Vicipaedia
lawiki
https://la.wikipedia.org/wiki/Vicipaedia:Pagina_prima
MediaWiki 1.48.0-wmf.3
first-letter
Media
Specialis
Disputatio
Usor
Disputatio Usoris
Vicipaedia
Disputatio Vicipaediae
Fasciculus
Disputatio Fasciculi
MediaWiki
Disputatio MediaWiki
Formula
Disputatio Formulae
Auxilium
Disputatio Auxilii
Categoria
Disputatio Categoriae
Porta
Disputatio Portae
Adumbratio
Disputatio Adumbrationis
TimedText
TimedText talk
Modulus
Disputatio Moduli
Event
Event talk
Marcus Tullius Cicero
0
164
4001895
3997907
2026-11-10T21:25:03Z
Marcus Terentius Bibliophilus
2059
/* De villis et domo urbana */
4001895
wikitext
text/x-wiki
{{L1}}
{{Videdis|Cicero (discretiva)}}
{{Capsa hominis Vicidata}}
{{res|Marcus Tullius Cicero}} (natus [[3 Ianuarii]] [[106 a.C.n.]]; mortuus [[7 Decembris]] [[43 a.C.n.|43]]) fuit [[orator]], [[philosophus]], [[poeta]], [[ars rhetorica|rhetor]], [[civilitas|vir rei publicae]] peritissimus, qui idem excellentissimus [[scriptor]], peritus illius clari [[lingua Latina|sermonis]], aestimari solet.
Ipse fuit primus in [[gens Tullia|gente Tullia]] qui Cicero appellatus est, et cognomen traxisse dicitur a [[cicer]]ibus, quod eius [[legumen|leguminis]] ferendi rationem optime calleret. Alii ab habitu [[facies|faciei]] eum ita cognominatum putant, vel quod maculis ciceri similibus aspersus esset, vel quod in extrema nasi parte [[Tuber (fungus)|tuber]]culum figura ciceris habuerit.
== Vita ==
[[Fasciculus:Marci Tullii Ciceronis Opera Omnia.tif|thumb|''Opera omnia'', 1566]]
Cicero [[Arpinum|Arpini]] in [[municipium|municipio]] [[Latium|Latio]] natus est anno [[106 a.C.n.|centesimo sexto ante Christum natum]]. [[Formiae]] autem necatus scelere iussu [[Marcus Antonius|M. Antoni]] patrato est anno [[43 a.C.n.|quadragesimo tertio ante Christum natum]]. Cicero [[puer]] [[Roma]]e informatus ad omne disciplinae genus est, una cum fratre suo. [[Gens Tullia]] antiqua nobilitate equestri nota possidebat haud parvam rem familiarem fortunasque satis amplas, ut quae ingeniosissimo puero liberalem institutionem suppeditare possent. Cicero, qui [[nihil]] in re publica immutari volebat, aegre quidem ferebat se cum [[Gaius Marius|Mario]], qui tunc celebrior esset longeque paratior ad res novandas, comparari.
=== De iuventute ===
Cicero Romae educatus, ubi (sint modo vera quae apud [[Plutarchus|Plutarchum]], modo respuendus, modo locuples auctor, legimus) egregio ingenio praeditus, ceteris condiscipulis suis praestabat,<ref>Plutarchus, Cicero 2.2.</ref> et liberalibus studiis imbutus magistros, sicut [[Quintus Mucius Scaevola Pontifex|Mucium Scaevolam]], habuit partim ibidem, partim doctissimos in [[Graecia]] viros.
Satis constat Ciceroni, id quod ille saepius commemoravit, ab initio eam philosophorum sectam placuisse, cuius praecepta cum ad ingenium tum ad negotia oratoris optime referri posse viderentur. [[Academia|Academicos]] enim recentiores, qui nihil pro certo haberent, recusavit tamquam disiunctos a vita vera usuque rerum, quem [[philosophia]]e ille tam prope vinciendum aestimavit ut mores cuique et sententias, ac praesertim acta moderatio philosophiae regeret. Philosophiam enim Cicero in primis usui destinari censuit, utpote quae mentem animumque erudiat, cogitantem hominem ad mortem beatam praeparet metuque levaret: philosophia, velum detrahens vitae terrestribus rebus artissime constrictae, dolorem vitae imminuens, pura aeternaque adpetens, docere secundum Ciceronem debuit morti obviam ire quasi e corporis vinculis tandem liberaremur, qua laxatione solum referret quo propius iustitiam moderationemque a nobis agnitas vixissemus, quamque constanter vitae tulissemus dolores.
Cicero quidem [[Philo]]nem secutus est, qui non solum [[ars rhetorica|artem oratoriam]] simul atque philosophiam doceret, verum hanc etiam ab illa secerni posse negaret. A [[Sophistae|sophistis]] enim profectus, si sapientia cum eloquentia coniungeretur, eam demum [[humanitas|humanitatem]] esse dixit. Neque etiam fieri potuit, quin Cicero ad doctrinam Philonis ipsam libenter traheretur. Qui affirmavit semper in utramque partem esse disputandum nec, quid verum esset, quaerendum, sed, quod cuique veri simile esse videretur, id esse tenendum. Nec mirum; nam Ciceronis ipsius omnis ars in eo nitebatur, quod audientibus persuaderi posset.
Cicero etiam conatus est versificare, in quibus numerantur conversiones [[Homerus|Homeri]] et ''[[Phaenomena (Aratus)|Phaenomenorum]]'' [[Aratus Solensis|Arati]], ad quas [[Publius Vergilius Maro|Vergilius]] postea in ''[[Georgica|Georgicon]]'' libris praecepta quaedam rettulit colonorum.
Singulari fuit atque eximia eloquentiae facultate, cuius ope imprimis actionibus [[Gaius Verres|Verrinis]], quamquam homo novus erat, per omnes honorum gradus suo anno ad consulatum adscendit.
Antea intrans cursum honorum, Cicero erat miles cum Pompeiano Strabone in Bello Sociali, tum in [[cursus honorum|cursum honorum]] adulescens intrat: fuit [[quaestor]] anno 76 a.C.n., dein proquaestor provinciae [[Sicilia]]e; [[aedilis]] anno 69; [[praetor]] anno 66. Omnes magistratus in suo anno egit.
=== De consulatu ===
[[Fasciculus:Cilicia (Imperium Romanum).png|thumb|Provinciae Romanae: [[Cilicia]] [[flavus|flavo]] colore est, cuius provinciae annis a [[51 a.C.n.|51]] ad [[50 a.C.n.]] fuit Cicero [[proconsul]].]]
In consulatu ([[63 a.C.n.]]), [[Catilina]]e [[Catilinae coniuratio|coniurationem]] detexit, et rem publicam ab exitio servavit, quam ob rem est a populo conclamatus [[Pater Patriae]], sed cum quosdam patricios Catilinae socios, indicta causa, ex senatus consultu in [[carcer]]e necandos curavisset, [[Publius Clodius Pulcher|Publio Clodio]] legem ferente in exsilium pulsus est. Decimo sexto autem mense decreto senatus revocatus est. post Cicero erat consul, Cicero factus est proconsul Ciliciae anno [[51 a.C.n.]]
Cicero, qui mirum in modum sui laudandi cupidus erat, primum consul [[epistula]]m de rebus a se gestis magnam ad [[Pompeii|Pompeium]] misit, quae periit non secus atque cetera eius opera de ea re confecta. Tum spes in [[Archias|Archia]] poeta Graeco posuit, qui morem ab [[Ennius|Ennio]] institutum secutus eoque tempore multa admiratione affectus in viris illustribus populi Romani celebrandis desudabat. Ab eo, qui [[carmen heroicum]] unum ad [[Quintus Lutatius Catulus|Catulum]] de bello cum [[Cimbri]]s gesto, alterum de victoria a [[Lucius Licinius Lucullus|Lucullo]] de [[Mithridates VI (rex Ponti)|Mithridate]] reportata scripserat, Cicero impetrare voluit, ut consulatus etiam sui laudes caneret. Ideo pro Archia accusato, quod fraude civitatem sibi Romanam comparavisset, anno [[62 a.C.n.|62]], causam dixit oratione, quae exstat. Anno vero proximo mense Maio, ad [[Titus Pomponius Atticus|Atticum]] amicum scripsit Archiam a [[Lucullus|Lucullo]] ad [[Metelli|Metellos]] studium videri contulisse suum (Att. 1.16.14 sq.), quam ob rem ipse denique laudes suas inchoavit.
=== De senectute et morte ===
Cicero, [[Gaius Iulius Caesar|Caesare]] in [[Gallia]] bellum gerente, multas orationes civiles Romae habuit; multas litteras conscripsit. Nihil paene de sexto decennio novimus, nisi ille orationibus tempora descripsisset. Multos defendit accusavitque, ideoque permulta nomina nobis tradita sunt, quorum semina non habemus.
Cicero in [[bellum civile|bello civili]] [[Gnaeus Pompeius Magnus|Pompeium]] Caesari reconciliare temptavit, quia Gaium Iulium Caesarem [[pontifex maximus|pontificem maximum]] cognovit; Pompeium autem consularem appellavit. Cum religionem Caesaris auctoritatemque Pompei imperatoris fundamenta rei publicae habenda esse postularet, pluris tamen iuris auctoritatem quam religionis aestimavit.
Bello civili stetit a partibus Pompeii; nihilominus, a Caesare victore veniam impetravit. Quo interfecto, [[Triumviratus|triumviris]] Romae velut regnantibus, [[Marcus Antonius|Antonii]] et [[Gaius Iulius Caesar Octavianus Augustus|Octavii]] et [[Marcus Aemilius Lepidus|Lepidi]] Cicero [[Proscriptiones (43 a.C.n.)|proscriptus]] ab Herennio [[Centurio|centurione]] et Popillio [[Tribunus militum|tribuno militum]] occisus est, quem parricidii reum olim defenderat. Annos natus 64, cum a villa sua prope [[Capua]]m ad mare fugiens lectica deferretur, Cicero trucidatus est iussu Antonii, quem orationibus "[[Philippicae (Cicero)|Philippicis]]" suis ille summopere irritaverat. Ad Antonium caput Ciceronis et manus praecisae delatae sunt et in [[rostrum|rostris]] deinde expositae.<ref>[[Plutarchus]], ''Cicero'' 48–49. [[Annaeus Seneca maior|Seneca Maior]], ''Suasoriae'' 6.17; 6.22 (= Livius: [[Ab urbe condita]], fragmenta 59 et 60). [[Appianus Alexandrinus|Appianus]], ''Bell. civ.'' IV,73-82.</ref> [[Fulvia (uxor Antonii)|Fulvia]] vero Antonii uxor linguam crinali acu repetitis ictibus, multisque exsecrationibus, feminea vindicatione transfixit. Qui circumstabant horruisse dicuntur gaudium quo Fulvia mariti honorem, Cicerone oratore tam diu ludibrio publico praebitum, ulta est cum Ciceronis linguam acu transfigeret manusque insultaret quas ille candidas mollesque agitavisset odium in Antonium senatui pleno etiam atque etiam verbis commovens atrocibus.<ref>[http://penelope.uchicago.edu/Thayer/E/Roman/Texts/Cassius_Dio/47*.html#8.4].</ref> Res tamen facta, quamvis petulanter, finis auctoritatem Romae habuit, cum terminum tam publicum tam publico bello imposuit quod Cicero cum Antonio ferociter gesserat, Flavia Antonium maritum victorem clamante, victumque Ciceronem usque in ipsius ore inimicum punitum.
=== De familia ===
Cicero uxorem duxit [[Terentia (uxor Ciceronis)|Terentiam]] et ex ea genuit [[Marcus Tullius Cicero (Iunior)|Marcum]] filium atque [[Tullia (filia Ciceronis)|Tulliam]] filiam (de cuius morte vehementer doluit). Frater ei fuit tribus annis minor [[Quintus Tullius Cicero|Quintus]] qui sororem eius optimi amici Pomponii Attici uxorem duxerat: matrimonium non concors non erat et orator Arpinas saepe Atticum et fratrem Quintum ad reconciliationem hortabatur<ref>''[[Epistulae ad Atticum|Ad Atticum]]'' I.17.1-4 et I.20.11.</ref>. Cognatus quoque erat cum [[Gaius Marius|Mario]] per aviam Gratidiam.
=== De villis et domo urbana ===
Plures villas habuit Cicero: praeter [[Arpinum|Arpinatem]] paternam<ref>''[[Ad Atticum]]'' I.16.18</ref> [[Tusculum|Tusculanam]] maxime amabat et ab amico Attico petebat ut e Graecia ornamenta varia sibi mitteret ad eam ornandam<ref>''[[Epistulae ad Atticum|Ad Atticum]]'' libro primo.</ref>. Quae villa illustris facta est quia ibi Cicero studebat, legebat, scribebat, philosophabatur (unde ''[[Tusculanae disputationes]]'' dictae). [[Formiae|Formianam]] villam quoque possidebat et [[Pompeii (urbs antiqua)|Pompeianam]] in [[Campania (Italia)|Campania]]ref>''[[Ad Atticum]]'' I.20.1 et II.4.6.</ref> . Anno 62 post consulatum domum [[Marcus Licinius Crassus (triumvir)|Marci Crassi]] in [[Mons Palatinus|Palatino monte]] magno pretio<ref>''[[Epistulae ad familiares|Ad Familiares]]'' V.6.2: 3 500 000 HS.</ref> emit quod rumores malignos suscitavit<ref>[[Aulus Gellius]] XII.12. ''[[Invectiva in Ciceronem]]'' 3. Cf ''[[Epistulae ad Atticum]]'' I.12.1 (pecuniam mutuandam quaerit).</ref>. Magnam summam enim tum a [[Publius Cornelius Sulla|P. Sylla]] mutuatus est, quem apud iudices [[Pro Sulla|defendit]] et adfirmavit non esse e Catilinae coniuratis. Alteram domum [[Antium (Latium)|Antii]] quoque habuit unde anno 59 a.C.n. ineunte Caesare consule ad Atticum scribebat et ubi locupletem bibliothecam habebat<ref>''[[Ad Atticum]]'' II.6.1.</ref>.
Domus Palatina multas molestias ei attulit quia cum in esxilio abesset eius inimicus tribunus plebis Publius Clodius eam solo adaequavit atque in eius locum Atrium Libertatis erexit. Quia agrum deae Libertati consecrarat Cicero per caerimonias [[haruspex|haruspicum]] et [[pontifex|pontificum]] eum recuperare debuit<ref>''Ad Atticum'' IV.1.7. Orationes de [[De haruspicum responso|Haruspicum responso]] et ''de Domo sua''</ref>. Mos maiorum enim habebatur domum demoliri eorum qui [[Tyrannis|tyrannidem]] adfectarant.
== Opera ==
Plurima composuit, quorum maior pars exstat: multos [[liber|libros]] de eloquentia [[philosophia]]que, elegantissimas [[epistula]]s, multas et peritissimas [[oratio]]nes, necnon fragmenta [[carmen|carminum]]. Opera Ciceronis documenta uberrima illius temporis habenda sunt quo respublica est in imperium conversa, quo motu cursus gentium Italiae Europaeque vehementer inflexus in perpetuum est, atque post [[Europa]]m, vita orbis reliqui totius terrarum. Cicero inter patres [[lingua Latina|linguae Latinae]] vocari potest, ac nisi ille facultates verba [[philosophia Graeca|philosophiae Graecae]] in linguam Latinam [[interpres|vertendi]] adhibuisset, multa verba huius disciplinae ignota vel obscura essent.
{{Cicero tituli}}
== Fortuna ==
[[Fasciculus:William Blake - Marcus Tullius Cicero - Manchester City Gallery - Tempera on canvas c 1800.jpg|thumb|Cicero famam perennem habet: hic, anno [[1800]], est pictus a [[Gulielmus Blake|Gulielmo Blake]].]]
Erant quoque qui Ciceronem suo tempore reprehenderent propter illam verborum copiam, id est supervacuorum verborum flumen, qui ab Seneca quasi deficentia quaedam significationis et studii videbatur. In his recognosces et [[Attica|Atticistarum]] contentionem in Ciceronem, et [[Asia]]norum studium in Ciceronianam concinnitatem, sobriam verborum coniunctorum dispositionem. Ad hoc eius detrectatores maligne ad memoriam revocant versus principem in ''De Consulatu Suo,'' illum infelicem "O fortunatam natam me consule Romam," qui argumentum Ciceronis superbiae ac vaniloquentiae semper ostendebatur. Ciceronem illis famosis verbis se ipsum alterum [[Romulus|Romulum]] esse affirmantem auctor [[invectiva]]e cuiusdam illudit appellans eum "Romule Arpinas".<ref>[[Sallustius|(Pseudo-)Sallustius]], ''In M. Tullium Ciceronem invectiva'' 7.</ref> Sed his duobus milibus annorum qui nos ab illo discernunt, nulla acta est aetas quin Ciceronis facundia culmen linguae Latinae haberetur, quin verbis compositionique et eloquentiae eius maximo ardore studeretur, quin qui Latinas litteras discebant iis magistri proponerent Ciceronis orationes ante alias omnes subito imitandas.
== Notae ==
<references/>
== Bibliographia ==
[[Fasciculus:Cistophor of Marcus Tullius Cicero.jpg|thumb|upright=0.8|[[Cistophorus]] [[Apamea (Phrygia)|Apameae]] cusus cum nomine Marci Tulli Ciceronis qui proconsul [[Cilicia|Ciliciae]] anno 51/[[50 a.C.n.]] fuit.]]
* {{Fabricius Latina}} pp. 88-149
* Eleanor Winsor Leach, "Gendering Clodius" in ''Classical World'' vol. 94 (2001) pp. 335-359.
