesquisavel-pdf ''Botanical Latin''], ubi dicitur "(...) '''-e''' : -''a'' (...)".</ref> ([[Theodisce]] ''Kirchtimke''; [[Saxonice]] ''Karktimk'') (974) ** [[Tarmstedt]], sedes administrationis (3819) ** [[Vorwerk]] (1029) ** [[Westertimke]] (431) ** [[Wilstedt]] (1738) * [[Vintlum (commune generale)|Vintlum]]<ref name="Vintlum"/> ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Fintel'') commune generale (7461) ** [[Helvesiecca]]<ref name="-siek">Germanica et Romanica toponyma cum suffixis ''-ec(k)'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-ecca-ae" seu "-eca-ae". Qua de latinizatione, vide [https://es.scribd.com/document/441536698/1983-Stearn-Botanical-Latin-pesquisavel-pdf ''Botanical Latin''], ubi dicitur "(...) '''-ec, -eck''' : -''ecca'', -''ēca'' (...)". Hoc in casu, applicatur terminatio latinizans formae antiquae suffixi ''-siek'' -quae ''-sieck'', ut accidit in toponymis velut ''Bannensieck'', cuius hodierna forma ''Bannensiek'' est. Qua de ultima antiqua forma, vide [https://www.arcinsys.niedersachsen.de/arcinsys/showArchivalDescriptionDetails?archivalDescriptionId=2955251 ''Arcinsys''].</ref> ([[Theodisce]] ''Helvesiek''; [[Saxonice]] ''Helsch'') (792) ** [[Lauenbruga]]<ref name="-bruga">Germanica toponyma cum suffixis ''-brück(e)'' aut ''-brügge'' aut ''-brugg(e)'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-bruga-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Steinbruga]], [[Kissenbruga]], [[Bruga]], [[Bruga ad Ederum]], [[Osnabruga]] apud {{Graesse}}.</ref> ([[Theodisce]] ''Lauenbrück''; [[Saxonice]] ''Lauenbrüch''), sedes administrationis (2266) ** [[Stemmen]] (844) ** [[Vahlde]] (674) ** [[Vintlum]]<ref name="Vintlum">Vide [https://kirchengemeindelexikon.de/einzelgemeinde/schneverdingen-peter-und-paul/?utm_source=chatgpt.com ''Schneverdingen, Peter und Paul''], ubi dicitur "(...) ''capella in honorem sancti Anthonii in villa Vintlo parrochie Snewerdinge'' (...)".</ref> ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Fintel'') (2885) * [[Zeven (commune generale)|Zeven]] commune generale (22.812) ** [[Elsdorfium (Saxonia Inferior)|Elsdorfium]]<ref name="-dorf">Germanica toponyma cum suffixo ''-dorf'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-dorfium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ensdorfium]], [[Burgdorfium]], [[Altdorfium]], [[Oberndorfium]], [[Rebdorfium]], [[Schenckendorfium]], [[Wilhelmersdorfium]] apud {{Graesse}}.</ref> ([[Theodisce]] ''Elsdorf''; [[Saxonice]] ''Elsdörp'') (2046) ** [[Gyhum]] ([[Theodisce]] ''Gyhum''; [[Saxonice]] ''Jeem'') (2250) ** [[Heeslingen]] (4756) ** [[Zeven]], oppidum et sedes administrationis (13.760) {{div col end}} == Notae == <references /> {{NexInt}} * [[Index circulorum et liberarum urbium Saxoniae Inferioris]] == Nexus externi == {{commonscat|Landkreis Rotenburg (Wümme)|Circulum terrae Rotenburgensis ad Wemmam}} * [http://lk-row.de/ Pagina officialis] {{Circuli terrae Saxoniae Inferioris}} {{DEFAULTSORT:Rotenburg (Wümme) circulus}} [[Categoria:Circuli terrae Saxoniae Inferioris]] [[Categoria:Constituta 1885]] pag08ovjn8i7jxe393kc55dxx389xaw 0 267886 4000128 3892882 2026-11-07T01:05:55Z InternetArchiveBot 139091 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 4000128 wikitext text/x-wiki {{Titulus italicus}} {{Taxobox | name = ''Lilium japonicum'' | image = Lilium japonicum 'Hyuga form' 2.jpg | regnum = [[Plantae]] | unranked_divisio = [[Angiospermae]] | unranked_classis = [[Monocotyledones]] | ordo = [[Liliales]] | genus = ''[[Lilium]]'' | species = '''''Lilium japonicum''''' | binomial = ''Lilium japonicum'' | binomial_authority = [[Carolus Petrus Thunberg|Thunb.]] }} '''''Lilium japonicum''''' (Iaponice ササユリ vel 笹百合, ''Sasayuri'') est [[species]] [[lilium|lilii]], in [[Iaponia]] [[endemismus|endemica]], quam [[Carolus Petrus Thunberg]] anno [[1784]] primum descripsit. Haec eadem planta etiam ''yamayuri'' appellatur, atque [[antiquitas|aetate antiqua]], sub [[Jimmu]] [[imperator Iaponiae|imperator]], ''sai'' appellabatur.<ref>''[[Kojiki]]'', Liber secundus.</ref> Hodie quoque in [[ritus|ritu]] apud [[Templum Ōmiwa|Isagawa-jinjya]] adhibetur, nam in [[mythologia Iaponiae]] [[flos]] [[divinitas|divinus]] putatur. == Notae == <references/> == Nexus externi == * [https://web.archive.org/web/20160304115226/http://www.the-genus-lilium.com/japonicum.htm De ''lilio japonico''] [[Categoria:Flores]] [[Categoria:Lilium]] [[Categoria:Species plantarum]] [[Categoria:Taxa Thunberg]] pp7ci2i24bfa13fmzgamowachb0brk0 0 268319 4000055 3956702 2026-11-06T22:48:19Z InternetArchiveBot 139091 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 4000055 wikitext text/x-wiki [[Fasciculus:Kids_in_schooluniform,_Brazil.jpg|thumb|[[Puer]]i in vicibus ante thermopolium merendae accipiendae]] '''Latifundium Bonae Spei''' ([[Lusitane]] ''Fazenda-Escola Bona Espero'', compendiarie: ''Bona Espero'') nepiagogium sive [[paedotropheum]]<ref>Christianus Helfer: ''Lexicon auxiliare'', editio tertia, Saraviponti 1991, p. 308</ref> maximum cum [[schola]] est in [[Brasilia]] in [[Goiasensis|Statu Goiasense]] constitutum. Quod fundaverant anno 1958 [[lingua Esperantica|Esperantistae]] Brasilienses ut orbis [[infans|infantibus]] [[educatio]]ne curaque generali curriculum vitae melius aperiretur. In ludis annos quattuor secundum praecepta educatoria nationalia docetur, antequam nonnullis curriculum scholasticum superius in oppidis propinquis commendetur. ==Historia== [[File:LagoBE.JPG|thumb|Lacus in latifundio qui etiam nomen ''Bonae Spei'' portat]] [[File:Hilmar bonespero.JPG|thumb|Visitator symbolum Esperanticum in latifundio admirans]] Die [[25 Iulii]] [[1957]], Esperantistae sex (Arthurus Velloso, Renatus Diniz, Neuza Esteves de Araújo, Elisabeth Pointcaré, Ines Nunes de Andrade, Camelia Gomes da Silva) locum inceptis suis aptissimum reppererunt in regione Brasiliae mediae quae tunc adhuc ''Chapada dos Veadeiros'' nuncupabatur. Emptione donisque latifundium sat magnum acquisitum est ubi non solum aedificia scholae et hospitia erigi sed etiam [[agricultura]] fieri potuerunt. Cum annis 1970 exeuntibus operis fundati pecuniae omnes erogatae essent, verum discrimen ortum est. Inde ad tempus latifundium et adulescentibus e [[carcer]]ibus venientibus patebat. Istis rebus status Brasiliensis annuebat, sed scopus conditorum verus perdebatur quippe quae propter curam puerorum criminalium specialem vires nimis exhaurirentur. Inde ab anno 1974 Iosephus et [[Ursula Grattapaglia]] (ille Italica, illa Germanica origine) ad res salvandas advenerunt. Illi in toto orbe terrarum praeconium latifundii faciebant et donatores requirebant. In cursu temporis plus quam quadringenti pueri ludos terminaverunt; nonnulli vel studia [[universitas|universitaria]] perfecerunt, nonnulli (circiter 20) ipsi magistri in vicis propinquis adulescentes docere coeperunt. Tamen incolarum genus mutatum est: cum olim [[orphanus|orphani]] veri accepti sint, nunc saepe sic dicti orbi sociales sarti et tecti conservantur (e.g. victimae abusus domestici). Inde a mense Aprili 2012 schola non iam est; discipuli ludos in vicis propinquis frequentant. Generatim status socialis in ista Brasiliae regione aucta esse videtur. Mense Octobri anni 2010 incendium maximum in latifundio saeviebat. ==Principia== *Educatio confidentiam infantium augeat. Rixae in latifundiis orientes sine plagis respectu reciproco leniantur. *Responsabilitas socialis amplificetur vita communi in parvis turbis peragenda. Infantes labores communitati adimpleant iuventurque a condiscipulis. *[[oecologia|Oecologica]] mens, parsimonia et nutritio biologica colantur. *Internationalismus [[lingua Esperantica]], qua et visitatores utuntur, magni aestimetur. *Status Brasiliensis partem sumptuum solvat. == Aedes == [[Fasciculus:BEcasablanca.jpg|thumb|Aedes in latifundio veterrimae.]] Ante adventum Esperantistarum aedificium unicum ruinosum in latifundiis stabat, quod geographus quidam incolebat. Statim conversum est in hospitium, refectorium, culinam. Postea et alia aedificia addita sunt, quorum primum ''Pionira domo'' apud torrentem Mulungu situm. Anno 1989 ergasterium erectum est ubi infantes in rebus practicis instituerentur atque machinae diversae necnon autocineta repararentur. Lacus structilis quoque institutus est qui aquae potabilis provisionem magis securam redderet. Nova constructio hydraulica cum antlia insuper aqua in hortos aedesque superiores transportat. ==Auxilium pancosmicum== Propter immersionem in motione Esperantica directam Latifundium Bonae Spei a linguae Esperanticae fautoribus iuvatur. Visitant latifundium multi homines e toto mundo. Pecuniaria dona maxima veniebant ex [[Iaponia]], [[Germania]], [[Brasilia]] et [[Res publica popularis Sinarum|Sinis]]. Itaque anno 2005 novum aedificium studiorum construi potuit. Auxilium voluntarium libentissime accipitur. Homines menses paucos in latifundio degentes venerunt praesertim e Germania, [[Francia]], [[Argentina]], [[Uraquaria]], [[Slovacia]], [[Russia]], [[Polonia]], [[Italia]]. ==Bibliographia== * [[Romanus Dobrzyński]]: ''Bona Espero – idealo kaj realo''. 2008 ==Notae== <references/> ==Nexus externi== {{CommuniaCat|Bona Espero|Bonam Spem}} * [https://web.archive.org/web/20100713084836/http://www.bona-espero.de/default.php Pagina domestica amicorum Germanicorum, quae associatio mense Iunio 2013 dissoluta est] * [http://mondepouce.free.fr/R12.html Tractatio Francogallica de itinere in Brasiliam] * [http://www.bildarchivaustria.at/Searcharchiv.aspx?txtQuickSearch=esperanto+bona+espero Photographemata latifundii] *[http://www.liberafolio.org/arkivo/www.liberafolio.org/2010/granda-fajro-en-bona-espero/ De incendio anni 2010]{{Nexus deficit|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} *[https://web.archive.org/web/20170103191229/http://www.liberafolio.org/arkivo/www.liberafolio.org/2010/bonespero.html Colloquium percontativum cum Ursula Grattapaglia post incendium anni 2010] *[http://www.oomoto.or.jp/Esperanto/eoGast/barbosaparolo.html Alumnus qui de vita in latifundio orationem in Iaponia ante asseclas Oomoto habet] [[Categoria:Brasilia]] [[Categoria:Educatio]] [[Categoria:Lingua Esperantica]] o4pekohnwwppvutokzu9hvi6ymdenhw 0 270848 4000236 3894919 2026-11-07T08:53:33Z InternetArchiveBot 139091 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 4000236 wikitext text/x-wiki {{Capsa hominis Vicidata}} [[File:Georgian Foreign Minister Janelidze Addresses Reporters With Secretary Kerry Before Their Meeting in Washington (25695851312).jpg|thumb|Janelidze (2016)]] '''Michael Janelidze''' seu litteris Georgianis მიხეილ ჯანელიძე (natus die [[29 Martii]] [[1981]]) est politicus [[Georgia]]e. Alumnus [[universitas Tiphlisensis|universitatis Tiphlisensis]], [[academia Diplomatica ministerii rerum externarum Russici|academiaeque diplomaticae]] iuxta ministerium rerum externarum [[Moscua|Moscuae]] in urbe necnon [[universitas Caucasica|universitatis Caucasicae]], minister vicarius oeconomiae anno [[2011]] factus est, primo ministro [[Heraclius Garibašvili|Heraclio Garibašvili]], deinde brevi spatio temporis minister vicarius a rebus externis, denuo ab anno [[2015]] minister a rebus externis, primo ministro [[Georgius Kvirikašvili|Georgio Kvirikašvili]]. == Nexus externi == {{CommuniaCat|Mikheil Janelidze|Michaelem Janelidze}} * [https://web.archive.org/web/20180108082024/http://gov.ge/index.php?lang_id=ENG&sec_id=124&info_id=627 Vita] apud regimen Georgianum {{Ministri Georgiani Kvirikašvili}} {{Ministri rerum externarum Georgiani}} {{DEFAULTSORT:Janelidze, Michael}} [[Categoria:Homines vivi]] [[Categoria:Nati 1981]] [[Categoria:Politici Georgiae]] [[Categoria:Alumni Universitatis Tiphlisensis]] [[Categoria:Alumni Academiae Diplomaticae Ministerii Rerum Externarum Russici]] [[Categoria:Alumni Universitatis Caucasicae]] obbvvhb1j1eipt3c199rjm6h5ypn6l9 0 271318 4000237 3947515 2026-11-07T08:53:50Z InternetArchiveBot 139091 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 4000237 wikitext text/x-wiki {{capsa hominis Vicidata}} '''Michael Kretschmer''' (natus die [[7 Maii]] [[1975]] [[Gorlicium Germaniae|Gorlicii]]) rerum politicarum peritus [[Germania|Germanicus]] factionis CDU est. == Iuventus et munus == Kretschmer ad annum [[1991]] scholam superiorem Gorlicii frequentabat et deinde ad annum [[1995]] tirocinium electronici fecit. Anno [[1998]] testimonium maturitatis accepit et [[Dresda]]e ad annum [[2002]] mechanicae oeconomiae studebat. == Cursus honorum == Kretschmer anno [[1989]] ad factionem [[CDU]] accessit et annis [[2002]] ad usque [[2017]], cum electionem perdidit, legatzus ad [[Dieta Foederalis Germaniae|Dietam Foederalem Germaniae]] fuit. Die [[18 Octobris]] [[2017]] [[Stanislaus Tillich]], praeses ministrorum [[Saxonia]]e, , postquam factio CDU in electione Dietae Foederalis victa est, se magistratum praesidis ministrorum abdicaturum nuntiavit<ref>[http://www.mdr.de/sachsen/sachsen-ministerpraesident-tillich-kuendigt-ruecktritt-an-100.html mdr.de die 18 Octobris 2017]</ref>. Successorem Michaelem Kretschmer proposuit, qui die [[13 Decembris]] [[2017]] electus est<ref>[https://www.tagesschau.de/inland/kretschmer-sachsen-101.html Tagesschau.de die 13 Decembris 2017]</ref>. == Familia == Kretschmer cum consorte duos liberos habet. == Nexus externi == {{commonscat|Michael Kretschmer|Michaelem Kretschmer}} * [http://www.michaelkretschmer.de/ Pagina personalis] * [https://web.archive.org/web/20171203155457/http://www.bundestag.de/abgeordnete/biografien18#url=L2FiZ2VvcmRuZXRlL2Jpb2dyYWZpZW4xOC9LL2tyZXRzY2htZXJfbWljaGFlbC8yNTg1NzY=&mod=mod440460&dir=ltr Biographia apud situm interretialem Dietae Foederalis Germaniae] * [https://www.ministerpraesident.sachsen.de/biografie-des-ministerpraesidenten-3407.html Curriculum vitae in pagina interretialis Saxoniae] == Notae == <references /> {{Praesides Ministrorum Saxoniae}} {{Praesides ministrorum Germaniae magistratu fungentes}} {{lifetime|1975||Kretschmer, Michael}} [[Categoria:Praesides ministrorum Saxoniae]] [[Categoria:Incolae Rei publicae Democraticae Germanicae]] [[Categoria:Legati Diaetae foederalis Germaniae]] 4fgkjy0rr87odix54cfw2xndqsu3tun 0 271354 3999977 3512643 2026-11-06T17:34:19Z InternetArchiveBot 139091 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 3999977 wikitext text/x-wiki [[Fasciculus:John Neal.jpg|thumb|Ioannes Neal.]] [[Fasciculus:Annie-Shepley-Christmas-186.jpg|thumb|Nuntius et [[subscriptio]] Ioannis Neal in albo [[autographia|autographico]] Annae Shepley, filiae [[Georgius F. Shepley|Georgii F. Shepley]] generalis [[Exercitus Unionis]]: "My Dear Little Annie / And so you want my autograph. Well! Though it be hardly worth asking for it certainly is not worth refusing. / Toujours à toi John Neal / Portland Feb 2 [18]61." E collectione privata H. Blair Howell.]] '''Ioannes Neal''' (natus [[Portlandia (Cenomannica)|Portlandiae]] [[Cenomannica]]e [[25 Augusti]] [[1793]]; ibidem mortuus [[20 Iunii]] [[1876]]), fuit [[auctor]], [[poeta]], [[critica litterarum|iudexque litterarum]] et [[ars|artium]]. [[Vir]] fuit ingeniorum et propositorum variorum, quorum multa eius tempora nova erant. Exempli gratia, primus fuit [[scriptor]] [[Civitates Foederatae|Americanus]] qui [[colloquialismus|colloquialismo]] in eius operibus usus est, [[traditio]]nes iustas in [[litterae|litteris]] frangens.<ref>Martin 1959.</ref> Etiam fuit suasor [[iura mulierum|iurum mulierum]], [[prohibitionismus|prohibitionismi]], [[motus temperantiae|motusque temperantiae]], adversarius [[viritim pugna|viritim pugnarum]], [[causidicus]] eruditus, [[pugil]] avidus, adeo [[architectus]]. ==Vita== Maiores erant [[Religiosa Amicorum Sodalitas|Tremebundi]].<ref>"John Neal" [laudatio], ''Daily Eastern Argus,'' Portlandiae Cenomannicae, [[21 Iunii]] [[1876]]: 3.</ref> [[Matriculatio|Matriculavit]] in schola iurisprudentiae [[Baltimora]]e in [[Terra Mariae]] anno [[1815]]. Quaestum discipulus fecit commentariis quos pro [[periodicum|periodico]] loci scribere solebat, ac The Delphian Club, sodalitatem [[litterae|litterarum]], condere adiuvit. [[Editor]] deinde fuit ''[[The Portico]],'' periodici quod sodales Delphiani condiderant, rei menstruae fugacis sed auctoritate gravis et magnopere observatae.<ref>Lease 1972: 229.</ref> [[Mythistoria]]s sex duoque [[poema epicum|poemata epica]] protulit, [[pseudonymum|pseudonymo]] ''Jehu O'Cataract'' scribens, [[nomen proprium|nomine]] quod sui propter fabricationem rapidam ei per ludibrium dederant.<ref>Daggett 1920: 80.</ref><ref>Neal 1819: xxiii.</ref> [[Londinium|Londinii]] annis ab anno [[1824]] ad annum [[1827]] habitabat, ubi pro ''[[Blackwood's Magazine]]'' scribebat, et ''Brother Jonathan, or the New Englanders'' [[mythistoria]]m in [[Anglia]] protulit. In eius columna pro ''Blackwood's'' sententiam de [[vita]] [[Civitates Foederatae|Americana]] dicebat, [[auctor]]esque Americanos iudicabat. Post autem iurgium cum [[editor]]e ''Blackwood's,'' pro nonnullis aliis [[periodicum|periodicis]] scribere coepit, inter quae ''[[Westminster Review]].'' Mox socius cuiusdam sodalitatis disceptionis in [[Ieremias Bentham|Ieremiam Bentham]] incidit, quocum Londinii commorabatur. Post [[Lutetia]]m visitatam, ad Portlandiam Cenomannicae [[navigatio|navigavit]]. Praeter eius [[litterae|opera litterarum]], Neal nonnulla [[gymnasium|gymnasia]] Portlandiae et omnem per Cenomannicam condidit.<ref>Roberts 1988: 373.</ref> Qua pro causa saepe appellatur pater [[athleticae (cultura physica)|athleticarum]] ordinatarum Cenomannicae. [[Senectus|Senex]] fortem [[corpus|corporis]] habitum iam tenebat, quem monstravit cum anno aetatis suae 79 obstinatum [[sigarum|sigarorum]] fumatorem e [[currus electricus|curru]]<!--Sic "streetcar" in Traupman, sed eo tempore non ab equis iam tractari solebant?--> non fumante eiecit.<ref>Auctor ignotus, "Served Him Right," ''New York Times,'' [[19 Iulii]] [[1875]]: 3.</ref> ==Libri selecti== *''Keep Cool'', 1817 *''Battle of Niagara'', 1818 *''Goldau, or, the Maniac Helper'', 1818 *''Otho; a Tragedy in Five Acts'', 1819 *''Logan'', 1822 *''Seventy-six'', 1823 *''Randolph'', 1823 *''Errata'', 1823 *''Brother Jonathan, or the New Englanders'', 1825 *''Rachel Dyer'', 1828 *''Authorship, a Tale'', 1830 *''The Down-Easters'', 1833 *''One Word More'', 1854 *''True Womanhood. A Tale'', 1859 *''Wandering Recollections of a Somewhat Busy Life'', 1869 ([[autobiographia]]) *''Great Mysteries and Little Plagues'', 1870 *''Portland Illustrated'', 1874 ==Bibliographia== *Dagget, Windsor. [[1920]]. ''A Down-East Yankee From the District of Maine.'' A. J. Huston, Publisher. *Goddu, Teresa A. [[1997]]. ''Gothic America: Narrative, History, and Nation.'' Novi Eboraci: Columbia University Press. ISBN 0231108168. *Lease, Benjamin. [[1972]]. ''That Wild Fellow John Neal and the American Literary Revolution.'' Sicagi: University of Chicago Press. ISBN 0226469697. *Martin, Harold C. [[1959]]. The Colloquial Tradition in the Novel: John Neal. ''The New England Quarterly'' 32(4): 455–475. [https://www.jstor.org/stable/362501 Textus (JSTOR).] *Neal, John. [[1819]]. ''The Battle of Niagara: With Other Poems.'' Editio altera, amplificata. [[Baltimora]]e: N. B. Maxwell (B. Edes, printer). *Neal, John. [[1869]]. ''Wandering Recollections of a Somewhat Busy Life.'' Roberts Brothers, Publisher. *Nelson, Dana D. [[1998]]. ''National Manhood: Capitalist Citizenship and the Imagined Fraternity of White Men.'' New Americanists. Dunelmi Carolinae Septentrionalis: Duke University Press. ISBN 0822321300. *Roberts, Robert B. [[1988]]. ''Encyclopedia of Historic Forts: The Military, Pioneer, and Trading Posts of the United States.'' Novi Eboraci: Macmillan. ISBN 002926880X. ==Notae== <references/> ==Nexus externi== *[http://web.csustan.edu/english/reuben/pal/chap3/neal.html ''Perspectives in American Literature: A Research and Reference Guide.''] *[https://web.archive.org/web/20160304035659/http://www.bartelby.org/225/1604.html ''Cambridge History of English and American Literature.''] *[http://www.mainememory.net/bin/Detail?ln=1508 Photographema Ioannis Nead ex Maine Memory Network.] ===Opera selecta in interrete reperta=== * {{Gutenberg author | id=Neal,+John | name=John Neal}} * [https://archive.org/details/battleofniagarpo00nealrich ''Battle of Niagara: a poem, without notes''; et ''Goldau, or, The Maniac Harper.''] * [https://www.google.com/books?id=GhBW6iftpc8C&pg=PP11&dq=john+neal ''Otho: A Tragedy.''] * [https://archive.org/details/randolphnovelbya00nealrich ''Randolph: A Novel.''] * [https://www.google.com/books?printsec=titlepage&dq=editions:0S3ByHz2hRizvBRm&id=CnlTqTShF9wC ''Rachel Dyer: A North American Story.''] * [https://www.google.com/books?id=3d4GAAAAQAAJ&pg=PA1&dq=john+neal#PPP7 ''Brother Jonathan'' (vol. I)] et [https://www.google.com/books?id=3d4GAAAAQAAJ&pg=PA1&dq=john+neal#PPP7 vol. II.] * [https://archive.org/details/downeastersccc01nealrich ''The Downeasters'' (vol. I)] et [https://archive.org/details/downeastersccc02nealrich vol. II.] * [https://archive.org/details/johnbeedlessleig00mcclrich ''John Beedle's Sleighride, Courtship and Marriage.''] * [https://archive.org/details/wanderingrecoll00nealrich ''Wandering Recollections of a Somewhat Busy Life: An Autobiography.''] * [https://archive.org/details/adowneastyankee00dagggoog ''A Down-east Yankee From the District of Maine.''] {{Lifetime|1793|1876|Neal, Ioannes}} [[Categoria:Architecti Civitatum Foederatarum]] [[Categoria:Auctores Anglici]] [[Categoria:Autobiographi]] [[Categoria:Causidici]] [[Categoria:Incolae Cenomannicae]]<!--Writers from Portland, Maine--> [[Categoria:Iudicium litterarium]]<!--melius: Iudices litterarum?--> [[Categoria:Poetae Civitatum Foederatarum]] [[Categoria:Pugiles]] [[Categoria:Scriptores mythistoriarum Civitatum Foederatarum]]<!-- + [[Category:American art critics]]--> skkw4lwzn5k6lts3e193yevxgfkbk9v 0 273674 4000018 3947506 2026-11-06T19:35:35Z InternetArchiveBot 139091 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 4000018 wikitext text/x-wiki {{capsa hominis Vicidata}} '''Iulia''' (Theod. ''Julia'') '''Klöckner''' (nata die [[16 Decembris]] [[1972]] [[Cruciniacum|Cruciniaci]] diurnaria et rerum politicarum perita factionis [[CDU]] est. == Institutio et munus == Klöckner, nata e familia viticultorum, anno [[1992]] testimonium maturitatis accepit. Deinde [[Moguntiacum|Moguntiaci]] rebus politicis, theologiae catholicae atque sociologiae studebat<ref>[https://merkurist.de/mainz/promi-studenten-teil-4-julia-kloeckner-ueber-ihr-studium-in-mainz_Hoc merkurist.de die 19 Aprilis 2016] {{Nexus deficit|date=November 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>. Priman probationem magistri adepta est. Sed ab anno [[1998]] diurnaria viticulturae operam dedit. == Cursus honorum == Iulia Klöckner, sodalis factionis [[CDU|Christianae Democraticae]], annis [[2002]] - [[2011]] legata ad [[Dieta Foederalis Germaniae|Dietam foederalem Germaniae]] erat, ab anno [[2009]] etiam secretaria statalis in administerio foederali rei agrariae. Annis [[2011]] - [[2018]] praeses legatorum factionis suae in senatu terrae [[Rhenania-Palatinatus|Rhenaniae-Palatinati]] fuit. Die [[14 Martii]] 2018 [[Administer Foederalis Rei Agrariae|Administra Foederalis Victus et Rei Agrariae]] in consilio ministrorum [[Administratio Merkel 4|Merkel IV]] est<ref>[http://www.zeit.de/politik/deutschland/2018-03/bundesregierung-kabinett-minister-vereidigung-bundestag zeit.de die 14 Martii 2018]</ref>. == Nexus externi == {{commonscat|Julia Klöckner|Iuliam Klöckner}} * [https://web.archive.org/web/20180705045413/http://www.julia-kloeckner.de/index.php/ueber-mich/9-uncategorised/510-lebenslauf Curriculum vitae in pagina personali descripta] * [http://webarchiv.bundestag.de/archive/2013/1212/bundestag/abgeordnete17/biografien/K/kloeckner_julia.html Biographia apud situm interretialem Dietae Foederalis Germaniae] * [https://web.archive.org/web/20180410190139/https://www.bmel.de/DE/Ministerium/Organisation/LebenslaufBM/LebenslaufBM_node.html Biographia in situ interretiali ministerii foederalis rei agrariae] == Notae == <references /> {{Administri Foederales Rei Agrariae (Germania)}} {{Consilium Ministrorum Merkel IV}} {{lifetime|1972||Klöckner, Iulia}} [[Categoria:Alumni Universitatis Moguntinae]] [[Categoria:Diurnarii Germaniae]] [[Categoria:Legati Diaetae foederalis Germaniae]] [[Categoria:Administri Foederales Rei Agrariae]] b2238wuc09ecsm3o913icfi9yjd9sv4 0 275615 4000161 3899720 2026-11-07T03:06:41Z InternetArchiveBot 139091 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 4000161 wikitext text/x-wiki {{charta locatrix |Keniae physicalis |label=Lothagam |lat_deg = 2 |lat_min = 56 |lon_deg = 36 | lon_min = 3 |position=right | mark = Brown pog.svg |background = |width=300 |float=right |caption= Situs Lothagam in Kenia }} '''Lothagam''' est locus palaeontologicus et archaeologicus iuxta litora occidentalia [[Lacus Turkana]] in [[Kenia]] latens. Aevis [[Miocaenum|Miocaeno]] et [[Pliocaenum|Pliocaeno]] ab [[Hominidae|hominidis]] frequentatus est. Sepulcra insuper ibi reperta sunt a pastoribus millennio III a.C.n. facta. == Bibliographia == [[Fasciculus:2011 01 Arriving at TBI 821 Lothagam.jpg|thumb|Caverna loci archaeologici Lothagam]] * Jason Burke, "[https://www.theguardian.com/science/2018/aug/20/kenya-burial-site-shows-community-spirit-of-herders-5000-years-ago Kenya burial site shows community spirit of herders 5,000 years ago]" in ''[[The Guardian]]'' (20 Augusti 2018) * E. B. Eckhardt, "Hominid origins: the Lothagam problem" in ''Current Anthropology'' vol. 18 (1977) p. 356 ff. * Marc Kissel, John Hawks, "[http://www.paleoanthro.org/media/journal/content/PA20150037.pdf What are the Lothagam and Tabarin Mandibles?]" in ''PaleoAnthropology'' (2015) pp. 37-43 * Meave G. Leakey, John M. Harris, ''Lothagam: The Dawn of Humanity in Eastern Africa''. Novi Eboraci: Columbia University Press, 2003. ISBN 9780231118705 * Maya Wei-Haas, "[https://www.nationalgeographic.com/science/2018/08/news-ancient-pillar-monument-burial-mound-africa/ Ancient Riches Discovered at Mysterious Burial Monument]" in ''National Geographic'' (20 Augusti 2018) == Nexus externi == {{Coord|2|55|53|N|36|3|25|E|display=title}} <!-- fontes: fossilized.org et chaz.org --> * Justin Ledogar, "[https://web.archive.org/web/20110728134154/http://www.turkanabasin.org/component/content/article/62-turkana-basin-sites/122-lothagam-about-this-site Lothagam: about this site]" (29 Octobris 2008) olim apud ''Turkana Basin Institute'' divulgatum * Deming Yang, "[http://www.turkanabasin.org/2017/04/the-grandeur-of-lothagam/ The grandeur of Lothagam]" (20 Aprilis 2017) apud ''Turkana Basin Institute'' * "[http://www.chaz.org/Arch/Turkana/Lothagam/Lothagam.html Notes on the Lothagam Pillar Site]" apud ''Chaz.org'' * "[https://web.archive.org/web/20180811073813/http://www.fossilized.org/Human_paleontology/_sites_expanded.php?primy_key=4 Lothagam]" apud ''Fossilized.org'' [[Categoria:Loci archaeologici Keniae]] [[Categoria:Loci habitati neolithici]] [[Categoria:Sepulturae]] [[Categoria:Loci palaeontologici Miocaeni]] [[Categoria:Loci palaeontologici Pliocaeni]] c1nu9ex16rlveq5jlm7ff6y6gufic4f 0 275807 4000140 3883314 2026-11-07T01:39:31Z InternetArchiveBot 139091 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 4000140 wikitext text/x-wiki {{Capsa linguae |nomen latine ={{PAGENAME}} |nomen =Остыганна ӄа’ |familia =[[linguae Ieniseenses|Ieniseensis]]<br /> &nbsp;Ieniseenses septentrionales<br /> &nbsp;&nbsp;'''Lingua Ketica''' |fabulantes = 213 (anno 2010) |fabulantes2 = |nationes =[[Territorium Crasnoiarense]] |civitas =[[Russia]] |litteratura =[[Abecedarium Keticum]] |scriptura =[[Abecedarium Cyrillicum|Cyrillica]] |iso1 =ket |iso2 =ket |iso3 =ket |tabula= [[Fasciculus:Yeniseian map XVII-XX.png|280px]] |syllabus ='''Linguae Ieniseenses''' (lineis discretis in saeculo decimo septimo, in saeculo vicesimo colore continuo) }} '''Lingua Ketica'''<ref>Nomen Russicum obsoletum ''Ostiacica, Ostyacica Ieniseensis, Ieniseensis'', ''остяцкий, енисейский остяцкий''.</ref> est [[Linguae Ieniseenses|linguarum Ieniseensium]] unica superstes. In [[Territorium Crasnoiarense|territorio Crasnoiarensi]] [[Russia]]e statum linguae populi indigenae habet et in ludis litterarum ediscitur. Circa 213 homines lingua Ketica loquuntur. Scriptura utitur [[Abecedarium Cyrillicum|Cyrillica]] cum [[Signa diacritica|signis diacriticis]] non multis. Fine saeculi vicesimi abecedarium Keticum [[Abecedarium Cyrillicum|Cyrillicum]] primo elaboratum est et forma eius non iam stabilita est. == Notae == <references /> == Fontes == * ''Каргер Н. К.'' Кетский язык // Языки и письменность народов Севера. — М.-Л., 1934. — Ч. III. * ''Дульзон А. П.'' Очерки по грамматике кетского языка. — Томск, 1964. * ''Дульзон А. П.'' Кетский язык. — Томск, 1968. * Heinrich Werner, ''Die ketische Sprache'', Wiesbaden, 1997. == Nexus externi == * [https://web.archive.org/web/20240526034355/http://minlang.srcc.msu.ru/slovar?field_lang_filter_tid=44&field_rfrns_place_tid=All&field_rfrns_dictor_nid=All Vocabula Ketica audire potes] * [https://incubator.wikimedia.org/wiki/Special:PrefixIndex/Wp/ket Vicipaedia Κetica in ''Incubator''] {{DEFAULTSORT:Ketica lingua}} [[Categoria:linguae Ieniseenses]] [[Categoria:Linguae Palaeosibericae]] [[Categoria:Linguae Russiae]] 3kdrxda9d2uqq0c7n2i81yv2j2mvlsa 0 275937 4000027 3733718 2026-11-06T20:47:08Z InternetArchiveBot 139091 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 4000027 wikitext text/x-wiki {{Capsa hominis Vicidata}} '''Kamissa Mahamadou Camara''' ([[Gratianopolis|Gratianopoli]] in [[Francia]] nata anno fere 1983) est politica internationalis et [[Malia]]na. E familia emigrata Maliensi orta, Kamissa Camara [[universitas Gratianopolitana|universitatem urbis nativae]] et {{Creanda|fr|Écoles des hautes études internationales et politiques|Scholae Studiorum Superiorum Internationalium Politicorumque Parisienses|scholas studiorum superiorum internationalium politicorumque}} [[Lutetia|Parisienses]] frequentavit. In [[Civitates Foederatae Americae|Civitatibus Foederatis]] et [[Tunesia]] brevia temporis spatia laboravit. Ab anno [[2007]] [[Vasingtonia (D.C.)|Vasingtonia]]e apud {{Creanda|en|National Endowment for Democracy|Donatio Democratica Nationalis|Donationem democraticam nationalem}} et ''[[Partners Global]]'' operam dedit. Consiliaria meruit iuxta [[Hilaria Clinton|Hilariam Clinton]] anno [[2016]], iuxta praesidem Maliensem [[Ibrahim Boubacar Keita]] a die [[5 Iulii]] [[2018]]. Die [[9 Septembris]] [[2018|eiusdem anni]] ministra a rebus externis Maliae facta est. == Nexus externi == * "[https://web.archive.org/web/20250124042814/https://maliactu.net/mali-qui-est-madame-kamissa-camara/ Qui est Madame Kamissa Camara]" (10 Septembris 2018) apud ''MaliActu'' * "[https://web.archive.org/web/20220625140514/http://malijet.co/politique/biographie-mme-kamissa-camara-ministre-des-affaires-etrageres-et-de-la-cooperation-internationnale Biographie: Mme Kamissa Camara ministre des affaires étragères et de la coopération Internationnale]" (10 Septembris 2018) apud ''MaliJet'' * [https://www.kamissacamara.com/ Situs privatus] {{Ministri rerum externarum Malienses}} {{DEFAULTSORT:Camara, Kamissa}} [[Categoria:Nati 1983]] [[Categoria:Homines vivi]] [[Categoria:Incolae Franciae]] [[Categoria:Incolae Vasingtoniae (D.C.)]] [[Categoria:Politici Maliae]] [[Categoria:Alumni Universitatis Gratianopolitanae]] [[Categoria:Alumni Scholarum Studiorum Superiorum Internationalium Politicorumque Parisiensium]] [[Categoria:Ministri rerum externarum]] sssnj7j8hiynk2y8fk2vwwctmby4pni 0 276406 3999911 3373071 2026-11-06T16:22:45Z ~2026-58674-06 217304 Frances est forma Anglica praenominis Franciscae 3999911 wikitext text/x-wiki {{Movenda|Francisca Arnold}} [[Fasciculus:Frances Arnold 2012.png|thumb|Francisca Arnold anno 2012]] '''Francisca Arnold''', vulgo ''Frances Arnold'' (nata die [[25 Iulii]] [[1956]]), est [[chemicus|chemica]] [[CFA|Americana]] quae [[biochemia]]e et [[ars chemica|artis chemicae]] perita est et systema biologicum, [[enzymum]] et [[iter metabolicum]] studuit et [[Praemium Nobelianum chemiae]] anno [[2018]] accepit cum [[Georgius P. Smith|Georgio P. Smith]] et [[Greg Winter]] accepit.<ref>[http://www.nobelprize.org/nobel_prizes/chemistry/laureates/2018/index.html De Francisca Arnold] apud nobelprize.org {{Ling|Anglice}}</ref> Alma mater sua [[Universitas Princetoniensis]] deinde [[Universitas Californiensis Berkeleiensis]] fuit. ==Notae== <references/> == Nexus externi == {{CommuniaCat|Frances Arnold|Franciscam Arnold}} {{Fontes biographici}} [[Categoria:Mulieres]] [[Categoria:Nati 1956]] [[Categoria:Homines vivi]] [[Categoria:Praemium Nobelianum Chemiae]] [[Categoria:Incolae Civitatum Foederatarum]] tfegfjgrdwk3zofpt8mzoyqqsg5vx6u 0 276805 3999980 3980652 2026-11-06T17:44:17Z InternetArchiveBot 139091 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 3999980 wikitext text/x-wiki {{Capsa hominis Vicidatorum}} {{res|Ioannes Radvanus}} ([[Albaruthenice]] ''Ян Радван'', [[Lituanice]] ''Jonas Radvanas''), post annum 1591 mortuus, poeta Latinus [[Magnus Ducatus Lituaniae|Magni Ducatus Lituaniae]] fuit. == Vita et opera == Vita Radvani paene ignota est. [[Vilna]]e et in [[Universitas Patavina|Universitate Studii Paduani]] educatus est. Scripsit ''Epitalamium in nuptis… Christophori Monvidi Dorohostajski'', anno 1590 [[Vilna]]e editum, carmen epicum ''Radiviliadem'' et nonnulla alia, variis libris inserta. == ''Radivilias'' == ''Radivilias'', poema in quattuor libris et circa 3000 versibus, vitam et opera {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Nicolaus Radivillus Ruber|Nicolai Radivilli Rubri|lt|qid=Q941585}}, imprimis {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Bellum Livonicum|Bello Livonico|en|qid=Q246863}} gesta, describit. Libri eius haec sunt: * I — de origine Nicolai Radivilli et de indole eius; de [[Starodubum|Starodubo]] expugnato; * II — de initio belli Livonici; * III — de proeliis magnis, imprimis de {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Proelium Ulense|proelio Ulensi|en|qid=Q2623793}} et de gestis Radivilli gloriosis; * IV — de fine belli et de morte Radivilli. Inimicorum in bello Livonico [[Russi|Russorum]] (quos Radvanus ''Moschos'', i.e. ''[[Moscua|Moscuenses]]'', nominat) rex est [[Ioannes IV (tzar Russiae)|Ioannes Severus]], coloribus tenebricosis pictus. Multa nomina locorum Latina Russiae et Europae Orientalis poema continet. == Editiones == * ''Radivilias, sive, De vita, et rebus praeclarissime gestis, immortalis memoriae, illustrissimi principis Nicolai Radivili Georgii filii, ducis in Dubinki ac Bierze ... libri quatuor'', Ioannis Radvani Lit[uani] ... ex officina Ioannis Kartzani, Vilnae, [1592]. * [https://archive.org/details/radvanas-radviliada-1997/page/n1/mode/1up Jonas Radvanas, ''Radviliada'', ed. Sigitas Narbutas, Vilnae, 1997] (cum versione Lituanica et commentariis doctis). == Bibliographia == * [http://elib.bspu.by/bitstream/doc/10850/1/Статья%202.pdf Žanna Nekraševič-Karotkaja. ''Latin Epic Poetry and its Evolution as a Factor of Cultural Identity in Central and Eastern Europe in the Sixteenth and Seventeenth Centuries''] {{ling|Anglice}} * ''Некрашевич-Короткая Ж. В.'' [http://www.llti.lt/failai/Rec_Nekrasevic.pdf Tibi surgit opus, Lituania praestans!] // Senoji lietuvos literatūra. — 29 knyga, 2010. {{ling|Russice}} == Nexus externi == * [https://archive.org/details/Radivilias ''Radiviliadis'' editio prima] (vel [https://elibrary.mab.lt/handle/1/2805?show=full hic] vel [http://www.epaveldas.lt/object/recordDescription/LMAVB/MAB01-000249052 hic]) * [https://web.archive.org/web/20210507222053/http://lim.by/limbyfiles/mal1_2011.pdf Initium ''Radiviliadis'', versio Albaruthenica] * [https://web.archive.org/web/20181024203157/http://www.xn--altiniai-4wb.info/files/literatura/LD00/Jonas_Radvanas._Radviliada.LD2700.pdf ''Radivilias'', versionis Lituanicae fragmenta] * [https://web.archive.org/web/20190829231131/https://www.ipsb.nina.gov.pl/a/biografia/jan-radwan De Ioanne Radvano] {{ling|Polonice}} {{Anni vitae|saeculo 16|saeculo 16 aut 17|Radvanus, Ioannes}} [[Categoria:Poetae Latini Magni ducatus Lituaniae]] [[Categoria:Auctores Latini Renascentiae]] [[Categoria:Scriptores Lituaniae]] [[Categoria:Scriptores Rutheniae Albae]] [[Categoria:Alumni Universitatis Patavinae]] [[Categoria:Epici]] 3yyjzj09dcoo2e9s1z5exc7ntanx658 0 278237 4000109 3469768 2026-11-07T00:32:49Z InternetArchiveBot 139091 Rescuing 4 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 4000109 wikitext text/x-wiki {{Titulus italicus}} [[Fasciculus:Avicenna Canon Venice 1507 title page.jpg|thumb|"Liber canonis Avicenne revisus et ab omni errore mendaque purgatus summaque cum diligentia impressus". Titulus editionis Venetae 1507, impressore Paganino de Paganinis ([[Bibliotheca Nationalis Centralis Romana]])]] '''''Liber canonis medicinae''''' ([[Arabice]] القانون في الطب ''al-Qānūn fī-l-ṭibb'') est opus [[Avicenna]]e eruditi, Arabice anno [[1025]] confectum, saeculo XIII [[Latine]] a [[Gerardus Cremonensis|Gerardo Cremonensi]] versum. Textus Latinus saeculis XV et XVI saepe impressum est. == Editiones == [[Fasciculus:Avicenna Canon book 1 Strasbourg ante 1473 f 1r.jpg|thumb|upright=1.5|"Liber canonis primus" incipit: folium primum manu tinctum. Versio Latina [[Gerardus Cremonensis|Gerardi Cremonensis]]; editio Argentoratensis ante 1473 divulgata ([[Bibliotheca publica Bavarica]])]] ; Textus Arabicus * 1593 : القانون في الطب. Romae: in typographia Medicea [http://almashriq.hiof.no/ddc/projects/saab/avicenna/640/html/F_003.html Textus] ; Versio Latina * ante 1473 : [[Gerardus Cremonensis]], interpr., ''Liber canonis primus [&c.]'' [http://daten.digitale-sammlungen.de/~db/0007/bsb00071240/images/index.html vol. 1] [http://daten.digitale-sammlungen.de/~db/0007/bsb00071241/images/index.html 2] [http://daten.digitale-sammlungen.de/~db/0007/bsb00071242/images/index.html 3] [http://daten.digitale-sammlungen.de/~db/0007/bsb00071243/images/index.html 4] [http://daten.digitale-sammlungen.de/~db/0007/bsb00071244/images/index.html 5] [https://archive.org/details/LibroIIIEVDelCanone aliud exemplar 3, 5] * 1479 : [[Gerardus Cremonensis]], interpr., ''Liber canonis primus [&c.] quem princeps Aboali Abinsceni de medicina edidit; translatus ... in Toleto ab Arabico in Latinum''. Patavii [http://daten.digitale-sammlungen.de/0006/bsb00066853/images/index.html Lib. 1] [http://daten.digitale-sammlungen.de/0006/bsb00066854/images/index.html 2] [http://daten.digitale-sammlungen.de/~db/0006/bsb00066855/images/index.html 3] [http://daten.digitale-sammlungen.de/~db/0006/bsb00066856/images/index.html 4] [http://daten.digitale-sammlungen.de/~db/0006/bsb00066857/images/index.html 5] [http://daten.digitale-sammlungen.de/0006/bsb00065510/images/index.html Aliud exemplar lib. 3] * 1483 : [[Gerardus Cremonensis]], interpr., ''Liber canonis primus [&c.] quem princeps Aboali Abinsceni de medicina edidit; translatus ... in Toleto ab Arabico in Latinum''. Venetiis [https://archive.org/details/BIUSante_00090 Textus] * 1489-1490 : [[Gerardus Cremonensis]], interpr., ''Liber canonis primus [&c.] ...'' Venetiis [http://daten.digitale-sammlungen.de/0004/bsb00045892/images/index.html Textus] * 1500 : [[Gerardus Cremonensis]], interpr., ''Liber canonis primus [&c.] ...'' Venetiis [http://daten.digitale-sammlungen.de/0004/bsb00045903/images/index.html Textus] * 1507 : ''Liber canonis Avicenne''. Venetiis: per Paganinum de Paganinis Buriensem [https://archive.org/details/bub_gb_KFbsVhOVfasC Textus] [https://archive.org/details/libercanonisaui00avicgoog alius] [http://mdz-nbn-resolving.de/urn:nbn:de:bvb:12-bsb10186839-3 alius] * 1522 : ''Avicenna. Liber canonis totius medicinae''. Lugduni [https://archive.org/details/bub_gb_GVY8AAAAcAAJ Textus] [https://archive.org/details/1835057.med.yale.edu alius] [http://mdz-nbn-resolving.de/urn:nbn:de:bvb:12-bsb10164617-7 alius] * 1527 : [[Andreas Alpagus|Andreas de Alpago Bellunensis]], ed.; ''Principis Avic. Libri canonis necnon de medicinis cordialibus et cantica''. Venetiis: [https://archive.org/details/hin-wel-all-00002046-001 Textus] [https://archive.org/details/hin-wel-all-00001691-001 alius] * 1555 : Benedictus Rinius, ed., ''Avicennae Liber canonis, De medicinis cordialibus, et Cantica''. Venetiis apud Iuntas [https://archive.org/details/BIUSante_pharma_res000062 Textus] * 1556 : [[Andreas Alpagus]] Bellunensis, ed., ''Avicennae medicorum Arabum principis Liber Canonis, De Medicinis Cordialibus, Et Cantica''. Basileae: per Ioannem Heruagios [http://daten.digitale-sammlungen.de/0009/bsb00090355/images/index.html Textus] * 1564 : Ioannes Paulus Mongius, Ioannes Costaeus, edd., ''Avicennae principis ... libri in re medica omnes, qui hactenus ad nos pervenere, id est: Libri Canonis quinque, De viribus cordis, De removendis nocumentis in regimine sanitatis, De sirupo acetoso, et Cantica''. Venetiis: Valgrisio [https://archive.org/details/hin-wel-all-00001695-001 Vol. 1] [https://archive.org/details/hin-wel-all-00001696-001 vol. 2] * 1595 : ''Auicennae Arabum medicorum principis Canon medicinae ...'' Venetiis: Iuntae [https://archive.org/details/hin-wel-all-00001697-001 Vol. 1] [https://archive.org/details/hin-wel-all-00001698-001 vol. 2] ; Expositiones Gentilis Fulginatis cum textu Avicennae * [[Gentilis Fulginas]], ''Expositiones cum textu Avicenne'' ** 1495: Lib. I. Venetiis: per Baptistam de Tortis [http://daten.digitale-sammlungen.de/0005/bsb00055829/images/index.html Textus] ** 1492 : Lib. II [http://daten.digitale-sammlungen.de/0005/bsb00055830/images/index.html Textus] ** 1490-1491 : Lib. IV [http://daten.digitale-sammlungen.de/0005/bsb00055831/images/index.html Textus] ** 1492 : Lib. V [http://daten.digitale-sammlungen.de/~db/0005/bsb00055832/images/index.html Textus] ** 1492 : [lib. 6] ''Cantica Avicenne cum commento Averois'' [http://daten.digitale-sammlungen.de/~db/0005/bsb00055833/images/index.html Textus] ** 1494 : [lib. 7] ''Quaestio de febre ... alii tractatus et aliae quaestiones'' [http://daten.digitale-sammlungen.de/~db/0005/bsb00055834/images/index.html Textus] ** 1520-1522 : ''Avicenne, medicorum principis, Canonum liber, una cum lucidissima Gentilis Fulgi. expositione''. Venetiis [https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k1323715 vol. 1] [https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k132372j vol. 2] apud ''Gallice'' ; Commentaria Iacobi de Partibus cum textu Avicennae * [[Iacobus de Partibus]], ''Explanatio'' ** 1498 : ''... Canonis Avicenne principis cum explanatione Jacobi de Partibus''. [http://daten.digitale-sammlungen.de/bsb00071249/image_3 lib. 1] [http://daten.digitale-sammlungen.de/bsb00071248/image_3 lib. 3 i] [http://daten.digitale-sammlungen.de/bsb00071247/image_3 lib. 3 ii] [http://daten.digitale-sammlungen.de/bsb00071250/image_3 lib. 4] apud Monacenses; [https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k8728548w lib. 3 ii] [https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k8728547g lib. 4] apud ''Gallica'' ; Editio variorum ** 1523 : ''Avicenna. Praesens maximus codex ...''. Venetiis a Philippo Pincio Mantuano, sumptibus Luceantonii de Gionta [https://web.archive.org/web/20190813174010/http://www.babordnum.fr/items/show/461 vol. 1] [https://web.archive.org/web/20190813174007/http://www.babordnum.fr/items/show/462 vol. 2] [https://web.archive.org/web/20190813174010/http://www.babordnum.fr/items/show/463 vol. 3] [https://web.archive.org/web/20190813174008/http://www.babordnum.fr/items/show/464 vol. 4] apud Burdigalenses [[Categoria:Scripta 1025]] [[Categoria:Iraniae scripta]] [[Categoria:Litterae Arabicae]] [[Categoria:Libri medici]] [[Categoria:Libri de medicamentis]] [[Categoria:Litterae Latine versae]] ohw6fwfw4qd3hzwzy9nqlz5i9jmcnqc 0 280913 4000201 3844739 2026-11-07T06:16:46Z InternetArchiveBot 139091 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 4000201 wikitext text/x-wiki [[Fasciculus:Maria Taglioni Kriehuber.jpg|thumb|upright=1|Taglioni in [[lithographia|lithographemate]] anni [[1839]].]] [[Fasciculus:Marie-taglioni-in-zephire.jpg|thumb|upright=0.8|Lithographema a Chalon et Lane Mariam Taglioni ut Flora in [[Carolus Didelot|Caroli Didelot]] ''Zéphire et Flore'' ('Zephyro et Flora') monstrat. Londinii, [[1831]]. [[Collectio Sergeyevana]] [[Museum Victoriae Alberti|Musei Victoriae et Alberti]].]] '''Maria Taglioni,''' plene [[Francice]] ''Marie Taglioni, Comtesse de Voisins'' ([[Holmia]]e [[23 Aprilis]] [[1804]]; [[Massilia]]e [[22 Aprilis]] [[1884]]), fuit [[saltatrix]] [[ballatio]]nis aevi [[ballatio romantica|ballationis romanticae]], una e [[persona|personis]] maximi momenti in [[historia]] [[saltatio|saltationis]] [[Europa]]eae. Inter celeberrimas ballationis romanticae [[ballerina]]s fuit, quod [[genus (ars)|genus]] saltationis praecipue [[Londinii]] in [[Theatrum Suae Maiestatis|Theatro Suae Maiestatis]]<ref>[[Anglice]]: ''Her Majesty's Theatre.''</ref> [[Lutetia]]eque in [[Theatrum Academiae Regalis Musicae|Theatro Academiae Regalis Musicae]]<ref>[[Francogallice]]: ''Théâtre de l'Académie Royale de Musique,'' ab anno [[1821]] ad annum [[1848]] nomen publicum [[aedificium|aedificii]] ''Opéra Le Peletier,'' quod anno [[1873]] conflagratum fuerit.</ref> in grege [[Opera Lutetiensis|Ballationis Operarum Lutetiae]] colebat. Habetur, sine autem documento, prima ballerina quae partes erecta in [[digitus|digitos]] (''en pointe'') vere agebat. Eius [[corpus]] in [[Coemeterium Patris Chaizii|Coemeterio Patris Chaizii]] [[sepultura|sepultum est]]. ==Notae== <references/> ==Bibliographia== *Fábregas, Marta. [[1958]]. ''María Taglioni, vida de una danzarina.'' Barcinonae: Editorial Mateu. *Hill, Lorna. [[1967]]. ''La Sylphide: the life of Marie Taglioni.'' Londinii: Evans Brothers. *Homans, Jennifer. [[2010]]. ''Apollo's Angels: A History of Ballet.'' Novi Eboraci: Random House. ISBN 9781400060603, ISBN 1400060605. *Levinson, André. [[1929]]. ''Marie Taglioni (1804-1884).'' Lutetiae: F. Alcan. *Levinson, André. (1929) [[1977]]. ''Marie Taglioni (1804-1884).'' In Anglicum conversus a Cyril W. Beaumont. Londinii: Dance Books. ISBN 0903102323, ISBN 0903102331. *Sowell, Madison U., Debra H. Sowell, Francesca Falcone, et Patrizia Veroli. [[2016]]. ''Icônes du ballet romantique: Marie Taglioni et sa famille.'' Gremese. *Taglioni, Marie. [[2017]]. ''Souvenirs: le manuscrit inédit de la grande danseuse romantique Marie Taglioni; édition établie, présentée et annotée par Bruno Ligore; préface de Flavia Pappacena. Avec un essai d'Audrey Gay-Mazuel, conservatrice du patrimoine au musée des Arts décoratifs de Paris.'' Saint-Denis-sur-Sarthon: Gremese. *Vaillat, Léandre. [[1942]]. ''La Taglioni; ou, La vie d'une danseuse.'' Lutetiae: A. Michel. *Wurzbach, Constantin von. [[1881]]. [https://web.archive.org/web/20191212132906/http://www.literature.at/viewer.alo?objid=11644&viewmode=fullscreen&rotate=&scale=3.33&page=19 Taglioni, Marie.] ''Biographisches Lexikon des Kaiserthums Oesterreich'' 43: 17–23. Vindobonae. ==Nexus externi== {{CommuniaCat|Marie Taglioni|Mariam Taglioni}} *[https://web.archive.org/web/20190528113631/http://voormalig.nederlandsmuziekinstituut.nl/en/collections/web-presentations/taglioni ''Marie Taglioni (1804–1884): A life on toe tip.''] [[Pellicula documentaria]] de collectione Taglioniana in [[Institutum Musicum Nederlandiae|Instituto Musico Nederlandiae]] curata. {{Lifetime|1804|1884|Taglioni, Maria}} [[Categoria:Autobiographi]]<!--memoirists?--> [[Categoria:Auctores Francogallici]] [[Categoria:Incolae Italiae]] [[Categoria:Incolae Sueciae]] [[Categoria:Praeceptores ballationis]]<!--Ballet teachers--> [[Categoria:Saltatores Franciae]] <!-- + Primae ballerinae?--> [[Categoria:Scriptores Franciae]] [[Categoria:Sepulturae in Coemeterio Père Lachaise]] [[Categoria:Tituli]]<!--melius: Comitessae Franciae--><!-- [[Category:Disease-related deaths in France]] [[Category:Paris Opera Ballet étoiles]] [[Category:Swedish people of Italian descent]] [[Category:Swedish people of Polish descent]] [[Category:19th-century Italian ballet dancers]] [[Category:19th-century Swedish ballet dancers]]--> {{Myrias|Homines}} 0mbpank68gcjw4ke6a4ovkyguicwt7g 0 281544 4000207 3911179 2026-11-07T07:08:13Z InternetArchiveBot 139091 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 4000207 wikitext text/x-wiki {{Latinitas|-2}}[[Fasciculus:Casamento Uliana-Casagrande.svg|thumb|Testimonium matrimonii civilis Italiani.]] '''Matrimonium civile'''<ref>De nomine Latino vide can. 1040, 3°, [[Codex Iuris Canonici|CIC]].</ref> sive '''connubium civile'''<ref>Vide haec verba in: Petrus Gasparri, ''[https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k96964534/texteBrut Tractatus Canonicus de Matrimonio]'', Vaticani, anno 1932.</ref> est [[matrimonium]] secundum leges civitatis (ac non cultus [[religio]]si sive [[saecularismus|saecularitate]]). Nihilominus, locutio ''matrimonium civile'' duobus modis quae paulum differunt comprehendi potest. Sensu stricto matrimonium civile solum est matrimonium secundum leges civitatis quae etiam ''forma'' civili (id est ante [[magistratus|magistratum]] civilem, sicut [[Systema consignationum status civilis|magistratum status civilis]], iudicem, magistrum civium,...) contrahitur. Sensu lato potest matrimonium secundum leges civitatis contractum sed quoque modo, id est cum caerimonia civili vel religiosa. == Historia == In [[Medium Aevum|medio aevo]] [[Europa|Europaeo]] generaliter matrimonium sine condicione formae contrahere licebat, sed leges religosae applicabantur. Post [[Concilium Tridentinum]] gradualiter in variis civitatibus forma religiosa matrimonii imposita est (et in terris catholicis et in terris protestantibus), sed e.g. in [[Scotia]] forma usque ad annum [[1940]] libera remanebat. In Batavia ([[Res Publica Coniunctarum Provinciarum|Belgica Foederata]]), iam eo tempore optio concessa est inter matrimonium ante presbyterum et matrimonium ante magistratum civilem.<ref>Donaldus Haks, ''[https://www.dbnl.org/tekst/haks001huwe01_01/haks001huwe01_01_0006.php Huwelijk en gezin in Holland in de 17de en 18de eeuw]'', anno 1985.</ref> In [[Francogallia]], anno [[1792]] (id est tempore [[Res Novae Francicae|Rerum Novarum Francicarum]]), matrimonium civile impositum est et matrimonium religiosum demum post nuptias civiles licebat. Multae aliae civitates exemplum Francicum sequebantur. Plurimae civitates hodie matrimonium formae civilis saltem permittent. ==Pinacotheca== <gallery> Fasciculus:Albert Anker - Die Ziviltrauung (1887).jpg|Nuptiae in [[Helvetia]] anno 1887. Fasciculus:2005-09-02-hochzeit-31.jpg|Nuptiae in [[Germania]] anno 2005. </gallery> == Notae == <references /> == Nexus externus == * The Spruce: [https://web.archive.org/web/20210525171720/https://www.thespruce.com/civil-marriage-2303277 The Definition and Description of Civil Marriage]. [[Categoria:Coniugium]] {{Myrias|Anthropologia}} obo10u5fvewc309ufh50fbphdrildmc 0 282389 4000238 3866100 2026-11-07T08:53:52Z InternetArchiveBot 139091 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 4000238 wikitext text/x-wiki [[Fasciculus:Tour de France 2017, Landa (36164521165).jpg|thumb|Landa in [[Circuitus Franciae 2017|Circuitu Franciae 2017]].]] '''Michael Landa Meana''' (natus ''Mikel Landa Meana'' [[Murgia]]e in oppido [[Alava]]e sepentrionali die [[13 Decembris]] [[1989]]) est professionalis [[birotarius]] [[Hispania]]e, qui hodie pro Team Movistar [[UCI WorldTeam]] cursu [[via]]rio certat.<ref>{{cite news|url=https://www.telefonica.com/en/web/press-office/-/movistar-team-launches-2019-season-with-highest-hopes|title=Movistar Team launches 2019 season with highest hopes|work=Telefónica|publisher=Telefónica, S.A.|date=18 Decembris 2018|accessdate=3 Ianuarii 2019}}.</ref> [[Praemium pugnacitatis]] in [[Circuitus Franciae|Circuitu Franciae]] in stationibus undevicensima [[27 Iulii]] [[Circuitus Franciae 2018|2018]] et quinta decima die [[21 Iulii]] [[Circuitus Franciae 2019|2019]] accepit. ==Notae== <references/> ==Nexus externi== {{CommuniaCat|Mikel Landa|Michaelem Landam}} *[https://web.archive.org/web/20160323090412/http://www.cyclingarchives.com/coureurfiche.php?coureurid=58588 De Michaele Landa apud ''Cycling Archives.'']<!-- *[http://www.fundacioneuskadi.com/pag/ca_equipo_plantilla_detalle.asp?cod=0&cod2=0&ocultar=1&ocultarp=1&Id=72&cboanyo=2011 Mikel Landa profile.]--> {{Lifetime|1989||Landa, Michael}} [[Categoria:Birotarii Hispani]] [[Categoria:Birotarii Circuitus Franciae]] [[Categoria:Birotarii Circuitus Hispaniae]] [[Categoria:Birotarii Circuitus Italiae]] [[Categoria:Qui stationem in Circuitu Hispaniae vicerunt]] [[Categoria:Qui stationem in Circuitu Italiae vicerunt]] [[Categoria:Vascones]]<!-- [[Category:Sportspeople from Álava]]--> fxrho9q83y0tzjh1cmrig7tb68n292g 0 282400 3999900 3897080 2026-11-06T15:51:09Z InternetArchiveBot 139091 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 3999900 wikitext text/x-wiki {{L}} [[Fasciculus:Latin inscription - geograph.org.uk - 376760.jpg|thumb|Lapis Cantiori.]] '''Inscriptio Cantiori''' est [[lapis]] [[sepulcrum|sepulcralis]] [[saeculum 6|saeculo VI]] [[Latine]] inscriptus, qui vitam cuiusdam Cantiori memorat. Lapidis textum legitur: ::CANTIORI HIC IACIT / [[Venedotia|VENE{D}OTIS]] [[Civitas (ius civium)|CIVE]] FUIT / [[Cosinus (familia)|[C]ONSOBRINO]] // MA[--]LI / [[magistratus|MAGISTRATI]] ==De legendo== [[Aemilius Hubner]] de lapide dixit ''Venedotis cives'' credi esse civem [[Venedotia]]e, hoc est Guenedotae sive Guenedotiae, hodierne Gwynedd. Ita enim apud Nennium et in Annalibus Cambriae regio illa appellatur. Sed quis aflirmet Venedotes sive Venedotis non fuisse viri alicuius nomen fortasse iuxta sepulturam, ita ut Cantiorus (Rut Cantiorius) eius civis sive conterraneus fuisse dicatur. Vocabula duo ultima cum non in eodem lapidis latere scripta sint, insolitum titulum esse credebant, sed recte J. Rhys monuit cum prioribus esse coniungenda. Licet autem verba aut ita iungere ut supra indicata interpunctione "(Cantiori. Hic iacit,{{dubsig}} Venedotis cive(s) fuit, [c]onsobrino(s) Ma[g]li magistrati)." Aut etiam ita: C. hic iacet, Venedotis cives, fuit consobrinos M. m.{{dubsig}} ==De situ== Lapis inventa est loco nomine [[Ffestiniog]] [[saeculum 19|saeculo undevicensimo]], sed nunc in campo [[ecclesia]]e viculi nominis [[Penmachno]] in [[Arvoniensis comitatus|Cambria septentrionali]] positus est. ==De sensu== Hic lapis est exemplum de usu (etiamsi malo usu) [[lingua Latina|Latinae linguae]] in territoriis [[lingua Cambrica|Cambriphonis]], aetate post defectionem Romanorum [[Britannia Romana|Britanniae]], quae anno [[410]] facta est. Quisquis hic Cantiori (fortasse Cantiorix vel Cantiorios) vere fuisset, se [[Civitas (ius civium)|civem]] appellavit et [[Venedotia]]m civitatem suam censuit. Fortasse oppidum vetus [[Segidunum]] prope [[Arvona]]m erat locus medius primae civitatis Venedotiae, et relictae vel fictionis administrationem modo Romanorum (Maglo magistratu ducente) ista habebat. ==Bibliographia== *Charles-Edwards, T. [[2012]]. ''Wales and the Britons.'' Oxoniae. *Dark, K. [[2000]]. ''Britain and the End of the Roman Empire.'' Glevi. *Davies, J. [[1990]], ''A History of Wales.'' Londinii. *Davies, W. [[1982]]. ''Wales in the Early Middle Ages.'' Leicestriae. *Edwards, N. [[2001]]. [https://archaeologydataservice.ac.uk/library/browse/details.xhtml?recordId=3189107 "Early-Medieval Inscribed Stones and Stone Sculpture in Wales: Context and Function."] ''Medieval Archaeology'', 45 (1): 15–39. {{doi|10.1179/MED.2001.45.1.15}} *Evans, D. [[1871]]. "Further Notices of the Early Inscribed Stones of Wales." ''Archaeologia Cambrensis'' 2 (7): 256–66. *Manning, W. [[2001]].'' A Pocket Guide to Roman Wales.'' Cardiffae. *Martínez Jiménez, J. [[2020]]. "Urban identity and citizenship in the West between the fifth and seventh centuries." ''Al-Masaq'' 32( 1). *Rhys, J. [[1915]]. "An Inscription at Penmachno." ''The Athenaeum'' 4587: 213. {{NexInt}} *[[Epigraphia]] *[[Regna Cambrica]] ==Nexus externi== *[https://web.archive.org/web/20200826102206/https://www.ucl.ac.uk/archaeology/cisp/database/stone/pmch1_3.html Quidam situs interretialis.] [[Categoria:Cambriae scripta]] [[Categoria:Historia Cambriae]] [[Categoria:Inscriptiones]] [[Categoria:Scripta saeculo 6]] 46p7t890zlsi756pdbhbt72l92y8r0x 0 282534 4000001 3922489 2026-11-06T18:15:58Z InternetArchiveBot 139091 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 4000001 wikitext text/x-wiki [[Fasciculus:Jonesvery-edited.jpg|thumb|upright=0.8|Ioannides Very [[iuvenis]].]] [[Fasciculus:Somerville Mclean asylum map 1884.jpg|thumb|upright=0.8|Tabula primi loci McLean Insane Asylum, ex atlante [[Somerville (Massachusetta)|Somerville]] [[Massachusetta]]e (1884).]] [[Fasciculus:Very-Essays and Poems.jpg|thumb|upright=0.8|Pagina titularis [[liber|libri]] ''Essays and Poems'' (1839)]] [[Fasciculus:JonesVeryGrave.jpg|thumb|upright=0.8|[[Monumentum]] Verianum [[Peabody (Massachusetta)|Peabody]] in oppido Massachusettae.]] {{res|Ioannides Very}} (gen. {{pns|idae|m}}; [[Anglice]] ''Jones Very''; natus [[Salem (Massachusetta)|Salem]] in oppido [[Massachusetta]]e die [[28 Augusti]] [[1813]]; mortuus [[8 Maii]] [[1880]]) fuit [[poeta]], [[progymnasma|commentator]]<!--?essayist-->, [[clericus]], et [[mysticus]] [[Civitates Foederatae|Americanus]] cum motu [[transcendentalismus|transcendalismo]] consociatus. [[Gulielmus Shakesperius|Gulielmo Shakesperio]] penitus studuit, et multa ex eius [[poema]]tibus sunt [[sonetum|soneta]] Shakespeariana. Multum observabatur a transcendentalistis, contra manifestam [[mens|mentis]] debilitatem. Very, [[parens|parentibus]] binis [[consobrinus|consobrinis]] non [[matrimonium|maritis]], se cum [[Universitas Harvardiana|Universitate Harvardiana]] consociavit, primum [[schola]]sticus, tum [[discipulus]] in [[Schola Divinitatis Harvardiana]] et praeceptor [[lingua Graeca|linguae Graecae]]. [[Poesis epica|Poesis epicae]] penitus studebat, ut ad [[acroasis|acroases]] habendas in patria invitatus est, unde [[Radulphus Waldo Emerson]] eum animadvertit. Very autem mox affirmavit se [[parusia|adventum alterum]] [[Iesus Christus|Iesu Christi]] esse, quam ob rem, ex [[universitas|universitate]] dimissus, in custodiam [[valetudinarium psychiatricum|valetudinarii psychiatrici]] traditus est. Cum porro [[libertas|liberatus]] esset, ''Essays and Poems'' ('Commentarii et poemata'), collectionem [[scriptura|scripturarum]], anno 1839 publicavit, Emerson ipso adiuvante. Ex quo tempore Very plurimum suae vitae solitarius vivebat, nova poemata parce divulgans. Obiit anno [[1880]]. ==De vita== Maximus e sex [[liberi]]s natu erat. [[Mare]] ingrediebatur [[puer]].<ref>Kane 1995: 174.</ref> In [[Collegium Harvardianum|Collegio Harvardiano]] anno [[1834]] [[matriculatio|matriculavit]],<ref name=Baker121>Baker, 121</ref> ubi scholasticus verecundus, studiosus discendi, gloriae [[litterae|litterarum]] studiosus videbatur. Opera [[Georgius Gordon Byron|Georgii Gordon Byron]], [[Gulielmus Wordsworth|Gulielmi Wordsworth]], [[Samuel Taylor Coleridge|Samuelis Taylor Colreridge]], [[Ioannes Volfgangus Goethius|Ioannis Volfgangi Goethii]], et [[Fridericus Schiller|Friderici Schiller]] eum maxime tenebant. Gradum [[A.B.]] anno [[1836]] cepit, secundus in classi aestimatus.<ref name=McAleer281>McAleer 1984: 281.</ref><!--He was chosen to speak at his commencement; his address was titled "Individuality".<ref name=Baker121/> After graduating, Very served as a tutor in Greek before entering [[Harvard Divinity School]],<ref name=Kane174/> thanks to the financial assistance of an uncle.<ref>Buell 1989: 388.</ref> Though Very never completed his divinity degree, he held temporary pastorates in Maine, Massachusetts, and Rhode Island.