* von Albrecht, Michael. ''Cicero's Style: A Synopsis.'' Lugduni Batavorum et Bostoniae: Brill, 2003. ISBN 9004129618.
* [[Ernestus Badian|Badian, E]]: "Cicero and the Commission of 146 B.C.", ''Collection Latomus'' 101 (1969), 54-65.
* {{Cite book |last=Caldwell |first=Taylor |title=A Pillar of Iron |url=https://archive.org/details/pillarofiron0000cald_l2s6 |publisher=Doubleday & Company |location=New York |year=1965 |isbn=0385053037}}.
* Cicero, Marcus Tullius, Cicero’s letters to Atticus, Vol, I, II, IV, VI, [[Cambridge University Press]], Great Britain, 1965.
* Cicero, Marcus Tullius, Latin extracts of Cicero on Himself, translated by Charles Gordon Cooper, University of Queensland Press, Brisbane, 1963.
* Cicero, Marcus Tullius, Selected Political Speeches, Penguin Books Ltd, Great Britain, 1969.
* Cicero, Marcus Tullius, De Officiis (On Duties), conv. [[Walter Miller (philologist)|Walter Miller]]. Harvard University Press, 1913, ISBN 978-0-674-99033-3, ISBN 0-674-99033-1.
* Cicero, Marcus Tullius, Selected Works, Penguin Books Ltd, Great Britain, 1971.
* Cowell, F R: ''Cicero and the Roman Republic'' (Penguin Books, 1948; liber saepissime impressus)
* {{Cite book |last=Everitt |first=Anthony |title=Cicero: the life and times of Rome's greatest politician |url=https://archive.org/details/cicerolifetimeso0000ever |publisher=Random House |location=New York |year=2001 |isbn=0375507469}}
* {{Cite book |title=The Last Generation of the Roman Republic |last=Gruen |first=Erich S. |year=1974 |publisher=University of California Press |location= |isbn= }}
* {{Cite book |title=This was Cicero |url=https://archive.org/details/bwb_O4-BPQ-161 |last=Haskell |first=H. J. |authorlink= |coauthors= |year=1942 |publisher=Alfred A. Knopf}}
* Haury, Auguste. ''L'Ironie et l'humeur chez Cicéron.'' Lugduni Batavorum: Brill, 1955. OCLC 381672.
* Hutchinson, G. O. ''Cicero's Correspondence: A Literary Study.'' Oxonii: Oxford University Press, 1998. ISBN 0-19-815066-0.
* {{Cite journal |doi=10.2307/4350381 |last=March |first=Duane A. |authorlink= |coauthors= |year=1989 |month= |title=Cicero and the 'Gang of Five' |url=https://archive.org/details/sim_classical-world_march-april-1989_82_4/page/225 |journal=Classical World |volume=82 |issue= 4|pages=225–234}}.
* May, James M., ed. ''Brill's Companion to Cicero: Oratory and Rhetoric.'' Lugduni Batavorum et Bostoniae: Brill, 2002. ISBN 9004121471.
* {{Cite book |title=Cicerone. La parola e la politica |last=Narducci |first=Emanuele |authorlink= |coauthors= |year=2009 |publisher=Laterza |location= |isbn=8842076058 }}.
* [[Plutarch]] Penguins Classics English translation by Rex Warner, ''Fall of the Roman Republic, Six Lives by Plutarch: Marius, Sulla, Crassus, Pompey, Caesar, Cicero'' (Penguin Books, 1958; with Introduction and notes by Robin Seager, 1972).
* Rawson, Beryl: ''The Politics of Friendship: Pompey and Cicero'' (Sydney University Press, 1978).
* [[Elizabeth Rawson|Rawson, Elizabeth]]:
** "Cicero the Historian and Cicero the Antiquarian", ''JRS'' 62 (1972), 33-45.
** ''Cicero: A Portrait'' (Allen Lane, Penguin Books Ltd., 1975) ISBN 0-7139-0864-5. Revised edition: Bristol Classical Press, 1983. ISBN 0-86292-051-5. American edition of revised edition: Cornell University Press, 1983. ISBN 0-8014-1628-0 (hardcover); ISBN 0-8014-9256-4 (paperback).
* [[H.H. Scullard|Scullard, H. H.]] From the Gracchi to Nero, University Paperbacks, Great Britain, 1968.
*Robin Seager, "[https://www.jstor.org/stable/41523235 Clodius, Pompeius and the Exile of Cicero]", ''Latomus'', 1965: 519-531
* Smith, R. E. ''Cicero the Statesman.'' Cambridge University Press, 1966.
* Steel, Catherine, ed. ''Cambridge Companion to Cicero.'' Cantabridgiae: Cambridge University Press, 2013. ISBN 978-0521729802.
* Stockton, David: ''Cicero: A Political Biography'' (Oxford University Press, 1971).
* {{Cite document |last=Strachan-Davidson |first=James Leigh |title=Cicero and the Fall of the Roman Republic |publisher=Oxford University Press |location=Oxford |year=1936}}.
* Stroup, Sarah Culpepper. ''Catullus, Cicero, and a society of patrons: the Generation of the Text.'' Cantabridgiae: Cambridge University Press, 2010. ISBN 9780521513906.
* {{Cite document |last=Taylor |first=H. |title=Cicero: A sketch of his life and works |url=https://archive.org/details/cicerosketchofhi00taylrich |location=Chicago |publisher=A. C. McClurg & Co. |year=1918}}.
* Tatum, W. J. [[1990]]. "Cicero and the Bona Dea Scandal." ''Classical Philology'' 85: 202-208.
* Thorbecke, J. R. [[1818]].l ''[https://web.archive.org/web/20140810102554/http://home.kpn.nl/~dmjanssen1960/cicero_philo_l.html De Principio Philosophiae et Officiorum in Ciceronis Operibus Philosophicis.]''
* Thorbecke, J. R. [[1819]]. ''[https://web.archive.org/web/20140810112832/http://home.kpn.nl/~dmjanssen1960/cicero_rhetor_l.html Ex iis quae in libris Ciceronis de Oratore a Crasso, Antonio, Caesare, aliis, de Eloquentia disputantur, ipsius efficiatur Ciceronis de perfecto oratore sententia.]''.
* Vasaly, Ann. ''Representations: Images of the World in Ciceronian Oratory.'' Berkeley: University of California Press, 1993. ISBN 0520077555.
* {{Cite book |title=Cicero Imperator: Studies in Cicero's Correspondence 51-47 B.C. |url=https://archive.org/details/ciceroimperators0000wist |last=Wistrand |first=M. |authorlink= |coauthors= |year=1979 |publisher= |location=Göteborg}}.
* {{Cite book |last=Yates |first=Frances A. |title=The Art of Memory |publisher=University of Chicago Press |location=Chicago |year=1974 |isbn=0226950018}}.
{{NexInt}}
* [[Asconius]]
* [[Caerellia]]
* [[Fibrenus]]
== Nexus externi ==
{{vicicitatio|Marcus Tullius Cicero|Ciceronem}}
{{vicifons|Marcus Tullius Cicero}}
{{CommuniaCat|Cicero|Ciceronem}}
{{Fontes biographici}}
* [https://web.archive.org/web/20210308010602/http://www.thelatinlibrary.com/cic.html Opera] apud [[The Latin Library]]
* "[https://web.archive.org/web/20051125123207/http://www.utexas.edu/depts/classics/documents/Cic.html Situs Ciceronis domesticus]"
* [https://web.archive.org/web/20071029141407/http://www.slu.edu/colleges/AS/languages/classical/latin/tchmat/pedagogy/latinitas/plut/cic/cicvit1.html Plutarchi ''Vita Ciceronis'' interprete Theodoro Doehner]
* Cicero in Catilinam in YouTube: [http://www.youtube.com/watch?v=vggmssbaGKc]
{{Lifetime|106 a.C.n.|43 a.C.n.|Cicero, Marcus Tullius}}
[[Categoria:Auctores Latini antiqui]]
[[Categoria:Consules]]
[[Categoria:Deistae]]
[[Categoria:Epistolographi]]
[[Categoria:Gens Tullia]]
[[Categoria:Iuris consulti Romani antiqui]]
[[Categoria:Necati]]
[[Categoria:Oratores]]
[[Categoria:Philosophi Italiae Romanae]]
[[Categoria:Poetae Latini Romae antiquae]]
[[Categoria:Praetores]]
[[Categoria:Scriptores de arte rhetorica]]
[[Categoria:Scriptores de divinatione]]
[[Categoria:Scriptores Italiae antiquae]]
[[Categoria:Senatores]]
[[Categoria:Marcus Tullius Cicero|!]]
[[Categoria:Catilinae coniuratio]]
[[Categoria:Victimae Belli Civilis (44-30 a.C.n.)]]
{{Myrias|Homines}}
e059hf8t9p6ubl4m4k3x5a6ik6dodh5
4001897
4001895
2026-11-10T21:29:16Z
Marcus Terentius Bibliophilus
2059
/* De villis et domo urbana */
4001897
wikitext
text/x-wiki
{{L1}}
{{Videdis|Cicero (discretiva)}}
{{Capsa hominis Vicidata}}
{{res|Marcus Tullius Cicero}} (natus [[3 Ianuarii]] [[106 a.C.n.]]; mortuus [[7 Decembris]] [[43 a.C.n.|43]]) fuit [[orator]], [[philosophus]], [[poeta]], [[ars rhetorica|rhetor]], [[civilitas|vir rei publicae]] peritissimus, qui idem excellentissimus [[scriptor]], peritus illius clari [[lingua Latina|sermonis]], aestimari solet.
Ipse fuit primus in [[gens Tullia|gente Tullia]] qui Cicero appellatus est, et cognomen traxisse dicitur a [[cicer]]ibus, quod eius [[legumen|leguminis]] ferendi rationem optime calleret. Alii ab habitu [[facies|faciei]] eum ita cognominatum putant, vel quod maculis ciceri similibus aspersus esset, vel quod in extrema nasi parte [[Tuber (fungus)|tuber]]culum figura ciceris habuerit.
== Vita ==
[[Fasciculus:Marci Tullii Ciceronis Opera Omnia.tif|thumb|''Opera omnia'', 1566]]
Cicero [[Arpinum|Arpini]] in [[municipium|municipio]] [[Latium|Latio]] natus est anno [[106 a.C.n.|centesimo sexto ante Christum natum]]. [[Formiae]] autem necatus scelere iussu [[Marcus Antonius|M. Antoni]] patrato est anno [[43 a.C.n.|quadragesimo tertio ante Christum natum]]. Cicero [[puer]] [[Roma]]e informatus ad omne disciplinae genus est, una cum fratre suo. [[Gens Tullia]] antiqua nobilitate equestri nota possidebat haud parvam rem familiarem fortunasque satis amplas, ut quae ingeniosissimo puero liberalem institutionem suppeditare possent. Cicero, qui [[nihil]] in re publica immutari volebat, aegre quidem ferebat se cum [[Gaius Marius|Mario]], qui tunc celebrior esset longeque paratior ad res novandas, comparari.
=== De iuventute ===
Cicero Romae educatus, ubi (sint modo vera quae apud [[Plutarchus|Plutarchum]], modo respuendus, modo locuples auctor, legimus) egregio ingenio praeditus, ceteris condiscipulis suis praestabat,<ref>Plutarchus, Cicero 2.2.</ref> et liberalibus studiis imbutus magistros, sicut [[Quintus Mucius Scaevola Pontifex|Mucium Scaevolam]], habuit partim ibidem, partim doctissimos in [[Graecia]] viros.
Satis constat Ciceroni, id quod ille saepius commemoravit, ab initio eam philosophorum sectam placuisse, cuius praecepta cum ad ingenium tum ad negotia oratoris optime referri posse viderentur. [[Academia|Academicos]] enim recentiores, qui nihil pro certo haberent, recusavit tamquam disiunctos a vita vera usuque rerum, quem [[philosophia]]e ille tam prope vinciendum aestimavit ut mores cuique et sententias, ac praesertim acta moderatio philosophiae regeret. Philosophiam enim Cicero in primis usui destinari censuit, utpote quae mentem animumque erudiat, cogitantem hominem ad mortem beatam praeparet metuque levaret: philosophia, velum detrahens vitae terrestribus rebus artissime constrictae, dolorem vitae imminuens, pura aeternaque adpetens, docere secundum Ciceronem debuit morti obviam ire quasi e corporis vinculis tandem liberaremur, qua laxatione solum referret quo propius iustitiam moderationemque a nobis agnitas vixissemus, quamque constanter vitae tulissemus dolores.
Cicero quidem [[Philo]]nem secutus est, qui non solum [[ars rhetorica|artem oratoriam]] simul atque philosophiam doceret, verum hanc etiam ab illa secerni posse negaret. A [[Sophistae|sophistis]] enim profectus, si sapientia cum eloquentia coniungeretur, eam demum [[humanitas|humanitatem]] esse dixit. Neque etiam fieri potuit, quin Cicero ad doctrinam Philonis ipsam libenter traheretur. Qui affirmavit semper in utramque partem esse disputandum nec, quid verum esset, quaerendum, sed, quod cuique veri simile esse videretur, id esse tenendum. Nec mirum; nam Ciceronis ipsius omnis ars in eo nitebatur, quod audientibus persuaderi posset.
Cicero etiam conatus est versificare, in quibus numerantur conversiones [[Homerus|Homeri]] et ''[[Phaenomena (Aratus)|Phaenomenorum]]'' [[Aratus Solensis|Arati]], ad quas [[Publius Vergilius Maro|Vergilius]] postea in ''[[Georgica|Georgicon]]'' libris praecepta quaedam rettulit colonorum.
Singulari fuit atque eximia eloquentiae facultate, cuius ope imprimis actionibus [[Gaius Verres|Verrinis]], quamquam homo novus erat, per omnes honorum gradus suo anno ad consulatum adscendit.
Antea intrans cursum honorum, Cicero erat miles cum Pompeiano Strabone in Bello Sociali, tum in [[cursus honorum|cursum honorum]] adulescens intrat: fuit [[quaestor]] anno 76 a.C.n., dein proquaestor provinciae [[Sicilia]]e; [[aedilis]] anno 69; [[praetor]] anno 66. Omnes magistratus in suo anno egit.
=== De consulatu ===
[[Fasciculus:Cilicia (Imperium Romanum).png|thumb|Provinciae Romanae: [[Cilicia]] [[flavus|flavo]] colore est, cuius provinciae annis a [[51 a.C.n.|51]] ad [[50 a.C.n.]] fuit Cicero [[proconsul]].]]
In consulatu ([[63 a.C.n.]]), [[Catilina]]e [[Catilinae coniuratio|coniurationem]] detexit, et rem publicam ab exitio servavit, quam ob rem est a populo conclamatus [[Pater Patriae]], sed cum quosdam patricios Catilinae socios, indicta causa, ex senatus consultu in [[carcer]]e necandos curavisset, [[Publius Clodius Pulcher|Publio Clodio]] legem ferente in exsilium pulsus est. Decimo sexto autem mense decreto senatus revocatus est. post Cicero erat consul, Cicero factus est proconsul Ciliciae anno [[51 a.C.n.]]
Cicero, qui mirum in modum sui laudandi cupidus erat, primum consul [[epistula]]m de rebus a se gestis magnam ad [[Pompeii|Pompeium]] misit, quae periit non secus atque cetera eius opera de ea re confecta. Tum spes in [[Archias|Archia]] poeta Graeco posuit, qui morem ab [[Ennius|Ennio]] institutum secutus eoque tempore multa admiratione affectus in viris illustribus populi Romani celebrandis desudabat. Ab eo, qui [[carmen heroicum]] unum ad [[Quintus Lutatius Catulus|Catulum]] de bello cum [[Cimbri]]s gesto, alterum de victoria a [[Lucius Licinius Lucullus|Lucullo]] de [[Mithridates VI (rex Ponti)|Mithridate]] reportata scripserat, Cicero impetrare voluit, ut consulatus etiam sui laudes caneret. Ideo pro Archia accusato, quod fraude civitatem sibi Romanam comparavisset, anno [[62 a.C.n.|62]], causam dixit oratione, quae exstat. Anno vero proximo mense Maio, ad [[Titus Pomponius Atticus|Atticum]] amicum scripsit Archiam a [[Lucullus|Lucullo]] ad [[Metelli|Metellos]] studium videri contulisse suum (Att. 1.16.14 sq.), quam ob rem ipse denique laudes suas inchoavit.
=== De senectute et morte ===
Cicero, [[Gaius Iulius Caesar|Caesare]] in [[Gallia]] bellum gerente, multas orationes civiles Romae habuit; multas litteras conscripsit. Nihil paene de sexto decennio novimus, nisi ille orationibus tempora descripsisset. Multos defendit accusavitque, ideoque permulta nomina nobis tradita sunt, quorum semina non habemus.
Cicero in [[bellum civile|bello civili]] [[Gnaeus Pompeius Magnus|Pompeium]] Caesari reconciliare temptavit, quia Gaium Iulium Caesarem [[pontifex maximus|pontificem maximum]] cognovit; Pompeium autem consularem appellavit. Cum religionem Caesaris auctoritatemque Pompei imperatoris fundamenta rei publicae habenda esse postularet, pluris tamen iuris auctoritatem quam religionis aestimavit.