<ref name=Kane174/> --> ==Notae== <references/> ==Bibliographia== *Baker, Carlos. [[1996]]. ''Emerson Among the Eccentrics: A Group Portrait.'' Novi Eboraci: Viking Press. ISBN 0-670-86675-X. *Bartlett, William Irving. [[1942]]. ''Jones Very, Emerson's "Brave Saint."'' Durham: Duke University Press. *Beam, Alex. [[2001]]. ''Gracefully Insane: Life and Death Inside America's Premier Mental Hospital.'' Novi Eboraci: PublicAffairs. ISBN 978-1-58648-161-2. *Buell, Lawrence. [[1989]]. ''New England Literary Culture: From Revolution through Renaissance.'' Novi Eboraci: Cantabrigiae: Cambridge University Press. ISBN 0-521-37801-X. *Deese, Helen R., ed. [[1993]]. ''Jones Very: The Complete Poems.'' Athenis Georgiae: University of Georgia Press. ISBN 978-0820314815. *Gittleman, Edwin. [[1967]]. ''Jones Very: The Effective Years: 1833-1840.'' Novi Eboraci: Columbia University Press. *Gura, Philip F. [[2007]]. ''American Transcendentalism: A History.'' Novi Eboraci: Hill and Wang. ISBN 0-8090-3477-8. *Kane, Paul. [[1995]]. ''Poetry of the American Renaissance.'' Novi Eboraci: George Braziller. ISBN 0-8076-1398-3. *Marshall, Megan. [[2005]]. ''The Peabody Sisters: Three Women Who Ignited American Romanticism.'' Bostoniae: Mariner Books. ISBN 978-0618711697. *McAleer, John. [[1984]]. ''Ralph Waldo Emerson: Days of Encounter.'' Bostoniae: Little, Brown and Company. ISBN 0-316-55341-7. *Miller, Edwin Haviland. [[1991]]. ''Salem Is My Dwelling Place: A Life of Nathaniel Hawthorne.'' Iowa City: University of Iowa Press. ISBN 0-87745-332-2. *Richardson, Robert D., Jr. [[1995]]. ''Emerson: The Mind on Fire.'' Berkeleiae: University of California Press. ISBN 0-520-08808-5. *Winters, Yvor. [[1936]]. "Jones Very: A New England Mystic." ''American Review'' Maio: 159–78. ==Nexus externi== {{Wikiquote}} {{CommuniaCat}}<!-- {{wikisourceauthor}} *{{librivox author|Very+Jones}}--> *[http://www.vcu.edu/engweb/transcendentalism/authors/very/ Biographia usque ad 1840.] Transcendentalism Web. *[https://web.archive.org/web/20180527030813/http://xroads.virginia.edu/~MA01/Lisle/dial/hs~very.html Biographia.] ''Dictionary of Literary Biography.'' *[https://web.archive.org/web/20070421201111/http://www.harvardsquarelibrary.org/poets/very.php Biographia.] Harvard Square Library. *[https://books.google.com/books?id=pki0pawynJgC&printsec=frontcover&dq=%22Jones+Very%22&lr=&client=firefox-a ''Essays and Poems'' (1839).] Google Book Search. *[http://quod.lib.umich.edu/cgi/t/text/text-idx?sid=53a47b8956e6c49e0f606bca5400f091&c=moa&idno=AET4111.0001.001&view=toc ''Essays and Poems'' (1839).] Making of America Books. *[https://web.archive.org/web/20090904032926/http://www.theotherpages.org/poems/poem-uv.html#very Index Verianus.] Poets' Corner. {{Lifetime|1813|1880|Very, Jones}} [[Categoria:Alumni Universitatis Harvardianae]]<!--melius:Harvard College alumni--> [[Categoria:Alumni Scholae Divinitatis Harvardianae]] [[Categoria:Auctores Anglici]] [[Categoria:Clerici Civitatum Foederatarum]] [[Categoria:Incolae Massachusettae]] [[Categoria:Poetae Civitatum Foederatarum]] [[Categoria:Scriptores Civitatum Foederatarum]] [[Categoria:Sodales Sodalitatis Transcendentalis]]<!-- [[Categoria:Professores Scholae Divinitatis Harvardianae]] [[Category:Writers from Salem, Massachusetts]] [[Category:Sonneteers]] [[Category:American essayists]] [[Category:American male essayists]] [[Category:19th-century American male writers]] [[Category:19th-century essayists]] [[Category:McLean Hospital patients]]--> 38v4mdosppbip9tdost9ie57xkykcw7 0 282786 4000151 3907219 2026-11-07T02:30:44Z InternetArchiveBot 139091 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 4000151 wikitext text/x-wiki [[Fasciculus:Miyamoto_Musasｈi_Self-Portrait.jpg|thumb|upright=0.8|[[Pictura]] a se facta a [[Miyamoto Musashi]] (1584–1645), [[gladius|gladiatore]], [[scriptor]]e, [[artifex|artifice]], [[auctor]]e [[liber|libri]] ''[[Go Rin no Sho]]'' ('Fabula quinque anulorum').]] [[Fasciculus:Sei Shonagon2.jpg|thumb|upright=1|[[Sei Shōnagon]]. [[Imago]] [[saeculum 17|saeculi septimi decimi]].]] {{multiple image | align = right | image1 = Mori Ogai in the atelier of Sculptor Takeishi Kozaburo in 1916.jpg | width1 = 150 | alt1 = | caption1 = | image2 = Soseki.jpg | width2 = 150 | alt2 = | caption2 = | footer = [[Mori Ōgai]] (laeva) et [[Natsume Sōseki]] (dextra). }} [[Fasciculus:Lafcadio Hearn portrait.jpg|thumb|upright=0.7|[[Patricius Lafcadius Hearn|Koizumi Yakumo]] (Patricius Lafcadius Hearn), Iaponicus naturalizatus. Qui [[anthologia|anthologiis]] [[legendum|legendorum]] [[fabula manium|fabularumque manium]] innotuit, sicut ''Kwaidan: Stories and Studies of Strange Things.'']] '''Litterae Iaponiae''' sunt [[litterae]] in [[Iaponia]] vel [[Iaponice]] a peregrinantibus [[scriptura|conscriptae]]. Apud [[auctor]]es Iaponienses multum olim valebat usus [[cultura]]lis cum [[Sinae|Sinis]] [[litterae Sinarum|litterisque Sinarum]], saepe [[Mandarinice]]<!--melius: classical ~ literary Chinese--> conceptis. Litterae praeterea [[litterae Indiae|Indiae]] certam [[auctoritas|auctoritatem]] eis habebant, [[Buddhismus|Buddhismo]] in culturam Iaponiensem invecto. Ad ultimum, litterae Iaponiae modum scribendi sui generis evolvit, quamquam pondus litterarum [[lingua]]eque classicae Sinarum usque ad finem [[aetas Edoensis|aetatis Edoensis]] manebat. E medio [[saeculum 19|saeculo undevicensimo]], cum Iaponia suos [[portus]] [[commercium|commercio]] [[diplomatia]]eque Occidentalibus aperiret, [[litterae]] [[cultura Occidentalis|Occidentales]] Orientalesque magnopere commisceri coeperunt, et iam commiscentur. ==Auctores et opera notabilia== <!--(Note that names of people born after 1868 are listed Western style, in accordance with [[Wikipedia:Manual of Style (Japan-related articles)#Names|Wikipedia's Manual of Style for Japanese Names]]).--> ===Litterae Narenses<!--Nara-->=== *[[Kakinomoto no Hitomaro]] (c660–c720): multa ''chōka'' et ''tanka'' in ''[[Man'yōshū]]'' *[[Ōtomo no Yakamochi]] (c718–785): fortasse compilator ''[[Man'yōshū]]'' ===Litterae Heianenses=== {{div col|colwidth=41em}} * [[Ariwara no Narihira]] (825–880) * [[Ono no Komachi]] (c825–c900) * [[Sugawara no Michizane]] (845–903) * [[Ki no Tsurayuki]] (872–945) *[[Lady Ise]] (c875–c938) * [[Minamoto no Shitagō]] (911–983) * [[Michitsuna no Haha]] (c935–c995): [[Kagerō Nikki]] * [[Akazome Emon]] (c956–c1041) * [[Sei Shōnagon]] (c966–c1017): ''[[Makura no soshi]]'' * [[Murasaki Shikibu]] (c973–c1025): ''[[Genji monogatari]]'' * [[Izumi Shikibu]] (c976–c1027): * [[Takasue's daughter|Lady Sarashina]] (c1008–c1059): [[Sarashina Nikki]] {{div col end}} ===Litterae Kamakura-Muromachi=== *''[[The Tale of the Heike]]'' (c1212–1309) *''[[Ogura Hyakunin Isshu]]'' (c1235) *[[Fujiwara no Teika]] (1162–1241) *[[Yoshida Kenkō]] (c1283–1352): ''[[Tsurezuregusa]]'' ===Litterae Edoenses=== {{div col|2}} *[[Miyamoto Musashi]] (c1584–1645) *[[Ihara Saikaku]] (1642–1693) *[[Matsuo Bashō]] (1644–1694) *[[Chikamatsu Monzaemon]] (1653–1725) *[[Yamamoto Tsunetomo]] (1659–1719) *[[Yokoi Yayū]] (1702–1783) *[[Fukuda Chiyo-ni]] (1703–1775) *[[Yosa Buson]] (1716–1784) *[[Motoori Norinaga]] (1730–1801) *[[Sugita Genpaku]] (1733–1817) *[[Ueda Akinari]] (1734–1809) *[[Santō Kyōden]] (1761–1816) *[[Kobayashi Issa]] (1763–1828) *[[Jippensha Ikku]] (1765–1831) *[[Kyokutei Bakin]] (1767–1848) *''[[Edo Meisho Zue]]'' (1834) *''[[Hokuetsu Seppu]]'' (1837) {{div col end}} ===Litterae Meiji et Taisho=== {{div col|2}} * [[Nakane Kōtei]] (1839–1913) * [[Lafcadio Hearn]] (1850–1904) * [[Mori Ōgai]] (1862–1922) * [[Futabatei Shimei]] (1864–1909) * [[Itō Sachio]] (1864–1913) * [[Natsume Sōseki]] (1867–1916) * [[Kōda Rohan]] (1867–1947) * [[Masaoka Shiki]] (1867–1902) * [[Ozaki Kōyō]] (1868–1903) * [[Doppo Kunikida]] (1871–1908) * [[Ichiyō Higuchi]] (1872–1896) * [[Tōson Shimazaki]] (1872–1943) * [[Kyōka Izumi]] (1873–1939) * [[Yone Noguchi|Yonejiro Noguchi]] (1875–1947) * [[Takeo Arishima]] (1878–1923) * [[Akiko Yosano]] (1878–1942) * [[Kafū Nagai]] (1879–1959) * [[Naoya Shiga]] (1883–1971) * [[Takuboku Ishikawa]] (1886–1912) * [[Kan Kikuchi]] (1888–1948) * [[Ryūnosuke Akutagawa]] (1892–1927) * [[Kenji Miyazawa]] (1896–1933) * [[Denji Kuroshima]] (1898–1943) * [[Motojirō Kajii]] (1901–1932) * [[Hideo Oguma]] (1901–1940) * [[Takiji Kobayashi]] (1903–1933) {{div col end}} ===Litterae hodiernae=== {{div col|colwidth=22em}} * [[Kansuke Naka]] (1885–1965) * [[Yaeko Nogami]] (1885–1985) * [[Jun'ichirō Tanizaki]] (1886–1965) * [[Hyakken Uchida]] (1889–1971) * [[Yoshio Toyoshima]] (1890–1955) * [[Edogawa Ranpo]] (1894–1965) * [[Eiji Yoshikawa]] (1892–1962) * [[Mitsuharu Kaneko]] (1895–1975) * [[Juza Unno]] (1897–1949) * [[Shigeji Tsuboi]] (1897–1975) * [[Chiyo Uno]] (1897–1996) * [[Masuji Ibuse]] (1898–1993) * [[Jun Ishikawa]] (1899–1987) * [[Yasunari Kawabata]] (1899–1972) * [[Yuriko Miyamoto]] (1899–1951) * [[Sakae Tsuboi]] (1899–1967) * [[Fumiko Hayashi (auctor)|Fumiko Hayashi]] (1903–1951) * [[Tamiki Hara]] (1905–1951) * [[Tatsuzō Ishikawa]] (1905–1985) * [[Fumiko Enchi]] (1905–1986) * [[Ango Sakaguchi]] (1906–1955) * [[Osamu Dazai]] (1909–1948) * [[Shōhei Ōoka]] (1909–1988) * [[Sakunosuke Oda]] (1913–1947) * [[Haruo Umezaki]] (1915–1965) * [[Ayako Miura]] (1922–1999) * [[Shūsaku Endō]] (1923–1996) * [[Ryōtarō Shiba]] (1923–1996) * [[Kōbō Abe]] (1924–1993) * [[Toyoko Yamasaki]] (1924–2013) * [[Yukio Mishima]] (1925–1970) * [[Akiyuki Nosaka]] (1930–2015) * [[Sawako Ariyoshi]] (1931–1984) * [[Ayako Sono]] (b. 1931) * [[Hisashi Inoue]] (1933–2010) * [[Kenzaburō Ōe]] (b. 1935) * [[Michiko Yamamoto]] (b. 1936) * [[Kenji Nakagami]] (1946–1992) * [[Haruki Murakami]] (b. 1949) * [[Natsuo Kirino]] (b. 1951) * [[Ryū Murakami]] (b. 1952) * [[Yōko Ogawa]] (b. 1962) * [[Banana Yoshimoto]] (b 1964) * [[Mieko Kawakami]], (b. 1976) {{div col end}} {{NexInt}} {{div col|2}} *[[Cultura Iaponiae]] *''[[Genji monogatari]]'' *[[Haicu]] *[[Historia Iaponiae]] *[[Kabuki]] *[[Manga]] *[[No]] *[[Poesis Iaponiae]] *[[Tanka]] *[[Theatrum Iaponiae]] *[[Waka]] *[[Zeami]] {{div col end}}<!-- ==Notae== <references/>--> ==Bibliographia== ===Fontes primarii=== *Keene, Donald. [[2007]]. ''Anthology of Japanese literature: from the earliest era to the mid-nineteenth century.'' Grove/ Atlantic. ===Generalia=== *Aston, William George. [[1899]]. ''A history of Japanese literature.'' Novi Eboraci. [https://books.google.com/books?hl=en&lr=&id=YogLAQAAMAAJ Google Books.] *Birnbaum, A., ed. ''Monkey Brain Sushi: New Tastes in Japanese Fiction.'' Kodansha International. *[[Donaldus Keene]] **[[1953]]. ''Japanese literature: An introduction for Western readers.'' **[[1956]]. ''Modern Japanese Literature.'' Grove Press, 1956. ISBN 0-394-17254-X. **(1976) [[1999]]. ''World Within Walls: Japanese Literature of The Pre-Modern Era 1600–1867.'' Novi Eboraci: Columbia University Press. ISBN 0-231-11467-2. **(1984) [[1998]]. ''Dawn to the West: Japanese Literature in the Modern Era, Poetry, Drama, Criticism.'' Novi Eboraci: Columbia University Press. ISBN 0-231-11435-4. **(1989) [[1999]]. ''Travellers of a Hundred Ages: The Japanese as Revealed Through 1,000 Years of Diaries.'' Novi Eboraci: Columbia University Press. ISBN 0-231-11437-0. **(1993) [[1999]]. ''Seeds in the Heart: Japanese Literature from the Earliest Times to the Late Sixteenth Century.'' Novi Eboraci: Columbia University Press. ISBN 0-231-11441-9. *Karatani, Kōjin. [[1993]]. ''Origins of modern Japanese literature.'' Duke University Press. *Katō, Shūichi. [[1979]]. ''A History of Japanese Literature: The first thousand years: vol. 1.'' Tocii et Novi Eboraci: Kodansha International. *Konishi, Jin'ichi. [[2014]]. ''The High Middle Ages.'' A History of Japanese Literature, 3. Princetoniae: Princeton University Press. *McCullough, Helen Craig. [[1990]]. ''Classical Japanese prose: an anthology.'' Stanfordiae Californiae: Stanford University Press. ISBN 0-8047-1628-5. *Miner, Earl Roy, Hiroko Odagiri, et Robert E. Morrell. [[1985]]. ''The Princeton companion to classical Japanese literature.'' Princetoniae Novae Caesareae: Princeton University Press. ISBN 0-691-06599-3. *Tsutomu, Ema, Taniyama Shigeru, et Ino Kenji. (1977) [[1981]]. {{nihongo|''Shinshū Kokugo Sōran''|新修国語総覧|}}. Ed 2a. Kyoto Shobō. ==Nexus externi== {{CommuniaCat|Literature of Japan|litteras Iaponiae}} *[https://web.archive.org/web/20071015150501/http://jlit.net/awards/awards_a_to_m.html#top Index praemium litterarum Iaponiensium.] *[https://web.archive.org/web/20191231073045/https://www.jpf.go.jp/e/publish/jbn/index.html ''Japanese Book News Website.''] Opus Fundatum Iaponiense. *[https://web.archive.org/web/20190823204841/http://www.jlpp.go.jp/en/ Japanese Literature Publishing Project.] Agency for Cultural Affairs Iaponiensis. *Satoko Shimazaki, ed. [http://www.columbia.edu/~hds2/BIB95/00e-texts_shimazaki.htm Textus electronici litterarum Iaponiensium ante aevum modernarum.] ===Bibliothecae interretiales=== *[https://web.archive.org/web/20050121101920/http://etext.lib.virginia.edu/japanese/ ''Japanese Text Initiative.''] University of Virginia Library Electronic Text Center. *Watson, Michael, ed. [https://web.archive.org/web/20110728071401/http://www.meijigakuin.ac.jp/~pmjs/trans/index.html ''Premodern Japanese Texts and Translations.''] Meiji Gakuin University. [[Categoria:Litterae Iaponiae| ]] {{Myrias|Ars}} tlwqfhmq2c8wou2785aplm80nz1kd7c 0 282985 4000019 3899683 2026-11-06T19:42:02Z InternetArchiveBot 139091 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 4000019 wikitext text/x-wiki {{Capsa hominis Vicidata}} '''Iulius Caesar Arantius''' sive '''Iulius Caesar Aranzi''' vel simpliciter '''Arantius''' (circiter 1529/1530, [[Bononia]]e natus - [[7 Aprilis]] [[1589]] mortuus) fuit [[anatomus]] [[Italia|Italicus]]. In [[anatomia]] descriptione [[ductus venosus|ductus venosi A<small>RANTII</small>]] fetalis in [[iecur|iecore]] celeber fuit. Praeterea, inter alias, structuras cerebri, ut ventriculos cerebri et [[hippocampus (cerebrum)|hippocampum]], investigabit nominavitque. == Opera == * De humano foetu opusculum (1564) * De formato foetu (1564) * De tumoribus secundum locus affectum (1571) * In Hippocrates librum de vulneribus capitis (1580) * Observationes anatomicae (1587) {{NexInt}} * [[Alma Mater Studiorum]] == Nexus externi == * ''Who named it?'': [https://web.archive.org/web/20220331030315/http://www.whonamedit.com/doctor.cfm/264.html De Iulio Caesar Arantio]. {{Ling|Anglice}} * ''Who named it?'': [https://web.archive.org/web/20210924003333/https://www.whonamedit.com/synd.cfm/243.html De ductu venoso A<small>RANTII</small>]. {{Ling|Anglice}} {{bio-stipula}} {{Lifetime|saeculo 16|1589|Arantius, Iulius Caesar}} [[Categoria:Anatomici]] [[Categoria:Incolae Italiae]] 1sqpquoqezfq9yz860zxfp9rov4u5d9 0 283051 4000075 3473303 2026-11-06T23:36:20Z InternetArchiveBot 139091 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 4000075 wikitext text/x-wiki {{L}} {{Capsa hominis Vicidata}} '''Leo Simeonis filius Pontrjagin''' ([[Russice]] Лев Семёнович Понтрягин, [[translitteratio|tr.]] ''Lev Semënovič Pontrjagin''; [[Moscua]]e natus die [[3 Septembris|21 Augusti [3 Septembris]]] [[1908]], ibidem mortuus die [[3 Maii]] [[1988]]) fuit [[mathematicus]] [[URSS|Sovieticus]], alumnus et dein professor [[Universitas Publica Moscuensis|Universitatis Publicae Moscuensis]], ab anno [[1939]] correspondens et ab anno [[1958]] ordinarius [[Academia Scientiarum URSS|Academiae Scientiarum URSS]] socius. Ad [[topologia algebraica|topologiam algebraicam]] certasque alias areas scientiae contribuit. Praemiis Staliniano gradus secundi (anno [[1941]]), Leniniano (anno [[1962]]) et Publico URSS (anno [[1975]]), titulo Herois Laboris Socialisticae (anno [[1969]]) atque nonnullis aliis lauris ornatus est. Asteroides [[4166 Pontryagin]] in eius honorem vocatur. ==Nexus externi== {{Fontes biographici}} * [https://web.archive.org/web/20190903043826/https://math.ru/history/tree/Pontryagin Pagina de Leone Pontrjagin e ''Lexico encyclopaedico mathematico''] {{ling|Russice}} * [http://www.warheroes.ru/hero/hero.asp?Hero_id=13304 Pagina de Leone Pontrjagin in situ interretiali ''Heroes terrae''] {{ling|Russice}} * [http://www-history.mcs.st-andrews.ac.uk/Biographies/Pontryagin.html Biographia Leonis Pontrjagin (Pontryagin)] {{ling|Anglice}} {{Lifetime|1908|1988|Pontrjagin, Leo}} [[Categoria:Alumni Universitatis Moscuensis]] [[Categoria:Caeci]] [[Categoria:Eruditi Unionis Sovieticae]] [[Categoria:Mathematici Russiae]] [[Categoria:Professores Universitatis Moscuensis]] [[Categoria:Socii Academiae Scientiarum Russicae]] t1o3ki4kwtunx8yolof8h5w794igqti 0 285348 4000180 3750854 2026-11-07T04:32:37Z InternetArchiveBot 139091 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 4000180 wikitext text/x-wiki {{Titulus italicus}} {{Capsa taxinomica | image = Naturalis Biodiversity Center - RMNH.MOL.320382 - Crassostrea gigas (Thunberg, 1793) - Ostreidae - Mollusc shell.jpeg | image_caption = ''Magallana gigas'' ([[Naturalis]] [[Lugdunum Batavorum|Lugduni Batavorum]]) | regnum = [[Animalia]] | phylum = [[Mollusca]] | classis = [[Bivalvia]] | ordo = [[Ostreida]] | familia = [[Ostreidae]] | subfamilia = [[Crassostreinae]] | genus = ''[[Magallana]]'' | species = '''''Magallana gigas''''' | species_authority = ([[Carolus Petrus Thunberg|Thunberg]], [[1793]]) | synonyms = * ''Crassostrea gigas'' <small>(Thunberg, 1793)</small> * ''Ostrea gigas'' <small>Thunberg, 1793</small> }} '''''Crassostrea''''' vel '''''Magallana gigas'''''<ref>De nomine generico vide {{qc|id=Bayne et al. (2017)}}</ref> est [[conchylium]] familiae [[Ostreidae|Ostreidarum]] ad litora [[mare Sinense Orientale|maris Sinensis Orientalis]] et [[Iaponia]]e sponte gignens. Saepe ad omnium fere marium oras colitur, culturis aliorum specierum hebescentibus aut abruptis. Per mundum anno 2015 583&nbsp;464&nbsp;000 [[chiliogramma]]ta venditata sunt, pretio $1&nbsp;153&nbsp;866&nbsp;000.<ref>''FAO Fisheries Yearbook 2015: [http://www.fao.org/fishery/static/Yearbook/YB2015_CD_Master/navigation/index_intro_e.htm Fishery and Aquaculture Statistics]'' (2017) [http://www.fao.org/fishery/static/Yearbook/YB2015_CD_Master/root/aquaculture/b53.pdf pp. 116-117]</ref> [[Fasciculus:Oysters (6984932105).jpg|thumb|[[Ars coquinaria Iaponica]]: ''Magallanae gigantes'' [[Tokium|Tokii]] in urbe inferuntur]] [[Fasciculus:Østers (5198916903).jpg|thumb|[[Ars coquinaria Danica]]: ''Magallanae gigantes'' cum [[liquamen e capsicis|liquamine]] ''[[Tabasco (liquamen)|Tabasco]]'' in [[Dania]] inferuntur]] In [[Iaponia]] haec species sponte gignit et iam diu culta est. Ibi Europaeani primum saeculo XVIII exeunte descripserunt.<ref>{{qc|id=Thunberg (1793)}}</ref> Iaponenses has gigantes variis modis coquere solent.<ref>"[https://gurunavi.com/en/site/oyster/rs/oyster.html Oyster Guide in Japan]"</ref> Est una duarum specierum in arte coquinaria Iaponensi celebrium: altera est ''[[Magallana nippona]]''. == Notae == <references /> == Bibliographia == * {{ec|id=Bayne et al. (2017)|c=B. L. Bayne et al., "[https://www.researchgate.net/publication/322318483_The_Proposed_Dropping_of_the_Genus_Crassostrea_for_All_Pacific_Cupped_Oysters_and_Its_Replacement_by_a_New_Genus_Magallana_A_Dissenting_View The Proposed Dropping of the Genus Crassostrea for All Pacific Cupped Oysters and Its Replacement by a New Genus Magallana: A Dissenting View]" in ''Journal of Shellfish Research'' vol. 36 (2017) pp. 545-547}} * Caroline Fabioux et al., "[https://archimer.ifremer.fr/doc/00000/2785/ Past and present geographical distribution of populations of Portuguese (Crassostrea angulata) and Pacific (C. gigas) oysters along the European and north African Atlantic coats]" in ''Haliotis'' vol. 31 (2002) pp. 33-44 * George C. Matthiessen, ''Oyster Culture'' (Oxoniae: Fishing News Books, 2001. ISBN 0-85238-279-0) p. 21 et alibi * J. M. Poutiers, "Bivalves. Acephala, Lamellibranchia, Pelecypoda" in K. E. Carpenter, V. H. Niem, ''FAO species identification guide for fishery purposes. The living marine resources of the Western Central Pacific. Volume 1. Seaweeds, corals, bivalves, and gastropods'' (Romae: FAO, 1998) pp. 123-362, vide [https://web.archive.org/web/20200112151056/http://www.fao.org/3/w7191e/w7191e20.pdf p. 233] * Daniele Salvi, Paolo Mariottini, "[https://www.researchgate.net/publication/301548520_Molecular_taxonomy_in_2D_A_novel_ITS2_rRNA_sequence-structure_approach_guides_the_description_of_the_oysters%27_subfamily_Saccostreinae_and_the_genus_Magallana_Bivalvia_Ostreidae Molecular taxonomy in 2D: A novel ITS2 rRNA sequence-structure approach guides the description of the oysters' subfamily Saccostreinae and the genus Magallana (Bivalvia: Ostreidae)]" in ''Zoological Journal of the Linnean Society'' vol. 179 (2017) pp. 263–276 * Ramasamy Santhanam, ''Biology and Ecology of Edible Marine Bivalve Molluscs'' (Apple Academic Press, 2018) pp. 27-28, 368-369, 406 {{Google Books|8llgDwAAQBAJ|Paginae selectae}} * {{ec|id=Thunberg (1793)|c=[[Carolus Petrus Thunberg|Carl Peter Thunberg]], "Tekning och Beskrifning på en stor Ostronsort ifran Japan" in ''Konglika Vetenskaps Akademiens Nya Handlingar'' ser. 2 vol. 14 (1793) [https://www.biodiversitylibrary.org/item/180096#page/152/mode/1up pp. 140-142]}} * Y. Wakiya, "Japanese food oysters" in ''Japanese Journal of Zoology'' vol. 2 (1929) pp. 359-367 == Nexus externi == [[Fasciculus:Pacific oysters.jpg|thumb|[[Ars coquinaria Helvetica]]: ''Magallanae gigantes'' cum [[lumia]] in [[Helvetia]] ad convivium paratae]] {{Fontes biologici}} {{CommuniaCat|Crassostrea gigas|Magallanam gigantem}} {{Vicispecies|Crassostrea gigas}} * "[http://www.fao.org/fishery/culturedspecies/Crassostrea_gigas/en Crassostrea gigas (Thunberg, 1793)]" apud [[FAO]] ''Cultured Aquatic Species Information Programme'' * "[https://web.archive.org/web/20241008131110/https://gurunavi.com/en/site/oyster/rs/oyster.html Oyster Guide in Japan]" apud ''Gurunavi'' [[Categoria:Ostreidae]] [[Categoria:Taxa 1793]] [[Categoria:Taxa Thunberg]] [[Categoria:Mollusca culta]] [[Categoria:Species animalium]] [[Categoria:Alimenta Iaponica]] [[Categoria:Alimenta mundana]] [[Categoria:Mollusca commercii]] fmmcgchdop0c4exdgdb71ah90az0u36 0 285433 4000181 3750856 2026-11-07T04:32:38Z InternetArchiveBot 139091 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 4000181 wikitext text/x-wiki {{Titulus italicus}} {{Capsa taxinomica | image = Crassostrea nippona 01.JPG | image_caption = ''Magallana nippona'' | regnum = [[Animalia]] | phylum = [[Mollusca]] | classis = [[Bivalvia]] | ordo = [[Ostreida]] | familia = [[Ostreidae]] | subfamilia = [[Crassostreinae]] | genus = ''[[Magallana]]'' | species = '''''Magallana nippona''''' | species_authority = (Seki, 1934) | synonyms = * ''Crassostrea nippona'' }} '''''Crassostrea''''' vel '''''Magallana nippona'''''<ref>De nomine generico vide {{qc|id=Bayne et al. (2017)}}</ref> est species [[conchylium|conchyliorum]] familiae [[Ostreidae|Ostreidarum]]. Una est duarum specierum Ostreidarum in arte coquinaria Iaponensi celebrium (altera est ''[[Magallana gigas]]'' per omne fere mundum nota). == Notae == <references /> == Bibliographia == * {{ec|id=Bayne et al. (2017)|c=B. L. Bayne et al., "[https://www.researchgate.net/publication/322318483_The_Proposed_Dropping_of_the_Genus_Crassostrea_for_All_Pacific_Cupped_Oysters_and_Its_Replacement_by_a_New_Genus_Magallana_A_Dissenting_View The Proposed Dropping of the Genus Crassostrea for All Pacific Cupped Oysters and Its Replacement by a New Genus Magallana: A Dissenting View]" in ''Journal of Shellfish Research'' vol. 36 (2017) pp. 545-547}} * Hong Yu, Qi Li, "[https://www.researchgate.net/publication/51117667_Complete_mitochondrial_DNA_sequence_of_Crassostrea_nippona_Comparative_and_phylogenomic_studies_on_seven_commercial_Crassostrea_species Complete mitochondrial DNA sequence of Crassostrea nippona: Comparative and phylogenomic studies on seven commercial Crassostrea species]" in ''Molecular Biology Reports'' vol. 39 (2011) pp. 999-1009 * Ramasamy Santhanam, ''Biology and Ecology of Edible Marine Bivalve Molluscs'' (Apple Academic Press, 2018) p. 30 {{Google Books|8llgDwAAQBAJ|Paginae selectae}} * Y. Wakiya, "Japanese food oysters" in ''Japanese Journal of Zoology'' vol. 2 (1929) pp. 359-367 == Nexus externi == {{Fontes biologici}} {{CommuniaCat|Crassostrea nippona|Magallanam nipponam}} {{Vicispecies}} * "[https://web.archive.org/web/20241008131110/https://gurunavi.com/en/site/oyster/rs/oyster.html Oyster Guide in Japan]" apud ''Gurunavi'' [[Categoria:Ostreidae]] [[Categoria:Taxa Seki]] [[Categoria:Taxa 1934]] [[Categoria:Mollusca commercii]] [[Categoria:Alimenta Iaponica]] [[Categoria:Species animalium]] qg3mntwwuk34evei5o0oi9024exb640 0 285642 4000211 3841542 2026-11-07T08:00:42Z InternetArchiveBot 139091 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 4000211 wikitext text/x-wiki [[Fasciculus:Pontische rododendron struik (Rhododendron ponticum).jpg|thumb|''[[Rhododendron ponticum]]'', [[Turcia|Turcicus]] mellis insani fons]] '''Mel insanum'''<ref>Ita recentiores multi, e.g. Iohann Daniel Geyers, ''Gute Gedancken ... XV Diskurs'' (Dresdae, 1735) {{Google Books|qg1AAAAAcAAJ|fasc. 15 p. 26}}</ref> seu '''furens'''<ref name="Veronensis et Trifernas"/> seu '''maenomenon''',<ref>{{Pnh}} 21.77</ref> comestores ad inebrietatem vel incapacitatem stimulans, ab ''[[apis mellifera|Apibus ''e.g.'' melliferis]]'' producitur qui flores [[grayanotoxinum]] continentes pabulantur, inter quas ''[[Eubotryoides grayana]]'' [[Iaponia]]e, ''[[Rhododendron arboreum]]'' [[Nepalia]]e, ''[[Rhododendron luteum|R. luteum]]'' et ''[[Rhododendron ponticum|R. ponticum]]'' [[Turcia]]e. Mel ibi in agris [[Trapezus|Trapezuntinis]] colligitur. In Nepalia ab ''[[Apis dorsata|Apibus dorsatis]] laboriosis'' producitur, a populis [[Gurung]] et [[Kulung]] colligitur. [[Fasciculus:Leucothoe grayana 1.JPG|thumb|''[[Leucothoe grayana]]'', [[Iaponia|Iaponicus]] fons mellis insani]] [[Mercennarius|Mercennarii]] [[Cyrus Minor|Cyri iunioris]] qui cum [[Xenophon]]te post annum [[401 a.C.n.]] [[Graecia]]m petebant et iuxta [[Trapezus|Trapezuntem]] [[Pontus Euxinum|Pontum Euxinum]] attingerunt mel insanum in itinere gustaverant: :Apum multa fuerunt alvearia, favis refertissima. Ex iis quicunque edissent statim mente commovebantur, iidemque et vomebant et excernebant, neque stare omnino quisquam poterat. Ac qui minus ederant temulentis simillimi reddebantur; qui plus aliquanto furentibus; multi etiam moribundis. Tam multi autem iacebant ut ab hostibus fusi viderentur, quae res effecerat ut plane omnes animum desponderent. At postero die eadem fere hora qua fuerant eo clamitatis genere affecti, resipiscere coeperunt. Tertio deinde ac quarto, ut hi solent qui medicamentum potarint, se erexerunt ([[Xenophon]], ''[[Anabasis (Xenophon)|Anabasis]]'' 4.8.20-21).<ref>[https://archive.org/details/bub_gb_akzcdHQfOi8C/page/n264 Versio Latina Romuli Amasaei]</ref> Illis rebus fidei dignis a testi oculari relatis, [[Strabo]] [[bella Mithridatica|bellorum Mithridaticorum]] strategema haud dissimile describit: :Heptacometae tres Pompeii cohortes ontruncarunt dum montana pertransirent. Miscentes enim crateras furentis mellis, quod rami arborum ferunt, potos et mente alienatos adorti facile interemerunt ({{Strabo}} 12.3.18).<ref name="Veronensis et Trifernas">{{Strabo}}:[https://archive.org/details/strabonosperites00stra/page/526 versio Latina Guarini Veronensis et Gregorii Trifernatis]</ref> == Notae == <references /> == Bibliographia == [[Fasciculus:Dehradun district IMG 20160325 173233268 (32696792383) (2).jpg|thumb|''[[Rhododendron arboreum]]'' sub [[Himalaya|montibus Himalayis]] florens]] ; Fontes antiquiores * [[Procopius]], ''[[De bellis (Procopius)|De bellis]]'' 8.2.4 (de melle Trapezuntio) ; Generalia * Abdulkadir Gunduz, Suleyman Turedi, Hikmet Oksuz, "[https://web.archive.org/web/20230825062355/https://www.wemjournal.org/article/S1080-6032(11)00043-3/fulltext The Honey, The Poison, The Weapon]" in ''Wilderness & Environmental Medicine'' vol. 22 (2011) pp. 182–184 ; De collectu * Bethan McKernan, "[https://www.theguardian.com/world/2020/jan/16/creating-a-buzz-turkish-beekeepers-risk-life-and-limb-to-make-mad-honey Creating a buzz: Turkish beekeepers risk life and limb to make mad honey]" in ''[[The Guardian]]'' (16 Ianuarii 2020) * Mark Synnott, "[https://www.nationalgeographic.fr/aventure/au-nepal-la-recolte-haut-risque-du-miel-hallucinogene Au Népal, la récolte à haut risque du miel hallucinogène]" in ''National Geographic'' (2017) ; De effectu * "[https://www.theguardian.com/world/2022/aug/11/high-on-mad-honey-intoxicated-brown-bear-cub-rescued-in-turkey High on ‘mad honey’: intoxicated brown bear cub rescued in Turkey]" in ''[[The Guardian]]'' (11 Augusti 2022) * Gökhan Aksel et al., "[https://www.semanticscholar.org/paper/Deli-Bal-Zehirlenmesi%3A-Olgu-Sunumu-Report-Aksel/c1cf1576e91fca4d6caff06633306a950b52457d Deli Bal Zehirlenmesi: Olgu Sunumu]" in ''CausaPedia'' vol. 3 (2014) p. 790 ff. * Ahmet Demircan et al., "[https://www.academia.edu/18951483/Mad_Honey_Sex_Therapeutic_Misadventures_From_an_Ancient_Biological_Weapon Mad Honey Sex: Therapeutic Misadventures From an Ancient Biological Weapon]" in ''Annals of Emergency Medicine'' vol. 54 (2009) * Faik Koca, İlkay Koca, Ahmet Koca, "[https://www.academia.edu/29874053/Poisoning_by_mad_honey_A_brief_review Poisoning by mad honey: A brief review]" in ''Food and Chemical Toxicology'' (2007) * Tirtha Man Shrestha et al., "[https://www.researchgate.net/publication/328428707_Cardiovascular_psychiatric_and_neurological_phenomena_seen_in_mad_honey_disease_A_clinical_case_report Cardiovascular, psychiatric, and neurological phenomena seen in mad honey disease: A clinical case report]" in ''Wiley Clinical Case Reports'' (2018) * Hacer Gök Uğur et al., "[https://www.researchgate.net/publication/337602350_Investigation_of_mad_honey_use_as_an_alternative_treatment_in_patients_admitted_to_the_pulmonary_clinic_Ordu_Turkey_example Investigation of mad honey use as an alternative treatment in patients admitted to the pulmonary clinic: Ordu, Turkey example]" in ''Brazilian Archives of Biology and Technology'' vol. 62 (2019) * Selcuk Yaylacı et al., "[https://www.researchgate.net/publication/273686979_Mad_honey_poisoning_accompanied_by_hypotension_and_bradycardia Mad honey poisoning accompanied by hypotension and bradycardia]" in ''Sakarya Medical Journal'' vol. 73 (2011) == Nexus externi == * "[https://beely.fr/blogs/tout-sur-le-miel/miel-hallucinogene Miel hallucinogène]" (11 Octobris 2018) apud ''Beely.fr'' [[Categoria:Alimenta Nepalensia]] [[Categoria:Alimenta Turcica]] [[Categoria:Mel]] [[Categoria:Pharmaca]] [[Categoria:Stimulantia]] armowwf2lvlh2qyeetzyzb88ahkixay 0 285667 4000148 3910066 2026-11-07T02:04:08Z InternetArchiveBot 139091 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 4000148 wikitext text/x-wiki {{Capsa linguae |nomen latine ={{PAGENAME}} |nomen = ئۇيغۇرچە, Уйғурчә (Uigurčə) |pronunciation = |color familiae=lightgreen |familia = lingua divisionis Chorasmianae [[Linguae Turcicae|familiae Turcicae]] (linguis [[Linguae Altaicae|Altaicis]] saepe tributae) |fabulantes =circa 10 000 000 |fabulantes2 = |nationes = [[Xinjiang|Turcestania Sinensis]] |civitas = [[Kazachstania]], [[Turcomannia]], [[Uzbecia]] etc. |scriptura =[[Abecedarium Uiguricum|Uigurica]] |litteratura =[[Abecedarium Arabicum|Arabica]] |procuratio = |iso1 = |iso2 =uig |iso3 =uig |tabula = |syllabus = |tabula2 = |syllabus2 =}} '''Lingua Uigurica'''<ref>''Uiguri'': [https://books.google.ru/books?id=m99lAAAAcAAJ&printsec=frontcover&source=gbs_ge_summary_r&cad=0#v=onepage&q=Uiguri&f=false ''Bibliotheca critica nova...'' vol. 1, Lugduni Batavorum 1825]. Cf. binomen ''Yllenus uiguricus'' et nomen seriei librorum ''Uigurica'' (e.g. ''Uigurica III. Uigurische Avadana-Bruchstücke... '' Berolini 1922), ''Fragmenta Buddhica Uigurica'' etc.</ref> est lingua divisionis Chorasmianae [[Linguae Turcicae|familiae Turcicae]] (linguis [[Linguae Altaicae|Altaicis]] saepe tributae). In [[Xinjiang|Turcestania Sinensi]] [[lingua officialis]] est, etiam in [[Kazachstania]], [[Turcomannia]], [[Uzbecia]], [[Kyrgyzstania]] et aliis terris [[Uiguri]] habitant. Circa decies centena milia hominum Uigurice loquuntur. In [[Xinjiang|Turcestania Sinensi]] Uiguri [[Abecedarium Arabicum|litteris Arabicis]] utuntur. In rebus publicis Asiae Mediae ante annum 1930 interdum litteris Arabicis Uiguri utebantur, anno [[1930]] scriptura Uigurica e [[abecedarium Latinum|litteris Latinis]] elaborata est, et post 1938 [[abecedarium Cyrillicum|litteris Cyrillicis]] lingua Uigurica utitur. [[Lingua Uzbecica|Linguae Uzbecicae]] lingua Uigurica propinqua est. De [[lingua Uigurica antiqua]] vel ''Turcica Orchonica'', quae [[scriptura Uigurica antiqua]] utebatur, lingua Uigurica moderna distinguenda est nec haeres eius est (nam solum initio saeculi XX nomen Uigurorum a gentibus Turcestaniae Sinensis acceptum est). ==Notae== <references /> ==Bibliographia== * Hahn, Reinhard F. (1991), Spoken Uyghur, Londinii. {{ling|Anglice}} * Наджип Э. Н. Современный уйгурский язык. Moscuae 1960. {{ling|Russice}} == Nexus externi == * [http://www.in-yaz-book.ru/uygur.html Bibliotheca Uigurica] {{ling|Russice}} * [https://web.archive.org/web/20211203163938/https://kuscholarworks.ku.edu/bitstream/handle/1808/5624/EngYakDwy2009_Uyg1full_10.pdf;jsessionid=DF9BF73A366EE72B5F3DBEA518F43F9B?sequence=3 Lingua Uigurica] {{ling|Anglice}} {{DEFAULTSORT:Uigurica, lingua}} [[Categoria:Xinjiang]] [[Categoria:Lingua Uigurica|!]] {{InterWiki|code=ug}} i0dor5o38nstngn1yd8gdqfbdvm7opi 0 286391 3999921 3745235 2026-11-06T16:39:32Z InternetArchiveBot 139091 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 3999921 wikitext text/x-wiki [[file:John Brinckman 01.jpg|thumb|John Brinckman]] [[File:Kasper Ohm.jpg|thumb|Kasper Ohm, figura e narratiunculis Ioannis Brinckman]] '''Ioannes ''John'' Brinckman''' (natus die [[3 Iulii]] [[1814]] [[rostochium|Rostochii]], mortuus die [[20 Septembris]] [[1870]] [[Gustrovium|Gustrovii]]) fuit poeta [[lingua Saxonica|linguae Saxonicae]]. ==Vita== Iuribus, historiae et linguis recentioribus studuit antequam [[Novum Eboracum]] peteret ubi et opera exarabat et scriba in [[legatio]]ne Hispanica erat. In patriam reversus annos quinque magistri domestici munere functus est, postea creatus est rector in ludis privatis [[aurimontium|Aurimontii]] et denique magister in schola de rebus realibus Gustrovii. ==Opera== Pepigit historiunculam optimam »Kaspar Ohm un ik« (Gustrovii 1854; editio autem altera anni 1868 nimis volubilis et peior esse videtur), cuius persona principalis avunculum Bräsig [[fridericus Reuter|Friderici Reuter]] animo valde aequat. Sequebantur opuscula »Peter Lurenz bi Abukir« (Rostochii 1868) et »Uns' Hergot up Reisen« (Rostochii 1869). Anthologia »Aus gewählten plattdeutschen Erzählungen« tribus in voluminibus annis inter 1876-87 edita est (et denuo in editione recentiore anno 1895). Insuper scripsit poemata quaedam ad instar [[claudius Groth|Nicolai Groth]] pro collectione »Vagel Grip« (1859). Argumenta omnia vitae quotidianae excipit et bene describit amplificatque; orthographia autem lecturam difficilorem reddit. ==Nexus externi== *[https://www.projekt-gutenberg.org/autoren/namen/brinckmn.html Opera in interreti legibilia] *[https://web.archive.org/web/20191021144130/http://www.ins-bremen.de/nc/de/recherche/pbub-20/pbub-20-erweiterte-suche.html?tx_inspbub_pi2%5Baction%5D=show&tx_inspbub_pi2%5Bcontroller%5D=Person&tx_inspbub_pi2%5BpersonUid%5D=48 De auctore in lexico linguae Saxonicae dicato] * {{DNB-Portal|118660101}} *[https://web.archive.org/web/20190913141529/http://www.brinckmangesellschaft.de/files/start.htm Societas hereditatem Ioannis Brinckman colens] {{DEFAULTSORT:Brinkman, Ioannes}} [[categoria:Scriptores Germaniae]] [[categoria:Nati 1814]] [[categoria:Mortui 1870]] [[categoria: Auctores Saxonici]] [[Categoria:Auctores qui dialectis vulgaribus usi sunt]] 3t39wcb2me6f0xqvg0w2lmcxzdr7hr9 0 286759 4000243 3983757 2026-11-07T09:21:58Z InternetArchiveBot 139091 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 4000243 wikitext text/x-wiki [[Fasciculus:Plato Pio-Clemetino Inv305.jpg|thumb|upright=0.8|[[Plato]]. Posterius [[protome|protomae]] [[saeculum 4 a.C.n.|saeculi quarti a..n.]] exemplar.]] [[Fasciculus:Homi K. Bhabha-cropd.jpg|thumb|upright=0.8|[[Homi K. Bhabha|Homi Bhabha]], [[professor]] [[Universitas Harvardiana|Harvardianus]] et mimesis studiosus.]] '''Mimesis''' ([[Graece]] μίμησις < μιμεῖσθαι 'imitari' < μῖμος 'imitator, histrio') in [[philosophia]] [[critica litterarum|criticisque litterarum]] variissimas [[significatio (linguistica)|significationes]] implicat, inter quas sunt [[imitatio]], [[similitudo]],<!-- + nonsensuous?--> [[docilitas]]<!--?receptivity-->, [[repraesentatio (artes)|repraesentatio]], actus [[expressio]]nis, et introductio sui.<ref>Gebauer and Wulf (1992, 1).</ref> Mimesis in [[Graecia antiqua]] erat notio quae [[creatio]]ni [[opus artis|operum artis]] moderabatur, praecipue de [[mundus|mundo]] [[corpus|corporeo]], intellectum [[pulchritudo|pulchritudinis]], [[veritas|veritatis]], et [[bonum (ethica)|boni]] exemplar. [[Plato]] mimesim ([[imitatio]]nem) a [[diegesis|diegesi]] ([[narratio]]ne) distinguebat. Post autem Platonem, significatio [[vocabulum|vocabuli]] ''mimesis'' partes plerumque in [[litterae|litteris]] in antiqua [[societas humana|societate]] [[Graecia|Graeca]] agere coepit, et eius significatio postea commutatur emendaturque saepissime. Unum e notissimis mimesis studiis hodiernis, genus [[realismus litterarius|realismi]] in [[litterae|litteris]], est [[Ericus Auerbach|Erici Auerbach]] ''Mimesis: The Representation of Reality in Western Literature'' ('Mimesis: repraesentatio [[realitas|realitatis]] in [[litterae|litteris]] [[cultura Occidentalis|Occidentalibus]]'), [[liber]] qui incipiens repraesentationem mundi in [[Homerus|Homeri]] ''[[Odyssea]]'' et repraesentationem mundi in [[Biblia Sacra|Bibliis Sacris]] insigniter comparat. Ex quibus [[textus|textibus]], quorum Odyssea a [[scriptor]]ibus Occidentalibus et Biblia Sacra a scriptoribus [[Asia occidentalis|Medii Orientis]] excogitata sunt, Auerbach fundamenta unificatae repraesentationis [[ratio]]nis iecit, quae omnem [[historia litterarum Occidentalium|historiam litterarum Occidentalium]] comprehendit, [[mythologia|mythologiis]] [[modernismus|modernisticis]] tempore Auerbachiano divulgatis non exclusis. In [[historia artis]], vocabula ''mimesis,'' ''realismus,'' et ''[[naturalismus]]'' saepe hodie adhibentur, saepe inter sese permutantes.<!--As terms for the accurate, even llusionistic [[Realism (arts)#Illusionistic realism|representation of the visual appearance of things]].--> Mimesis a permultis [[philosophus|philosophis]] aliisque [[cogitatio|cogitatoribus]] subtiliter enodata est, inter quos sunt [[Plato]], [[Aristoteles]],<ref>''[[De arte poëtica (Aristoteles)|De arte poëtica]]''</ref> [[Philippus Sidney]], [[Samuel Taylor Coleridge]], [[Adam Smith]], [[Gabriel Tarde]], [[Sigismundus Freud]], [[Gualterius Benjamin]], [[Theodorus Adorno]], [[Ericus Auerbach]], [[Paulus Ricoeur|Paulus Ricœur]], [[Luce Irigaray]], [[Iacobus Derrida]], [[Renatus Girard]], [[Nicolaus Kompridis]], [[Philippus Lacoue-Labarthe]], [[Michael Taussig]], [[Merlinus Donald]], [[Homi K. Bhabha|Homi Bhabha]]. {{NexInt}} {{div col|3}} * [[Aesthetica]] * [[Ars]] * [[Compositio]] * [[Drama]] * [[Ens]] * [[Epistemologia]] * [[Fictio]] * [[Ludus scaenicus]] * [[Memum]] * [[Narratio]] * [[Perceptio]] * [[Phaenomenon]] * [[Philosophia mentis]] * [[Poetica]] * [[Psychologia cognitiva]] * [[Theatrum]] {{div col end}} ==Notae== <references/> ==Bibliographia== *Antos, Gerd, Thomas Bremer, Andrea Jäger, et Christian Oberländer, eds. [[2008]]. ''Wahrnehmungskulturen. Erkenntnis-Mimesis-Entertainment.'' [[Salinae Saxonicae|Salinis Saxonicis]]: Mitteldeutscher Verlag. ISBN 978-3-89812-533-8. *[[Ericus Auerbach|Auerbach, Erich]]. [[1953]]. ''Mimesis: The Representation of Reality in Western Literature.'' Princeton: Princeton University Press. ISBN 0-691-11336-X. *[[Gualterius Benjamin|Benjamin, Walter]]. [[1977]]. "Über das mimetische Vermögen." In ''Gesammelte Schriften II. Band 1,'' ed. Rolf Tiedemann et Hermann Schweppenhäuser. Francofurti: Suhrkamp. *[[Samuel Taylor Coleridge|Coleridge, Samuel Taylor]]. [[1983]]. ''Biographia Literaria,'' vol. 1, ed. James Engell et Walter Jackson Bate. Princeton Novae Caesareae: Princeton University Press. ISBN 0-691-09874-3. *Davis, Michael. [[1999]]. ''The Poetry of Philosophy: On Aristotle's Poetics.'' South Bend Indianae: St Augustine's Press. ISBN 1-890318-62-0. *Elam, Keir. [[1980]]. ''The Semiotics of Theatre and Drama.'' New Accents Series. Londinii et Novi Eboraci: Methuen. ISBN 0-416-72060-9. *Gebauer, Gunter, et Christoph Wulf. [[1992]]. ''Mimesis: Culture, Art, Society.'' Conv. Don Reneau. Berkeleiae et Londinii: University of California Press. ISBN 0-520-08459-4. *Gebauer, Gunter, et Christoph Wulf. [[1992]]. ''Mimesis: Kultur, Kunst, Gesellschaft.'' Reinbek bei Hamburg: Rowohlt. ISBN 3-499-55497-6. *[[Renatus Girard|Girard, René]]. [[2008]]. ''Mimesis and Theory: Essays on Literature and Criticism, 1953–2005,'' ed. Robert Doran. Stanford: Stanford University Press. ISBN 978-0-8047-5580-1. *Halliwell, Stephen. [[2002]]. ''The Aesthetics of Mimesis: Ancient Texts and Modern Problems.'' Princeton Novae Caesareae. Princeton University Press. ISBN 0-691-09258-3. *Kaufmann, Walter. [[1992]]. ''Tragedy and Philosophy.'' Princeton Novae Caesareae: Princeton University Press. ISBN 0-691-02005-1. *Lacoue-Labarthe, Philippe. [[1989]]. ''Typography: Mimesis, Philosophy, Politics,'' ed. Christopher Fynsk. Cantabrigiae Massachusettae: Harvard University Press. ISBN 9780804732826. *Lawtoo, Nidesh. [[2013]]. ''The Phantom of the Ego: Modernism and the Mimetic Unconscious.'' East Lansing: Michigan State University Press. ISBN 9781611860962. *Mayer, Hartmut. [[2017]]. ''Mimesis und moderne Architektur.'' Bielefeld: Transcript. ISBN 978-3-8376-3812-7. *Metscher, Thomas. [[2004]]. ''Mimesis.'' Bielefeld: Transcript. ISBN 3-89942-165-5. *Miller, Gregg Daniel. [[2011]]. ''Mimesis and Reason: Habermas's Political Philosophy.'' Albaniae Novi Eboraci: SUNY Press. ISBN 978-1-4384-3740-8. *Ott, Karl-Heinz. [[2010]]. ''Die vielen Abschiede von der Mimesis.' Stutgardiae. ISBN 978-3-515-09803-8. *Pfister, Manfred. [[1988]]. ''The Theory and Analysis of Drama.'' Conv. John Halliday. European Studies in English Literature Series. Cantabrigiae: Cambridge University Press. ISBN 0-521-42383-X. *Potolsky, Matthew. [[2006]]. ''Mimesis.'' Londinii: Routledge. ISBN 0415700302. *Prang, Christoph. [[2010]]. "Semiomimesis: The influence of semiotics on the creation of literary texts: Peter Bichsel's ''Ein Tisch ist ein Tisch'' and Joseph Roth's ''Hotel Savoy.''" ''Semiotica'' 182: 375–96. *Sörbom, Göran. [[1966]]. ''Mimesis and Art.'' Uppsalae. *Snow, Kim, Hugh Crethar, Patricia Robey, et John Carlson. [[2005]]. "Theories of Family Therapy (Part 1)." In "Family Therapy Review: Preparing for Comprehensive Licensing Examination." Lawrence Erlbaum Associates. ISBN 0-8058-4312-4. *Sen, R. K. [[2001]]. ''Mimesis.'' Calcuttae: Syamaprasad College. *Sen, R. K. [[1066]]. ''Aesthetic Enjoyment: Its Background in Philosophy and Medicine.'' Calcuttae: University of Calcutta. *Sörbom, Göran. [[1966]]. ''Mimesis and Art.'' Uppsalae. *Tatarkiewicz, Władysław. [[1980]]. ''A History of Six Ideas: An Essay in Aesthetics.'' Conv. Christopher Kasparek. Hagae: Martinus Nijhoff. ISBN 90-247-2233-0. *[[Michael Taussig|Taussig, Michael]]. [[1993]]. ''Mimesis and Alterity: A Particular History of the Senses.'' Londinii et Novi Eboraci: Routledge. ISBN 0-415-90686-5. *[[Michael Taussig|Taussig, Michael]]. [[1997]]. ''Mimesis und Alterität: Eine eigenwillige Geschichte der Sinne.'' Hamburgi: eva Wissenschaft. ISBN 3-434-52000-7. *Tsitsiridis, Stavros. [[2005]]. "Mimesis and Understanding: An Interpretation of Aristotle's ''Poetics'' 4.1448b4-19." ''Classical Quarterly'' 55: 435-46. *Warnke, Martin. [[2004]]. ''Synthese Mimesis Emergenz.'' Eröffnungsveranstaltung der Reihe „Zeitpfeil“ im Helmholtz-Zentrum der Humboldt-Universität Berlin, Alcatel-Stiftung für die Informationsgesellschaft. [https://web.archive.org/web/20111212175142/http://weblab.uni-lueneburg.de/kulturinformatik/warnke/SynMimEmerg.pdf PDF.] ==Nexus externi== {{Wiktionary|Mimesis|mimesim}} *[https://web.archive.org/web/20111016011312/http://classics.mit.edu/Plato/republic.3.ii.html ''Plato's Republic'' II, conv. Benjamin Jowett.] *[https://web.archive.org/web/20110629081145/http://classics.mit.edu/Plato/republic.4.iii.html ''Plato's Republic'' III, conv, Benjamin Jowett.] *[https://web.archive.org/web/20070524045237/http://classics.mit.edu/Plato/republic.11.x.html ''Plato's Republic'' X, conv. Benjamin Jowett.] *[https://web.archive.org/web/20070927183406/http://www.ipfw.edu/phil/faculty/Strayer/ArtAndRepresentation.ppt "The Infinite Regress of Forms."] *[http://csmt.uchicago.edu/glossary2004/mimesis.htm "Theories of Media Keywords.] Universitas Chicaginiensis. *[http://stel.ub.edu/mimesi ''Mimesi.''] Research on Poetics & Rhetorics in Catalan Literature. Universitas Barcinonensis. *[https://web.archive.org/web/20200223032741/http://host.uniroma3.it/laboratori/mimesislab/ Mimesislab.] Laboratory of Pedagogy of Expression of the Department of Educational Design of the University Roma Tre. *Richter, Steffen. [http://www.uni-essen.de/literaturwissenschaft-aktiv/Vorlesungen/epik/mimesis.htm "Mimesis."] In Vertiefungsprogramm zu ''Einladung zur Literaturwissenschaft,'' ed. Jochen Vogt. Universitas Assindiae. *Tatarkiewicz, Władysław. [https://web.archive.org/web/20201127012722/http://xtf.lib.virginia.edu/xtf/view?docId=DicHist/uvaBook/tei/DicHist3.xml;chunk.id=dv3-27 "Mimesis."] ''Dictionary of the History of Ideas.'' [[Categoria:Aesthetica]]<!--melius: Visual arts theory + Concepts in aesthetica--> [[Categoria:Aristotelianismus]] [[Categoria:Ars visualis]] [[Categoria:Ars]] [[Categoria:Drama]] [[Categoria:Fictio]]<!--melius: Plot--> [[Categoria:Mores]] [[Categoria:Musae]] [[Categoria:Narratologia]] [[Categoria:Notiones epistemologicae]] [[Categoria:Notiones philosophicae]] [[Categoria:Otium]] [[Categoria:Philosophia mentis]] [[Categoria:Platonismus]] [[Categoria:Poetica]] [[Categoria:Theatrum]] [[Categoria:Theatrum Graecum antiquum]] <!-- [[Category:Concepts in ancient Greek aesthetics]]--> {{Myrias|Philosophia}} tblcjznpqhhgrmpln1wtbfipx8ws46x 0 287343 3999957 3978427 2026-11-06T17:23:11Z InternetArchiveBot 139091 Add 1 book for [[Vicipaedia:Fons]] (20261106) #IABot (v2.0.9.7) ([[User:GreenC bot|GreenC bot]]) 3999957 wikitext text/x-wiki Hic habes indicem '''ecclesiarum cathedralium Angliae'''. == Ecclesiae cathedrales Angliae mediaevales == Hae ecclesiae fuerunt sedes (aut monasticae aut saeculares) episcoporum ante annum 1538 [[ecclesia Catholica Romana|ecclesiae Catholicae Romanae]] et post hoc annum [[ecclesia Anglicana|ecclesiae Anglicanae]]. * [[Ecclesia cathedralis Cantuariensis]] * [[Ecclesia cathedralis Carleolensis]] * [[Ecclesia cathedralis Cicestrensis]] * [[Ecclesia cathedralis Dunelmensis]] * [[Ecclesia cathedralis Eboracensis]] * [[Ecclesia cathedralis Eliensis]] * [[Ecclesia cathedralis Exoniensis]] * [[Ecclesia cathedralis Herefordiensis]] * [[Ecclesia cathedralis Lichfeldensis]] * [[Ecclesia cathedralis Lincolniensis]] * [[Ecclesia cathedralis Londiniensis]] * [[Ecclesia cathedralis Norvicensis]] * [[Ecclesia cathedralis Roffensis]] * [[Ecclesia cathedralis Sarisberiensis]] * [[Ecclesia cathedralis Wellensis]] * [[Ecclesia cathedralis Wigorniensis]] * [[Ecclesia cathedralis Wintoniensis]] == Ecclesiae cathedrales Anglicanae post 1538 constitutae == Hae ecclesiae, aut iam frequentatae aut recentius aedificatae, sedes episcoporum [[ecclesia Anglicana|ecclesiae Anglicanae]] post annum 1538 primum erectae sunt. * [[Ecclesia cathedralis Birminghamiensis]] * [[Ecclesia cathedralis Blackburnensis]] * [[Ecclesia cathedralis Bradfordiensis]] * [[Ecclesia cathedralis Bristoliensis]] * [[Ecclesia cathedralis Cestrensis]] * [[Ecclesia cathedralis Chelmsfordiensis]] * [[Ecclesia cathedralis Coventriensis]] * [[Ecclesia cathedralis Derbiensis]] * [[Ecclesia cathedralis Glocestrensis]] * [[Ecclesia cathedralis Guildfordiensis]] * [[Ecclesia cathedralis Huddersfieldensis]] * [[Ecclesia cathedralis Ledesiensis]] * [[Ecclesia cathedralis Leicestriensis]] * [[Ecclesia cathedralis Liverpoliensis]] * [[Ecclesia cathedralis Mancuniensis]] * [[Ecclesia cathedralis Novicastrensis]] * [[Ecclesia cathedralis Oxoniensis]] * [[Ecclesia cathedralis Petroburgensis]] * [[Ecclesia cathedralis Portusmutensis]] * [[Ecclesia cathedralis Riponensis]] * [[Ecclesia cathedralis Sancti Albani]] * [[Ecclesia cathedralis Sancti Edmundi]] * [[Ecclesia cathedralis Sheffieldensis]] * [[Ecclesia cathedralis Southwarcensis]] * [[Ecclesia cathedralis Southwellensis]] * [[Ecclesia cathedralis Truronensis]] * [[Abbatia Westmonasteriensis]] == Ecclesiae cathedrales Catholicae post 1850 constitutae == Hae ecclesiae, post annum 1850 constructae, aut statim aut tardius sedes episcoporum [[ecclesia Catholica Romana|ecclesiae Catholicae Romanae]] creatae sunt. * [[Ecclesia cathedralis Vestmonasteriensis]] {{Index imperfectus}} == Bibliographia == ; De historia *{{cite book |title=Cathedrals Under Siege: Cathedrals in English Society, 1600–1700 |url=https://archive.org/details/cathedralsunders0000lehm |last=Lehmberg |first=Stanford E. |authorlink= |author2= |year=1996 |publisher=Penn State University Press |isbn=978-0-271-01494-4 |ref=harv}} *{{cite book|first1= Tim |last1=Tatton-Brown|first2=John |last2=Crook|title=The English Cathedral|url= https://archive.org/details/englishcathedral0000twtt |year=2002|publisher=New Holland Publishers|isbn=978-1-84330-120-2 |ref=harv}} ; De architectura * [[Ioannes Britton|Britton, John]] (1814-1835). ''Cathedral Antiquities of England''. ** ''[https://archive.org/details/historyantiquiti01brit/page/n7/mode/2up Bath Abbey]'', ''[https://archive.org/details/historicalarchit00britrich/page/n8/mode/2up Redcliffe Church, Bristol]'', ''[https://archive.org/details/b1353645/page/n10/mode/2up Canterbury]'', ''[https://archive.org/details/gri_33125008621316/page/n12/mode/2up Exeter]'', ''[https://archive.org/details/abbeycathedralch00brit/page/n50/mode/2up Gloucester]'', ''[https://archive.org/details/herefordcathedra00brit/page/n38/mode/2up Hereford]'', ''[https://archive.org/details/historyantiquiti00brit_14/page/n2/mode/2up Lichfield]'', ''[https://archive.org/details/b1353620/page/n3/mode/2up Norwich]'', ''[https://archive.org/details/b1354399/page/n6/mode/2up Oxford]'', ''[https://archive.org/details/cathedralantiqui01brit/page/n10/mode/2up Peterborough]'', ''[https://archive.org/details/historyantiquiti00brit_13/page/n8/mode/2up Salisbury]'', ''[https://archive.org/details/cathedralantiqui02brit/page/n10/mode/2up Wells]'', ''[https://archive.org/details/cathedralantiqui03brit/page/n10/mode/2up Winchester]''; editionis posterioris ''[https://archive.org/details/cathedralantiqui01brit_0/page/n5/mode/2up vol. 1 Canterbury and York]'', ''[https://archive.org/details/cathedralantiqui02brit_0/page/n7/mode/2up vol. 2]'', ''[https://archive.org/details/cathedralantiqui03brit_0/page/n7/mode/2up vol. 3]'', ''[https://archive.org/details/cathedralantiqu03britgoog/page/n10/mode/2up vol. 4]'' * {{cite book |first=Alec |last=Clifton-Taylor |title=The Cathedrals of England |url=https://archive.org/details/cathedralsofengl0000unse_a7m4 |year=1967 |publisher=Thames & Hudson |isbn=978-0-500-18070-9 |ref=harv}} * {{cite book |last=Harvey |first=John |title=English Cathedrals|year=1961 |publisher=Batsford |ref=harv|oclc=2437034}} * {{cite book |last=Harvey |first=John |title=English Mediaeval Architects|year=1987|publisher=Sutton Publishing Ltd|isbn=978-0-86299-452-5 |ref=harv}} * [[Ioannes Saul Howson|Howson, J. S.]], ed. (1872). ''Essays on cathedrals by various writers''. Londinii: John Murray [https://archive.org/details/essaysoncathedra00howsuoft/page/n1/mode/2up Textus] apud ''Internet Archive'' * [[Ricardus Ioannes King|King, Richard John]] (1861-1879). ''Handbook to the Cathedrals of England'' ** ''Southern Division'' [https://archive.org/details/handbooktocathed11king/page/n7/mode/2up pars 1 ed. 1a], [https://archive.org/details/handbooktocathed11king_0/page/n9/mode/2up pars 1 ed. 2a], [https://archive.org/details/handbooktocathed12king/page/n7/mode/2up pars 2 ed. 1a], [https://archive.org/details/handbooktocathed12king_0/page/n9/mode/2up pars 2 ed. 2a]; ''Western Division'' [https://archive.org/details/handbooktocathed03king/page/n7/mode/2up ed. 1a], [https://archive.org/details/handbooktocathed03king_0/page/n10/mode/2up ed. 2a]; ''Eastern Division'' [https://archive.org/details/handbooktocathed02king/page/n7/mode/2up ed. 1a], [https://archive.org/details/handbooktocathed02king_0/page/n10/mode/2up ed. 2a]; ''Northern Division'' [https://archive.org/details/handbooktocathed41king_0/page/n10/mode/2up pars 1], [https://archive.org/details/handbooktocathed42king_0/page/1/mode/2up pars 2]; ''Saint Paul's'' [https://archive.org/details/handbooktocathed05king/page/n10/mode/2up editio 1879] * {{cite book|last=Pepin|first=David|title=Discovering Cathedrals|year=2004|publisher=Shire Publications|isbn=978-0-7478-0597-7|ref=harv}} * Simson, Otto von (1961?). ''The Gothic Cathedral: Origins Of Gothic Architecture And The Medieval Concept Of Order''. 2a ed. Princetoniae: Princeton University Press.[https://archive.org/details/27mbTheGothicCathedralOriginsOfGothicArchitectureAndTheMedievalConceptOfOrderArtEbookOpt/page/n1/mode/2up Textus] apud ''Internet Archive'' * Storer, James (1814-1819). ''History and antiquities of the cathedral churches of Great Britain, illustrated with a series of highly-finished engravings''. 4 voll. Londinii: Rivingtons [https://archive.org/details/historyantiquiti01stor/page/n9/mode/2up vol. 1] [https://archive.org/details/historyantiquiti02stor/page/n8/mode/2up vol. 2] [https://archive.org/details/historyantiquiti03stor/page/n8/mode/2up vol. 3] [https://archive.org/details/historyantiquiti04stor/page/n10/mode/2up vol. 4] * {{cite book |last=Swaan |first=Wim |title=The Gothic Cathedral |year=1984 |publisher=Omega |isbn=978-0-907853-48-0|ref=harv}} * Winkles, Benjamin, Robert Garland et Thomas Moule (1836). ''Winkles's Architectural and picturesque illustrations of the cathedral churches of England and Wales''. 3 voll. ** [https://archive.org/details/winklessarchitec01wink_0/page/n7/mode/2up vol. 1] [https://archive.org/details/winklessarchitec02wink_0/page/n8/mode/2up vol. 2] [https://archive.org/details/winklessarchitec03wink_0/page/n11/mode/2up vol. 3] [[Categoria:Ecclesiae cathedrales Angliae|!]] q615xwujlkkmtfb0xijru2a9tpejoeh 0 288323 4000289 3978737 2026-11-07T11:25:27Z InternetArchiveBot 139091 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 4000289 wikitext text/x-wiki {{Taxobox | image = Mugil cephalus Minorca.jpg | image_caption = ''[[Mugil cephalus]]'' | regnum = [[Animalia]] | phylum = [[Chordata]] | classis = [[Actinopterygii]] | unranked = [[Acanthomorpha]] | cladus = [[Percomorpha]] | unranked = [[Ovalentaria]] | superordo = [[Acanthopterygii]] | ordo = [[Mugiliformes]] | familia = '''Mugilidae''' | familia_authority = [[Jarocki]], [[1822]] | subdivision_ranks = Genera | subdivision = ''Vide commentarium.'' }} '''Mugilidae''' sunt [[familia (taxinomia)|familia]] [[pisces|piscium]] [[classis (taxinomia)|classis]] [[Actinopterygii|Actinopterygiorum]], qui in [[aqua|aquis]] [[oceanus|oceanorum]] [[mare|mariumque]] [[zona temperata|temperatorum]] et [[zona tropica|tropicorum]] per totum [[mundus|orbem terrarum]] [[endemismus|inveniuntur]], et nonnullae [[species]] intus in [[aqua dulcis|aqua dulci]] [[habitatio|habitant]].<ref name=EoF/> Mugilidae sunt opes [[cibus|cibi]] magni momenti in [[Europa Meridiana|Europa Mediterranea]] ex temporibus [[Imperium Romanum|Imperii Romani]]. Cui familiae sunt septuaginta octo fere [[species]] descriptae in viginti [[genus (taxinomia)|genera]] digestae.<ref name = Mugilidae>{{cite web | url = http://www.fishbase.org/summary/FamilySummary.php?ID=359 | title = Family Mugilidae - Mullets | accessdate = 25 Martii 2017 | publisher = Fishbase}}.</ref> Mugilidae duabus [[pinna dorsalis|pinnis dorsalibus]] separatis, parvis [[os (oris)|oribus]] [[triangulum|triangularibus]], et absentia [[organum (corpus)|organi]] [[linea lateralis|lineae lateralis]] distinguuntur. [[Detritus|Detritu]] [[victus|vescuntur]], plurimisque [[species|speciebus]] sunt [[stomachus|stomachi]] [[musculus|musculares]] praeter solitum, et [[pharynx]] multiplex ad [[digestio]]nem adiuvandam apta.<ref name=EoF>{{cite book |editor=Paxton, J. R. |editor2=Eschmeyer, W. N.|author1=Johnson, G. D. |author2=Gill, A. C. |lastauthoramp=yes |year=1998|title=Encyclopedia of Fishes|url=https://archive.org/details/encyclopediaoffi00unse |publisher= Academic Press|location=Didacopoli|page= 192|isbn= 978-0-12-547665-2}}.</ref> ==Mores== Mugilidae saepe ex [[aqua]] saliunt. Sunt duo genera saltuum: rectus et rapidus fluctus ex aqua ad [[praedator]]es eludendos, et tardior saltus inclinans, qui speciosum undae sonitum efficit. Proposita huius saltus disputantur.<!--sed have been hypothesized to be in order to gain oxygen rich air for gas exchange in a small organ above the pharynx.--><ref>{{Cite web|url=https://www.semanticscholar.org/paper/Jumping-mullet-%E2%80%94-the-internal-diving-bell-Hoese/44cc52007aefc3222043af168ab8c17080cff409|title=Jumping mullet — the internal diving bell hypothesis|last=Hoese|first=Hinton D.|date=1985|website=undefined|language=en|access-date=2019-06-10}}.</ref> ==Classificatio et nomina== [[Fasciculus:Liza_macrolepis_Day.png|thumb|upright=0.6|left|''[[Liza macrolepis]].'']] [[Fasciculus:Sicamugil cascasia (BioTrek).jpg|thumb|upright=0.8|''[[Sicamugil cascasia]].'']] [[Fasciculus:Mugil cephalus.jpg|thumb|upright=0.8|''[[Mugil cephalus]].'']] [[Fasciculus:Thick lips of a Mullet.jpg|thumb|upright=0.8|Crassa mugilis labra.]] [[Fasciculus:Meeräsche.jpg|thumb|upright=0.8|Mugilidae in [[Mare Mediterraneum|Mari Mediterraneo]].]] Familia in [[taxinomia]] hodierna tractatur solus socius ordinis Mugiliformium, sed secundum Iosephum S. Nelson, "fuit multum dissensionis de cognationibus"<ref>[[Anglice]] "there has been much disagreement concerning the relationships."</ref> huius familiae.<ref>{{cite web |url=http://www.wiley.com/WileyCDA/WileyTitle/productCd-0471250317.html |title=Fishes of the World, editio quarta |publisher=Wiley |accessdate=2012-04-12 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20120318042350/http://www.wiley.com/WileyCDA/WileyTitle/productCd-0471250317.html |archivedate=2012-03-18 }}.</ref> Spinulae inter [[pinna]]s manifeste monstrat mugilidae partes superordinis [[Acanthopterygii|Acanthopterygiorum]] esse, et [[anni 1960|annis 1960]] hi pisces [[perciformes]] habebantur,<ref>Gosline, W. A. (1961) "The Perciform Caudal Skeleton" ''Copeia'' 1961(3): pp. 265-70.</ref> cum autem alii eruditi eos in [[Atheriniformes]] digererent.<ref name = Oren>{{cite book | author = O.H. Oren | year = 1981 | title = Aquaculture of Grey Mullets | url = https://archive.org/details/aquacultureofgre0000ohor | publisher = CUP Archive | isbn = 9780521229265 | page = [https://archive.org/details/aquacultureofgre0000ohor/page/2 2]}}.</ref> In editione quinta summarii ''[[Fishes of the World]],'' ordo habentur, Mugiliformes, intra subseriem [[Ovalentaria]] [[cladus|cladi]] [[Percomorpha|Percomorphorum]].