Bello civili stetit a partibus Pompeii; nihilominus, a Caesare victore veniam impetravit. Quo interfecto, [[Triumviratus|triumviris]] Romae velut regnantibus, [[Marcus Antonius|Antonii]] et [[Gaius Iulius Caesar Octavianus Augustus|Octavii]] et [[Marcus Aemilius Lepidus|Lepidi]] Cicero [[Proscriptiones (43 a.C.n.)|proscriptus]] ab Herennio [[Centurio|centurione]] et Popillio [[Tribunus militum|tribuno militum]] occisus est, quem parricidii reum olim defenderat. Annos natus 64, cum a villa sua prope [[Capua]]m ad mare fugiens lectica deferretur, Cicero trucidatus est iussu Antonii, quem orationibus "[[Philippicae (Cicero)|Philippicis]]" suis ille summopere irritaverat. Ad Antonium caput Ciceronis et manus praecisae delatae sunt et in [[rostrum|rostris]] deinde expositae.<ref>[[Plutarchus]], ''Cicero'' 48–49. [[Annaeus Seneca maior|Seneca Maior]], ''Suasoriae'' 6.17; 6.22 (= Livius: [[Ab urbe condita]], fragmenta 59 et 60). [[Appianus Alexandrinus|Appianus]], ''Bell. civ.'' IV,73-82.</ref> [[Fulvia (uxor Antonii)|Fulvia]] vero Antonii uxor linguam crinali acu repetitis ictibus, multisque exsecrationibus, feminea vindicatione transfixit. Qui circumstabant horruisse dicuntur gaudium quo Fulvia mariti honorem, Cicerone oratore tam diu ludibrio publico praebitum, ulta est cum Ciceronis linguam acu transfigeret manusque insultaret quas ille candidas mollesque agitavisset odium in Antonium senatui pleno etiam atque etiam verbis commovens atrocibus.<ref>[http://penelope.uchicago.edu/Thayer/E/Roman/Texts/Cassius_Dio/47*.html#8.4].</ref> Res tamen facta, quamvis petulanter, finis auctoritatem Romae habuit, cum terminum tam publicum tam publico bello imposuit quod Cicero cum Antonio ferociter gesserat, Flavia Antonium maritum victorem clamante, victumque Ciceronem usque in ipsius ore inimicum punitum.
=== De familia ===
Cicero uxorem duxit [[Terentia (uxor Ciceronis)|Terentiam]] et ex ea genuit [[Marcus Tullius Cicero (Iunior)|Marcum]] filium atque [[Tullia (filia Ciceronis)|Tulliam]] filiam (de cuius morte vehementer doluit). Frater ei fuit tribus annis minor [[Quintus Tullius Cicero|Quintus]] qui sororem eius optimi amici Pomponii Attici uxorem duxerat: matrimonium non concors non erat et orator Arpinas saepe Atticum et fratrem Quintum ad reconciliationem hortabatur<ref>''[[Epistulae ad Atticum|Ad Atticum]]'' I.17.1-4 et I.20.11.</ref>. Cognatus quoque erat cum [[Gaius Marius|Mario]] per aviam Gratidiam.
=== De villis et domo urbana ===
Plures villas habuit Cicero: praeter [[Arpinum|Arpinatem]] paternam<ref>''[[Ad Atticum]]'' I.16.18</ref> [[Tusculum|Tusculanam]] maxime amabat et ab amico Attico petebat ut e Graecia ornamenta varia sibi mitteret ad eam ornandam<ref>''[[Epistulae ad Atticum|Ad Atticum]]'' libro primo.</ref>. Quae villa illustris facta est quia ibi Cicero studebat, legebat, scribebat, philosophabatur (unde ''[[Tusculanae disputationes]]'' dictae). [[Formiae|Formianam]] villam quoque possidebat et [[Pompeii (urbs antiqua)|Pompeianam]] in [[Campania (Italia)|Campania]]ref>''[[Ad Atticum]]'' I.20.1 et II.4.6.</ref> . Anno 62 post consulatum domum [[Marcus Licinius Crassus (triumvir)|Marci Crassi]] in [[Mons Palatinus|Palatino monte]] magno pretio<ref>''[[Epistulae ad familiares|Ad Familiares]]'' V.6.2: 3 500 000 HS.</ref> emit quod rumores malignos suscitavit<ref>[[Aulus Gellius]] XII.12. ''[[Invectiva in Ciceronem]]'' 3. Cf ''[[Epistulae ad Atticum]]'' I.12.1 (pecuniam mutuandam quaerit).</ref>. Magnam summam enim tum a [[Publius Cornelius Sulla|P. Sylla]] mutuatus est, quem apud iudices [[Pro Sulla|defendit]] et adfirmavit non esse e Catilinae coniuratis. Alteram domum [[Antium (Latium)|Antii]] quoque habuit unde anno 59 a.C.n. ineunte Caesare consule ad Atticum scribebat et ubi locupletem bibliothecam habebat<ref>''[[Ad Atticum]]'' II.6.1.</ref>.
Domus Palatina multas molestias ei attulit quia cum in esxilio abesset eius inimicus tribunus plebis Publius Clodius eam solo adaequavit atque in eius locum Atrium Libertatis erexit. Quia agrum deae Libertati consecrarat Cicero per caerimonias [[haruspex|haruspicum]] et [[pontifex|pontificum]] eum recuperare debuit<ref>''Ad Atticum'' IV.1.7. Orationes de [[De haruspicum responso|Haruspicum responso]] et ''de Domo sua''</ref>. Mos maiorum enim habebatur domum demoliri eorum qui [[Tyrannis|tyrannidem]] adfectarant, ut in [[Aequimaelium|Aequimaelio]] ubi fuerat domus [[Spurius Maelius|Spurii Maeli]]. Idem significabat area deae Libertati dedicata tamquam expulso Cicerone Romanorum libertas restituta esset.
== Opera ==
Plurima composuit, quorum maior pars exstat: multos [[liber|libros]] de eloquentia [[philosophia]]que, elegantissimas [[epistula]]s, multas et peritissimas [[oratio]]nes, necnon fragmenta [[carmen|carminum]]. Opera Ciceronis documenta uberrima illius temporis habenda sunt quo respublica est in imperium conversa, quo motu cursus gentium Italiae Europaeque vehementer inflexus in perpetuum est, atque post [[Europa]]m, vita orbis reliqui totius terrarum. Cicero inter patres [[lingua Latina|linguae Latinae]] vocari potest, ac nisi ille facultates verba [[philosophia Graeca|philosophiae Graecae]] in linguam Latinam [[interpres|vertendi]] adhibuisset, multa verba huius disciplinae ignota vel obscura essent.
{{Cicero tituli}}
== Fortuna ==
[[Fasciculus:William Blake - Marcus Tullius Cicero - Manchester City Gallery - Tempera on canvas c 1800.jpg|thumb|Cicero famam perennem habet: hic, anno [[1800]], est pictus a [[Gulielmus Blake|Gulielmo Blake]].]]
Erant quoque qui Ciceronem suo tempore reprehenderent propter illam verborum copiam, id est supervacuorum verborum flumen, qui ab Seneca quasi deficentia quaedam significationis et studii videbatur. In his recognosces et [[Attica|Atticistarum]] contentionem in Ciceronem, et [[Asia]]norum studium in Ciceronianam concinnitatem, sobriam verborum coniunctorum dispositionem. Ad hoc eius detrectatores maligne ad memoriam revocant versus principem in ''De Consulatu Suo,'' illum infelicem "O fortunatam natam me consule Romam," qui argumentum Ciceronis superbiae ac vaniloquentiae semper ostendebatur. Ciceronem illis famosis verbis se ipsum alterum [[Romulus|Romulum]] esse affirmantem auctor [[invectiva]]e cuiusdam illudit appellans eum "Romule Arpinas".<ref>[[Sallustius|(Pseudo-)Sallustius]], ''In M. Tullium Ciceronem invectiva'' 7.</ref> Sed his duobus milibus annorum qui nos ab illo discernunt, nulla acta est aetas quin Ciceronis facundia culmen linguae Latinae haberetur, quin verbis compositionique et eloquentiae eius maximo ardore studeretur, quin qui Latinas litteras discebant iis magistri proponerent Ciceronis orationes ante alias omnes subito imitandas.
== Notae ==
<references/>
== Bibliographia ==
[[Fasciculus:Cistophor of Marcus Tullius Cicero.jpg|thumb|upright=0.8|[[Cistophorus]] [[Apamea (Phrygia)|Apameae]] cusus cum nomine Marci Tulli Ciceronis qui proconsul [[Cilicia|Ciliciae]] anno 51/[[50 a.C.n.]] fuit.]]
* {{Fabricius Latina}} pp. 88-149
* Eleanor Winsor Leach, "Gendering Clodius" in ''Classical World'' vol. 94 (2001) pp. 335-359.
* von Albrecht, Michael. ''Cicero's Style: A Synopsis.'' Lugduni Batavorum et Bostoniae: Brill, 2003. ISBN 9004129618.
* [[Ernestus Badian|Badian, E]]: "Cicero and the Commission of 146 B.C.", ''Collection Latomus'' 101 (1969), 54-65.
* {{Cite book |last=Caldwell |first=Taylor |title=A Pillar of Iron |url=https://archive.org/details/pillarofiron0000cald_l2s6 |publisher=Doubleday & Company |location=New York |year=1965 |isbn=0385053037}}.
* Cicero, Marcus Tullius, Cicero’s letters to Atticus, Vol, I, II, IV, VI, [[Cambridge University Press]], Great Britain, 1965.
* Cicero, Marcus Tullius, Latin extracts of Cicero on Himself, translated by Charles Gordon Cooper, University of Queensland Press, Brisbane, 1963.
* Cicero, Marcus Tullius, Selected Political Speeches, Penguin Books Ltd, Great Britain, 1969.
* Cicero, Marcus Tullius, De Officiis (On Duties), conv. [[Walter Miller (philologist)|Walter Miller]]. Harvard University Press, 1913, ISBN 978-0-674-99033-3, ISBN 0-674-99033-1.
* Cicero, Marcus Tullius, Selected Works, Penguin Books Ltd, Great Britain, 1971.
* Cowell, F R: ''Cicero and the Roman Republic'' (Penguin Books, 1948; liber saepissime impressus)
* {{Cite book |last=Everitt |first=Anthony |title=Cicero: the life and times of Rome's greatest politician |url=https://archive.org/details/cicerolifetimeso0000ever |publisher=Random House |location=New York |year=2001 |isbn=0375507469}}
* {{Cite book |title=The Last Generation of the Roman Republic |last=Gruen |first=Erich S. |year=1974 |publisher=University of California Press |location= |isbn= }}
* {{Cite book |title=This was Cicero |url=https://archive.org/details/bwb_O4-BPQ-161 |last=Haskell |first=H. J. |authorlink= |coauthors= |year=1942 |publisher=Alfred A. Knopf}}
* Haury, Auguste. ''L'Ironie et l'humeur chez Cicéron.'' Lugduni Batavorum: Brill, 1955. OCLC 381672.
* Hutchinson, G. O. ''Cicero's Correspondence: A Literary Study.'' Oxonii: Oxford University Press, 1998. ISBN 0-19-815066-0.
* {{Cite journal |doi=10.2307/4350381 |last=March |first=Duane A. |authorlink= |coauthors= |year=1989 |month= |title=Cicero and the 'Gang of Five' |url=https://archive.org/details/sim_classical-world_march-april-1989_82_4/page/225 |journal=Classical World |volume=82 |issue= 4|pages=225–234}}.
* May, James M., ed. ''Brill's Companion to Cicero: Oratory and Rhetoric.'' Lugduni Batavorum et Bostoniae: Brill, 2002. ISBN 9004121471.
* {{Cite book |title=Cicerone. La parola e la politica |last=Narducci |first=Emanuele |authorlink= |coauthors= |year=2009 |publisher=Laterza |location= |isbn=8842076058 }}.
* [[Plutarch]] Penguins Classics English translation by Rex Warner, ''Fall of the Roman Republic, Six Lives by Plutarch: Marius, Sulla, Crassus, Pompey, Caesar, Cicero'' (Penguin Books, 1958; with Introduction and notes by Robin Seager, 1972).
* Rawson, Beryl: ''The Politics of Friendship: Pompey and Cicero'' (Sydney University Press, 1978).
* [[Elizabeth Rawson|Rawson, Elizabeth]]:
** "Cicero the Historian and Cicero the Antiquarian", ''JRS'' 62 (1972), 33-45.
** ''Cicero: A Portrait'' (Allen Lane, Penguin Books Ltd., 1975) ISBN 0-7139-0864-5. Revised edition: Bristol Classical Press, 1983. ISBN 0-86292-051-5. American edition of revised edition: Cornell University Press, 1983. ISBN 0-8014-1628-0 (hardcover); ISBN 0-8014-9256-4 (paperback).
* [[H.H. Scullard|Scullard, H. H.]] From the Gracchi to Nero, University Paperbacks, Great Britain, 1968.
*Robin Seager, "[https://www.jstor.org/stable/41523235 Clodius, Pompeius and the Exile of Cicero]", ''Latomus'', 1965: 519-531
* Smith, R. E. ''Cicero the Statesman.'' Cambridge University Press, 1966.
* Steel, Catherine, ed. ''Cambridge Companion to Cicero.'' Cantabridgiae: Cambridge University Press, 2013. ISBN 978-0521729802.
* Stockton, David: ''Cicero: A Political Biography'' (Oxford University Press, 1971).
* {{Cite document |last=Strachan-Davidson |first=James Leigh |title=Cicero and the Fall of the Roman Republic |publisher=Oxford University Press |location=Oxford |year=1936}}.
* Stroup, Sarah Culpepper. ''Catullus, Cicero, and a society of patrons: the Generation of the Text.'' Cantabridgiae: Cambridge University Press, 2010. ISBN 9780521513906.
* {{Cite document |last=Taylor |first=H. |title=Cicero: A sketch of his life and works |url=https://archive.org/details/cicerosketchofhi00taylrich |location=Chicago |publisher=A. C. McClurg & Co. |year=1918}}.
* Tatum, W. J. [[1990]]. "Cicero and the Bona Dea Scandal." ''Classical Philology'' 85: 202-208.
* Thorbecke, J. R. [[1818]].l ''[https://web.archive.org/web/20140810102554/http://home.kpn.nl/~dmjanssen1960/cicero_philo_l.html De Principio Philosophiae et Officiorum in Ciceronis Operibus Philosophicis.]''
* Thorbecke, J. R. [[1819]]. ''[https://web.archive.org/web/20140810112832/http://home.kpn.nl/~dmjanssen1960/cicero_rhetor_l.html Ex iis quae in libris Ciceronis de Oratore a Crasso, Antonio, Caesare, aliis, de Eloquentia disputantur, ipsius efficiatur Ciceronis de perfecto oratore sententia.]''.
* Vasaly, Ann. ''Representations: Images of the World in Ciceronian Oratory.'' Berkeley: University of California Press, 1993. ISBN 0520077555.
* {{Cite book |title=Cicero Imperator: Studies in Cicero's Correspondence 51-47 B.C. |url=https://archive.org/details/ciceroimperators0000wist |last=Wistrand |first=M. |authorlink= |coauthors= |year=1979 |publisher= |location=Göteborg}}.
* {{Cite book |last=Yates |first=Frances A. |title=The Art of Memory |publisher=University of Chicago Press |location=Chicago |year=1974 |isbn=0226950018}}.
{{NexInt}}
* [[Asconius]]
* [[Caerellia]]
* [[Fibrenus]]
== Nexus externi ==
{{vicicitatio|Marcus Tullius Cicero|Ciceronem}}
{{vicifons|Marcus Tullius Cicero}}
{{CommuniaCat|Cicero|Ciceronem}}
{{Fontes biographici}}
* [https://web.archive.org/web/20210308010602/http://www.thelatinlibrary.com/cic.html Opera] apud [[The Latin Library]]
* "[https://web.archive.org/web/20051125123207/http://www.utexas.edu/depts/classics/documents/Cic.html Situs Ciceronis domesticus]"
* [https://web.archive.org/web/20071029141407/http://www.slu.edu/colleges/AS/languages/classical/latin/tchmat/pedagogy/latinitas/plut/cic/cicvit1.html Plutarchi ''Vita Ciceronis'' interprete Theodoro Doehner]
* Cicero in Catilinam in YouTube: [http://www.youtube.com/watch?v=vggmssbaGKc]
{{Lifetime|106 a.C.n.|43 a.C.n.|Cicero, Marcus Tullius}}
[[Categoria:Auctores Latini antiqui]]
[[Categoria:Consules]]
[[Categoria:Deistae]]
[[Categoria:Epistolographi]]
[[Categoria:Gens Tullia]]
[[Categoria:Iuris consulti Romani antiqui]]
[[Categoria:Necati]]
[[Categoria:Oratores]]
[[Categoria:Philosophi Italiae Romanae]]
[[Categoria:Poetae Latini Romae antiquae]]
[[Categoria:Praetores]]
[[Categoria:Scriptores de arte rhetorica]]
[[Categoria:Scriptores de divinatione]]
[[Categoria:Scriptores Italiae antiquae]]
[[Categoria:Senatores]]
[[Categoria:Marcus Tullius Cicero|!]]
[[Categoria:Catilinae coniuratio]]
[[Categoria:Victimae Belli Civilis (44-30 a.C.n.)]]
{{Myrias|Homines}}
r4fsjxmhigj8ola5wo6n4yscw1pyrbv
4001898
4001897
2026-11-10T21:30:22Z
Marcus Terentius Bibliophilus
2059
/* De villis et domo urbana */
4001898
wikitext
text/x-wiki
{{L1}}
{{Videdis|Cicero (discretiva)}}
{{Capsa hominis Vicidata}}
{{res|Marcus Tullius Cicero}} (natus [[3 Ianuarii]] [[106 a.C.n.]]; mortuus [[7 Decembris]] [[43 a.C.n.|43]]) fuit [[orator]], [[philosophus]], [[poeta]], [[ars rhetorica|rhetor]], [[civilitas|vir rei publicae]] peritissimus, qui idem excellentissimus [[scriptor]], peritus illius clari [[lingua Latina|sermonis]], aestimari solet.
Ipse fuit primus in [[gens Tullia|gente Tullia]] qui Cicero appellatus est, et cognomen traxisse dicitur a [[cicer]]ibus, quod eius [[legumen|leguminis]] ferendi rationem optime calleret. Alii ab habitu [[facies|faciei]] eum ita cognominatum putant, vel quod maculis ciceri similibus aspersus esset, vel quod in extrema nasi parte [[Tuber (fungus)|tuber]]culum figura ciceris habuerit.
== Vita ==
[[Fasciculus:Marci Tullii Ciceronis Opera Omnia.tif|thumb|''Opera omnia'', 1566]]
Cicero [[Arpinum|Arpini]] in [[municipium|municipio]] [[Latium|Latio]] natus est anno [[106 a.C.n.|centesimo sexto ante Christum natum]]. [[Formiae]] autem necatus scelere iussu [[Marcus Antonius|M. Antoni]] patrato est anno [[43 a.C.n.|quadragesimo tertio ante Christum natum]]. Cicero [[puer]] [[Roma]]e informatus ad omne disciplinae genus est, una cum fratre suo. [[Gens Tullia]] antiqua nobilitate equestri nota possidebat haud parvam rem familiarem fortunasque satis amplas, ut quae ingeniosissimo puero liberalem institutionem suppeditare possent. Cicero, qui [[nihil]] in re publica immutari volebat, aegre quidem ferebat se cum [[Gaius Marius|Mario]], qui tunc celebrior esset longeque paratior ad res novandas, comparari.
=== De iuventute ===
Cicero Romae educatus, ubi (sint modo vera quae apud [[Plutarchus|Plutarchum]], modo respuendus, modo locuples auctor, legimus) egregio ingenio praeditus, ceteris condiscipulis suis praestabat,<ref>Plutarchus, Cicero 2.2.</ref> et liberalibus studiis imbutus magistros, sicut [[Quintus Mucius Scaevola Pontifex|Mucium Scaevolam]], habuit partim ibidem, partim doctissimos in [[Graecia]] viros.
Satis constat Ciceroni, id quod ille saepius commemoravit, ab initio eam philosophorum sectam placuisse, cuius praecepta cum ad ingenium tum ad negotia oratoris optime referri posse viderentur. [[Academia|Academicos]] enim recentiores, qui nihil pro certo haberent, recusavit tamquam disiunctos a vita vera usuque rerum, quem [[philosophia]]e ille tam prope vinciendum aestimavit ut mores cuique et sententias, ac praesertim acta moderatio philosophiae regeret. Philosophiam enim Cicero in primis usui destinari censuit, utpote quae mentem animumque erudiat, cogitantem hominem ad mortem beatam praeparet metuque levaret: philosophia, velum detrahens vitae terrestribus rebus artissime constrictae, dolorem vitae imminuens, pura aeternaque adpetens, docere secundum Ciceronem debuit morti obviam ire quasi e corporis vinculis tandem liberaremur, qua laxatione solum referret quo propius iustitiam moderationemque a nobis agnitas vixissemus, quamque constanter vitae tulissemus dolores.
Cicero quidem [[Philo]]nem secutus est, qui non solum [[ars rhetorica|artem oratoriam]] simul atque philosophiam doceret, verum hanc etiam ab illa secerni posse negaret. A [[Sophistae|sophistis]] enim profectus, si sapientia cum eloquentia coniungeretur, eam demum [[humanitas|humanitatem]] esse dixit. Neque etiam fieri potuit, quin Cicero ad doctrinam Philonis ipsam libenter traheretur. Qui affirmavit semper in utramque partem esse disputandum nec, quid verum esset, quaerendum, sed, quod cuique veri simile esse videretur, id esse tenendum. Nec mirum; nam Ciceronis ipsius omnis ars in eo nitebatur, quod audientibus persuaderi posset.
Cicero etiam conatus est versificare, in quibus numerantur conversiones [[Homerus|Homeri]] et ''[[Phaenomena (Aratus)|Phaenomenorum]]'' [[Aratus Solensis|Arati]], ad quas [[Publius Vergilius Maro|Vergilius]] postea in ''[[Georgica|Georgicon]]'' libris praecepta quaedam rettulit colonorum.
Singulari fuit atque eximia eloquentiae facultate, cuius ope imprimis actionibus [[Gaius Verres|Verrinis]], quamquam homo novus erat, per omnes honorum gradus suo anno ad consulatum adscendit.
Antea intrans cursum honorum, Cicero erat miles cum Pompeiano Strabone in Bello Sociali, tum in [[cursus honorum|cursum honorum]] adulescens intrat: fuit [[quaestor]] anno 76 a.C.n., dein proquaestor provinciae [[Sicilia]]e; [[aedilis]] anno 69; [[praetor]] anno 66. Omnes magistratus in suo anno egit.
=== De consulatu ===
[[Fasciculus:Cilicia (Imperium Romanum).png|thumb|Provinciae Romanae: [[Cilicia]] [[flavus|flavo]] colore est, cuius provinciae annis a [[51 a.C.n.|51]] ad [[50 a.C.n.]] fuit Cicero [[proconsul]].]]
In consulatu ([[63 a.C.n.]]), [[Catilina]]e [[Catilinae coniuratio|coniurationem]] detexit, et rem publicam ab exitio servavit, quam ob rem est a populo conclamatus [[Pater Patriae]], sed cum quosdam patricios Catilinae socios, indicta causa, ex senatus consultu in [[carcer]]e necandos curavisset, [[Publius Clodius Pulcher|Publio Clodio]] legem ferente in exsilium pulsus est. Decimo sexto autem mense decreto senatus revocatus est. post Cicero erat consul, Cicero factus est proconsul Ciliciae anno [[51 a.C.n.]]
Cicero, qui mirum in modum sui laudandi cupidus erat, primum consul [[epistula]]m de rebus a se gestis magnam ad [[Pompeii|Pompeium]] misit, quae periit non secus atque cetera eius opera de ea re confecta. Tum spes in [[Archias|Archia]] poeta Graeco posuit, qui morem ab [[Ennius|Ennio]] institutum secutus eoque tempore multa admiratione affectus in viris illustribus populi Romani celebrandis desudabat. Ab eo, qui [[carmen heroicum]] unum ad [[Quintus Lutatius Catulus|Catulum]] de bello cum [[Cimbri]]s gesto, alterum de victoria a [[Lucius Licinius Lucullus|Lucullo]] de [[Mithridates VI (rex Ponti)|Mithridate]] reportata scripserat, Cicero impetrare voluit, ut consulatus etiam sui laudes caneret. Ideo pro Archia accusato, quod fraude civitatem sibi Romanam comparavisset, anno [[62 a.C.n.|62]], causam dixit oratione, quae exstat. Anno vero proximo mense Maio, ad [[Titus Pomponius Atticus|Atticum]] amicum scripsit Archiam a [[Lucullus|Lucullo]] ad [[Metelli|Metellos]] studium videri contulisse suum (Att. 1.16.14 sq.), quam ob rem ipse denique laudes suas inchoavit.
=== De senectute et morte ===
Cicero, [[Gaius Iulius Caesar|Caesare]] in [[Gallia]] bellum gerente, multas orationes civiles Romae habuit; multas litteras conscripsit. Nihil paene de sexto decennio novimus, nisi ille orationibus tempora descripsisset. Multos defendit accusavitque, ideoque permulta nomina nobis tradita sunt, quorum semina non habemus.
Cicero in [[bellum civile|bello civili]] [[Gnaeus Pompeius Magnus|Pompeium]] Caesari reconciliare temptavit, quia Gaium Iulium Caesarem [[pontifex maximus|pontificem maximum]] cognovit; Pompeium autem consularem appellavit. Cum religionem Caesaris auctoritatemque Pompei imperatoris fundamenta rei publicae habenda esse postularet, pluris tamen iuris auctoritatem quam religionis aestimavit.
Bello civili stetit a partibus Pompeii; nihilominus, a Caesare victore veniam impetravit. Quo interfecto, [[Triumviratus|triumviris]] Romae velut regnantibus, [[Marcus Antonius|Antonii]] et [[Gaius Iulius Caesar Octavianus Augustus|Octavii]] et [[Marcus Aemilius Lepidus|Lepidi]] Cicero [[Proscriptiones (43 a.C.n.)|proscriptus]] ab Herennio [[Centurio|centurione]] et Popillio [[Tribunus militum|tribuno militum]] occisus est, quem parricidii reum olim defenderat. Annos natus 64, cum a villa sua prope [[Capua]]m ad mare fugiens lectica deferretur, Cicero trucidatus est iussu Antonii, quem orationibus "[[Philippicae (Cicero)|Philippicis]]" suis ille summopere irritaverat. Ad Antonium caput Ciceronis et manus praecisae delatae sunt et in [[rostrum|rostris]] deinde expositae.<ref>[[Plutarchus]], ''Cicero'' 48–49. [[Annaeus Seneca maior|Seneca Maior]], ''Suasoriae'' 6.17; 6.22 (= Livius: [[Ab urbe condita]], fragmenta 59 et 60). [[Appianus Alexandrinus|Appianus]], ''Bell. civ.'' IV,73-82.</ref> [[Fulvia (uxor Antonii)|Fulvia]] vero Antonii uxor linguam crinali acu repetitis ictibus, multisque exsecrationibus, feminea vindicatione transfixit. Qui circumstabant horruisse dicuntur gaudium quo Fulvia mariti honorem, Cicerone oratore tam diu ludibrio publico praebitum, ulta est cum Ciceronis linguam acu transfigeret manusque insultaret quas ille candidas mollesque agitavisset odium in Antonium senatui pleno etiam atque etiam verbis commovens atrocibus.<ref>[http://penelope.uchicago.edu/Thayer/E/Roman/Texts/Cassius_Dio/47*.html#8.4].</ref> Res tamen facta, quamvis petulanter, finis auctoritatem Romae habuit, cum terminum tam publicum tam publico bello imposuit quod Cicero cum Antonio ferociter gesserat, Flavia Antonium maritum victorem clamante, victumque Ciceronem usque in ipsius ore inimicum punitum.
=== De familia ===
Cicero uxorem duxit [[Terentia (uxor Ciceronis)|Terentiam]] et ex ea genuit [[Marcus Tullius Cicero (Iunior)|Marcum]] filium atque [[Tullia (filia Ciceronis)|Tulliam]] filiam (de cuius morte vehementer doluit). Frater ei fuit tribus annis minor [[Quintus Tullius Cicero|Quintus]] qui sororem eius optimi amici Pomponii Attici uxorem duxerat: matrimonium non concors non erat et orator Arpinas saepe Atticum et fratrem Quintum ad reconciliationem hortabatur<ref>''[[Epistulae ad Atticum|Ad Atticum]]'' I.17.1-4 et I.20.11.</ref>. Cognatus quoque erat cum [[Gaius Marius|Mario]] per aviam Gratidiam.
=== De villis et domo urbana ===
Plures villas habuit Cicero: praeter [[Arpinum|Arpinatem]] paternam<ref>''[[Ad Atticum]]'' I.16.18</ref> [[Tusculum|Tusculanam]] maxime amabat et ab amico Attico petebat ut e Graecia ornamenta varia sibi mitteret ad eam ornandam<ref>''[[Epistulae ad Atticum|Ad Atticum]]'' libro primo.</ref>. Quae villa illustris facta est quia ibi Cicero studebat, legebat, scribebat, philosophabatur (unde ''[[Tusculanae disputationes]]'' dictae). [[Formiae|Formianam]] villam quoque possidebat et [[Pompeii (urbs antiqua)|Pompeianam]] in [[Campania (Italia)|Campania]]ref>''[[Ad Atticum]]'' I.20.1 et II.4.6.</ref> . Anno 62 post consulatum domum [[Marcus Licinius Crassus (triumvir)|Marci Crassi]] in [[Mons Palatinus|Palatino monte]] magno pretio<ref>''[[Epistulae ad familiares|Ad Familiares]]'' V.6.2: 3 500 000 HS.</ref> emit quod rumores malignos suscitavit<ref>[[Aulus Gellius]] XII.12. ''[[Invectiva in Ciceronem]]'' 3. Cf ''[[Epistulae ad Atticum]]'' I.12.1 (pecuniam mutuandam quaerit).</ref>. Magnam summam enim tum a [[Publius Cornelius Sulla|P. Sylla]] mutuatus est, quem apud iudices [[Pro Sulla|defendit]] et adfirmavit non esse e Catilinae coniuratis. Alteram domum [[Antium (Latium)|Antii]] quoque habuit unde anno 59 a.C.n. ineunte Caesare consule ad Atticum scribebat et ubi locupletem bibliothecam habebat<ref>''[[Ad Atticum]]'' II.6.1.</ref>.
Domus Palatina multas molestias ei attulit quia cum in exsilio abesset eius inimicus tribunus plebis Publius Clodius eam solo adaequavit atque in eius locum Atrium Libertatis erexit. Quia agrum deae Libertati consecrarat Cicero per caerimonias [[haruspex|haruspicum]] et [[pontifex|pontificum]] eum recuperare debuit<ref>''Ad Atticum'' IV.1.7. Orationes de [[De haruspicum responso|Haruspicum responso]] et ''de Domo sua''</ref>. Mos maiorum enim habebatur domum demoliri eorum qui [[Tyrannis|tyrannidem]] adfectarant, ut in [[Aequimaelium|Aequimaelio]] ubi fuerat domus [[Spurius Maelius|Spurii Maeli]]. Idem significabat area deae Libertati dedicata tamquam expulso Cicerone Romanorum libertas restituta esset.
== Opera ==
Plurima composuit, quorum maior pars exstat: multos [[liber|libros]] de eloquentia [[philosophia]]que, elegantissimas [[epistula]]s, multas et peritissimas [[oratio]]nes, necnon fragmenta [[carmen|carminum]]. Opera Ciceronis documenta uberrima illius temporis habenda sunt quo respublica est in imperium conversa, quo motu cursus gentium Italiae Europaeque vehementer inflexus in perpetuum est, atque post [[Europa]]m, vita orbis reliqui totius terrarum. Cicero inter patres [[lingua Latina|linguae Latinae]] vocari potest, ac nisi ille facultates verba [[philosophia Graeca|philosophiae Graecae]] in linguam Latinam [[interpres|vertendi]] adhibuisset, multa verba huius disciplinae ignota vel obscura essent.
{{Cicero tituli}}
== Fortuna ==
[[Fasciculus:William Blake - Marcus Tullius Cicero - Manchester City Gallery - Tempera on canvas c 1800.jpg|thumb|Cicero famam perennem habet: hic, anno [[1800]], est pictus a [[Gulielmus Blake|Gulielmo Blake]].]]
Erant quoque qui Ciceronem suo tempore reprehenderent propter illam verborum copiam, id est supervacuorum verborum flumen, qui ab Seneca quasi deficentia quaedam significationis et studii videbatur. In his recognosces et [[Attica|Atticistarum]] contentionem in Ciceronem, et [[Asia]]norum studium in Ciceronianam concinnitatem, sobriam verborum coniunctorum dispositionem. Ad hoc eius detrectatores maligne ad memoriam revocant versus principem in ''De Consulatu Suo,'' illum infelicem "O fortunatam natam me consule Romam," qui argumentum Ciceronis superbiae ac vaniloquentiae semper ostendebatur. Ciceronem illis famosis verbis se ipsum alterum [[Romulus|Romulum]] esse affirmantem auctor [[invectiva]]e cuiusdam illudit appellans eum "Romule Arpinas".<ref>[[Sallustius|(Pseudo-)Sallustius]], ''In M. Tullium Ciceronem invectiva'' 7.</ref> Sed his duobus milibus annorum qui nos ab illo discernunt, nulla acta est aetas quin Ciceronis facundia culmen linguae Latinae haberetur, quin verbis compositionique et eloquentiae eius maximo ardore studeretur, quin qui Latinas litteras discebant iis magistri proponerent Ciceronis orationes ante alias omnes subito imitandas.
== Notae ==
<references/>
== Bibliographia ==
[[Fasciculus:Cistophor of Marcus Tullius Cicero.jpg|thumb|upright=0.8|[[Cistophorus]] [[Apamea (Phrygia)|Apameae]] cusus cum nomine Marci Tulli Ciceronis qui proconsul [[Cilicia|Ciliciae]] anno 51/[[50 a.C.n.]] fuit.]]
* {{Fabricius Latina}} pp. 88-149
* Eleanor Winsor Leach, "Gendering Clodius" in ''Classical World'' vol. 94 (2001) pp. 335-359.
* von Albrecht, Michael. ''Cicero's Style: A Synopsis.'' Lugduni Batavorum et Bostoniae: Brill, 2003. ISBN 9004129618.
* [[Ernestus Badian|Badian, E]]: "Cicero and the Commission of 146 B.C.", ''Collection Latomus'' 101 (1969), 54-65.
* {{Cite book |last=Caldwell |first=Taylor |title=A Pillar of Iron |url=https://archive.org/details/pillarofiron0000cald_l2s6 |publisher=Doubleday & Company |location=New York |year=1965 |isbn=0385053037}}.
* Cicero, Marcus Tullius, Cicero’s letters to Atticus, Vol, I, II, IV, VI, [[Cambridge University Press]], Great Britain, 1965.
* Cicero, Marcus Tullius, Latin extracts of Cicero on Himself, translated by Charles Gordon Cooper, University of Queensland Press, Brisbane, 1963.
* Cicero, Marcus Tullius, Selected Political Speeches, Penguin Books Ltd, Great Britain, 1969.
* Cicero, Marcus Tullius, De Officiis (On Duties), conv. [[Walter Miller (philologist)|Walter Miller]]. Harvard University Press, 1913, ISBN 978-0-674-99033-3, ISBN 0-674-99033-1.
* Cicero, Marcus Tullius, Selected Works, Penguin Books Ltd, Great Britain, 1971.