<ref name = Nelson5>{{cite book |title=Fishes of the World |edition=quinta |author1=Joseph S. Nelson |author2=T. C. Grande |author3=M. V. H. Wilson |year=2016 |pages=752 |publisher=Wiley |isbn= 978-1-118-34233-6 |url=https://sites.google.com/site/fotw5th/ }}.</ref> Genera sequentia, a maioribus tradita, inter mugilidas late accepta sunt.<ref name = Mugilidae/> {{div col|3}} *''[[Mugil]]'' *''[[Chelon]]'' *''[[Agonostomus]]'' *''[[Cestraeus]]'' *''[[Joturus]]'' *''[[Myxus]]'' *''[[Chaenomugil]]'' *''[[Rhinomugil]]'' *''[[Neomyxus]]'' *''[[Liza (fish)|Liza]]'' *''[[Trachystoma]]'' *''[[Oedalechilus]]'' *''[[Ellochelon]]'' *''[[Sicamugil]]'' *''[[Aldrichetta]]'' *''[[Moolgarda]]'' *''[[Crenimugil]]'' *''[[Xenomugil]]'' *''[[Valamugil]]'' *''[[Paramugil]]'' {{div col end}} Investigationes autem recentiores familiam denuo reconstituerunt, ut genera sequentia nunc mugilidas constituant.<ref name = Durand>{{cite journal | author1 = Jean-Dominique Durand |author2 = Wei-Jen Chen | author3 = Kang-Ning Shen | author4 = Cuizhang Fue | author5 = Philippe Borsaf | year = 2012 | title = Genus-level taxonomic changes implied by the mitochondrial phylogeny of grey mullets (Teleostei: Mugilidae) (abstract) | doi = 10.1016/j.crvi.2012.09.005 |pmid = 23199637 | journal = Comptes Rendus Biologies | volume = 335 | issue = 10&11 | pages = 687–697|url = http://hal.ird.fr/ird-00759075/file/Durand_et_al_Mugilidae_1bis_p._HAL.pdf }}.</ref><ref name = FishBase18>{{FishBase family|family=Mugilidae|month=November|year=2018}}.</ref> {{div col|3}} * ''[[Agonostomus]]'' * ''[[Aldrichetta]]'' * ''[[Cestraeus]]'' * ''[[Chaenomugil]]'' * ''[[Chelon]]'' * ''[[Crenimugil]]'' * ''[[Dajaus]]'' * ''[[Ellochelon]]'' * ''[[Gracilimugil]]'' * ''[[Joturus]]'' * ''[[Minimugil]]'' * ''[[Mugil]]'' * ''[[Myxus]]'' * ''[[Neomyxus]]'' * ''[[Neochelon]]'' * ''[[Oedalechilus]]'' * ''[[Osteomugil]]'' * ''[[Parachelon]]'' * ''[[Paracrenimugil]]'' * ''[[Paramugil]]'' * ''[[Planiliza]]'' * ''[[Plicomugil]]'' * ''[[Pseudomyxus]]'' * ''[[Rhinomugil]]'' * ''[[Sicamugil]]'' * ''[[Squalomugil]]'' * ''[[Trachystoma]]'' {{div col end}}<!-- ===Tempora=== <timeline> ImageSize = width:1000px height:auto barincrement:15px PlotArea = left:10px bottom:50px top:10px right:10px Period = from:-65.5 till:10 TimeAxis = orientation:horizontal ScaleMajor = unit:year increment:5 start:-65.5 ScaleMinor = unit:year increment:1 start:-65.5 TimeAxis = orientation:hor AlignBars = justify Colors = #legends id:CAR value:claret id:ANK value:rgb(0.4,0.3,0.196) id:HER value:teal id:HAD value:green id:OMN value:blue id:black value:black id:white value:white id:cenozoic value:rgb(0.54,0.54,0.258) id:paleogene value:rgb(0.99,0.6,0.32) id:paleocene value:rgb(0.99,0.65,0.37) id:eocene value:rgb(0.99,0.71,0.42) id:oligocene value:rgb(0.99,0.75,0.48) id:neogene value:rgb(0.999999,0.9,0.1) id:miocene value:rgb(0.999999,0.999999,0) id:pliocene value:rgb(0.97,0.98,0.68) id:quaternary value:rgb(0.98,0.98,0.5) id:pleistocene value:rgb(0.999999,0.95,0.68) id:holocene value:rgb(0.999,0.95,0.88) BarData= bar:eratop bar:space bar:periodtop bar:space bar:NAM1 bar:NAM2 bar:space bar:period bar:space bar:era PlotData= align:center textcolor:black fontsize:M mark:(line,black) width:25 shift:(7,-4) bar:periodtop from: -65.5 till: -55.8 color:paleocene text:[[Paleocene]] from: -55.8 till: -33.9 color:eocene text:[[Eocene]] from: -33.9 till: -23.03 color:oligocene text:[[Oligocene]] from: -23.03 till: -5.332 color:miocene text:[[Miocene]] from: -5.332 till: -2.588 color:pliocene text:[[Plio.]] from: -2.588 till: -0.0117 color:pleistocene text:[[Pleist.]] from: -0.0117 till: 0 color:holocene text:[[Holocene|H.]] bar:eratop from: -65.5 till: -23.03 color:paleogene text:[[Paleogene]] from: -23.03 till: -2.588 color:neogene text:[[Neogene]] from: -2.588 till: 0 color:quaternary text:[[Quaternary|Q.]] PlotData= align:left fontsize:M mark:(line,white) width:5 anchor:till align:left color:oligocene bar:NAM1 from: -33.9 till: 0 text: [[Mugil]] color:miocene bar:NAM2 from: -23.03 till: 0 text: [[Liza (fish)|Liza]] PlotData= align:center textcolor:black fontsize:M mark:(line,black) width:25 bar:period from: -65.5 till: -55.8 color:paleocene text:[[Paleocene]] from: -55.8 till: -33.9 color:eocene text:[[Eocene]] from: -33.9 till: -23.03 color:oligocene text:[[Oligocene]] from: -23.03 till: -5.332 color:miocene text:[[Miocene]] from: -5.332 till: -2.588 color:pliocene text:[[Plio.]] from: -2.588 till: -0.0117 color:pleistocene text:[[Pleist.]] from: -0.0117 till: 0 color:holocene text:[[Holocene|H.]] bar:era from: -65.5 till: -23.03 color:paleogene text:[[Paleogene]] from: -23.03 till: -2.588 color:neogene text:[[Neogene]] from: -2.588 till: 0 color:quaternary text:[[Quaternary|Q.]] </timeline>--> [[Fasciculus:Agonostomus monticola.jpg|thumb|upright=0.8|''[[Agonostomus monticola]].'']] [[Fasciculus:Mugil cephalus Minorca 3.jpg|thumb|upright=0.8|''[[Mugil cephalus]].'']] ==Notae== <references/> ==Bibliographia== *Alvarez-Lajonchere, Luis. [[1972]]. ''Segunda adición a la bibliografía de la familia Mugilidae (Teleostei).'' Havanae: Centro de Información Científica y Técnica, Universidad de La Habana. *Fiedler, Kurr. [[1991]]. ''Lehrbuch der Speziellen Zoologie. Band II, Teil 2: Fische.'' Ienae: Gustav Fischer Verlag. ISBN 3-334-00339-6. *Nelson, J. S. ''Fishes of the World.'' ISBN 978-0-471-25031-9. *Sepkoski, Jack. [[2002]]. "A compendium of fossil marine animal genera." ''Bulletins of American Paleontology'' 364: 560. [https://web.archive.org/web/20110723131237/http://strata.ummp.lsa.umich.edu/jack/showgenera.php?taxon=611&rank=class Editio interretialis.] *Xia, Rong, Jean-Dominique Durand, et Cuizhang Fu. [[2016]]. "Multilocus resolution of Mugilidae phylogeny (Teleostei: Mugiliformes): Implications for the family’s taxonomy." ''Molecular Phylogenetics and Evolution'' 96 (Martius). doi:10.1016/j.ympev.2015.12.010. ==Nexus externi== *{{FishBase family | family = Mugilidae| month = June | year = 2012}} *[https://www.youtube.com/watch?v=7FuyUreUR0M "Mullet Dursey Sound May 2010, Beara, West Cork, Ireland."] [[Pellicula]]. *[https://web.archive.org/web/20110519075444/http://research.calacademy.org/redirect?url=http://researcharchive.calacademy.org/research/Ichthyology/catalog/fishcatmain.asp S<small>PECIES BY FAMILY/SUBFAMILY IN THE CATALOG OF FISHES.</small>] <!--{{Taxonbar|from=Q42237}}--> [[Categoria:Mugilidae| ]] [[Categoria:Mugiliformes]]<!-- [[Categoria:Ovalentaria]]--> {{Myrias|Biologia}} edqtqdrvg1oj6mepantjqz20qhjlcfp 0 289130 3999971 3754566 2026-11-06T17:30:09Z ~2026-58674-06 217304 3999971 wikitext text/x-wiki {{Vide etiam paginam discretivam|Esdras (nomen)}} [[Fasciculus:Ezra Codex Amiantinus.jpg|thumb|Esdras scribens (''Codex Amiatinus'').]] '''Esdras''', aut '''Esras''' ([[Hebraice]]: עזרא, ''ʿEzrā''; [[Graece]] Ἔσδρᾱς vel Ἔσρᾱς), secundum narrationem [[Vetus Testamentum|Veteris Testamenti]] fuit [[sacerdos]] et unus e posteris primi [[pontifex (Iudaismus)|pontificis]] [[Iudaei|Iudaeorum]] [[Aaron]]. Nomen eius „[[Tetragrammaton|JHVH]] adiuvat“ sive „Deus auxilium est“ valet. Post [[Captivitas Babylonica|captivitatem Babylonicam]] exsul in [[Imperium Persarum|imperio Persarum]] vivens particeps fuit ecclesiae Iudaeorum, quorum pars adhuc [[Babylon]]iae habitavit, alii autem post edictum [[Cyrus II (rex Persarum)|Cyri II]] regis Persarum iam in [[Palaestina]]m, provinciam Persicam nomine "Jehud", reverterant. Esdras potestate [[Artaxerxes I (rex Persarum)|Artaxerxis I]] regis munitus sub annum [[458 a.C.n.]] [[Hierosolyma]] profectus est, ut ibi apud Iudaeos vitam secundum praecepta Dei, ut sibi visum est, restitueret. De eo narrat [[Liber Esdrae]] a capitulo septem incipiens<ref>[http://www.vatican.va/archive/bible/nova_vulgata/documents/nova-vulgata_vt_esdrae_lt.html Liber Esdrae in Nova Vulgata]</ref>. Epistula regis ei potestatem fecit, ut in omnibus communibus iudices constitueret, etiam apud [[Samaritani|Samaritanos]], qui circum Hierosolyma habitabant. Cum audisset multos Iudaeorum uxores alienigenas in matrimonium duxisse, consternatus primo veniam Dei imploravit, deinde uxores cum filiis eici iussit. Magnam vim in compositionem [[Biblia|Sanctae Scripturae]] et iuris [[Moyses|Mosaici]] habuisse putatur. == Notae == <references/> == Bibliographia == * Wolfgang J. Müller, Else Förster (1968): ''[http://www.rdklabor.de/wiki/Esra Esra].'' In: ''Reallexikon zur Deutschen Kunstgeschichte.'' Vol. 6, col. 25–40 * Bossman, D. (1979): "Ezra's Marriage Reform: Israel Redefined". Biblical Theology Bulletin. 9: 32–38. * Bright, John (1981): A history of Israel (3rd ed.). Philadelphia: Westminster Press. ISBN 978-0-664-21381-7. * Fensham, F. Charles (1983): The books of Ezra and Nehemiah. Grand Rapids, MI: W.B. Eerdmans Publishing Company. ISBN 978-0-8028-2362-5. == Nexus externi == {{CommuniaCat|Ezra|Esdram}} * [http://jewishencyclopedia.com/view.jsp?artid=578&letter=E&search=Ezra Jewish Encyclopedia: Ezra the Scribe] {{Ling|Anglice}} * [http://www.newadvent.org/cathen/05535a.htm Catholic Encyclopedia: Esdras] {{Ling|Anglice}} {{reli-stipula}} {{Myrias|Homines}} [[Categoria:Vetus Testamentum]] [[Categoria:Personae Biblicae]] bq7c0tipb41f3whrlazc2z30avo9q7b 0 291747 3999969 3817057 2026-11-06T17:27:34Z InternetArchiveBot 139091 Add 1 book for [[Vicipaedia:Fons]] (20261106) #IABot (v2.0.9.7) ([[User:GreenC bot|GreenC bot]]) 3999969 wikitext text/x-wiki [[Fasciculus:Lake Chad from Apollo 7.jpg|thumb|Despectus in Lacum Chad ex [[Apollo 7|Apollone 7]] [[satelles|satellite]], Octobre 1968.]] [[Fasciculus:Lakechad map.png|thumb|[[Tabula geographica|Tabula]] [[bathymetria|bathymetrica]] lacus et [[regio]]nis circumdantis.]] '''Lacus Tzadia'''{{FD ref}} est magnus et tenuis [[lacus]] [[endorheismus|endorheicus]] in [[Africa]], qui per [[saeculum|saecula]] [[magnitudo|magnitudine]] variat. Secundum ''Global Resource Information Database'' [[Programma circumiectale Nationum Unitarum|Programmatis de Circumiectis Consociationis Nationum]], usque ad 95 centesimas ab anno [[1963]] ad annum [[1998]] imminutus est, minima magnitudine anno [[1986]] fiente, cum ei essent 279 [[chiliometrum quadratum|chiliometra quadrata]],<ref>Umar 2018.</ref> sed "[[photographema]] ex [[satelles|satellite]] anno [[2007]] factum mutationem in meliorem statum magni momenti monstrat."<ref>[[Anglice]] "the 2007 (satellite) image shows significant improvement over previous years."</ref><ref>United Nations 2007.</ref> Lacus Tzadia [[oeconomia]]m magnopere afficit, [[aqua]]m plus quam 30 [[millio]]nibus hominum in quattuor [[civitas sui iuris|civitatibus]] eum circumdantibus (in [[Tzadia]], [[Cameronia]], [[Nigritania]], [[Nigeria]]) in mediis [[desertum|desertis]] [[Sahelia|Sahelicis]] praebens.<ref>All Africa 2012.</ref> Lacus Tzadia est maximus lacus in [[Pelvis Tzadica|Pelvi Tzadica]] situs. ==Notae== <references/> ==Bibliographia== *{{cite web |last=Braun |first=David |work=National Geographic |date=Februarius 2010 |url=http://blogs.nationalgeographic.com/blogs/news/chiefeditor/2010/02/lake-chad-ramsar-convention.html |title=Lake Chad to be fully protected as international wetlands |ref=harv |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20100207000528/http://blogs.nationalgeographic.com/blogs/news/chiefeditor/2010/02/lake-chad-ramsar-convention.html |archivedate=7 Februarii 2010}}. *{{cite book |last1=Chapman |first1=Graham |last2=Baker |first2=Kathleen M. |year=1992 |title=The changing geography of Africa and the Middle East |publisher=Routledge |ref=harv }} *{{cite news |author=CNN |title=Climate change and diminishing desert resources |date=18 Iunii 2007 |accessdate=13 Martii 2009 |url=http://edition.cnn.com/HEALTH/blogs/paging.dr.gupta/2007/06/climate-change-and-diminishing-desert.html |ref={{sfnref|CNN|2007}} }}. *{{cite journal | last1= Coe | first1= Michael T. |last2=Foley |first2=Jonathan A. | year = 2001 | title = Human and natural impacts on the water resources of the Lake Chad basin | journal = Journal of Geophysical Research | volume = 106 | issue = D4 | pages = 3349–56 | url = http://www.agu.org/pubs/crossref/2001/2000JD900587.shtml | doi = 10.1029/2000JD900587 | bibcode=2001JGR...106.3349C |ref=harv }}. *{{cite journal |last1=Drake |first1=Nick |first2=Charlie |last2=Bristow |year=2006 |url=http://www.geog.ox.ac.uk/research/climate/projects/bodex/bodele_shorelines.pdf |title=Shorelines in the Sahara: geomorphological evidence for an enhanced monsoon from palaeolake Megachad |journal=The Holocene |volume=16 |issue=6 |pages=901–911 |ref=harv |doi=10.1191/0959683606hol981rr|bibcode=2006Holoc..16..901D |s2cid=128565786 }} *{{cite book |title=Funk & Wagnalls New Encyclopedia |url=https://archive.org/details/funkwagnallsnewe0020jose |year=1973 |publisher=Funk & Wagnalls, Inc |ref={{sfnref|Funk & Wagnalls|1973}} }} *{{cite web |last=Hassan|first=Tina|year=2012 |url=http://allafrica.com/stories/201205240556.html |title=Nigeria: Helping to Save Lake Chad|publisher=All Africa |ref={{sfnref|AllAfrica|2012}} }} *{{cite web|last=Hogan |first=C. Michael |year=2009 |url=http://globaltwitcher.auderis.se/artspec_information.asp?thingid=35993 |title=Painted Hunting Dog: Lycaon pictus |work=GlobalTwitcher.com |editor-first=N. |editor-last=Stromberg |ref=harv |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20101209234758/http://globaltwitcher.auderis.se/artspec_information.asp?thingid=35993 |archivedate= 9 Decembris 2010 }}. *{{cite book |last1=Hughes |first1=R. H. |last2=Hughes |first2=J. S. |year=1992 |title=A Directory of African Wetlands |publisher=[[IUCN]] |isbn=978-2-88032-949-5 |ref=harv }}. *Leblanc, Marc, Guillaume Favreau, Jean Maley, Yahaya Nazoumou, Christian Leduc, Frank Stagnitti, Petert J. Van Oevelen, François Delclaux, et Jacques Lemoalle. [[2006]]. "Reconstruction of Megalake Chad using Shuttle Radar Topographic Mission data." ''Palaeogeography, Palaeoclimatology, Palaeoecology'' 239 (1–2): 16–27. doi: 10.1016/j.palaeo.2006.01.003. Bibcode 2006PPP...239...16L. *{{cite book |last=Nelson |first=J. S. |year=2006 |title=Fishes of the World |edition=quarta |publisher=John Wiley & Sons, Inc |isbn=978-0-471-25031-9 |ref=harv |title-link=Fishes of the World }}. *{{cite web|last1=Odada|first1=Eric O.|last2=Oyebande|first2=Lekan|last3=Oguntola|first3=Johnson A.|url=http://www.worldlakes.org/uploads/06_Lake_Chad_27February2006.pdf|title=Lake Chad: Experiences and Lessons Learned Brief|publisher=International Lake Environment Committee (ILEC) Foundation|accessdate=2008-02-15 |work=Managing lakes and their Basins for Sustainable Use|year=2005 |ref=harv }}. *{{cite journal |journal=New Scientist |date=23 Martii 1991 |url=https://www.newscientist.com/article.ns?id=mg12917615.500 |title=Africa at a watershed (Ubangi – Lake Chad Inter-basin transfer) |first=Fred |last=Pearce |issue=1761 |ref=harv }}. *{{cite web | author=Public Broadcasting Service (PBS) |title = National Geographic's Strange Days on Planet Earth: Glossary | accessdate = 2 Octobris 2009 | url = https://www.pbs.org/strangedays/glossary/W.html |ref={{sfnref|PBS|2009}} }} *{{cite book |last=Room |first=Adrian |year=1994 |title=African Placenames |publisher=McFarland and Company |isbn=978-0-89950-943-3 |ref=harv }} *{{cite web |last=Stewart |first=Robert |url=http://oceanworld.tamu.edu/resources/environment-book/dyingseas.html |title=Dustiest places on Earth—dead and dying seas |work=Environmental Science in the 21st Century. A New Online Environmental Science Book for College Students |date=28 July 2009 |ref=harv |access-date=18 Augusti 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160430005629/http://oceanworld.tamu.edu/resources/environment-book/dyingseas.html |archive-date=30 Aprilis 2016 |url-status=dead }} *Umar, I. A. [[2018]]. "Modelling of water cycle regime of Lake Chad using GIS and remote sensing for decadal periods." Propositum BSc, non prolatum. University of Maiduguri, Borno Nigeriae. *{{Cite journal|last=Umolu |first=Jerome C. |year=1990 |title=Macro Perspectives for Nigeria's Water Resources Planning |journal=Proceedings of the First Biennial National Hydrology Symposium, Maiduguri, Nigeria |pages=218–262 |ref=harv }}. *{{cite web|last=Umolu |first=Jerome C. |year=1994 |url=http://dwb.unl.edu/Teacher/NSF/C09/C09Links/www.ccnet.com/~mcumolu/globclim.html |title=Combating Climate Induced Water And Energy Deficiencies in West Central Africa: hydro/energy interconnections |ref=harv |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110526135224/http://dwb.unl.edu/Teacher/NSF/C09/C09Links/www.ccnet.com/~mcumolu/globclim.html |archivedate=26 Maii 2011 }}. {{NexInt}} * [[Lacus Oxianus]] ==Nexus externi== {{CommuniaCat|Lake Chad|Lacum Tzadiam}} {{Fontes geographici}} *{{cite web |publisher=United Nations Environment Programme |year=[[2007]] |url=http://na.unep.net/atlas/webatlas.php?id=58 |title=Atlas of Our Changing Environment |ref={{sfnref|United Nations|2007}} }}. *{{cite web |date=28 Martii 2008 |url=http://www.voanews.com/content/a-13-2008-03-28-voa33/339868.html |title=African Leaders Team Up to Rescue Lake Chad |publisher=Voice of America |ref={{sfnref|Voice of America|2008}} |access-date=23 June 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160305135305/http://www.voanews.com/content/a-13-2008-03-28-voa33/339868.html |archive-date=5 Martii 2016 |url-status=dead }}. *{{cite web |date=11 Novembris 2009 |url=http://www.voanews.com/content/a-13-2009-10-16-voa22/414740.html |title=Experts Look For Ways to Save Lake Chad |publisher=Voice of America |ref={{sfnref|Voice of America|2009}} |access-date=23 Iunii 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160305135618/http://www.voanews.com/content/a-13-2009-10-16-voa22/414740.html |archive-date=5 Martii 2016 |url-status=dead }}. *{{cite journal |journal=WaterNews |date=24 Iunii 2008 |title=Vanishing Lake Chad—a water crisis in central Africa |url=http://www.circleofblue.org/waternews/world/vanishing-lake-chad-a-water-crisis-in-central-africa/ |ref={{sfnref|WaterNews|2008}} |access-date=26 Decembris 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090502034457/http://www.circleofblue.org/waternews/world/vanishing-lake-chad-a-water-crisis-in-central-africa/ |archive-date=2 Maii 2009 |url-status=dead}}. *{{cite web |work=World Lakes Database |year=1983 |url=http://www.ilec.or.jp/database/afr/afr-02.html |title=Lake Chad |publisher=International Lake Environment Committee (ILEC) |ref={{sfnref|World Lakes Database|1983}} |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20100206160207/http://www.ilec.or.jp/database/afr/afr-02.html |archivedate=6 Februarii 2010}}. *[http://www.ppl.nl/index.php?option=com_wrapper&view=wrapper&Itemid=82 Bibliographia fontes aquae et legis internationalis.] Peace Palace Library *[http://www.eoearth.org/article/Lake_Chad_flooded_savanna "Lake Chad flooded savanna."] ''The Encyclopedia of Earth. *[https://web.archive.org/web/20040629170830/http://www.earthtrends.wri.org/maps_spatial/maps_detail_static.cfm?map_select=294&theme=2 Information on, and a map of, Chad's watershed]. *[https://web.archive.org/web/20120813015647/http://www.waterandnature.org/en/resources/publications/thematic-collection/facts-figures/watersheds-world Tabula pelvis Lacus Tzadiae.] Water Resources eAtlas. *[https://www.theguardian.com/international/story/0,,1695804,00.html De lacu evanescente.] ''The Guardian.'' *[https://web.archive.org/web/20200802231221/https://www.patriotdirect.org/lakes-become-deserts-the-story-of-lake-chad/ "Lakes become deserts: The story of Lake Chad."] patriotdirect.org. {{DEFAULTSORT:Tzadia, Lacus}} [[Categoria:Lacus Cameroniae]] [[Categoria:Lacus Nigeriae]] [[Categoria:Lacus Nigritaniae]] [[Categoria:Lacus Tzadiae]] [[Categoria:Systema fluviorum lacus Tzadiae|!]] {{Myrias|Geographia}} i85bkawngs5rhzsiclb5t5c5gr6wrp6 0 292323 4000280 3898654 2026-11-07T10:53:42Z InternetArchiveBot 139091 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 4000280 wikitext text/x-wiki {{cautio}} '''Morbus Addisonianus''' est [[morbus endocrineus]] rarus, quo [[glandula suprarenalis|glandularum suprarenalium]] functio diminuta (insufficientia glandualrum suprarenalium) est. Hac de causa synthesis hormontis [[cortisolum|cortisoli]] reducta est. Saepissime morbus Addisonianus [[morbus autoimmunitatis]] imponit<ref>{{cite journal |authors=Hellesen A., Bratland E., Husebye E. S. |title=Autoimmune Addison's disease - An update on pathogenesis |journal=Annales d'endocrinologie |year=2018 |month=Iun |volume=79 |issue=3 |pages=157-63 |url=https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/29631795/}}</ref>. In infantibus vero geneticae causae morbum Addisonianum adclarant<ref>{{cite journal |authors=Betterle C., Presotto F., Furmaniak J. |title=Epidemiology, pathogenesis, and diagnosis of Addison's disease in adults |journal=Journal of endocrinological investigation |year=2019 |month=Dec |volume=42 |issue=12 |pages=1407-33 |url=https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/31321757/}}</ref>. [[Symptoma]]ta sunt [[fatigatio (symptoma)|fatigatio]], musculorum imbecilitas, abdominis dolor. Periculosissima est '''crisis Addisoniana''', imprimis in aliorum morborum vel contagionis coniunctione<ref>{{cite journal |authors=Smans L. C. C. J., Van der Valk E. S., et al. |title=Incidence of adrenal crisis in patients with adrenal insufficiency |journal=Clinical endocrinology |year=2016 |month=Ian |volume=84 |issue=1 |pages=17-22 |url=https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/26208266/}}</ref>. Tractatio hormontum supplementum includit<ref>{{cite journal |authors=Napier C., Pearce S. H. S. |title=Current and emerging therapies for Addison's disease |journal=Current opinion in endocrinology, diabetes, and obesity |year=2014 |month=Iun |volume=21 |issue=3 |pages=147-53 |url=https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/24755997/}}</ref>, imprimis circum [[operatio chirurgica|operationes chirurgicas]] et graviores [[contentio animi|animi contentiones]]. == Glandula suprarenalis == {{main|Glandula suprarenalis}} Supra [[ren]]es sita utraque glandula suprarenalis tria hormontum genera liberat: [[mineralocorticoidum|mineralocorticoida]], [[glucocorticoidum|glucocorticoida]], [[androgenum|androgena]]. == Diagnosem instituendi == Symptomata clinica (ut [[fatigatio (symptoma)|fatigatio]], cutis pigmentum fuscius) suspicionem morbi Addisoniani inferre queant. Examinatio valorum sanguineorum - electrolytorum (Na⁺, K⁺), [[cortisolum|cortisoli]], [[Hormon adrenocorticotropinum|adrenocorticotropini hormontis (''ACTH'')]] necesse est. === Valores sanguinei === * Electrolyta: [[natrium|Na⁺]] ↓ (< 135 mmol/l, [[kalium|K⁺]] ↑ (> 5 mmol/l) * Bicarbonatum ↓ (< 15 — 20 mmol/l) * [[Hormon adrenocorticotropinum|Adrenocorticotropinum hormon (''ACTH'')]] ↑ (> 50 pg/ml) * [[Cortisolum]] ↓ (< 5 µg/dl) == Genera morborum Addisonianorum == In adultis dividi potest morbi Addisoniani in primarios, secundarios, tertianos. Morbus Addisonianus ''primarius'' ad [[morbus autoimmunitatis|morbum autoimmunitatis]], ''secundarius'' ad ceteros corporis morbos, demum ''tertianus'' ad causas extra corpus refert. Cursus specialis, autem periculosissimus, est ''crisis Addisoniana''. === Morbus Addisonianus primarius === Invenitur morbo Addisoniano primario [[anticorpus|autoanticorpora]] contra [[enzymum]] [[21-hydroxylasis|21-hydroxylasem]] directa<ref>{{cite journal |authors=Bednarek J., Furmaniak J., et al. |title=Steroid 21-hydroxylase is a major autoantigen involved in adult onset autoimmune Addison's disease |journal=FEBS letters |year=1992 |month=Aug |volume=309 |issue=1 |pages=51-5 |url=https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/1511745/}}</ref>. Circiter unus ex sex milia hominum affectus est<ref>{{cite journal |authors=Saverino S., Falorni A. |title=Autoimmune Addison's disease |journal=Best practice & research. Clinical endocrinology & metabolism |year=2020 |month=Ian |volume=34 |issue=1 |pages=101379 |url=https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/32063488/}}</ref>. Est simul pars maior [[syndroma polyendocrineum autoimmunitatis typi 1|''syndromatis polyendocrinei autoimmunitatis'' typi 1]] et [[syndroma polyendocrineum autoimmunitatis typi 1|typi 2]]. [[hydrocortisonum|Hydrocortiso]] vel [[fludrocortisonum|fludrocortisono]] supplementum, per totam vitam, pernecesse commendatur. === Crisis Addisoniana === Crisis Addisoniana est morbi Addisoniani periculossimum deterius, et etiam eruditionis ope periculum hoc aegrotorum restat<ref>{{cite journal |authors=Hahner H., Spinnler C., Fassnacht M., Burger-Stritt S., Lang K., Milovanovic D., Beuschlein F., Willenberg H. S., Quinkler M., Allolio B. |title=High incidence of adrenal crisis in educated patients with chronic adrenal insufficiency: a prospective study |journal=The journal of clinical endocrinology and metabolism |year=2015 |month=Feb |volume=100 |issue=2 |pages=407-16 |url=https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/25419882/}}</ref>. == Tractatio == [[mineralocorticoidum|Mineralocorticoidis]] et [[glucocorticoidum|glucorticoidis]] supplementum in tractando momentum maximum habet<ref>{{cite journal |authors=Koetz K., Kienitz T., Quinkler M. |title=Management of steroid replacement in adrenal insufficiency |journal=Minerva endocrinologica |year=2010 |month=Iun |volume=35 |issue=2 |pages=61-72 |url=https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/20595936/}}</ref>. == Historia == Morbi nomen cum [[medicus|medico]] Anglico [[Thomas Addison|Thoma Addison]] ([[1793]] - [[1860]]) coniungitur. == Notae == <references /> {{NexInt}} * [[Amyloidosis]] * [[Endocrinologia]] * [[Myasthenia gravis]] * [[Receptorium glucocorticoidorum]] == Nexus externi == * Institutum nationale et diabetis et digestivorum et renium morborum: [https://www.niddk.nih.gov/health-information/endocrine-diseases/adrenal-insufficiency-addisons-disease?dkrd=hispt0294#prepare De insufficientia adrenalium et morbo Addisoniano] {{Ling|Anglice}} * ''whonamedit.com'' de [https://web.archive.org/web/20171229112149/http://www.whonamedit.com/synd.cfm/92.html nominis morbi origine] {{Ling|Anglice}} {{med-stipula}} [[Categoria:Morbi endocrinei|Addisonianus morbi]] [[Categoria:Morbi autoimmunitatis|Addisonianus morbi]] a0m8chqlwdnb9yxd0qdjhkkvaci1hfj 0 292531 4000293 3866584 2026-11-07T11:40:50Z InternetArchiveBot 139091 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 4000293 wikitext text/x-wiki {{Capsa urbis Vicidata}} '''Municipium Tulmini''' (''Municipium Tulminense'') ([[Lingua Slovena|Slovenice]]: ''[[:sl:Občina Tolmin|Občina Tolmin]]''; [[Lingua Italiana|Italiane]]: ''[[:it:Tolmino|Comune di Tolmino]]'') est [[Municipia Sloveniae|municipium]] [[Slovenia]]e, cui caput est [[Tulminum]]. Municipium in [[Provinciae historicae Sloveniae|historica provincia]] [[Litorale (provincia historica Slovena)|Litorali]] et in [[Regiones statisticae Sloveniae|regione statistica]] [[Goritiana (regio statistica slovena)|Goritiana]] situm. Incolunt municipium 11626 (anno [[2011]]). Incolae ''Tulminenses'' appellantur. ==Geographia== * [[Aesontius]] vel [[Sontius]] ([[Slovenice]]: ''[[:sl:Soča|Soča]]''; [[Lingua Italiana|Italiane]]: ''[[:it:Isonzo|Isonzo]]'') * [[Hydria (flumen)|Hydria]] (alia nomina: [[Idria (flumen)|Idria]]) ([[Slovenice]]: ''[[:sl:Idrijca|Idrijca]]''; [[Lingua Italiana|Italiane]]: ''[[:it:Idria (fiume)|Idria]]''; [[Theodisce]]: ''Fetschenbach''). == Fractiones, vici et loci in Municipio Tulmini== * '''[[Tulminum]]''' vel '''[[Castrum Tolmini]]''' - Caput loci, * [[Fanum Sanctae Luciae Aesontinae]] ([[Lingua Slovena|Slovenice]] ''[[:sl:Most na Soči|Most na Soči / Sveta Lucija ob Soči]]''; [[Lingua Italiana|Italiane]] ''[[:it:Santa Lucia d'Isonzo|Santa Lucia d'Isonzo]]''), et cetera. == Ecclesia Catholica Romana == Municipium ad [[Dioecesis Iustinopolitana|Dioecesem Iustinopolitanam]] pertinet. {{NexInt}} * [[Slovenia]] (''civitas''), * [[Goritiana (regio statistica slovena)|Goritiana]] (''regio statistica''), * [[Litorale (provincia historica slovena)|Litorale]] (''historica provincia''), * [[Municipia Sloveniae]]. == Nexus externi == {{CommuniaCat|Municipality of Tolmin|Municipium Tulmini}} * [https://web.archive.org/web/20201101064338/https://www.tolmin.si/ Proprius municipii situs interretialis] == Pinacotheca == <gallery> Imago:Obcine Slovenija 2006 Tolmin.svg|Collocatio finium municipii in Slovenia. Imago:Tolmin600.jpg|Despectus in Tulminum. </gallery> [[Categoria:Municipium Tulmini|!]] bx49wqtpm4zmm8igb7c4djq5ac5hi5n 0 293345 3999967 3978554 2026-11-06T17:27:09Z InternetArchiveBot 139091 Add 1 book for [[Vicipaedia:Fons]] (20261106) #IABot (v2.0.9.7) ([[User:GreenC bot|GreenC bot]]) 3999967 wikitext text/x-wiki [[Fasciculus:Hutton James portrait Raeburn.jpg|thumb|upright=0.8|[[Iacobus Hutton]], [[geologus]] [[Scotia|Scoticus]], pater geologiae hodiernae habetur.<ref>Dean 1992.</ref>]] [[Fasciculus:Baltic Amber necklace with insects inclusions.jpg|thumb|upright=0.8|[[Mosca]] et [[diptera|dipterum]] in monile [[sucinum|sucini]] [[mare Balticum|Baltici]] abhinc annorum 40 et 60 [[millio]]narum in vita erant.]] [[Fasciculus:WilliamWhistonComet.jpg|thumb|upright=0.7|[[Gulielmus Whiston]] cum [[adumbratio]]ne suarum [[catastrophismus|catastrophismi]] [[cometa]]rii [[theoria]]rum in [[liber|libro]] ''A New Theory of the Earth'' descriptarum.]] [[Fasciculus:Wegener Alfred signature.jpg|thumb|upright=0.7|[[Alfredus Wegener]], qui [[theoria]]m [[fluitatio continentium|fluitationis continentium]] proposuit, circa [[1925]].]] '''Historia geologiae''' explicationem [[geologia]]e, unius ex [[scientia naturalis|scientiarum naturalium]], tractat. [[Geologia]] vicissim est [[scientia (ratio)|scientificum]] originis, [[historia]]e, conformationisque [[terra (planeta)|orbis terrarum]] [[studium]].<ref>Gohau 1990: 7.</ref> {{NexInt}} {{div col|3}} * [[Aevum geologicum]] * [[Albirunius]] * [[Avicenna]] * [[Catastrophismus]] * [[Chronologia]] * [[Continens]] * [[Carolus Darwin]] * [[Edaphologia]] * [[Evolutio]] * [[Fluitatio continentium]] * [[Fossile]] * [[Geogonia]] * [[Historia palaeontologiae]] * [[Historia scientiae]] * [[Historia terrae]] * [[Inundatio]] * [[Metallographia]] * [[Mineralogia]] * [[Carolus Lyell]] * [[Oceanographia]] * [[Palaeontologia]] * [[Pangaea]] * [[Pedologia]] * [[Petrologia]] * [[Petrophysica]] * [[Rhegolithus]] * [[Scientia solorum]] * [[Scientia terrestris]] * [[Sedimentum]] * [[Seismologia]] * [[Stratigraphia]] * [[Tectonica laminarum]] * [[Terrae motus]] * [[Uniformitarianismus]] * [[Vulcanismus]] {{div col end}} ==Notae== <references/> ==Bibliographia== *Bahlburg, Heinrich, et Christoph Breitkreuz. [[ 2003]]. ''Grundlagen der Geologie.'' Ed. secunda. Heidelbergae: Spektrum. ISBN 3-8274-1394-X. *{{cite book|last=Bowler|first=Peter J.|title=The earth encompassed: a history of the environmental sciences|year=[[2000]]|publisher=Norton|location=Novi Eboraci|isbn=978-0-393-32080-0|edition= |url=https://archive.org/details/earthencompassed00pete}}. *{{cite book|editor1-last=Burek |editor1-first=C. V.|title=The Role of Women in the History of Geology: Special Publication no 281|url=https://archive.org/details/roleofwomeninhis0000unse |year=[[2007]]|publisher=Geological Society of London|location=Londinii | isbn=978-1862392274 |editor2-last=Higgs|editor2-first=B.}}. *{{cite book|last=Frank |first=Adams Dawson |title=The Birth and Development of the Geological Sciences |location=Baltimorae |publisher=The Williams & Wilkins Company |year=[[1938]] |url=https://archive.org/details/birthanddevelopm031745mbp |ref=harv}}. * Dean, Dennis R. [[1992]]. ''James Hutton and the history of geology.'' Ithacae Novi Eboraci: Cornell University Press. ISBN 0801426669. *{{cite book|last=Gohau|first=Gabriel|title=A history of geology|year=[[1990]]|publisher=Rutgers University Press|location=Novi Brunscivi Novae Caesareae| isbn=978-0-8135-1666-0|others=Retractatus et conversus ab Albert V. Carozzi et Marguerite Carozzi|ref=harv|url=https://archive.org/details/historyofgeology00goha}}. *Hallam, Anthony. [[2009]]. ''Great Geological Controversies.'' Ed. secunda. Oxoniae: Oxford University Press. *Hölder, Helmut. [[1989]]. ''Kurze Geschichte der Geologie und Paläontologie.'' Springer Verlag. ISBN 3-540-50659-4. *Hubmann, Bernhard. [[2009]]. ''Die großen Geologen.'' Marix Verlag. *{{cite book|editor1-last=Jardine |editor1-first=N.|title=Cultures of natural history|url=https://archive.org/details/culturesofnatura0000unse |year=[[1996]] | publisher=Cambridge University Press|location=Cantabrigiae | isbn=978-0-521-55894-5|edition=Reimpressus |editor2-last=Secord |editor2-first=J. A. |editor3-last=Spary |editor3-first=E. C. |ref=harv}}. *{{cite book|last=Kooijmans|first=Luuc|title=De doodskunstenaar—de anatomische lessen van Frederik Ruysch|year=[[2004]]|publisher=Bert Bakker|location=Amstelodami | isbn=978-90-351-2673-2|url=http://www.dbnl.org/tekst/kooi020dood01_01/|ref=harv|language=Nederlandice|accessdate=10 Ianuarii 2012}} *{{cite book|last=Leddra|first=Michael|title=Time matters : geology's legacy to scientific thought|url=https://archive.org/details/timemattersgeolo0000ledd|year=2010|publisher=Wiley|location=Chichester|isbn=978-1-4051-9908-7 }}. *{{cite book|last = O'Hara | first = Kieran D. |title = A Brief History of Geology |url = https://archive.org/details/briefhistoryofge0000ohar | publisher = Cambridge University Press|location = Cantabrigiae | year = [[2018]]}}. * Oldroyd, David R. [[1996]]. ''Thinking about the Earth.'' Cantabrigiae Massachusettae: Harvard University Press. ISBN 0-674-88382-9. *Rudwick, Martin.[[2005]]. ''Bursting the Limits of Time: The Reconstruction of Geohistory in the Age of Revolution.'' Sicagi: University of Chicago Press. *Rudwick, Martin. [[2008]]. ''Worlds Before Adam. The Reconstruction of Geohistory in the Age of Reform.'' Sicagi: University of Chicago Press *{{cite book|last=Woods|first=Thomas E.|authorlink= | title=How the Catholic Church built Western civilization|year=[[2005]] |publisher=Regnery Publishing|location=Vasingtoniae | isbn=0-89526-038-7|url-access=registration|url=https://archive.org/details/howcatholicchurc0000wood}}. *{{cite book|editor-last= Wyse Jackson|editor-first=Patrick N. |title=Four centuries of geological travel : the search for knowledge on foot, bicycle, sledge and camel|year=[[2007]] |publisher=The Geological Society|location=Londinii|isbn=978-1-86239-234-2|url=https://books.google.com/books?id=olMgmIYuMPYC&pg=PA26|ref={{harvid|Wyse Jackson|2007}}}}. [[Categoria:Historia scientiae Telluris|Geologia]] [[Categoria:Geologia]] {{Myrias|Historia}} 7u4r4yr82wmryyysplwdfzsuenipbro 0 293784 4000240 3794719 2026-11-07T09:04:50Z ~2026-58674-06 217304 4000240 wikitext text/x-wiki {{Movenda|Israël (nomen)}} {{disnomen}} {{Nomen|genus=Masculinum|origo=Hebraica|significatio="Princeps Dei"|imago=Israel Hwasser porträtt.jpg|capitulum=[[Israël Hwasser]], doctor Suecicus|dies=12 Decembris}} '''Israël''', sive '''Israhel'''<ref>"Sed enim quae promiserat Deus patribus, recordatus est, delectusque fuit ad apostolatum Moyses, ut Israhelem servitio eriperet"; ''Novae Patrum Bibliothecae, Tomus Tertius'' (Romae, 1845): 27 [https://www.google.it/books/edition/Novae_Patrum_Bibliothecae/PAcGsDdRd5EC?hl=it&gbpv=1&dq=israhelem&pg=RA1-PA27&printsec=frontcover].</ref> ([[Hebraice]]: יִשְׂרָאֵל‎, ''Yīsraʾel''; [[Graece]]: Ισραήλ), est nomen atque [[praenomen]] virile originis Hebraicae, quod significat vel "Principem Dei" vel "Pugnare cum Deo."<ref name=":1" /> ''Iser'' et ''Issur'' sunt formae [[Lingua Iudaeo-Germanica|Iudaeo-Germanicae]] nominis.<ref>''Behind the Name'', s.v. "[https://www.behindthename.com/name/issur Issur]". {{Ling|Anglice}}.</ref> == Nomen == Etymologia a modernis [[Rabbinus|rabbinis]] data est quod ''Yīsrāʾēl'', habet elementum hebraeum ''sara'' (שרה, 'principem' significat) una cum elemento ʾ''El'' (הוא, unum de divinis nominibus in Iudaismo).<ref name=":1">''Behind the Name'', s.v. "[https://www.behindthename.com/name/israel Israel]". {{Ling|Anglice}}.</ref><ref>Vide paginam [https://www.etymonline.com/word/Israel Israel] apud ''Online Etymology Dictionary''. {{Ling|Anglice}}</ref> '''Isdrāhēl''' et '''Istrāhēl''' ex [[graeco]] Ἰστραήλ (''Istraḗl''), populares formae in Latino vulgari erant, usque ad adventum forme '''Israhēl''' per Hieronymum. == Qui hoc cognomen habuerint == *[[Iacobus (patriarcha)]], dictus Israël == Qui hoc praenomen habuerint == * Israël Isidorus Beilin, postea [[Irvingus Berlin]] * Israël Danielis filius Demsky, magis notus nomine [[Kirkius Douglas|Kirkii Douglas]] * {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Israël Hwasser||sv|qid=Q5818420}} * [[Israel Jacobson]] * [[Israel Kamakawiwoʻole]] * [[Israel Katz]] * [[Israel Kristal]] * [[Israel Gutman]] * [[Israel Pickens]] * {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Israël Silvestre||fr|qid=Q358612}} * [[Israel Washburn minor]] == Notae == <references /> {{NexInt}} *[[7507 Israel]], asteroides *[[Israëlitae]] *[[Duodecim tribus Israël]] *[[Israël]] [[Categoria:Nomina]] [[Categoria:Praenomina masculina]] bgvmwf39fdkb9d5sfpw8vgu4ufcgta6 4000248 4000240 2026-11-07T09:33:50Z ~2026-58674-06 217304 4000248 wikitext text/x-wiki {{Movenda|Israël (nomen)}} {{disnomen}} {{Nomen|genus=Masculinum|origo=Hebraica|significatio="Princeps Dei"|imago=Israel Hwasser porträtt.jpg|capitulum=[[Israël Hwasser]], physicus Suecicus|dies=12 Decembris}} '''Israël''', sive '''Israhel'''<ref>"Sed enim quae promiserat Deus patribus, recordatus est, delectusque fuit ad apostolatum Moyses, ut Israhelem servitio eriperet"; ''Novae Patrum Bibliothecae, Tomus Tertius'' (Romae, 1845): 27 [https://www.google.it/books/edition/Novae_Patrum_Bibliothecae/PAcGsDdRd5EC?hl=it&gbpv=1&dq=israhelem&pg=RA1-PA27&printsec=frontcover].</ref> ([[Hebraice]]: יִשְׂרָאֵל‎, ''Yīsraʾel''; [[Graece]]: Ισραήλ), est nomen atque [[praenomen]] virile originis Hebraicae, quod significat vel "Principem Dei" vel "Pugnare cum Deo."<ref name=":1" /> ''Iser'' et ''Issur'' sunt formae [[Lingua Iudaeo-Germanica|Iudaeo-Germanicae]] nominis.<ref>''Behind the Name'', s.v. "[https://www.behindthename.com/name/issur Issur]". {{Ling|Anglice}}.</ref> == Nomen == Etymologia a modernis [[Rabbinus|rabbinis]] data est quod ''Yīsrāʾēl'', habet elementum hebraeum ''sara'' (שרה, 'principem' significat) una cum elemento ʾ''El'' (הוא, unum de divinis nominibus in Iudaismo).<ref name=":1">''Behind the Name'', s.v. "[https://www.behindthename.com/name/israel Israel]". {{Ling|Anglice}}.</ref><ref>Vide paginam [https://www.etymonline.com/word/Israel Israel] apud ''Online Etymology Dictionary''. {{Ling|Anglice}}</ref> '''Isdrāhēl''' et '''Istrāhēl''' ex [[graeco]] Ἰστραήλ (''Istraḗl''), populares formae in Latino vulgari erant, usque ad adventum forme '''Israhēl''' per Hieronymum. == Qui hoc cognomen habuerint == *[[Iacobus (patriarcha)]], dictus Israël == Qui hoc praenomen habuerint == * Israël Isidorus Beilin, qui postea nomen [[Irvingus Berlin|Irvingi Berlin]] se imposuit * Israël Danielis filius Demsky, magis notus nomine [[Kirkius Douglas|Kirkii Douglas]] * {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Israël Hwasser||sv|qid=Q5818420}} * [[Israel Jacobson]] * [[Israel Kamakawiwoʻole]] * [[Israel Katz]] * [[Israel Kristal]] * [[Israel Gutman]] * [[Israel Pickens]] * {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Israël Silvestre||fr|qid=Q358612}} * [[Israel Washburn minor]] == Notae == <references /> {{NexInt}} *[[7507 Israel]], asteroides *[[Duodecim tribus Israël]] *[[Israël]] *[[Israëlitae]] [[Categoria:Nomina]] [[Categoria:Praenomina masculina]] [[Categoria:Praenomina Batava]] [[Categoria:Praenomina Francogallica]] j6jvaqqg8izrmeg9aw5sjla1uib5ffx 0 294273 4000253 3741058 2026-11-07T10:01:50Z InternetArchiveBot 139091 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 4000253 wikitext text/x-wiki {{capsa hominis Vicidata}} '''Monica Christina (Dacoromanice ''Cristina'') Anisie''' (nata die [[19 Iulii]] [[1973]] [[Bucaresta]]e) philologa linguae Dacoromanicae et rerum politicarum perita [[Romania|Dacoromanica]] factionis [[Factio nationalis liberalis (Romania)|PNL]] est. == Institutio et munus == Anisie annis [[1992]] - [[1996]] [[Lingua Dacoromanica|linguam Dacoromanicam]] apud [[Universitas Bucarestensis|Universitatem Bucapestensem]] studebat atque deinde professor in eadem universitate nominata est. == Cursus honorum == Annis [[2012]] - [[2014]] consiliaria [[Traianus Băsescu|Traiani Băsescu]] fuit. Deinde annis [[2015]] - [[2017]] erat secretaria statalis in ministerio eruditionis in consilio ministrorum [[Dacianus Cioloş|Daciani Cioloş]] fuit. Die [[4 Novembris]] [[2019]] minister eruditionis in consilio ministrorum [[LudovicusOrban|Ludovici Orban]] nominata est<ref>[https://www.hotnews.ro/stiri-educatie-23444708-cine-este-monica-anisie-ministrul-propus-pentru-educatie-profesoara-romana-consilier-cotroceni-mandatul-lui-basescu-secretar-stat-guvernul-ciolos.htm hotnews.ro die 24 Novembris 2019]</ref>. Mense Decrembri anni [[2020]] [[Senatus Romaniae|senator Romaniae]] electa est. == Nexus externi == * [https://web.archive.org/web/20210620224342/https://monicaanisie.ro/ Pagina personalis] * [https://www.facebook.com/pg/AnisieMonicaCristina/about/?ref=page_internal Pagina apud facebook] * [https://gov.ro/fisiere/ministri_fisiere/CV_-_MONICA_CRISTINA_ANISIE.pdf Curriculum vitae apud paginam consilii ministrorum Romania] * [https://cdn.edupedu.ro/wp-content/uploads/2019/10/CV-Monica-Anisie.pdf Curriculum vitae apud edupedu.org] * [https://www.senat.ro/FisaSenator.aspx?ParlamentarID=5e85e3d5-8d46-44f8-a454-3596cba3f575 Curriculum vitae apud situm interretialem senatus Romaniae] == Notae == <references /> {{Ministri eruditionis Romanici}} {{Ministri Romanici Orban I}} {{Ministri Romanici Orban II}} {{lifetime|1973||Anisie Monica Christina}} [[Categoria:Philologi Romaniae]] [[Categoria:Alumni Universitatis Bucarestensis]] [[Categoria:Professores Universitatis Bucarestensis]] [[Categoria:Ministri eruditionis Romaniae]] [[Categoria:Senatores Romaniae]] bnvv4cxbnsf9lsd35dwossjbnij3nvr 0 295234 3999932 3946135 2026-11-06T17:00:56Z InternetArchiveBot 139091 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 3999932 wikitext text/x-wiki {{Capsa hominis Vicidata}} [[Fasciculus:Joan Francés Blanc (2016).jpg|210px|thumb|Ioannes Franciscus Blanc]] '''Ioannes Franciscus Blanc''' ([[Occitanice]] ''Joan Francés Blanc''), natus [[Aginnum|Aginni]] die [[8 Decembris]] [[1961]], est [[scriptor]] et [[lexicographia|lexicographus]] [[Lingua Occitana|linguae Occitanae]]. == Biographia == Natus est Aginni, maioribus ex [[Occitania (regio culturalis)|Occitania]] [[Cechia]]que. [[Historia]]e et [[Bohemia|rebus Bohemicis]] in [[Universitas Burdigalensis|universitate Burdigalense]], [[linguistica]]e in [[Universitas Parisiensis|universitate Parisiorum]] studuit. Scribit Occitanice in variis [[dialectos|dialectis]]. ==Opera== ; Biographia, diurnalis: * "Autoretrach literari" in ''Escrituras descobertistas: presentacion d'una jove literatura occitana'', [[Tolosa]]e: 1996, lo Gai Saber. * "Extrach de cronica negra e blava dels jorns de Praga" in ''Escrituras descobertistas: presentacion d'una jove literatura occitana'', Tolosae: 1996, lo Gai Saber.<ref>''Prouvènço aro'' n°116, Octobris 1997.</ref> ; Fabulae breves: * "Nueit de junh" in ''De quan panèren un peishic de pais'': Editorial Pagès, Ilerdae, 1994. ISBN 84-7935-231-0. * "Onzadas" dins ''Paraules dera tèrra'': Editorial Pagès, Ilerda, 1996. ISBN 84-7935-415-1. ;Fabula * ''Heisei''<ref>Christian Andreu. "Viatgèrs der espaci". ''Diu negre''. 30 Octobris 2016. https://web.archive.org/web/20220823182724/https://diunegre.com/2016/12/30/viatgers-der-espaci/</ref> : Princi Negre, 1998. ISBN 2-905007-42-7.<ref>[https://web.archive.org/web/20080516052401/http://bibliographienationale.bnf.fr/livres/CuM_02.H/cadre803-17.html Bibliografia nacionala francesa]</ref><ref>''Livres de France'', 203-208, Éditions professionelles du livre, 1998.</ref> secunda editio ISBN 2-84618-740-1, 2010<ref>[http://www.princi-negue.oxatis.com/PBSCProduct.asp?ItmID=119525 Fica deu libe]</ref> ; Lexicographia, linguistica * "Les mots noveus en lenga d'oc". ''La Clau Lemosina'' 90: 8–13, 1992.<ref>Comparative Romance Linguistics Bibliographies, http://www.csdl.tamu.edu/~crln/1995bib.html#occitan.</ref> * "Lengatges de comanda e recèrcs dens lexics: l'exemple de SC/REXX." ''Ligam-DiGaM'' 3: 31–37, 1993.<ref>Comparative Romance Linguistics Bibliographies, http://www.csdl.tamu.edu/~crln/1997bib.html#occitan.</ref> <ref>[https://web.archive.org/web/20060506010248/http://www.chez.com/digam/ldsa02.html Somari analitic deu n°3 de ''Ligam-DiGaM''].</ref> * [https://web.archive.org/web/20100127124700/http://www.occitania.online.fr/aqui.comenca.occitania/en-oc.html ''Lexic anglés-occitan'', 1996.] * [http://www.occitania.online.fr/aqui.comenca.occitania/eu-oc.html ''Lexic basco-occitan'', 1996.] * [https://web.archive.org/web/20071128014407/http://www.occitania.online.fr/aqui.comenca.occitania/es-oc.html ''Lexic espanhòl-occitan'', 1996.] * [https://web.archive.org/web/20100921210833/http://www.occitania.online.fr/aqui.comenca.occitania/fr-oc.html ''Lexic francés-occitan'', 1996.] * [https://web.archive.org/web/20110219152705/http://www.occitania.online.fr/aqui.comenca.occitania/infoenoc.html ''Pichon lexic d'informatica anglés-occitan (little english-occitan lexic of computer science)'', 1996.] * [https://web.archive.org/web/20081202183808/http://www.occitania.online.fr/aragones.pdf ''Lexic aragonés-occitan'', 2007.] * [https://web.archive.org/web/20110919113225/http://www.occitania.online.fr/info-en.pdf ''Lexic d'informatica anglés-occitan'', 2008.] * [https://web.archive.org/web/20180429092030/http://www.occitania.online.fr/info-ca.pdf ''Lexic d'informatica catalan-occitan'', 2008.] * [https://web.archive.org/web/20180429092846/http://www.occitania.online.fr/info-es.pdf ''Lexic d'informatica espanhòl-occitan'', 2008.] * [http://www.occitania.online.fr/info-fr.pdf ''Lexic d'informatica francés-occitan'', 2008 (en linha)] * (editio) [https://web.archive.org/web/20151229012120/http://issuu.com/jfblanc/docs/las_lengas_de_libor_sztemon_-__jazyky_libora_sztem ''Las lengas de Libor Sztemon. 2. Sorgas''], 2009. * (collaboratio) ''Lexique thématique français-occitan. L'informatique. L'informatica'', Institut d'Estudis Occitans, 2009. ISBN 978-2-859104-30-6<ref>[http://www.ideco-dif.com/detail.php?article_id=9782859104306]{{Nexus deficitur|date=October 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}.</ref> * ''[http://edicions.talvera.free.fr/lengas/Joan%20Franc%e9s%20BLANC.%20Lexic%20oromo-occitan%20e%20occitan-oromo.pdf Lexic oromo-occitan e occitan-oromo]'', Edicions Talvera, 2010. ISBN 979-10-90696-04-4. * [http://edicions.talvera.online.fr/bastidas/Joan%20Franc%e9s%20BLANC.%20Las%20lengas%20de%20Libor%20Sztemon%201%20-%20Lo%20mrezisk.pdf ''Las lengas de Libor Sztemon 1: lo mrezisk''], Edicions Talvera, 2010. ISBN 979-10-90696-01-3. * [http://edicions.talvera.online.fr/bastidas/Joan%20Franc%e9s%20BLANC.%20Lexic%20mrezisk-ch%e8c-occitan.pdf ''Lexic mrezisk-chèc-occitan''], Edicions Talvera, 2010. ISBN 979-10-90696-03-7. ;Editoriales, opiniones, critica * "Aquí los jorns càmbian de nom". ''Parlem: Vai-i qu'as paur'' 25: 15–16. 1990. ([https://web.archive.org/web/20200114174923/https://www.macarel.net/files/parlem/Parlem_2-025.pdf PDF.) * "En occitan, tota la setmana!" ''Forra Borra'' 108: 1 [[Lutetia]]e: IEO París. 1995.<ref>''Comparative romance linguistics newsletter'' 47 (2), Texas A. & M. University. Dept. of Hispanic Studies, 1998.</ref> * "Un estiu en Ciberia" ''Occitans!'' 69: 8–9. Lutetiae: IEO París. MCMXCV.<ref>Peter V. Davies, "Language", ''The Year's Work in Modern Language Studies'', 57 (1995): 242–91. Stable URL: http://www.jstor.org/stable/25832673. "R. Marti, 'Los camins de l'imaginari', Occitans!, 66: 3, et J.-F. Blanc, 'Un estiu en CIberia', 68: 8–9, "note the possibility of promoting Occitan on the Internet."</ref> * "Colèra après una repotegada" ''lo Gai Saber'' ???: 241<ref>Somari dels n° 457 a 467, ''lo Gai Saber'', n°467, autumnus 1997.</ref> * "Discors, paraula, lenga?" ''Forra Borra'' 114: 3–5. Lutetiae: IEO París. MCMXCVI * "L'Institut d'Estudis Occitans de París e lo projècte de ''Diccionari deu Gascon Modèrn'' (DiGaM)". ''Forra Borra'' 123: 3–6. Lutetiae: IEO París. 1996. * "En seguida de l'article ''L'IEO París e lo projècte DiGaM''". ''Forra Borra'' 124: 3–6. Lutetiae: IEO París. 1996. * "Sus Internet se charro en lengo nostro". ''[[Prouvènço d'aro]]'' 99: 13.<ref>Comparative Romance Linguistics Bibliographies, https://web.archive.org/web/20070311223513/http://www.csdl.tamu.edu/~crln/1998bib.html#occitan</ref> [[Massilia|Massalia]]: 1996. * "Manciet romancier" in ''Bernard Manciet: la voix d'une œuvre (Auteurs en scène n°2)'', Editions Théâtre des treize vents, Centre dramatique national Languedoc Roussillon Montpellier, 1997. * Blanc, Joan-Francés, et Bonafé, Maria Elena. [[2009]]. "Andrieu Benedetto, l'òme teatre." ''[[Anem! Occitans!]]'' 130 (September–October–Novembert) 2009. ==Bibliographia== * Balaguer, Claudi. "La llengua occitana i les noves tecnologies." ''Llengua i ús'' 47, 2010. ISSN 2013-052X. [https://www.raco.cat/index.php/LlenguaUs/article/view/234234/316457 Editio interretialis.] * Figueres i Trull, Jaume. ''Antologia de narrativa breu occitana del segle XX'' (edició bilingüe). Llibres de l'Índex. Narrativa contemporània, 11. [[Barcino]]ne, 2005. ISBN 84-95317-95-8. * Institut d’Estudis Occitans, ''Aicí Occitània. Catalòg de la creacion occitana.'' Puèglaurenç, 1999. ISBN 2-859102-48-5. * Termcat, ''Diccionari de la societat de l'informacion. Nòvas tecnologias e Internet'', 2009. [https://web.archive.org/web/20160304032608/http://www.termcat.cat/ca/Diccionaris_En_Linia/38/docs/DL/SI_Introduccio.pdf PDF.] ==Notae== <references/> {{Lifetime|1961||Blanc, Ioannes Franciscus}} [[Categoria:Auctores Occitanici]] [[Categoria:Biographi]] [[Categoria:Scriptores Franciae]] [[Categoria:Scriptores fabularum brevium]] [[Categoria:Scriptores mythistoriarum Franciae]] [[Categoria:Lexicographi]] [[Categoria:Alumni universitatum et scholarum Parisiensium]] [[Categoria:Alumni Universitatis Burdigalensis]] snvdo86xmdufkjtn73m36htua6pirys 0 295471 4000285 3896470 2026-11-07T11:16:34Z InternetArchiveBot 139091 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 4000285 wikitext text/x-wiki [[Fasciculus:Logo del Movimento Neoborbonico.png|thumb|Motus signum]] '''Motus Neoburbonius''' ([[Lingua Italiana|Italiane]] ''Movimento Neoborbonico''), qui nomine sollemni "societatis ad culturam neo-Burboniam" proclamatus est,<ref>Nomen "Associazione culturale Neoborbonica" [http://www.neoborbonici.it/portal/ sub capite huius paginae] etiamnunc celatur.</ref> cuius sodales simpliciter "neo-Burbonii" nuncupari solent, [[Neapolis|Neapoli]] anno [[1993]] natus est. Rescribere seu corrigere volunt historiam [[Unificatio Italiae|unificationis Italiae]] praecipue anno 1860 actae, qua finis [[Regnum Utriusque Siciliae|regno Utriusque Siciliae]] (a familia [[Gens Burbonia|Burbonia]] recto) facta est. Nostris diebus motus Neo-Burbonius ab [[Ianuarius De Crescenzo|Ianuario De Crescenzo]] historico tabularioque ducitur. Die [[7 Septembris]] anni [[1993]] (eodem die quo anno [[1860]] [[Iosephus Garibaldi]] in [[Neapolis|Neapolim]] intraverat), anniversarium neo-Burboniis nefastum {{Creanda|it|Borgo Marinari|Burgus Marinariorum|Burgi Marinariorum}} in vico commemoratum est sub moeniis [[Castellum Ovi|Castelli Ovi]] in insula [[Megaris (insula)|Megaride]] [[Neapolis|Neapolitana]]. Societas ad culturam neo-Burboniam fovendam, ex hoc conventu orta, mense Novembri 1993 media urbe Neapoli rite constituta est.<ref>"[http://www.neoborbonici.it/portal/index.php?option=com_content&task=view&id=176&Itemid=115 Movimento Neoborbonico: Storia del movimento: 1993]".</ref> Laborat ut memoria illorum Italorum, qui contra abruptionem regni Utriusque Siciliae unificationemque Italicam militantes interfecti sint, restituatur, ut provinciarum meridionalium hodiernarum paupertas corrigatur (quae ad surreptionem divitiarum Burboniarum attribui suadent, in [[regnum Sardiniae]], id est [[Pedemontium]], ablatae), etiam ut familia Burbonia in dominium suum redeat.<ref>{{qc|id=Bucher (2016)}}; {{qc|id=Marzana (2016)}}; {{qc|id=Mastropaolo (2017)}}.</ref> == Notae == <references /> == Bibliographia == * Pino Aprile, ''Terroni''. Mediolani: Piemme, 2010. * Goffredo Buccini, Federico Fubini, "[https://www.corriere.it/cronache/19_ottobre_12/i-neoborbonici-sovrani-sovranisti-6046dd66-ed28-11e9-bed9-563e2f640bca.shtml I neoborbonici tra sovrani e sovranisti]" in ''Corriere della Sera'' (12 Octobris 2019). * {{ec|id=Bucher (2016)|c=Michael Bucher, "[https://time.com/4381826/italy-sicily-kingdom/ Re-Discovering the Italian Kingdom of Two Sicilies]" in ''[[Time]]'' (25 Augusti 2016).}} * Gennaro De Crescenzo, ''Il sud: dalla Borbonia felix al carcere di Fenestrelle''. Maganes, 2014. * Gigi Di Fiore, ''La Nazione Napoletana: Controstorie borboniche e identità suddista''. Augustae Taurinorum: Utet, 2015 ("I neoborbonici e i loro figli"). * Gigi Di Fiore, "[https://www.ilmattino.it/napoli/politica/neoborbonici_napoli_politica-4827478.html Neoborbonici, la galassia cresce ma in politica è divisa]" in ''Il Mattino'' (29 Octobris 2019). * Mariano Fresta, "[http://www.istitutoeuroarabo.it/DM/il-neoborbonismo-memoria-divisa-o-mistificazione/ Il neoborbonismo. Memoria divisa o mistificazione?]" (1 Martii 2019) apud ''Dialoghi mediterranei''. * {{ec|id=Marzana (2016)|c=Michele Marzana, "[http://www.novecento.org/uso-pubblico-della-storia/la-controstoria-neoborbonica-il-racconto-di-un-altro-risorgimento-1636/ La controstoria neoborbonica: il racconto di un altro Risorgimento]" in ''Novecento'' (17 Februarii 2016) .}} * {{ec|id=Mastropaolo (2017)|c=Alfio Mastropaolo, "[https://www.rivistailmulino.it/news/newsitem/index/Item/News:NEWS_ITEM:4106 Le sirene del neoborbonismo]" in ''Il Mulino'' (8 Septembris 2017).}} == Nexus externi == {{CommuniaCat|Movimento Neoborbonico|Motum Neoburbonium}} * [http://www.neoborbonici.it/portal/ Situs interretialis proprius] * [http://www.lospeakerscorner.eu/movimento-neoborbonico-25-anni-ma-non-li-dimostra/ Movimento Neoborbonico, 25 anni ma non li dimostra]" (7 Septembris 2018) apud ''LoSpeakersCorner'' * "[https://web.archive.org/web/20210731075017/https://cafebabel.com/de/article/neo-bourbonen-neapels-mochtegern-separatisten-5ae0098cf723b35a145e5283/ Neo-Bourbonen: Neapels Möchtegern-Separatisten]" (22 Octobris 2014) apud ''Café Babel'' * Nando Cimino, "[http://www.reteduesicilie.it/intervista-a-gennaro-de-crescenzo/ Intervista a Gennaro De Crescenzo]" apud ''Rete Due Sicilie'' * Gennaro De Crescenzo, "[https://www.istituzioni24.it/2020/03/03/i-neoborbonici-rispondono-ad-alessandro-barbero/ I Neoborbonici rispondono ad Alessandro Barbero]" apud ''Istituzioni24'' * Gino Giammarino, "[https://www.eleaml.org/sud/part_nuovi/neoborbonici_intervista.html Gennaro De Crescenzo: "Perché neoborbonici"]" apud ''Eleaml'' * Michele Marzana, [http://tesi.cab.unipd.it/48459/2/tesi_michele_marzana_laurea_magistrale.pdf dissertatio magistralis sine titulo divulgata] * Carlo Rainone, "[https://carlorainone.com/viva-o-rre Viva 'o Rre]" [[Categoria:Burbonii]] [[Categoria:Constituta 1993]] [[Categoria:Factiones politicae Italicae]] 7gsfj6i6cpu3gbzqgcv43nbggs7dvt9 0 295795 3999931 3853514 2026-11-06T17:00:37Z InternetArchiveBot 139091 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 3999931 wikitext text/x-wiki {{Capsa hominis Vicidata}} [[Fasciculus:IKUE estraro 1929.jpg|thumb|Praesidium IKUE Pragae anno 1929 in Congressu Catholico Esperantico: ad sinistram [[Maria Larroche]] iuxta Ioannem Font i Giralt et [[Paulus Antonius Schendeler|Paulum Antonium Schendeler]].]] '''Ioannes''' vulgo ''Joan'' '''Font i Giralt''' (natus [[Gerunda]]e die [[4 Augusti]] [[1899]]; mortuus El Sallent apud [[Santa Pau]]{{dubsig}} die [[17 Augusti]] [[1936]]) fuit [[presbyter]], [[paedagogus]], et [[lingua Esperantica|esperantista]] [[Hispania|Hispanicus]]. In motu Esperantico Catholico valde activus anno [[1927]] praeses [[Unio Internationalis Esperantistarum Catholicorum|Unionis Internationalis Esperantistarum Catholicorum]] electus est. Orator egregius ex anno [[1932]], folia quae inscribuntur "Espero Katolika" moderabatur, qui in principio [[Bellum civile Hispanicum|Belli intestini Hispanici]] interfectus est. ==Vita== Font i Giralt anno 1924 sacerdos ordinatus est in seminario et schola Santa Maria del Collell apud [[Sant Ferriol]] docturus. Novissimis annis praeter scholastica etiam parochialia officia in Torn implevit. In seminario sacerdotali Gerundae autem [[Iosephus Casanovas i Genover]], professor [[lingua Latina|linguae Latinae]] et rex gregis ''Ĝirona Espero'', Linguam internationalem indefesse laudavit et docuit, ut vel turba in ipso seminario ''Studenta Juneco'' conderetur. Fortasse Font i Giralt idioma Zamenhofianum ibi edidicit, quamquam ipse in colloquio percontativo die 24 Augusti 1931 in emissione quadam stationis radiophonicae [[vindobona|Vindobonensis]] de instructione patrio sermocinabatur.<ref>''Kiam okazis en septembro 1909 la 5a UK en Barcelono mi estis 9-jara knabo. Mia patro lernigis al mi la lingvon iomete antaŭ la Kongreso. Ĉiam kun fiero mi memoros la momenton, kiam mi salutis la Majstron Zamenhof.'' (apud EK, mensium Martii/Aprili, 1932.</ref> Vindobonae asserebat se duxisse certamina musicalia traditionalia ''Internaciaj Floraj Ludoj''. Ab anno 1920 variis muneribus in sodalitatibus Esperanticis multis fungebatur. Francogalli et Batavi proponebat eum praesidem unionis IKUE, quod die 5 Augusti 1927 [[Assisium|Assisii]] factum est. In [[Congressus universalis Esperanticus|Congressu universali]] [[Cracovia]]e anno 1931 celebrato palmam oratoriam tulit, unde iter fecit in octo terras Europaeas; urbes tredecim, greges catholicos octo visitavit, orationes decem habuit, colloquia percontativa quattuor (quorum duo radiophonica, Vindobonae [[Vratislavia]]eque) dedit. Inde ab Ianuario 1932 usque mensem Octobrem 1934 commentarios officiales unionis IKUE "Espero Katolika" disposuit, quamvis iam tunc graviter aegrotatus esset. Die 15 Augusti 1936 animarum curatorem communistae captaverunt, ut eum in [[carcer]]em conicerent. In via ad castra autem necatus est tormenta perpessus. Plura de cruciatu eius, de quo testimonia plura inter se diversa exstant, in libro ''Testimoniatge de Fe i de Fidelitat'' inveniuntur. Quem exaravit Iosephus M. Cervera i Berta sacerdos et edidit dioecesis Gerundensis anno 1991. == Nexus externi== * [https://mondmilito.hypotheses.org/3667 "Rerum novarum victima"], historia bellicosa (1.4.2020) == Bibliographia == * Amouroux, Jean. "Pastro Joan Font i Giralt. (1899-1936)". Apud: Katolika Esperantisto, 167/1999 [https://web.archive.org/web/20060320091206/http://www.aleph.com.br/kce/historio-05-font.htm] * "Biografio de Pastro Juan Font Giralt". Apud: Espero Katolika, 1-5/1994. [https://web.archive.org/web/20211203135553/http://www.ikue.org/ek15_94.html] *Poblet i Feijoo, Francesc i Hèctor Alòs i Font: ''Història de l'esperanto als Països Catalans'', Barcinone 2010. ISBN ISBN 978-84-936728-6-7. * [https://web.archive.org/web/20171226051145/http://www.ikue.org/estraro/prezidantoj.html#font Vita in paginis IKUE] ==Notae== <references/> {{Lifetime|1899|1936|Font Giralt, Ioannes}} [[Categoria:Incolae Hispaniae]] [[Categoria:Praesides IKUE]] [[Categoria:Presbyteri catholici]] [[Categoria:Paedagogi]] [[Categoria:Bellum Civile Hispanicum]] [[Categoria:Victimae Stalinismi]] 0shwmh2tqwk7yle71cb47kjd9fm57ty 0 296775 3999998 3621278 2026-11-06T18:13:08Z Marcus Terentius Bibliophilus 2059 /* Plura legere si cupis */ 3999998 wikitext text/x-wiki '''Viventius''', vir [[Pannonia|Pannonius]] [[Siscia|Sisciae]] natus et ante [[384]] mortuus<ref>Symmachus, ''Rel.'' 30.3</ref>, est [[Senatus Romanus|senator Romanus]] quem imperator [[Valentinianus I|Valentinianus]] mense octobri [[365]] ad [[Praefectus urbi Romae|praefecturam urbanam]] promovit usque ad maium [[367]]. == Cursus honorum == * 464ː '''Quaestor Sacri Palatii''' erat cui una cum officiorum magistro Ursacio causae morbi Imperatorum investigandae mandatae sunt. Etenim Valentinianus et [[Valens]] morbo adfecti ambo eodem tempore malas artes et veneficium quoddam suspicabantur. Nihil tamen inventum est<ref>Ammianus XXVI.4.4.