* Cowell, F R: ''Cicero and the Roman Republic'' (Penguin Books, 1948; liber saepissime impressus)
* {{Cite book |last=Everitt |first=Anthony |title=Cicero: the life and times of Rome's greatest politician |url=https://archive.org/details/cicerolifetimeso0000ever |publisher=Random House |location=New York |year=2001 |isbn=0375507469}}
* {{Cite book |title=The Last Generation of the Roman Republic |last=Gruen |first=Erich S. |year=1974 |publisher=University of California Press |location= |isbn= }}
* {{Cite book |title=This was Cicero |url=https://archive.org/details/bwb_O4-BPQ-161 |last=Haskell |first=H. J. |authorlink= |coauthors= |year=1942 |publisher=Alfred A. Knopf}}
* Haury, Auguste. ''L'Ironie et l'humeur chez Cicéron.'' Lugduni Batavorum: Brill, 1955. OCLC 381672.
* Hutchinson, G. O. ''Cicero's Correspondence: A Literary Study.'' Oxonii: Oxford University Press, 1998. ISBN 0-19-815066-0.
* {{Cite journal |doi=10.2307/4350381 |last=March |first=Duane A. |authorlink= |coauthors= |year=1989 |month= |title=Cicero and the 'Gang of Five' |url=https://archive.org/details/sim_classical-world_march-april-1989_82_4/page/225 |journal=Classical World |volume=82 |issue= 4|pages=225–234}}.
* May, James M., ed. ''Brill's Companion to Cicero: Oratory and Rhetoric.'' Lugduni Batavorum et Bostoniae: Brill, 2002. ISBN 9004121471.
* {{Cite book |title=Cicerone. La parola e la politica |last=Narducci |first=Emanuele |authorlink= |coauthors= |year=2009 |publisher=Laterza |location= |isbn=8842076058 }}.
* [[Plutarch]] Penguins Classics English translation by Rex Warner, ''Fall of the Roman Republic, Six Lives by Plutarch: Marius, Sulla, Crassus, Pompey, Caesar, Cicero'' (Penguin Books, 1958; with Introduction and notes by Robin Seager, 1972).
* Rawson, Beryl: ''The Politics of Friendship: Pompey and Cicero'' (Sydney University Press, 1978).
* [[Elizabeth Rawson|Rawson, Elizabeth]]:
** "Cicero the Historian and Cicero the Antiquarian", ''JRS'' 62 (1972), 33-45.
** ''Cicero: A Portrait'' (Allen Lane, Penguin Books Ltd., 1975) ISBN 0-7139-0864-5. Revised edition: Bristol Classical Press, 1983. ISBN 0-86292-051-5. American edition of revised edition: Cornell University Press, 1983. ISBN 0-8014-1628-0 (hardcover); ISBN 0-8014-9256-4 (paperback).
* [[H.H. Scullard|Scullard, H. H.]] From the Gracchi to Nero, University Paperbacks, Great Britain, 1968.
*Robin Seager, "[https://www.jstor.org/stable/41523235 Clodius, Pompeius and the Exile of Cicero]", ''Latomus'', 1965: 519-531
* Smith, R. E. ''Cicero the Statesman.'' Cambridge University Press, 1966.
* Steel, Catherine, ed. ''Cambridge Companion to Cicero.'' Cantabridgiae: Cambridge University Press, 2013. ISBN 978-0521729802.
* Stockton, David: ''Cicero: A Political Biography'' (Oxford University Press, 1971).
* {{Cite document |last=Strachan-Davidson |first=James Leigh |title=Cicero and the Fall of the Roman Republic |publisher=Oxford University Press |location=Oxford |year=1936}}.
* Stroup, Sarah Culpepper. ''Catullus, Cicero, and a society of patrons: the Generation of the Text.'' Cantabridgiae: Cambridge University Press, 2010. ISBN 9780521513906.
* {{Cite document |last=Taylor |first=H. |title=Cicero: A sketch of his life and works |url=https://archive.org/details/cicerosketchofhi00taylrich |location=Chicago |publisher=A. C. McClurg & Co. |year=1918}}.
* Tatum, W. J. [[1990]]. "Cicero and the Bona Dea Scandal." ''Classical Philology'' 85: 202-208.
* Thorbecke, J. R. [[1818]].l ''[https://web.archive.org/web/20140810102554/http://home.kpn.nl/~dmjanssen1960/cicero_philo_l.html De Principio Philosophiae et Officiorum in Ciceronis Operibus Philosophicis.]''
* Thorbecke, J. R. [[1819]]. ''[https://web.archive.org/web/20140810112832/http://home.kpn.nl/~dmjanssen1960/cicero_rhetor_l.html Ex iis quae in libris Ciceronis de Oratore a Crasso, Antonio, Caesare, aliis, de Eloquentia disputantur, ipsius efficiatur Ciceronis de perfecto oratore sententia.]''.
* Vasaly, Ann. ''Representations: Images of the World in Ciceronian Oratory.'' Berkeley: University of California Press, 1993. ISBN 0520077555.
* {{Cite book |title=Cicero Imperator: Studies in Cicero's Correspondence 51-47 B.C. |url=https://archive.org/details/ciceroimperators0000wist |last=Wistrand |first=M. |authorlink= |coauthors= |year=1979 |publisher= |location=Göteborg}}.
* {{Cite book |last=Yates |first=Frances A. |title=The Art of Memory |publisher=University of Chicago Press |location=Chicago |year=1974 |isbn=0226950018}}.
{{NexInt}}
* [[Asconius]]
* [[Caerellia]]
* [[Fibrenus]]
== Nexus externi ==
{{vicicitatio|Marcus Tullius Cicero|Ciceronem}}
{{vicifons|Marcus Tullius Cicero}}
{{CommuniaCat|Cicero|Ciceronem}}
{{Fontes biographici}}
* [https://web.archive.org/web/20210308010602/http://www.thelatinlibrary.com/cic.html Opera] apud [[The Latin Library]]
* "[https://web.archive.org/web/20051125123207/http://www.utexas.edu/depts/classics/documents/Cic.html Situs Ciceronis domesticus]"
* [https://web.archive.org/web/20071029141407/http://www.slu.edu/colleges/AS/languages/classical/latin/tchmat/pedagogy/latinitas/plut/cic/cicvit1.html Plutarchi ''Vita Ciceronis'' interprete Theodoro Doehner]
* Cicero in Catilinam in YouTube: [http://www.youtube.com/watch?v=vggmssbaGKc]
{{Lifetime|106 a.C.n.|43 a.C.n.|Cicero, Marcus Tullius}}
[[Categoria:Auctores Latini antiqui]]
[[Categoria:Consules]]
[[Categoria:Deistae]]
[[Categoria:Epistolographi]]
[[Categoria:Gens Tullia]]
[[Categoria:Iuris consulti Romani antiqui]]
[[Categoria:Necati]]
[[Categoria:Oratores]]
[[Categoria:Philosophi Italiae Romanae]]
[[Categoria:Poetae Latini Romae antiquae]]
[[Categoria:Praetores]]
[[Categoria:Scriptores de arte rhetorica]]
[[Categoria:Scriptores de divinatione]]
[[Categoria:Scriptores Italiae antiquae]]
[[Categoria:Senatores]]
[[Categoria:Marcus Tullius Cicero|!]]
[[Categoria:Catilinae coniuratio]]
[[Categoria:Victimae Belli Civilis (44-30 a.C.n.)]]
{{Myrias|Homines}}
5s2uhggbsnclcxf6uz7i3nvrnmc381e
4001932
4001898
2026-11-10T22:17:40Z
Marcus Terentius Bibliophilus
2059
/* De villis et domo urbana */
4001932
wikitext
text/x-wiki
{{L1}}
{{Videdis|Cicero (discretiva)}}
{{Capsa hominis Vicidata}}
{{res|Marcus Tullius Cicero}} (natus [[3 Ianuarii]] [[106 a.C.n.]]; mortuus [[7 Decembris]] [[43 a.C.n.|43]]) fuit [[orator]], [[philosophus]], [[poeta]], [[ars rhetorica|rhetor]], [[civilitas|vir rei publicae]] peritissimus, qui idem excellentissimus [[scriptor]], peritus illius clari [[lingua Latina|sermonis]], aestimari solet.
Ipse fuit primus in [[gens Tullia|gente Tullia]] qui Cicero appellatus est, et cognomen traxisse dicitur a [[cicer]]ibus, quod eius [[legumen|leguminis]] ferendi rationem optime calleret. Alii ab habitu [[facies|faciei]] eum ita cognominatum putant, vel quod maculis ciceri similibus aspersus esset, vel quod in extrema nasi parte [[Tuber (fungus)|tuber]]culum figura ciceris habuerit.
== Vita ==
[[Fasciculus:Marci Tullii Ciceronis Opera Omnia.tif|thumb|''Opera omnia'', 1566]]
Cicero [[Arpinum|Arpini]] in [[municipium|municipio]] [[Latium|Latio]] natus est anno [[106 a.C.n.|centesimo sexto ante Christum natum]]. [[Formiae]] autem necatus scelere iussu [[Marcus Antonius|M. Antoni]] patrato est anno [[43 a.C.n.|quadragesimo tertio ante Christum natum]]. Cicero [[puer]] [[Roma]]e informatus ad omne disciplinae genus est, una cum fratre suo. [[Gens Tullia]] antiqua nobilitate equestri nota possidebat haud parvam rem familiarem fortunasque satis amplas, ut quae ingeniosissimo puero liberalem institutionem suppeditare possent. Cicero, qui [[nihil]] in re publica immutari volebat, aegre quidem ferebat se cum [[Gaius Marius|Mario]], qui tunc celebrior esset longeque paratior ad res novandas, comparari.
=== De iuventute ===
Cicero Romae educatus, ubi (sint modo vera quae apud [[Plutarchus|Plutarchum]], modo respuendus, modo locuples auctor, legimus) egregio ingenio praeditus, ceteris condiscipulis suis praestabat,<ref>Plutarchus, Cicero 2.2.</ref> et liberalibus studiis imbutus magistros, sicut [[Quintus Mucius Scaevola Pontifex|Mucium Scaevolam]], habuit partim ibidem, partim doctissimos in [[Graecia]] viros.
Satis constat Ciceroni, id quod ille saepius commemoravit, ab initio eam philosophorum sectam placuisse, cuius praecepta cum ad ingenium tum ad negotia oratoris optime referri posse viderentur. [[Academia|Academicos]] enim recentiores, qui nihil pro certo haberent, recusavit tamquam disiunctos a vita vera usuque rerum, quem [[philosophia]]e ille tam prope vinciendum aestimavit ut mores cuique et sententias, ac praesertim acta moderatio philosophiae regeret. Philosophiam enim Cicero in primis usui destinari censuit, utpote quae mentem animumque erudiat, cogitantem hominem ad mortem beatam praeparet metuque levaret: philosophia, velum detrahens vitae terrestribus rebus artissime constrictae, dolorem vitae imminuens, pura aeternaque adpetens, docere secundum Ciceronem debuit morti obviam ire quasi e corporis vinculis tandem liberaremur, qua laxatione solum referret quo propius iustitiam moderationemque a nobis agnitas vixissemus, quamque constanter vitae tulissemus dolores.
Cicero quidem [[Philo]]nem secutus est, qui non solum [[ars rhetorica|artem oratoriam]] simul atque philosophiam doceret, verum hanc etiam ab illa secerni posse negaret. A [[Sophistae|sophistis]] enim profectus, si sapientia cum eloquentia coniungeretur, eam demum [[humanitas|humanitatem]] esse dixit. Neque etiam fieri potuit, quin Cicero ad doctrinam Philonis ipsam libenter traheretur. Qui affirmavit semper in utramque partem esse disputandum nec, quid verum esset, quaerendum, sed, quod cuique veri simile esse videretur, id esse tenendum. Nec mirum; nam Ciceronis ipsius omnis ars in eo nitebatur, quod audientibus persuaderi posset.
Cicero etiam conatus est versificare, in quibus numerantur conversiones [[Homerus|Homeri]] et ''[[Phaenomena (Aratus)|Phaenomenorum]]'' [[Aratus Solensis|Arati]], ad quas [[Publius Vergilius Maro|Vergilius]] postea in ''[[Georgica|Georgicon]]'' libris praecepta quaedam rettulit colonorum.
Singulari fuit atque eximia eloquentiae facultate, cuius ope imprimis actionibus [[Gaius Verres|Verrinis]], quamquam homo novus erat, per omnes honorum gradus suo anno ad consulatum adscendit.
Antea intrans cursum honorum, Cicero erat miles cum Pompeiano Strabone in Bello Sociali, tum in [[cursus honorum|cursum honorum]] adulescens intrat: fuit [[quaestor]] anno 76 a.C.n., dein proquaestor provinciae [[Sicilia]]e; [[aedilis]] anno 69; [[praetor]] anno 66. Omnes magistratus in suo anno egit.
=== De consulatu ===
[[Fasciculus:Cilicia (Imperium Romanum).png|thumb|Provinciae Romanae: [[Cilicia]] [[flavus|flavo]] colore est, cuius provinciae annis a [[51 a.C.n.|51]] ad [[50 a.C.n.]] fuit Cicero [[proconsul]].]]
In consulatu ([[63 a.C.n.]]), [[Catilina]]e [[Catilinae coniuratio|coniurationem]] detexit, et rem publicam ab exitio servavit, quam ob rem est a populo conclamatus [[Pater Patriae]], sed cum quosdam patricios Catilinae socios, indicta causa, ex senatus consultu in [[carcer]]e necandos curavisset, [[Publius Clodius Pulcher|Publio Clodio]] legem ferente in exsilium pulsus est. Decimo sexto autem mense decreto senatus revocatus est. post Cicero erat consul, Cicero factus est proconsul Ciliciae anno [[51 a.C.n.]]
Cicero, qui mirum in modum sui laudandi cupidus erat, primum consul [[epistula]]m de rebus a se gestis magnam ad [[Pompeii|Pompeium]] misit, quae periit non secus atque cetera eius opera de ea re confecta. Tum spes in [[Archias|Archia]] poeta Graeco posuit, qui morem ab [[Ennius|Ennio]] institutum secutus eoque tempore multa admiratione affectus in viris illustribus populi Romani celebrandis desudabat. Ab eo, qui [[carmen heroicum]] unum ad [[Quintus Lutatius Catulus|Catulum]] de bello cum [[Cimbri]]s gesto, alterum de victoria a [[Lucius Licinius Lucullus|Lucullo]] de [[Mithridates VI (rex Ponti)|Mithridate]] reportata scripserat, Cicero impetrare voluit, ut consulatus etiam sui laudes caneret. Ideo pro Archia accusato, quod fraude civitatem sibi Romanam comparavisset, anno [[62 a.C.n.|62]], causam dixit oratione, quae exstat. Anno vero proximo mense Maio, ad [[Titus Pomponius Atticus|Atticum]] amicum scripsit Archiam a [[Lucullus|Lucullo]] ad [[Metelli|Metellos]] studium videri contulisse suum (Att. 1.16.14 sq.), quam ob rem ipse denique laudes suas inchoavit.
=== De senectute et morte ===
Cicero, [[Gaius Iulius Caesar|Caesare]] in [[Gallia]] bellum gerente, multas orationes civiles Romae habuit; multas litteras conscripsit. Nihil paene de sexto decennio novimus, nisi ille orationibus tempora descripsisset. Multos defendit accusavitque, ideoque permulta nomina nobis tradita sunt, quorum semina non habemus.
Cicero in [[bellum civile|bello civili]] [[Gnaeus Pompeius Magnus|Pompeium]] Caesari reconciliare temptavit, quia Gaium Iulium Caesarem [[pontifex maximus|pontificem maximum]] cognovit; Pompeium autem consularem appellavit. Cum religionem Caesaris auctoritatemque Pompei imperatoris fundamenta rei publicae habenda esse postularet, pluris tamen iuris auctoritatem quam religionis aestimavit.
Bello civili stetit a partibus Pompeii; nihilominus, a Caesare victore veniam impetravit. Quo interfecto, [[Triumviratus|triumviris]] Romae velut regnantibus, [[Marcus Antonius|Antonii]] et [[Gaius Iulius Caesar Octavianus Augustus|Octavii]] et [[Marcus Aemilius Lepidus|Lepidi]] Cicero [[Proscriptiones (43 a.C.n.)|proscriptus]] ab Herennio [[Centurio|centurione]] et Popillio [[Tribunus militum|tribuno militum]] occisus est, quem parricidii reum olim defenderat. Annos natus 64, cum a villa sua prope [[Capua]]m ad mare fugiens lectica deferretur, Cicero trucidatus est iussu Antonii, quem orationibus "[[Philippicae (Cicero)|Philippicis]]" suis ille summopere irritaverat. Ad Antonium caput Ciceronis et manus praecisae delatae sunt et in [[rostrum|rostris]] deinde expositae.<ref>[[Plutarchus]], ''Cicero'' 48–49. [[Annaeus Seneca maior|Seneca Maior]], ''Suasoriae'' 6.17; 6.22 (= Livius: [[Ab urbe condita]], fragmenta 59 et 60). [[Appianus Alexandrinus|Appianus]], ''Bell. civ.'' IV,73-82.</ref> [[Fulvia (uxor Antonii)|Fulvia]] vero Antonii uxor linguam crinali acu repetitis ictibus, multisque exsecrationibus, feminea vindicatione transfixit. Qui circumstabant horruisse dicuntur gaudium quo Fulvia mariti honorem, Cicerone oratore tam diu ludibrio publico praebitum, ulta est cum Ciceronis linguam acu transfigeret manusque insultaret quas ille candidas mollesque agitavisset odium in Antonium senatui pleno etiam atque etiam verbis commovens atrocibus.<ref>[http://penelope.uchicago.edu/Thayer/E/Roman/Texts/Cassius_Dio/47*.html#8.4].</ref> Res tamen facta, quamvis petulanter, finis auctoritatem Romae habuit, cum terminum tam publicum tam publico bello imposuit quod Cicero cum Antonio ferociter gesserat, Flavia Antonium maritum victorem clamante, victumque Ciceronem usque in ipsius ore inimicum punitum.
=== De familia ===
Cicero uxorem duxit [[Terentia (uxor Ciceronis)|Terentiam]] et ex ea genuit [[Marcus Tullius Cicero (Iunior)|Marcum]] filium atque [[Tullia (filia Ciceronis)|Tulliam]] filiam (de cuius morte vehementer doluit). Frater ei fuit tribus annis minor [[Quintus Tullius Cicero|Quintus]] qui sororem eius optimi amici Pomponii Attici uxorem duxerat: matrimonium non concors non erat et orator Arpinas saepe Atticum et fratrem Quintum ad reconciliationem hortabatur<ref>''[[Epistulae ad Atticum|Ad Atticum]]'' I.17.1-4 et I.20.11.</ref>. Cognatus quoque erat cum [[Gaius Marius|Mario]] per aviam Gratidiam.
=== De villis et domo urbana ===
Plures villas habuit Cicero: praeter [[Arpinum|Arpinatem]] paternam<ref>''[[Ad Atticum]]'' I.16.18</ref> [[Tusculum|Tusculanam]] maxime amabat et ab amico Attico petebat ut e Graecia ornamenta varia sibi mitteret ad eam ornandam<ref>''[[Epistulae ad Atticum|Ad Atticum]]'' libro primo.</ref>. Quae villa illustris facta est quia ibi Cicero studebat, legebat, scribebat, philosophabatur (unde ''[[Tusculanae disputationes]]'' dictae). [[Formiae|Formianam]] villam quoque possidebat et [[Pompeii (urbs antiqua)|Pompeianam]] in [[Campania (Italia)|Campania]]ref>''[[Ad Atticum]]'' I.20.1 et II.4.6.</ref> . Anno 62 post consulatum domum [[Marcus Licinius Crassus (triumvir)|Marci Crassi]] in [[Mons Palatinus|Palatino monte]] magno pretio<ref>''[[Epistulae ad familiares|Ad Familiares]]'' V.6.2: 3 500 000 HS.</ref> emit quod rumores malignos suscitavit<ref>[[Aulus Gellius]] XII.12. ''[[Invectiva in Ciceronem]]'' 3. Cf ''[[Epistulae ad Atticum]]'' I.12.1 (pecuniam mutuandam quaerit).</ref>. Magnam summam enim tum a [[Publius Cornelius Sulla|P. Sylla]] mutuatus est, quem apud iudices [[Pro Sulla|defendit]] et adfirmavit non esse e Catilinae coniuratis. Alteram domum [[Antium (Latium)|Antii]] quoque habuit unde anno 59 a.C.n. ineunte Caesare consule ad Atticum scribebat et ubi locupletem bibliothecam habebat<ref>''[[Ad Atticum]]'' II.6.1.</ref>.
Domus Palatina multas molestias ei attulit quia cum in exsilio abesset eius inimicus tribunus plebis Publius Clodius eam solo adaequavit atque in eius locum Atrium Libertatis erexit. Quia agrum deae Libertati consecrarat Cicero per caerimonias [[haruspex|haruspicum]] et [[pontifex|pontificum]] eum recuperare debuit<ref>''Ad Atticum'' IV.1.7 et IV.2.1-6. Orationes de [[De haruspicum responso|Haruspicum responso]] et ''de Domo sua''</ref>. Mos maiorum enim habebatur domum demoliri eorum qui [[Tyrannis|tyrannidem]] adfectarant, ut in [[Aequimaelium|Aequimaelio]] ubi fuerat domus [[Spurius Maelius|Spurii Maeli]]. Idem significabat area deae Libertati dedicata tamquam expulso Cicerone Romanorum libertas restituta esset. Villae Formiana et Tusculana itidem direptae erant, cum exsul esset, quas reficere magno sumptu necesse habuit.
== Opera ==
Plurima composuit, quorum maior pars exstat: multos [[liber|libros]] de eloquentia [[philosophia]]que, elegantissimas [[epistula]]s, multas et peritissimas [[oratio]]nes, necnon fragmenta [[carmen|carminum]]. Opera Ciceronis documenta uberrima illius temporis habenda sunt quo respublica est in imperium conversa, quo motu cursus gentium Italiae Europaeque vehementer inflexus in perpetuum est, atque post [[Europa]]m, vita orbis reliqui totius terrarum. Cicero inter patres [[lingua Latina|linguae Latinae]] vocari potest, ac nisi ille facultates verba [[philosophia Graeca|philosophiae Graecae]] in linguam Latinam [[interpres|vertendi]] adhibuisset, multa verba huius disciplinae ignota vel obscura essent.
{{Cicero tituli}}
== Fortuna ==
[[Fasciculus:William Blake - Marcus Tullius Cicero - Manchester City Gallery - Tempera on canvas c 1800.jpg|thumb|Cicero famam perennem habet: hic, anno [[1800]], est pictus a [[Gulielmus Blake|Gulielmo Blake]].]]
Erant quoque qui Ciceronem suo tempore reprehenderent propter illam verborum copiam, id est supervacuorum verborum flumen, qui ab Seneca quasi deficentia quaedam significationis et studii videbatur. In his recognosces et [[Attica|Atticistarum]] contentionem in Ciceronem, et [[Asia]]norum studium in Ciceronianam concinnitatem, sobriam verborum coniunctorum dispositionem. Ad hoc eius detrectatores maligne ad memoriam revocant versus principem in ''De Consulatu Suo,'' illum infelicem "O fortunatam natam me consule Romam," qui argumentum Ciceronis superbiae ac vaniloquentiae semper ostendebatur. Ciceronem illis famosis verbis se ipsum alterum [[Romulus|Romulum]] esse affirmantem auctor [[invectiva]]e cuiusdam illudit appellans eum "Romule Arpinas".<ref>[[Sallustius|(Pseudo-)Sallustius]], ''In M. Tullium Ciceronem invectiva'' 7.</ref> Sed his duobus milibus annorum qui nos ab illo discernunt, nulla acta est aetas quin Ciceronis facundia culmen linguae Latinae haberetur, quin verbis compositionique et eloquentiae eius maximo ardore studeretur, quin qui Latinas litteras discebant iis magistri proponerent Ciceronis orationes ante alias omnes subito imitandas.
== Notae ==
<references/>
== Bibliographia ==
[[Fasciculus:Cistophor of Marcus Tullius Cicero.jpg|thumb|upright=0.8|[[Cistophorus]] [[Apamea (Phrygia)|Apameae]] cusus cum nomine Marci Tulli Ciceronis qui proconsul [[Cilicia|Ciliciae]] anno 51/[[50 a.C.n.]] fuit.]]
* {{Fabricius Latina}} pp. 88-149
* Eleanor Winsor Leach, "Gendering Clodius" in ''Classical World'' vol. 94 (2001) pp. 335-359.
* von Albrecht, Michael. ''Cicero's Style: A Synopsis.'' Lugduni Batavorum et Bostoniae: Brill, 2003. ISBN 9004129618.
* [[Ernestus Badian|Badian, E]]: "Cicero and the Commission of 146 B.C.", ''Collection Latomus'' 101 (1969), 54-65.
* {{Cite book |last=Caldwell |first=Taylor |title=A Pillar of Iron |url=https://archive.org/details/pillarofiron0000cald_l2s6 |publisher=Doubleday & Company |location=New York |year=1965 |isbn=0385053037}}.
* Cicero, Marcus Tullius, Cicero’s letters to Atticus, Vol, I, II, IV, VI, [[Cambridge University Press]], Great Britain, 1965.
* Cicero, Marcus Tullius, Latin extracts of Cicero on Himself, translated by Charles Gordon Cooper, University of Queensland Press, Brisbane, 1963.
* Cicero, Marcus Tullius, Selected Political Speeches, Penguin Books Ltd, Great Britain, 1969.
* Cicero, Marcus Tullius, De Officiis (On Duties), conv. [[Walter Miller (philologist)|Walter Miller]]. Harvard University Press, 1913, ISBN 978-0-674-99033-3, ISBN 0-674-99033-1.
* Cicero, Marcus Tullius, Selected Works, Penguin Books Ltd, Great Britain, 1971.
* Cowell, F R: ''Cicero and the Roman Republic'' (Penguin Books, 1948; liber saepissime impressus)
* {{Cite book |last=Everitt |first=Anthony |title=Cicero: the life and times of Rome's greatest politician |url=https://archive.org/details/cicerolifetimeso0000ever |publisher=Random House |location=New York |year=2001 |isbn=0375507469}}
* {{Cite book |title=The Last Generation of the Roman Republic |last=Gruen |first=Erich S. |year=1974 |publisher=University of California Press |location= |isbn= }}
* {{Cite book |title=This was Cicero |url=https://archive.org/details/bwb_O4-BPQ-161 |last=Haskell |first=H. J. |authorlink= |coauthors= |year=1942 |publisher=Alfred A. Knopf}}
* Haury, Auguste. ''L'Ironie et l'humeur chez Cicéron.'' Lugduni Batavorum: Brill, 1955. OCLC 381672.
* Hutchinson, G. O. ''Cicero's Correspondence: A Literary Study.'' Oxonii: Oxford University Press, 1998. ISBN 0-19-815066-0.
* {{Cite journal |doi=10.2307/4350381 |last=March |first=Duane A. |authorlink= |coauthors= |year=1989 |month= |title=Cicero and the 'Gang of Five' |url=https://archive.org/details/sim_classical-world_march-april-1989_82_4/page/225 |journal=Classical World |volume=82 |issue= 4|pages=225–234}}.
* May, James M., ed. ''Brill's Companion to Cicero: Oratory and Rhetoric.'' Lugduni Batavorum et Bostoniae: Brill, 2002. ISBN 9004121471.
* {{Cite book |title=Cicerone. La parola e la politica |last=Narducci |first=Emanuele |authorlink= |coauthors= |year=2009 |publisher=Laterza |location= |isbn=8842076058 }}.
* [[Plutarch]] Penguins Classics English translation by Rex Warner, ''Fall of the Roman Republic, Six Lives by Plutarch: Marius, Sulla, Crassus, Pompey, Caesar, Cicero'' (Penguin Books, 1958; with Introduction and notes by Robin Seager, 1972).
* Rawson, Beryl: ''The Politics of Friendship: Pompey and Cicero'' (Sydney University Press, 1978).
* [[Elizabeth Rawson|Rawson, Elizabeth]]:
** "Cicero the Historian and Cicero the Antiquarian", ''JRS'' 62 (1972), 33-45.
** ''Cicero: A Portrait'' (Allen Lane, Penguin Books Ltd., 1975) ISBN 0-7139-0864-5. Revised edition: Bristol Classical Press, 1983. ISBN 0-86292-051-5. American edition of revised edition: Cornell University Press, 1983. ISBN 0-8014-1628-0 (hardcover); ISBN 0-8014-9256-4 (paperback).
* [[H.H. Scullard|Scullard, H. H.]] From the Gracchi to Nero, University Paperbacks, Great Britain, 1968.
*Robin Seager, "[https://www.jstor.org/stable/41523235 Clodius, Pompeius and the Exile of Cicero]", ''Latomus'', 1965: 519-531
* Smith, R. E. ''Cicero the Statesman.'' Cambridge University Press, 1966.
* Steel, Catherine, ed. ''Cambridge Companion to Cicero.'' Cantabridgiae: Cambridge University Press, 2013. ISBN 978-0521729802.
* Stockton, David: ''Cicero: A Political Biography'' (Oxford University Press, 1971).
* {{Cite document |last=Strachan-Davidson |first=James Leigh |title=Cicero and the Fall of the Roman Republic |publisher=Oxford University Press |location=Oxford |year=1936}}.
* Stroup, Sarah Culpepper. ''Catullus, Cicero, and a society of patrons: the Generation of the Text.'' Cantabridgiae: Cambridge University Press, 2010. ISBN 9780521513906.
* {{Cite document |last=Taylor |first=H. |title=Cicero: A sketch of his life and works |url=https://archive.org/details/cicerosketchofhi00taylrich |location=Chicago |publisher=A. C. McClurg & Co. |year=1918}}.
* Tatum, W. J. [[1990]]. "Cicero and the Bona Dea Scandal." ''Classical Philology'' 85: 202-208.
* Thorbecke, J. R. [[1818]].l ''[https://web.archive.org/web/20140810102554/http://home.kpn.nl/~dmjanssen1960/cicero_philo_l.html De Principio Philosophiae et Officiorum in Ciceronis Operibus Philosophicis.]''
* Thorbecke, J. R. [[1819]]. ''[https://web.archive.org/web/20140810112832/http://home.kpn.nl/~dmjanssen1960/cicero_rhetor_l.html Ex iis quae in libris Ciceronis de Oratore a Crasso, Antonio, Caesare, aliis, de Eloquentia disputantur, ipsius efficiatur Ciceronis de perfecto oratore sententia.]''.
* Vasaly, Ann. ''Representations: Images of the World in Ciceronian Oratory.'' Berkeley: University of California Press, 1993. ISBN 0520077555.
* {{Cite book |title=Cicero Imperator: Studies in Cicero's Correspondence 51-47 B.C. |url=https://archive.org/details/ciceroimperators0000wist |last=Wistrand |first=M. |authorlink= |coauthors= |year=1979 |publisher= |location=Göteborg}}.
* {{Cite book |last=Yates |first=Frances A. |title=The Art of Memory |publisher=University of Chicago Press |location=Chicago |year=1974 |isbn=0226950018}}.
{{NexInt}}
* [[Asconius]]
* [[Caerellia]]
* [[Fibrenus]]
== Nexus externi ==
{{vicicitatio|Marcus Tullius Cicero|Ciceronem}}
{{vicifons|Marcus Tullius Cicero}}
{{CommuniaCat|Cicero|Ciceronem}}
{{Fontes biographici}}
* [https://web.archive.org/web/20210308010602/http://www.thelatinlibrary.com/cic.html Opera] apud [[The Latin Library]]
* "[https://web.archive.org/web/20051125123207/http://www.utexas.edu/depts/classics/documents/Cic.html Situs Ciceronis domesticus]"
* [https://web.archive.org/web/20071029141407/http://www.slu.edu/colleges/AS/languages/classical/latin/tchmat/pedagogy/latinitas/plut/cic/cicvit1.html Plutarchi ''Vita Ciceronis'' interprete Theodoro Doehner]
* Cicero in Catilinam in YouTube: [http://www.youtube.com/watch?v=vggmssbaGKc]
{{Lifetime|106 a.C.n.|43 a.C.n.|Cicero, Marcus Tullius}}
[[Categoria:Auctores Latini antiqui]]
[[Categoria:Consules]]
[[Categoria:Deistae]]
[[Categoria:Epistolographi]]
[[Categoria:Gens Tullia]]
[[Categoria:Iuris consulti Romani antiqui]]
[[Categoria:Necati]]
[[Categoria:Oratores]]
[[Categoria:Philosophi Italiae Romanae]]
[[Categoria:Poetae Latini Romae antiquae]]
[[Categoria:Praetores]]
[[Categoria:Scriptores de arte rhetorica]]
[[Categoria:Scriptores de divinatione]]
[[Categoria:Scriptores Italiae antiquae]]
[[Categoria:Senatores]]
[[Categoria:Marcus Tullius Cicero|!]]
[[Categoria:Catilinae coniuratio]]
[[Categoria:Victimae Belli Civilis (44-30 a.C.n.)]]