</ref>. * 465-7ː '''Praefectus Urbi'''. Rivalitate inter duos papas [[Ursinus|Ursinum]] et [[Damasus I|Damasum]] et eorum fautoribus orta ob cruentas rixas quibus obviam ire nequibat Viventius in suburbium sese recepit donec Damasus vi praestitit. In summa Viventius ab Ammiano ''integer et prudens Pannonius'' iudicabatur, ''cuius administratio quieta fuit et placida, copia rerum omnium fluente''<ref>Ammianus XXVII.3.11.13.</ref>. == Notae == <references /> == Fontes == *[[Ammianus Marcellinus]], ''[[Res gestae (Ammianus)|Res gestae]]'' XXVI.4.4 et XXVII.3.11-12 * [[Quintus Aurelius Symmachus|Symmachus]], Relationes 30.3 == Plura legere si cupis == * Martindale, J. R.; A. H. M. Jones (1971). «[https://archive.org/details/plre-01-260-395/PLRE01_260-395/page/972/mode/2up C. Ceionius Rufius Volusianus signo Lampadius 5» in ''The Prosopography of the Later Roman Empire, Vol. I AD 260-395''. Cambridge University Pressː 972 [[Categoria:Nati saeculo 4]] [[Categoria:Senatores]] [[Categoria:Praefecti urbi Romae antiqui]] [[Categoria:Mortui saeculo 4]] di8tuac2hfbpkd22056948a4uvuvxmb 3999999 3999998 2026-11-06T18:13:28Z Marcus Terentius Bibliophilus 2059 /* Plura legere si cupis */ 3999999 wikitext text/x-wiki '''Viventius''', vir [[Pannonia|Pannonius]] [[Siscia|Sisciae]] natus et ante [[384]] mortuus<ref>Symmachus, ''Rel.'' 30.3</ref>, est [[Senatus Romanus|senator Romanus]] quem imperator [[Valentinianus I|Valentinianus]] mense octobri [[365]] ad [[Praefectus urbi Romae|praefecturam urbanam]] promovit usque ad maium [[367]]. == Cursus honorum == * 464ː '''Quaestor Sacri Palatii''' erat cui una cum officiorum magistro Ursacio causae morbi Imperatorum investigandae mandatae sunt. Etenim Valentinianus et [[Valens]] morbo adfecti ambo eodem tempore malas artes et veneficium quoddam suspicabantur. Nihil tamen inventum est<ref>Ammianus XXVI.4.4.</ref>. * 465-7ː '''Praefectus Urbi'''. Rivalitate inter duos papas [[Ursinus|Ursinum]] et [[Damasus I|Damasum]] et eorum fautoribus orta ob cruentas rixas quibus obviam ire nequibat Viventius in suburbium sese recepit donec Damasus vi praestitit. In summa Viventius ab Ammiano ''integer et prudens Pannonius'' iudicabatur, ''cuius administratio quieta fuit et placida, copia rerum omnium fluente''<ref>Ammianus XXVII.3.11.13.</ref>. == Notae == <references /> == Fontes == *[[Ammianus Marcellinus]], ''[[Res gestae (Ammianus)|Res gestae]]'' XXVI.4.4 et XXVII.3.11-12 * [[Quintus Aurelius Symmachus|Symmachus]], Relationes 30.3 == Plura legere si cupis == * Martindale, J. R.; A. H. M. Jones (1971). «[https://archive.org/details/plre-01-260-395/PLRE01_260-395/page/972/mode/2up C. Ceionius Rufius Volusianus signo Lampadius 5]» in ''The Prosopography of the Later Roman Empire, Vol. I AD 260-395''. Cambridge University Pressː 972 [[Categoria:Nati saeculo 4]] [[Categoria:Senatores]] [[Categoria:Praefecti urbi Romae antiqui]] [[Categoria:Mortui saeculo 4]] 4ajcr31gcyk4jgvlt4tun4vdr9uqlba 4000000 3999999 2026-11-06T18:15:38Z Marcus Terentius Bibliophilus 2059 /* Plura legere si cupis */ 4000000 wikitext text/x-wiki '''Viventius''', vir [[Pannonia|Pannonius]] [[Siscia|Sisciae]] natus et ante [[384]] mortuus<ref>Symmachus, ''Rel.'' 30.3</ref>, est [[Senatus Romanus|senator Romanus]] quem imperator [[Valentinianus I|Valentinianus]] mense octobri [[365]] ad [[Praefectus urbi Romae|praefecturam urbanam]] promovit usque ad maium [[367]]. == Cursus honorum == * 464ː '''Quaestor Sacri Palatii''' erat cui una cum officiorum magistro Ursacio causae morbi Imperatorum investigandae mandatae sunt. Etenim Valentinianus et [[Valens]] morbo adfecti ambo eodem tempore malas artes et veneficium quoddam suspicabantur. Nihil tamen inventum est<ref>Ammianus XXVI.4.4.</ref>. * 465-7ː '''Praefectus Urbi'''. Rivalitate inter duos papas [[Ursinus|Ursinum]] et [[Damasus I|Damasum]] et eorum fautoribus orta ob cruentas rixas quibus obviam ire nequibat Viventius in suburbium sese recepit donec Damasus vi praestitit. In summa Viventius ab Ammiano ''integer et prudens Pannonius'' iudicabatur, ''cuius administratio quieta fuit et placida, copia rerum omnium fluente''<ref>Ammianus XXVII.3.11.13.</ref>. == Notae == <references /> == Fontes == *[[Ammianus Marcellinus]], ''[[Res gestae (Ammianus)|Res gestae]]'' XXVI.4.4 et XXVII.3.11-12 * [[Quintus Aurelius Symmachus|Symmachus]], Relationes 30.3 == Plura legere si cupis == * Martindale, J. R.; A. H. M. Jones (1971). «[https://archive.org/details/plre-01-260-395/PLRE01_260-395/page/972/mode/2up Viventius]» in ''The Prosopography of the Later Roman Empire, Vol. I AD 260-395''. Cambridge University Pressː 972 [[Categoria:Nati saeculo 4]] [[Categoria:Senatores]] [[Categoria:Praefecti urbi Romae antiqui]] [[Categoria:Mortui saeculo 4]] 0d3g4vewq55mxhlr2gsnxmjwxfz7xq9 0 297016 4000013 3624502 2026-11-06T19:16:04Z InternetArchiveBot 139091 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 4000013 wikitext text/x-wiki {{Capsa hominis Vicidata}} '''Ismaël Bullialdus''' ([[Francogallice]] ''Ismaël Boulliau'', anno 1605 [[Lodunum|Loduni]] natus et anno 1694 [[Lutetia]]e mortuus, fuit [[astronomus]], qui [[lex quadratorum inversorum]] invenit. [[Imago:Boulliau - Opus novum ad arithmeticam infinitorum libris sex comprehensum, 1682 - 1228694.jpg |thumb|200px|''Opus novum ad arithmeticam infinitorum libris sex comprehensum'', 1682]] ==Vita et studia== In familia [[Hugenoti]]ca natus, annis 25 natus [[catholicus]] factus est; ab anno 1631 sacerdos. Bibliothecarius regius fuit, anno 1657 [[legatus]] in [[Nederlandia]]m missus est; ab anno 1689 [[abbas]] [[Abbatia Sancti Victoris|Abbatiae Sancti Victoris]] Lutetiensis. [[Theoria heliocentrica|Systema heliocentricum]] semper sustinebat; [[Galilaeus Galilaei|Galilaeo]] condemnato librum suum ''Philolaum''<ref>Nomine [[Philolaus Crotoniensis|Philolai Crotoniensis]] appellatum.</ref> ex officina typographica abstulit et in Nederlandia sine nomine auctioris edidit. In ''Philolao'' non solum [[Leges Keplerianae|legem Keplerianam primam]] confirmaverat, sed etiam causam eius indicavit, nempe vim aliquam, quae secundum legem quadraticam inversam corpora afficit. [[Isaacus Newtonus|Newtonus]] ''Astronomiam Philolaicam'' Bullialdi laudabat. ==Opera== * ''[https://books.google.ru/books?id=_Jny8KXbCz4C De natura lucis]'' (1638) * ''[https://web.archive.org/web/20210610083832/https://numelyo.bm-lyon.fr/f_view/BML:BML_00GOO0100137001100491369/IMG00000007 Philolaus, sive dissertationis de vero systemate mundi libri IV]'' (1639) * ''[https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=njp.32101064252255&view=1up&seq=5 Expositio rerum mathematicarum ad legendum Platonem utilium]'' ([[Theo Smyrnaeus|Theonis Smyrnaei]] versio, 1644) * ''[https://books.google.ru/books?id=Y4YzVNIu2y8C Astronomia philolaica''] (1645) * ''[https://books.google.fr/books?id=2zgPAAAAQAAJ De lineis spiralibus]'' (1657) * ''[https://books.google.fr/books?id=cZs_AAAAcAAJ Ad astronomos monita duo]'' (1667) * ''[https://books.google.fr/books?id=3IjaJJFhkxgC&pg=PA396 Opus novum ad arithmeticam infinitorum]'' (1682) ==Notae== <references /> ==Nexus externi== * [http://galileo.rice.edu/Catalog/NewFiles/boulliau.html De Bullialdo] in ''The Galileo Project'' * [https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k9642248h/f143.item Bullialdi imago et vita] in [[Carolus Perraultius|Caroli Perraultii]] ''Les hommes illustres qui ont paru en France pendant ce siècle'', 1700, vol. 2, p. 73–74 {{Lifetime|1605|1694|Bullialdus. Ismaël}} [[Categoria:Astronomi Franciae]] [[Categoria:Presbyteri catholici]] rm48ja5oj9aftjm0emsv639gnwb03l6 0 302344 4000192 3999616 2026-11-07T05:39:22Z Bartholomite 116968 /* Victores */ 4000192 wikitext text/x-wiki [[Fasciculus:F1.svg|thumb|upright=0.8|[[Logotypus]] ex anno [[2018]] adhibitus.]] '''Formula 1''' ([[Francogallice]] ''Formule 1''; [[Theodisce]] ''Formel 1''), verbis '''Formula Una''', saepe in multis [[lingua|linguis]] '''F1''' tantum appellatum (''efe unum'' enuntiatum), est maxima [[certamen autocinetorum|certaminum]] internationalium [[autocinetum|autocinetorum]] currilium generis "formulati" classis a [[Foederatio Internationale Autocineti|Foederatione Internationali Autocineti]]<!--Fédération Internationale de l'Automobile--> curata. The World Drivers' Championship, quod FIA Formula One World Championship anno [[1981]] iterum nominatum est, unum e maximis certaminum generibus per [[orbis terrarum|orbem terrarum]] ex suo [[1950|primo anno]] factum est. [[Vocabulum]] ''formula'' hic [[significatio (linguistica)|significat]] copiam regularum ad quas omnia autocineta quae participes sunt se accommodare debent.<ref>{{cite web|title=Discovering What Makes Formula One, Formula One&nbsp;– For Dummies|url=https://www.dummies.com/article/home-auto-hobbies/sports-recreation/auto-racing/discovering-what-makes-formula-one-formula-one-200463?keyword=Formula%20one|access-date=14 Septembris [[2009]]|publisher=Dummies.com}}.</ref> Tempus Formula One in aliquot certaminibus ''Grands Prix'' appellatis consistit, quae per orbem terrarum in currlculis privatis et clausis [[via|viis]] publicis habentur. == Victores == {| class="wikitable sortable" |- ! Anno ! Conductor ! Constructor |- |1950 |{{Vexillum icon|Italia}} Iosephus Farina |[[Alfa Romeo]] |- |1951 |{{Vexillum icon|Argentina}} [[Ioannes Emanuel Fangio]] |Alfa Romeo |- |1952 |{{Vexillum icon|Italia}} [[Albertus Ascari]] |[[Ferrari]] |- |1953 |{{Vexillum icon|Italia}} [[Albertus Ascari]] |Ferrari |- |1954 |{{Vexillum icon|Argentina}} [[Ioannes Emanuel Fangio]] |[[Maserati]]/[[Mercedes-Benz|Mercedes]] |- |1955 |{{Vexillum icon|Argentina}} [[Ioannes Emanuel Fangio]] |Mercedes |- |1956 |{{Vexillum icon|Argentina}} [[Ioannes Emanuel Fangio]] |Ferrari |- |1957 |{{Vexillum icon|Argentina}} [[Ioannes Emanuel Fangio]] |Maserati |- |1958 |{{Vexillum icon|Britannia}} Michael Hawthorn |Ferrari |- |1959 |{{Vexillum icon|Australia}} [[Iacobus Brabham]] |Cooper-Climax |- |1960 |{{Vexillum icon|Australia}} Iacobus Brabham |Cooper-Climax |- |1961 |{{Vexillum icon|CFA}} Philippus Hill |Ferrari |- |1962 |{{Vexillum icon|Britannia}} [[Graham Hill]] |BRM |- |1963 |{{Vexillum icon|Britannia}} [[Iacobus Clark]] |Lotus-Climax |- |1964 |{{Vexillum icon|Britannia}} Ioannes Surtees |Ferrari |- |1965 |{{Vexillum icon|Britannia}} [[Iacobus Clark]] |Lotus-Climax |- |1966 |{{Vexillum icon|Australia}} Iacobus Brabham |Brabham-Repco |- |1967 |{{Vexillum icon|Nova Zelandia}} Dennis Hulme |Brabham-Repco |- |1968 |{{Vexillum icon|Britannia}} Graham Hill |Lotus-[[Ford]] |- |1969 |{{Vexillum icon|Britannia}} Iacobus Stewart |Matra-Ford |- |1970 |{{Vexillum icon|Austria}} Jochen Rindt |Lotus-Ford |- |1971 |{{Vexillum icon|Britannia}} Iacobus Stewart |[[Tyrrell]]-Ford |- |1972 |{{Vexillum icon|Brasilia}} [[Emerson Fittipaldi]] |Lotus-Ford |- |1973 |{{Vexillum icon|Britannia}} Iacobus Stewart |Tyrrell-Ford |- |1974 |{{Vexillum icon|Brasilia}} Emerson Fittipaldi |[[McLaren]]-Ford |- |1975 |{{Vexillum icon|Austria}} [[Nicolaus Lauda]] |Ferrari |- |1976 |{{Vexillum icon|Britannia}} Iacobus Hunt |[[McLaren]]-Ford |- |1977 |{{Vexillum icon|Austria}} Nicolaus Lauda |Ferrari |- |1978 |{{Vexillum icon|CFA}} Marius Andretti |Lotus-Ford |- |1979 |{{Vexillum icon|Africa Australis}} Jody Scheckter |Ferrari |- |1980 |{{Vexillum icon|Australia}} Alanus Jones |[[Williams]]-Ford |- |1981 |{{Vexillum icon|Brasilia}} Nelson Piquet |Brabham-Ford |- |1982 |{{Vexillum icon|Finnia}} Keke Rosberg |Williams-Ford |- |1983 |{{Vexillum icon|Brasilia}} Nelson Piquet |Brabham-[[BMW]] |- |1984 |{{Vexillum icon|Austria}} Nicolaus Lauda |McLaren-TAG |- |1985 |{{Vexillum icon|Francia}} Alanus Prost |McLaren-TAG |- |1986 |{{Vexillum icon|Francia}} Alanus Prost |McLaren-TAG |- |1987 |{{Vexillum icon|Brasilia}} Nelson Piquet |Williams-[[Honda]] |- |1988 |{{Vexillum icon|Brasilia}} [[Ayrton Senna]] |McLaren-Honda |- |1989 |{{Vexillum icon|Francia}} Alanus Prost |McLaren-Honda |- |1990 |{{Vexillum icon|Brasilia}} Ayrton Senna |McLaren-Honda |- |1991 |{{Vexillum icon|Brasilia}} Ayrton Senna |McLaren-Honda |- |1992 |{{Vexillum icon|Britannia}} Nigellus Mansell |Williams-[[Renault]] |- |1993 |{{Vexillum icon|Francia}} Alanus Prost |Williams-Renault |- |1994 |{{Vexillum icon|Germania}} [[Michael Schumacher]] |[[Benetton]]-Ford |- |1995 |{{Vexillum icon|Germania}} [[Michael Schumacher]] |Benetton-Renault |- |1996 |{{Vexillum icon|Britannia}} Damianus Hill |Williams-Renault |- |1997 |{{Vexillum icon|Canada}} [[Iacobus Villeneuve]] |Williams-Renault |- |1998 |{{Vexillum icon|Finnia}} Michael Häkkinen |McLaren-Mercedes |- |1999 |{{Vexillum icon|Finnia}} Michael Häkkinen |McLaren-Mercedes |- |2000 |{{Vexillum icon|Germania}} Michael Schumacher |Ferrari |- |2001 |{{Vexillum icon|Germania}} Michael Schumacher |Ferrari |- |2002 |{{Vexillum icon|Germania}} Michael Schumacher |Ferrari |- |2003 |{{Vexillum icon|Germania}} Michael Schumacher |Ferrari |- |2004 |{{Vexillum icon|Germania}} Michael Schumacher |Ferrari |- |2005 |{{Vexillum icon|Hispania}} Ferdinandus Alonso |Renault |- |2006 |{{Vexillum icon|Hispania}} Ferdinandus Alonso |Renault |- |2007 |{{Vexillum icon|Finnia}} [[Kimi Räikkönen]] |Ferrari |- |2008 |{{Vexillum icon|Britannia}} Ludovicus Hamilton |McLaren-Mercedes |- |2009 |{{Vexillum icon|Britannia}} Jenson Button |Brawn-Mercedes |- |2010 |{{Vexillum icon|Germania}} [[Sebastianus Vettel]] |[[Red Bull]]-Renault |- |2011 |{{Vexillum icon|Germania}} Sebastianus Vettel |Red Bull-Renault |- |2012 |{{Vexillum icon|Germania}} Sebastianus Vettel |Red Bull-Renault |- |2013 |{{Vexillum icon|Germania}} Sebastianus Vettel |Red Bull-Renault |- |2014 |{{Vexillum icon|Britannia}} [[Ludovicus Hamilton]] |Mercedes |- |2015 |{{Vexillum icon|Britannia}} Ludovicus Hamilton |Mercedes |- |2016 |{{Vexillum icon|Germania}} Nicolaus Rosberg |Mercedes |- |2017 |{{Vexillum icon|Britannia}} Ludovicus Hamilton |Mercedes |- |2018 |{{Vexillum icon|Britannia}} Ludovicus Hamilton |Mercedes |- |2019 |{{Vexillum icon|Britannia}} Ludovicus Hamilton |Mercedes |- |2020 |{{Vexillum icon|Britannia}} Ludovicus Hamilton |Mercedes |- |2021 |{{Vexillum icon|Nederlandia}} [[Maximilianus Verstappen]] |Red Bull-Honda |- |2022 |{{Vexillum icon|Nederlandia}} Maximilianus Verstappen |Red Bull-Honda |- |2023 |{{Vexillum icon|Nederlandia}} Maximilianus Verstappen |Red Bull-Honda |- |2024 |{{Vexillum icon|Nederlandia}} Maximilianus Verstappen |Red Bull-Honda |- |2025 |{{Vexillum icon|Britanniarum Regnum}} [[Lando Norris]] |McLaren-Mercedes |- |2026 |{{Vexillum icon|Italia}} [[Kimi Antonelli]] |Mercedes |} == Tempus ages == === 2026 === {| class="wikitable" |+ !Constructor !Conductor !Numerus |- |McLaren {{Flagicon|Britannia}} |[[Lando Norris]] {{Flagicon|Britannia}} [[Anscharius Piastri]] {{Flagicon|Australia}} |1 81 |- |[[Ferrari]] {{Flagicon|Italia}} |[[Carolus Leclerc]] {{Flagicon|Monoecus}} Ludovicus Hamilton {{Flagicon|Britannia}} |16 44 |- |RedBull {{Flagicon|Austria}} |Maximilianus Verstappen {{Flagicon|Nederlandia}} Liamus Lawson {{Flagicon|Nova Zelandia}} |3 30 |- |Mercedes {{Flagicon|Germania}} |[[Kimi Antonelli]] {{Flagicon|Italia}} Georgius Russell {{Flagicon|Britannia}} |12 63 |- |Aston Martin {{Flagicon|Britannia}} |Ferdinandus Alonso {{Flagicon|Hispania}} Lancius Stroll {{Flagicon|Canada}} |14 18 |- |Alpine {{Flagicon|Francia}} |Petrus Gasly {{Flagicon|Francia}} Franciscus Colapinto {{Flagicon|Argentina}} |10 43 |- |Haas {{Flagicon|Civitates Foederatae Americae}} |Stephanus Ocon {{Flagicon|Francia}} [[Oliverius Bearman]] {{Flagicon|Britannia}} |31 87 |- |Racing Bulls {{Flagicon|Italia}} |Yuki Tsunoda {{Flagicon|Iaponia}} Arvidus Lindblad {{Flagicon|Britannia}} |22 41 |- |Williams {{Flagicon|Britannia}} |Alexander Albon {{Flagicon|Thailandia}} Carolus Sainz Jr {{Flagicon|Hispania}} |23 55 |- |Sauber {{Flagicon|Helvetia}} |Gabriel Bortoleto {{Flagicon|Brasilia}} Nicolaus Hülkenberg {{Flagicon|Germania}} |27 5 |} == Notae == <references/> == Bibliographia == [[Fasciculus:Alfa-Romeo-159-(1951).jpg|thumb|[[Ioannes Emanuel Fangio]] victoriam anno [[1951]] in hoc [[Alfa Romeo]] reportavit.]] * Arron, Simon, et Mark Hughes. [[2003]]. ''The Complete Book of Formula One.'' Motorbooks International. ISBN 0-7603-1688-0. * Gross, Nigel, et al. [[1999]]. "Grand Prix Motor Racing." In ''100 Years of Change: Speed and Power,'' 55–84. Parragon. * Hayhoe, David, et David Holland. [[2006]]. ''Grand Prix Data Book.'' Ed. quarta.'' Sparkford in Anglia: Haynes. ISBN 1-84425-223-X.'' * Higham, Peter. [[2003]]. ''The international motor racing guide: a complete reference from Formula One to NASCAR.'' Ed. secunda. Phoenix Arizonae: David Bull. ISBN 1-893618-20-X. * Jones, Bruce. [[1997]]. ''The Ultimate Encyclopedia of Formula One.'' Londinii: Hodder & Stoughton. * Jones, Bruce. [[1998]]. ''Formula One: The Complete Stats and Records of Grand Prix Racing.'' Parragon. * Jones, Bruce. [[2003]]. ''The Official ITV Sport Guide: Formula One Grand Prix 2003.'' Carlton. Praefatio Martin Brundle. ISBN 1-84222-813-7. * Jones, Bruce. [[2005]]. ''The Guide to 2005 FIA Formula One World Championship: The World's Bestselling Grand Prix Guide.'' Carlton. ISBN 1-84442-508-8. * Lang, Mike. [[1981]]–[[1992]]. ''Grand Prix! volumes 1–4.'' Sparkford Angliae: Haynes, * Menard, Pierre. [[2006]]. ''The Great Encyclopedia of Formula 1.'' Ed.quinta. Chronosport. ISBN 2-84707-051-6. * Miltner, Harry. [[2007]]. ''Race Travel Guide 2007.'' Vindobonae: Egoth. ISBN 978-3-902480-34-7. * Nye, Doug. [[1973]]. ''International motor racing.'' Novi Eboraci: Crowell. ISBN 0690004281. * Small, Steve. [[2000]]. ''Grand Prix Who's Who.'' Ed. tertia. Travel Publishing. ISBN 1-902007-46-8. * Tremayne, David, et Mark Hughes. [[1999]]. ''The Concise Encyclopedia of Formula One.'' Parragon. * Twite, Mike. [[1978]]. "Formula Regulations: Categories for International Racing." In ''The World Of Automobiles'', ed. Tom Northey, 6: 701–3. Londinii: Phoebus. == Nexus externi == {{CommuniaCat|Formula One}} * Formula1.com. [[2011]]. "Inside F1." [https://web.archive.org/web/20150309223340/http://www.formula1.com/inside_f1/ Textus interretialis apud Formula1.com.] [[Categoria:Autocineta]] [[Categoria:Constituta 1950]] [[Categoria:Exercitatio corporis]] {{Myrias|Anthropologia}} 3dggkufvfroftk1c8q50ybwip5ywr8j 0 302744 3999938 3878855 2026-11-06T17:11:58Z InternetArchiveBot 139091 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 3999938 wikitext text/x-wiki {{capsa hominis Vicidata}} '''Ioannes Honterus''' (natus anno [[corona (Romania)|Stephanopoli]] anno [[1498]], mortuus ibidem die [[23 Ianuarii]] [[1549]]) fuit [[theologus]] et [[reformator]] [[Transsilvania]]e. Parochi (ex anno 1544) et magistri munere fungebatur. ==De vita== Scholam [[ordo Fratrum Praedicatorum|Dominicanorum]] frequentavit antequam anno [[1520]] [[Vindobona]]m iret. Ibidem anno [[1525]] magistratu laureatus est. [[Turcae|Turcis]] autem imminentibus, [[Ratisbona]]m petivit. Inde [[Cracovia]]e, [[Norimberga]]e, Basileae vitam degit. Stephanopoli et [[Cibinium|Cibinii]] [[reformatio]]nem introduxit atque fundavit, unde [[Saxones Transsilvaniae]] in unitatem ecclesiasticam coagulari potuerunt. Anno [[1547]], eis constitutionem dedit atque donavit quam triennio post in synodo rite confirmata est. [[Typographia]]m in Transsilvania efflorere fecit, quam artem [[Basilea]]e viderat: [[grammatica]] [[lingua Latina|linguae Latinae]] anno [[1535]] prolata est in officinis suis, quae editione principi Cracoviae gavisa erat. Vel typi litterarum Graecarum adhibiti sunt. Opera eius selecta edita sunt [[Vindobona]]e anno [[1898]] a domino Netoliczka; in urbe natali [[monumentum]] perpulcrum fecit [[Harrius Magnussen]] artifex anno [[1898]]. == Opera == [[Fasciculus:Chorographia Transylvaniae Sybembürgen 1532.jpg|thumb|[[Tabula geographica|Mappa]] Transsilvaniae (1532).]] [[Fasciculus:Honter Universalis Cosmographia 1546 UTA.jpg|thumb|''Universalis Cosmographia'' (1546).]] * 1532: mappae de asteribus; prima Transsilvaniae charta geographica Basileae edita * 1541: descriptio orbis terrarum in versibus * 1543: liber de reformatione in Transsilvania perpetranda (qui eodem anno Wittembergae reeditus praefationem [[philippus Melanchthon|Philippi Melanchtonos]] habet); ordo scholasticus Transsilvanicus * 1544: ''Compendium iuris civilis in usum civitatum ac sedium Saxonicarum in Transylvania'' * 1547: ordo ecclesiasticus omnibus linguae Theodiscae hominibus in Transsilvania viventibus * 1548: addita de Transsilvania pro [[Sebastianus Münster|Sebastiano Münster]] ==Nexus externi== *[http://www.zeno.org/Meta/Johannes+Honterus Scaturigines apud Zeno.org.] *[http://www.agnethler.de/sites/honterus.html Vita brevior.] *[https://web.archive.org/web/20140518014745/http://www.trappold.de/kirche.html Historia reformationis in Transsilvania.] {{lifetime|1498|1549|Honterus}} [[Categoria:Humanistae]] [[Categoria:Reformatores]] [[Categoria:Theologi Romaniae]] [[Categoria:Transsilvania]] [[Categoria:Typographi]] jxk5mumadnfcbb5gybs5namqa37gkw6 0 303292 4000175 3750848 2026-11-07T04:14:39Z InternetArchiveBot 139091 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 4000175 wikitext text/x-wiki {{Capsa hominis Vicidata}} '''Lynn Bohs''', plenius ''Lynn A. Bohs-Sperry'' (anno [[1957]] nata), [[botanista]], praesertim de [[Solanaceae|Solanaceis]] inquirit. Alumna est universitatum [[Universitas Neo-Hantoniensis|Neo-Hantoniensis]], ubi [[botanice|botanicam]] studuit, et [[universitas Harvardiana|Harvardianae]], ubi doctoratum nacta est. Professor meret apud [[universitas Utae|universitatem Utae]]. [[Phylogenetica|Phylogeniam]] generis ''[[Solanum|Solani]]'' generumque cognatorum cum collegis construere conatur, [[taxinomia]] ''Solani'' Solanacearumque eodem tempore recena. Speciei ''[[Solanum betaceum|Solani betacei]]'' multitudines silvaticas, usque adhuc incognitas, in [[Bolivia]] et [[Argentina]] repperit.<ref>{{qc|id=Bohs Lab}}</ref> == Scripta selecta == * 1990 : "[https://www.biodiversitylibrary.org/page/28000889#page/407/mode/1up The Systematics of Solanum Section Allophyllum (Solanaceae)]" in ''Annals of the Missouri Botanical Garden'' vol. 77 (1990) pp. 398–409 * 2006 (cum Michael Nee [primo auctore], [[Alexandra Knapp|Sandra Knapp]]) : "[https://bohs.biology.utah.edu/PDFs/Nee-et-al-2007.pdf New Species of Solanum and Capsicum (Solanaceae) from Bolivia, with Clarification of Nomenclature in Some Bolivian Solanum]" in ''Brittonia'' vol. 58 (2006) pp. 322-356 [https://www.jstor.org/stable/4497330 JSTOR] * 2006 (cum Rachel A. Levin, Nicole R. Myers) : "Phylogenetic Relationships among the "Spiny Solanums" (Solanum Subgenus Leptostemonum, Solanaceae)" in ''American Journal of Botany'' vol. 93 (2006) pp. 157-169 [https://www.jstor.org/stable/4125483 JSTOR] * 2008 (cum [[Ricardus Olmstead|Richard G. Olmstead]] [primo auctore] et aliis) : "A Molecular Phylogeny of the Solanaceae" in ''Taxon'' vol. 57 (2008) pp. 1159-1181 [https://www.jstor.org/stable/27756771 JSTOR] * 2011 (cum E. J. Tepe) : "A Revision of Solanum Section Herpystichum" in ''Systematic Botany'' vol. 36 (2011) pp. 1068–1087 [https://www.jstor.org/stable/41416922 JSTOR] * 2013 (cum [[Tiina Särkinen]], [[Alexandra Knapp|Sandra Knapp]], [[Ricardus Olmstead|Richard G. Olmstead]]) : "[https://www.researchgate.net/publication/258957303_A_phylogenetic_framework_for_evolutionary_study_of_the_nightshades_Solanaceae_A_dated_1000-tip_tree A phylogenetic framework for evolutionary study of the nightshades (Solanaceae): a dated 1000-tip tree]" in ''BMC Evolutionary Biology'' vol. 13 (2013) 214 * 2015 (cum John L. Clark [primo auctore], Michael Nee, [[Alexandra Knapp|Sandra Knapp]]) : "A Revision of Solanum Section Aculeigerum (the Solanum wendlandii Group, Solanaceae)" in ''Systematic Botany'' vol. 40 (2015) pp. 1102–1136 [https://www.jstor.org/stable/43949521 JSTOR] * 2019 (cum [[Alexandra Knapp|Sandra Knapp]] [prima auctrice], [[Gloria Barboza]], [[Tiina Särkinen]]) : "[https://phytokeys.pensoft.net/article/31738/ A revision of the Morelloid Clade of Solanum L. (Solanaceae) in North and Central America and the Caribbean]" in ''PhytoKeys'' vol. 123 (2019) pp. 1–144 * 2020 (cum [[Gloria Barboza]] et aliis) : "[https://phytokeys.pensoft.net/article/57751/ An amazing new Capsicum (Solanaceae) species from the Andean-Amazonian Piedmont]" in ''PhytoKeys'' vol. 167 (2020) pp. 13–29 {{Botanistae|Bohs}} == Notae == <references /> == Nexus externi == {{Fontes biographici}} * "[https://web.archive.org/web/20230128034858/https://faculty.utah.edu/u0137531-LYNN_A_BOHS/hm/index.hml Lynn A. Bohs]" apud [[Universitas Utae|Universitatem Utae]] * "[https://www.biology.utah.edu/faculty/lynn-bohs/ Lynn Bohs]" apud Scholam scientiarum biologicarum [[Universitas Utae|Universitatis Utae]] * {{ec|id=Bohs Lab|c="[https://bohs.biology.utah.edu/ Bohs Lab]"}} {{DEFAULTSORT:Bohs, Lynn}} [[Categoria:Nati 1957]] [[Categoria:Homines vivi]] [[Categoria:Botanistae Civitatum Foederatarum]] [[Categoria:Alumni Universitatis Neo-Hantoniensis]] [[Categoria:Alumni Universitatis Harvardianae]] [[Categoria:Professores Universitatis Utae]] [[Categoria:Solanologi]] [[Categoria:Taxinomi biologici]] [[Categoria:Phylogenetici]] fa8ix8nir0js8y4kn9g46xyz85u9dvz 0 306132 4000008 3969706 2026-11-06T18:50:07Z InternetArchiveBot 139091 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 4000008 wikitext text/x-wiki {{Capsa hominis Vicidatorum}} {{res|Iosephus Paschalius Marinellius}}<ref>Vel ''Pascalis''. Sic libros suos inscripsit.</ref> ([[Italice]] ''Giuseppe Pasquali Marinelli'', natus die [[20 Aprilis]] [[1793]] [[Camuranum|Camurani]]; mortuus ibidem [[9 Iulii]] [[1875]]) fuit [[iuris peritus]] Italicus, [[poeta]] Latinus, et [[interpres]] Italiano-Latinus. ==Vita et opera== [[Auximum|Auximi]] et [[Macerata]]e educatus, ab anni 1818 ad annum 1830 [[Roma]]e cardinalis [[Bartholomaeus Pacca|Bartholomaei Paccae]] a secretis erat. In Camuranum urbem natalem revertir et anno 1835 [[Ancona]]e ''[[Corpus Iuris Civilis|Institutiones Iuris Civilis]]'' edidit. Camurani officiosus etat et domum suum testamento ut hospitium pauperrimis reliquit. Carmen ''De pugna ad Castrumficardum inter Pontificis Summi et Sardi Regis copias depugnata'' composuit, anno 1991 editum, Multa [[hexameter|hexametrus]] Latinis vertit, quarum maxima est ''[[Divina Comoedia|Divinae Comoediae]]'' Alagherii versio (anno 1874 edita); necnon [[Biblia|Scripturae Sacra]]e libros, [[Hugo Foscolo|Hugonis Foscolo]] et {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Iacobus Victorellius|Iacobi Victorellii|it|qid=Q1385125}} carmina; et ''[[Ilias|Iliadem]]'' vertere videtur, sed versio inedita est. ==Opera == * ''Job, Apocalypsis, et Moysis Cantica, a J.P. Marinellio versibus expressa'', 1846 * ''Dantis Aligherii Divina Comoedia'', 1874 * ''Ex Hugonis Fosculi De sepulcris carmine et Jacobi Victorellii Cantiunculis versiones'', 1893 * ''Messias'', 1866 * ''De pugna ad Castrumficardum : inter Pontificis Summi et Sardi Regis copias depugnata'', 1991 {cum versione Italica Maximi Morroni et lucubrationibus Maximi Coltrinari) ==Bibliographia== * Massimo Morroni, ''Giuseppe Pasquali Marinelli: Le età di un poeta : Biographia letteraria'', 1993 * Carlo Santini, ''La versione Latina del' ''Íliade'' di Giuseppe Pasquali Marinelli'', ACLNC, pp. 493–501. ==Notae== <references /> == Nexus externi == * [https://web.archive.org/web/20230307093455/https://camerano.altervista.org/giuseppe-pasquali-marinelli/ Vita Marinellii] in situ Camurani urbis {{ling|Italice}} * [http://www.chieracostui.com/costui/docs/search/schedaoltre.asp?ID=25398 Tabula memorialis Marinellii in domo sua] * [https://books.google.co.uk/books?id=IhoNAAAAYAAJ Versionis ''Divinae Comoediae'' editio] in ''GoogleBooks'' * [https://web.archive.org/web/20230307093520/http://www.hieronymus.us.com/latinweb/Dante/Comoedia_PascMarin.htm Versio ''Divinae Comoediae'' Latina cum versione Anglica comparata] * [https://worldcat.org/identities/lccn-no2002062015/ Iosephus Paschalius Marinellius] in ''WorldCat'' {{nexus absunt}} {{Lifetime|1793|1875|Marinellius, Iosephus Paschalius}} [[Categoria:Auctores Latini recentiores]] [[Categoria:Interpretes Homerici]] [[Categoria:Interpretes Italiano-Latini]] [[Categoria:Iuris consulti]] [[Categoria:Poetae Latini Italiae]] [[Categoria:Scriptores Italiae]] 6u6ara4jv5423mxbli9a248u2t9kazg 0 306694 3999966 3896697 2026-11-06T17:26:47Z ~2026-58674-06 217304 3999966 wikitext text/x-wiki {{Disnomen}} {{Nomen|genus=Femininum|origo=Hiberica|significatio="parva Anna"|imago=Annita Garibaldi (Mulheres illustres do Brazil).jpg|capitulum=[[Anita Garibaldi]], revolutionaria Brasiliensis}} '''Anita''' est [[praenomen]] femininum [[Hispania|Hispanicum]] atque [[Lusitania|Lusitanum]], quod e nomine hebraico "[[Anna]]" originem ducit atque 'parva Anna' significat.<ref>''Behind the Name'', s.v. "[https://www.behindthename.com/name/anita Anita]". {{Ling|Anglice}}</ref> == Quae hoc praenomen habuerint == * [[Anita Briem]] * [[Anita Brookner]] * [[Anita Ekberg]] * [[Anita Fetz]] * [[Anita Garibaldi]], uxor Iosephi Garibaldi * [[Anita Guerreau-Jalabert]] * [[Anita Račvelišvili]] * [[Anita Thanei]] == In operibus artificiosis == Anita est persona in pellicula Italiana ''[[Anita B.]]'', a moderatore cinematographico [[Robertus Faenza|Roberto Faenza]] ducta et edita anno 2014. == Notae == <references /> {{NexInt}} * {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Anita (Iova)|Anita|en|qid=Q1947808}}, urbs in [[Iova]] * {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Anita Garibaldi (Santa Catarina)|Anita Garibaldi|pt|qid=Q617657}}, urbs in [[Cathariniana|provincia Cathariniana]] [[Categoria:Praenomina feminina]] [[Categoria:Praenomina Hispanica]] [[Categoria:Praenomina Italica]] [[Categoria:Praenomina Lusitana]] po2nsy1vx9uwugngrdb0kcdyi1ya3el 0 310293 4000210 3911186 2026-11-07T07:44:00Z InternetArchiveBot 139091 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 4000210 wikitext text/x-wiki [[Fasciculus:Maylie's Restauant Postcard New Orleans.jpg|thumb|upright=1.25|Popina ''Maylié's'' annis 1950 picta]] '''''Maylié's''''', ab initio e nominibus conditorum ''Maylié et Esparbé'' appellata, est popina [[Nova Aurelia|Novae Aureliae]]. Anno [[1876]] condita, anno [[1986]] clausa est. Ibi [[gallicauda]] [[Roffignac (gallicauda)|Roffignac]] offerri solebat. Conditores Bernardus Maylié et Hippolyte Esparbé,<ref>Plures ''Hypolite'' scribunt, sed certe ''Hippolyte'' baptizatus est.</ref> [[Francia|Francici]] in Novam Aureliam migrati, cauponam thermopoliumque gerebant ubi tabernarii nundinarum viae Poydras [[ientaculum|ientare]] coeperunt; qui coquinam non Francicam sed Ludovicianum postulaverunt. A principio igitur ''Maylié's'' gastronomiam "Creolam" fere domesticam praebuit. == Notae == <references /> == Bibliographia == [[Fasciculus:CBD Poydras Restaurant.jpg|thumb|Popina olim ''Maylié's'' appellata, recentius restaurata, anno 2015 picta]] ; Fontes coaevi * 1948? : Eugenie Lavedan Maylié, ''Maylié's table d'hote recipes, and the history and some facts concerning "La Maison Maylié et Esparbé"''. Novae Aureliae: Maylié’s'' [https://web.archive.org/web/20231222164954/https://digitallibrary.tulane.edu/islandora/object/tulane:18442/datastream/PDF/view Textus] ; Recentiora * Theresa Ann McCulla, ''Consumable City: Race, Ethnicity, and Food in Modern New Orleans'' (dissertatio universitatis Harvardianae, 2016) pp. 307-308 [http://nrs.harvard.edu/urn-3:HUL.InstRepos:41140192 Textus] * Todd A. Price, "[https://www.nola.com/entertainment_life/eat-drink/do-you-remember-maylies-a-lost-new-orleans-restaurant/article_3ff6c7c8-3018-5420-b2a1-d25981caa4d1.html Do you remember Maylie's? A lost New Orleans restaurant]" in ''Times-Picayune'' (9 Maii 2018/12 Iulii 2019) * Susan Tucker, "Daube glacée" in S. Tucker, ed., ''New Orleans Cuisine: Fourteen Signature Dishes and Their Histories'' (University Press of Mississippi, 2009. ISBN 978-1-60473-645-8) pp. 73-86, cf. p. 55 == Nexus externi == {{CommuniaCat|Maylie's Restaurant|popinam ''Maylié's''}} * "[https://www.southernfoodways.org/interview/ann-maylie-bruce/ Oral histories: Ann Maylie Bruce]" apud ''Southern Foodways Alliance'' * ''[https://www.historic-structures.com/la/new_orleans/maylies-restaurant/ Historic Structures]''; cf. "[https://web.archive.org/web/20231222164954/http://nola.gov/nola/media/HDLC/Designation%20Reports/1009poydras-report_001.pdf staff report]" * [http://www.neworleanspast.com/neworleansfoodtimeline/id38.html Chronologia ciborum Novae Aureliae] * Tom Fitzmorris, "[https://nomenu.com/posts/maylie-s Maylie's]" apud ''New Orleans Menu'' * Robert F. Moss, "[https://www.robertfmoss.com/features/Unraveling-the-Mystery-of-the-Roffignac-Cocktail-Part-1 Unraveling the Roffignac cocktail: pars i], [https://robertfmoss.com/features/Unraveling-the-Mystery-of-the-Roffignac-Cocktail-Part-2 ii], [https://www.robertfmoss.com/features/More-Mysteries-of-the-Roffignac-Cocktail-Part-the-Third iii] (2011) {{Penna}} [[Categoria:Popinae Novae Aureliae]] [[Categoria:Constituta 1876]] 0mfsr8hgjo0pslx2d5i5eb17qthrkog 0 311783 4000284 3820446 2026-11-07T11:16:24Z ~2026-58674-06 217304 4000284 wikitext text/x-wiki {{Disnomen}} {{Nomen|genus=Masculinum|origo=Germanica|significatio="aper fortis"|imago=Kloster Biburg HeiligerEberhard Gedenkstätte.JPG|capitulum=[[Sanctus Everhardus Salisburgensis]], archiepiscopus}} '''Eberhardus''' est nomen [[praenomen]] masculinum, [[Germanice|Germanica]] origine. Antiquum nomen ''Eberhard'' e [[vocabulum|vocabulis]] ''eber'', '[[aper]]', atque ''hart'', 'fortis', originem ducit.<ref>''Behind the Name'', s.v. "[https://www.behindthename.com/name/everard Everard]". {{Ling|Anglice}}.</ref> Variantes praenominis '''Everhardus''' atque '''Everardus''' sunt. == Qui hoc nomen habuerint == *{{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Everhardus Salisburgensis||de|qid=Q1279551}} *[[Henricus Eberhardus Gottlob Paulus]] *[[Fridericus Eberhardus de Rochow]] *[[Georgius Everardus Rumphius]] == Qui hoc praenomen habuerint == * [[Eberhardus Alemannus]] * [[Eberhardus Bethuniensis]] * [[Eberhardus Diepgen]] * [[Eberhardus von Gemmingen]] * [[Everhardus Kickius]] * [[Eberhardus Rebling]] * [[Eberhardus Waechter]] * [[Eberhardus Wildermuth]] * [[Eberhardus Augustus Gulielmus de Zimmermann]] == Notae == <references /> [[Categoria:Nomina]] [[Categoria:Praenomina masculina]] k7lf7mfvkfnk61vhlgu8tan65ry57qt 0 312653 4000286 3831142 2026-11-07T11:20:18Z ~2026-58674-06 217304 4000286 wikitext text/x-wiki {{Disnomen}} {{Nomen|genus=Masculinum|origo=Latina seu Germanica|significatio=ignota|imago=St Osmund, Salisbury IMG 4514 (4392281867).jpg|capitulum=[[Sanctus Oliverius Plunkett]], martyr Hibernicus|dies=1 Iulii}} '''Oliverius''' (vel '''Olivarius''') est [[praenomen]] masculinum. Sunt qui a vocabulo [[Latine|Latino]] '[[oliva]]' originem ducunt, sed alii originem praenominis ducunt a praenomine [[Germanice|Germanico]] ''Alawar'' ([[Alvarus]]) seu a praenomine [[Nordice|Nordico]] ''Áleifr'' ([[Olaus]]).<ref>''Behind the Name'', s.v. "[https://www.behindthename.com/name/oliver Oliver]". {{Ling|Anglice}}.</ref> == Homines == {{div col|2}} * [[Oliverius Ames]] * [[Oliverius Basselin]] * [[Oliverius Bierhoff]] * [[Oliverius Colvile]] * [[Oliverius Cromwellus]] * [[Oliverius Dahan]] * [[Oliverius Ellsworth]] * [[Oliverius Goldsmith]] * [[Oliverius Hardy]] * [[Oliverius Hart]] * [[Oliverius Hirschbiegel]] * [[Oliverius La Farge]] * [[Oliverius Leborgne]] * [[Oliverius Letwin]] * [[Oliverius Lubrich]] * [[Olivarius Mahafaly Solonandrasana]] * [[Olivarius Messiaen]] * [[Oliverius Onions]] * [[Oliverius Paasch]] * [[Oliverius Plunkett]] * [[Oliverius Primavesi]] * [[Oliverius Py]] * [[Oliverius Rolin]] * [[Oliverius Sacks]] * [[Olivarius Serranus]] * [[Oliverius Stone]] * [[Oliverius Weber]] * [[Oliverius Wolcott]] {{div col end}} == In operibus artificiosis == ''[[Oliver Twist]]'' ('Oliverius Twist') est mythistoria scripta a [[Carolus Dickens|Carolo Dickens]] atque edita ab anno 1837 usque ad 1838 in libello ''Bentley's Miscellany''. == Notae == <references /> {{NexInt}} * ''[[Oliver & Company]]'', pellicula [[Categoria:Nomina]] [[Categoria:Praenomina masculina]] 2cjp314vians711rtt6d61yn2pkhj8q 0 313015 4000153 3894610 2026-11-07T02:49:45Z InternetArchiveBot 139091 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 4000153 wikitext text/x-wiki [[Fasciculus:Anticucho con sarsa y rocoto.jpg|thumb|Ferculum [[ars coquinaria Peruviana|Peruvianum]] ''[[anticucho]]'', carnibus ex embammate viridi ''llatan'' tinctis]] '''Llatan''' (nomen [[linguae Quechuae]]) est [[embamma]] vel salsa in [[Peruvia]] parata, praesertim in pago [[Arequipa Regio|Arequipensi]], impenso principali fructu immaturo ''[[Capsicum pubescens|Capsici pubescentis]]''. Ab embammate [[ars coquinaria Boliviana|Boliviano]] ''[[llajua]]'' differt praesertim quia colorem viridem monstrat. Commiscentur capsica, folia ''[[Tagetes minuta|Tagetis minutae]]'' (sunt qui et folia ''[[Coriandrum sativum|coriandri]]'' iniciunt), [[allium cepa|cepa]], [[allium sativum|allium]], [[acetum]]. == Nexus externi == * "[https://diariocorreo.pe/peru/receta-de-llatan-salsa-de-arequipa-noticia/?ref=dcr Aprende a preparar “llatan”, salsa típica de Arequipa]" (31 Iulii 2022) apud ''Correo'' * "[https://web.archive.org/web/20240601181659/https://cursoscocinaperuana.com/recetasdellatan-arequipeno/ Recetas de Llatan Arequipeño]" apud ''Cocina Peruana'' [[Categoria:Embammata]] [[Categoria:Alimenta e capsicis]] [[Categoria:Ars coquinaria Peruviana]] [[Categoria:Verba Quechua]] 4splofsmncl3u13i6bp9dfqucjcuufs 0 315083 4000160 3983570 2026-11-07T03:06:20Z InternetArchiveBot 139091 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 4000160 wikitext text/x-wiki {{flumen|Loswa| | 637 |885,1 | 135,3 (45 chm ab ostio) |17 800 | Lacus nidi anserum <br>(''Luntkhusaptur'') | [[Tauda]] | [[Regio Sverdloviensis]]}} '''Loswa'''<ref>[[Ioannes Georgius Gmelin]], [https://books.google.ru/books?id=9xBfAAAAcAAJ ''Flora Sibirica sive historia plantarum Sibiriae'', tomus I., Petropoli, 1747, p. VI].</ref> ([[Russice]] ''Лозьва'') est flumen in regione [[Regio Sverdloviensis|Sverdloviensi]] [[Russia]]e. In extremitate regionis boreali in montibus [[Urales Boreales|Uralibus Borealibus]] (iugum Saxum Zonale, ''Pojasovyj kamen' '') e lacu ''Luntkhusaptur''<ref>Quod [[lingua Mansiensis|Mansice]] ''lacus nidi anserini'' significat.</ref> oritur, circa 637 [[chiliometrum|chm]] fluit ut flumen praeceps montanum, postea per paludes [[Planities Sibirica Occidentalis|planitiei Sibiricae Occidentalis]], et cum [[Soswa]] confluit, quod [[Tauda]]e fluminis initium est. ''[[Thymallus|Thymalli]], [[Hucho taimen]], [[Lota lota]], [[Esox lucius]], [[Leuciscus leuciscus]], [[Perca]]e'' et ''[[Coregonus tugun]]'' in Loswa plurimi gignuntur. == Notae == <references /> == Nexus externi == {{fontes geographici}} * [https://web.archive.org/web/20241212045252/https://verum.wiki/index.php?item=gvr:542118 Loswa] in ''Registro aquarum nationali'' {{ling|Russice}} [[Categoria:Flumina Russiae Asiaticae]] [[Categoria:Regio Sverdloviensis]] [[Categoria:Systema Irtis fluminis]] s7fhd8vbtm4b88r1b8tbjbngxhafew6 0 316821 3999992 3907753 2026-11-06T17:55:19Z ~2026-58674-06 217304 3999992 wikitext text/x-wiki {{Titulus italicus}} {{disnomen}} {{Nomen|genus=Masculinum|origo=Dacoromanica|significatio="pretiosus"|imago=Bogdan Dragos of Moldavia.gif|capitulum=[[Dragoss (vaivoda Moldaviae)|Dragoss]], vaivoda Moldaviae}} '''''Dragoss''''',<ref>"Hoc est illud, cuius caput primus instauratae Moldaviae princeps ''Dragoss'' provinciae symbolum esse voluit"; [[Demetrius Cantemirius]], ''Descriptio Moldaviae'', pars secunda, caput I (1714). Vide textum apud [[Vicifons|Vicifontem]] [https://la.wikisource.org/wiki/Descriptio_Moldaviae].</ref> vel '''''Dragosz''''',<ref>"Regis Bogdani filius ''Dragosz''"; [[Demetrius Cantemirius]], ''Descriptio Moldaviae'', pars prima, caput I (1714). Vide textum apud [[Vicifons|Vicifontem]] [https://la.wikisource.org/wiki/Descriptio_Moldaviae].</ref> vulgo ''Dragoș'' sive ''Dragos'', est nomen et [[praenomen]] virile [[Dacoromanice|Dacoromanicum]], forma [[Hypocoristicum|hypocoristica]] nominum quod e vocabulo [[Linguae Slavicae|Slavico]] ''dorgŭ'' ('pretiosus') originem ducunt, exempli causa [[Dragomirus]] (Dacoromanice ''Dragomir'').<ref>''Behind the Name'', s.v. "[https://www.behindthename.com/name/dragos25 Dragoș]". {{Ling|Anglice}}.</ref> == Qui hoc nomen habuerint == * {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Dragoss (vaivoda Moldaviae)||ro|qid=Q654356}} == Qui hoc praenomen habuerint == * [[Dragoş Christianus Dinu]] * {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Dragoss Grigore||ro|qid=Q961203}} * [[Dragoş Pîslaru|Dragoş Pislaru]] * [[Dragos Tudorache]] == Notae == <references /> [[Categoria:Nomina]] [[Categoria:Nomina hypocoristica]] [[Categoria:Praenomina masculina]] t9lzi9ymbajbuw404lwq5tjlgr7onji 0 316832 4000217 3895877 2026-11-07T08:24:10Z ~2026-58674-06 217304 4000217 wikitext text/x-wiki {{Titulus italicus}} {{disnomen}} {{Nomen|genus=Masculinum|origo=Dacoromanica|significatio="servus" aut "Serbus"|imago=Serban Cantacuzino - litografie publicata de Dimitrie Papazoglu.jpg|capitulum=[[Serbanus Cantacuzenus]], princeps Valachiae}} '''''Serbanus''''',<ref>"Aliquot deceniis post, pium id Basilii institutum imitaus est Valachiae princeps ''Serbanus Cantacuzenus''"; [[Demetrius Cantemirius]], ''Descriptio Moldaviae'', pars tertia, caput V (1714). CAPUT V. Vide textum apud [[Vicifons|Vicifontem]] [https://la.wikisource.org/wiki/Descriptio_Moldaviae].</ref><ref>"Serbanus venit in Valachiam"; Iohannes Christianus von Engel, ''Geschichte des Ungrischen Reichs und seiner Nebenländer'', vol. 4 (1804): 88 [https://www.google.it/books/edition/Geschichte_des_Ungrischen_Reichs_und_sei/OU5ZAAAAcAAJ?hl=it&gbpv=1&dq=serbanus+valachiam&pg=RA1-PA88&printsec=frontcover].</ref> vulgo ''Șerban'', est [[praenomen]] virile atque [[cognomen]] [[Dacoromanice|Dacoromanicum]], quod e vocabulo [[Latine|Latino]] 'servo'<ref>''Behind the Name'', s.v. "[https://www.behindthename.com/name/s25erban/submitted Șerban (name)]". {{Ling|Anglice}}.</ref> seu e nomine incolarum [[Serbia|Serbiae]]<ref>''Behind the Name'', s.v. "[https://surnames.behindthename.com/name/s25erban Șerban (surname)]". {{Ling|Anglice}}.</ref> ductum est. == Qui hoc cognomen habuerint == * [[Răzvan Mustea-Șerban]] == Qui hoc praenomen habuerint == * {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Serbanus Cantacuzenus||ro|qid=Q127436}} * [[Serbanus Mihăilescu]] * [[Serbanus Ţiţeica]] * [[Serbanus Valeca]] == Notae == <references /> [[Categoria:Cognomina]] [[Categoria:Praenomina masculina]] di030mi5g0j4yroe5pivoc18n1xvn39 0 316907 4000290 3897178 2026-11-07T11:33:42Z InternetArchiveBot 139091 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 4000290 wikitext text/x-wiki '''Mundana Dies Quantica'''{{Convertimus}} est res die [[14 Aprilis]] quotannis inter gentes celebrata. Quae dies homines commovere conatur ut ubique in [[orbis terrarum|orbe terrarum]] [[mechanica quantica|scientiam quanticam]] et {{Creanda|en|Quantum technology|Technologia quantica|technologiam quanticam}} sentiant et intellegant.<ref name=":0">{{Cite web |title=White House Office of Science and Technology Policy (OSTP) Marks World Quantum Day {{!}} OSTP |url=https://bidenwhitehouse.archives.gov/ostp/news-updates/2022/04/14/white-house-office-of-science-and-technology-policy-ostp-marks-world-quantum-day/ |access-date=13 Aprilis 2023 |website=The White House |date=14 Aprilis [[2022]] |language=en-US}}.</ref><ref name=":1">{{Cite web |last=Herman |first=Arthur |title=World Quantum Day: A Love Letter |url=https://www.forbes.com/sites/arthurherman/2022/04/14/world-quantum-day-a-love-letter/ |access-date=13 Aprilis 2023 |website=Forbes |language=en}}.</ref><ref>{{Cite web |title=World Quantum Day at the UG – join us! {{!}} NEWS – Uniwersytet Gdański |url=https://ug.edu.pl/news/en/3108/world-quantum-day-ug-join-us |access-date=13 Aprilis 2023 |website=World Quantum Day at the UG – join us! {{!}} NEWS - Uniwersytet Gdański |date=11 Aprilis [[2022]] |language=en}}.</ref> ==Historia== Mundana Dies Quantica die [[14 Aprilis]] [[2021]] coepit, propositum tum [[Anglice]] ''World Quantum Day'' appellatum et a quodam internationali [[scientista]]rum grege promulgatum.<ref name=":2" /> Quod mox approbatum est ab [[ingeniarius|ingeniariis]], [[educator]]ibus, quibus scientiam publice adiuvent, [[organizatio]]nibus eruditorum, aliisque hominibus ad primam Mundanam Diem Quanticam die 14 Aprilis 2022 celebrandam.<ref>{{Cite web |title=The Boar |url=https://theboar.org/2022/04/world-quantum-day-what-is-quantum-science/ |access-date=13 Aprilis 2023 |website=theboar.org |language=en-GB}}</ref> Dies 14 Aprilis electa est quia [[digitus|digiti]] "4.14" sunt primi [[constans Planckiana|constantis Planckianae]] digiti conclusi<!--rounded--> tres: {{val|4.14|e=−15|u=eV·s}}.<ref name=":0" /><ref>{{cite web |last=Russell |first=John |date=14 Aprilis 2022 |title=Today is World Quantum Day – What's That? |url=https://www.hpcwire.com/2022/04/14/today-is-world-quantum-day-whats-that/ |access-date=13 Aprilis 2023 |website=HPCwire |language=en-US}},</ref> [[Senatus Civitatum Foederatarum]] decretum die [[2 Maii]] [[2023]] sanxit quod Mundanam Diem Quanticam commemorat et sustinet.<ref>{{cite web |title=Young, Hassan Resolution Establishing World Quantum Day Passes Senate {{!}} U.S. Senator Todd Young of Indiana |url=https://www.young.senate.gov/newsroom/press-releases/young-hassan-resolution-establishing-world-quantum-day-passes-senate |access-date=5 Maii 2023 |website=www.young.senate.gov |language=en}}.</ref> ==Res gesta== Prima Mundana Dies Quantica, anno 2022 celebrata, plus quam ducentas res gestas in plus quam quadraginta [[civitas|civitatibus]] in quinque [[continens|continentibus]] comprehendit,<ref name=":2">{{Cite web |title=World Quantum Day 2023: join the global celebration! |url=https://qt.eu/news/2023/2023-02-21_world-quantum-day-2023-join-the-global-celebration |access-date=13 Aprilis 2023 |website=Quantum Technology |language=en-US}},</ref> atque anno 2023 numerus rerum gestarum plus quam quadraginta fuit.<ref name=":3">{{Cite web |title=The USA Senate has approved a resolution supporting the World Quantum Day |url=https://worldquantumday.org/the-usa-senate-has-approved-a-resolution-supporting-the-world-quantum-day/ |access-date=27 Maii 2023 |language=en-US}}.</ref> Mundana Dies Quantica nonnullis diebus circa diem 14 Aprilis celebratur, quia hae res gestae non solum ipsa die 14 Aprilis celebrandae sunt.<ref name=":3" /> Inter res gestas sunt [[acroasis|acroases]], [[symposium|symposia]], disputationes callidorum<!--panel discussions-->, itinera [[laboratorium|laboratororum]], [[opus artis|opera artis]]<!--artistic creations-->, [[colloquium|colloquia]].<ref name=":2" /><ref>{{Cite web |title=CERN joins a first-of-its-kind global celebration of World Quantum Day |url=https://home.cern/news/announcement/computing/cern-joins-first-its-kind-global-celebration-world-quantum-day |access-date=13 Aprilis 2023 |website=CERN |date=23 Martii 2023 |language=en}}.</ref><ref>{{Cite web |title=On occasion of the World Quantum Day 2022 – An International Round Table |url=https://www.dpg-physik.de/veranstaltungen/2022/world-quantum-day-2022 |access-date=13 Aprilis 2023 |website=DPG |language=en}}.</ref> ==Organizatio== Hoc propositum a Manu Coordinationis Mundanae Diei Quanticae<!--World Quantum Day Coordination Team--> et legatis ex plus quam sexaginta quinque civitatibus efficitur.<ref name=":4">{{Cite web |title=World Quantum Day |url=https://worldquantumday.org/about/ |access-date=27 Maii 2023 |language=en-US}}.</ref><ref>{{Cite web |title=Today Is World Quantum Day; Organizations Celebrate |url=https://www.quantumbusinessnews.com/research/today-is-world-quantum-day-organizations-celebrate |access-date=27 Maii 2023 |website=Quantum Business News}}.</ref> Cuique civitati est unus aut duo legati in sociali Mundanae Diei Quanticae interreti.<ref name=":4" /> ==Notae== <references/> ==Nexus externi== *[https://worldquantumday.org Situs interretialis diei proprius,] apud worldquantumday.org. * [https://web.archive.org/web/20250415144012/https://tempodeconhecer.blogs.sapo.pt/quantum-day-celebrating-the-invisible-7174 "Quantum Day: celebrating the invisible forces that shape our world,"] apud tempodeconhecer.blogs.sapo.pt. [[Categoria:Ritus Aprilis]] [[Categoria:Scientia]]<!--melius: Science events--> [[Categoria:Technologia]]<!--melius: Technology events--> hu98eg8704zq93m5991yt155omn3cle 0 317660 4000030 3931078 2026-11-06T20:59:30Z InternetArchiveBot 139091 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 4000030 wikitext text/x-wiki {{Pagina non annexa}} {{Capsa hominis Vicidata}} '''Kevinus Leo Poulsonius'''{{FD ref}} (natus die [[30 Novembris]] [[1965]] [[Pasadena]]e in [[California]]) est [[diurnarius]] Americanus et pristinus [[pirata computatralis]] (noto nomine **Dark Dante**). Olim fuit [[editor]] senior apud ''Wired'' et nunc operatur ut editor apud ''The Daily Beast''.<ref>{{Cite web|title=Vol 27, Issue 4: A Crime By Any Other Name...|url=http://www.theta.com/goodman/crime.htm|access-date=2025-05-27|website=www.theta.com}}</ref><ref>{{Cite web|title=Kevin Poulsen|url=https://www.livinginternet.com/i/ia_hackers_poulsen.htm|access-date=2025-05-27|website=LivingInternet|language=en-US}}.</ref> ==Vita== Kevinus Leo Poulsonius natus est [[Pasadena]]e in urbe Californiensi die [[30 Novembris]] [[1965]]. == Scelera computatralia et incarceratio == Anno [[1990]], Poulsonius lineas telephonicas stationis radiophonicae KIIS-FM Angelopolitanae fregit, ut ipse vocator centesimus secundus fieret atque autocinetum genus ''Porsche'' vinceret. Postea cum [[FBI]] eum comprehendere conaretur, fugitivus factus est. Apparuit in emissione televisifica ''Unsolved Mysteries'', sed mirabiliter lineae telephonicae emissionis cessaverunt. Comprehensus est anno [[1991]]. Anno [[1994]], culpam agnovit pro [[fraus]], [[interceptio]], et [[piratica computatralis]]. Poenam quinque annorum in carcere accepit, deinde tribus annis computatra uti vetitus est—primus Americanus tali interdictione damnatus.<ref>{{Cite web|last=Littman|first=Jonathan|date=1993-09-12|title=The Last Hacker : He Called Himself Dark Dante. His Compulsion Led Him to Secret Files and, Eventually, the Bar of Justice|url=https://www.latimes.com/archives/la-xpm-1993-09-12-tm-34163-story.html|access-date=2025-05-27|website=Los Angeles Times|language=en-US}}</ref> == Vide etiam == * [[DEF CON]] * [[Kevin Mitnick]] * [[Index piratarum computatralium]] * ''[[The Secret History of Hacking]]'' (pellicula documentaria, 2001) == Notae == <references /> == Bibliographia == * Jonathan Littman, ''The Watchman: The Twisted Life and Crimes of Serial Hacker Kevin Poulsen'', 1997, Little, Brown. {{ISBN|0-316-52857-9}} == Nexus externi == {{Fontes biographici}} * [http://www.kevinpoulsen.com Situs proprius Kevini Poulsen] * [https://web.archive.org/web/20140330162246/http://www.wired.com/threatlevel/ Threat Level], diarium technologicum a Poulsonio scriptum {{Lifetime|1965||Poulsonius, Kevinus}} [[Categoria:Diurnarii Civitatum Foederatarum]] [[Categoria:Homines ex Pasadena]] [[Categoria:Piratae computatrales Americani]] [[Categoria:Praemium Webby victores]] [[Categoria:Scriptorum technologiae]] rgyn4fefenwt7w6qo6w96v5hc6avkfj 0 317753 4000226 3894821 2026-11-07T08:34:09Z ~2026-58674-06 217304 4000226 wikitext text/x-wiki {{Titulus italicus}} {{disnomen}} {{Nomen|genus=Masculinum|origo=Dacoromanica|significatio=ignota|imago=12-06-05-aut-rom-freundschaftsspiel-201.jpg|capitulum=[[Razvanus Raţ]], pedilusor Dacoromanicus}} '''''Razvanus''''',<ref>"'''Razvanus''' enim à Hieremia primo prælio victus captúsque, in veru attractus, ac tostus victima crudelitatis interiit"; Joannes Kastal, ''Nova Dacia ex Probatis Scriptoribus Deprompta'' (1743): 124 [https://www.google.it/books/edition/Nova_Dacia_Ex_Probatis_Scriptoribus_Depr/OndUAAAAcAAJ?hl=it&gbpv=1&dq=Razvanus&pg=RA1-PA124&printsec=frontcover].</ref><ref>"Haec dum fiunt, Stephanus '''Razvanus''' unus e praecipuis Moldaviae Bojeronis Sigismundo Principi Aronem Moldaviae Vajvodam defert"; Miron Costin, Opere complete, dupa manuscripte, cu variante și note, cu o recensiune a tuturor codicelor cunoscute pâna asta-d̦i, Vol. 2 (1888): 466 [https://www.google.it/books/edition/Opere_complete/6Guy0b9vefwC?hl=it&gbpv=1&dq=Razvanus&pg=PA466&printsec=frontcover].</ref> vulgo ''Răzvan'', est nomen et [[praenomen]] virile [[Dacoromanice|Dacoromanicum]], probabiliter forma Dacoromanica nominis [[Linguae Slavicae|Slavici]] ''Radovan''.<ref>''Behind the Name'', s.v. "[https://www.behindthename.com/name/ra21zvan Răzvan]". {{Ling|Anglice}}.</ref> == Qui hoc nomen habuerint == * [[Aemilius Razvanus Theodorescu]] * [[Michaël Razvanus Ungureanu]] == Qui hoc praenomen habuerint == * [[Razvanus Cotovelea]] * [[Razvanus Mustea]] * [[Razvanus Raţ]] == Notae == <references /> [[Categoria:Nomina]] [[Categoria:Praenomina masculina]] s0ipm50gutvng5h7lacmmkgotda1fks 0 321485 4000145 3926568 2026-11-07T01:41:30Z Grufo 64423 Duplam redirectionem correxi 4000145 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Michaël (archangelus)]] 4o2mn6ruhumj6z3p614zqj3j762quhl 0 324509 3999979 3999773 2026-11-06T17:43:56Z Marcus Terentius Bibliophilus 2059 /* Descriptio */ 3999979 wikitext text/x-wiki {{Titulus ad litteram}} {{Pagina principalis|Index Carminum Buranorum}} {{Carmen Carminum Buranorum | titulus = | imago = | descriptio = | categoria = | numerus = | auctor = | argumenta = | tempus = | lingua = | contextus = | praecedens = | sequens = }} {{lores|Iove cum Mercurio}} est initium [[carmen|carminis]] a [[Goliardus|discipulis vagantibus]] [[Latinitas medii aevi|Latine]] scripti, quod in codice [[Carmina Burana|Carminum Buranorum]] sub numero LXXXVIIIa reperitur.<ref name="carmina-amatoria-88-100">{{Opus | titulus = Carmina amatoria 88–100 | url = https://www.hs-augsburg.de/~harsch/Chronologia/Lspost13/CarminaBurana/bur_cam3.html }}.</ref> == Textus == {{Versus numerati| {{@*@.|1.}}Iove cum Mercurio Geminos tenente et a Libra Venere Martem espellente virgo nostra nascitur, Tauro tunc latente. {{@*@.|2.}}Natus ego pariter sub eisdem signis pari par coniunctus sum legibus benignis: paribus est ignibus par accensus ignis. {{@*@.|3.}}Solus solam diligo, sic me sola solum, nec est, cui liceat immiscere dolum; non in vanum variant signa nostra polum. {{@*@.|4.}}Obicit «ab alio» forsitan «amatur,» ut, quod «solus» dixerim, ita refellatur; sed ut dictum maneat, sic determinatur.<ref name="carmina-amatoria-88-100" /> }} == Descriptio == Hoc carmen brevissimum, in sectione amatoria codicis positum, [[Astrologia|astrologico]] more unionem inter amantem et puellam celebrat. Sub eisdem sideribus ac constellationibus, praesertim sub influxu [[Iuppiter (deus)|Iovis]], [[Mercurius (deus)|Mercurii]] et [[Venus (dea)|Veneris]], quae concordiam et amorem parilem confirmant, poëta ortum utriusque describit.<ref name="carmina-amatoria-88-100" /> Argumentum carminis necessitatem [[Fatum|fati]] et [[Constellatio|siderum]] in amore indicat, ubi duo amantes, quasi caelesti decreto iuncti, fidem unicam servant. Auctor negat quemquam alium puellam amare posse, quia eorum naturae, ab eisdem signis formatae, sese invicem perfecte complent.<ref name="carmina-amatoria-88-100" /> == Investigatio palaeographica musica == In Codice Burano (B), carmen cuius initium est {{Op|[[Amor habet superos|Ludo cum Cecilia]]}} (CB 88) ex duabus diversis compositionibus munitur, quae in aliis fontibus separatim inveniuntur: carmen {{Op|[[Amor habet superos]]}} (in codice F) et {{Op|Iove cum Mercurio}} (in codice P). Ex parte palaeographica, haec recombinatio non fortuita sed consilio scientifico facta videtur, quum structura formalis sedecim {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|stropha|stropharum|en|qid=Q207804}} (bis octo) cohaerentiam rhythmicam servet. In codice Parisiensi (P), notatio musica neumi aquitanis circa lineam siccam dispositis exarata est, sed propter neglegentiam scriptoris, altitudo sonorum non semper interpretationi hodiernae congruens videtur. Nihilominus, comparatio inter fontes docet eandem melodiam pro utroque textu adhibitam esse, quod probatur conservatione [[Caesura|caesurae]] in versibus, etiam ubi [[Rima (poësis)|rima]] interna deficit, ut in strophis quae ex {{Op|Iove cum Mercurio}} trahuntur.<ref name="examen-apium-cb-88">{{Opus | titulus = Ludo cum Cecilia · Amor habet superos · Iove cum Mercurio (CB 88) | contextus = Carmina Burana: ricerche sulla musica | domus editoria = Examen apium | url = https://www.examenapium.it/carmina/0-eds/088amorhabet.html | tempus inspectionis = 2026-04-30 }}.</ref> Analysis elementorum musicorum in codice P (Bibliothèque Nationale, Latin 3719) praesentiam {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|melisma|melismatum|en|qid=Q248255}} demonstrat, quae a iucunda natura prioris partis ({{Op|Amor habet}}) aliena videntur; haec melismata fortasse ita addita sunt ut graviori stilo secundae partis responderent. Quamvis transcriptio mensuralis a [[musicologus|musicologis]] hodiernis temptata sit, natura amensuralis notationis Aquitanae in hoc codice varietatem interpretationum sinit. Insuper, mutatio textūs in stropha nona, ubi nomen “Cecilia” pro “virgo nostra” substituitur, voluntatem copistae codicis B confirmat in unitatem musicam et pëticam rursus fundendam. Haec lineamenta palaeographica nexum cum schola Parisiensi [[saeculum 12|saeculi XII]] et circulo [[Petrus Abaelardus|Petri Abaelardi]] suadent, ubi usus eiusdem melodiae pro diversis textibus ({{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|contrafactum||en|qid=Q1783270}}) erat praxis communis.<ref name="examen-apium-cb-88" /> == Notae == <references /> == Bibliographia == * {{Ecce citatio | id = Lehtonen, 1995 | c = {{Opus | cognomen = Lehtonen | nomen = Thomas Martinus Samuel | nomenclatura = compendiaria | titulus = Fortuna, Money, and the Sublunar World: Eleventh-century Ethical Thought as a Paradigm for Late Medieval Moral Philosophy | annus = 1995 | lingua = en | locus = [[Helsingia (Finnia)|Helsingiae]] | domus editoria = [[Societas Litterarum Finnicarum]] | isbn = 978-951-717-846-4 }} }} {{Carmina Burana}} [[Categoria:Index Carminum Buranorum]] [[Categoria:Litterae Latinae mediaevales]] jhg7zja814n5a5at2kt54pv4vvpeyw1 3999982 3999979 2026-11-06T17:44:52Z Marcus Terentius Bibliophilus 2059 /* Investigatio palaeographica musica */ 3999982 wikitext text/x-wiki {{Titulus ad litteram}} {{Pagina principalis|Index Carminum Buranorum}} {{Carmen Carminum Buranorum | titulus = | imago = | descriptio = | categoria = | numerus = | auctor = | argumenta = | tempus = | lingua = | contextus = | praecedens = | sequens = }} {{lores|Iove cum Mercurio}} est initium [[carmen|carminis]] a [[Goliardus|discipulis vagantibus]] [[Latinitas medii aevi|Latine]] scripti, quod in codice [[Carmina Burana|Carminum Buranorum]] sub numero LXXXVIIIa reperitur.<ref name="carmina-amatoria-88-100">{{Opus | titulus = Carmina amatoria 88–100 | url = https://www.hs-augsburg.de/~harsch/Chronologia/Lspost13/CarminaBurana/bur_cam3.html }}.</ref> == Textus == {{Versus numerati| {{@*@.|1.}}Iove cum Mercurio Geminos tenente et a Libra Venere Martem espellente virgo nostra nascitur, Tauro tunc latente. {{@*@.|2.}}Natus ego pariter sub eisdem signis pari par coniunctus sum legibus benignis: paribus est ignibus par accensus ignis. {{@*@.|3.}}Solus solam diligo, sic me sola solum, nec est, cui liceat immiscere dolum; non in vanum variant signa nostra polum. {{@*@.|4.}}Obicit «ab alio» forsitan «amatur,» ut, quod «solus» dixerim, ita refellatur; sed ut dictum maneat, sic determinatur.<ref name="carmina-amatoria-88-100" /> }} == Descriptio == Hoc carmen brevissimum, in sectione amatoria codicis positum, [[Astrologia|astrologico]] more unionem inter amantem et puellam celebrat. Sub eisdem sideribus ac constellationibus, praesertim sub influxu [[Iuppiter (deus)|Iovis]], [[Mercurius (deus)|Mercurii]] et [[Venus (dea)|Veneris]], quae concordiam et amorem parilem confirmant, poëta ortum utriusque describit.<ref name="carmina-amatoria-88-100" /> Argumentum carminis necessitatem [[Fatum|fati]] et [[Constellatio|siderum]] in amore indicat, ubi duo amantes, quasi caelesti decreto iuncti, fidem unicam servant. Auctor negat quemquam alium puellam amare posse, quia eorum naturae, ab eisdem signis formatae, sese invicem perfecte complent.<ref name="carmina-amatoria-88-100" /> == Investigatio palaeographica musica == In Codice Burano (B), carmen cuius initium est {{Op|[[Amor habet superos|Ludo cum Cecilia]]}} (CB 88) ex duabus diversis compositionibus munitur, quae in aliis fontibus separatim inveniuntur: carmen {{Op|[[Amor habet superos]]}} (in codice F) et {{Op|Iove cum Mercurio}} (in codice P). Ex parte [[Palaeographia|palaeographica]], haec recombinatio non fortuita sed consilio scientifico facta videtur, quum structura formalis sedecim {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|stropha|stropharum|en|qid=Q207804}} (bis octo) cohaerentiam rhythmicam servet. In codice Parisiensi (P), notatio musica neumi aquitanis circa lineam siccam dispositis exarata est, sed propter neglegentiam scriptoris, altitudo sonorum non semper interpretationi hodiernae congruens videtur. Nihilominus, comparatio inter fontes docet eandem melodiam pro utroque textu adhibitam esse, quod probatur conservatione [[Caesura|caesurae]] in versibus, etiam ubi [[Rima (poësis)|rima]] interna deficit, ut in strophis quae ex {{Op|Iove cum Mercurio}} trahuntur.<ref name="examen-apium-cb-88">{{Opus | titulus = Ludo cum Cecilia · Amor habet superos · Iove cum Mercurio (CB 88) | contextus = Carmina Burana: ricerche sulla musica | domus editoria = Examen apium | url = https://www.examenapium.it/carmina/0-eds/088amorhabet.html | tempus inspectionis = 2026-04-30 }}.</ref> Analysis elementorum musicorum in codice P (Bibliothèque Nationale, Latin 3719) praesentiam {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|melisma|melismatum|en|qid=Q248255}} demonstrat, quae a iucunda natura prioris partis ({{Op|Amor habet}}) aliena videntur; haec melismata fortasse ita addita sunt ut graviori stilo secundae partis responderent. Quamvis transcriptio mensuralis a [[musicologus|musicologis]] hodiernis temptata sit, natura amensuralis notationis Aquitanae in hoc codice varietatem interpretationum sinit. Insuper, mutatio textūs in stropha nona, ubi nomen “Cecilia” pro “virgo nostra” substituitur, voluntatem copistae codicis B confirmat in unitatem musicam et pëticam rursus fundendam. Haec lineamenta palaeographica nexum cum schola Parisiensi [[saeculum 12|saeculi XII]] et circulo [[Petrus Abaelardus|Petri Abaelardi]] suadent, ubi usus eiusdem melodiae pro diversis textibus ({{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|contrafactum||en|qid=Q1783270}}) erat praxis communis.<ref name="examen-apium-cb-88" /> == Notae == <references /> == Bibliographia == * {{Ecce citatio | id = Lehtonen, 1995 | c = {{Opus | cognomen = Lehtonen | nomen = Thomas Martinus Samuel | nomenclatura = compendiaria | titulus = Fortuna, Money, and the Sublunar World: Eleventh-century Ethical Thought as a Paradigm for Late Medieval Moral Philosophy | annus = 1995 | lingua = en | locus = [[Helsingia (Finnia)|Helsingiae]] | domus editoria = [[Societas Litterarum Finnicarum]] | isbn = 978-951-717-846-4 }} }} {{Carmina Burana}} [[Categoria:Index Carminum Buranorum]] [[Categoria:Litterae Latinae mediaevales]] dozbp6c6kgmkopjzurkl6ps5kxasb1j 0 325644 4000167 3967088 2026-11-07T03:30:26Z InternetArchiveBot 139091 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 4000167 wikitext text/x-wiki {{res|Lucius Roselli}}, vulgo ''Lucio Roselli'' vel ''Rozelli'' (mortuus mense Februario [[1719]]) fuit exsul [[Italia|Italicus]] qui [[Traiectum ad Rhenum|Ultraiecti]] anno [[1698]] pervenit. Professor se proposuisse dicitur sed [[coffearia|coffearius]] [[Haga Comitum|Hagensis]] fit civesque Batavus. Protagonista fuit narrationis partim ficticiae [[Francogallice]] scriptae, quibus mox altera pars adiecit abbas [[Ioannes Olivier]] mythistoricus. Narratio [[lingua Nederlandica|Batave]], [[Anglice]] divulgata est. Sunt qui [[Daniel Defoe|Danielem Defoe]] interpretem versionis Anglicae fuisse censent. Coffeariam Hagensem [[Robertus Challe]] scriptor frequentavit. Portugallensis quidam qui Hagae habitabat hae se meminisse confessus est: :''Au milieu du dix-huitième siècle il y avait un café sur le Plein [de La Haye], tenu par un Litalien du nom de Rozelli, qui était très-fréquenté par le beau monde. Ce Rozelli était un farceur, un homme à aventures, très-amusant, dont on a même publié une histoire. On venait dans ce café autant pour l'y voir et l'entendre raconter ses anecdotes, que pour la société qu'on y rencontrait.''<ref>{{qc|id= Fonseca (1853)}} vol. 1 p. 228</ref> Praecepta culinaria ad librum [[Ricardus Bradley|Ricardi Bradley]], titulo ''The country housewife and lady's director'' (1727) dedit. Bradley eum [[Haga Comitum|Hagae Comitum]] cognovit atque de eo ad amicum [[Ioannes Sloane|Ioanne Sloane]] in epistula scripsit, verbis ''the famous Rozelli who is the author of that diverting piece entitled Les Adventures de Seign. Rozelli''.<ref>[[Bibliotheca Britannica|BL]] Sloane ms. 3322 f. 62. {{qc|id= Davidson (1980)}} pars iii p. 46, cf. pars ii pp. 55-56</ref> == Notae == <references /> == Bibliographia == ; De homine * {{ec|id= Davidson (1980)|c= "A list of recipe contributors" in Caroline Davidson, ed., ''Richard Bradley: The country housewife and lady's director ... from the 1736 edition'' (Londinii: Prospect Books, 1980) pars iii p. 46 }} * {{ec|id= Fonseca (1853)|c= Antonio Lopez de Fonseca, ''La Haye, par un habitant''. Hagae: Van Stockum, 1853 {{Google Books|C9pSAAAAcAAJ|vol. 1}} {{GB|l_LgMorsnFoC|vol. 2)}} }} ; De coffeariis Batavis * J. van Lennep, J. ter Gouw, ''De uithangteekens, in verband met geschiedenis en volksleven beschouwd''. Amstelodami: Gebroeders Kraay, 1868; [https://www.roosterroots.nl/images/uithangtekens.pdf editio interretialis]; [https://www.dbnl.org/tekst/lenn006uith01_01/lenn006uith01_01_0019.php fragmentum utile] * D. G. J. Schotel, ''Het maatschappelijk leven onzer vaderen in de zeventiende eeuw'' (Haarlem: Kruseman, 1869) [https://archive.org/details/hetmaatschappel00schogoog/page/n9/mode/1up p. 62] ; Editiones narrationis Bibliographiam plenam editionum Francogallicarum [https://classiques-garnier.com/export/pdf/l-infortune-napolitain-ou-les-aventures-du-seigneur-rozelli-bibliographie-primaire.html?displaymode=full hic habes] ex editione {{qc|id= Leborgne et Sempère (2021)}} extractam. * 1708-1709 : ''L' infortuné Napolitain ou les avantures du seigneur Rozelli''; ''La vie et avantures du seigneur Rozelli''. Lutetiae: Claude Rapin; [https://www.digitale-sammlungen.de/en/view/bsb11426154 3a ed., vol. 1], [https://www.digitale-sammlungen.de/de/view/bsb10780655 2a ed., vol. 2 apud Bavarenses] {{Google Books|nLxWAAAAcAAJ|vol. 2}}. -- Lutetiae: Pierre Witte [https://www.digitale-sammlungen.de/de/view/bsb10066374 vol. 2 apud Bavarenses] * 1709 : ''Memoirs of the life and adventures of Signor Rozelli''. Londinii: John Morphew [https://archive.org/details/bim_eighteenth-century_linfortune-napolitain_olivier-abbe_1709 Textus] * 1716 : ''D'ongelukkige Napolitaan, of zeldzaam levensbedrijf van Rozelli''. Ultraiecti: Jakob van Poolsum, 1716 [https://www.abebooks.com/Dongelukkige-Napolitaan-zeldzaam-levensbedrijf-Rozelli-Behelzende/32349164780/bd descriptio bibliopolae]; [https://www.forumrarebooks.com/item/_olivier_abbe_jean__d_39_ongelukkige_napolitaan_of_zeldzaam_levensbedrijf_van_rozelli_.html alia, cum nota de morte Roselli] {{Nexus deficit|date=November 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * 1725 : ''Memoirs of the life and adventures of Signor Rozelli, late of the Hague''. Londinii: F. Fayram, 1725; [https://archive.org/details/memoirsoflifeadv01oliv/ vol. 1, 4a ed., 1740] {{Google Books|CZdPKKHuf5oC|vol. 2, 4a ed., 1740}} * 2021 : {{ec|id= Leborgne et Sempère (2021)|c= Érik Leborgne, Emmanuelle Sempère, edd., ''L’Infortuné Napolitain ou les aventures du seigneur Rozelli. Édition critique''. Lutetiae: Classiques Garnier, 2021}}; [https://classiques-garnier.com/revue-d-histoire-litteraire-de-la-france-1-2023-123e-annee-n-1-varia-comptes-rendus.html?displaymode=full recensio operis]; [https://muse.jhu.edu/article/880289 alia] ; De narratione Bibliographiam pleniorem [https://classiques-garnier.com/export/pdf/l-infortune-napolitain-ou-les-aventures-du-seigneur-rozelli-bibliographie-critique-sur-l-infortune-napolitain-et-sur-olivier.html?displaymode=full hic habes] ex editione {{qc|id= Leborgne et Sempère (2021)}} extractam. * René Démoris, ''Le Roman à la première personne''. Lutetiae: Armand Colin, 1975 * Antonio Viselli, "[https://books.openedition.org/pupvd/32462 L’Illustre malheureuse et L’Infortuné Napolitain, deux cosmopolites dans une Europe en crise de conscience]" in Anne-Lise Blanc et al., edd., ''La profusion et l’unité: pour Françoise Haffner'' (Perpiniani: Presses universitaires de Perpignan, n.d.) pp. 233-248 == Nexus externi == {{CommuniaCat|Lucio Roselli|Lucium Roselli}} {{DEFAULTSORT:Roselli, Lucius}} {{Anni vitae|saeculo 17|1719}} [[Categoria:Coffeariae]] [[Categoria:Scriptores Nederlandiae]] [[Categoria:Incolae Italiae]] [[Categoria:Exsules]] [[Categoria:Popinarii]] 3e5t31asjsy3uosrmbbqzspow9ts0n7 10 325780 3999878 3966582 2026-11-06T13:13:23Z Grufo 64423 Documentationem redintegravi 3999878 wikitext text/x-wiki {{Subpagina documentationis}} {{Formula indicia e Vicidatis reperiens|P6|P17|P18|P47|P94|P122|P131|P150|P190|P194|P242|P421|P625|P856|P1082|P1448|P2046}} Hanc formulam licet ad caput omnis paginae de urbe vel oppido inserere. Parametra apud nos nulla requirit: data omnia e [[:d:|Vicidatis]] extrahuntur. Si data erronea seu lacunosa sunt, ad paginam Vicidata respectivam (per nexum sub verbo “Vicidata” oblatum) ibique aut corrige aut adde ea quae conveniunt. Si haec facere nescis, quaere, s.t.p., [[Disputatio Formulae:Capsa urbis Vicidatorum|in pagina disputationis]]. This formula can be placed at the top of any page about a city or town. It requires no local parameters: it produces an infobox drawn from information at Wikidata. If the data shown are erroneous or incomplete, go to the Wikidata page (by clicking on the word “Vicidata” in the box on our Vicipaedia page) and add or correct as necessary. If you cannot do this, ask for help [[Disputatio Formulae:Capsa urbis Vicidatorum|on the talk page]]. == De usu == '''Vicitextus:''' <syntaxhighlight lang="wikitext">{{Capsa urbis Vicidatorum}}</syntaxhighlight> == Ulteriora si cupis == * [[:Categoria:Formulae geographicae]] * [[:Categoria:Formulae Vicidatorum]] <includeonly>{{in harenario aut alibi|| <!-- Categorias sub hac linea adde --> [[Categoria:Formulae|{{PAGENAME}}]] [[Categoria:Formulae quae nullum argumentum accipiunt|{{PAGENAME}}]] [[Categoria:Formulae geographicae|{{PAGENAME}}]] [[Categoria:Formulae marginales|{{PAGENAME}}]] }}</includeonly> rh5q68tmkfpgf9jium5zlhe0xjrsdwc 0 327321 4000017 3990660 2026-11-06T19:29:31Z InternetArchiveBot 139091 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 4000017 wikitext text/x-wiki {{Titulus italicus}} {{ores|Itinerarium Portugallensium}}, titulo prisco [[Italiane|Italiana]] {{ores|Paesi novamente retrovati|lingua=it}}, est collectio operum de explorationibus anno fere [[1506]] a [[Francanus Montalbodus|Francano Montalbodo]] compositum, anno [[1507]] divulgatum est. Collectio saepe reimpressa, anno [[1508]] [[Latine]] et [[Theodisce]], anno [[1515]] [[Francogallice]] versa est. Collectio in partes divisa est, quarum enumeratio hic sequitur: <div style="font-size:90%;"> {| class="wikitable sortable" !Auctor !''Paesi novamente retrovati'' 1507<ref>{{qc|id= Tilley (1907)}} pp. 317-318</ref> !Cap., sg. !''Itinerarium Portugallensium'' 1508 !Sg. |- |[[Aloisius Cadamustus]] |Incomenza el libro de la prima nauigatione ... |1–47, a 1 |Primus qui sulcauerit oceanum meridiem uersus |B 1 |- |[[Aloisius Cadamustus]] |Libro secundo de la nauigatione de Lisbona a Callichut ... |48–50, l 2 |Liber secundus nauigationis e Ulisbona usque Calechut ... |E 8 |- |Hieronymus Sernigus |El tempo che spartirono li navili ... |51–62, m 1v |De digressu et regressu Lusitanarum nauium |F 2v |- |Ioannes Matthaeus Creticus |Dove impersona Re Manuel ... |63–70, n 4v |Quomodo Rex Manuel dedit praefecto classis regium trophaeum |F 7v |- |Ioannes Matthaeus Creticus |Libro terzo dela nauigatione de Lisbona a Calichut ... |71–83, p 2 |Liber tertius nauigationis factae ex Ulisbona |G 3v |- |[[Petrus Martyr ab Angleria]]; [[Angelus Trevisanus]], interpr. |Incomenza la nauigatione del Re di Castiglia ... Libro quarto |84–108, s 3v |[Liber quartus:] Incipit nauigatio Regis Hispaniae ... |H 8 |- |[[Petrus Martyr ab Angleria]]; [[Angelus Trevisanus]], interpr. |Come Alonso Negro compagno de lo Admirante trouo isole inaudite ... |109–111, z 2 |De insulis inaccessis et variis moribus |K 8v |- |[[Petrus Martyr ab Angleria]]; [[Angelus Trevisanus]], interpr. |Nauigatione de Pinzone compagno de lo Admirante ... |112–113, z 4v |De nauigatione Pinzoni socii Admirantis ... |L 2v |- |[[Americus Vesputius]]; Ioannes Iocundus, interpr. |[Libro quinto:] El ''Novo Mundo'' ... Alberico Vesputio a Lorenzo patre dei Medici salutem |114–124, & 3 |[Liber quintus:] De nouo orbe, e lingua hispana in italicam traducta |L 4 |- |Ioannes Matthaeus Creticus |Libro sexto de le cose da Calichut conforme ala nauigatione de Petro Aliares ... |125, Rx 2 |Liber sextus: Rerum memorabilium Calechut, quae non sunt absimiles illis quas Petrus Aliares ... scripsit |M 1 |- | |Copia di una lettera receuta da li mercatanti de Spagna ... |128 [sic], Rx 3v |Exemplum quarundam litterarum negociatorum et collibistarum ac trapezitarum Hispaniae ... (cap. 126) |M 3 |- |Petrus Pasqualigus |Copia di una lettera de Domino Pietro Pasqualigo ... |126, A 2v |Exemplum quarundam litterarum Petri Pasqualigi ... (cap. 126 [bis]) |M 5v |- |Ioannes Franciscus de Sagitta |Copia di una lettera de Francescho de la Saita Cremonese ... |127, A 4 |Exemplum quarundam litterarum Francisci de Sagitta Cremonensis ... |M 6v |- |Ioseph Indus |Como Ioseph Indiano asceso le nostre caravelle ... |129–142, B 2 |Quomodo Ioseph Indus venit Ulisbonam ... (capp. 128, 130-142) |M 8 |} </div> Hae res omnes, cum aliis decem aliunde collectis, anno [[1532]] in collectaneum [[Simon Grynaeus|Simonis Grynaei]] (titulo ''[[Novus orbis (Grynaeus)|Novus orbis regionum ac insularum veteribus incognitarum]]'') rursus impressae sunt. Inde novae versiones, tam Theodisca (1534) quam Batava (1563) confectae sunt. == Editiones et versiones == [[Fasciculus:Itinerarium Portugallensium 1507 tp.jpg|thumb|Titulus illustratus versionis Latinae ''Itinerarium Portugallensium'' (1508)]] * 1507 : {{ec|id=Montalboddo (1507)|c=[[Francanus Montalbodus|Fracanzano Montalboddo]], ed., ''Paesi novamente retrovati et novo mondo da Alberico Vesputio Florentino''. Vicenza: Henrico Vicentino {{Ling|Italice}}; [http://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k58988n Textus apud Gallica]; [https://archive.org/details/paesinouamentere00unse_0 apud Internet Archive]; [https://archive.org/details/paesinouamentere00unse aliud exemplar] * 1508 : [https://archive.org/details/paesinouamentere00unse_1 Editio Mediolanensis 1508]; [https://archive.org/details/paesinouamentere00frac eadem rursus impressa 1916]}} * 1508 : {{ec|id=Madrignanus (1508)|c=[[Francanus Montalbodus]], ed.; [[Archangelus Madrignanus]], interpr., ''Itinerarium Portugallensium e Lusitania in Indiam et inde in occidentem et demum ad aquilonem'' {{Ling|Latine}}; [https://archive.org/details/itinerariumportu00unse/ Textus]; [https://archive.org/details/bub_gb_OEBMA3dMZcMC aliud exemplar] apud ''Internet Archive''}} * 1508 : {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Iodocus Ruchamer||de|qid=Q41951058}}, interpr., ''Newe unbekanthe landte und ein newe weldte in kurtz verganger zeythe erfunden''. Norimbergae: Georg Stuchs; [https://diglib.hab.de/drucke/156-10-quod-2f-2s/start.htm Textus] * 1515 : Mathurin du Redouer, interpr., ''S'ensuyt le nouveau monde & navigations faictes par Emeric de Vespuce Florentin''. Lutetiae: Veuve Trepperel et Jean Jehannot; [https://diglib.hab.de/drucke/t-81-4f-helmst-1s/start.htm Textus]; [https://www.gutenberg.org/ebooks/77290 ebook apud gutenberg.org]. -- editio 1521: Lutetiae: Philippe Le Noir == Notae == <references /> == Bibliographia == * Norbert Ankenbauer, ''„das ich mochte meer newer dyng erfaren“. Die Versprachlichung des Neuen in den „Paesi novamente retrovati“ (Vicenza, 1507) und in ihrer deutschen Übersetzung (Nürnberg, 1508)''. Berolini, 2010 * Norbert Ankenbauer: “[https://zfdg.de/sb002_009 »Newe landte« in der historischen Sprachwissenschaft: Ein Beitrag zur Druckersprache der Nürnberger Offizin Georg Stüchs auf Grundlage der Digitaledition Paesi novamente retrovati - Newe unbekanthe landte]” in Roland S. Kamzelak, Timo Steyer, edd., ''Digitale Metamorphose: Digital Humanities und Editionswissenschaft'' (''Sonderband der Zeitschrift für digitale Geisteswissenschaften'', 2. 2018). DOI 10.17175/sb002_009 * Norbert Ankenbauer, ed., ''[https://web.archive.org/web/20260805185017/https://diglib.hab.de/edoc/ed000145/start.htm Paesi novamente retrovati - Newe unbekanthe landte. Eine digitale Edition früher Entdeckerberichte]'' (''Editiones Electronicae Guelferbytanae'', 10). Wolfenbüttel: Herzog August Bibliothek, 2012 * Angela Caracciolo Aricò, “[https://www.academia.edu/5698512/Angelo_Trevisan_Lettere_sul_Nuovo_Mondo_Granada_1501 L'immagine del nuovo mondo nella cultura veneziana del cinquecento]” in ''Versants'' vol. 22 (1992) pp. 69-89 * Max Böhme, ''Die großen Reisesammlungen des 16. Jahrhunderts und ihre Bedeutung''. Argentorati, 1904; [https://archive.org/details/bub_gb_6FYNAQAAIAAJ/page/n11/mode/2up Textus apud Internet Archive] * Michael Brennan, “[https://www.connotations.de/article/michael-brennan-the-texts-of-peter-martyrs-de-orbe-novo-decades-1504-1628-a-response-to-andrew-hadfield/ The Texts of Peter Martyr's De orbe novo decades (1504-1628): A Response to Andrew Hadfield]” in ''Connotations'' vol. 6 no. 2 (1996/1997) * Eric Dursteler, “Reverberations of the Voyages of Discovery in Venice, ca. 1501: The Trevisan Manuscript in the Library of Congress” in ''Mediterranean Studies'' vol. 9 (2000) pp. 43-64; [https://www.jstor.org/stable/41166910 JSTOR] * Giuseppe Ferraro, ed., ''Relazione delle scoperte fatte da C. Colombo, da A. Vespucci e da altri, dal 1492 al 1506, tratta dai monoscritti della biblioteca di Ferrara''. Ferrariae: Romagnoli, 1875; [https://archive.org/details/relazionedelle00ferrrich/page/n7/mode/2up Textus] * {{ec|id= Tilley (1907)|c= Arthur Tilley, “Rabelais and Geographical Discovery. I. The ‘Novus Orbis’ of Simon Grynaeus” in ''Modern Language Review'' vol. 2 (1907) pp. 316-326 ; [https://www.jstor.org/stable/3713656 JSTOR] }} [[Categoria:Scripta 1507]] [[Categoria:Litterae Italianae]] [[Categoria:Italiae scripta]] [[Categoria:Exploratio]] [[Categoria:Christophorus Columbus]] i0sb59rtcl3481wt0ku70fha6279q97 0 327688 4000123 3980989 2026-11-07T00:58:49Z Grufo 64423 Paginam vicificavi 4000123 wikitext text/x-wiki {{res|Methodus Interlinguae}}{{FD ref}} regulas complectitur selectionis [[Vocabulum|verborum]] inter gentes adhibitorum, eorum formae, significationis, necnon selectionis [[Affixum|affixorum]] ([[praefixum|praefixorum]] et [[suffixum|suffixorum]]) et formationis novorum verborum. Haec ab [[International Auxiliary Language Association|IALA]] elaborata est et adhibita ad [[Interlingua|Interlinguam]] IALA creandam. Nostris temporibus applicatur ad [[lingua Interslavica|linguam Interslavicam]] elaborandam, novam linguam constructam in linguis Slavicis fundatam. == Historia == [[Fasciculus:150px-Interlingua-Logo.png|thumb|[[Logotypus]] rationis.]] Methodologia Interlinguae describitur in ''Dictionario ab Interlingua ad Anglicum'' sub redactione [[Alexander Gode|A. Gode]] anno [[1951]] edito.<ref>{{qc|Gode, 1951}}.</ref> Difficile est auctoritatem methodologiae sine ambiguitate adscribere. Verisimiliter ea elaborata est a multis investigatoribus, operariis et collaboratoribus societatis IALA. In praefatione Dictionarii, Gode duos homines commemorat qui fundamenta huius methodi iecerunt. Hi sunt {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Ezra Clark Stillman|E. Clark Stillman|en|qid=Q3893212}} et {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Andreas Martinet||en|qid=Q55972}}. Multi alii homines a Gode commemorati in elaboratione Dictionarii participaverunt. In ultimo temporis spatio laboris IALA, haec a Gode dirigebatur, et ipse Dictionarium redegit. == Introductio == In Interlingua IALA, quinque sunt linguae originariae sive sic dictae ''linguae moderatrices'', quae determinant utrum certum quoddam verbum sit verbum in Interlingua.<ref name=":0">{{*Cfr}} {{qc|Gode, 1951}}, p. 24: “Source or Control Languages.—(...)The best restricted sphere of languages in which to carry out a systematic collection of international words is consequently a combination of English and the Romance languages. We refer to these languages variously as source or control languages.”</ref> Hae sunt: [[Lingua Anglica|Anglica]], [[Lingua Hispanica|Hispanica]], [[Lingua Lusitana|Lusitana]], [[Lingua Francogallica|Francogallica]], et [[Lingua Italica|Italica]]<ref name=":0" />. Hispanica et Lusitana propter similitudinem suam ut una lingua (“Iberica”) tractantur. Hae quinque linguae etiam adhibitae sunt ad [[Grammatica Interlinguae|grammaticam Interlinguae]] definiendam. [[Lingua Theodisca|Theodisca]] et [[Lingua Russica|Russica]] ut fons secundarius Interlinguae adhibentur. Si consensus deest inter saltem tres ex quinque linguis moderatricibus (Hispanica et Lusitana pro una habitis), et duae tantum linguae moderatrices consentiunt, Theodisca aut Russica ut tertia fungi potest. In paucis casibus quibus etiam hic processus ad nullum verbum eligibile ducit, verbum de quo agitur primum ex [[Lingua Latina|Latina]], lingua scientiae antiquae, depromebatur. In Interlingua hodierna, derivationes ex aliis coniunctionibus [[Linguae Romanicae|linguarum Romanicarum]] usitatiores sunt, quamquam nonnulla verba Latina in usu populari manent. Quum constitutum est certum quoddam verbum in vocabularium Interlinguae recipi posse, '''forma''' verbi adhuc ignoratur: tantum collectio varietatum nationalium eiusdem verbi habetur. Processus formae definiendae quam verbum in Interlingua assumit '''prototypatio''' appellatur; Interlingua formis {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|prototypus|prototypicis|en|qid=Q207977}} verborum utitur. Eadem omnino ratio praefixis et suffixis adhibita est. == Vocabularium == === Introductio === '''Regula trium''' est una ex regulis maximi momenti in ratione derivandi verba internationalia in vocabulario [[Interlingua|Interlinguae]] [[IALA]]. Haec regula ''eligibilitatem'' verbi ad vocabulario definit, decernens utrum id “internationalis” (et ergo in Interlingua rectum) habeatur necne: verbum eligibile est si in tribus saltem linguis moderatricibus (Hispanica et Lusitana pro una habitis) forma et significatu congruentibus occurrit. Lingua Theodisca et/aut Russica unam ex tribus substituere potest. Regula trium ''non'' definit ''formam'' verbi; hoc determinatur a sic dictis ''prototypis''. === Eligibilitas === Verbum in vocabulario Interlinguae recipitur si eius varietates cum significatibus congruentibus — # in '''tribus''' ex quattuor sequentibus unitatibus linguisticis occurrunt:<ref name=":1">{{*Cfr}} {{qc|Gode, 1951}}, p. 26: “In sum, a preliminary formulation of the criterion of internationality runs as follows: A word is to be accepted as international when its presence is attested—in corresponding forms and with corresponding meanings—in at least three of the language units, Italian, Spanish and/or Portuguese, French and English, with German and Russian as possible substitutes.”</ref> ## [[Lingua Anglica|Anglica]] ## “{{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Linguae Ibericae|Iberica|en|qid=Q957802}}” (i.e., [[Lingua Hispanica|Hispanica]] et/aut [[Lingua Lusitana|Lusitana]]) ## [[Lingua Francogallica|Francogallica]] ## [[Lingua Italica|Italica]], # ''aut'' in duabus ex praedictis quattuor unitatibus linguisticis '''''et''''' in una ex sequentibus duabus linguis moderatricibus adiunctis occurrunt<ref name=":1" />: ## [[Lingua Theodisca|Theodisca]] ## [[Lingua Russica|Russica]]. In investigatione vocabularii, non solum ad lexicon hodiernum restringimur. Exempli gratia, verbum Francogallicum ''tuer'' (= occidere) nullam cognationem cum Italico ''uccidere'' ostendit, sed in lingua Francogallica antiqua verbum ''occire'' exstabat. Similiter, “occidere” Hispanice est ''matar'', sed verbum vetus ex parte in participio ''occiso'' superfuit. Verba non necessario in linguis originis ''de facto'' existere debent. Sufficit ut ''potentialiter'' existant. Exempli gratia, discipulus linguae Anglicae, qui verba sicut ''visible'', ''visibility'', ''versatile'', ''versatility'' novit, mirari potest quod ''proximity'' formam congruentem *''proxime'' aut *''proximous'' non habet. *''proxime'' in lingua Anglica potentialiter existit, quia in Anglica existit ''proximity''. Talis existentia potential sufficiens habetur dummodo verbum hypotheticum in una saltem lingua moderatrice existat (hoc in casu, exempli gratia, ''prossimo'' in Italica). Eadem ratiocinatio applicatur cum verbum “fundamentale” est omnino internationale, dum verbum derivatum solum potentialiter existit. Contraexemplum esse potest ''{{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|arachnophobia||en|qid=Q220783}}''. ''Arachnophobia'' in omnibus linguis moderatricibus occurrit, et hinc rectum in Interlingua videtur. Atqui *''arachna'' (= aranea) in omnibus linguis moderatricibus ''potentialiter'' existit, sed in nulla earum ''de facto'' exstat. Quocirca *''arachna'' non videtur bonus candidatus pro Interlingua, neque in dictionariis Interlinguae invenitur. === Principium serierum derivationalium completarum === Alia regula maximi momenti in progressione dictionarii IED fuit ''principium serierum derivationalium completarum''. Principium dicit ut, si invenimus verbum in serie derivationis internationale esse, omnia verba in illa serie in Interlingua recta sint, etiam si non omnino internationalia sunt.<ref name=":3">For the international vocabulary the clarity of its derivational patterns is of such essential importance that it was decided to stress it in this Dictionary by an almost unqualified adherence to the principle that no word is listed without simultaneously admitting all its clear compounds, derivatives, and formations preceding it in a derivational series.</ref> Hoc significat omnia verba ex verbo internationali derivata, necnon omnia verba antecedentia<ref name=":3" />. Exemplum esse potest verbum ''marin''. Si invenimus ''marin'' condicionibus eligibilitatis satisfacere, omnia verba in catena: : ''mar'' –> ''marin'' –> ''submarin'', ''marinero'' recta in Interlingua sunt, etiam si non omnino internationalia sunt.<ref name=":4">{{*Cfr}} {{qc|Gode, 1951}}, p. 46: “If the adjective marin ‘marine’ is listed, it is allowed to take with it the compound submarin ‘submarine,’ the derivative marinero ‘mariner,’ and the form mar ‘sea’ which precedes it. Of course no word is allowed to carry with it dependents not clearly recognizable as such. If the adjective marin has a substantival derivative marina ‘navy,’ this word does not appear in the Dictionary as a dependent of marin because no one will recognize the signification of marina on the basis of his aequaintance with the adjeetive marin plus the termination -a. The word marina is in the vocabulary by its own rights. It is international in the required sense all by itself.”</ref> Non omnia verba cognata ad eandem seriem derivationis pertinent<ref name=":4" />. Exempli gratia, ''marina'' (= classis) ad aliam seriem derivationis pertinet, quia significatio vocis ''marina'' ex significatione vocis ''marin'' cum suffixo -a deduci non potest<ref name=":4" />. ''Marina'' familiam verborum separatam constituit<ref name=":4" />. Praeterea, usus huius principii in progressione dictionarii restrictus est postulando ut unumquodque verbum in una saltem lingua originis occurrat. Principium serierum completarum effecit ut multa synonyma in dictionario iuxta alia verba includerentur, etiam si non omnino internationalia essent.<ref>{{*Cfr}} {{qc|Gode, 1951}}, p. 48: “The Dictionary includes a fair number of doublets which cannot be kept out of the international vocabulary because they happen to be international. Most of them owe their occurrence to the principle of complete derivational series.”</ref> Exempla sunt:<ref>{{*Cfr}} {{qc|Gode, 1951}}, p. 49.</ref> * ''vindicar'' iuxta ''vengiar'' * ''iride'' iuxta ''iris''. === Prototypatio === [[Fasciculus:Interlingua-English-Dictionary_secunde_edition.jpg|right|thumb|267x267px|Lexicon Interlingua-Anglicum ab A. Gode redactum, in quo methodologia Interlinguae explicabatur.]] In Interlinguam inducuntur sic dicta prototypa. Prototypum est recentissimus historicus aut theoricus antecessor communis vocabulorum ex linguis moderatricibus, sed quibusdam condicionibus satisfacere debet. Imprimis liberum esse debet ab omnibus proprietatibus nationalibus quae propriae sunt tantum linguae originis. Exempli gratia, prototypum vocabulorum Anglici ''statistics'' et Gallici ''statistique'' liberum esse debet a proprietatibus quae tantum Anglicae et Gallicae propriae sunt, atque talem formam possidere debet, a qua Anglicum ''statistics'' et Gallicum ''statistique'' tantum deviationes sint, proprietates praebentes ex historica harum linguarum evolutione ortas. Prototypa plerumque formis [[Lingua Latina vulgaris|Latinitatis vulgaris]] aequantur, sed non sunt eadem. Exempli gratia, prototypum Hispanici ''tierra'', Gallici ''terre'', Lusitani et Italici ''terra'' est ''terra''. Diphthongus ''ie'' est tantum forma Hispanicae propria, dum terminatio ''-e'' est tantum forma Gallicae propria. ''Terra'' videtur esse vocabulum Latinum, Italicum et Lusitanum, sed non est. Si diphthongus ''ie'' etiam Gallicae et Italicae proprietas esset, prototypum esset *''tierra'', non ''terra''. Praeterea prototypum congruere debet cum vocabulis derivatis. Exempli gratia, si vocabula derivata non considerarentur, prototypum Gallici ''temps'', Hispanici ''tiempo'', Lusitani et Italici ''tempo'' esset *''tempus'' aut (Gallica exclusa) *''tempo''. Sed adiectivum in linguis moderatricibus est ''temporal'' (vel eius varietates). Hinc prototypum quaesitum est ''tempore''. Prototypum ''tempore'' cum suffixo ''-al'' dat ''temporal''. Alterum exemplum est ''corde''. Prototypum Italici ''cuore'', Hispanici ''corazón'', Lusitani ''coração, cor'', Gallici ''cœur'' non est *''core'', quod responderet verbis ''cor'', ''coris'' Latinitatis vulgaris (contra ''cor'', ''cordis'' Latinitatis classicae), sed ''corde'', quia adiectivum quod in linguis moderatricibus occurrit est ''cordial''. Hinc ''corde'' -> ''cordial''. === Significatio === Sola exsistentia vocabulorum cognatorum in linguis moderatricibus non sufficit ad vocabulum in Interlinguam inducendum. Exemplum sunt Italicum ''piangere'', Hispanicum ''plañir'', Gallicum ''plaindre'' et (archaicum et dialectale) Anglicum ''to plain''. Omnia ex Latino ''plangere'' proveniunt, sed eorum significatio evoluta est et hodie omnia aliquid diversum significant. Ideo ''planger'' in Lexico Interlinguae non invenitur. Accuratius, ''planger'' in Lexico inveniri potest, sed nullam significationem ascriptam habet. Contra, varietas reflexiva huius verbi, scilicet ''planger se'', est bona Interlingua, quia eandem significationem in omnibus linguis Romanicis moderatricibus habet et hinc in Lexico invenitur. == Affixa == === Introductio === Prorsus eadem methodus quae ad vocabula adhibita est, etiam ad praefixa et suffixa adhibebatur. In Interlinguam inclusa sunt prototypa suffixorum et praefixorum linguarum moderatricium. Exemplum est suffixum ''-ale'' ex Latino ''-alis'' descendens. Integra huius suffixi forma in sola lingua Italica conservatur. In omnibus aliis linguis fontibus ad ''-al'' simplificatur. Ergo prototypum est ''-al''. Exemplum magis complexum est suffixum Latinum parallelum ''-ilis''. Hic rursus sola lingua Italica litteram ''-e'' finalem retinet. Fere in linguis moderatricibus hoc suffixum in duo suffixa dividitur: * Angl. ''civil'' contra ''agile'', * Gall. ''civil'' c. ''agile'', * Hisp. ''civil'' c. ''agil'', * Ital. ''civile'' c. ''agile''. Quam ob rem in Interlinguam duo prototypa inclusa sunt: ''-il'' et ''-ile''. Re vera ea prosunt ad distinguendum inter vocabula in ultima syllaba accentuata (''-il'') et vocabula in antepaenultima syllaba accentuata (''-ile''). Simile munus obit ''-e'' finale post litteras ''r'' et ''n''. Exempla: * ''autom<u>o</u>bile'' contra ''infant<u>i</u>l'', * ''<u>o</u>rdine'' c. ''asin<u>i</u>n'', * ''<u>a</u>rbore'' c. ''profess<u>o</u>r''. === Suffixa infinitivorum verborum === Suffixa Latina infinitivorum ''-are'', ''-ere'', ''-ire'' plene conservantur in sola lingua Italica. In omnibus aliis linguis moderatricibus ea simplificantur: Gallice ''-er'', ''-re'', ''-ir''; Hispanice et Lusitanice ''-ar'', ''-er'', ''-ir''. Ergo prototypa sunt ''-ar'', ''-er'', ''-ir''. Quia prototypum ''-er'' in linguis moderatricibus re vera in duas varietates dividitur, scilicet ''-er'' et ''-ere/-re'', erat facultas theorica in Interlinguam duo prototypa inducendi, ''-er'' et ''-ere'', quae re vera ad accentum et etymologiam vocabulorum distinguenda prodessent, similiter ac suffixa ''-il'' et ''-ile'', sed Lexicon talem distinctionem non facit.<ref>{{*Cfr}} {{qc|Gode, 1951}}, pp. 31–32: “Since the subdivision of Latm -ere verbs in two groups with the stress on the penult and antepenult respectively is clearly traceable within the sphere of the modern Romance languages, the prototype of the infinitive termination might be determined for each of the two cases separately. The resulting distinction of verbs in -er with the stress on the last syllable and a smaller group of verbs in -ere with the stress on the antepenult would largely correspond to two types of derivation. The verbs in -er would show ‘weak’ derivatives in -it plus -ion, -ive, -ura, etc., while the verbs in -ere would build such derivatives by adding -ion, -ive, -ura, etc. to a ‘strong’ or modified stem. In this Dictionary no such distinction has been made.”</ref> == Vocabulorum formatio == Derivatio novorum vocabulorum in Interlingua est processus qui novum [[vocabulum]] ad usum in [[Interlingua]] definit. In Lexico originali sola vocabula quae re vera in una saltem ex linguis moderatricibus occurrunt inclusa sunt, sed omnes usores Interlinguae {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|regula (philosophia)|regulas|en|qid=Q3878446}} ad propria vocabula creanda adhibere possunt, dummodo praefixa et suffixa logice adhibeantur et nova vocabula utilia sint. Quia hic processus plus minusve obiectivus est, nulla sunt vocabula officialiter sancita in Interlingua; processus derivationis per se stat. Exempli gratia, nova vocabula creare possumus ut: * ''jada'' -> ''jadificar'' = aliquid in formam {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|iliata|iliatae|en|qid=Q175089}} similem fingere, * ''pluralista'' -> ''pluralistic''. Longius ire et vocabula creare possemus ut: * ''jadificar'' -> ''jadification'', * ''jadification'' -> ''jadificational'', * ''pluralistic'' -> ''pluralisticitate'', sed eorum utilitas est dubitabilis. == Vocabula mutuata == === Vocabula ex linguis artificiosis prioribus mutuata === Lexicon Interlinguae animadvertit quaedam vocabula ex linguis artificiosis prioribus methodologiae Interlinguae non repugnare, et hinc in eam inducta esse. Haec sunt praesertim particulae. In IED uncinis quadratis notantur. Exempla: * ''yo'', * ''esque,'' * ''anque'', * ''ci'', * ''pois'', * ''depois''. Posteriori tempore quaedam vocabula in Interlinguam ex [[Interlingue|Occidentali]] mutuata sunt. Haec in Lexico originali non occurrunt, sed usurpantur et in aliis lexicis inveniuntur. Haec sunt vocabula ut ''besonio''<ref name=":2">{{Opus | cognomen = Cleij | nomen = Piet | titulus = Le lista de 51.500 parolas extracte ab le Dictionario Interlingua Nederlandese de Piet Cleij | url = https://wikisource.org/wiki/Main_Page/Interlingua/51500_parolas }}.</ref>, ''besoniar''<ref name=":2" />, ''micre''<ref>{{Opus | cognomen redactoris = Wimmer | nomen redactoris = Paulus | titulus = Słownik interlingua–polski | latine = Dictionarium ab Interlingua ad Polonicum | url = https://sites.google.com/site/jezykinterlingua/s%C5%82ownik-interlingua-polski }}.</ref> === Vocabula ex linguis naturalibus mutuata === Multa vocabula in Interlinguam ex linguis naturalibus mutuata sunt. In IED una cum symbolo linguae originis exhibentur. Praecipue fecunda hic fuit lingua Gallica. Exempla sunt: * ex Gallica: ''defaite'', ''portrait'', ''amateur'', ''chef'', ''adieu'', ''adresse'', ''affaire'', ''brochure'', ''jargon'', * ex Italica: ''dilletante'', ''razzia'', ''schizzo'', ''torso'', * ex Anglica: ''club'', ''film'', ''magazine'', * ex Hispanica: ''cañon'', ''embargo'', ''guerrilla'', * ex Russica: ''soviet'', ''intelligentsia'', * ex [[Lingua Batava|Nederlandica]]: ''referendum'', ''addendum'', * ex [[Lingua Bohemica|Bohemica]]: ''robot'', * ex Latina: ''ad rem'', ''ad hoc'', ''a posteriori'', ''a priori'', ''ave!'', ''cum grano salis''. Eorum pronuntiatus idem est ac in linguis originis. Signa diacritica removentur nisi ad pronuntiatum distinguendum necessaria sunt (ex. gr. ''defaite'' pro Gallico ''défaite''). Fit ut ex vocabulis mutuatis vocabula derivata oriantur, ex. gr.: * ''defaite'' -> ''defaitismo'', ''defaitista'', * ''portrait'' -> ''portraitar'', ''portraitista'', * ''adresse'' -> ''adressar'', * ''schizzo'' -> ''schizzar''. == Disputatio == === Sphaerae productiva et receptiva === Una ex cogitationibus novatoribus societatis [[IALA]] in investigationibus suis ad elaborationem Interlinguae ducentibus est divisio linguarum Europaearum in duos campos: ''sphaeram productivam'' et ''sphaeram receptivam''. Antiquis temporibus, [[Lingua Latina|Latina]] et [[Lingua Graeca|Graeca]] erant linguae virium dominantium in re publica et cultura internationali (vide [[Imperium Romanum]], [[Graecia antiqua]]). Postea, per duo millennia ut [[Lingua auxiliaris internationalis|linguae auxiliares]] necessariae in [[Religio|religione]] et [[scientia]] Europaea fungebantur. Hoc effecit ut omnes linguae Europaeae milia vocabulorum originis Graecae et Latinae, directe obliqueve, importarent. Vocabula originis Graeco-Latinae quae per haec millennia linguis Europaeis communia facta sunt, amplum vocabularum internationale una formant. Oportet igitur linguam Graeco-Latinam, eiusque directas successrices [[Linguae Romanicae|linguas Romanicas]], ut praecipuam sphaerae productivae partem habere. Modernis temporibus, lingua Anglicana est avida vocabulorum internationalium productrix. Praeterito tempore una erat ex linguis receptivissimis Europae, et quamquam re vera est [[Linguae Germanicae|lingua Germanica]], maximam partem vocabularum Gallicorum et Graeco-Latinorum sibi ascivit, adeo ut IALA eam re vera, si non iure, linguam Romanicam duceret. Coniunctio praecipuarum linguarum vocabula internationalia praeterito praesentique tempore producentium efficit ut sphaera productiva definiri possit ut ''sphaera Anglo-Romanica''. Hic novus conspectus societati IALA permisit investigationes ad derivationem vocabularum internationalium ducentes magnopere simplificare: omittere licebat investigationem linguarum sphaerae receptivae, quia sola vocabula quae linguae sphaerae receptivae inter se et cum sphaera productiva communia habent sunt vocabula Graeco-Latina ex ipsa sphaera productiva mutuata. Exempli gratia, [[Lingua Batava|Nederlandica]] et [[Lingua Hungarica|Hungarica]] non multum commune habent, cum sint ex familiis omnino diversis — nisi varietates milium vocabulorum directe obliqueve ex Graeco-Latino internationali mutuatorum, ut ''information'', ''international'', ''politica'', etc. Ergo eorum inclusio ut linguarum moderatricium nihil vocabulario internationali adderet quod non iam adesset. === Correctio accommodativa === Tamen, progredientibus investigationibus, IALA invenit strictam adhaesionem ad notionem sphaerae productivae Anglo-Romanicae in omissione quorundam vocabulorum manifesto internationalium redundare, et conclusit accommodationem ad regulam trium necessariam esse. Ita duae linguae sphaerae receptivae gravissimae ad linguas moderatrices ut adiunctae admissae sunt: Germanica et Russica. Si vocabulo deest fulcrum alicuius linguae sphaerae Anglo-Romanicae, praesentia vocabuli in lingua Germanica aut Russica ut fulcrum correctivum haberi potest. === “Ibericum” === Linguae Ibericae Hispanica et Lusitana ut una lingua habentur propter similitudinem linguisticam, non propter iudicium aliquod de earum momento aut neglegentia ut linguarum singularium. === Lingua Graeca === Cum vocabula internationalia originis ''Graeco''-Latinae sint, non-inclusio linguae Graecae ut linguae moderatricis interdum admirationem movet. Quamquam lingua Graeca magna erat vocabulorum internationalium productrix antiquis temporibus, efficiens ut amplum vocabularum scientificum originis Graecae in Latinam post-classicam incorporaretur, Graeca moderna non iam est pars sphaerae productivae. Vocabula internationalia originis Graecae hodie independenter in vocabulario internationali vivunt, et neologismi scientifici Graeciformes re vera in linguis ut Germanica et Anglicana formantur, non in ipsa lingua Graeca. Pars Graecae hodie gravis omnino in sphaera Anglo-Romanica includitur, et per consequens inclusio Graecae ut linguae moderatricis distinctae re vera nihil mutaret. Le ''[http://www.interlingua.fi/ialagr45.htm General Report]'' societatis IALA anni 1945 (Anglice scriptum), statum investigationum describens et varietates possibiles linguae internationalis proponens. In eo inveniuntur hae regulae fundamentales quae sunt fundamentum Interlinguae: 1) Eligibilitas: Si vocabulum internationale repraesentatur varietatibus cum una saltem significatione communi in tribus saltem ex quattuor unitatibus moderatricibus — Anglica, Gallica, Italica, Hispanica-Lusitana — id eligibile est ad repraesentationem in lingua auxiliari. 2) Forma: Forma in normam redacta, qua vocabulum internationale eligibile repraesentatur, est forma denominatoris communis omnium eius varietatum et prototypum eorum appellari potest. Prototypum gignitur per investigationem completam etymologiae familiae vocabulorum in qua vocabulum internationale invenitur. 3) Significatio: Significatio vel significationes vocabuli internationalis in normam redacti est significatio vel sunt significationes quas omnes varietates ad eius eligibilitatem conferentes in communi habent. ==Notae== <references/> == Bibliographia == * {{Ecce citatio | id = Gode, 1951 | c = {{Opus | cognomen auctoris = Gode | nomen auctoris = Alexander | titulus = Interlingua–English Dictionary | latine = Dictionarium ab Interlingua ad Anglicum | annus = 1951 }} }}. {{NexInt}} * [[Interlingua]] * [[Interlingue]] * {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Regula duorum|}} [[Categoria:Interlingua]] 1t73m9u0hpcsoiy2hgtk1nlqghwyyj2 4000124 4000123 2026-11-07T01:00:23Z Grufo 64423 4000124 wikitext text/x-wiki {{res|Methodus Interlinguae}}{{FD ref}} regulas complectitur selectionis [[Vocabulum|verborum]] inter gentes adhibitorum, eorum formae, significationis, necnon selectionis [[Affixum|affixorum]] ([[praefixum|praefixorum]] et [[suffixum|suffixorum]]) et formationis novorum verborum. Haec ab [[International Auxiliary Language Association|IALA]] elaborata est et adhibita ad [[Interlingua|Interlinguam]] IALA creandam. Nostris temporibus applicatur ad [[lingua Interslavica|linguam Interslavicam]] elaborandam, novam linguam constructam in linguis Slavicis fundatam. == Historia == [[Fasciculus:150px-Interlingua-Logo.png|thumb|[[Logotypus]] rationis.]] Methodologia Interlinguae describitur in ''Dictionario ab Interlingua ad Anglicum'' sub redactione [[Alexander Gode|A. Gode]] anno [[1951]] edito.<ref>{{qc|Gode, 1951}}.</ref> Difficile est auctoritatem methodologiae sine ambiguitate adscribere. Verisimiliter ea elaborata est a multis investigatoribus, operariis et collaboratoribus societatis IALA. In praefatione Dictionarii, Gode duos homines commemorat qui fundamenta huius methodi iecerunt. Hi sunt {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Ezra Clark Stillman|E. Clark Stillman|en|qid=Q3893212}} et {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Andreas Martinet||en|qid=Q55972}}. Multi alii homines a Gode commemorati in elaboratione Dictionarii participaverunt. In ultimo temporis spatio laboris IALA, haec a Gode dirigebatur, et ipse Dictionarium redegit. == Introductio == In Interlingua IALA, quinque sunt linguae originariae sive sic dictae ''linguae moderatrices'', quae determinant utrum certum quoddam verbum sit verbum in Interlingua.<ref name=":0">{{*Cfr}} {{qc|Gode, 1951}}, p. 24: “Source or Control Languages.—(...)The best restricted sphere of languages in which to carry out a systematic collection of international words is consequently a combination of English and the Romance languages. We refer to these languages variously as source or control languages.”</ref> Hae sunt: [[Lingua Anglica|Anglica]], [[Lingua Hispanica|Hispanica]], [[Lingua Lusitana|Lusitana]], [[Lingua Francogallica|Francogallica]], et [[Lingua Italica|Italica]]<ref name=":0" />. Hispanica et Lusitana propter similitudinem suam ut una lingua (“Iberica”) tractantur. Hae quinque linguae etiam adhibitae sunt ad [[Grammatica Interlinguae|grammaticam Interlinguae]] definiendam. [[Lingua Theodisca|Theodisca]] et [[Lingua Russica|Russica]] ut fons secundarius Interlinguae adhibentur. Si consensus deest inter saltem tres ex quinque linguis moderatricibus (Hispanica et Lusitana pro una habitis), et duae tantum linguae moderatrices consentiunt, Theodisca aut Russica ut tertia fungi potest. In paucis casibus quibus etiam hic processus ad nullum verbum eligibile ducit, verbum de quo agitur primum ex [[Lingua Latina|Latina]], lingua scientiae antiquae, depromebatur. In Interlingua hodierna, derivationes ex aliis coniunctionibus [[Linguae Romanicae|linguarum Romanicarum]] usitatiores sunt, quamquam nonnulla verba Latina in usu populari manent. Quum constitutum est certum quoddam verbum in vocabularium Interlinguae recipi posse, '''forma''' verbi adhuc ignoratur: tantum collectio varietatum nationalium eiusdem verbi habetur. Processus formae definiendae quam verbum in Interlingua assumit '''prototypatio''' appellatur; Interlingua formis {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|prototypus|prototypicis|en|qid=Q207977}} verborum utitur. Eadem omnino ratio praefixis et suffixis adhibita est. == Vocabularium == === Introductio === '''Regula trium''' est una ex regulis maximi momenti in ratione derivandi verba internationalia in vocabulario [[Interlingua|Interlinguae]] [[IALA]]. Haec regula ''eligibilitatem'' verbi ad vocabulario definit, decernens utrum id “internationalis” (et ergo in Interlingua rectum) habeatur necne: verbum eligibile est si in tribus saltem linguis moderatricibus (Hispanica et Lusitana pro una habitis) forma et significatu congruentibus occurrit. Lingua Theodisca et/aut Russica unam ex tribus substituere potest. Regula trium ''non'' definit ''formam'' verbi; hoc determinatur a sic dictis ''prototypis''. === Eligibilitas === Verbum in vocabulario Interlinguae recipitur si eius varietates cum significatibus congruentibus — # in '''tribus''' ex quattuor sequentibus unitatibus linguisticis occurrunt:<ref name=":1">{{*Cfr}} {{qc|Gode, 1951}}, p. 26: “In sum, a preliminary formulation of the criterion of internationality runs as follows: A word is to be accepted as international when its presence is attested—in corresponding forms and with corresponding meanings—in at least three of the language units, Italian, Spanish and/or Portuguese, French and English, with German and Russian as possible substitutes.”</ref> ## [[Lingua Anglica|Anglica]] ## “{{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Linguae Ibericae|Iberica|en|qid=Q957802}}” (i.e., [[Lingua Hispanica|Hispanica]] et/aut [[Lingua Lusitana|Lusitana]]) ## [[Lingua Francogallica|Francogallica]] ## [[Lingua Italica|Italica]], # ''aut'' in duabus ex praedictis quattuor unitatibus linguisticis '''''et''''' in una ex sequentibus duabus linguis moderatricibus adiunctis occurrunt<ref name=":1" />: ## [[Lingua Theodisca|Theodisca]] ## [[Lingua Russica|Russica]]. In investigatione vocabularii, non solum ad lexicon hodiernum restringimur. Exempli gratia, verbum Francogallicum ''tuer'' (= occidere) nullam cognationem cum Italico ''uccidere'' ostendit, sed in lingua Francogallica antiqua verbum ''occire'' exstabat. Similiter, “occidere” Hispanice est ''matar'', sed verbum vetus ex parte in participio ''occiso'' superfuit. Verba non necessario in linguis originis ''de facto'' existere debent. Sufficit ut ''potentialiter'' existant. Exempli gratia, discipulus linguae Anglicae, qui verba sicut ''visible'', ''visibility'', ''versatile'', ''versatility'' novit, mirari potest quod ''proximity'' formam congruentem *''proxime'' aut *''proximous'' non habet. *''proxime'' in lingua Anglica potentialiter existit, quia in Anglica existit ''proximity''. Talis existentia potential sufficiens habetur dummodo verbum hypotheticum in una saltem lingua moderatrice existat (hoc in casu, exempli gratia, ''prossimo'' in Italica). Eadem ratiocinatio applicatur cum verbum “fundamentale” est omnino internationale, dum verbum derivatum solum potentialiter existit. Contraexemplum esse potest ''{{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|arachnophobia||en|qid=Q220783}}''. ''Arachnophobia'' in omnibus linguis moderatricibus occurrit, et hinc rectum in Interlingua videtur. Atqui *''arachna'' (= aranea) in omnibus linguis moderatricibus ''potentialiter'' existit, sed in nulla earum ''de facto'' exstat. Quocirca *''arachna'' non videtur bonus candidatus pro Interlingua, neque in dictionariis Interlinguae invenitur. === Principium serierum derivationalium completarum === Alia regula maximi momenti in progressione dictionarii IED fuit ''principium serierum derivationalium completarum''. Principium dicit ut, si invenimus verbum in serie derivationis internationale esse, omnia verba in illa serie in Interlingua recta sint, etiam si non omnino internationalia sunt.<ref name=":3">For the international vocabulary the clarity of its derivational patterns is of such essential importance that it was decided to stress it in this Dictionary by an almost unqualified adherence to the principle that no word is listed without simultaneously admitting all its clear compounds, derivatives, and formations preceding it in a derivational series.</ref> Hoc significat omnia verba ex verbo internationali derivata, necnon omnia verba antecedentia<ref name=":3" />. Exemplum esse potest verbum ''marin''. Si invenimus ''marin'' condicionibus eligibilitatis satisfacere, omnia verba in catena: : ''mar'' → ''marin'' → ''submarin'', ''marinero'' recta in Interlingua sunt, etiam si non omnino internationalia sunt.<ref name=":4">{{*Cfr}} {{qc|Gode, 1951}}, p. 46: “If the adjective marin ‘marine’ is listed, it is allowed to take with it the compound submarin ‘submarine,’ the derivative marinero ‘mariner,’ and the form mar ‘sea’ which precedes it. Of course no word is allowed to carry with it dependents not clearly recognizable as such. If the adjective marin has a substantival derivative marina ‘navy,’ this word does not appear in the Dictionary as a dependent of marin because no one will recognize the signification of marina on the basis of his aequaintance with the adjeetive marin plus the termination -a. The word marina is in the vocabulary by its own rights. It is international in the required sense all by itself.”</ref> Non omnia verba cognata ad eandem seriem derivationis pertinent<ref name=":4" />. Exempli gratia, ''marina'' (= classis) ad aliam seriem derivationis pertinet, quia significatio vocis ''marina'' ex significatione vocis ''marin'' cum suffixo -a deduci non potest<ref name=":4" />. ''Marina'' familiam verborum separatam constituit<ref name=":4" />. Praeterea, usus huius principii in progressione dictionarii restrictus est postulando ut unumquodque verbum in una saltem lingua originis occurrat. Principium serierum completarum effecit ut multa synonyma in dictionario iuxta alia verba includerentur, etiam si non omnino internationalia essent.<ref>{{*Cfr}} {{qc|Gode, 1951}}, p. 48: “The Dictionary includes a fair number of doublets which cannot be kept out of the international vocabulary because they happen to be international. Most of them owe their occurrence to the principle of complete derivational series.”</ref> Exempla sunt:<ref>{{*Cfr}} {{qc|Gode, 1951}}, p. 49.</ref> * ''vindicar'' iuxta ''vengiar'' * ''iride'' iuxta ''iris''. === Prototypatio === [[Fasciculus:Interlingua-English-Dictionary_secunde_edition.jpg|right|thumb|267x267px|Lexicon Interlingua-Anglicum ab A. Gode redactum, in quo methodologia Interlinguae explicabatur.]] In Interlinguam inducuntur sic dicta prototypa. Prototypum est recentissimus historicus aut theoricus antecessor communis vocabulorum ex linguis moderatricibus, sed quibusdam condicionibus satisfacere debet. Imprimis liberum esse debet ab omnibus proprietatibus nationalibus quae propriae sunt tantum linguae originis. Exempli gratia, prototypum vocabulorum Anglici ''statistics'' et Gallici ''statistique'' liberum esse debet a proprietatibus quae tantum Anglicae et Gallicae propriae sunt, atque talem formam possidere debet, a qua Anglicum ''statistics'' et Gallicum ''statistique'' tantum deviationes sint, proprietates praebentes ex historica harum linguarum evolutione ortas. Prototypa plerumque formis [[Lingua Latina vulgaris|Latinitatis vulgaris]] aequantur, sed non sunt eadem. Exempli gratia, prototypum Hispanici ''tierra'', Gallici ''terre'', Lusitani et Italici ''terra'' est ''terra''. Diphthongus ''ie'' est tantum forma Hispanicae propria, dum terminatio ''-e'' est tantum forma Gallicae propria. ''Terra'' videtur esse vocabulum Latinum, Italicum et Lusitanum, sed non est. Si diphthongus ''ie'' etiam Gallicae et Italicae proprietas esset, prototypum esset *''tierra'', non ''terra''. Praeterea prototypum congruere debet cum vocabulis derivatis. Exempli gratia, si vocabula derivata non considerarentur, prototypum Gallici ''temps'', Hispanici ''tiempo'', Lusitani et Italici ''tempo'' esset *''tempus'' aut (Gallica exclusa) *''tempo''. Sed adiectivum in linguis moderatricibus est ''temporal'' (vel eius varietates). Hinc prototypum quaesitum est ''tempore''. Prototypum ''tempore'' cum suffixo ''-al'' dat ''temporal''. Alterum exemplum est ''corde''. Prototypum Italici ''cuore'', Hispanici ''corazón'', Lusitani ''coração, cor'', Gallici ''cœur'' non est *''core'', quod responderet verbis ''cor'', ''coris'' Latinitatis vulgaris (contra ''cor'', ''cordis'' Latinitatis classicae), sed ''corde'', quia adiectivum quod in linguis moderatricibus occurrit est ''cordial''. Hinc ''corde'' → ''cordial''. === Significatio === Sola exsistentia vocabulorum cognatorum in linguis moderatricibus non sufficit ad vocabulum in Interlinguam inducendum. Exemplum sunt Italicum ''piangere'', Hispanicum ''plañir'', Gallicum ''plaindre'' et (archaicum et dialectale) Anglicum ''to plain''. Omnia ex Latino ''plangere'' proveniunt, sed eorum significatio evoluta est et hodie omnia aliquid diversum significant. Ideo ''planger'' in Lexico Interlinguae non invenitur. Accuratius, ''planger'' in Lexico inveniri potest, sed nullam significationem ascriptam habet. Contra, varietas reflexiva huius verbi, scilicet ''planger se'', est bona Interlingua, quia eandem significationem in omnibus linguis Romanicis moderatricibus habet et hinc in Lexico invenitur. == Affixa == === Introductio === Prorsus eadem methodus quae ad vocabula adhibita est, etiam ad praefixa et suffixa adhibebatur. In Interlinguam inclusa sunt prototypa suffixorum et praefixorum linguarum moderatricium. Exemplum est suffixum ''-ale'' ex Latino ''-alis'' descendens. Integra huius suffixi forma in sola lingua Italica conservatur. In omnibus aliis linguis fontibus ad ''-al'' simplificatur. Ergo prototypum est ''-al''. Exemplum magis complexum est suffixum Latinum parallelum ''-ilis''. Hic rursus sola lingua Italica litteram ''-e'' finalem retinet. Fere in linguis moderatricibus hoc suffixum in duo suffixa dividitur: * Angl. ''civil'' contra ''agile'', * Gall. ''civil'' c. ''agile'', * Hisp. ''civil'' c. ''agil'', * Ital. ''civile'' c. ''agile''. Quam ob rem in Interlinguam duo prototypa inclusa sunt: ''-il'' et ''-ile''. Re vera ea prosunt ad distinguendum inter vocabula in ultima syllaba accentuata (''-il'') et vocabula in antepaenultima syllaba accentuata (''-ile''). Simile munus obit ''-e'' finale post litteras ''r'' et ''n''. Exempla: * ''autom<u>o</u>bile'' contra ''infant<u>i</u>l'', * ''<u>o</u>rdine'' c. ''asin<u>i</u>n'', * ''<u>a</u>rbore'' c. ''profess<u>o</u>r''. === Suffixa infinitivorum verborum === Suffixa Latina infinitivorum ''-are'', ''-ere'', ''-ire'' plene conservantur in sola lingua Italica. In omnibus aliis linguis moderatricibus ea simplificantur: Gallice ''-er'', ''-re'', ''-ir''; Hispanice et Lusitanice ''-ar'', ''-er'', ''-ir''. Ergo prototypa sunt ''-ar'', ''-er'', ''-ir''. Quia prototypum ''-er'' in linguis moderatricibus re vera in duas varietates dividitur, scilicet ''-er'' et ''-ere/-re'', erat facultas theorica in Interlinguam duo prototypa inducendi, ''-er'' et ''-ere'', quae re vera ad accentum et etymologiam vocabulorum distinguenda prodessent, similiter ac suffixa ''-il'' et ''-ile'', sed Lexicon talem distinctionem non facit.