{{Myrias|Homines}}
b6lw997kubdnftc2oxan3xvihi3b421
Lingua Latina
0
428
4002001
3997730
2026-11-11T10:56:43Z
Grufo
64423
/* Classica sive Aurea */ +{{[[Formula:Hic redirigit|Hic redirigit]]|[[Lingua Latina classica]]}}
4002001
wikitext
text/x-wiki
{{L-1}}
{{Vide etiam paginas discretivas|Latinum|Latina}}
{{Capsa linguae
| nomen = Lingua Latina
| pronuntiatus = ˈlin.ɡʷa laˈtiː.na
| color familiae = lawngreen
| familia = [[Linguae Indoeuropaeae|Lingua Indoeuropaea]] [[Linguae Italicae|Italicae]] familiae
| fabulantes = Incolae [[Libera res publica Romana|Liberae rei publicae Romanae]] et [[Imperium Romanum|Imperii Romani]] inter saecula [[saeculum 5 a.C.n.|5 a.C.n.]] et [[saeculum 8|8 p.C.n.]]
| fabulantes2 = Hodie [[Lingua Latina botanica|lingua botanica]] et [[Lingua Latina zoologica|zoologica]]; lingua publica [[Ecclesia Catholica|ecclesiae Catholicae]] et [[Civitas Vaticana|Civitatis Vaticanae]]
| nationes = [[Sancta Sedes]]
| civitas = [[Roma]] et [[Imperium Romanum]]
| scriptura = [[Abecedarium Latinum]]
| litteratura = [[Litterae Latinae]]
| procuratio = Nulla (classice)<br/>[[Ecclesia Catholica]] (ecclesice)
| iso1 = la
| iso2 = lat
| iso3 = lat
| tabula = [[Fasciculus:Human Language Families (wikicolors).png|center|255px|Familiae linguisticae coloribus Vicipaedicis picta]]
| syllabus = [[Linguae mundi|Familiae linguisticae coloribus Vicipaedicis pictae]]
| tabula2 =
| syllabus2 =
}}
{{res|Latinum}}<ref>{{*Cfr}} [[Marcus Tullius Cicero|Cic.]], {{Op|[[Tusculanae disputationes]]}}, {{Vf|Tusculanae disputationes/Liber III|XIV|3.14.29}}: “licet enim, ut saepe facimus, in {{lectio|Latinum}} illa convertere”.</ref>{{safesubst:Annotatio cum paginis creandis|1={{*Cfr}} [[Marcus Fabius Quintilianus|Quint.]], {{Op|{{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Institutio oratoria||en|qid=Q3010439}}}}, {{Vf|Institutio oratoria/Liber II/Caput I|4|2.1.4}}: “quam in {{lectio|Latinum}} transferentes litteraturam vocaverunt”.|2=Q3010439}}<ref>{{*Cfr}} “Lătīnum, {{pns|i|n}}”, sub voce {{L&S|Latium|Lătĭum}}.</ref>{{LTL ref|Latinus|39|Latinus, -a, -um}}{{Gaffiot ref|Latinus|891|Latinus, -a, -um}} ({{pns|i|n|Latinum}}), sive {{res|lingua Latīna}}<ref>[[Cicero]], ''[[De finibus bonorum et malorum]]'' [http://latin.packhum.org/loc/474/48/3/218-223@1#3 1.10].</ref> seu {{res|sermo Latinus}},<ref>Cicero, ''[[De oratore]]'' [http://latin.packhum.org/loc/474/37/26/286-301@1#26 2.28].</ref> est [[lingua Indoeuropaea]] qua primum [[Latini]] universi et [[Romani antiqui]] in primis loquebantur quamobrem interdum etiam {{res|lingua Latia}}<ref>[[Gaius Plinius Secundus|Plin.]] ''[[Naturalis historia (Plinius)|Nat.]]'' 13.135; et interdum apud [[poeta]]s.</ref> (in [[Latium|Latio]] enim sueta) et {{res|lingua Rōmāna}}<ref>[[Gaius Plinius Caecilius Secundus|Plin.]] ''[[Epistulae (Plinius)|Ep.]]'' 2.10.2.</ref> (nam [[Imperium Romanum|imperii Romani]] [[sermo]] sollemnis) appellabatur. [[Nomen proprium|Nomen]] linguae ductum est a terra quam [[Latini|gentes Latine loquentes]] incolebant, [[Latium vetus]] interdum appellata, in [[paeninsula]] [[Italia|Italica]] inter [[Tiberis|Tiberim]], [[Volsci|Volscos]], [[Appenninus mons|Appenninum]], et [[Mare Tyrrhenicum|mare Inferum]] sita.
Cum populi [[Libera res publica Romana|rei publicae Romanae]] et [[imperium Romanum|imperii Romani]] lingua Latina in rebus publicis privatisque uterentur, etiam lingua Latina [[Lingua Graeca|linguam Graecam]] magnopere adfecit, nec minus haec illam. Sicut [[lingua Graeca]], Latina [[lingua flexiva]] est, ut nexus verborum non ex ordine appareat, sicut [[mos]] est [[linguae Romanicae|linguis Romanicis]] et [[Lingua Anglica|Anglicae]], sed ex [[affixum|affixis]].
Usus linguae Latinae continuo ab antiquitate usque ad tempora hodierna extenditur. Saeculis VII-IX multas peperit linguas quae [[linguae Romanicae]] vocantur, sicut [[Lingua Catalana|Catalanam]], [[Lingua Dacoromanica|Dacoromanicam]], [[Lingua Francogallica|Francogallicam]], [[Lingua Gallaica|Gallaicam]], [[Lingua Hispanica|Hispanicam]], [[Lingua Italiana|Italianam]], [[Lingua Lusitana|Lusitanam]], ne omnes afferantur.
Ex tempore [[Res Novae Franciae|rerum novarum Francicarum]], quamquam [[Ecclesia Catholica Romana]] nec non institutiones academicae saeculares adhuc lingua Latina utuntur, [[lingua mortua]] appellari solet, praesertim [[nationalismus|nationalismi]] causa, quia ex [[saeculum 18|saeculo duodevicesimo]] patrius sermo esse gradatim desiit. Attamen hodie multi homines Latine loqui sciunt. Quin etiam [[Finlandia]] iam plus viginti annos undis radiophonicis nuntios emittere pergit, sedes Latinae interretiales multiplicantur ac conventus internationales, quorum participes solo hoc sermone utuntur.
== Historia ==
{{vide-etiam|Historia Latinae}}
In subfamilia [[linguae Indoeuropaeae|linguarum Indoeuropaearum]] [[Linguae Italicae|Italica]] linguam Latinam esse constat. [[Abecedarium]] quidem eius de abecedario [[lingua Etrusca|Etrusco]] venire putatur, quod se invicem de [[Euboeica|Euboeico]] evolvit. Huius [[glottologia|linguae historia]] usque hodie sex aetates complectitur: archaicam, classicam, postclassicam, medievalem, humanisticam, et neolatinam, quae subter in tabula ostentatur.
{{Historia Linguae Latinae}}
[[Fasciculus:Lapis-niger.jpg|thumb|upright=0.7|left|[[Cippus]], in quo invenitur antiquissimum exemplum Latinae linguae, sub [[Lapis Niger|lapide nigro]] in [[Forum Romanum|Foro Romano]].]]
=== Archaica ===
[[Fasciculus:Hermes 16 illustration1.png|thumb|upright=0.8|''[[Inscriptio Duenos]]'' sic, ut historicus [[Hendricus Dressel]] reddit.]]
{{vide-etiam|Lingua Latina archaica}}
Lingua Latina censetur in Italiam circa [[saeculum 9 a.C.n.]] a [[migratio|migrantibus]] ex [[septentrio]]nibus lata esse, qui deinde Latium incolerent, in qua [[regio]]ne [[urbs]] [[Roma]] orta est. Ibi in linguam Latinam verba e variis linguis—[[lingua Etrusca|Etrusca]], [[lingua Graeca|Graeca]]—venerant, sicut ''persona'' (Etrusce ''perśnu''), quod est late agnitum, vel etiam talia vetustiora, ut visum est primum in [[Titus Maccius Plautus|Plauti]] et [[Publius Terentius Afer|Terentii]] operibus, qualia ''techna'' (Graece ''τέχνη'') et ''machaera'' (Graece ''μάχαιρα'').
[[Litterae Latinae]] hanc per aetatem mutatae sunt, cum exempli gratia terminationes veteres ''-os'', ''-om'', ''-oi'', et ''-osom'' aetate classica ad ''-us'', ''-um'', ''-i'' et ''-orum'' mutatae sunt. Littera intervocalica ''s'', quam [[Lingua prisca Indoeuropaea]] praeservabat, ubique in ''r'' mutata est, quod [[rhotacismus]] dicitur. Itaque, etiam ob rhotacismum genetivus ''*honos-is'' ad ''honor-is'' atque eodem modo etiam nominativus ''honos'' ad ''honor'' mutati sunt.
=== Classica sive Aurea ===
{{Hic redirigit|Lingua Latina classica}}
[[Fasciculus:Commentarii de Bello Gallico.jpg|thumb|upright=0.7|left|''[[Commentarii de Bello Gallico]],'' versio anno [[1783]] edita, [[liber|libri]] a [[Gaius Iulius Caesar|Iulio Caesare]] circa annum 40 a.C.n. scripti]]
Temporibus adversis{{dubsig}} in [[oeconomia]] et [[politica]] et [[cultura]], patricii ex Latinae colloquialis{{dubsig}} varietatibus [[lingua franca|linguam francam]] Latinam creaverunt, adhibitam in administratione et doctrina et ad [[litterae|litteras]] colendas. Hoc tempus fuit Aurea Latinae Aetas, [[saeculum 1 a.C.n.|saeculis 1 a.C.n.]]–[[saeculum 1|1 p.C.n.]].
Antequam tota Italia in dicionem Imperii Romani [[saeculum 1 a.C.n.|saeculo 1 a.C.n.]] redacta est, per totam paeninsulam homines utebantur sive [[Lingua Celtica]] (post huius gentis incursiones [[saeculum 4 a.C.n.|saeculo 4 a.C.n.]] trans Padum), sive illa non-Indoeuropaea lingua Etrusca, sive aliis linguis Italicis, sicut [[lingua Osca|linguis Osca]] et [[lingua Umbra|Umbra]] (appellatis "Sabellicis"), et [[lingua Falerica]], cognata linguae Latinae, qua loquebantur prope Romam ad septentriones. Sunt etiam Sicaniae aut Siculae linguarum pauca indicia, sed hae linguae modo videntur similes Latinae-Faliscae esse. [[Colonia|Coloni]] vero Graeci [[saeculum 8 a.C.n.|saeculo octavo a.C.n.]] etiam suam linguam in eas Italiae partes, quas ad litora meridiana [[Sicilia]]mque orientalem colebant, tulerunt. Imperio autem Romano crescente lingua Latina ideo praeoptata erat praeter linguam Graecam, ut omnes fere hac lingua locuti sunt, praesertim in Italia meridiana.
[[Fasciculus:Prologus Ioanni - Vulgata Clementina (Verlag Friedrich Pustet, 1922, p. 197).jpg|175px|thumb|[[Biblia Sacra]] [[Christianismus|Christiana]] in Latinum ab [[Hieronymus|Sancto Hieronymo]] annis [[390]]-[[400]] conversa (versio [[Vulgata Clementina]] anno [[1605]] edita).]]
=== Post aetatem classicam ===
Lingua, qua loquebantur populi, paulatim de Latina franca Latina distulit, quam [[schola]] tenere conabatur, et de litteraria. Diutissime de [[lex|legibus]] et de rebus publicis et de aliis per totum [[Imperium Romanum]] Latine dictum est. At, quamquam opera superstantia Romana sunt paene omnino scripta Latina Classica lingua, [[Cicero]]nis [[Gaius Iulius Caesar|Caesarisque]] aliorumque opera comprehensa, vera lingua dicta in Imperio Romano occidentali erat [[Latina Vulgaris]], quae tantum [[grammatica|grammaticis]], vocabulario, et postea locutione differt.
Etiam Romani optimates linguam Graecam discere solebant, et illa uti amabant, cum eam ad [[philosophia]]m et litteras pertinere aestimassent. Alioqui Graece plurimi, praecipue in [[Imperium Romanum Orientale|Imperio Orientali]], adeo loquebantur, ut lingua Graeca, [[commercium|commercio]] et peregrinationi quasi lingua franca eo die habita est. Post ultimum discrimen inter Imperia Orientale et Occidentale anno [[395]], in Orientali demum Graeca pro Latina usui legitimo et gubernatorio substituta est, ex ea causa, quod in illis partibus omnes societatis ordines diu lingua Graeca locuti essent.
=== Mediaevalis ===
{{Vide-etiam|Latina Mediaevalis}}
[[Fasciculus:Digesta.jpg|thumb|upright=0.8|Textus digestorum [[Corpus Iuris Civilis|Corporis Iuris Civilis]] cum glossis et notis iuris consultorum medii aevi]]
[[Medium Aevum|Aevo Medio]] incipiente, lingua Latina fuit publicus multarum [[Europa|civitatum Europaearum]] sermo [[Status Pontificius|Stato Pontificio]] incluso. Quamquam autem lingua a [[schola|scholis]], [[eruditio|eruditis]], et [[civitas|civitatibus]] adhibebatur, sermones vulgares a lingua Latina magis magisque inter se differebantur, ut tandem [[Linguae Romanicae|Romanicae linguae]] ortae sunt.
In [[Ducatus Sabaudiae|Sabaudiae Ducatu]], hodierna in sola aetate, linguae novae ut sermones adhibitae, verbi gratia linguae Italica et Francogallica, linguam Latinam ab anno [[1561]] suppleverunt.{{Cdref}} Itaque, Imperii [[Austria]]ci in ''[[Croatia]]e et Slavoniae Ducatu'' lingua Latina usque ad annum [[1848]] unica officialis fuit et in ducali contione usitata est, atque leges novae Latine editae sunt. ''Ephemerides Zagrabienses'' vel acta publica hebdomadalia in urbe Zagrabia Croatiae ad annum [[1772]] Latine edita fuerunt.{{Cdref}}
[[Fasciculus:Newton-Principia-Mathematica 1-500x700.jpg|thumb|left|125px|''Philosophiae naturalis principia mathematica,'' [[liber]] ab [[Isaacus Newtonus|Isaaco Newtono]] Latine anno [[1687]] scriptus]]
=== Humanistica ===
{{Vide-etiam|Lingua Latina Renascentiae}}
Aetas humanistica censetur ex saeculo quartodecimo incipere. Post [[schisma]]ta [[Reformatio|protestantium]] scholares humanistici conati sunt linguam Latinam convertere in [[lingua internationalis|linguam internationalem]]. Lingua Latina igitur hac aetate lingua quotidiana [[Ecclesia Catholica|Ecclesiae Catholicae Romanae]] non tantum fuit, sed tamen [[Scientia (ratio)|scientiae]], [[Ius|iuris]], et litterarum. Pleraque nomina et [[taxinomia]]e et [[biologia]]e, et [[iurisprudentia|iuris]] ex hac lingua (et Graeca) ducta sunt. Describitur ergo ordo [[planta]]rum (id est florum herbarumque arborumque) et [[animalia|animalium]] adhuc Latine.
Nationalismus autem civitatum Europaearum magnopere per hanc aetatem quoque auctus est, quod effecit, ut civitas quaeque propriam linguam nationalem distinctamque petivisset: [[Britanniarum Regnum]] tandem [[lingua Anglica|linguam Anglicam]] habuit, [[Francia]] linguam Francogallicam, [[Hispania]] Hispanicam, [[Germania]] [[Lingua Theodisca|Theodiscam]], Italia Italicam, etc.
Demum lingua Latina ut [[lingua franca]] internationalis omnino desinit, a lingua Francogallica dimota, post [[Rerum Francicarum Eversio|Rerum Francicarum eversionem]], cum Francia revolutionem contra Ecclesiam Catholicam Romanam habuit, et imperium per [[Europa continentalis|continentem Europaeum]] extendit [[saeculum 18|saeculo duodevicensimo]] sub [[Napoleo Bonaparte|Napoleone Bonaparte]].
=== Neolatina ===
[[Fasciculus:Wallsend platfom 2 02.jpg|thumb|upright=0.8|Omnia signa [[Statio Segedunensis|Stationis Segedunensis]] hodie et Anglice et Latine scripta sunt.]]
{{vide-etiam|Lingua Neolatina}}
Aetas neolatina saeculo undevicensimo incipere putatur. Hac aetate linguae usus definitur ab [[Lingua Latina Ecclesiastica|Ecclesia Catholica Romana]] et ab [[Lingua Latina academica|academicis secularibus]], qui mores classicos recolere volunt.
[[Lingua Latina Ecclesiastica]] sermo specialis ab Ecclesia Catholica Romana adhibitus vocatur. Lingua adhibita est in editionibus typicis librorum liturgicorum, litteris et scriptis [[papa|Papae]], praesertim illis quae [[Epistula encyclica|encyclicae]] nominantur, ceterisque scriptis et congregationum sanctae sedis et Civitatis Vaticanae. Etenim cantus et preces sacrae liturgiae saepe Latine exercentur. Hodie est enim lingua Civitatis Vaticanae, cuius tamen cives in alloquio non lingua Latina, sed lingua Italica utuntur. Etiam relinquerunt in Ecclesia Catholica nonnullae communitates quae sicut [[Fraternitas Sacerdotalis Sancti Petri]] aut [[Fraternitas Sacerdotalis Sancti Pii X]] secundum Traditionem quam semper exercuit Ecclesiam ab Nicaei Consilio ad Vaticanum II Consilium Latinam Missam celebrunt.
[[Lingua Latina academica|Multi academici]] autem hodie etiam veram linguam aetatis classicae recreare petunt. Hi fautores neolatini praecipue modum [[latinitas viva|latinitatis vivae]] ad linguam Latinam discendam colunt, ubi discipuli linguam discunt ea utendo ad res quotidianas describendas. Quod ad propositum, fautores nova vocabula facile admittunt ad res hodiernas reddendas, multas [[Institutiones Latinae|institutiones]] ad linguam citandam statuunt, et multos [[Libri Latini|libros Latine]] scribunt.
=== Regnum Hungariae ===
Lingua Latina temporibus Neolatinis plura Europae regna non utuntur, nisi in rebus Ecclesiae operibusque scientiae. In [[Imperium Romanum Sacrum|Imperio Romano Sacro]] Italiaeque regionibus iam a [[saeculum 15|saeculo decimo quinto]] nobiles competentesque ad gubernandum non Latine, sed suae civitatis idiomate, scilicet Theodisce et Italiane his in casibus loquuntur. [[Hungaria]], quae minor in regnis Europae erat, usque ad [[1844]] multarum civitatum regni eiusque conservativismi causa in [[lex|legislatione]] in diaetis Latino sermone utebantur. Thesaurus Latinitatis Hungaricae etiam in eo demonstratur, quod regni historiae paene tota legenda gestaque, ephemerides, varii libri scientiae etc. in hoc sermone scripta sunt. Inito nationalismo multi fuerunt, qui pro Hungarorum sermone multum laboraverunt, sineque ulla animadversione variarum aliarum gentium, qui etiam in regno Hungarico vivebant hi linguarum cultores officium Hungarice discendi ad cunctas scholas amplificaverant; disputata igitur erat quaestio linguae civitatis 50 annos, a finibus saeculi duodevicensimi usque ad 1844. Contra totam solum Croati adversabantur: Croati nobiles decreverunt in diaeta provinciali anno [[25 Novembris]] [[1805]], ut "nullo tempore linguae Hungaricae, aut alterius, praeter Latinam in his regnis usus fiat."