<ref>{{*Cfr}} {{qc|Gode, 1951}}, pp. 31–32: “Since the subdivision of Latm -ere verbs in two groups with the stress on the penult and antepenult respectively is clearly traceable within the sphere of the modern Romance languages, the prototype of the infinitive termination might be determined for each of the two cases separately. The resulting distinction of verbs in -er with the stress on the last syllable and a smaller group of verbs in -ere with the stress on the antepenult would largely correspond to two types of derivation. The verbs in -er would show ‘weak’ derivatives in -it plus -ion, -ive, -ura, etc., while the verbs in -ere would build such derivatives by adding -ion, -ive, -ura, etc. to a ‘strong’ or modified stem. In this Dictionary no such distinction has been made.”</ref> == Vocabulorum formatio == Derivatio novorum vocabulorum in Interlingua est processus qui novum [[vocabulum]] ad usum in [[Interlingua]] definit. In Lexico originali sola vocabula quae re vera in una saltem ex linguis moderatricibus occurrunt inclusa sunt, sed omnes usores Interlinguae {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|regula (philosophia)|regulas|en|qid=Q3878446}} ad propria vocabula creanda adhibere possunt, dummodo praefixa et suffixa logice adhibeantur et nova vocabula utilia sint. Quia hic processus plus minusve obiectivus est, nulla sunt vocabula officialiter sancita in Interlingua; processus derivationis per se stat. Exempli gratia, nova vocabula creare possumus ut: * ''jada'' → ''jadificar'' = aliquid in formam {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|iliata|iliatae|en|qid=Q175089}} similem fingere, * ''pluralista'' → ''pluralistic''. Longius ire et vocabula creare possemus ut: * ''jadificar'' → ''jadification'', * ''jadification'' → ''jadificational'', * ''pluralistic'' → ''pluralisticitate'', sed eorum utilitas est dubitabilis. == Vocabula mutuata == === Vocabula ex linguis artificiosis prioribus mutuata === Lexicon Interlinguae animadvertit quaedam vocabula ex linguis artificiosis prioribus methodologiae Interlinguae non repugnare, et hinc in eam inducta esse. Haec sunt praesertim particulae. In IED uncinis quadratis notantur. Exempla: * ''yo'', * ''esque,'' * ''anque'', * ''ci'', * ''pois'', * ''depois''. Posteriori tempore quaedam vocabula in Interlinguam ex [[Interlingue|Occidentali]] mutuata sunt. Haec in Lexico originali non occurrunt, sed usurpantur et in aliis lexicis inveniuntur. Haec sunt vocabula ut ''besonio''<ref name=":2">{{Opus | cognomen = Cleij | nomen = Piet | titulus = Le lista de 51.500 parolas extracte ab le Dictionario Interlingua Nederlandese de Piet Cleij | url = https://wikisource.org/wiki/Main_Page/Interlingua/51500_parolas }}.</ref>, ''besoniar''<ref name=":2" />, ''micre''<ref>{{Opus | cognomen redactoris = Wimmer | nomen redactoris = Paulus | titulus = Słownik interlingua–polski | latine = Dictionarium ab Interlingua ad Polonicum | url = https://sites.google.com/site/jezykinterlingua/s%C5%82ownik-interlingua-polski }}.</ref> === Vocabula ex linguis naturalibus mutuata === Multa vocabula in Interlinguam ex linguis naturalibus mutuata sunt. In IED una cum symbolo linguae originis exhibentur. Praecipue fecunda hic fuit lingua Gallica. Exempla sunt: * ex Gallica: ''defaite'', ''portrait'', ''amateur'', ''chef'', ''adieu'', ''adresse'', ''affaire'', ''brochure'', ''jargon'', * ex Italica: ''dilletante'', ''razzia'', ''schizzo'', ''torso'', * ex Anglica: ''club'', ''film'', ''magazine'', * ex Hispanica: ''cañon'', ''embargo'', ''guerrilla'', * ex Russica: ''soviet'', ''intelligentsia'', * ex [[Lingua Batava|Nederlandica]]: ''referendum'', ''addendum'', * ex [[Lingua Bohemica|Bohemica]]: ''robot'', * ex Latina: ''ad rem'', ''ad hoc'', ''a posteriori'', ''a priori'', ''ave!'', ''cum grano salis''. Eorum pronuntiatus idem est ac in linguis originis. Signa diacritica removentur nisi ad pronuntiatum distinguendum necessaria sunt (ex. gr. ''defaite'' pro Gallico ''défaite''). Fit ut ex vocabulis mutuatis vocabula derivata oriantur, ex. gr.: * ''defaite'' → ''defaitismo'', ''defaitista'', * ''portrait'' → ''portraitar'', ''portraitista'', * ''adresse'' → ''adressar'', * ''schizzo'' → ''schizzar''. == Disputatio == === Sphaerae productiva et receptiva === Una ex cogitationibus novatoribus societatis [[IALA]] in investigationibus suis ad elaborationem Interlinguae ducentibus est divisio linguarum Europaearum in duos campos: ''sphaeram productivam'' et ''sphaeram receptivam''. Antiquis temporibus, [[Lingua Latina|Latina]] et [[Lingua Graeca|Graeca]] erant linguae virium dominantium in re publica et cultura internationali (vide [[Imperium Romanum]], [[Graecia antiqua]]). Postea, per duo millennia ut [[Lingua auxiliaris internationalis|linguae auxiliares]] necessariae in [[Religio|religione]] et [[scientia]] Europaea fungebantur. Hoc effecit ut omnes linguae Europaeae milia vocabulorum originis Graecae et Latinae, directe obliqueve, importarent. Vocabula originis Graeco-Latinae quae per haec millennia linguis Europaeis communia facta sunt, amplum vocabularum internationale una formant. Oportet igitur linguam Graeco-Latinam, eiusque directas successrices [[Linguae Romanicae|linguas Romanicas]], ut praecipuam sphaerae productivae partem habere. Modernis temporibus, lingua Anglicana est avida vocabulorum internationalium productrix. Praeterito tempore una erat ex linguis receptivissimis Europae, et quamquam re vera est [[Linguae Germanicae|lingua Germanica]], maximam partem vocabularum Gallicorum et Graeco-Latinorum sibi ascivit, adeo ut IALA eam re vera, si non iure, linguam Romanicam duceret. Coniunctio praecipuarum linguarum vocabula internationalia praeterito praesentique tempore producentium efficit ut sphaera productiva definiri possit ut ''sphaera Anglo-Romanica''. Hic novus conspectus societati IALA permisit investigationes ad derivationem vocabularum internationalium ducentes magnopere simplificare: omittere licebat investigationem linguarum sphaerae receptivae, quia sola vocabula quae linguae sphaerae receptivae inter se et cum sphaera productiva communia habent sunt vocabula Graeco-Latina ex ipsa sphaera productiva mutuata. Exempli gratia, [[Lingua Batava|Nederlandica]] et [[Lingua Hungarica|Hungarica]] non multum commune habent, cum sint ex familiis omnino diversis — nisi varietates milium vocabulorum directe obliqueve ex Graeco-Latino internationali mutuatorum, ut ''information'', ''international'', ''politica'', etc. Ergo eorum inclusio ut linguarum moderatricium nihil vocabulario internationali adderet quod non iam adesset. === Correctio accommodativa === Tamen, progredientibus investigationibus, IALA invenit strictam adhaesionem ad notionem sphaerae productivae Anglo-Romanicae in omissione quorundam vocabulorum manifesto internationalium redundare, et conclusit accommodationem ad regulam trium necessariam esse. Ita duae linguae sphaerae receptivae gravissimae ad linguas moderatrices ut adiunctae admissae sunt: Germanica et Russica. Si vocabulo deest fulcrum alicuius linguae sphaerae Anglo-Romanicae, praesentia vocabuli in lingua Germanica aut Russica ut fulcrum correctivum haberi potest. === “Ibericum” === Linguae Ibericae Hispanica et Lusitana ut una lingua habentur propter similitudinem linguisticam, non propter iudicium aliquod de earum momento aut neglegentia ut linguarum singularium. === Lingua Graeca === Cum vocabula internationalia originis ''Graeco''-Latinae sint, non-inclusio linguae Graecae ut linguae moderatricis interdum admirationem movet. Quamquam lingua Graeca magna erat vocabulorum internationalium productrix antiquis temporibus, efficiens ut amplum vocabularum scientificum originis Graecae in Latinam post-classicam incorporaretur, Graeca moderna non iam est pars sphaerae productivae. Vocabula internationalia originis Graecae hodie independenter in vocabulario internationali vivunt, et neologismi scientifici Graeciformes re vera in linguis ut Germanica et Anglicana formantur, non in ipsa lingua Graeca. Pars Graecae hodie gravis omnino in sphaera Anglo-Romanica includitur, et per consequens inclusio Graecae ut linguae moderatricis distinctae re vera nihil mutaret. Le ''[http://www.interlingua.fi/ialagr45.htm General Report]'' societatis IALA anni 1945 (Anglice scriptum), statum investigationum describens et varietates possibiles linguae internationalis proponens. In eo inveniuntur hae regulae fundamentales quae sunt fundamentum Interlinguae: 1) Eligibilitas: Si vocabulum internationale repraesentatur varietatibus cum una saltem significatione communi in tribus saltem ex quattuor unitatibus moderatricibus — Anglica, Gallica, Italica, Hispanica-Lusitana — id eligibile est ad repraesentationem in lingua auxiliari. 2) Forma: Forma in normam redacta, qua vocabulum internationale eligibile repraesentatur, est forma denominatoris communis omnium eius varietatum et prototypum eorum appellari potest. Prototypum gignitur per investigationem completam etymologiae familiae vocabulorum in qua vocabulum internationale invenitur. 3) Significatio: Significatio vel significationes vocabuli internationalis in normam redacti est significatio vel sunt significationes quas omnes varietates ad eius eligibilitatem conferentes in communi habent. ==Notae== <references/> == Bibliographia == * {{Ecce citatio | id = Gode, 1951 | c = {{Opus | cognomen auctoris = Gode | nomen auctoris = Alexander | titulus = Interlingua–English Dictionary | latine = Dictionarium ab Interlingua ad Anglicum | annus = 1951 }} }}. {{NexInt}} * [[Interlingua]] * [[Interlingue]] * {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Regula duorum|}} [[Categoria:Interlingua]] i8e88p1n3nfmqytnvr1eld1wpu7agu4 4000125 4000124 2026-11-07T01:01:01Z Grufo 64423 4000125 wikitext text/x-wiki {{res|Methodus Interlinguae}}{{FD ref}} regulas complectitur selectionis [[Vocabulum|verborum]] inter gentes adhibitorum, eorum formae, significationis, necnon selectionis [[Affixum|affixorum]] ([[praefixum|praefixorum]] et [[suffixum|suffixorum]]) et formationis novorum verborum. Haec ab [[International Auxiliary Language Association|IALA]] elaborata est et adhibita ad [[Interlingua|Interlinguam]] IALA creandam. Nostris temporibus applicatur ad [[lingua Interslavica|linguam Interslavicam]] elaborandam, novam linguam constructam in linguis Slavicis fundatam. == Historia == [[Fasciculus:150px-Interlingua-Logo.png|thumb|[[Logotypus]] rationis.]] Methodologia Interlinguae describitur in ''Dictionario ab Interlingua ad Anglicum'' sub redactione [[Alexander Gode|A. Gode]] anno [[1951]] edito.<ref>{{qc|Gode, 1951}}.</ref> Difficile est auctoritatem methodologiae sine ambiguitate adscribere. Verisimiliter ea elaborata est a multis investigatoribus, operariis et collaboratoribus societatis IALA. In praefatione Dictionarii, Gode duos homines commemorat qui fundamenta huius methodi iecerunt. Hi sunt {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Ezra Clark Stillman|E. Clark Stillman|en|qid=Q3893212}} et {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Andreas Martinet||en|qid=Q55972}}. Multi alii homines a Gode commemorati in elaboratione Dictionarii participaverunt. In ultimo temporis spatio laboris IALA, haec a Gode dirigebatur, et ipse Dictionarium redegit. == Introductio == In Interlingua IALA, quinque sunt linguae originariae sive sic dictae ''linguae moderatrices'', quae determinant utrum certum quoddam verbum sit verbum in Interlingua.<ref name=":0">{{*Cfr}} {{qc|Gode, 1951}}, p. 24: “Source or Control Languages.—(...)The best restricted sphere of languages in which to carry out a systematic collection of international words is consequently a combination of English and the Romance languages. We refer to these languages variously as source or control languages.”</ref> Hae sunt: [[Lingua Anglica|Anglica]], [[Lingua Hispanica|Hispanica]], [[Lingua Lusitana|Lusitana]], [[Lingua Francogallica|Francogallica]], et [[Lingua Italica|Italica]]<ref name=":0" />. Hispanica et Lusitana propter similitudinem suam ut una lingua (“Iberica”) tractantur. Hae quinque linguae etiam adhibitae sunt ad [[Grammatica Interlinguae|grammaticam Interlinguae]] definiendam. [[Lingua Theodisca|Theodisca]] et [[Lingua Russica|Russica]] ut fons secundarius Interlinguae adhibentur. Si consensus deest inter saltem tres ex quinque linguis moderatricibus (Hispanica et Lusitana pro una habitis), et duae tantum linguae moderatrices consentiunt, Theodisca aut Russica ut tertia fungi potest. In paucis casibus quibus etiam hic processus ad nullum verbum eligibile ducit, verbum de quo agitur primum ex [[Lingua Latina|Latina]], lingua scientiae antiquae, depromebatur. In Interlingua hodierna, derivationes ex aliis coniunctionibus [[Linguae Romanicae|linguarum Romanicarum]] usitatiores sunt, quamquam nonnulla verba Latina in usu populari manent. Quum constitutum est certum quoddam verbum in vocabularium Interlinguae recipi posse, '''forma''' verbi adhuc ignoratur: tantum collectio varietatum nationalium eiusdem verbi habetur. Processus formae definiendae quam verbum in Interlingua assumit '''prototypatio''' appellatur; Interlingua formis {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|prototypus|prototypicis|en|qid=Q207977}} verborum utitur. Eadem omnino ratio praefixis et suffixis adhibita est. == Vocabularium == === Introductio === '''Regula trium''' est una ex regulis maximi momenti in ratione derivandi verba internationalia in vocabulario [[Interlingua|Interlinguae]] [[IALA]]. Haec regula ''eligibilitatem'' verbi ad vocabulario definit, decernens utrum id “internationalis” (et ergo in Interlingua rectum) habeatur necne: verbum eligibile est si in tribus saltem linguis moderatricibus (Hispanica et Lusitana pro una habitis) forma et significatu congruentibus occurrit. Lingua Theodisca et/aut Russica unam ex tribus substituere potest. Regula trium ''non'' definit ''formam'' verbi; hoc determinatur a sic dictis ''prototypis''. === Eligibilitas === Verbum in vocabulario Interlinguae recipitur si eius varietates cum significatibus congruentibus — # in '''tribus''' ex quattuor sequentibus unitatibus linguisticis occurrunt:<ref name=":1">{{*Cfr}} {{qc|Gode, 1951}}, p. 26: “In sum, a preliminary formulation of the criterion of internationality runs as follows: A word is to be accepted as international when its presence is attested—in corresponding forms and with corresponding meanings—in at least three of the language units, Italian, Spanish and/or Portuguese, French and English, with German and Russian as possible substitutes.”</ref> ## [[Lingua Anglica|Anglica]] ## “{{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Linguae Ibericae|Iberica|en|qid=Q957802}}” (i.e., [[Lingua Hispanica|Hispanica]] et/aut [[Lingua Lusitana|Lusitana]]) ## [[Lingua Francogallica|Francogallica]] ## [[Lingua Italica|Italica]], # ''aut'' in duabus ex praedictis quattuor unitatibus linguisticis '''''et''''' in una ex sequentibus duabus linguis moderatricibus adiunctis occurrunt<ref name=":1" />: ## [[Lingua Theodisca|Theodisca]] ## [[Lingua Russica|Russica]]. In investigatione vocabularii, non solum ad lexicon hodiernum restringimur. Exempli gratia, verbum Francogallicum ''tuer'' (= occidere) nullam cognationem cum Italico ''uccidere'' ostendit, sed in lingua Francogallica antiqua verbum ''occire'' exstabat. Similiter, “occidere” Hispanice est ''matar'', sed verbum vetus ex parte in participio ''occiso'' superfuit. Verba non necessario in linguis originis ''de facto'' existere debent. Sufficit ut ''potentialiter'' existant. Exempli gratia, discipulus linguae Anglicae, qui verba sicut ''visible'', ''visibility'', ''versatile'', ''versatility'' novit, mirari potest quod ''proximity'' formam congruentem *''proxime'' aut *''proximous'' non habet. *''proxime'' in lingua Anglica potentialiter existit, quia in Anglica existit ''proximity''. Talis existentia potential sufficiens habetur dummodo verbum hypotheticum in una saltem lingua moderatrice existat (hoc in casu, exempli gratia, ''prossimo'' in Italica). Eadem ratiocinatio applicatur cum verbum “fundamentale” est omnino internationale, dum verbum derivatum solum potentialiter existit. Contraexemplum esse potest ''{{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|arachnophobia||en|qid=Q220783}}''. ''Arachnophobia'' in omnibus linguis moderatricibus occurrit, et hinc rectum in Interlingua videtur. Atqui *''arachna'' (= aranea) in omnibus linguis moderatricibus ''potentialiter'' existit, sed in nulla earum ''de facto'' exstat. Quocirca *''arachna'' non videtur bonus candidatus pro Interlingua, neque in dictionariis Interlinguae invenitur. === Principium serierum derivationalium completarum === Alia regula maximi momenti in progressione dictionarii IED fuit ''principium serierum derivationalium completarum''. Principium dicit ut, si invenimus verbum in serie derivationis internationale esse, omnia verba in illa serie in Interlingua recta sint, etiam si non omnino internationalia sunt.<ref name=":3">For the international vocabulary the clarity of its derivational patterns is of such essential importance that it was decided to stress it in this Dictionary by an almost unqualified adherence to the principle that no word is listed without simultaneously admitting all its clear compounds, derivatives, and formations preceding it in a derivational series.</ref> Hoc significat omnia verba ex verbo internationali derivata, necnon omnia verba antecedentia<ref name=":3" />. Exemplum esse potest verbum ''marin''. Si invenimus ''marin'' condicionibus eligibilitatis satisfacere, omnia verba in catena: : ''mar'' → ''marin'' → ''submarin'', ''marinero'' recta in Interlingua sunt, etiam si non omnino internationalia sunt.<ref name=":4">{{*Cfr}} {{qc|Gode, 1951}}, p. 46: “If the adjective marin ‘marine’ is listed, it is allowed to take with it the compound submarin ‘submarine,’ the derivative marinero ‘mariner,’ and the form mar ‘sea’ which precedes it. Of course no word is allowed to carry with it dependents not clearly recognizable as such. If the adjective marin has a substantival derivative marina ‘navy,’ this word does not appear in the Dictionary as a dependent of marin because no one will recognize the signification of marina on the basis of his aequaintance with the adjeetive marin plus the termination -a. The word marina is in the vocabulary by its own rights. It is international in the required sense all by itself.”</ref> Non omnia verba cognata ad eandem seriem derivationis pertinent<ref name=":4" />. Exempli gratia, ''marina'' (= classis) ad aliam seriem derivationis pertinet, quia significatio vocis ''marina'' ex significatione vocis ''marin'' cum suffixo -a deduci non potest<ref name=":4" />. ''Marina'' familiam verborum separatam constituit<ref name=":4" />. Praeterea, usus huius principii in progressione dictionarii restrictus est postulando ut unumquodque verbum in una saltem lingua originis occurrat. Principium serierum completarum effecit ut multa synonyma in dictionario iuxta alia verba includerentur, etiam si non omnino internationalia essent.<ref>{{*Cfr}} {{qc|Gode, 1951}}, p. 48: “The Dictionary includes a fair number of doublets which cannot be kept out of the international vocabulary because they happen to be international. Most of them owe their occurrence to the principle of complete derivational series.”</ref> Exempla sunt:<ref>{{*Cfr}} {{qc|Gode, 1951}}, p. 49.</ref> * ''vindicar'' iuxta ''vengiar'' * ''iride'' iuxta ''iris''. === Prototypatio === [[Fasciculus:Interlingua-English-Dictionary_secunde_edition.jpg|right|thumb|267x267px|Lexicon Interlingua-Anglicum ab A. Gode redactum, in quo methodologia Interlinguae explicabatur.]] In Interlinguam inducuntur sic dicta prototypa. Prototypum est recentissimus historicus aut theoricus antecessor communis vocabulorum ex linguis moderatricibus, sed quibusdam condicionibus satisfacere debet. Imprimis liberum esse debet ab omnibus proprietatibus nationalibus quae propriae sunt tantum linguae originis. Exempli gratia, prototypum vocabulorum Anglici ''statistics'' et Gallici ''statistique'' liberum esse debet a proprietatibus quae tantum Anglicae et Gallicae propriae sunt, atque talem formam possidere debet, a qua Anglicum ''statistics'' et Gallicum ''statistique'' tantum deviationes sint, proprietates praebentes ex historica harum linguarum evolutione ortas. Prototypa plerumque formis [[Lingua Latina vulgaris|Latinitatis vulgaris]] aequantur, sed non sunt eadem. Exempli gratia, prototypum Hispanici ''tierra'', Gallici ''terre'', Lusitani et Italici ''terra'' est ''terra''. Diphthongus ''ie'' est tantum forma Hispanicae propria, dum terminatio ''-e'' est tantum forma Gallicae propria. ''Terra'' videtur esse vocabulum Latinum, Italicum et Lusitanum, sed non est. Si diphthongus ''ie'' etiam Gallicae et Italicae proprietas esset, prototypum esset *''tierra'', non ''terra''. Praeterea prototypum congruere debet cum vocabulis derivatis. Exempli gratia, si vocabula derivata non considerarentur, prototypum Gallici ''temps'', Hispanici ''tiempo'', Lusitani et Italici ''tempo'' esset *''tempus'' aut (Gallica exclusa) *''tempo''. Sed adiectivum in linguis moderatricibus est ''temporal'' (vel eius varietates). Hinc prototypum quaesitum est ''tempore''. Prototypum ''tempore'' cum suffixo ''-al'' dat ''temporal''. Alterum exemplum est ''corde''. Prototypum Italici ''cuore'', Hispanici ''corazón'', Lusitani ''coração, cor'', Gallici ''cœur'' non est *''core'', quod responderet verbis ''cor'', ''coris'' Latinitatis vulgaris (contra ''cor'', ''cordis'' Latinitatis classicae), sed ''corde'', quia adiectivum quod in linguis moderatricibus occurrit est ''cordial''. Hinc ''corde'' → ''cordial''. === Significatio === Sola exsistentia vocabulorum cognatorum in linguis moderatricibus non sufficit ad vocabulum in Interlinguam inducendum. Exemplum sunt Italicum ''piangere'', Hispanicum ''plañir'', Gallicum ''plaindre'' et (archaicum et dialectale) Anglicum ''to plain''. Omnia ex Latino ''plangere'' proveniunt, sed eorum significatio evoluta est et hodie omnia aliquid diversum significant. Ideo ''planger'' in Lexico Interlinguae non invenitur. Accuratius, ''planger'' in Lexico inveniri potest, sed nullam significationem ascriptam habet. Contra, varietas reflexiva huius verbi, scilicet ''planger se'', est bona Interlingua, quia eandem significationem in omnibus linguis Romanicis moderatricibus habet et hinc in Lexico invenitur. == Affixa == === Introductio === Prorsus eadem methodus quae ad vocabula adhibita est, etiam ad praefixa et suffixa adhibebatur. In Interlinguam inclusa sunt prototypa suffixorum et praefixorum linguarum moderatricium. Exemplum est suffixum ''-ale'' ex Latino ''-alis'' descendens. Integra huius suffixi forma in sola lingua Italica conservatur. In omnibus aliis linguis fontibus ad ''-al'' simplificatur. Ergo prototypum est ''-al''. Exemplum magis complexum est suffixum Latinum parallelum ''-ilis''. Hic rursus sola lingua Italica litteram ''-e'' finalem retinet. Fere in linguis moderatricibus hoc suffixum in duo suffixa dividitur: * Angl. ''civil'' contra ''agile'', * Gall. ''civil'' c. ''agile'', * Hisp. ''civil'' c. ''agil'', * Ital. ''civile'' c. ''agile''. Quam ob rem in Interlinguam duo prototypa inclusa sunt: ''-il'' et ''-ile''. Re vera ea prosunt ad distinguendum inter vocabula in ultima syllaba accentuata (''-il'') et vocabula in antepaenultima syllaba accentuata (''-ile''). Simile munus obit ''-e'' finale post litteras ''r'' et ''n''. Exempla: * ''autom<u>o</u>bile'' contra ''infant<u>i</u>l'', * ''<u>o</u>rdine'' c. ''asin<u>i</u>n'', * ''<u>a</u>rbore'' c. ''profess<u>o</u>r''. === Suffixa infinitivorum verborum === Suffixa Latina infinitivorum ''-are'', ''-ere'', ''-ire'' plene conservantur in sola lingua Italica. In omnibus aliis linguis moderatricibus ea simplificantur: Gallice ''-er'', ''-re'', ''-ir''; Hispanice et Lusitanice ''-ar'', ''-er'', ''-ir''. Ergo prototypa sunt ''-ar'', ''-er'', ''-ir''. Quia prototypum ''-er'' in linguis moderatricibus re vera in duas varietates dividitur, scilicet ''-er'' et ''-ere/-re'', erat facultas theorica in Interlinguam duo prototypa inducendi, ''-er'' et ''-ere'', quae re vera ad accentum et etymologiam vocabulorum distinguenda prodessent, similiter ac suffixa ''-il'' et ''-ile'', sed Lexicon talem distinctionem non facit.<ref>{{*Cfr}} {{qc|Gode, 1951}}, pp. 31–32: “Since the subdivision of Latm -ere verbs in two groups with the stress on the penult and antepenult respectively is clearly traceable within the sphere of the modern Romance languages, the prototype of the infinitive termination might be determined for each of the two cases separately. The resulting distinction of verbs in -er with the stress on the last syllable and a smaller group of verbs in -ere with the stress on the antepenult would largely correspond to two types of derivation. The verbs in -er would show ‘weak’ derivatives in -it plus -ion, -ive, -ura, etc., while the verbs in -ere would build such derivatives by adding -ion, -ive, -ura, etc. to a ‘strong’ or modified stem. In this Dictionary no such distinction has been made.”</ref> == Vocabulorum formatio == Derivatio novorum vocabulorum in Interlingua est processus qui novum [[vocabulum]] ad usum in [[Interlingua]] definit. In Lexico originali sola vocabula quae re vera in una saltem ex linguis moderatricibus occurrunt inclusa sunt, sed omnes usores Interlinguae {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|regula (philosophia)|regulas|en|qid=Q3878446}} ad propria vocabula creanda adhibere possunt, dummodo praefixa et suffixa logice adhibeantur et nova vocabula utilia sint. Quia hic processus plus minusve obiectivus est, nulla sunt vocabula officialiter sancita in Interlingua; processus derivationis per se stat. Exempli gratia, nova vocabula creare possumus ut: * ''jada'' → ''jadificar'' = aliquid in formam {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|iliata|iliatae|en|qid=Q175089}} similem fingere, * ''pluralista'' → ''pluralistic''. Longius ire et vocabula creare possemus ut: * ''jadificar'' → ''jadification'', * ''jadification'' → ''jadificational'', * ''pluralistic'' → ''pluralisticitate'', sed eorum utilitas est dubitabilis. == Vocabula mutuata == === Vocabula ex linguis artificiosis prioribus mutuata === Lexicon Interlinguae animadvertit quaedam vocabula ex linguis artificiosis prioribus methodologiae Interlinguae non repugnare, et hinc in eam inducta esse. Haec sunt praesertim particulae. In IED uncinis quadratis notantur. Exempla: * ''yo'', * ''esque,'' * ''anque'', * ''ci'', * ''pois'', * ''depois''. Posteriori tempore quaedam vocabula in Interlinguam ex [[Interlingue|Occidentali]] mutuata sunt. Haec in Lexico originali non occurrunt, sed usurpantur et in aliis lexicis inveniuntur. Haec sunt vocabula ut ''besonio''<ref name=":2">{{Opus | cognomen = Cleij | nomen = Piet | titulus = Le lista de 51.500 parolas extracte ab le Dictionario Interlingua Nederlandese de Piet Cleij | url = https://wikisource.org/wiki/Main_Page/Interlingua/51500_parolas }}.</ref>, ''besoniar''<ref name=":2" />, ''micre''<ref>{{Opus | cognomen redactoris = Wimmer | nomen redactoris = Paulus | titulus = Słownik interlingua–polski | latine = Dictionarium ab Interlingua ad Polonicum | url = https://sites.google.com/site/jezykinterlingua/s%C5%82ownik-interlingua-polski }}.</ref> === Vocabula ex linguis naturalibus mutuata === Multa vocabula in Interlinguam ex linguis naturalibus mutuata sunt. In IED una cum symbolo linguae originis exhibentur. Praecipue fecunda hic fuit lingua Gallica. Exempla sunt: * ex Gallica: ''defaite'', ''portrait'', ''amateur'', ''chef'', ''adieu'', ''adresse'', ''affaire'', ''brochure'', ''jargon'', * ex Italica: ''dilletante'', ''razzia'', ''schizzo'', ''torso'', * ex Anglica: ''club'', ''film'', ''magazine'', * ex Hispanica: ''cañon'', ''embargo'', ''guerrilla'', * ex Russica: ''soviet'', ''intelligentsia'', * ex [[Lingua Batava|Nederlandica]]: ''referendum'', ''addendum'', * ex [[Lingua Bohemica|Bohemica]]: ''robot'', * ex Latina: ''ad rem'', ''ad hoc'', ''a posteriori'', ''a priori'', ''ave!'', ''cum grano salis''. Eorum pronuntiatus idem est ac in linguis originis. Signa diacritica removentur nisi ad pronuntiatum distinguendum necessaria sunt (ex. gr. ''defaite'' pro Gallico ''défaite''). Fit ut ex vocabulis mutuatis vocabula derivata oriantur, ex. gr.: * ''defaite'' → ''defaitismo'', ''defaitista'', * ''portrait'' → ''portraitar'', ''portraitista'', * ''adresse'' → ''adressar'', * ''schizzo'' → ''schizzar''. == Disputatio == === Sphaerae productiva et receptiva === Una ex cogitationibus novatoribus societatis [[IALA]] in investigationibus suis ad elaborationem Interlinguae ducentibus est divisio linguarum Europaearum in duos campos: ''sphaeram productivam'' et ''sphaeram receptivam''. Antiquis temporibus, [[Lingua Latina|Latina]] et [[Lingua Graeca|Graeca]] erant linguae virium dominantium in re publica et cultura internationali (vide [[Imperium Romanum]], [[Graecia antiqua]]). Postea, per duo millennia ut [[Lingua auxiliaris internationalis|linguae auxiliares]] necessariae in [[Religio|religione]] et [[scientia]] Europaea fungebantur. Hoc effecit ut omnes linguae Europaeae milia vocabulorum originis Graecae et Latinae, directe obliqueve, importarent. Vocabula originis Graeco-Latinae quae per haec millennia linguis Europaeis communia facta sunt, amplum vocabularum internationale una formant. Oportet igitur linguam Graeco-Latinam, eiusque directas successrices [[Linguae Romanicae|linguas Romanicas]], ut praecipuam sphaerae productivae partem habere. Modernis temporibus, lingua Anglicana est avida vocabulorum internationalium productrix. Praeterito tempore una erat ex linguis receptivissimis Europae, et quamquam re vera est [[Linguae Germanicae|lingua Germanica]], maximam partem vocabularum Gallicorum et Graeco-Latinorum sibi ascivit, adeo ut IALA eam re vera, si non iure, linguam Romanicam duceret. Coniunctio praecipuarum linguarum vocabula internationalia praeterito praesentique tempore producentium efficit ut sphaera productiva definiri possit ut ''sphaera Anglo-Romanica''. Hic novus conspectus societati IALA permisit investigationes ad derivationem vocabularum internationalium ducentes magnopere simplificare: omittere licebat investigationem linguarum sphaerae receptivae, quia sola vocabula quae linguae sphaerae receptivae inter se et cum sphaera productiva communia habent sunt vocabula Graeco-Latina ex ipsa sphaera productiva mutuata. Exempli gratia, [[Lingua Batava|Nederlandica]] et [[Lingua Hungarica|Hungarica]] non multum commune habent, cum sint ex familiis omnino diversis — nisi varietates milium vocabulorum directe obliqueve ex Graeco-Latino internationali mutuatorum, ut ''information'', ''international'', ''politica'', etc. Ergo eorum inclusio ut linguarum moderatricium nihil vocabulario internationali adderet quod non iam adesset. === Correctio accommodativa === Tamen, progredientibus investigationibus, IALA invenit strictam adhaesionem ad notionem sphaerae productivae Anglo-Romanicae in omissione quorundam vocabulorum manifesto internationalium redundare, et conclusit accommodationem ad regulam trium necessariam esse. Ita duae linguae sphaerae receptivae gravissimae ad linguas moderatrices ut adiunctae admissae sunt: Germanica et Russica. Si vocabulo deest fulcrum alicuius linguae sphaerae Anglo-Romanicae, praesentia vocabuli in lingua Germanica aut Russica ut fulcrum correctivum haberi potest. === “Ibericum” === Linguae Ibericae Hispanica et Lusitana ut una lingua habentur propter similitudinem linguisticam, non propter iudicium aliquod de earum momento aut neglegentia ut linguarum singularium. === Lingua Graeca === Cum vocabula internationalia originis ''Graeco''-Latinae sint, non-inclusio linguae Graecae ut linguae moderatricis interdum admirationem movet. Quamquam lingua Graeca magna erat vocabulorum internationalium productrix antiquis temporibus, efficiens ut amplum vocabularum scientificum originis Graecae in Latinam post-classicam incorporaretur, Graeca moderna non iam est pars sphaerae productivae. Vocabula internationalia originis Graecae hodie independenter in vocabulario internationali vivunt, et neologismi scientifici Graeciformes re vera in linguis ut Germanica et Anglicana formantur, non in ipsa lingua Graeca. Pars Graecae hodie gravis omnino in sphaera Anglo-Romanica includitur, et per consequens inclusio Graecae ut linguae moderatricis distinctae re vera nihil mutaret. Le ''[http://www.interlingua.fi/ialagr45.htm General Report]'' societatis IALA anni 1945 (Anglice scriptum), statum investigationum describens et varietates possibiles linguae internationalis proponens. In eo inveniuntur hae regulae fundamentales quae sunt fundamentum Interlinguae: 1) Eligibilitas: Si vocabulum internationale repraesentatur varietatibus cum una saltem significatione communi in tribus saltem ex quattuor unitatibus moderatricibus—Anglica, Gallica, Italica, Hispanica-Lusitana—id eligibile est ad repraesentationem in lingua auxiliari. 2) Forma: Forma in normam redacta, qua vocabulum internationale eligibile repraesentatur, est forma denominatoris communis omnium eius varietatum et prototypum eorum appellari potest. Prototypum gignitur per investigationem completam etymologiae familiae vocabulorum in qua vocabulum internationale invenitur. 3) Significatio: Significatio vel significationes vocabuli internationalis in normam redacti est significatio vel sunt significationes quas omnes varietates ad eius eligibilitatem conferentes in communi habent. ==Notae== <references/> == Bibliographia == * {{Ecce citatio | id = Gode, 1951 | c = {{Opus | cognomen auctoris = Gode | nomen auctoris = Alexander | titulus = Interlingua–English Dictionary | latine = Dictionarium ab Interlingua ad Anglicum | annus = 1951 }} }}. {{NexInt}} * [[Interlingua]] * [[Interlingue]] * {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Regula duorum|}} [[Categoria:Interlingua]] npqd7reegz8539t4wowjlnufwn4pfkf 4000131 4000125 2026-11-07T01:10:48Z Grufo 64423 4000131 wikitext text/x-wiki {{res|Methodus Interlinguae}}{{FD ref}} regulas complectitur selectionis [[Vocabulum|verborum]] inter gentes adhibitorum, eorum formae, significationis, necnon selectionis [[Affixum|affixorum]] ([[praefixum|praefixorum]] et [[suffixum|suffixorum]]) et formationis novorum verborum. Haec ab [[International Auxiliary Language Association|IALA]] elaborata est et adhibita ad [[Interlingua|Interlinguam]] IALA creandam. Nostris temporibus applicatur ad [[lingua Interslavica|linguam Interslavicam]] elaborandam, novam linguam constructam in linguis Slavicis fundatam. == Historia == [[Fasciculus:150px-Interlingua-Logo.png|thumb|[[Logotypus]] rationis.]] Methodologia Interlinguae describitur in ''Dictionario ab Interlingua ad Anglicum'' sub redactione [[Alexander Gode|A. Gode]] anno [[1951]] edito.<ref>{{qc|Gode, 1951}}.</ref> Difficile est auctoritatem methodologiae sine ambiguitate adscribere. Verisimiliter ea elaborata est a multis investigatoribus, operariis et collaboratoribus societatis IALA. In praefatione Dictionarii, Gode duos homines commemorat qui fundamenta huius methodi iecerunt. Hi sunt {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Ezra Clark Stillman|E. Clark Stillman|en|qid=Q3893212}} et {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Andreas Martinet||en|qid=Q55972}}. Multi alii homines a Gode commemorati in elaboratione Dictionarii participaverunt. In ultimo temporis spatio laboris IALA, haec a Gode dirigebatur, et ipse Dictionarium redegit. == Introductio == In Interlingua IALA, quinque sunt linguae originariae sive sic dictae ''linguae moderatrices'', quae determinant utrum certum quoddam verbum sit verbum in Interlingua.<ref name=":0">{{*Cfr}} {{qc|Gode, 1951}}, p. 24: “Source or Control Languages.—(...)The best restricted sphere of languages in which to carry out a systematic collection of international words is consequently a combination of English and the Romance languages. We refer to these languages variously as source or control languages.”</ref> Hae sunt: [[Lingua Anglica|Anglica]], [[Lingua Hispanica|Hispanica]], [[Lingua Lusitana|Lusitana]], [[Lingua Francogallica|Francogallica]], et [[Lingua Italica|Italica]]<ref name=":0" />. Hispanica et Lusitana propter similitudinem suam ut una lingua (“Iberica”) tractantur. Hae quinque linguae etiam adhibitae sunt ad [[Grammatica Interlinguae|grammaticam Interlinguae]] definiendam. [[Lingua Theodisca|Theodisca]] et [[Lingua Russica|Russica]] ut fons secundarius Interlinguae adhibentur. Si consensus deest inter saltem tres ex quinque linguis moderatricibus (Hispanica et Lusitana pro una habitis), et duae tantum linguae moderatrices consentiunt, Theodisca aut Russica ut tertia fungi potest. In paucis casibus quibus etiam hic processus ad nullum verbum eligibile ducit, verbum de quo agitur primum ex [[Lingua Latina|Latina]], lingua scientiae antiquae, depromebatur. In Interlingua hodierna, derivationes ex aliis coniunctionibus [[Linguae Romanicae|linguarum Romanicarum]] usitatiores sunt, quamquam nonnulla verba Latina in usu populari manent. Quum constitutum est certum quoddam verbum in vocabularium Interlinguae recipi posse, '''forma''' verbi adhuc ignoratur: tantum collectio varietatum nationalium eiusdem verbi habetur. Processus formae definiendae quam verbum in Interlingua assumit '''prototypatio''' appellatur; Interlingua formis {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|prototypus|prototypicis|en|qid=Q207977}} verborum utitur. Eadem omnino ratio praefixis et suffixis adhibita est. == Vocabularium == === Introductio === '''Regula trium''' est una ex regulis maximi momenti in ratione derivandi verba internationalia in vocabulario [[Interlingua|Interlinguae]] [[IALA]]. Haec regula ''eligibilitatem'' verbi ad vocabulario definit, decernens utrum id “internationalis” (et ergo in Interlingua rectum) habeatur necne: verbum eligibile est si in tribus saltem linguis moderatricibus (Hispanica et Lusitana pro una habitis) forma et significatu congruentibus occurrit. Lingua Theodisca et/aut Russica unam ex tribus substituere potest. Regula trium ''non'' definit ''formam'' verbi; hoc determinatur a sic dictis ''prototypis''. === Eligibilitas === Verbum in vocabulario Interlinguae recipitur si eius varietates cum significatibus congruentibus — # in '''tribus''' ex quattuor sequentibus unitatibus linguisticis occurrunt:<ref name=":1">{{*Cfr}} {{qc|Gode, 1951}}, p. 26: “In sum, a preliminary formulation of the criterion of internationality runs as follows: A word is to be accepted as international when its presence is attested—in corresponding forms and with corresponding meanings—in at least three of the language units, Italian, Spanish and/or Portuguese, French and English, with German and Russian as possible substitutes.”</ref> ## [[Lingua Anglica|Anglica]] ## “{{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Linguae Ibericae|Iberica|en|qid=Q957802}}” (i.e., [[Lingua Hispanica|Hispanica]] et/aut [[Lingua Lusitana|Lusitana]]) ## [[Lingua Francogallica|Francogallica]] ## [[Lingua Italica|Italica]], # ''aut'' in duabus ex praedictis quattuor unitatibus linguisticis '''''et''''' in una ex sequentibus duabus linguis moderatricibus adiunctis occurrunt<ref name=":1" />: ## [[Lingua Theodisca|Theodisca]] ## [[Lingua Russica|Russica]]. In investigatione vocabularii, non solum ad lexicon hodiernum restringimur. Exempli gratia, verbum Francogallicum ''tuer'' (= occidere) nullam cognationem cum Italico ''uccidere'' ostendit, sed in lingua Francogallica antiqua verbum ''occire'' exstabat. Similiter, “occidere” Hispanice est ''matar'', sed verbum vetus ex parte in participio ''occiso'' superfuit. Verba non necessario in linguis originis ''de facto'' existere debent. Sufficit ut ''potentialiter'' existant. Exempli gratia, discipulus linguae Anglicae, qui verba sicut ''visible'', ''visibility'', ''versatile'', ''versatility'' novit, mirari potest quod ''proximity'' formam congruentem *''proxime'' aut *''proximous'' non habet. *''proxime'' in lingua Anglica potentialiter existit, quia in Anglica existit ''proximity''. Talis existentia potential sufficiens habetur dummodo verbum hypotheticum in una saltem lingua moderatrice existat (hoc in casu, exempli gratia, ''prossimo'' in Italica). Eadem ratiocinatio applicatur cum verbum “fundamentale” est omnino internationale, dum verbum derivatum solum potentialiter existit. Contraexemplum esse potest ''{{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|arachnophobia||en|qid=Q220783}}''. ''Arachnophobia'' in omnibus linguis moderatricibus occurrit, et hinc rectum in Interlingua videtur. Atqui *''arachna'' (= aranea) in omnibus linguis moderatricibus ''potentialiter'' existit, sed in nulla earum ''de facto'' exstat. Quocirca *''arachna'' non videtur bonus candidatus pro Interlingua, neque in dictionariis Interlinguae invenitur. === Principium serierum derivationalium completarum === Alia regula maximi momenti in progressione dictionarii IED fuit ''principium serierum derivationalium completarum''. Principium dicit ut, si invenimus verbum in serie derivationis internationale esse, omnia verba in illa serie in Interlingua recta sint, etiam si non omnino internationalia sunt.<ref name=":3">For the international vocabulary the clarity of its derivational patterns is of such essential importance that it was decided to stress it in this Dictionary by an almost unqualified adherence to the principle that no word is listed without simultaneously admitting all its clear compounds, derivatives, and formations preceding it in a derivational series.</ref> Hoc significat omnia verba ex verbo internationali derivata, necnon omnia verba antecedentia<ref name=":3" />. Exemplum esse potest verbum ''marin''. Si invenimus ''marin'' condicionibus eligibilitatis satisfacere, omnia verba in catena: : ''mar'' → ''marin'' → ''submarin'', ''marinero'' recta in Interlingua sunt, etiam si non omnino internationalia sunt.<ref name=":4">{{*Cfr}} {{qc|Gode, 1951}}, p. 46: “If the adjective marin ‘marine’ is listed, it is allowed to take with it the compound submarin ‘submarine,’ the derivative marinero ‘mariner,’ and the form mar ‘sea’ which precedes it. Of course no word is allowed to carry with it dependents not clearly recognizable as such. If the adjective marin has a substantival derivative marina ‘navy,’ this word does not appear in the Dictionary as a dependent of marin because no one will recognize the signification of marina on the basis of his aequaintance with the adjeetive marin plus the termination -a. The word marina is in the vocabulary by its own rights. It is international in the required sense all by itself.”</ref> Non omnia verba cognata ad eandem seriem derivationis pertinent<ref name=":4" />. Exempli gratia, ''marina'' (= classis) ad aliam seriem derivationis pertinet, quia significatio vocis ''marina'' ex significatione vocis ''marin'' cum suffixo -a deduci non potest<ref name=":4" />. ''Marina'' familiam verborum separatam constituit<ref name=":4" />. Praeterea, usus huius principii in progressione dictionarii restrictus est postulando ut unumquodque verbum in una saltem lingua originis occurrat. Principium serierum completarum effecit ut multa synonyma in dictionario iuxta alia verba includerentur, etiam si non omnino internationalia essent.<ref>{{*Cfr}} {{qc|Gode, 1951}}, p. 48: “The Dictionary includes a fair number of doublets which cannot be kept out of the international vocabulary because they happen to be international. Most of them owe their occurrence to the principle of complete derivational series.”</ref> Exempla sunt:<ref>{{*Cfr}} {{qc|Gode, 1951}}, p. 49.</ref> * ''vindicar'' iuxta ''vengiar'' * ''iride'' iuxta ''iris''. === Prototypatio === [[Fasciculus:Interlingua-English-Dictionary_secunde_edition.jpg|right|thumb|267x267px|Lexicon Interlingua-Anglicum ab A. Gode redactum, in quo methodologia Interlinguae explicabatur.]] In Interlinguam inducuntur sic dicta prototypa. Prototypum est recentissimus historicus aut theoricus antecessor communis vocabulorum ex linguis moderatricibus, sed quibusdam condicionibus satisfacere debet. Imprimis liberum esse debet ab omnibus proprietatibus nationalibus quae propriae sunt tantum linguae originis. Exempli gratia, prototypum vocabulorum Anglici ''statistics'' et Gallici ''statistique'' liberum esse debet a proprietatibus quae tantum Anglicae et Gallicae propriae sunt, atque talem formam possidere debet, a qua Anglicum ''statistics'' et Gallicum ''statistique'' tantum deviationes sint, proprietates praebentes ex historica harum linguarum evolutione ortas. Prototypa plerumque formis [[Lingua Latina vulgaris|Latinitatis vulgaris]] aequantur, sed non sunt eadem. Exempli gratia, prototypum Hispanici ''tierra'', Gallici ''terre'', Lusitani et Italici ''terra'' est ''terra''. Diphthongus ''ie'' est tantum forma Hispanicae propria, dum terminatio ''-e'' est tantum forma Gallicae propria. ''Terra'' videtur esse vocabulum Latinum, Italicum et Lusitanum, sed non est. Si diphthongus ''ie'' etiam Gallicae et Italicae proprietas esset, prototypum esset *''tierra'', non ''terra''. Praeterea prototypum congruere debet cum vocabulis derivatis. Exempli gratia, si vocabula derivata non considerarentur, prototypum Gallici ''temps'', Hispanici ''tiempo'', Lusitani et Italici ''tempo'' esset *''tempus'' aut (Gallica exclusa) *''tempo''. Sed adiectivum in linguis moderatricibus est ''temporal'' (vel eius varietates). Hinc prototypum quaesitum est ''tempore''. Prototypum ''tempore'' cum suffixo ''-al'' dat ''temporal''. Alterum exemplum est ''corde''. Prototypum Italici ''cuore'', Hispanici ''corazón'', Lusitani ''coração, cor'', Gallici ''cœur'' non est *''core'', quod responderet verbis ''cor'', ''coris'' Latinitatis vulgaris (contra ''cor'', ''cordis'' Latinitatis classicae), sed ''corde'', quia adiectivum quod in linguis moderatricibus occurrit est ''cordial''. Hinc ''corde'' → ''cordial''. === Significatio === Sola exsistentia vocabulorum cognatorum in linguis moderatricibus non sufficit ad vocabulum in Interlinguam inducendum. Exemplum sunt Italicum ''piangere'', Hispanicum ''plañir'', Gallicum ''plaindre'' et (archaicum et dialectale) Anglicum ''to plain''. Omnia ex Latino ''plangere'' proveniunt, sed eorum significatio evoluta est et hodie omnia aliquid diversum significant. Ideo ''planger'' in Lexico Interlinguae non invenitur. Accuratius, ''planger'' in Lexico inveniri potest, sed nullam significationem ascriptam habet. Contra, varietas reflexiva huius verbi, scilicet ''planger se'', est bona Interlingua, quia eandem significationem in omnibus linguis Romanicis moderatricibus habet et hinc in Lexico invenitur. == Affixa == === Introductio === Prorsus eadem methodus quae ad vocabula adhibita est, etiam ad praefixa et suffixa adhibebatur. In Interlinguam inclusa sunt prototypa suffixorum et praefixorum linguarum moderatricium. Exemplum est suffixum ''-ale'' ex Latino ''-alis'' descendens. Integra huius suffixi forma in sola lingua Italica conservatur. In omnibus aliis linguis fontibus ad ''-al'' simplificatur. Ergo prototypum est ''-al''. Exemplum magis complexum est suffixum Latinum parallelum ''-ilis''. Hic rursus sola lingua Italica litteram ''-e'' finalem retinet. Fere in linguis moderatricibus hoc suffixum in duo suffixa dividitur: * Angl. ''civil'' contra ''agile'', * Gall. ''civil'' c. ''agile'', * Hisp. ''civil'' c. ''agil'', * Ital. ''civile'' c. ''agile''. Quam ob rem in Interlinguam duo prototypa inclusa sunt: ''-il'' et ''-ile''. Re vera ea prosunt ad distinguendum inter vocabula in ultima syllaba accentuata (''-il'') et vocabula in antepaenultima syllaba accentuata (''-ile''). Simile munus obit ''-e'' finale post litteras ''r'' et ''n''. Exempla: * ''autom<u>o</u>bile'' contra ''infant<u>i</u>l'', * ''<u>o</u>rdine'' c. ''asin<u>i</u>n'', * ''<u>a</u>rbore'' c. ''profess<u>o</u>r''. === Suffixa infinitivorum verborum === Suffixa Latina infinitivorum ''-are'', ''-ere'', ''-ire'' plene conservantur in sola lingua Italica. In omnibus aliis linguis moderatricibus ea simplificantur: Gallice ''-er'', ''-re'', ''-ir''; Hispanice et Lusitanice ''-ar'', ''-er'', ''-ir''. Ergo prototypa sunt ''-ar'', ''-er'', ''-ir''. Quia prototypum ''-er'' in linguis moderatricibus re vera in duas varietates dividitur, scilicet ''-er'' et ''-ere/-re'', erat facultas theorica in Interlinguam duo prototypa inducendi, ''-er'' et ''-ere'', quae re vera ad accentum et etymologiam vocabulorum distinguenda prodessent, similiter ac suffixa ''-il'' et ''-ile'', sed Lexicon talem distinctionem non facit.<ref>{{*Cfr}} {{qc|Gode, 1951}}, pp. 31–32: “Since the subdivision of Latm -ere verbs in two groups with the stress on the penult and antepenult respectively is clearly traceable within the sphere of the modern Romance languages, the prototype of the infinitive termination might be determined for each of the two cases separately. The resulting distinction of verbs in -er with the stress on the last syllable and a smaller group of verbs in -ere with the stress on the antepenult would largely correspond to two types of derivation. The verbs in -er would show ‘weak’ derivatives in -it plus -ion, -ive, -ura, etc., while the verbs in -ere would build such derivatives by adding -ion, -ive, -ura, etc. to a ‘strong’ or modified stem. In this Dictionary no such distinction has been made.”</ref> == Vocabulorum formatio == Derivatio novorum vocabulorum in Interlingua est processus qui novum [[vocabulum]] ad usum in [[Interlingua]] definit. In Lexico originali sola vocabula quae re vera in una saltem ex linguis moderatricibus occurrunt inclusa sunt, sed omnes usores Interlinguae {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|regula (philosophia)|regulas|en|qid=Q3878446}} ad propria vocabula creanda adhibere possunt, dummodo praefixa et suffixa logice adhibeantur et nova vocabula utilia sint. Quia hic processus plus minusve obiectivus est, nulla sunt vocabula officialiter sancita in Interlingua; processus derivationis per se stat. Exempli gratia, nova vocabula creare possumus ut: * ''jada'' → ''jadificar'' = aliquid in formam {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|iliata|iliatae|en|qid=Q175089}} similem fingere, * ''pluralista'' → ''pluralistic''. Longius ire et vocabula creare possemus ut: * ''jadificar'' → ''jadification'', * ''jadification'' → ''jadificational'', * ''pluralistic'' → ''pluralisticitate'', sed eorum utilitas est dubitabilis. == Vocabula mutuata == === Vocabula ex linguis artificiosis prioribus mutuata === Lexicon Interlinguae animadvertit quaedam vocabula ex linguis artificiosis prioribus methodologiae Interlinguae non repugnare, et hinc in eam inducta esse. Haec sunt praesertim particulae. In IED uncinis quadratis notantur. Exempla: * ''yo'', * ''esque,'' * ''anque'', * ''ci'', * ''pois'', * ''depois''. Posteriori tempore quaedam vocabula in Interlinguam ex [[Interlingue|Occidentali]] mutuata sunt. Haec in Lexico originali non occurrunt, sed usurpantur et in aliis lexicis inveniuntur. Haec sunt vocabula ut ''besonio''<ref name=":2">{{Opus | cognomen = Cleij | nomen = Piet | titulus = Le lista de 51.500 parolas extracte ab le Dictionario Interlingua Nederlandese de Piet Cleij | url = https://wikisource.org/wiki/Main_Page/Interlingua/51500_parolas }}.</ref>, ''besoniar''<ref name=":2" />, ''micre''<ref>{{Opus | cognomen redactoris = Wimmer | nomen redactoris = Paulus | titulus = Słownik interlingua–polski | latine = Dictionarium ab Interlingua ad Polonicum | url = https://sites.google.com/site/jezykinterlingua/s%C5%82ownik-interlingua-polski }}.</ref> === Vocabula ex linguis naturalibus mutuata === Multa vocabula in Interlinguam ex linguis naturalibus mutuata sunt. In IED una cum symbolo linguae originis exhibentur. Praecipue fecunda hic fuit lingua Gallica. Exempla sunt: * ex Gallica: ''defaite'', ''portrait'', ''amateur'', ''chef'', ''adieu'', ''adresse'', ''affaire'', ''brochure'', ''jargon'', * ex Italica: ''dilletante'', ''razzia'', ''schizzo'', ''torso'', * ex Anglica: ''club'', ''film'', ''magazine'', * ex Hispanica: ''cañon'', ''embargo'', ''guerrilla'', * ex Russica: ''soviet'', ''intelligentsia'', * ex [[Lingua Batava|Nederlandica]]: ''referendum'', ''addendum'', * ex [[Lingua Bohemica|Bohemica]]: ''robot'', * ex Latina: ''ad rem'', ''ad hoc'', ''a posteriori'', ''a priori'', ''ave!'', ''cum grano salis''. Eorum pronuntiatus idem est ac in linguis originis. Signa diacritica removentur nisi ad pronuntiatum distinguendum necessaria sunt (ex. gr. ''defaite'' pro Gallico ''défaite''). Fit ut ex vocabulis mutuatis vocabula derivata oriantur, ex. gr.: * ''defaite'' → ''defaitismo'', ''defaitista'', * ''portrait'' → ''portraitar'', ''portraitista'', * ''adresse'' → ''adressar'', * ''schizzo'' → ''schizzar''. == Disputatio == === Sphaerae productiva et receptiva === Una ex cogitationibus novatoribus societatis [[IALA]] in investigationibus suis ad elaborationem Interlinguae ducentibus est divisio linguarum Europaearum in duos campos: ''sphaeram productivam'' et ''sphaeram receptivam''. Antiquis temporibus, [[Lingua Latina|Latina]] et [[Lingua Graeca|Graeca]] erant linguae virium dominantium in re publica et cultura internationali (vide [[Imperium Romanum]], [[Graecia antiqua]]). Postea, per duo millennia ut [[Lingua auxiliaris internationalis|linguae auxiliares]] necessariae in [[Religio|religione]] et [[scientia]] Europaea fungebantur. Hoc effecit ut omnes linguae Europaeae milia vocabulorum originis Graecae et Latinae, directe obliqueve, importarent. Vocabula originis Graeco-Latinae quae per haec millennia linguis Europaeis communia facta sunt, amplum vocabularum internationale una formant. Oportet igitur linguam Graeco-Latinam, eiusque directas successrices [[Linguae Romanicae|linguas Romanicas]], ut praecipuam sphaerae productivae partem habere. Modernis temporibus, lingua Anglicana est avida vocabulorum internationalium productrix. Praeterito tempore una erat ex linguis receptivissimis Europae, et quamquam re vera est [[Linguae Germanicae|lingua Germanica]], maximam partem vocabularum Gallicorum et Graeco-Latinorum sibi ascivit, adeo ut IALA eam re vera, si non iure, linguam Romanicam duceret. Coniunctio praecipuarum linguarum vocabula internationalia praeterito praesentique tempore producentium efficit ut sphaera productiva definiri possit ut ''sphaera Anglo-Romanica''. Hic novus conspectus societati IALA permisit investigationes ad derivationem vocabularum internationalium ducentes magnopere simplificare: omittere licebat investigationem linguarum sphaerae receptivae, quia sola vocabula quae linguae sphaerae receptivae inter se et cum sphaera productiva communia habent sunt vocabula Graeco-Latina ex ipsa sphaera productiva mutuata. Exempli gratia, [[Lingua Batava|Nederlandica]] et [[Lingua Hungarica|Hungarica]] non multum commune habent, cum sint ex familiis omnino diversis — nisi varietates milium vocabulorum directe obliqueve ex Graeco-Latino internationali mutuatorum, ut ''information'', ''international'', ''politica'', etc. Ergo eorum inclusio ut linguarum moderatricium nihil vocabulario internationali adderet quod non iam adesset. === Correctio accommodativa === Tamen, progredientibus investigationibus, IALA invenit strictam adhaesionem ad notionem sphaerae productivae Anglo-Romanicae in omissione quorundam vocabulorum manifesto internationalium redundare, et conclusit accommodationem ad regulam trium necessariam esse. Ita duae linguae sphaerae receptivae gravissimae ad linguas moderatrices ut adiunctae admissae sunt: Germanica et Russica. Si vocabulo deest fulcrum alicuius linguae sphaerae Anglo-Romanicae, praesentia vocabuli in lingua Germanica aut Russica ut fulcrum correctivum haberi potest. === “Ibericum” === Linguae Ibericae Hispanica et Lusitana ut una lingua habentur propter similitudinem linguisticam, non propter iudicium aliquod de earum momento aut neglegentia ut linguarum singularium. === Lingua Graeca === Cum vocabula internationalia originis ''Graeco''-Latinae sint, non-inclusio linguae Graecae ut linguae moderatricis interdum admirationem movet. Quamquam lingua Graeca magna erat vocabulorum internationalium productrix antiquis temporibus, efficiens ut amplum vocabularum scientificum originis Graecae in Latinam post-classicam incorporaretur, Graeca moderna non iam est pars sphaerae productivae. Vocabula internationalia originis Graecae hodie independenter in vocabulario internationali vivunt, et neologismi scientifici Graeciformes re vera in linguis ut Germanica et Anglicana formantur, non in ipsa lingua Graeca. Pars Graecae hodie gravis omnino in sphaera Anglo-Romanica includitur, et per consequens inclusio Graecae ut linguae moderatricis distinctae re vera nihil mutaret. Le ''[http://www.interlingua.fi/ialagr45.htm General Report]'' societatis IALA anni 1945 (Anglice scriptum), statum investigationum describens et varietates possibiles linguae internationalis proponens. In eo inveniuntur hae regulae fundamentales quae sunt fundamentum Interlinguae: 1) Eligibilitas: Si vocabulum internationale repraesentatur varietatibus cum una saltem significatione communi in tribus saltem ex quattuor unitatibus moderatricibus—Anglica, Gallica, Italica, Hispanica-Lusitana—id eligibile est ad repraesentationem in lingua auxiliari. 2) Forma: Forma in normam redacta, qua vocabulum internationale eligibile repraesentatur, est forma denominatoris communis omnium eius varietatum et prototypum eorum appellari potest. Prototypum gignitur per investigationem completam etymologiae familiae vocabulorum in qua vocabulum internationale invenitur. 3) Significatio: Significatio vel significationes vocabuli internationalis in normam redacti est significatio vel sunt significationes quas omnes varietates ad eius eligibilitatem conferentes in communi habent. ==Notae== <references/> == Bibliographia == * {{Ecce citatio | id = Gode, 1951 | c = {{Opus | cognomen auctoris = Gode | nomen auctoris = Alexander | commentatio de auctore = Alexander Gode | titulus = Interlingua–English Dictionary | latine = Dictionarium ab Interlingua ad Anglicum | annus = 1951 }} }}. {{NexInt}} * [[Interlingua]] * [[Interlingue]] * {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Regula duorum|}} [[Categoria:Interlingua]] dasmlcgum9lwh9jskc2ox39krlwo43g 4000165 4000131 2026-11-07T03:17:43Z Grufo 64423 Minutiae 4000165 wikitext text/x-wiki {{res|Methodus Interlinguae}}{{FD ref}} regulas complectitur selectionis [[Vocabulum|verborum]] inter gentes adhibitorum, eorum formae, significationis, necnon selectionis [[Affixum|affixorum]] ([[praefixum|praefixorum]] et [[suffixum|suffixorum]]) et formationis novorum verborum. Haec societate [[International Auxiliary Language Association|IALA]] elaborata est et adhibetur ad [[Interlingua|Interlinguam]] IALA creandam. Nostris temporibus etiam adhibetur ad [[lingua Interslavica|linguam Interslavicam]] elaborandam, novam linguam constructam in linguis Slavicis fundatam. == Historia == [[Fasciculus:150px-Interlingua-Logo.png|thumb|[[Logotypus]] rationis.]] Methodologia Interlinguae in {{Op|Dictionario ab Interlingua ad Anglicum}}, sub redactione [[Alexander Gode|A. Gode]] anno [[1951]] edito, describitur.<ref>{{qc|Gode, 1951}}.</ref> Difficile est auctores methodi sine ambiguitate adscribere. Verisimiliter elaborata est a multis investigatoribus, operariis et collaboratoribus societatis IALA. In praefatione {{Op|Dictionarii}}, Gode duos homines commemorat qui fundamenta huius methodi iecerunt. Hi sunt {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Ezra Clark Stillman|E. Clark Stillman|en|qid=Q3893212}} et {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Andreas Martinet||en|qid=Q55972}}. Multi alii homines a Gode commemorati in elaboratione {{Op|Dictionarii}} participaverunt. In ultimo temporis spatio laboris IALA, haec a Gode dirigebatur, et ipse Dictionarium redegit. == Introductio == In Interlingua IALA, quinque sunt linguae originariae sive sic dictae ''linguae moderatrices'', quae determinant utrum certum quoddam verbum sit verbum in Interlingua.<ref name=":0">{{*Cfr}} {{qc|Gode, 1951}}, p. 24: “Source or Control Languages.—(...)The best restricted sphere of languages in which to carry out a systematic collection of international words is consequently a combination of English and the Romance languages. We refer to these languages variously as source or control languages.”</ref> Hae sunt: [[Lingua Anglica|Anglica]], [[Lingua Hispanica|Hispanica]], [[Lingua Lusitana|Lusitana]], [[Lingua Francogallica|Francogallica]], et [[Lingua Italica|Italica]]<ref name=":0" />. Hispanica et Lusitana propter similitudinem suam ut una lingua (“Iberica”) tractantur. Hae quinque linguae etiam adhibitae sunt ad [[Grammatica Interlinguae|grammaticam Interlinguae]] definiendam. [[Lingua Theodisca|Theodisca]] et [[Lingua Russica|Russica]] adhibentur fontes Interlinguae secundarii. Si consensus inter saltem tres ex quinque linguis moderatricibus (Hispanica et Lusitana pro una habitis) deest, et duae tantum linguae moderatrices consentiunt, Theodisca aut Russica adhiberi potest tertia. In paucis casibus quibus etiam hic processus ad nullum verbum eligibile ducit, verbum de quo agitur primum ex [[Lingua Latina|Latina]], lingua scientiae antiquae, depromebatur. In Interlingua hodierna, derivationes ex aliis coniunctionibus [[Linguae Romanicae|linguarum Romanicarum]] usitatiores sunt, quamquam nonnulla verba Latina in usu populari manent. Quum constitutum est certum quoddam verbum in vocabularium Interlinguae recipi posse, '''forma''' verbi adhuc ignoratur: tantummodo collectio varietatum nationalium eiusdem verbi habetur. Processus formae definiendae quam verbum in Interlingua assumit '''prototypatio''' appellatur; Interlingua formis {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|prototypus|prototypicis|en|qid=Q207977}} verborum utitur. Eadem omnino ratio praefixis et suffixis adhibita est. == Vocabularium == === Introductio === '''Regula trium''' est una ex regulis maximi momenti in ratione verba internationalia in vocabulario [[Interlingua|Interlinguae]] [[IALA]] derivandi. Haec regula ''eligibilitatem'' verbi ad vocabulario definit, decernens utrum id “internationalis” (et ergo in Interlingua rectum) habeatur necne: verbum est eligibile si in tribus saltem linguis moderatricibus (Hispanica et Lusitana pro una habitis) forma et significatu congruentibus occurrit. Lingua Theodisca et/aut Russica unam ex tribus substituere potest. Regula trium ''formam'' verbi ''non'' definit; haec sic dictis ''prototypis'' determinatur. === Eligibilitas === Verbum in vocabulario Interlinguae recipitur si eius varietates cum significatibus congruentibus — # in '''tribus''' ex quattuor sequentibus unitatibus linguisticis occurrunt:<ref name=":1">{{*Cfr}} {{qc|Gode, 1951}}, p. 26: “In sum, a preliminary formulation of the criterion of internationality runs as follows: A word is to be accepted as international when its presence is attested—in corresponding forms and with corresponding meanings—in at least three of the language units, Italian, Spanish and/or Portuguese, French and English, with German and Russian as possible substitutes.”</ref> ## [[Lingua Anglica|Anglica]] ## “{{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Linguae Ibericae|Iberica|en|qid=Q957802}}” (i.e., [[Lingua Hispanica|Hispanica]] et/aut [[Lingua Lusitana|Lusitana]]) ## [[Lingua Francogallica|Francogallica]] ## [[Lingua Italica|Italica]], # ''aut'' in duabus ex praedictis quattuor unitatibus linguisticis '''''et''''' in una ex sequentibus duabus linguis moderatricibus adiunctis occurrunt<ref name=":1" />: ## [[Lingua Theodisca|Theodisca]] ## [[Lingua Russica|Russica]]. In investigatione vocabularii, non solum ad lexicon hodiernum restringimur. Exempli gratia, verbum Francogallicum ''tuer'' (= occidere) nullam cognationem cum Italico ''uccidere'' ostendit, sed in lingua Francogallica antiqua verbum ''occire'' exstabat. Similiter, “occidere” Hispanice est ''matar'', sed verbum vetus ex parte in participio ''occiso'' superfuit. Verba non necessario in linguis originis ''de facto'' existere debent. Sufficit ut ''potentialiter'' existant. Exempli gratia, discipulus linguae Anglicae, qui verba quales ''visible'', ''visibility'', ''versatile'', ''versatility'' novit, mirari potest quod ''proximity'' formam congruentem *''proxime'' aut *''proximous'' non habet. *''proxime'' in lingua Anglica potentialiter existit, quia in Anglica existit ''proximity''. Talis existentia potentialis habetur sufficiens dummodo verbum hypotheticum in una saltem lingua moderatrice existat (hoc in casu, exempli gratia, ''prossimo'' in Italica). Eadem ratiocinatio applicatur quum verbum “fundamentale” est omnino internationale, dum verbum derivatum solum potentialiter existit. Contraexemplum esse potest ''{{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|arachnophobia||en|qid=Q220783}}''. ''Arachnophobia'' in omnibus linguis moderatricibus occurrit, et hinc rectum in Interlingua videtur. Atqui *''arachna'' (= aranea) in omnibus linguis moderatricibus ''potentialiter'' existit, sed in nulla earum ''de facto'' exstat. Quocirca *''arachna'' non videtur bonus candidatus pro Interlingua, neque in dictionariis Interlinguae invenitur. === Principium serierum derivationalium completarum === Alia regula maximi momenti in progressione dictionarii IED fuit ''principium serierum derivationalium completarum''. Principium dicit ut, si invenimus verbum in serie derivationis internationale esse, omnia verba in illa serie in Interlingua recta sint, etiam si non omnino internationalia sunt.<ref name=":3">For the international vocabulary the clarity of its derivational patterns is of such essential importance that it was decided to stress it in this Dictionary by an almost unqualified adherence to the principle that no word is listed without simultaneously admitting all its clear compounds, derivatives, and formations preceding it in a derivational series.</ref> Hoc significat omnia verba ex verbo internationali derivata, necnon omnia verba antecedentia<ref name=":3" />. Exemplum esse potest verbum ''marin''. Si invenimus ''marin'' condicionibus eligibilitatis satisfacere, omnia verba in catena: : ''mar'' → ''marin'' → ''submarin'', ''marinero'' recta in Interlingua sunt, etiam si non omnino internationalia sunt.<ref name=":4">{{*Cfr}} {{qc|Gode, 1951}}, p. 46: “If the adjective marin ‘marine’ is listed, it is allowed to take with it the compound submarin ‘submarine,’ the derivative marinero ‘mariner,’ and the form mar ‘sea’ which precedes it. Of course no word is allowed to carry with it dependents not clearly recognizable as such. If the adjective marin has a substantival derivative marina ‘navy,’ this word does not appear in the Dictionary as a dependent of marin because no one will recognize the signification of marina on the basis of his aequaintance with the adjeetive marin plus the termination -a. The word marina is in the vocabulary by its own rights. It is international in the required sense all by itself.”</ref> Non omnia verba cognata ad eandem seriem derivationis pertinent<ref name=":4" />. Exempli gratia, ''marina'' (= classis) ad aliam seriem derivationis pertinet, quia significatio vocis ''marina'' ex significatione vocis ''marin'' cum suffixo -a deduci non potest<ref name=":4" />. ''Marina'' familiam verborum separatam constituit<ref name=":4" />. Praeterea, usus huius principii in progressione dictionarii restrictus est postulando ut unumquodque verbum in una saltem lingua originis occurrat. Principium serierum completarum effecit ut multa synonyma in dictionario iuxta alia verba includerentur, etiam si non omnino internationalia essent.<ref>{{*Cfr}} {{qc|Gode, 1951}}, p. 48: “The Dictionary includes a fair number of doublets which cannot be kept out of the international vocabulary because they happen to be international. Most of them owe their occurrence to the principle of complete derivational series.”</ref> Exempla sunt:<ref>{{*Cfr}} {{qc|Gode, 1951}}, p. 49.</ref> * ''vindicar'' iuxta ''vengiar'' * ''iride'' iuxta ''iris''. === Prototypatio === [[Fasciculus:Interlingua-English-Dictionary_secunde_edition.jpg|right|thumb|267x267px|Lexicon Interlingua-Anglicum ab A. Gode redactum, in quo methodologia Interlinguae explicabatur.]] In Interlinguam inducuntur sic dicta prototypa. Prototypum est recentissimus historicus aut theoricus antecessor communis vocabulorum ex linguis moderatricibus, sed quibusdam condicionibus satisfacere debet. Imprimis liberum esse debet ab omnibus proprietatibus nationalibus quae propriae sunt tantum linguae originis. Exempli gratia, prototypum vocabulorum Anglici ''statistics'' et Gallici ''statistique'' liberum esse debet a proprietatibus quae tantum Anglicae et Gallicae propriae sunt, atque talem formam possidere debet, a qua Anglicum ''statistics'' et Gallicum ''statistique'' tantum deviationes sint, proprietates praebentes ex historica harum linguarum evolutione ortas. Prototypa plerumque formis [[Lingua Latina vulgaris|Latinitatis vulgaris]] aequantur, sed non sunt eadem. Exempli gratia, prototypum Hispanici ''tierra'', Gallici ''terre'', Lusitani et Italici ''terra'' est ''terra''. Diphthongus ''ie'' est tantum forma Hispanicae propria, dum terminatio ''-e'' est tantum forma Gallicae propria. ''Terra'' videtur esse vocabulum Latinum, Italicum et Lusitanum, sed non est. Si diphthongus ''ie'' etiam Gallicae et Italicae proprietas esset, prototypum esset *''tierra'', non ''terra''. Praeterea prototypum congruere debet cum vocabulis derivatis. Exempli gratia, si vocabula derivata non considerarentur, prototypum Gallici ''temps'', Hispanici ''tiempo'', Lusitani et Italici ''tempo'' esset *''tempus'' aut (Gallica exclusa) *''tempo''. Sed adiectivum in linguis moderatricibus est ''temporal'' (vel eius varietates). Hinc prototypum quaesitum est ''tempore''. Prototypum ''tempore'' cum suffixo ''-al'' dat ''temporal''. Alterum exemplum est ''corde''. Prototypum Italici ''cuore'', Hispanici ''corazón'', Lusitani ''coração, cor'', Gallici ''cœur'' non est *''core'', quod responderet verbis ''cor'', ''coris'' Latinitatis vulgaris (contra ''cor'', ''cordis'' Latinitatis classicae), sed ''corde'', quia adiectivum quod in linguis moderatricibus occurrit est ''cordial''. Hinc ''corde'' → ''cordial''. === Significatio === Sola exsistentia vocabulorum cognatorum in linguis moderatricibus non sufficit ad vocabulum in Interlinguam inducendum. Exemplum sunt Italicum ''piangere'', Hispanicum ''plañir'', Gallicum ''plaindre'' et (archaicum et dialectale) Anglicum ''to plain''. Omnia ex Latino ''plangere'' proveniunt, sed eorum significatio evoluta est et hodie omnia aliquid diversum significant. Ideo ''planger'' in Lexico Interlinguae non invenitur. Accuratius, ''planger'' in Lexico inveniri potest, sed nullam significationem ascriptam habet. Contra, varietas reflexiva huius verbi, scilicet ''planger se'', est bona Interlingua, quia eandem significationem in omnibus linguis Romanicis moderatricibus habet et hinc in Lexico invenitur. == Affixa == === Introductio === Prorsus eadem methodus quae ad vocabula adhibita est, etiam ad praefixa et suffixa adhibebatur. In Interlinguam inclusa sunt prototypa suffixorum et praefixorum linguarum moderatricium. Exemplum est suffixum ''-ale'' ex Latino ''-alis'' descendens. Integra huius suffixi forma in sola lingua Italica conservatur. In omnibus aliis linguis fontibus ad ''-al'' simplificatur. Ergo prototypum est ''-al''. Exemplum magis complexum est suffixum Latinum parallelum ''-ilis''. Hic rursus sola lingua Italica litteram ''-e'' finalem retinet. Fere in linguis moderatricibus hoc suffixum in duo suffixa dividitur: * Angl. ''civil'' contra ''agile'', * Gall. ''civil'' c. ''agile'', * Hisp. ''civil'' c. ''agil'', * Ital. ''civile'' c. ''agile''. Quam ob rem in Interlinguam duo prototypa inclusa sunt: ''-il'' et ''-ile''. Re vera ea prosunt ad distinguendum inter vocabula in ultima syllaba accentuata (''-il'') et vocabula in antepaenultima syllaba accentuata (''-ile''). Simile munus obit ''-e'' finale post litteras ''r'' et ''n''. Exempla: * ''autom<u>o</u>bile'' contra ''infant<u>i</u>l'', * ''<u>o</u>rdine'' c. ''asin<u>i</u>n'', * ''<u>a</u>rbore'' c. ''profess<u>o</u>r''. === Suffixa infinitivorum verborum === Suffixa Latina infinitivorum ''-are'', ''-ere'', ''-ire'' plene conservantur in sola lingua Italica. In omnibus aliis linguis moderatricibus ea simplificantur: Gallice ''-er'', ''-re'', ''-ir''; Hispanice et Lusitanice ''-ar'', ''-er'', ''-ir''. Ergo prototypa sunt ''-ar'', ''-er'', ''-ir''. Quia prototypum ''-er'' in linguis moderatricibus re vera in duas varietates dividitur, scilicet ''-er'' et ''-ere/-re'', erat facultas theorica in Interlinguam duo prototypa inducendi, ''-er'' et ''-ere'', quae re vera ad accentum et etymologiam vocabulorum distinguenda prodessent, similiter ac suffixa ''-il'' et ''-ile'', sed Lexicon talem distinctionem non facit.<ref>{{*Cfr}} {{qc|Gode, 1951}}, pp. 31–32: “Since the subdivision of Latm -ere verbs in two groups with the stress on the penult and antepenult respectively is clearly traceable within the sphere of the modern Romance languages, the prototype of the infinitive termination might be determined for each of the two cases separately. The resulting distinction of verbs in -er with the stress on the last syllable and a smaller group of verbs in -ere with the stress on the antepenult would largely correspond to two types of derivation. The verbs in -er would show ‘weak’ derivatives in -it plus -ion, -ive, -ura, etc., while the verbs in -ere would build such derivatives by adding -ion, -ive, -ura, etc. to a ‘strong’ or modified stem. In this Dictionary no such distinction has been made.”</ref> == Vocabulorum formatio == Derivatio novorum vocabulorum in Interlingua est processus qui novum [[vocabulum]] ad usum in [[Interlingua]] definit. In Lexico originali sola vocabula quae re vera in una saltem ex linguis moderatricibus occurrunt inclusa sunt, sed omnes usores Interlinguae {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|regula (philosophia)|regulas|en|qid=Q3878446}} ad propria vocabula creanda adhibere possunt, dummodo praefixa et suffixa logice adhibeantur et nova vocabula utilia sint. Quia hic processus plus minusve obiectivus est, nulla sunt vocabula officialiter sancita in Interlingua; processus derivationis per se stat. Exempli gratia, nova vocabula creare possumus ut: * ''jada'' → ''jadificar'' = aliquid in formam {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|iliata|iliatae|en|qid=Q175089}} similem fingere, * ''pluralista'' → ''pluralistic''. Longius ire et vocabula creare possemus ut: * ''jadificar'' → ''jadification'', * ''jadification'' → ''jadificational'', * ''pluralistic'' → ''pluralisticitate'', sed eorum utilitas est dubitabilis. == Vocabula mutuata == === Vocabula ex linguis artificiosis prioribus mutuata === Lexicon Interlinguae animadvertit quaedam vocabula ex linguis artificiosis prioribus methodologiae Interlinguae non repugnare, et hinc in eam inducta esse. Haec sunt praesertim particulae. In IED uncinis quadratis notantur. Exempla: * ''yo'', * ''esque,'' * ''anque'', * ''ci'', * ''pois'', * ''depois''. Posteriori tempore quaedam vocabula in Interlinguam ex [[Interlingue|Occidentali]] mutuata sunt. Haec in Lexico originali non occurrunt, sed usurpantur et in aliis lexicis inveniuntur. Haec sunt vocabula ut ''besonio''<ref name=":2">{{Opus | cognomen = Cleij | nomen = Piet | titulus = Le lista de 51.500 parolas extracte ab le Dictionario Interlingua Nederlandese de Piet Cleij | url = https://wikisource.org/wiki/Main_Page/Interlingua/51500_parolas }}.</ref>, ''besoniar''<ref name=":2" />, ''micre''<ref>{{Opus | cognomen redactoris = Wimmer | nomen redactoris = Paulus | titulus = Słownik interlingua–polski | latine = Dictionarium ab Interlingua ad Polonicum | url = https://sites.google.com/site/jezykinterlingua/s%C5%82ownik-interlingua-polski }}.</ref> === Vocabula ex linguis naturalibus mutuata === Multa vocabula in Interlinguam ex linguis naturalibus mutuata sunt. In IED una cum symbolo linguae originis exhibentur. Praecipue fecunda hic fuit lingua Gallica. Exempla sunt: * ex Gallica: ''defaite'', ''portrait'', ''amateur'', ''chef'', ''adieu'', ''adresse'', ''affaire'', ''brochure'', ''jargon'', * ex Italica: ''dilletante'', ''razzia'', ''schizzo'', ''torso'', * ex Anglica: ''club'', ''film'', ''magazine'', * ex Hispanica: ''cañon'', ''embargo'', ''guerrilla'', * ex Russica: ''soviet'', ''intelligentsia'', * ex [[Lingua Batava|Nederlandica]]: ''referendum'', ''addendum'', * ex [[Lingua Bohemica|Bohemica]]: ''robot'', * ex Latina: ''ad rem'', ''ad hoc'', ''a posteriori'', ''a priori'', ''ave!'', ''cum grano salis''. Eorum pronuntiatus idem est ac in linguis originis. Signa diacritica removentur nisi ad pronuntiatum distinguendum necessaria sunt (ex. gr. ''defaite'' pro Gallico ''défaite''). Fit ut ex vocabulis mutuatis vocabula derivata oriantur, ex. gr.: * ''defaite'' → ''defaitismo'', ''defaitista'', * ''portrait'' → ''portraitar'', ''portraitista'', * ''adresse'' → ''adressar'', * ''schizzo'' → ''schizzar''. == Disputatio == === Sphaerae productiva et receptiva === Una ex cogitationibus novatoribus societatis [[IALA]] in investigationibus suis ad elaborationem Interlinguae ducentibus est divisio linguarum Europaearum in duos campos: ''sphaeram productivam'' et ''sphaeram receptivam''. Antiquis temporibus, [[Lingua Latina|Latina]] et [[Lingua Graeca|Graeca]] erant linguae virium dominantium in re publica et cultura internationali (vide [[Imperium Romanum]], [[Graecia antiqua]]). Postea, per duo millennia ut [[Lingua auxiliaris internationalis|linguae auxiliares]] necessariae in [[Religio|religione]] et [[scientia]] Europaea fungebantur. Hoc effecit ut omnes linguae Europaeae milia vocabulorum originis Graecae et Latinae, directe obliqueve, importarent. Vocabula originis Graeco-Latinae quae per haec millennia linguis Europaeis communia facta sunt, amplum vocabularum internationale una formant. Oportet igitur linguam Graeco-Latinam, eiusque directas successrices [[Linguae Romanicae|linguas Romanicas]], ut praecipuam sphaerae productivae partem habere. Modernis temporibus, lingua Anglicana est avida vocabulorum internationalium productrix. Praeterito tempore una erat ex linguis receptivissimis Europae, et quamquam re vera est [[Linguae Germanicae|lingua Germanica]], maximam partem vocabularum Gallicorum et Graeco-Latinorum sibi ascivit, adeo ut IALA eam re vera, si non iure, linguam Romanicam duceret. Coniunctio praecipuarum linguarum vocabula internationalia praeterito praesentique tempore producentium efficit ut sphaera productiva definiri possit ut ''sphaera Anglo-Romanica''. Hic novus conspectus societati IALA permisit investigationes ad derivationem vocabularum internationalium ducentes magnopere simplificare: omittere licebat investigationem linguarum sphaerae receptivae, quia sola vocabula quae linguae sphaerae receptivae inter se et cum sphaera productiva communia habent sunt vocabula Graeco-Latina ex ipsa sphaera productiva mutuata. Exempli gratia, [[Lingua Batava|Nederlandica]] et [[Lingua Hungarica|Hungarica]] non multum commune habent, quum sint ex familiis omnino diversis — nisi varietates milium vocabulorum directe obliqueve ex Graeco-Latino internationali mutuatorum, ut ''information'', ''international'', ''politica'', etc. Ergo eorum inclusio ut linguarum moderatricium nihil vocabulario internationali adderet quod non iam adesset. === Correctio accommodativa === Tamen, progredientibus investigationibus, IALA invenit strictam adhaesionem ad notionem sphaerae productivae Anglo-Romanicae in omissione quorundam vocabulorum manifesto internationalium redundare, et conclusit accommodationem ad regulam trium necessariam esse. Ita duae linguae sphaerae receptivae gravissimae ad linguas moderatrices ut adiunctae admissae sunt: Germanica et Russica. Si vocabulo deest fulcrum alicuius linguae sphaerae Anglo-Romanicae, praesentia vocabuli in lingua Germanica aut Russica ut fulcrum correctivum haberi potest. === “Ibericum” === Linguae Ibericae Hispanica et Lusitana ut una lingua habentur propter similitudinem linguisticam, non propter iudicium aliquod de earum momento aut neglegentia ut linguarum singularium. === Lingua Graeca === Quum vocabula internationalia originis ''Graeco''-Latinae sint, non-inclusio linguae Graecae ut linguae moderatricis interdum admirationem movet. Quamquam lingua Graeca magna erat vocabulorum internationalium productrix antiquis temporibus, efficiens ut amplum vocabularum scientificum originis Graecae in Latinam post-classicam incorporaretur, Graeca moderna non iam est pars sphaerae productivae. Vocabula internationalia originis Graecae hodie independenter in vocabulario internationali vivunt, et neologismi scientifici Graeciformes re vera in linguis ut Germanica et Anglicana formantur, non in ipsa lingua Graeca. Pars Graecae hodie gravis omnino in sphaera Anglo-Romanica includitur, et per consequens inclusio Graecae ut linguae moderatricis distinctae re vera nihil mutaret. Le ''[http://www.interlingua.fi/ialagr45.htm General Report]'' societatis IALA anni 1945 (Anglice scriptum), statum investigationum describens et varietates possibiles linguae internationalis proponens. In eo inveniuntur hae regulae fundamentales quae sunt fundamentum Interlinguae: 1) Eligibilitas: Si vocabulum internationale repraesentatur varietatibus cum una saltem significatione communi in tribus saltem ex quattuor unitatibus moderatricibus—Anglica, Gallica, Italica, Hispanica-Lusitana—id eligibile est ad repraesentationem in lingua auxiliari. 2) Forma: Forma in normam redacta, qua vocabulum internationale eligibile repraesentatur, est forma denominatoris communis omnium eius varietatum et prototypum eorum appellari potest. Prototypum gignitur per investigationem completam etymologiae familiae vocabulorum in qua vocabulum internationale invenitur. 3) Significatio: Significatio vel significationes vocabuli internationalis in normam redacti est significatio vel sunt significationes quas omnes varietates ad eius eligibilitatem conferentes in communi habent. ==Notae== <references/> == Bibliographia == * {{Ecce citatio | id = Gode, 1951 | c = {{Opus | cognomen auctoris = Gode | nomen auctoris = Alexander | commentatio de auctore = Alexander Gode | titulus = Interlingua–English Dictionary | latine = Dictionarium ab Interlingua ad Anglicum | annus = 1951 }} }}. {{NexInt}} * [[Interlingua]] * [[Interlingue]] [[Categoria:Interlingua]] d7t3nfmxtil6mwr7yd3ia8lwc68usg4 10 329189 4000029 3997330 2026-11-06T20:54:38Z Pippobuono 54500 typo 4000029 wikitext text/x-wiki {{Capsa navigationis |formula = Episcopi Blesenses |titulus = Episcopi [[Dioecesis Blesensis|Blesenses]] |imago = [[Fasciculus:Bistum Blois.svg|125px]] |super= <small>Dioecesis erecta est anno 1697; dissoluta anno 1802, restituta anno 1822.</small>. |corpus = [[David Nicolaus Bertier]] <small>(1697-1719)</small> • [[Franciscus Lefebvre de Caumartin]] <small>(1719-1733)</small> • ''[[Carolus Henricus Phélypeaux de Pontchartrain]]'' <small>(designatus, sed non consecratus, 1733 seu 1734-1734)</small> • [[Franciscus de Crussol d'Uzès]] <small>(1734-1753)</small> • [[Carolus Gilbertus de May de Termont]] <small>(1753-1776)</small> • [[Alexander de Lauzières-Thémines]] <small>(1776-(1791)1801)</small> • '''sedes suppressa''' <small>(1801-1817)</small> • ''[[Ioannes Franciscus Martin de Boisville]]'' <small>(administrator apostolicus, 1817-1822)</small> • [[Philippus Franciscus de Sausin]] <small>(1823-1844)</small> • [[Maria Augustus Fabre des Essarts]] <small>(1844-1850)</small> • [[Ludovicus Theophilus Pallu du Parc]] <small>(1850-1877)</small> • [[Carolus Honoratus Laborde]] <small>(1877-1907)</small> • [[Alfredus Julius Mélisson]] <small>(1907-1925)</small> • [[Georgius Audollent]] <small>(1925-1944)</small> • [[Ludovicus Robin]] <small>(1945-1961)</small> • [[Iosephus Goupy]] <small>(1961-1990)</small> • [[Ioannes Cuminal]] <small>(1990-1996)</small> • [[Mauritius de Germiny]] <small>(1997-2014)</small> • [[Ioannes Petrus Batut]] <small>(2014-2023)</small> • [[Franciscus Bestion]] <small>(2024-)</small> |sub=<small>fontes : {{CathHierDiocese|bloi|Dioecesis Blesensis}} }}<noinclude> [[Categoria:Episcopi Blesenses|!]] </noinclude> axbo2x8lymhqvljy2119zleh90iigdx 0 329211 3999917 3993052 2026-11-06T16:28:16Z ~2026-58674-06 217304 3999917 wikitext text/x-wiki [[Fasciculus:Peter Hegemann.jpg|thumb|Petrus Hegemann]] '''Petrus Hegemann''', vulgo ''Peter Hegemann'' (natus die [[11 Decembris]] [[1954]]), est biologus physicae [[Germania|Germanicus]] qui professor [[Universitas Humboldtiana Berolinensis|Universitatis Humboldtianae Berolinensis]] et anno [[2026]], [[Praemium Nobelianum physiologiae et medicinae]] cum [[Carolus Deisseroth|Carolo Deisseroth]] et [[Georgius Nagel|Georgio Nagel]] accepit, ratione [[canalis ionticus|canalici iontici]] et [[optogenetica]]e.<ref>[https://www.nobelprize.org/prizes/medicine/2026/hegemann/facts/ De Petro Hegemann] nobelprize.org {{Ling|Anglice}}</ref> Alumni [[Universitas Ludovico-Maximilianea Monacensis|Universitatis Ludovico-Maximilianea Monacensis]] deinde [[Universitas Monasteriensis|Universitatis Monasteriensis]] est. == Notae == <references/> == Nexus externi == {{CommuniaCat|Peter Hegemann|Petrum Hegemann}} [[Categoria:Homines vivi]] [[Categoria:Biologi Germaniae]] [[Categoria:Praemium Nobelianum Medicinae]] [[Categoria:Alumni Universitatis Monasteriensis]] [[Categoria:Professores Universitatis Humboldtianae Berolinensis]] 30x0udgsda0wvclarm7aa39kenwzqau 0 329212 3999916 3993153 2026-11-06T16:27:13Z ~2026-58674-06 217304 3999916 wikitext text/x-wiki [[Fasciculus:Karl Deisseroth 2025 C 01.jpg|thumb|Carolus Deisseroth anno 2025.]] '''Carolus Alexander Deisseroth''', vulgo ''Karl Alexander Deisseroth'' (natus die [[18 Novembris]] [[1971]]), est [[medicus]] et [[psychiater]] [[CFA|Civitatum Foederatarum]] qui [[professor]] [[Universitas Stanfordiensis|Universitatis Stanfordiensis]] [[Praemium Nobelianum physiologiae et medicinae]] cum [[Petrus Hegemann|Petro Hegemann]] et [[Georgius Nagel|Georgio Nagel]] anno [[2026]] accepit, ratione{{dubsig}} studii [[canalis ionticus|canalis iontici]] et [[optogenetica]]e.<ref>[https://www.nobelprize.org/prizes/medicine/2026/deisseroth/facts/ De Carolo Deisseroth] nobelprize.org. {{Ling|Anglice}}</ref> Alumnus [[Universitas Harvardiana|Universitatis Harvardianae]], professor [[Institutum Carolinum|Instituti Carolini]] ab anno [[2014]] ab annum [[2019]] fuit. == Notae == <references/> == Nexus externi == {{CommuniaCat|Karl Deisseroth|Carolum Deisseroth}} {{Anni vitae|1971||Deisseroth,Carolus Alexander}} [[Categoria:Alumni Universitatis Harvardianae]] [[Categoria:Medici Civitatum Foederatarum]] [[Categoria:Praemium Nobelianum Medicinae]] [[Categoria:Professores Universitatis Stanfordiensis]] o8vq825iqmtyp6igfom2b5ku0k17b3j 0 329213 3999915 3993124 2026-11-06T16:25:43Z ~2026-58674-06 217304 3999915 wikitext text/x-wiki {{Capsa hominis Vicidatorum}} {{res|Georgius Nagel}} (vulgo ''Georg''; natus [[Altorfensis Villa|Altorfensis Villae]] die [[24 Augusti]] [[1953]]) est [[biologia|biologus]] et [[neuropsychologia|neuropsychologus]] peritus [[Germania|Germanicus]] qui professor [[Universitas Herbipolensis|Universitatis Herbipolensis]] qui [[Praemium Nobelianum physiologiae et medicinae]] anno [[2026]] cum [[Petrus Hegemann|Petro Hegemann]] et [[Carolus Deisseroth|Carolo Deiseroth]] accepit, ratione studii [[canalis ionticus|canali inotico]] et [[optogenetica]]e.<ref>[https://www.nobelprize.org/prizes/medicine/2026/nagel/facts/ Georgius Nagel] nobelprize.org {{Ling|Anglice}}</ref> Alumni Universitatis Constantinensis deinde [[Universitas Goethii Francofurtensis]] est. == Notae == <references/> == Nexus externi == {{CommuniaCat|Georg Nagel (biophysicist)|Georgium Nagel}} {{Anni vitae|1953||Nagel, Georgius}} [[Categoria:Biologi Germaniae]] [[Categoria:Praemium Nobelianum Medicinae]] [[Categoria:Alumni Universitatis Constantinensis]] [[Categoria:Alumni Universitatis Francofurtensis]] [[Categoria:Professores Universitatis Herbipolensis]] 1vz572qrxpm48kptyamd0l0eogqnpp3 0 329228 3999906 3993302 2026-11-06T16:12:35Z ~2026-58674-06 217304 3999906 wikitext text/x-wiki {{Capsa hominis Vicidatorum}} '''Franciscus Halzen''', vulgo ''Francis Halzen'' (natus [[Thenae|Thenis]] die [[23 Martii]] [[1944]]), est [[physicus]] [[Belgica|Belgicus]] qui nationalitatem [[CFA|Civitatum Foederatarum]] acquisit. Investigator Observatorii Neutrini IceCube quod [[Antarctica Muona Ac Neutrina Detegens Accommodatio|Antarcticam Muonam Ac Neutrinam Detegentem Accommodationem]] possedet et anno [[2026]], [[Praemium Nobelianum physicae]] accepit, ratione conlatione ad Observatiorum Meutrini IceCube et inventus [[neutrinum|neutrinorum]] energiae altae origine [[astrophysica]]e.<ref>[https://www.nobelprize.org/prizes/physics/2026/halzen/facts/ De Francisco Halzen]. {{Ling|Anglice}}</ref> Alumnus [[Universitas Catholica Lovaniensis|Universitatis Catholicae Lovaniensis]], [[professor]] [[Universitas Visconsiniae (Madisonia)|Universitatis Visconsiniae Madisoniae]] factus est. == Notae == <references/> == Nexus externi == {{CommuniaCat|Francis Halzen|Franciscum Halzen}} [[Categoria:Homines vivi]] [[Categoria:Physici Belgicae]] [[Categoria:Physici Civitatum Foederatarum]] [[Categoria:Praemium Nobelianum Physicae]] [[Categoria:Alumni Universitatis Catholicae Lovaniensis]] [[Categoria:Nati 1944]] a57hng8fj60fcas3x2q07hbbpwmyczz 0 329240 3999886 3993323 2026-11-06T14:02:55Z Pippobuono 54500 /* Nexus externus */ commons 3999886 wikitext text/x-wiki {{Capsa hominis Vicidatorum}} {{res|Georgius Maria Eugenius Audollent}} ([[Francogallice]] ''Georges-Marie-Eugène Audollent'',<ref>{{CathHierBishop|audol}}</ref> natus [[Lutetia]]e die [[18 Maii]] [[1867]]; mortuus [[Blesae|Blesarum]] die [[9 Novembris]] [[1944]]) fuit [[episcopus]] [[Dioecesis Blesensis]] ab anno 1925 usque ad mortem. == Biographia == Frater [[latinista]]e et [[archeologus|archeologi]] [[Augustus Audollent|Augusti Audollent]], in seminarium Sancti Sulpicii ingressus est atque studia sua in seminario apud [[Issy-les-Moulineaux]] prosecutus est. Sacerdos [[Archidioecesis Parisiensis]] die [[20 Septembris]] [[1890]] ordinatus est. Ministerium in variis parochiis Parisiorum egit. Nominatus episcopus [[Dioecesis Blesensis]] die [[15 Maii]] [[1925]], consecratus est die [[16 Iulii]] a cardinali [[Ludovicus Ernestus Dubois|Ludovico Ernesto Dubois]]. Fuit coconsecrator [[Petrus Petit de Julleville|Petri Petit de Juleville]], fratris uxoris Augusti, die [[29 Septembris]] [[1927]]. == Nexus externus == {{CommuniaCat|Georges Audollent|Georgium Audollent}} {{Fontes biographici}} * {{CathHierBishop|audol}} == Notae == <references /> {{bio-stipula}} {{Episcopi Blesenses}} {{Lifetime|1867|1944|Audollent, Georgius}} [[Categoria:Incolae Franciae]] [[Categoria:Episcopi Blesenses]] sepp3zt51pr218qytq25uwbz2jf96gp 0 329243 4000249 3993375 2026-11-07T09:44:34Z ~2026-58674-06 217304 4000249 wikitext text/x-wiki {{Capsa hominis Vicidatorum}} '''Kenzō Soai''' ([[Iaponice]]:硤合 憲三, natus die [[3 Maii]] [[1950]]) est [[chemicus]] [[Iaponia|Iaponicus]] qui [[chemia organica|chemiae organicae]] peritus et anno [[2026]], [[Praemium Nobelianum chemiae]] cum [[Henricus Kagan|Henrico Kagan]] accepit, ratione inventus effecti non linearis et autocatalysis in synthesi organica asynmetria.<ref>[https://www.nobelprize.org/prizes/chemistry/2026/soai/facts/ De Kenzo Soai] nobelprize.org {{Ling|Anglice}}</ref> Alumnus [[Universitas Tokiensis|Universiatis Tokiensis]] deinde professor [[Universitas Scientiarum Tokiensis|Universitatis Scientiarum Tokiensis]] factus est. == Notae == <references/> == Nexus externi == {{CommuniaCat|Kenso Soai|Kenzō Soai}} [[Categoria:Homines vivi]] [[Categoria:Chemici Iaponiae]] [[Categoria:Praemium Nobelianum Chemiae]] [[Categoria:Alumni Universitatis Tokiensis]] [[Categoria:Nati 1950]] 7ktan6z83ud0dz3i9rukeve5svnbwob 0 329339 3999974 3994148 2026-11-06T17:32:42Z ~2026-58674-06 217304 3999974 wikitext text/x-wiki {{Capsa hominis Vicidatorum}} '''Robertus Ernestus Hall''', vulgo ''Robert Ernest Hall'' (natus die [[13 Augusti]] [[1943]]), est [[oeconomica]]e peritus [[CFA|Americanus]], qui [[Praemium Nobelianum oeconomicarum scientiarum]] cum [[Michael Woodford|Michaele Woodford]] anno [[2026]] accepit, ratione studii [[microoeconomia]]e et stabilizationis [[macrooeconomia]]e.<ref>[https://www.nobelprize.org/prizes/economic-sciences/2026/hall/facts/ De Roberto E. Hall]. {{Ling|Anglice}}</ref> Alumnus [[Universitas Californiensis Berkeleiensis|Universitatis Californiensis Berkeleiensis]] et [[Massachusettense Institutum Technologiae|Massachusettensis Instituti Technologiae]], [[professor]] [[Universitas Stanfordiensis|Universitatis Stanfordiensis]] factus est. == Notae == <references/> == Nexus externi == {{CommuniaCat|Robert Hall (economist)|Robertum Hall}} *[https://ideas.repec.org/e/pha128.html De Roberto Hall] {{Ling|Anglice}} {{Anni vitae|1943||Hall, Robertus Ernestus}} [[Categoria:Alumni Massachusettensis Instituti Technologiae]] [[Categoria:Alumni Universitatis Californiensis Berkeleiensis]] [[Categoria:Oeconomi Civitatum Foederatarum]] [[Categoria:Praemia Nobeliana]] [[Categoria:Professores Universitatis Stanfordiensis]] 71rirh0r6u2akzudtxmrwopvkdu6i8t 0 329340 3999976 3994153 2026-11-06T17:33:52Z ~2026-58674-06 217304 3999976 wikitext text/x-wiki {{Capsa hominis Vicidatorum}} '''Michael Dean Woodford''' (natus anno [[1955]]) est [[oeconomia]]e peritus [[CFA|Civitarum Foederatarum]] qui anno [[2026]], [[Praemium Nobelianum oeconomicarum scientiarum]] cum [[Robertus Hall|Roberto Hall]] accepit, ratione studii fondationis [[microoeconomia]]e et stabiisationis [[macrooeconomia]]e.<ref>[https://www.nobelprize.org/prizes/economic-sciences/2026/woodford/facts/ De Michaele Woodford] {{Ling|Anglice}}</ref> Et politica monetarialem et [[tributum|fiscarum]] studuit. Alumnus [[Universitas Chicaginiensis|Universitatis Chicagensis]] et [[Universitas Yalensis|Universitatis Yalensis]] deinde professor [[Universitas Columbiae|Universitatis Columbiae]] factus est. == Notae == <references/> == Nexus externi == *[https://blogs.cuit.columbia.edu/mw2230/ Situs publicum] ([[Universitas Columbiae|Universitatis Columbiae]]) {{CommuniaCat|MichaelDean Woodfood|Michaele Woodford}} [[Categoria:Homines vivi]] [[Categoria:Oeconomi Civitatum Foederatarum]] [[Categoria:Praemia Nobeliana]] [[Categoria:Alumni Universitatis Chicagoensis]] [[Categoria:Alumni Universitatis Yalensis]] [[Categoria:Professores Universitatis Columbiae]] [[Categoria:Nati 1955]] ehs9w98z5494phjzt5pek1bnuk7l6z7 4000138 3999976 2026-11-07T01:37:10Z Grufo 64423 Grufo movit paginam [[Michael Woodford]] ad [[Michaël Woodford]]: Nomenclatura uniformis 3999976 wikitext text/x-wiki {{Capsa hominis Vicidatorum}} '''Michael Dean Woodford''' (natus anno [[1955]]) est [[oeconomia]]e peritus [[CFA|Civitarum Foederatarum]] qui anno [[2026]], [[Praemium Nobelianum oeconomicarum scientiarum]] cum [[Robertus Hall|Roberto Hall]] accepit, ratione studii fondationis [[microoeconomia]]e et stabiisationis [[macrooeconomia]]e.<ref>[https://www.nobelprize.org/prizes/economic-sciences/2026/woodford/facts/ De Michaele Woodford] {{Ling|Anglice}}</ref> Et politica monetarialem et [[tributum|fiscarum]] studuit. Alumnus [[Universitas Chicaginiensis|Universitatis Chicagensis]] et [[Universitas Yalensis|Universitatis Yalensis]] deinde professor [[Universitas Columbiae|Universitatis Columbiae]] factus est. == Notae == <references/> == Nexus externi == *[https://blogs.cuit.columbia.edu/mw2230/ Situs publicum] ([[Universitas Columbiae|Universitatis Columbiae]]) {{CommuniaCat|MichaelDean Woodfood|Michaele Woodford}} [[Categoria:Homines vivi]] [[Categoria:Oeconomi Civitatum Foederatarum]] [[Categoria:Praemia Nobeliana]] [[Categoria:Alumni Universitatis Chicagoensis]] [[Categoria:Alumni Universitatis Yalensis]] [[Categoria:Professores Universitatis Columbiae]] [[Categoria:Nati 1955]] ehs9w98z5494phjzt5pek1bnuk7l6z7 4000141 4000138 2026-11-07T01:40:34Z Grufo 64423 Paginam redintegravi 4000141 wikitext text/x-wiki {{Capsa hominis Vicidatorum}} {{res|Michaël Dean Woodford}} (natus anno [[1955]]) est [[oeconomia]]e peritus [[CFA|Civitarum Foederatarum]] qui anno [[2026]], [[Praemium Nobelianum oeconomicarum scientiarum]] cum [[Robertus Hall|Roberto Hall]] accepit, ratione studii fondationis [[microoeconomia]]e et stabiisationis [[macrooeconomia]]e.<ref>[https://www.nobelprize.org/prizes/economic-sciences/2026/woodford/facts/ De Michaële Woodford] {{Ling|Anglice}}</ref> Et politica monetarialem et [[tributum|fiscarum]] studuit. Alumnus [[Universitas Chicaginiensis|Universitatis Chicagensis]] et [[Universitas Yalensis|Universitatis Yalensis]] deinde professor [[Universitas Columbiae|Universitatis Columbiae]] factus est. == Notae == <references/> == Nexus externi == * [https://blogs.cuit.columbia.edu/mw2230/ Situs publicum] ([[Universitas Columbiae|Universitatis Columbiae]]) [[Categoria:Homines vivi]] [[Categoria:Oeconomi Civitatum Foederatarum]] [[Categoria:Praemia Nobeliana]] [[Categoria:Alumni Universitatis Chicagoensis]] [[Categoria:Alumni Universitatis Yalensis]] [[Categoria:Professores Universitatis Columbiae]] [[Categoria:Nati 1955]] 0ckkte1ugwtuiid8usbqnm99yhpuhqd 4000147 4000141 2026-11-07T01:49:30Z Grufo 64423 Minutiae 4000147 wikitext text/x-wiki {{Capsa hominis Vicidatorum}} {{res|Michaël Dean Woodford}} (natus anno [[1955]]) est [[oeconomia]]e peritus [[CFA|Civitarum Foederatarum]] qui anno [[2026]], ob fundamenta [[microoeconomia]]e et stabiizationem [[macrooeconomia]]e, unā cum [[Robertus Hall|Roberto Hall]] [[Praemium Nobelianum oeconomicarum scientiarum]] accepit.<ref>[https://www.nobelprize.org/prizes/economic-sciences/2026/woodford/facts/ De Michaële Woodford] {{Ling|Anglice}}</ref> Et politicae monetariae et [[tributum|fiscali]] studuit. Alumnus est [[Universitas Chicaginiensis|Universitatis Chicagensis]] et [[Universitas Yalensis|Universitatis Yalensis]] deinde factus est professor [[Universitas Columbiae|Universitatis Columbiae]]. == Notae == <references/> == Nexus externi == * [https://blogs.cuit.columbia.edu/mw2230/ Situs publicum] ([[Universitas Columbiae|Universitatis Columbiae]]) [[Categoria:Homines vivi]] [[Categoria:Oeconomi Civitatum Foederatarum]] [[Categoria:Praemia Nobeliana]] [[Categoria:Alumni Universitatis Chicagoensis]] [[Categoria:Alumni Universitatis Yalensis]] [[Categoria:Professores Universitatis Columbiae]] [[Categoria:Nati 1955]] dlb2mxe2iyrdxuzk5vv3unuvfm8ophx 0 329641 4000242 3996936 2026-11-07T09:13:36Z ~2026-58674-06 217304 4000242 wikitext text/x-wiki {{Pagina discretiva nominis}} {{Nomen | genus = Masculinum | origo = Latina | significatio = “[[ursus]]” | imago = Sant-orso-basilica-classe.jpg | capitulum = Sanctus {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Ursus Ravennas||en|qid=Q940204}}, episcopus | dies =1 Februarii }} {{res|Ursus}} ([[Graece]] Οὖρσoς) est [[nomen]] et [[praenomen]] masculinum, Latina origine, de [[ursus|urso]]. '''[[Ursicinus (nomen)|Ursicinus]]''' est derivatum huius nominis.<ref>''Behind the Name'', s.v. "[https://www.behindthename.com/name/urs Urs]". {{Ling|Anglice}}.</ref> == Qui hoc nomen vel cognomen habuerint == * [[Lucius Iulius Ursus]], senator * [[Lucius Iulius Ursus Servianus]], consul anno 102 * [[Flavius Ursus]], consul anno 338 * {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Ursus (praefectus urbi)|Ursus|it|qid=Q4006531}}, Romae praefectus * [[Nicolaus Raimarus Ursus]], astronomus == Sancti == * {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Ursus Augustanus||en|qid=Q384364}} * {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Ursus Autissiodorensis||en|qid=Q3358460}} * {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Ursus Ravennas||en|qid=Q940204}} * [[Ursus Solodurensis]] == Qui hoc praenomen habuerint == * [[Ursus Hany]] * [[Ursus Schwaller]] * [[Ursus Widmer]] == In operibus artificiosis == [[Ursus (persona)|Ursus]] est persona in mythistoria ''[[Quo vadis (mythistoria)|Quo vadis]]'' a scriptore Polonico [[Henricus Sienkiewicz|Henrico Sienkiewicz]] anno 1894 scripta. == Notae == <references /> == Nexus interni == * [[Ursula]] [[Categoria:Nomina]] [[Categoria:Praenomina masculina]] g4lsk4vtjr4h43ekpbz9kap2vejf5dy 0 329717 3999948 3998745 2026-11-06T17:20:10Z ~2026-58511-79 217264 3999948 wikitext text/x-wiki [[Fasciculus:Front parking cars.jpg|thumb|Autocineta ante stationem curruum.]] {{res|Statio vehiculorum}}{{MLAL ref|park|195|.car park}}{{TraupConv ref|park|217}}{{safesubst:Annotatio cum paginis creandis|1={{*Cfr}} [[Lucretius|Lucretii]] {{Op|[[De rerum natura (Lucretius)|De rerum natura libri]]}}, {{Vf|De rerum natura (Titus Lucretius Carus)/Liber IV|385|IV. 387.}}: “Quā vehimur [[navis|nāvī]], fertur, quum stāre vidētur; / quae manet in {{lectio|statiōne}}, ea praeter crēditur īre. / Et fugere ad {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Puppis (navigatio)|puppim|en|qid=Q273062}} [[collis|collēs]] [[campus|campī]]<nowiki />que videntur / quōs agimus praeter nāvem [[velum (navigatio)|vēlīs]]<nowiki />que [[volatus|volāmus]].”|2=Q273062}} est actus quo [[vehiculum]] sistitur et a ministerio removetur, plerumque ita ut nemo intus maneat. Interest curare ut vehiculum alicubi collocetur ubi collocatio permittitur, alioquin rector multam solvere debebit, aut, quod peius est, vehiculum ipsum retineri potest. Autocineta plerumque in viis privatis, locis ubi currus collocantur, [[stabulum autocineticum|stabulis]], vel ad latus viae collocantur. Facilius est autocinetum collocare quam magnum vehiculum, velut [[autocinetum onerarium]] vel [[raeda]]m. Haec magna vehicula saepe ad areas speciales ire debent. Regulae de collocatione pars regularum viariarum sunt, et hae multum variant ab una natione ad aliam. Illicitum est in semita collocare. == Notae == <references /> {{Stipula}} {{Dubcat}} ogiijb4eioy7gz6n914uz0e4kix7ozs 0 329728 3999920 3998145 2026-11-06T16:31:50Z Lesgles 13285 ~ 3999920 wikitext text/x-wiki {{capsa hominis Vicidatorum}} '''Assurbanipalus'''<ref>Dominicus Palmieri, ''De veritate historica libri Iudith aliisque SS. Scripturarum locis specimen criticum exegeticum'' ([[Galopia]]e: Typographia M. Alberts et filiorum, 1886), [https://books.google.com/books?id=dLNZUq3RkyMC&pg=PA30 p. 30].</ref> ([[Lingua Accadica|Akkadice]] {{lang|akk|𒀸𒋩𒆕𒀀}}, ''Aššur-bāni-apli'', id est "[[Assur (deus)|Assur]] est creator heredis") fuit rex [[Imperium Neoassyrium|imperii Neo-Assyrii]] ab anno [[669 a.C.n.|669 ante aeram vulgarem]] usque ad mortem anno [[631 a.C.n.|631]], qui ultimus magnus [[Assyria]]e rex habetur. Filius [[Asarhaddon]]is, qui eum circa annum [[673 a.C.n.|673]] heredem designaverat, praetermisso fratre maiore [[Šamaš-šuma-ukin]], per annos duodequadraginta regnavit, inter omnes reges Assyrios fere diutissime. Fratrem, cui pater regnum [[Babylonia]]e destinaverat, ut [[Cliens (civitas)|regem clientem]] arte custoditum tenuit; qui cum anno [[652 a.C.n.|652]] rebellasset, [[Babylon]]e obsessa anno [[648 a.C.n.|648]] periit. Initio regni [[Aegyptus antiqua|Aegyptios]] rebelles, quos pater subegerat, debellare conatus est, maxima autem bella in [[Elam]]itas gessit, quos annis [[665 a.C.n.|665]], [[653 a.C.n.|653]] et [[647 a.C.n.|647]]–[[646 a.C.n.|646]] vicit. Hodie praesertim propter studia litterarum artiumque memoratur: [[bibliotheca Assurbanipali|bibliothecam]] condidit, quae fortasse plus quam centum milia librorum continebat et ex qua plus quam triginta milia tabularum [[scriptura cuneiformis|cuneiformium]] supersunt. Inter crudelissimos reges Assyrios numeratur, et Elamitarum excidium a nonnullis [[genocidium]] appellatur. Utrum consilia eius ad ruinam imperii, quae duobus fere decenniis post mortem eius accidit, contulerint necne, inter Assyriologos disputatur. Apud [[litterae Graecae|scriptores Graecos]] [[litterae Latinae|Romanosque]] memoria eius depravata sub nomine [[Sardanapalus|Sardanapali]] servata est, qui rex mollis ac luxuriosus fingebatur, cuius vitiis imperium Assyrium periisset. == Notae == <references/> == Nexus externi == {{CommuniaCat|Ashurbanipal|Assurbanipalum}} {{Fontes biographici}} {{Anni vitae|685 a.C.n.|631 a.C.n.|Assurbanipalus}} [[Categoria:Reges Assyriae]] 75poy8rpj0yaegppt57t727f9fyw7tw 0 329838 4000158 3999580 2026-11-07T03:04:39Z Bartholomite 116968 4000158 wikitext text/x-wiki {{Latinitas|-3}} [[Fasciculus:Intersection 4way overview.jpg|thumb|Despectus in transitum pedestrem.]] {{res|Transitus pedestris}}{{FD ref}} est [[superficies]] [[via]]e picta ubi [[pedester|pedestres]] viam transire possunt. Pars sunt systematis salutis quod hominibus vias transire permittit cum tutum sit id facere. In oppidis et urbibus, et [[commeatus]] et pedites viis utuntur. Regulis opus est quae pedites tutos servent, sed permittant commeatum quam lenissime fluere. Transitus pedestres luminibus [[negotium|negotiationis]]{{dubsig}} vel aliis instrumentis regi possunt. Leges de transitibus pedestribus secundum [[civitas|civitates]] variantur. Signa sonora in quibusdam civitatibus includuntur. Transitus peditum signati saepe in compitis inveniuntur, sed etiam in aliis locis viarum frequentium esse possunt. Etiam collocantur ubi multi pedites transire conantur (ut in locis mercatoriis) vel ubi vulnerabiles utentes viae (ut [[puer]]i) regulariter{{dubsig}} transeunt. Regulae usum transituum peditum regunt ad salutem praestandam. Exempli gratia, in quibusdam locis, pedites plus quam medium transitum percurrere debet antequam auriga progredi possit. ==Nexus== <references/> == Bibliographia == * Branson-Potts, Hailey (14 Martii 2014). [https://www.latimes.com/local/lanow/la-me-ln-san-francisco-castro-rainbow-crosswalks-20140314-story.html San Francisco's Castro District to get gay pride rainbow crosswalks]. ''Los Angeles Times''. * Eschner, Kat (31 Octobris 2017). [https://www.smithsonianmag.com/smart-news/short-history-crosswalk-180965339/ A Short History of the Crosswalk]. ''Smithsonian Magazine''. [[Categoria:Vectura]] [[Categoria:Via]] t2plb97fiszxad04vidmshcxdxcw7re 0 329882 3999922 3999667 2026-11-06T16:45:06Z Marcus Terentius Bibliophilus 2059 3999922 wikitext text/x-wiki '''Marcus Favonius''' (necatus [[42 a.C.n.]]) fuit [[Senatus Romanus|senator Romanus]] qui ita [[Marcus Porcius Cato Uticensis|Catonem Uticensem]] admirabatur ut eum in omnibus rebus imitari voluerit<ref>[[Cassius Dio]] 38.7.</ref>. Ita verbis contumeliosis [[Triumviratus|triumviros]] onerabat quos in republica impugnabat. [[Proelium iuxta Philippos commissum|Philippensi pugna]] captus paulo post iussu Octaviani necatus est. == De gente et iuventute == Marcus Favonius [[Tarracina|Terracina]] e gente [[plebs|plebeia]] et parum nota ortus erat, si quidem titulus statuae ibi repertus ad eius patrem pertinebat, quod hodie ab eruditis vulgo creditur<ref>[file:///C:/Users/33662/Downloads/uab,+02107570v24n2p33%20(1).pdf]</ref>. == Notae == <references/> == Plura legere si cupis == *Jerzy Linderski, "[https://www.jstor.org/stable/310984 The Aedileship of Favonius, Curio the Younger and Cicero's Election to the Augurate]", ''Harvard Studies in Classical Philology'', 1972: 181-200 * F. X. Ryan, "[https://www.jstor.org/stable/295487 The Praetorship of Favonius]", ''The American Journal of Philology'', 1994: 587-601 **"The Quaestorship of Favonius and the Tribunate of Metellus Scipio", ''Athenaeum'', 1994: 505–521. [[Categoria:Politici Romani antiqui]] [[Categoria:Nati saeculo 1 a.C.n.]] [[Categoria:Mortui 42 a.C.n.]] [[Categoria:Praetores]] [[Categoria:Senatores]] [[Categoria:Necati]] [[Categoria:Victimae Belli Civilis (44-30 a.C.n.)]] f2m8e5wlwtwo06ugn1safgvs4fr7pnu 3999923 3999922 2026-11-06T16:45:36Z Marcus Terentius Bibliophilus 2059 3999923 wikitext text/x-wiki '''Marcus Favonius''' (necatus [[42 a.C.n.]]) fuit [[Senatus Romanus|senator Romanus]] qui ita [[Marcus Porcius Cato Uticensis|Catonem Uticensem]] admirabatur ut eum in omnibus rebus imitari voluerit<ref>[[Cassius Dio]] 38.7.</ref>. Ita verbis contumeliosis [[Triumviratus|triumviros]] onerabat quos in republica impugnabat. [[Proelium iuxta Philippos commissum|Philippensi pugna]] captus paulo post iussu Octaviani necatus est. == De gente et iuventute == Marcus Favonius [[Tarracina|Terracina]] e gente [[plebs|plebeia]] et parum nota ortus erat, si quidem titulus statuae ibi repertus ad eius patrem pertinebat, quod hodie ab eruditis vulgo creditur<ref>[C:/Users/33662/Downloads/uab,+02107570v24n2p33%20(1).pdf]</ref>. == Notae == <references/> == Plura legere si cupis == *Jerzy Linderski, "[https://www.jstor.org/stable/310984 The Aedileship of Favonius, Curio the Younger and Cicero's Election to the Augurate]", ''Harvard Studies in Classical Philology'', 1972: 181-200 * F. X. Ryan, "[https://www.jstor.org/stable/295487 The Praetorship of Favonius]", ''The American Journal of Philology'', 1994: 587-601 **"The Quaestorship of Favonius and the Tribunate of Metellus Scipio", ''Athenaeum'', 1994: 505–521. [[Categoria:Politici Romani antiqui]] [[Categoria:Nati saeculo 1 a.C.n.]] [[Categoria:Mortui 42 a.C.n.]] [[Categoria:Praetores]] [[Categoria:Senatores]] [[Categoria:Necati]] [[Categoria:Victimae Belli Civilis (44-30 a.C.n.)]] oa6mv25g32m23zrd93nes4kxb7oyox9 3999925 3999923 2026-11-06T16:46:22Z Marcus Terentius Bibliophilus 2059 3999925 wikitext text/x-wiki '''Marcus Favonius''' (necatus [[42 a.C.n.]]) fuit [[Senatus Romanus|senator Romanus]] qui ita [[Marcus Porcius Cato Uticensis|Catonem Uticensem]] admirabatur ut eum in omnibus rebus imitari voluerit<ref>[[Cassius Dio]] 38.7.</ref>. Ita verbis contumeliosis [[Triumviratus|triumviros]] onerabat quos in republica impugnabat. [[Proelium iuxta Philippos commissum|Philippensi pugna]] captus paulo post iussu Octaviani necatus est. == De gente et iuventute == Marcus Favonius [[Tarracina|Terracina]] e gente [[plebs|plebeia]] et parum nota ortus erat, si quidem titulus statuae ibi repertus ad eius patrem pertinebat, quod hodie ab eruditis vulgo creditur<ref>[file:///C:/Users/33662/Downloads/uab,+02107570v24n2p33%20(1).pdf]</ref>. == Notae == <references/> == Plura legere si cupis == *Jerzy Linderski, "[https://www.jstor.org/stable/310984 The Aedileship of Favonius, Curio the Younger and Cicero's Election to the Augurate]", ''Harvard Studies in Classical Philology'', 1972: 181-200 * F. X. Ryan, "[https://www.jstor.org/stable/295487 The Praetorship of Favonius]", ''The American Journal of Philology'', 1994: 587-601 **"The Quaestorship of Favonius and the Tribunate of Metellus Scipio", ''Athenaeum'', 1994: 505–521. [[Categoria:Politici Romani antiqui]] [[Categoria:Nati saeculo 1 a.C.n.]] [[Categoria:Mortui 42 a.C.n.]] [[Categoria:Praetores]] [[Categoria:Senatores]] [[Categoria:Necati]] [[Categoria:Victimae Belli Civilis (44-30 a.C.n.)]] f2m8e5wlwtwo06ugn1safgvs4fr7pnu 3999926 3999925 2026-11-06T16:47:49Z Marcus Terentius Bibliophilus 2059 /* De gente et iuventute */ 3999926 wikitext text/x-wiki '''Marcus Favonius''' (necatus [[42 a.C.n.]]) fuit [[Senatus Romanus|senator Romanus]] qui ita [[Marcus Porcius Cato Uticensis|Catonem Uticensem]] admirabatur ut eum in omnibus rebus imitari voluerit<ref>[[Cassius Dio]] 38.7.</ref>. Ita verbis contumeliosis [[Triumviratus|triumviros]] onerabat quos in republica impugnabat. [[Proelium iuxta Philippos commissum|Philippensi pugna]] captus paulo post iussu Octaviani necatus est. == De gente et iuventute == Marcus Favonius [[Tarracina|Terracina]] e gente [[plebs|plebeia]] et parum nota ortus erat, si quidem titulus statuae ibi repertus<ref> {{CIL|10|6316}} </ref> ad eius patrem pertinebat, quod hodie ab eruditis vulgo creditur<ref>[file:///C:/Users/33662/Downloads/uab,+02107570v24n2p33%20(1).pdf]</ref>. == Notae == <references/> == Plura legere si cupis == *Jerzy Linderski, "[https://www.jstor.org/stable/310984 The Aedileship of Favonius, Curio the Younger and Cicero's Election to the Augurate]", ''Harvard Studies in Classical Philology'', 1972: 181-200 * F. X. Ryan, "[https://www.jstor.org/stable/295487 The Praetorship of Favonius]", ''The American Journal of Philology'', 1994: 587-601 **"The Quaestorship of Favonius and the Tribunate of Metellus Scipio", ''Athenaeum'', 1994: 505–521. [[Categoria:Politici Romani antiqui]] [[Categoria:Nati saeculo 1 a.C.n.]] [[Categoria:Mortui 42 a.C.n.]] [[Categoria:Praetores]] [[Categoria:Senatores]] [[Categoria:Necati]] [[Categoria:Victimae Belli Civilis (44-30 a.C.n.)]] t8dfv85yhunxmm6exot0hdww2j5x8xz 3999927 3999926 2026-11-06T16:50:23Z Marcus Terentius Bibliophilus 2059 3999927 wikitext text/x-wiki '''Marcus Favonius''' (necatus [[42 a.C.n.]]) fuit [[Senatus Romanus|senator Romanus]] qui ita [[Marcus Porcius Cato Uticensis|Catonem Uticensem]] admirabatur ut eum in omnibus rebus imitari voluerit<ref>[[Cassius Dio]] 38.7.</ref>. Ita verbis contumeliosis [[Triumviratus|triumviros]] onerabat quos in republica impugnabat. [[Proelium iuxta Philippos commissum|Philippensi pugna]] captus paulo post iussu Octaviani necatus est. == De gente et iuventute == Marcus Favonius [[Tarracina|Terracina]] e gente [[plebs|plebeia]] et parum nota ortus erat, si quidem titulus statuae ibi repertus<ref> {{CIL|10|6316}} </ref> ad eius patrem pertinebat, quod hodie ab eruditis vulgo creditur<ref>F. X. Ryan, "Der bei den Agrigentinern beliebte Legat M. Favonius M. f.", Faventia, 2002: 33-36 [file:///C:/Users/33662/Downloads/uab,+02107570v24n2p33%20(1).pdf]</ref>. == Notae == <references/> == Plura legere si cupis == *Jerzy Linderski, "[https://www.jstor.org/stable/310984 The Aedileship of Favonius, Curio the Younger and Cicero's Election to the Augurate]", ''Harvard Studies in Classical Philology'', 1972: 181-200 * F. X. Ryan, "[https://www.jstor.org/stable/295487 The Praetorship of Favonius]", ''The American Journal of Philology'', 1994: 587-601 **"The Quaestorship of Favonius and the Tribunate of Metellus Scipio", ''Athenaeum'', 1994: 505–521. [[Categoria:Politici Romani antiqui]] [[Categoria:Nati saeculo 1 a.C.n.]] [[Categoria:Mortui 42 a.C.n.]] [[Categoria:Praetores]] [[Categoria:Senatores]] [[Categoria:Necati]] [[Categoria:Victimae Belli Civilis (44-30 a.C.n.)]] tf8xye29apkon0sfxewzf0hol479021 3999928 3999927 2026-11-06T16:53:38Z Marcus Terentius Bibliophilus 2059 /* De gente et iuventute */ 3999928 wikitext text/x-wiki '''Marcus Favonius''' (necatus [[42 a.C.n.]]) fuit [[Senatus Romanus|senator Romanus]] qui ita [[Marcus Porcius Cato Uticensis|Catonem Uticensem]] admirabatur ut eum in omnibus rebus imitari voluerit<ref>[[Cassius Dio]] 38.7.</ref>. Ita verbis contumeliosis [[Triumviratus|triumviros]] onerabat quos in republica impugnabat. [[Proelium iuxta Philippos commissum|Philippensi pugna]] captus paulo post iussu Octaviani necatus est. == De gente et iuventute == Marcus Favonius [[Tarracina|Terracina]] e gente [[plebs|plebeia]] et parum nota ortus erat, si quidem titulus statuae ibi repertus<ref> {{CIL|10|6316}} </ref> ad eius patrem pertinebat, quod hodie ab eruditis vulgo creditur<ref>F. X. Ryan, "Der bei den Agrigentinern beliebte Legat M. Favonius M. f.", Faventia, 2002: 33-36 [https://www.raco.cat/index.php/Faventia/article/download/21850/21683 Hic legere potes]</ref>. == Notae == <references/> == Plura legere si cupis == *Jerzy Linderski, "[https://www.jstor.org/stable/310984 The Aedileship of Favonius, Curio the Younger and Cicero's Election to the Augurate]", ''Harvard Studies in Classical Philology'', 1972: 181-200 * F. X. Ryan, "[https://www.jstor.org/stable/295487 The Praetorship of Favonius]", ''The American Journal of Philology'', 1994: 587-601 **"The Quaestorship of Favonius and the Tribunate of Metellus Scipio", ''Athenaeum'', 1994: 505–521. [[Categoria:Politici Romani antiqui]] [[Categoria:Nati saeculo 1 a.C.n.]] [[Categoria:Mortui 42 a.C.n.]] [[Categoria:Praetores]] [[Categoria:Senatores]] [[Categoria:Necati]] [[Categoria:Victimae Belli Civilis (44-30 a.C.n.)]] fxdetvnfogsncri1w5k8whrsywiu2ul 3999933 3999928 2026-11-06T17:08:42Z Marcus Terentius Bibliophilus 2059 /* De gente et iuventute */ 3999933 wikitext text/x-wiki '''Marcus Favonius''' (necatus [[42 a.C.n.]]) fuit [[Senatus Romanus|senator Romanus]] qui ita [[Marcus Porcius Cato Uticensis|Catonem Uticensem]] admirabatur ut eum in omnibus rebus imitari voluerit<ref>[[Cassius Dio]] 38.7.</ref>. Ita verbis contumeliosis [[Triumviratus|triumviros]] onerabat quos in republica impugnabat. [[Proelium iuxta Philippos commissum|Philippensi pugna]] captus paulo post iussu Octaviani necatus est. == De gente et iuventute == Marcus Favonius [[Tarracina|Terracina]] e gente [[plebs|plebeia]] et parum nota ortus erat, si quidem titulus statuae ibi repertus<ref> {{CIL|10|6316}} </ref> ad eius patrem pertinebat, quod hodie ab eruditis vulgo creditur<ref>F. X. Ryan, "Der bei den Agrigentinern beliebte Legat M. Favonius M. f.", Faventia, 2002: 33-36 [https://www.raco.cat/index.php/Faventia/article/download/21850/21683 Hic legere potes]</ref>. Ut multi nobiles illius aetatis (inter quos et ipse Cicero) [[Rhodus|Rhodi]] apud [[Apollonius Molon|Apollonium Molonem]] rhetoricae studuit. In quo parum profecit siquidem Ciceroni orationem irridenti quam anno [[60 a.C.n.]] habuit cum Scipionem Nasicam de ambitu accusabat ab ipso Cicerone feliciter defensum. Etenim repulsam in [[Tribunus plebis|tribunatu plebis]] petendo rettulerat a qua aversus non erat quin iterum peteret reipublicae causa nec scimus an tribunus plebis fieri potuerit.<ref>''[[Ad Atticum]]'' II.1.9.</ref> == Notae == <references/> == Plura legere si cupis == *Jerzy Linderski, "[https://www.jstor.org/stable/310984 The Aedileship of Favonius, Curio the Younger and Cicero's Election to the Augurate]", ''Harvard Studies in Classical Philology'', 1972: 181-200 * F. X. Ryan, "[https://www.jstor.org/stable/295487 The Praetorship of Favonius]", ''The American Journal of Philology'', 1994: 587-601 **"The Quaestorship of Favonius and the Tribunate of Metellus Scipio", ''Athenaeum'', 1994: 505–521. [[Categoria:Politici Romani antiqui]] [[Categoria:Nati saeculo 1 a.C.n.]] [[Categoria:Mortui 42 a.C.n.]] [[Categoria:Praetores]] [[Categoria:Senatores]] [[Categoria:Necati]] [[Categoria:Victimae Belli Civilis (44-30 a.C.n.)]] ckkgp77f9kdjimb8g9d0cmx8crjzyd9 3999936 3999933 2026-11-06T17:10:56Z Marcus Terentius Bibliophilus 2059 /* De gente et iuventute */ 3999936 wikitext text/x-wiki '''Marcus Favonius''' (necatus [[42 a.C.n.]]) fuit [[Senatus Romanus|senator Romanus]] qui ita [[Marcus Porcius Cato Uticensis|Catonem Uticensem]] admirabatur ut eum in omnibus rebus imitari voluerit<ref>[[Cassius Dio]] 38.7.</ref>. Ita verbis contumeliosis [[Triumviratus|triumviros]] onerabat quos in republica impugnabat. [[Proelium iuxta Philippos commissum|Philippensi pugna]] captus paulo post iussu Octaviani necatus est. == De gente et iuventute == Marcus Favonius [[Tarracina|Terracina]] e gente [[plebs|plebeia]] et parum nota ortus est, si quidem titulus statuae ibi repertus<ref> {{CIL|10|6316}} </ref> ad eius patrem pertinebat, quod hodie ab eruditis vulgo creditur<ref>F. X. Ryan, "Der bei den Agrigentinern beliebte Legat M. Favonius M. f.", Faventia, 2002: 33-36 [https://www.raco.cat/index.php/Faventia/article/download/21850/21683 Hic legere potes]</ref>. Ut multi nobiles illius aetatis (inter quos et ipse Cicero) [[Rhodus|Rhodi]] apud [[Apollonius Molon|Apollonium Molonem]] rhetoricae studuit. In quo parum profecit siquidem Ciceroni credimus orationem irridenti quam anno [[60 a.C.n.]] habuit cum Scipionem Nasicam de ambitu accusabat ab ipso Cicerone feliciter defensum. Etenim repulsam in [[Tribunus plebis|tribunatu plebis]] petendo rettulerat a qua aversus non erat quin iterum peteret "reipublicae causa" nec scimus an tribunus plebis in fine fieri potuerit.<ref>''[[Ad Atticum]]'' II.1.9.</ref> == Notae == <references/> == Plura legere si cupis == *Jerzy Linderski, "[https://www.jstor.org/stable/310984 The Aedileship of Favonius, Curio the Younger and Cicero's Election to the Augurate]", ''Harvard Studies in Classical Philology'', 1972: 181-200 * F. X. Ryan, "[https://www.jstor.org/stable/295487 The Praetorship of Favonius]", ''The American Journal of Philology'', 1994: 587-601 **"The Quaestorship of Favonius and the Tribunate of Metellus Scipio", ''Athenaeum'', 1994: 505–521. [[Categoria:Politici Romani antiqui]] [[Categoria:Nati saeculo 1 a.C.n.]] [[Categoria:Mortui 42 a.C.n.]] [[Categoria:Praetores]] [[Categoria:Senatores]] [[Categoria:Necati]] [[Categoria:Victimae Belli Civilis (44-30 a.C.n.)]] byywvshy6d76gk3qpoy0gqcpep1dwd6 3999953 3999936 2026-11-06T17:22:07Z Marcus Terentius Bibliophilus 2059 /* De gente et iuventute */ 3999953 wikitext text/x-wiki '''Marcus Favonius''' (necatus [[42 a.C.n.]]) fuit [[Senatus Romanus|senator Romanus]] qui ita [[Marcus Porcius Cato Uticensis|Catonem Uticensem]] admirabatur ut eum in omnibus rebus imitari voluerit<ref>[[Cassius Dio]] 38.7.</ref>. Ita verbis contumeliosis [[Triumviratus|triumviros]] onerabat quos in republica impugnabat. [[Proelium iuxta Philippos commissum|Philippensi pugna]] captus paulo post iussu Octaviani necatus est. == De gente et iuventute == Marcus Favonius [[Tarracina|Terracina]] e gente [[plebs|plebeia]] et parum nota ortus est, si quidem titulus statuae ibi repertus<ref> {{CIL|10|6316}} </ref> ad eius patrem pertinebat, quod hodie ab eruditis vulgo creditur<ref>F. X. Ryan, "Der bei den Agrigentinern beliebte Legat M. Favonius M. f.", Faventia, 2002: 33-36 [https://www.raco.cat/index.php/Faventia/article/download/21850/21683 Hic legere potes]</ref>. Ut multi nobiles illius aetatis (inter quos et ipse Cicero) [[Rhodus|Rhodi]] apud [[Apollonius Molon|Apollonium Molonem]] rhetoricae studuit. In quo parum profecit siquidem Ciceroni credimus orationem irridenti quam anno [[60 a.C.n.]] habuit cum Scipionem Nasicam de ambitu accusabat ab ipso Cicerone feliciter defensum. Etenim repulsam in [[Tribunus plebis|tribunatu plebis]] petendo rettulerat a qua aversus non erat quin iterum peteret "reipublicae causa" nec scimus an tribunus plebis in fine fieri potuerit.<ref>''[[Ad Atticum]]'' II.1.9.</ref>. Econtra eum multum laudabat una cum Catone et Hortensio consulem [[Marcus Pupius Piso Frugi Calpurnianus|Marcum Pupium]] increpantem ([[61 a.C.n.]]) postquam [[Publius Clodius Pulcher|Clodius]] in causa [[Sacra Bonae Deae (62 a.C.n.)|pollutorum Bonae Deae sacrorum]] inique absolutus est, his verbis utens: ''insignis vero opera Favoni fuit''<ref>''Ad Atticum'' I.14.5.</ref>. == Notae == <references/> == Plura legere si cupis == *Jerzy Linderski, "[https://www.jstor.org/stable/310984 The Aedileship of Favonius, Curio the Younger and Cicero's Election to the Augurate]", ''Harvard Studies in Classical Philology'', 1972: 181-200 * F. X. Ryan, "[https://www.jstor.org/stable/295487 The Praetorship of Favonius]", ''The American Journal of Philology'', 1994: 587-601 **"The Quaestorship of Favonius and the Tribunate of Metellus Scipio", ''Athenaeum'', 1994: 505–521. [[Categoria:Politici Romani antiqui]] [[Categoria:Nati saeculo 1 a.C.n.]] [[Categoria:Mortui 42 a.C.n.]] [[Categoria:Praetores]] [[Categoria:Senatores]] [[Categoria:Necati]] [[Categoria:Victimae Belli Civilis (44-30 a.C.n.)]] ebepxb1tl1g39w23jjlybiawc970yg3 3999959 3999953 2026-11-06T17:23:26Z Marcus Terentius Bibliophilus 2059 3999959 wikitext text/x-wiki '''Marcus Favonius''' (necatus [[42 a.C.n.]]) fuit [[Senatus Romanus|senator Romanus]] qui ita [[Marcus Porcius Cato Uticensis|Catonem Uticensem]] admirabatur ut eum in omnibus rebus imitari voluerit<ref>[[Cassius Dio]] 38.7.</ref>. Ita verbis contumeliosis [[Triumviratus|triumviros]] onerabat quos in republica impugnabat. [[Proelium iuxta Philippos commissum|Philippensi pugna]] captus paulo post iussu Octaviani necatus est. == De gente et iuventute == Marcus Favonius [[Tarracina|Terracina]] e gente [[plebs|plebeia]] et parum nota ortus est, si quidem titulus statuae ibi repertus<ref> {{CIL|10|6316}} </ref> ad eius patrem pertinebat, quod hodie ab eruditis vulgo creditur<ref>F. X. Ryan, "Der bei den Agrigentinern beliebte Legat M. Favonius M. f.", ''Faventia'', 2002: 33-36 [https://www.raco.cat/index.php/Faventia/article/download/21850/21683 Hic legere potes]</ref>. Ut multi nobiles illius aetatis (inter quos et ipse Cicero) [[Rhodus|Rhodi]] apud [[Apollonius Molon|Apollonium Molonem]] rhetoricae studuit. In quo parum profecit siquidem Ciceroni credimus orationem irridenti quam anno [[60 a.C.n.]] habuit cum Scipionem Nasicam de ambitu accusabat ab ipso Cicerone feliciter defensum. Etenim repulsam in [[Tribunus plebis|tribunatu plebis]] petendo rettulerat a qua aversus non erat quin iterum peteret "reipublicae causa" nec scimus an tribunus plebis in fine fieri potuerit.<ref>''[[Ad Atticum]]'' II.1.9.</ref>. Econtra eum multum laudabat una cum Catone et Hortensio consulem [[Marcus Pupius Piso Frugi Calpurnianus|Marcum Pupium]] increpantem ([[61 a.C.n.]]) postquam [[Publius Clodius Pulcher|Clodius]] in causa [[Sacra Bonae Deae (62 a.C.n.)|pollutorum Bonae Deae sacrorum]] inique absolutus est, his verbis utens: ''insignis vero opera Favoni fuit''<ref>''Ad Atticum'' I.14.5.</ref>. == Notae == <references/> == Plura legere si cupis == *Jerzy Linderski, "[https://www.jstor.org/stable/310984 The Aedileship of Favonius, Curio the Younger and Cicero's Election to the Augurate]", ''Harvard Studies in Classical Philology'', 1972: 181-200 * F. X. Ryan, "[https://www.jstor.org/stable/295487 The Praetorship of Favonius]", ''The American Journal of Philology'', 1994: 587-601 **"The Quaestorship of Favonius and the Tribunate of Metellus Scipio", ''Athenaeum'', 1994: 505–521. [[Categoria:Politici Romani antiqui]] [[Categoria:Nati saeculo 1 a.C.n.]] [[Categoria:Mortui 42 a.C.n.]] [[Categoria:Praetores]] [[Categoria:Senatores]] [[Categoria:Necati]] [[Categoria:Victimae Belli Civilis (44-30 a.C.n.)]] jep7awy2xas20h4sit0xjc9lui0o3lh 3999968 3999959 2026-11-06T17:27:15Z Marcus Terentius Bibliophilus 2059 3999968 wikitext text/x-wiki '''Marcus Favonius''' (necatus [[42 a.C.n.]]) fuit [[Senatus Romanus|senator Romanus]] qui ita [[Marcus Porcius Cato Uticensis|Catonem Uticensem]] admirabatur ut eum in omnibus rebus imitari voluerit<ref>[[Cassius Dio]] 38.7.</ref>. Ita verbis contumeliosis [[Triumviratus|triumviros]] onerabat quos in republica impugnabat. [[Proelium iuxta Philippos commissum|Philippensi pugna]] captus paulo post iussu Octaviani necatus est. == De gente et iuventute == Marcus Favonius [[Tarracina|Terracina]] e gente [[plebs|plebeia]] et parum nota ortus est, si quidem titulus statuae ibi repertus<ref> {{CIL|10|6316}} </ref> ad eius patrem pertinebat, quod hodie ab eruditis vulgo creditur<ref>F. X. Ryan, "Der bei den Agrigentinern beliebte Legat M. Favonius M. f.", ''Faventia'', 2002: 33-36 [https://www.raco.cat/index.php/Faventia/article/download/21850/21683 Hic legere potes]</ref>. Ut multi nobiles illius aetatis (inter quos et ipse Cicero) [[Rhodus|Rhodi]] apud [[Apollonius Molon|Apollonium Molonem]] rhetoricae studuit. In quo parum profecit siquidem Ciceroni credimus orationem irridenti quam anno [[60 a.C.n.]] habuit cum [[Quintus Caecilius Metellus Pius Scipio Nasica|Scipionem Nasicam]] de ambitu accusabat ab ipso Cicerone feliciter defensum. Etenim repulsam in [[Tribunus plebis|tribunatu plebis]] petendo rettulerat a qua aversus non erat quin iterum peteret "reipublicae causa" nec scimus an tribunus plebis in fine fieri potuerit.<ref>''[[Ad Atticum]]'' II.1.9.</ref>. Econtra eum multum laudabat una cum Catone et Hortensio consulem [[Marcus Pupius Piso Frugi Calpurnianus|Marcum Pupium]] increpantem ([[61 a.C.n.]]) postquam [[Publius Clodius Pulcher|Clodius]] in causa [[Sacra Bonae Deae (62 a.C.n.)|pollutorum Bonae Deae sacrorum]] inique absolutus est, his verbis utens: ''insignis vero opera Favoni fuit''<ref>''Ad Atticum'' I.14.5.</ref>. == Notae == <references/> == Plura legere si cupis == *Jerzy Linderski, "[https://www.jstor.org/stable/310984 The Aedileship of Favonius, Curio the Younger and Cicero's Election to the Augurate]", ''Harvard Studies in Classical Philology'', 1972: 181-200 * F. X. Ryan, "[https://www.jstor.org/stable/295487 The Praetorship of Favonius]", ''The American Journal of Philology'', 1994: 587-601 **"The Quaestorship of Favonius and the Tribunate of Metellus Scipio", ''Athenaeum'', 1994: 505–521. [[Categoria:Politici Romani antiqui]] [[Categoria:Nati saeculo 1 a.C.n.]] [[Categoria:Mortui 42 a.C.n.]] [[Categoria:Praetores]] [[Categoria:Senatores]] [[Categoria:Necati]] [[Categoria:Victimae Belli Civilis (44-30 a.C.n.)]] szh56u7ss4cgafof5l98gdaf5fsio9u 3999970 3999968 2026-11-06T17:28:08Z Marcus Terentius Bibliophilus 2059 /* De gente et iuventute */ 3999970 wikitext text/x-wiki '''Marcus Favonius''' (necatus [[42 a.C.n.]]) fuit [[Senatus Romanus|senator Romanus]] qui ita [[Marcus Porcius Cato Uticensis|Catonem Uticensem]] admirabatur ut eum in omnibus rebus imitari voluerit<ref>[[Cassius Dio]] 38.7.</ref>. Ita verbis contumeliosis [[Triumviratus|triumviros]] onerabat quos in republica impugnabat. [[Proelium iuxta Philippos commissum|Philippensi pugna]] captus paulo post iussu Octaviani necatus est. == De gente et iuventute == Marcus Favonius [[Tarracina|Terracina]] e gente [[plebs|plebeia]] et parum nota ortus est, si quidem titulus statuae ibi repertus<ref> {{CIL|10|6316}} </ref> ad eius patrem pertinebat, quod hodie ab eruditis vulgo creditur<ref>F. X. Ryan, "Der bei den Agrigentinern beliebte Legat M. Favonius M. f.", ''Faventia'', 2002: 33-36 [https://www.raco.cat/index.php/Faventia/article/download/21850/21683 Hic legere potes]</ref>. Ut multi nobiles illius aetatis (inter quos et ipse Cicero) [[Rhodus|Rhodi]] apud [[Apollonius Molon|Apollonium Molonem]] rhetoricae studuit. In quo parum profecit siquidem Ciceroni credimus orationem irridenti quam anno [[60 a.C.n.]] habuit cum [[Quintus Caecilius Metellus Pius Scipio Nasica|Scipionem Nasicam]] de ambitu accusabat ab ipso Cicerone feliciter defensum. Etenim repulsam in [[Tribunus plebis|tribunatu plebis]] petendo rettulerat a qua aversus non erat quin iterum peteret "reipublicae causa" nec scimus an tribunus plebis in fine fieri potuerit.<ref>''[[Ad Atticum]]'' II.1.9.</ref>. Econtra eum multum laudabat una cum Catone et [[Quintus Hortensius Hortalus|Hortensio]] consulem [[Marcus Pupius Piso Frugi Calpurnianus|Marcum Pupium]] increpantem ([[61 a.C.n.]]) postquam [[Publius Clodius Pulcher|Clodius]] in causa [[Sacra Bonae Deae (62 a.C.n.)|pollutorum Bonae Deae sacrorum]] inique absolutus est, his verbis utens: ''insignis vero opera Favoni fuit''<ref>''Ad Atticum'' I.14.5.</ref>. == Notae == <references/> == Plura legere si cupis == *Jerzy Linderski, "[https://www.jstor.org/stable/310984 The Aedileship of Favonius, Curio the Younger and Cicero's Election to the Augurate]", ''Harvard Studies in Classical Philology'', 1972: 181-200 * F. X. Ryan, "[https://www.jstor.org/stable/295487 The Praetorship of Favonius]", ''The American Journal of Philology'', 1994: 587-601 **"The Quaestorship of Favonius and the Tribunate of Metellus Scipio", ''Athenaeum'', 1994: 505–521. [[Categoria:Politici Romani antiqui]] [[Categoria:Nati saeculo 1 a.C.n.]] [[Categoria:Mortui 42 a.C.n.]] [[Categoria:Praetores]] [[Categoria:Senatores]] [[Categoria:Necati]] [[Categoria:Victimae Belli Civilis (44-30 a.C.n.)]] plvkvufie09ua7jehaugeqbialcj768 3999984 3999970 2026-11-06T17:51:10Z Marcus Terentius Bibliophilus 2059 3999984 wikitext text/x-wiki '''Marcus Favonius''' (necatus [[42 a.C.n.]]) fuit [[Senatus Romanus|senator Romanus]] qui ita [[Marcus Porcius Cato Uticensis|Catonem Uticensem]] admirabatur ut eum in omnibus rebus imitari voluerit<ref>[[Cassius Dio]] 38.7.</ref>. Ita verbis contumeliosis [[Triumviratus|triumviros]] onerabat quos in republica impugnabat. [[Proelium iuxta Philippos commissum|Philippensi pugna]] captus paulo post iussu Octaviani necatus est. == De gente et iuventute == Marcus Favonius [[Tarracina|Terracina]] e gente [[plebs|plebeia]] et parum nota ortus est, si quidem titulus statuae ibi repertus<ref> {{CIL|10|6316}} </ref> ad eius patrem pertinebat, quod hodie ab eruditis vulgo creditur<ref>F. X. Ryan, "Der bei den Agrigentinern beliebte Legat M. Favonius M. f.", ''Faventia'', 2002: 33-36 [https://www.raco.cat/index.php/Faventia/article/download/21850/21683 Hic legere potes]</ref>. Ut multi nobiles illius aetatis (inter quos et ipse Cicero) [[Rhodus|Rhodi]] apud [[Apollonius Molon|Apollonium Molonem]] rhetoricae studuit. In quo parum profecit siquidem Ciceroni credimus orationem irridenti quam anno [[60 a.C.n.]] habuit cum [[Quintus Caecilius Metellus Pius Scipio Nasica|Scipionem Nasicam]] de ambitu accusabat ab ipso Cicerone feliciter defensum. Etenim repulsam in [[Tribunus plebis|tribunatu plebis]] (aut quaestura?) petendo rettulerat a qua aversus non erat quin iterum peteret "reipublicae causa" nec scimus an tribunus plebis in fine fieri potuerit.<ref>''[[Ad Atticum]]'' II.1.9.</ref>. Econtra eum multum laudabat una cum Catone et [[Quintus Hortensius Hortalus|Hortensio]] consulem [[Marcus Pupius Piso Frugi Calpurnianus|Marcum Pupium]] increpantem ([[61 a.C.n.]]) postquam [[Publius Clodius Pulcher|Clodius]] in causa [[Sacra Bonae Deae (62 a.C.n.)|pollutorum Bonae Deae sacrorum]] inique absolutus est, his verbis utens: ''insignis vero opera Favoni fuit''<ref>''Ad Atticum'' I.14.5.</ref>. == Notae == <references/> == Plura legere si cupis == *Jerzy Linderski, "[https://www.jstor.org/stable/310984 The Aedileship of Favonius, Curio the Younger and Cicero's Election to the Augurate]", ''Harvard Studies in Classical Philology'', 1972: 181-200 * F. X. Ryan, "[https://www.jstor.org/stable/295487 The Praetorship of Favonius]", ''The American Journal of Philology'', 1994: 587-601 **"The Quaestorship of Favonius and the Tribunate of Metellus Scipio", ''Athenaeum'', 1994: 505–521. [[Categoria:Politici Romani antiqui]] [[Categoria:Nati saeculo 1 a.C.n.]] [[Categoria:Mortui 42 a.C.n.]] [[Categoria:Praetores]] [[Categoria:Senatores]] [[Categoria:Necati]] [[Categoria:Victimae Belli Civilis (44-30 a.C.n.)]] gaou752f1jzqhuito7hxwd342m9n191 4000020 3999984 2026-11-06T19:44:57Z Marcus Terentius Bibliophilus 2059 /* Plura legere si cupis */ 4000020 wikitext text/x-wiki '''Marcus Favonius''' (necatus [[42 a.C.n.]]) fuit [[Senatus Romanus|senator Romanus]] qui ita [[Marcus Porcius Cato Uticensis|Catonem Uticensem]] admirabatur ut eum in omnibus rebus imitari voluerit<ref>[[Cassius Dio]] 38.7.</ref>. Ita verbis contumeliosis [[Triumviratus|triumviros]] onerabat quos in republica impugnabat. [[Proelium iuxta Philippos commissum|Philippensi pugna]] captus paulo post iussu Octaviani necatus est. == De gente et iuventute == Marcus Favonius [[Tarracina|Terracina]] e gente [[plebs|plebeia]] et parum nota ortus est, si quidem titulus statuae ibi repertus<ref> {{CIL|10|6316}} </ref> ad eius patrem pertinebat, quod hodie ab eruditis vulgo creditur<ref>F. X. Ryan, "Der bei den Agrigentinern beliebte Legat M. Favonius M. f.", ''Faventia'', 2002: 33-36 [https://www.raco.cat/index.php/Faventia/article/download/21850/21683 Hic legere potes]</ref>. Ut multi nobiles illius aetatis (inter quos et ipse Cicero) [[Rhodus|Rhodi]] apud [[Apollonius Molon|Apollonium Molonem]] rhetoricae studuit. In quo parum profecit siquidem Ciceroni credimus orationem irridenti quam anno [[60 a.C.n.]] habuit cum [[Quintus Caecilius Metellus Pius Scipio Nasica|Scipionem Nasicam]] de ambitu accusabat ab ipso Cicerone feliciter defensum. Etenim repulsam in [[Tribunus plebis|tribunatu plebis]] (aut quaestura?) petendo rettulerat a qua aversus non erat quin iterum peteret "reipublicae causa" nec scimus an tribunus plebis in fine fieri potuerit.<ref>''[[Ad Atticum]]'' II.1.9.</ref>. Econtra eum multum laudabat una cum Catone et [[Quintus Hortensius Hortalus|Hortensio]] consulem [[Marcus Pupius Piso Frugi Calpurnianus|Marcum Pupium]] increpantem ([[61 a.C.n.]]) postquam [[Publius Clodius Pulcher|Clodius]] in causa [[Sacra Bonae Deae (62 a.C.n.)|pollutorum Bonae Deae sacrorum]] inique absolutus est, his verbis utens: ''insignis vero opera Favoni fuit''<ref>''Ad Atticum'' I.14.5.</ref>. == Notae == <references/> == Plura legere si cupis == *Jerzy Linderski, "[https://www.jstor.org/stable/310984 The Aedileship of Favonius, Curio the Younger and Cicero's Election to the Augurate]", ''Harvard Studies in Classical Philology'', 1972: 181-200 * F. X. Ryan, "[https://www.jstor.org/stable/295487 The Praetorship of Favonius]", ''The American Journal of Philology'', 1994: 587-601 **"The Quaestorship of Favonius and the Tribunate of Metellus Scipio", ''Athenaeum'', 1994: 505–521. == Nexus externi == *[https://de.wikisource.org/wiki/RE:Favonius_1 Favonius 1] apud [[Paulys Real-Enzyklopädie der classischen Altertumswissenschaft]] [[Categoria:Politici Romani antiqui]] [[Categoria:Nati saeculo 1 a.C.n.]] [[Categoria:Mortui 42 a.C.n.]] [[Categoria:Praetores]] [[Categoria:Senatores]] [[Categoria:Necati]] [[Categoria:Victimae Belli Civilis (44-30 a.C.n.)]] tgpgrfyurm21y64ri8ae3kdwzk9qhk2 4000023 4000020 2026-11-06T19:47:12Z Marcus Terentius Bibliophilus 2059 /* De gente et iuventute */ 4000023 wikitext text/x-wiki '''Marcus Favonius''' (necatus [[42 a.C.n.]]) fuit [[Senatus Romanus|senator Romanus]] qui ita [[Marcus Porcius Cato Uticensis|Catonem Uticensem]] admirabatur ut eum in omnibus rebus imitari voluerit<ref>[[Cassius Dio]] 38.7.</ref>. Ita verbis contumeliosis [[Triumviratus|triumviros]] onerabat quos in republica impugnabat. [[Proelium iuxta Philippos commissum|Philippensi pugna]] captus paulo post iussu Octaviani necatus est. == De gente et iuventute == Marcus Favonius [[Tarracina|Terracina]] e gente [[plebs|plebeia]] et parum nota ortus est, si quidem titulus statuae ibi repertus<ref> {{CIL|10|6316}} </ref> ad eius patrem pertinebat, quod hodie ab eruditis vulgo creditur<ref>F. X. Ryan, "Der bei den Agrigentinern beliebte Legat M. Favonius M. f.", ''Faventia'', 2002: 33-36 [https://www.raco.cat/index.php/Faventia/article/download/21850/21683 Hic legere potes]</ref>. Ut multi nobiles illius aetatis (inter quos et ipse Cicero) [[Rhodus|Rhodi]] apud [[Apollonius Molon|Apollonium Molonem]] rhetoricae studuit. In quo parum profecit siquidem Ciceroni credimus orationem irridenti quam anno [[60 a.C.n.]] habuit cum [[Quintus Caecilius Metellus Pius Scipio Nasica|Scipionem Nasicam]] de ambitu accusabat ab ipso Cicerone feliciter defensum. Etenim repulsam in [[Tribunus plebis|tribunatu plebis]] (aut quaestura?) petendo rettulerat a qua aversus non erat quin iterum peteret "reipublicae causa" nec scimus an tribunus plebis in fine fieri potuerit.<ref>''[[Ad Atticum]]'' II.1.9.</ref>. Econtra multum eum laudabat Cicero una cum Catone et [[Quintus Hortensius Hortalus|Hortensio]] consulem [[Marcus Pupius Piso Frugi Calpurnianus|Marcum Pupium]] increpantem ([[61 a.C.n.]]) postquam [[Publius Clodius Pulcher|Clodius]] in causa [[Sacra Bonae Deae (62 a.C.n.)|pollutorum Bonae Deae sacrorum]] inique absolutus est, his verbis utens: ''insignis vero opera Favoni fuit''<ref>''Ad Atticum'' I.14.5.</ref>. == Notae == <references/> == Plura legere si cupis == *Jerzy Linderski, "[https://www.jstor.org/stable/310984 The Aedileship of Favonius, Curio the Younger and Cicero's Election to the Augurate]", ''Harvard Studies in Classical Philology'', 1972: 181-200 * F. X. Ryan, "[https://www.jstor.org/stable/295487 The Praetorship of Favonius]", ''The American Journal of Philology'', 1994: 587-601 **"The Quaestorship of Favonius and the Tribunate of Metellus Scipio", ''Athenaeum'', 1994: 505–521. == Nexus externi == *[https://de.wikisource.org/wiki/RE:Favonius_1 Favonius 1] apud [[Paulys Real-Enzyklopädie der classischen Altertumswissenschaft]] [[Categoria:Politici Romani antiqui]] [[Categoria:Nati saeculo 1 a.C.n.]] [[Categoria:Mortui 42 a.C.n.]] [[Categoria:Praetores]] [[Categoria:Senatores]] [[Categoria:Necati]] [[Categoria:Victimae Belli Civilis (44-30 a.C.n.)]] 8w6swgl4slzk0ty6acm6da933vztlj4 0 329895 3999885 3999826 2026-11-06T13:59:34Z IacobusAmor 1163 Permulta menda, comme d'habitude 3999885 wikitext text/x-wiki {{Capsa hominis Vicidatorum}} {{res|Herbertus Blomstedt}} (natus [[Campifons (Massachusetta)|Campifonte]] in [[Massachusetta]] die [[11 Iulii]] [[1927]]; mortuus [[Gothoburgum|Gothoburgi]] die [[4 Novembris]] [[2026]]<ref>[https://www.sverigesradio.se/artikel/varldskande-dirigenten-herbert-blomstedt-dod Världskände dirigenten Herbert Bromstedt död]</ref>) fuit [[concentus magister]] et [[dux ochestra]]e [[Suecia|Suecicus]], [[discipulus]] [[Leonardus Bernstein|Leonardi Bernstein]], et dux [[Orchestra Philharmonica|Orchestrae Philharmonicae]], [[Symphonia Radiophonica Norvegiae|Symphoniae Radiophonicae Norvegiae]], [[Symphonia Radiophonica Sueciae|Symphoniae Radiophonicae Sueciae]], et [[magister cappellae]] [[Gewandhausorchester]]{{dubsig}} ab anno [[1998]] ad annum [[2005]] fuit. Anno [[2026]], [[Praemium Imperiale]] accepit. Alumnus [[Universitas Upsaliensis|Universitatis Upsalienis]] et [[Schola Juilliardiana|Scholae Juilliardianae]] fuit. == Notae == <references/> == Nexus externi == {{CommuniaCat|Herbert Blomstedt|Herbertum Blomstedt}} {{Fontes biographici}} {{Duces orchestrae Gewandhaus Lipsiensis}} {{Anni vitae|1927|2026|Blomstedt, Herbertus}} [[Categoria:Alumni Universitatis Upsaliensis]] [[Categoria:Musici Sueciae]] rp8mvgkyopyrlpykdxx68u3pb4zgrg3 0 329896 3999883 3999832 2026-11-06T13:52:23Z IacobusAmor 1163 3999883 wikitext text/x-wiki {{Capsa hominis Vicidatorum}} [[Fasciculus:Debra Anne Haaland (Former Secretary of the Interior) Wet Plate Collodion by Shane Balkowitsch.jpg|thumb|upright=0.7|left|Debra Haaland anno [[2026]].]] {{res|Debra Anna Haaland}} (nata [[Vinsloa]]e die [[2 Decembris]] [[1960]]) est [[politica]] [[indi Americani|indigena Americana]] [[Factio democratica (Civitates Foederatae)|Factionis Democraticae]] et [[gubernatrix]] electa [[Novum Mexicum|Novi Mexici]], prima gubernatrix [[mulier]] indigena Americana in [[Civitates Foederatae|Civitatibus Foederatis]]. [[Minister rerum internarum|Ministra Rerum Internarum]] ab anno [[2021]] ad annum [[2025]] fuit, [[Iosephus Bidenius|Iosepho Bidenio]] [[Praeses Civitatum Foederatarum|praeside]]. Alumna [[Universitas Neomexicana|Universitatis Neomexicanae]] est. == Nexus externi == {{CommuniaCat|Deb Haaland|Debram Haaland}} {{Fontes biographici}} {{bio-stipula}} {{Anni vitae|1960||Haaland, Debra Anna}} [[Categoria:Alumni Universitatis Neomexicanae]] [[Categoria:Camerae Repraesentantium Civitatum Foederatarum legati Novi Mexici]] [[Categoria:Gubernatores Novi Mexici]] idsb4th7e7bxinoappwpo2suf4eaw3b 0 329911 3999882 3999875 2026-11-06T13:44:54Z Pippobuono 54500 +1 3999882 wikitext text/x-wiki {{discretiva}} '''Domnus Medardus''' potest esse: * '''[[Domnus Medardus (Axona)|Domnus Medardus]]''': commune Francicum [[Axona (praefectura Franciae)|praefecturae Axonae]]; * '''[[Domnus Medardus (Sequana et Matrona)|Domnus Medardus]]''': commune Francicum [[Sequana et Matrona|praefecturae Sequanae et Matronae]]; * '''[[Domnus Medardus (Flixecourt)|Domnus Medardus]]''' (Francogallice ''Domart-en-Ponthieu''): commune Francicum [[Sumina (praefectura Franciae)|praefecturae Suminae]], iuxta [[Flixecourt]]; * '''[[Domnus Medardus (Morelium)|Domnus Medardus]]''' (Francogallice ''Domart-sur-la-Luce''): commune Francicum praefecturae Suminae, iuxta [[Morelium]]; * '''[[Domnus Medardus (Vosegus)|Domnus Medardus]]''': commune Francicum [[Vosegus (praefectura Franciae)|praefecturae Vosegi]]; * '''Domnus Medardus''': pars [[Damas-et-Bettegney]], communis Francici praefecturae Vosegi. s0ui1mnzg8uuxel8mgvv40z7zfkp77y 3 329912 3999880 2026-11-06T13:15:18Z Grufo 64423 {{subst:salve}} 3999880 wikitext text/x-wiki <!-- Substitutio formulae {{Salve}} secundum recensionem 3974721 hic incipitur -->== Salve, Kent Wang! == Gratus aut grata in Vicipaediam Latinam acciperis! Ob [[Specialis:Conlationes/Kent Wang|contributa tua]] gratias agimus speramusque te delectari posse et manere velle. Cum nostra Vicipaedia parva humilisque sit, paucae et exiguae sunt paginae auxilii, a quibus hortamur te ut incipias: * [[Vicipaedia:Praefatio|Ops nexusque usoribus novis]] ({{Nexus ad alias linguas de opibus nexibusque pro usoribus novis}}) * [[Vicipaedia:De orthographia|De orthographia]] ({{Nexus ad alias linguas de fontibus nominum Latinorum}}) * [[Usor:Iustinus/Translator's Guide|Enchiridion interpretis]] ([[Lingua Anglica|Anglice]] scriptum) * [[Vicipaedia:Taberna|Taberna]] * [[Lexica Neolatina]] * [[Vicipaedia:Lexica Latina interretialia|Lexica Latina interretialia]] * [[Vicipaedia:Fontes nominum Latinorum|Fontes nominum Latinorum]] ({{Nexus ad alias linguas de orthographia}}) * [[Vicipaedia:Fontes nominum locorum|Fontes nominum geographicorum]] * [[Vicipaedia:Index formularum|Index formularum]] Si plura de [[mos|moribus]] et institutis Vicipaedianis scire vis, tibi suademus, roges in nostra [[Vicipaedia:Taberna|Taberna]], vel roges unum ex [[Vicipaedia:Magistratus|magistratibus]] directe. In paginis encyclopaedicis mos noster non est nomen dare, sed in paginis disputationis memento editis tuis nomen [[Vicipaedia:Subscriptio|subscribere]], litteris impressis <code>--~~<nowiki />~~</code>, quibus insertis nomen tuum et dies apparebit. Quamquam vero in paginis ipsis nisi lingua Latina uti non licet, in paginis disputationum qualibet lingua scribi solet. Quodsi quid interrogare velis, vel [[Vicipaedia:Taberna|Taberna]] vel [[Disputatio Usoris:Grufo|pagina disputationis mea]] tibi patebit. Ave! Spero te “Vicipaedianum” aut “Vicipaedianam” fieri velle!<!-- Substitutio formulae {{Salve}} hic finitur --> --[[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 13:15, 6 Novembris 2026 (UTC) 0na3oj31gxhcn41gedrikbzjuhsnxvt 0 329913 3999881 2026-11-06T13:42:58Z Pippobuono 54500 creatio e francica documentatione 3999881 wikitext text/x-wiki {{Capsa urbis Vicidatorum}} {{videdis |Domnus Medardus (discretiva)}} [[Fasciculus:Damas-aux-Bois, Église Saint-Médard.jpg|thumb|upright=0.8|left|Domnus Medardus: [[ecclesia (aedificium)|ecclesia]] [[Sanctus Medardus|Sancto Medardo]] dicata.]] {{res|Domnus Medardus}}<ref>{{opus|titulus=Annales de la Société d'émulation du département des Vosges|auctor=Société d'émulation des Vosges|domus editoria=Gerard (Épinal)|annus=1896|url=https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k333840/f142.item |pagina=74}} {{ling|Francogallice}}</ref> (Francogallice ''Damas-aux-Bois'') est [[commune]] [[Francia|Francicum]] 273 incolarum (anno [[2023]]) [[Tabula administrativa Franciae|praefecturae]] [[Vosegus (praefectura Franciae)|Vosegi]] in regione [[Magnus Oriens|Magno Oriente]]. {{NexInt}} * [[Index communium praefecturae Vosegi]] == Nexus externi == {{CommuniaCat|Damas-aux-Bois|Domnum Medardum}} {{Fontes geographici}} == Notae == <references /> {{geo-stipula}} [[Categoria:Communia praefecturae Vosegi]] [[Categoria:Loci habitati praefecturae Vosegi]] d1339i5i1bgi7q0m91erqkyzmcelq14 0 329915 3999912 2026-11-06T16:23:05Z ~2026-58674-06 217304 Redirigens ad [[Frances Arnold]] 3999912 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Frances Arnold]] egu87hikc985p42o08xksxwzw0kjyc4 14 329916 3999918 2026-11-06T16:28:50Z Lesgles 13285 Paginam instituit, scribens '{{Categoria Nati|-685}} {{CommuniaCat|680s BC births}}' 3999918 wikitext text/x-wiki {{Categoria Nati|-685}} {{CommuniaCat|680s BC births}} 62b9w0m5gfhpbanngm4i3fnef8ye1m6 14 329917 3999919 2026-11-06T16:29:52Z Lesgles 13285 Paginam instituit, scribens '{{Categoria Mortui|-631}} {{CommuniaCat|630s BC deaths}}' 3999919 wikitext text/x-wiki {{Categoria Mortui|-631}} {{CommuniaCat|630s BC deaths}} b4wbf8pfkk0uwlewk7aktypyhyj0n4i 0 329918 3999924 2026-11-06T16:45:58Z ~2026-58511-79 217264 Paginam instituit, scribens '[[Fasciculus:Trafficjam.jpg|thumb|Vectura viae.]] '''Vectura viae''' est genus vecturae viis utens. Vectura per vias fere in transportationem mercium et transportationem hominum dividi potest.' 3999924 wikitext text/x-wiki [[Fasciculus:Trafficjam.jpg|thumb|Vectura viae.]] '''Vectura viae''' est genus vecturae viis utens. Vectura per vias fere in transportationem mercium et transportationem hominum dividi potest. cdz6qi988wh7w1j7uwu2e5p9m9oexuq 3999995 3999924 2026-11-06T18:05:32Z IacobusAmor 1163 Augenda 3999995 wikitext text/x-wiki {{Augenda|2026|11}} [[Fasciculus:Trafficjam.jpg|thumb|[[Autocinetum|Automobilia]] in via.]] '''Vectura viae''' est genus [[vectura]]e [[via|viis]] utens. Vectura per vias fere in [[transportatio]]nem [[merx|mercium]] et transportationem hominum digeri potest. {{Nexus absunt}}{{dubcat}} agej7kqdh36oqmk3jvv9fgt0dezptzw 0 329919 3999934 2026-11-06T17:09:54Z ~2026-58674-06 217304 Redirigens ad [[Ezra Pound]] 3999934 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Ezra Pound]] h3k8cydh0ib1iryoybxjhk825gc7f8m 0 329920 3999935 2026-11-06T17:10:16Z ~2026-58674-06 217304 Redirigens ad [[Ioannes Ezra Rickards]] 3999935 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Ioannes Ezra Rickards]] frnmckelsss2g1jsakk6av76uiiah5e 0 329921 3999941 2026-11-06T17:12:27Z ~2026-58674-06 217304 , 3999941 wikitext text/x-wiki {{Pagina discretiva nominis}} {{Nomen | genus = Masculinum | origo = Hebraica | significatio = “Deus est auxilium” | imago = Esdras-Ezra.jpg | capitulum = [[Esdras]], scriba Hebraicus |dies=13 Iulii}} {{res|Esdras}} (-ae, ''m.''), vel {{Res|Esras}},<ref>De forma praenominis vide imaginem nostram e ''[[Promptuarium iconum (Rovillius)|Promptuario iconum]]'' [[Gulielmus Rovillius|Gulielmi Rovillii]].</ref><ref>"Huc accedit ad voti et sollicitudinis vestrae incitamentum, quia '''Esras''', sanctae Scripturae reparator, magnum remunerationis donum exinde apud Deum promeruit, et laudabile sibi nomen apud homines acquisivit"; [[Ludovicus Pius]], ''Epistolae'' (saeculo IX). Vide etiam textum apud [[Vicifons|Vicifontem]] [https://la.wikisource.org/wiki/Epistolae_(Ludovicus_Pius)].</ref> est nomen [[praenomen|praenomenque]] masculinum, Hebraica origine ([[Hebraice]] עֶזְרָא, ''ʿEzrāʾ''; [[Graece]] Ἔσδρᾱς sive Ἔσρᾱς; [[Arabice]] عزير, ''ʿUzayr''), ut videtur forma brevis nominis [[Azaria|Azariae]] ({{langx|he|עֲזַרְיָהוּ|rtl=yes|label=none}}, ''ʿAzaryāhū''), quod e vocabulo ''ʿezra'' (עזרה, “auxilium”) atque ''yah'' (abbreviatio nominis Dei in religione Hebraica, [[JHVH]]) originem ducit.<ref name=":0">''Behind the Name'', s.v. [https://www.behindthename.com/name/ezra “Ezra”]. {{Ling|Anglice}}</ref><ref>Vide paginam [https://www.etymonline.com/word/casimir Ezra] apud ''Online Etymology Dictionary''. {{Ling|Anglice}}</ref> Post [[Reformatio Anglica|reformationem]] regis [[Henricus VIII|Henrici VIII]], nomen (vulgo ''Ezra'') adhibitum est etiam apud [[Anglia|Anglicos]].<ref name=":0" /> == Homines == * [[Esdras]], persona Biblica * {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Esdras Ames||en|qid=Q5423324}} * {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Esdras Pontremoli||it|qid=Q72397075}} * [[Esdras Pound]] * [[Ioannes Esdras Rickards]] == Notae == <references /> {{NexInt}} * [[Liber Esdrae]] [[Categoria:Nomina]] [[Categoria:Praenomina masculina]] flkag1s9730ghctbjnh1rvbrvz9cm4o 3999978 3999941 2026-11-06T17:34:53Z ~2026-58674-06 217304 3999978 wikitext text/x-wiki {{Pagina discretiva nominis}} {{Nomen | genus = Masculinum | origo = Hebraica | significatio = “Deus est auxilium” | imago = Esdras-Ezra.jpg | capitulum = [[Esdras]], scriba Hebraicus |dies=13 Iulii}} {{res|Esdras}} (-ae, ''m.''), vel {{Res|Esras}},<ref>De forma praenominis vide imaginem nostram e ''[[Promptuarium iconum (Rovillius)|Promptuario iconum]]'' [[Gulielmus Rovillius|Gulielmi Rovillii]].</ref><ref>"Huc accedit ad voti et sollicitudinis vestrae incitamentum, quia '''Esras''', sanctae Scripturae reparator, magnum remunerationis donum exinde apud Deum promeruit, et laudabile sibi nomen apud homines acquisivit"; [[Ludovicus Pius]], ''Epistolae'' (saeculo IX). Vide etiam textum apud [[Vicifons|Vicifontem]] [https://la.wikisource.org/wiki/Epistolae_(Ludovicus_Pius)].</ref> est nomen [[praenomen|praenomenque]] masculinum, Hebraica origine ([[Hebraice]] עֶזְרָא, ''ʿEzrāʾ''; [[Graece]] Ἔσδρᾱς sive Ἔσρᾱς; [[Arabice]] عزير, ''ʿUzayr''), ut videtur forma brevis nominis [[Azaria|Azariae]] (Hebraice עֲזַרְיָהוּ, ''ʿAzaryāhū''), quod e vocabulo ''ʿezra'' (עזרה, “auxilium”) atque ''yah'' (abbreviatio nominis Dei in religione Hebraica, [[JHVH]]) originem ducit.<ref name=":0">''Behind the Name'', s.v. [https://www.behindthename.com/name/ezra “Ezra”]. {{Ling|Anglice}}</ref><ref>Vide paginam [https://www.etymonline.com/word/casimir Ezra] apud ''Online Etymology Dictionary''. {{Ling|Anglice}}</ref> Post [[Reformatio Anglica|reformationem]] regis [[Henricus VIII|Henrici VIII]], nomen (vulgo ''Ezra'') adhibitum est etiam apud [[Anglia|Anglicos]].<ref name=":0" /> == Homines == * [[Esdras]], persona Biblica * {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Esdras Ames||en|qid=Q5423324}} * {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Esdras Pontremoli||it|qid=Q72397075}} * [[Esdras Pound]] * [[Ioannes Esdras Rickards]] == Notae == <references /> {{NexInt}} * [[Liber Esdrae]] [[Categoria:Nomina]] [[Categoria:Praenomina masculina]] 72h63q1oo4ggn3fpgipybwin041a0wt 4000239 3999978 2026-11-07T08:58:09Z ~2026-58674-06 217304 4000239 wikitext text/x-wiki {{Pagina discretiva nominis}} {{Nomen | genus = Masculinum | origo = Hebraica | significatio = “Deus est auxilium” | imago = Esdras-Ezra.jpg | capitulum = [[Esdras]], scriba Hebraicus |dies=13 Iulii}} {{res|Esdras}} (-ae, ''m.''), vel {{Res|Esras}},<ref>De forma praenominis vide imaginem nostram e ''[[Promptuarium iconum (Rovillius)|Promptuario iconum]]'' [[Gulielmus Rovillius|Gulielmi Rovillii]].</ref><ref>"Huc accedit ad voti et sollicitudinis vestrae incitamentum, quia '''Esras''', sanctae Scripturae reparator, magnum remunerationis donum exinde apud Deum promeruit, et laudabile sibi nomen apud homines acquisivit"; [[Ludovicus Pius]], ''Epistolae'' (saeculo IX). Vide etiam textum apud [[Vicifons|Vicifontem]] [https://la.wikisource.org/wiki/Epistolae_(Ludovicus_Pius)].</ref> est nomen [[praenomen|praenomenque]] masculinum, Hebraica origine ([[Hebraice]] עֶזְרָא, ''ʿEzrāʾ''; [[Graece]] Ἔσδρᾱς sive Ἔσρᾱς; [[Arabice]] عزير, ''ʿUzayr''), ut videtur forma brevis nominis [[Azaria|Azariae]] (Hebraice עֲזַרְיָהוּ, ''ʿAzaryāhū''), quod e vocabulo ''ʿezra'' (עזרה, “auxilium”) atque ''yah'' (abbreviatio nominis Dei in religione Hebraica, [[JHVH]]) originem ducit.<ref name=":0">''Behind the Name'', s.v. [https://www.behindthename.com/name/ezra “Ezra”]. {{Ling|Anglice}}</ref><ref>Vide paginam [https://www.etymonline.com/word/Ezra Ezra] apud ''Online Etymology Dictionary''. {{Ling|Anglice}}</ref> Post [[Reformatio Anglica|reformationem]] regis [[Henricus VIII|Henrici VIII]], nomen (vulgo ''Ezra'') adhibitum est etiam apud [[Anglia|Anglicos]].<ref name=":0" /> == Homines == * [[Esdras]], persona Biblica * {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Esdras Ames||en|qid=Q5423324}} * {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Esdras Pontremoli||it|qid=Q72397075}} * [[Esdras Pound]] * [[Ioannes Esdras Rickards]] == Notae == <references /> {{NexInt}} * [[Liber Esdrae]] [[Categoria:Nomina]] [[Categoria:Praenomina masculina]] o8bxdftql0y7nm26jd0qlq84ozeax68 0 329922 3999943 2026-11-06T17:14:40Z ~2026-58674-06 217304 Redirigens ad [[Esdras]] 3999943 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Esdras]] trufzu2llt242dbjabdt52dok2quth4 0 329923 3999945 2026-11-06T17:15:12Z ~2026-58674-06 217304 Redirigens ad [[Esdras (nomen)]] 3999945 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Esdras (nomen)]] [[Categoria:Nominum redirectiones]] c49bl99vcgrpevui5s8nnpta44ymr6q 0 329924 3999960 2026-11-06T17:24:08Z ~2026-58674-06 217304 Redirigens ad [[Anita Rachvelishvili]] 3999960 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Anita Rachvelishvili]] 0bunfllmdj33o5ql7nhzb0i4pixcnq3 0 329925 3999985 2026-11-06T17:51:46Z ~2026-58674-06 217304 Redirigens ad [[Yoshinori Ohsumi]] 3999985 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Yoshinori Ohsumi]] 6uwp2q9iw680yd0k4jxix0il9r7yspk 0 329926 3999988 2026-11-06T17:52:45Z ~2026-58674-06 217304 . 3999988 wikitext text/x-wiki {{Pagina discretiva nominis}} {{Nomen | genus = Masculinum | origo = Iaponica | significatio = “virtus iusta” et aliae | imago = Yoshinori Ōsumi 20150206 (cropped).jpg | capitulum = [[Yoshinori Ōsumi]], biologus Iaponicus }} {{res|Yoshinori}} est [[praenomen]] masculinum [[Iaponice|Iaponicum]] (in alphabeto [[hiragana]] よしのり scriptum).<ref name=":0" /> Inter varias uniones ''[[kanji]]'', praenomen etiam e [[Vocabulum|vocabulis]] ''yoshi'' (in alphabeto ''kanji'' 義), quod significat 'iustum', atque ''nori'' (in alphabeto ''kanji'' 徳, id est '[[virtus]]'), sive ''nori'' (憲, '[[lex]]'), originem ducit.<ref name=":0">''Behind the Name'', s.v. “[https://www.behindthename.com/name/yoshinori/submitted Yoshinori]”. {{Ling|Anglice}}</ref> == Homines == * [[Yoshinori Ishigami]] * [[Yoshinori Muto]] * {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Yoshinori Ōno||ja|qid=Q8056217}} * [[Yoshinori Ōsumi]] * [[Yoshinori Shigematsu]] * {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Yoshinori Shirakawa||ja|qid=Q1071677}} == Notae == <references /> {{NexInt}} * [[9073 Yoshinori]], asteroides [[Categoria:Praenomina masculina]] [[Categoria:Praenomina Iaponica]] ph4dd4ktj7mcpah5sipzleltqihz720 0 329927 3999991 2026-11-06T17:54:02Z IacobusAmor 1163 IacobusAmor movit paginam [[Aziz Sancar]] ad [[Azizus Sancar]] praeter redirectionem: Lemma 3999991 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Azizus Sancar]] qrg52f2qlqi76ntyks9rcainbg8ld08 0 329929 4000032 2026-11-06T21:15:41Z Pippobuono 54500 creatio 4000032 wikitext text/x-wiki {{Capsa hominis Vicidatorum}} '''Philippus Franciscus de Sausin''' (Francogallice ''Philippe-François de Sausin''<ref name=LSP>{{opus|titulus= L'épiscopat français depuis le Concordat jusqu'à la Séparation (1802-1905)|domus editoria= Librairie des Saints-Pères |locus=Parisiis|annus= 1907|url=https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k759452/f156.item |pagina=138-139}}</ref>; natus in [[Arausio]]ne die [[11 Februarii]] [[1756]]; mortuus die [[5 Martii]] [[1844]]) fuit episcopus [[Dioecesis Blesensis|Blesensis]] ab anno [[1823]] usque ad mortem.<ref name=CH>{{CathHierBishop|sausin|Philippus Franciscus de Sauzin}}</ref> == Biographia == Doctor in [[Sorbona]],<ref name=LSP /> ante [[Res Novae Franciae|Res Novas]] vicarius generalis [[Dioecesis Lexoviensis|Lexoviensis]] fuerat. In exsilium profectus, anno 1815 rediit. A rege [[Ludovicus XVIII|Ludovico XVIII]] die [[12 Februarii]] 1823 nominatus episcopus Blesensis, approbationem pontificiam die [[16 Maii]] accepit, atque Lutetiae ab archiepiscopo [[Petrus de Bausset-Roquefort|Petro de Bausset-Roquefort]], die [[20 Iulii]] eodem anno consecratus est. Blesis die [[23 Augusti]] in sedem inductus est.<ref name=LSP /> Operam dedit ut dissidentes [[Ecclesia Parva|Ecclesiae Parvae]], qui viam olim episcopi Blesensis [[Alexander de Lauzières-Thémines|Alexandri de Thémines]] secuti erant, cum Ecclesia catholica reconciliaret. Illo autem defuncto, eius retractatione ad extremam adhortationem illis dissidentibus dirigendam (die [[10 Decembris]] [[1839]]) usus est.<ref name=LSP /> Blesis die 5 Martii anno 1844, octoginta octo annos natus, obiit.<ref name=LSP /> == Nexus externi == {{Fontes biographici}} * {{CathHierBishop|sausin|Philippus Franciscus de Sausin}} == Notae == <references /> {{RC-stipula}} {{Episcopi Blesenses}} {{Anni vitae|1756|1844|Sausin, Philippus Franciscus de}} [[Categoria:Incolae Franciae]] [[Categoria:Episcopi Blesenses]] 009tks27opcrssaettluqftnocfq025 4000034 4000032 2026-11-06T21:23:48Z Pippobuono 54500 /* Biographia */ nexus 4000034 wikitext text/x-wiki {{Capsa hominis Vicidatorum}} '''Philippus Franciscus de Sausin''' (Francogallice ''Philippe-François de Sausin''<ref name=LSP>{{opus|titulus= L'épiscopat français depuis le Concordat jusqu'à la Séparation (1802-1905)|domus editoria= Librairie des Saints-Pères |locus=Parisiis|annus= 1907|url=https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k759452/f156.item |pagina=138-139}}</ref>; natus in [[Arausio]]ne die [[11 Februarii]] [[1756]]; mortuus die [[5 Martii]] [[1844]]) fuit episcopus [[Dioecesis Blesensis|Blesensis]] ab anno [[1823]] usque ad mortem.<ref name=CH>{{CathHierBishop|sausin|Philippus Franciscus de Sauzin}}</ref> == Biographia == Doctor in [[Sorbona]],<ref name=LSP /> ante [[Res Novae Franciae|Res Novas]] vicarius generalis [[Dioecesis Baiocensis-Lexoviensis|Lexoviensis]] fuerat. In exsilium profectus, anno 1815 rediit. A rege [[Ludovicus XVIII|Ludovico XVIII]] die [[12 Februarii]] 1823 nominatus episcopus Blesensis, approbationem pontificiam die [[16 Maii]] accepit, atque Lutetiae ab archiepiscopo [[Petrus de Bausset-Roquefort|Petro de Bausset-Roquefort]], die [[20 Iulii]] eodem anno consecratus est. Blesis die [[23 Augusti]] in sedem inductus est.<ref name=LSP /> Operam dedit ut dissidentes [[Ecclesia Parva|Ecclesiae Parvae]], qui viam olim episcopi Blesensis [[Alexander de Lauzières-Thémines|Alexandri de Thémines]] secuti erant, cum Ecclesia catholica reconciliaret. Illo autem defuncto, eius retractatione ad extremam adhortationem illis dissidentibus dirigendam (die [[10 Decembris]] [[1839]]) usus est.<ref name=LSP /> Blesis die 5 Martii anno 1844, octoginta octo annos natus, obiit.<ref name=LSP /> == Nexus externi == {{Fontes biographici}} * {{CathHierBishop|sausin|Philippus Franciscus de Sausin}} == Notae == <references /> {{RC-stipula}} {{Episcopi Blesenses}} {{Anni vitae|1756|1844|Sausin, Philippus Franciscus de}} [[Categoria:Incolae Franciae]] [[Categoria:Episcopi Blesenses]] qt38frtf89w0vu7aifsh7i8qj5x0if9 0 329930 4000061 2026-11-06T23:04:54Z Cyprianus Marcus 66550 Redirigens ad [[Rosarum Hortus (Saxonia Inferior)]] 4000061 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Rosarum Hortus (Saxonia Inferior)]] 8fyw4pn5hx5iq5uxdl254qwhpkslyfb 0 329931 4000062 2026-11-06T23:05:37Z Cyprianus Marcus 66550 Redirigens ad [[Rosarum Hortus (Saxonia Inferior)]] 4000062 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Rosarum Hortus (Saxonia Inferior)]] 8fyw4pn5hx5iq5uxdl254qwhpkslyfb 0 329932 4000070 2026-11-06T23:27:17Z Cyprianus Marcus 66550 Cyprianus Marcus movit paginam [[Rötgesbüttel]] ad [[Rotgesbutle]]: Nomen Latinum vel Latinizatum inventum. Vide notam 4000070 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Rotgesbutle]] rguufqqpyprr3hrxg5xin0v53x5z2lf 0 329933 4000073 2026-11-06T23:32:56Z Cyprianus Marcus 66550 Redirigens ad [[Rotgesbutle]] 4000073 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Rotgesbutle]] rguufqqpyprr3hrxg5xin0v53x5z2lf 0 329934 4000081 2026-11-06T23:48:48Z Cyprianus Marcus 66550 Cyprianus Marcus movit paginam [[Rüdershausen]] ad [[Rudershusa]]: Nomen Latinum vel Latinizatum inventum. Vide notam 4000081 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Rudershusa]] kwdudfz6lrpt43t1osarlkppehxl3ow 0 329935 4000094 2026-11-07T00:04:59Z Cyprianus Marcus 66550 Cyprianus Marcus movit paginam [[Rühen]] ad [[Ruha]]: Nomen Latinum vel Latinizatum inventum. Vide notam 4000094 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Ruha]] jc4vyxhr6vro9s2av6bqirfocdttph8 0 329936 4000108 2026-11-07T00:29:28Z Cyprianus Marcus 66550 Cyprianus Marcus movit paginam [[Rullstorf]] ad [[Rullstorpium]]: Nomen Latinum vel Latinizatum inventum. Vide notam 4000108 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Rullstorpium]] 3n964m1wkj5ksz4w869aehujr3r19s9 0 329937 4000115 2026-11-07T00:47:57Z Cyprianus Marcus 66550 Redirigens ad [[Rullstorpium]] 4000115 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Rullstorpium]] 3n964m1wkj5ksz4w869aehujr3r19s9 1 329938 4000130 2026-11-07T01:07:15Z Grufo 64423 Haec pagina [[:ia:Methodo de interlingua|a Vicipaedia Interlingui]] translata est 4000130 wikitext text/x-wiki {{Attributio extera|ia|Methodo de interlingua|693693}} ee6me1t2gvpv88bkqor8wuvwqst29x1 0 329939 4000139 2026-11-07T01:37:10Z Grufo 64423 Grufo movit paginam [[Michael Woodford]] ad [[Michaël Woodford]]: Nomenclatura uniformis 4000139 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Michaël Woodford]] ir3jk1vm3xng8e6trg9295mqkl926vr 0 329940 4000143 2026-11-07T01:40:55Z Grufo 64423 Grufo movit paginam [[Michael (archangelus)]] ad [[Michaël (archangelus)]]: Nomenclatura uniformis 4000143 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Michaël (archangelus)]] 4o2mn6ruhumj6z3p614zqj3j762quhl 0 329941 4000155 2026-11-07T03:00:08Z Lauretano 70725 Paginam instituit, scribens '{{stipula}} Italo-Americani sunt cives [[Civitates Foederatae Americae|Civitatum Foederatarum Americae]], diversis quidem orti stirpibus, qui se [[Italia|Italica]] origine prognatos esse profitentur, etiamsi neque mores patrios necessario servant, neque civitate Italica fruuntur, nedum [[Lingua Italiana|lingua Italica]] loquuntur.' 4000155 wikitext text/x-wiki {{stipula}} Italo-Americani sunt cives [[Civitates Foederatae Americae|Civitatum Foederatarum Americae]], diversis quidem orti stirpibus, qui se [[Italia|Italica]] origine prognatos esse profitentur, etiamsi neque mores patrios necessario servant, neque civitate Italica fruuntur, nedum [[Lingua Italiana|lingua Italica]] loquuntur. eo2clnxq8s9pufj3khubtxavn44tpni 4000186 4000155 2026-11-07T05:08:32Z IacobusAmor 1163 Augenda &c. 4000186 wikitext text/x-wiki +{{Augenda|2026|11}} {{Pagina non annexa}} {{Vicificanda}} Italo-Americani sunt cives [[Civitates Foederatae Americae|Civitatum Foederatarum Americae]], diversis quidem orti stirpibus, qui se [[Italia|Italica]] origine prognatos esse profitentur, etiamsi neque mores patrios necessario servant, neque civitate Italica fruuntur, nedum [[Lingua Italiana|lingua Italica]] loquuntur. {{Nexus absunt}}{{dubcat}} e9cdoa65aerk0nd69as80mp4mi4ul5i 0 329943 4000194 2026-11-07T05:55:43Z Bartholomite 116968 nova 4000194 wikitext text/x-wiki {{Capsa hominis Vicidatorum}} {{res|Thomas Ionathan Ossoff}} (vulgo ''Jon''; natus [[Atlanta]]e familia [[Iudaei|Iudaica]] die [[16 Februarii]] [[1987]]) est [[politicus]] [[CFA|Americanus]]. Ex anno [[2021]] [[Senatus Civitatum Foederatarum Americae|senator]] [[Georgia]]e est. Alumnus Scholae Paideiae, [[Universitas Georgiopolitana|Universitatis Georgiopolitanae]], et Scholae Scientiarum Oeconomicarum et Politicarum Londiniensis est. == Nexus externi == {{CommuniaCat|Jon Ossoff|Ionathanem Ossoff}} {{Fontes biographici}} * {{IMDb|7344702}} {{bio-stipula}} {{Anni vitae|1987||Ossoff, Ionathan}} [[Categoria:Alumni Scholae Scientiarum Oeconomicarum et Politicarum Londiniensis]] [[Categoria:Alumni Universitatis Georgiopolitanae]] [[Categoria:Senatores Civitatum Foederatarum Georgiae]] [[Categoria:Iudaei]] itvqy5pv6jhxb50yq003polqmbiqes8 0 329944 4000202 2026-11-07T06:18:26Z Bartholomite 116968 nova 4000202 wikitext text/x-wiki {{Capsa hominis Vicidatorum}} {{res|Petrus Paulus Montgomery Buttigieg}} (vulgo ''Pete''; natus [[South Bend (Indiana)|urbis flexi meridiani fluvii Sancti Iosephi]] die [[19 Ianuarii]] [[1982]]) est [[politicus]] [[CFA|Americanus]]. Minister Vecturae ab anno [[2021]] ad annum [[2025]] fuit, [[Iosephus Bidenius|Iosepho Bidenio]] [[Praeses Civitatum Foederatarum|praeside]]. Praefectus urbis flexi meridiani fluvii Sancti Iosephi ab anno [[2012]] ad annum [[2020]] fuit. Alumnus [[Universitas Harvardiana|Universitatis Harvardianae]] et [[Universitas Oxoniensis|Universitatis Oxoniensis]] est. Palam [[homosexualitas|homosexualis]] est. == Scripta == * ''Shortest Way Home: One Mayor's Challenge and a Model for America's Future''. Novi Eboraci: Liveright. 2019. ISBN 978-1-63149-437-6. * ''Trust: America's Best Chance''. Novi Eboraci: Liveright. 2020. ISBN 978-1-63149-877-0. == Nexus externi == {{CommuniaCat|Pete Buttigieg|Petrum Buttigieg}} {{Fontes biographici}} * {{IMDb|6426920|Petro Buttigieg}} {{bio-stipula}} {{Anni vitae|1982||Buttigieg, Petrus Paulus Montgomery}} [[Categoria:Alumni Universitatis Harvardianae]] [[Categoria:Alumni Universitatis Oxoniensis]] [[Categoria:Homosexualitas]] [[Categoria:Praefecti urbibus Civitatum Foederatarum]] [[Categoria:Professores Universitatis Dominae Nostrae a Lacu]] [[Categoria:Scholares Rhodiani]] n7za651bc1woc6jk3g6klo7c0sg7tyj 0 329946 4000214 2026-11-07T08:22:41Z ~2026-58674-06 217304 Redirigens ad [[Șerban Mihăilescu]] 4000214 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Șerban Mihăilescu]] ktr08s171bg903z5qxzo3flhdeu30a5 0 329947 4000215 2026-11-07T08:23:09Z ~2026-58674-06 217304 Redirigens ad [[Şerban Ţiţeica]] 4000215 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Şerban Ţiţeica]] pn1o3t9ef9wmfq6o7ar6batxw9e1e7y 0 329948 4000216 2026-11-07T08:23:13Z ~2026-58674-06 217304 Redirigens ad [[Șerban Valeca]] 4000216 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Șerban Valeca]] 8cvhhnuoxezw6kj2xgwo036inp47c42 0 329949 4000221 2026-11-07T08:31:13Z ~2026-58674-06 217304 Redirigens ad [[Aemilius Răzvan Theodorescu]] 4000221 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Aemilius Răzvan Theodorescu]] koq2agjpri97l54mfakhrfsupxcsasy 0 329950 4000222 2026-11-07T08:31:47Z ~2026-58674-06 217304 Redirigens ad [[Michael Răzvan Ungureanu]] 4000222 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Michael Răzvan Ungureanu]] iwdnlx84zcat90ttrkl2f0h09w10007 0 329951 4000223 2026-11-07T08:32:32Z ~2026-58674-06 217304 Redirigens ad [[Răzvan Raţ]] 4000223 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Răzvan Raţ]] 83kxj9bgwhmt8bz1j8law3vyfrrxtem 0 329952 4000224 2026-11-07T08:33:06Z ~2026-58674-06 217304 Redirigens ad [[Răzvan Mustea]] 4000224 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Răzvan Mustea]] 97ayb8nb95tzem565aj4tqxqm8dsx5t 0 329953 4000225 2026-11-07T08:33:54Z ~2026-58674-06 217304 Redirigens ad [[Răzvan Cotovelea]] 4000225 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Răzvan Cotovelea]] dzk8yk8rz0fghpxsn4boc6wzsjp7off 0 329955 4000247 2026-11-07T09:28:24Z ~2026-58674-06 217304 Redirigens ad [[Iosephus Stalin]] 4000247 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Iosephus Stalin]] l5xg0al2zj7kohgyshqzhdil5mlbdh0 0 329956 4000252 2026-11-07T10:01:46Z ~2026-58674-06 217304 Redirigens ad [[Petrus Bosquet]] 4000252 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Petrus Bosquet]] cbf62zpmzt3ald7x9aripdb3tvvgyuj 0 329958 4000256 2026-11-07T10:03:16Z ~2026-58674-06 217304 Redirigens ad [[Franciscus Renga]] 4000256 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Franciscus Renga]] sf9q88iyd5te5rikzaljiebsnac8gtu 0 329959 4000260 2026-11-07T10:19:55Z ~2026-58674-06 217304 , 4000260 wikitext text/x-wiki {{Disnomen}} {{Nomen|genus=Masculinum|origo=Graeca et Latina|significatio="saxum" atque "(homo) gentis Francorum"|imago=Pierfrancesco Favino 2008 cropped.jpg|capitulum=[[Petrus Franciscus Favino]], actor Italicus}} '''Petrus Franciscus''', vel '''Petrusfranciscus''',<ref>"Reuerendissimus D. fuit heres tàm Petrifrancisci"; ''Consiliorum Augustini Beroii, Jurisconsulti Bononiensis... Volumina Tria'' (Augustae Vindelicorum, 1601): 495 [https://www.google.it/books/edition/Consiliorvm_Avgvstini_Beroii_Jurisconsvl/MJRLAAAAcAAJ?hl=it&gbpv=1&dq=petrofrancisci+prelegatis&pg=PA495&printsec=frontcover].</ref> sive etiam '''Pierfranciscus''',<ref>"Pierfranciscus Dulcius agit contra Augustinum ejus nepotem"; Iosephus Raffaelli, ''Memorie istoriche delle maioliche lavorate in Castel Durante o sia Urbania'' (Firmi Piceni, 1846): 44 [https://www.google.it/books/edition/Memorie_istoriche_delle_maioliche_lavora/TipFAQAAMAAJ?hl=it&gbpv=1&dq=pierfranciscus&pg=PA44&printsec=frontcover].</ref> est nomen masculinum, quod e ''[[Petrus (nomen)|Petro]]'' nomine [[Graeco]] ac ''[[Franciscus|Francisco]]'' nomine [[Latinitas medii aevi|Latino medii aevi]] componitur.<ref name=":0">''Behind the Name'', s.v. "[https://www.behindthename.com/name/pierfrancesco Pierfrancesco]". {{Ling|Anglice}}</ref> Saepe apud [[Italia|Italicos]] adhibetur (vulgo ''Pierfrancesco'' seu ''Pier Francesco'', rariter ''Pietro Francesco'').<ref name=":0" /> == Homines == * [[Petrus Franciscus Bosquet]] * [[Petrus Francicsus Caletti-Bruni|Petrus Franciscus Caletti-Bruni]] * {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Petrus Franciscus Favino||it|qid=Q555241}} * {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Petrus Franciscus Leopardi||it|qid=Q84368494}}, [[Iacobus Leopardius|Iacobi Leopardii]] frater * [[Petrus Franciscus Morali]] * [[Petrus Franciscus Renga]] * [[Petrus Franciscus de Ursinis]], verum nomen pontificis maximi Benedicti XIII * [[Petrus Franciscus Verhulst]] == Notae == <references /> [[Categoria:Nomina composita]] [[Categoria:Praenomina masculina]] 61u5wtzje0aob45pw1b1qz7fcath86g 4000275 4000260 2026-11-07T10:50:46Z ~2026-58674-06 217304 4000275 wikitext text/x-wiki {{Disnomen}} {{Nomen|genus=Masculinum|origo=Graeca et Latina|significatio="saxum" atque "(homo) gentis Francorum"|imago=Pierfrancesco Favino 2008 cropped.jpg|capitulum=[[Petrus Franciscus Favino]], actor Italicus}} '''Petrus Franciscus''', vel '''Petrusfranciscus''',<ref>"Reuerendissimus D. fuit heres tàm Petrifrancisci"; ''Consiliorum Augustini Beroii, Jurisconsulti Bononiensis... Volumina Tria'' (Augustae Vindelicorum, 1601): 495 [https://www.google.it/books/edition/Consiliorvm_Avgvstini_Beroii_Jurisconsvl/MJRLAAAAcAAJ?hl=it&gbpv=1&dq=petrofrancisci+prelegatis&pg=PA495&printsec=frontcover].</ref> sive etiam '''Pierfranciscus''',<ref>"Pierfranciscus Dulcius agit contra Augustinum ejus nepotem"; Iosephus Raffaelli, ''Memorie istoriche delle maioliche lavorate in Castel Durante o sia Urbania'' (Firmi Piceni, 1846): 44 [https://www.google.it/books/edition/Memorie_istoriche_delle_maioliche_lavora/TipFAQAAMAAJ?hl=it&gbpv=1&dq=pierfranciscus&pg=PA44&printsec=frontcover].</ref> est nomen masculinum, quod e ''[[Petrus (nomen)|Petro]]'' nomine [[Graeco]] ac ''[[Franciscus|Francisco]]'' nomine [[Latinitas medii aevi|Latino medii aevi]] componitur.<ref name=":0">''Behind the Name'', s.v. "[https://www.behindthename.com/name/pierfrancesco Pierfrancesco]". {{Ling|Anglice}}</ref> Saepe apud [[Italia|Italicos]] adhibetur (vulgo ''Pierfrancesco'' seu ''Pier Francesco'', rariter ''Pietro Francesco'').<ref name=":0" /> == Homines == * [[Petrus Franciscus Bosquet]] * [[Petrus Franciscus Caletti-Bruni]] * {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Petrus Franciscus Favino||it|qid=Q555241}} * {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Petrus Franciscus Leopardi||it|qid=Q84368494}}, [[Iacobus Leopardius|Iacobi Leopardii]] frater * [[Petrus Franciscus Morali]] * [[Petrus Franciscus Renga]] * [[Petrus Franciscus de Ursinis]], verum nomen pontificis maximi Benedicti XIII * [[Petrus Franciscus Verhulst]] == Notae == <references /> [[Categoria:Nomina composita]] [[Categoria:Praenomina masculina]] f3zio4x75m21c311gl1ao2pai0kltzm 0 329960 4000261 2026-11-07T10:20:59Z ~2026-58674-06 217304 Redirigens ad [[Petrus Franciscus]] 4000261 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Petrus Franciscus]] [[Categoria:Nominum redirectiones]] rms9bfntu61ktmjh3etxk34n7p5unxu 0 329961 4000265 2026-11-07T10:28:17Z ~2026-58674-06 217304 Redirigens ad [[Angela Ardinghelli]] 4000265 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Angela Ardinghelli]] 0jlfaxrrorvhdkfdcf9a1pqqh9d9g2w 0 329962 4000271 2026-11-07T10:49:37Z ~2026-58674-06 217304 . 4000271 wikitext text/x-wiki {{Disnomen}} {{Nomen|genus=Femininum|origo=Hebraica atque Graeca|significatio=fortasse "amata" et "nuntia"|imago=María Ángela Holguín Cuéllar Senate of Poland.JPG|capitulum=[[Maria Angela Holguín Cuéllar]], mulier politica Columbiana}} '''''Maria Angela''''', seu '''''Mariangela''''',<ref>"Qua constituta sanctione, illud in facto investigandum dumtaxat Patres putarunt: Mariangelam & Pasqualium interfuerit ad causam vocari"; Aloisius Cecconi, ''Repertorio generale di giurisprudenza dei tribunali romani'' (Romae 1835): 58 [https://www.google.it/books/edition/Repertorio_generale_di_giurisprudenza_de/ZO072jC2toIC?hl=it&gbpv=1&dq=mariangelam&pg=PA58&printsec=frontcover].</ref> vel etiam '''''Mariangiola''''',<ref>"Felix aetatis suae anni unius circiter filius Mariangiolae et Sebastiani"; Camillus Massimo, ''Memorie storiche della Chiesa di S. Benedetto in Piscinula nel Rione Trastevere'' (Romae 1864): 136 [https://www.google.it/books/edition/Memorie_storiche_della_Chiesa_di_S_Bened/3dbXPPBrlwEC?hl=it&gbpv=1&dq=mariangiolae&pg=PA136&printsec=frontcover].</ref> est [[Nomen proprium|nomen]] femininum quod e nomine Hebraico ''[[Maria]]'' atque nomine originis Graecae ''[[Angela]]'' componitur. Adhibetur apud [[Francici|Francicos]] (vulgo ''Marie-Angèle''), [[Hispanicus|Hispanicos]] (vulgo ''María Ángela'') atque [[Italici|Italicos]] (vulgo ''Mariangela'').<ref>''Behind the Name'', s.v. "[https://www.behindthename.com/name/mariangela Mariangela]". {{Ling|Anglice}}</ref> == Mulieres == * [[Maria Angela Ardinghelli]] * {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Maria Angela Astorch||es|qid=Q3028576}} * [[Maria Angela Holguín Cuéllar]] * [[Maria Angela Melato]] * {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Maria Angela Truszkowska||pl|qid=Q453678}}, beata == In operibus artificiosis == Mariangela Fantozzi est filia [[Hugo Fantozzi|Hugonis Fantozzi]] in seriei cinematographica Italica ''[[Fantozzi (series pellicularum)|Fantozzi]]'', ab actore [[Plinius Fernando|Plinio Fernando]] acta. == Notae == <references /> {{NexInt}} * {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|55112 Mariangela||it|qid=Q304308}}, asteroides [[Categoria:Nomina composita]] [[Categoria:Praenomina feminina]] [[Categoria:Praenomina Italica]] 7jhc4eklyxsdauhgi69fav5ylbkn8y5 0 329963 4000272 2026-11-07T10:49:43Z ~2026-58674-06 217304 Redirigens ad [[Maria Angela]] 4000272 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Maria Angela]] [[Categoria:Nominum redirectiones]] [[Categoria:Praenomina Italica]] bg1wzopj80u0p6jmqoolkwbq3atvbz5 0 329964 4000273 2026-11-07T10:50:00Z ~2026-58674-06 217304 Redirigens ad [[Maria Angela]] 4000273 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Maria Angela]] [[Categoria:Nominum redirectiones]] [[Categoria:Praenomina Italica]] bg1wzopj80u0p6jmqoolkwbq3atvbz5 0 329965 4000276 2026-11-07T10:51:09Z ~2026-58674-06 217304 Redirigens ad [[Franciscus Cavalli]] 4000276 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Franciscus Cavalli]] ru5o8o9k8zxf62po26p8t7f3yxclm7w 0 329966 4000279 2026-11-07T10:52:19Z ~2026-58674-06 217304 Redirigens ad [[Petrus Franciscus]] 4000279 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Petrus Franciscus]] [[Categoria:Nominum redirectiones]] [[Categoria:Praenomina Italica]] 0dzmv3sl6ixt6hm281kfbx3bnz0aw39