=== Condicio linguae hodiernae ===
==== Germania ====
Secundum [[Officium Rerum Statisticarum Foederale]] in [[Germania]] in scholis 8 centesimae partes omnium discipulorum annis [[2004]] et [[2005]] Latinum sermonem didicerunt, anno [[2009]] autem 9 partes centesimae.<ref>FAZ.Net 24 Iunii 2010: Nadine Bös: "Für die Schule, nicht fürs Leben" (Scholae, non vitae). {{ling|Germanice}}</ref> Diarii, quod vulgo ''[[Frankfurter Allgemeine Zeitung]]'' vocatur, diurnarii moderatores de rebus personalibus triginta [[societas anonyma|societatum anonymarum]] quanti momenti apud seipsos linguae Latinae scientiam esse quaesiverunt. Diurnarii illarum societatum moderatores quaesiverunt quarum capitalis sortibus statistici utuntur ut medium pretium Germaniae syngrapharum<ref>[https://en.wiktionary.org/wiki/syngrapha#Latin Vide Victionarium.]</ref> et eius momentum computent. Quae societates sunt maximi momenti in [[oeconomia]] Germanica et ille sortium numerus index vocatur [[DAX]]. Responsum est{{dubsig}} e viginti duabus societatibus ex triginta quaesitis. Ex una solum societate nomine "[[Bayer AG]]" responsum acceptum est, indicans pro nonnullis rebus in societate sermonis Latini scientiam aliquid valere. Alii responderunt Latinae linguae scientiam non esse criterium,{{dubsig}} secundum quod personas in societate munus ad fungendum eligerent.
== De sermone Latino ==
:''Vide rem principalem: [[Sermo vulgaris Latinus]].''
'''Latina vulgaris''' erat sermo plebis vel ordinis inferioris societatis [[Roma antiqua|Romae antiquae]] vel in Latio. Ne [[Cicero]] quidem Latina litterata formalique in sermone vulgari fari solebat. Rudium ordo vel ineruditum vulgus tamquam minime intellegeret et loquebatur simpliciori varietate Latinae minus tenens regulas et accipiens nova elementa. Haec haud classica qua exculta ad linguas Romanicas (Francogallica, Hispanica, Italica, Lusitanica, Dacoromanica),{{dubsig}} quia, quamvis auctoritas sit classica, genuinus sermo cotidianus fuit.<ref>Gavin Betts, ''Teach Yourself Complete Latin,'' p. 7.</ref>
Quomodo sermo Latinus cotidianus classicusque sonaret, recte nescimus, quia paene omnes litterae Romanae in lingua Latina classica erant.<ref name="LKHS">[[Thorus Janson]], ''Latin: Kulturen, historien, språket'' (Wahlström & Widstrand, 2009), ISBN 978-91-46-20428-2.</ref> Sed imaginem eius accipere potes per [[comoedia]]s Romanas.<ref name=LKHS/> Hic est aliquid a [[Plautus|Plauto]] conscriptum:<ref name=LKHS/>
:<small>CLEOSTRATA</small> : Myrrhina, salve.
:<small>MYRRHINA</small> : Salve mecastor: sed quid tu's tristis, amabo?
:<small>CLEOSTRATA</small> : Ita solent omnes quae sunt male nuptae: Domi et foris aegre quod sit satis semper est. Nam ego ibam ad te.
:<small>MYRRHINA</small> : Et pol ego istuc ad te. Sed quid est, quod tuo nunc animo aegre'st? Nam quod tibi'st aegre, idem mihi'st dividiae.
"tu's" = tu es, "aegre'st" = aegre est, "tibi'st" = tibi est, et "mihi'st" = mihi est.<ref name=LKHS/> Verbum "pol" est [[maledictum]] mite, significat "apud Pollucem".<ref name=LKHS/>
== Litterae et pronuntiatus ==
{{vide-etiam|Abecedarium Latinum|Pronuntiatus Latinus}}
{| cellpadding="2" cellspacing="3" align="center" style="border: 0px; float:right;"
|-
|
{|border=0 cellspacing=0 cellpadding=4 style="margin-bottom:1em;font-size:large; text-align:center; border:0 none transparent;" summary="26 capital letters, each linked to its article"
|+ style="font-weight:normal; font-size:small; margin-top:1em;" | Litterae maiusculae
|- style="border-top:1px solid #999;"
|| [[A]]|| [[B]]|| [[C]]|| [[D]]|| [[E]]|| [[F]]|| [[G]]|| [[H]]|| [[I]]|| [[J]]||[[K]]|| [[L]]|| [[M]]
|-
| [[N]]||[[O]]||[[P]]||[[Q]]||[[R]]||[[S]]||[[T]]||[[U]]||[[V]]||[[W]]||[[X]]||[[Y]]||[[Z]]
|}
|-
|
{|border=0 cellspacing=0 cellpadding=4 style="margin-bottom:1em; font-size:large; text-align:center; border:0 none transparent" summary="26 small letters"
|+ style="font-weight:normal; font-size:small; margin-top:1em;" | Litterae minusculae
|- style="border-top:1px solid #999;"
|| a|| b|| c|| d|| e|| f|| g|| h|| i|| j|| k|| l|| m
|-
| n||o||p||q||r||s||t||u||v||w||x||y||z
|}
|}
Aetate classica abecedarium Latinum viginti tres litteras habuit, quod excludit litteras J, U, et W. [[Medium Aevum|Medio Aevo]] additae sunt ad abecedarium et litterae J, U, W, et litterae minusculae.
Pronuntiatio litterarum aliquantum inter locutores hodie variat. Exempli gratia, litterae V et W [IPA|v] pronuntiantur apud locutores ecclesiaticos, sed semivocalis (IPA [uw] vel [w]) apud academicos. Littera J, cum adhibetur, pronuntiatur semivocalis (IPA [ij] aut [j]) aut ut 'J' aliarum linguarum (IPA [dʒ], [ʒ], aut [x]).
Lingua sex diphthongos ostendit: ae = [aɪ̯], ei = [eɪ̯], oe=[ɔɪ̯], au = [aʊ̯], eu = [ɛʊ̯], ui = [ʊɪ̯]. Ne diphthongi pronuntientur, [[diaeresis]] super secundam vocalem additur: aes (gen: aeris) versus aër (gen: aëris), heros (pl. heroës).
Lingua etiam vocales breves a longis distinguit. Antiquitate et apud multos huius diei locutores, vocales longae [[apex|apicibus]] super litteras monstrantur: breves enim scribuntur a, e, i, o, u, y, et longi á, é, í, ó, ú, ý. Sunt quoque hodie qui [[macron|macris]] vocales longas indicant scribentes: ā, ē, ī, ō, ū, ȳ.
[[Fasciculus:Hocgracili.jpg|thumb|upright=0.8|Litteratura cursiva antiqua recreata ad exemplum [[Tabulae Vindolandienses|Tabularum Vindolandiensium]]]]
Praeceptum Latinum, quo [[syllaba]]rum [[accentus]] in dictibus polysyllabis determinetur, est hoc:
# Accentus in paenultima syllaba cadit cum dictum solum duas syllabas habet, aut cum vocalis paenultima est longa, aut cum duo consonantes vocalem paenultimam sequuntur;
# Accentus aliter in antepaenultima syllaba cadit.
Cum vocalium longitudo tantum in accentu determinando et in ablativo casu interdum distinguendo refert, sunt scriptores qui praecipue vocales longas apicibus macronibusve monstrent, cum in paenultimá vel ultimá syllabá cadunt (quod hác in clausulá monstrátur). Alii scriptores, sicut [[Arcadius Avellanus]], solos accentus ipsos apícibus denotavérunt cum extra paenúltimam sýllabam caderent (quod hac in cláusula monstratur).
== Grammatica ==
[[Fasciculus:Susenbrot.JPG|thumb|upright=0.8|Grammaticae Artis Institutio ab Ioanne Susebrotum anno [[1539]] scripta]]
+[[Fasciculus:WIKITONGUES- Titus speaking Latin.webm|thumb|upright=0.8|Latine loquor.]]
{{vide-etiam|Grammatica Latina}}
Sicut linguae Graecae, sunt Latinae declinationes. Pro paradigmate nomina numerata sunt in declinationes et verba in coniugationes. In sententiis, voces sic ordinari solent:
# primae sunt [[subiectum (grammatica generalis)|subiectum]]: ''nomen'' aut ''pronomen'' casu nominativo a nominibus adiectivis et nominibus casu [[genitivus|genitivo]] descriptum,
# sequuntur [[praedicatum]]: ''verbum coniugatum'' subiectum describens, ei praefixum nomen casu accusativo, nomen casu dativo, adverbia et descriptionem adverbialem.
Quia nomina et pronomina declinantur, munus eorum casu patefit, et dictionum ordo in sententiis variare potest. More Latino, dictiones notabiles in initio vel fine sententiae ponuntur.
=== Nomina substantiva ===
[[Nomen substantivum]] est pars orationis quae sive rem, sive hominem, sive locum sive notionem nominat, et per se intellegitur:
* [[Nomen proprium]] singulum nominat hominem vel locum.
* [[Nomen appellativum]] classem nominat sive rerum sive hominum sive locorum.
* [[Nomen collectivum]] multitudinem rerum nominat singulariter.
* [[Nomen abstractum]] sive qualitatem sive statum sive actionem sive notionem nominat, sicut per se exsisteret.
[[Fasciculus:HofmanniLexiconUniversale.jpg|thumb|175px|[[Iohannes Iacobus Hofmannus|Hofmanni]] [[Lexicon Universale]] anno [[1698]] editum, quod multa nomina Latina nobis praebet]]
{{vide-etiam|Declinatio (grammatica)}}
Paene omnia nomina Latina declinantur, ut ea simul designent:
* Casus septem, qui [[nominativus]], [[vocativus]], [[accusativus]], [[genitivus]], [[dativus]], [[ablativus]], [[locativus]]que appellantur,
* Genera tria (masculinum, femininum, et neutrum), et
* Numeros duos (pluralem et singularem).
Paradigmata substantivorum divisa sunt in quinque declinationes, pro terminatione casus ablativi: ''a, o, i, e, u''
Quod ad casus grammaticos spectatur:
* Casus ''locativus'' iam quoque aetate classica, ut hodie, solus adhibitus est ad designandum quo loco aliquid exstat, utrum in ''urbe'' vel in ''[[oppidum|oppido]]'', vel in aliis locis sicut ''in urbe Roma=Romae'', ''in domo=domi'', ''in rure=ruri'', vel ''in foco=foci''. Nomina primae secundaeque declinationis ''propria'' formas speciales sumunt locativas, quae singulari numero idem sunt ut casus genetivus. Ablativus autem secundae declinationis quoque adhibitus est sensu locativo, cum ''quarto anno'' et similibus dicimus. Nominum tertiae declinationis locativus idem formatur ut dativus. Et aliarum declinationum et formarum pluralium locativus idem formatur ut ablativus. ''Tertio die'', ''pridie'', et ''hodie'', exempli gratia sunt exempla locativi quintae declinationis.
[[Fasciculus:Domine, quo vadis.jpg|thumb|200px|''Domine quo vadis?'', pictura anno [[1602]] ab [[Hannibal Carracci|Hannibale Carracci]] picta, et in [[Pinacotheca Nationalis (Londinii)|Pinacotheca Nationali Londinii]] monstrata, cuius titulus usum adverbii ''quo'' monstrat]]
* Casus ''ablativus'' quidem aetate classica multos usos complectitur: instrumentales, locativos, necnon ablativos veros ''unde'' vel ''a quo latere ortus'' significantes. Casu ''instrumentali'', quem aliae linguae Indoeuropaeae habent, lingua Latina aetate classica omnino iam caruit; munus eius et munus casus ablativi antiqui in casum ablativum classicum volvitur. Quamquam casus ablativus ''a quo latere ortus'' significare Latine solet, oportet nos notare adverbium ''quo'' a casu pronominis ablativo distinguendum esse, quia ''adverbium'' ''quo'' significat ''ad quem locum'' nec ''a quo loco'' (''unde'') nec ''in quo loco'' (''ubi''), neque ''quo tempore'' (''quando'').
[[Fasciculus:Advokat, Engelsk advokatdräkt, Nordisk familjebok.png|thumb|200px|[[Causidicus]] [[reus|reum]] in [[ius|iudicio]] accusat.]]
* Casus ''dativus'' indicat, sive quem actio verbi oblique afficit, sive cui aliquid datur, sive propter quem aliquid agitur, sive cui aliquid agendum est, sive cui aliquid licet, lubet, satis, bene, aut male sit. Dativus Latinus quoque sensu possessivo adhibitus est, ad possessionem fortiter dicendum, exempli gratia in sententia ''Nomen mihi est = Nomen meum est.''
* Casus ''genetivus'' indicat nomen quoddam alterum nomen afficere: possessionem vel materiam vel classem vel qualitatem vel quantitatem. Latine quoque genetivus fungit cum nominibus actionis
** cum nominibus substantivis scribimus e. g. "caritas tui = caritas erga te", "precatio deorum=precatio ad deos", "impetus urbis = impetus in urbem", "invidia mei= mea invidia";
** cum nominibus adiectivis, quae obiectum petunt, scribimus e. g. "avidus laudis", "memor vestri", "oblitus sui", "amor sui", "nostrae consuetudinis imperitus", "plenus fidei";
* Casum ''genetivum'' regunt
** verba memorandi vel obliviscendi, quae aut accusativum aut genetivum petunt;
** verba impersonalia, sicut refert et interest, quae petunt hominem affectatum genetivo casu reddere.
* Casus ''accusativus'' Latine, ut in aliis [[lingua synthetica|linguis syntheticis]], rem designat illam, quam verbi actio directe afficit. Quoque autem designat Latine actionis effectum, tempus dum aliquid accidit, rem aut locum ab actione petitum, subiectum in sententis indirectis, exclamationes. Omnes [[praepositio]]nes Latinae aut ablativum aut accusativum petunt.
* Casus ''nominativus'' simpliciter id aut eum designat, qui verbi actionem agit.
* Casus ''vocativus'' designat quem ab altero vocatur. Vocativus Latinus semper idem est ut nominativus, praeterquam in declinatione secunda, ubi nomina quae in ''-us'' desinunt, vocativum formant ''-e'' addendo, et ubi nomina quae in ''-ius'' desinunt, vocativum formant ''-i'' addendo.
=== Nomina adiectiva ===
''[[Nomen adiectivum]]'' dicitur nomen, quo rei vel rerum qualitas et numerus indicetur:
* [[Nomen adiunctivum]] quod qualitatem rei describit
* [[Nomen numerale]] quod quantitatem vel [[numerus|numerum]] rei dat.
Sicut qualitas et numerus haud separatim exsistere intellegitur, tamen adiectivi [[exitus]] necessario adaptatur ad substantivi descripti genus, numerum et casum. Latine autem plurima nomina numeralia sunt indeclinabilia.
Adiectivi sensus ab adverbio et nomine casu ablativo et genetivo adaptatur, ubi ablativum saepe formatur vel ex [[supinum]], e.g. "mirabile dictu."
Adiectiva ex nominibus substantivis et verbis derivantur, [[suffixum|suffixa]] ad [[thema grammatica|themata]] addendo, sicut -ulus, -culus, -osus, -tus, -eus, -alis, -arius, -orius, -ilis, -anus, -ensis, -inus, -eius, -icus, -ax, -idus, -ivus, -tivus, -ulus, -uvus, -ilis, -bilis, -tilis, et cetera. [[Participium]] specialiter dicitur adiectivum ex verbo formatum, quuod actionem quandam ad [[subiectum]] attribuit, e.g. faciens, factus, facturus. Ob naturam suam verbalem, haec adiectiva saepe argumenta casu ablativo, accusativo, et dativo additiva petunt, secundum consuetudinem verbi.
=== Comparationes ===
[[Fasciculus:BurjDubaiHeight.png|thumb|upright=0.8|[[Turris|Turres]] altae quae comparandae sunt: [[Turris Khalifa|Turris Chalifae]] (rubro colore depicta) altissima est omnium. [[Turris Taipeiensis]] est tam alta quam [[Turris Sicagoensis]] (in medio). Turris Taipeiensis autem altior est quam Turris Londoniensis (ad laevam).]]
Adiectiva generaliter tres gradus comparationis admittunt:
* Positivus: e.g. (genere masculino) bonus, malus, magnus, longus, . . .
* Comparativus: e.g. melior, peior, maior, longior, . . .
* Superlativus: e.g. optimus, pessimus, maximus, longissimus, . . .
Ut substantiva comparentur, mos est adhibere:
* casum ablativum rei comparatae
* adverbium "quam" + nomen rei comparatae (necessario cum casus rei comparatae nec nominativus nec accusativus est)
Exempli gratia "Ille est maior fratribus suis" = "Ille est maior quam fratres sui."
=== Pronomina ===
[[Pronomen]] pars orationis est, quae rem, locum, aut hominem numquam per se ''nominat'', sed nominis loco in sententiis adhibetur. Sicut nomina, pronomina pro numero, genere et casu declinatur.
In lingua Latina, omnia pronomina ex adiectivis ori putatur. Multa adiectiva enim saepe vim pronominalem in orationibus praebent.
=== Verba ===
[[Fasciculus:The Triumphs of Caesar, IX - Julius Caesar on his triumphal chariot; Andrea Mantegna (1484-92).JPG|thumb|upright=0.8|[[Suetonius]] narrat verba [[Gaius Iulius Caesar|C. Iulii Caesaris]]: "[[Triumphi Gai Iulii Caesaris|Pontico triumpho]] inter pompae fercula trium verborum praetulit titulum ''[[Veni, vidi, vici|veni: vidi: vici]],'' non acta belli significantem sicut ceteris, sed celeriter confecti notam."]]
{{vide-etiam|Coniugatio}}
''[[Verbum (temporale)|Verbum temporale sive verbum]]'' est pars orationis, quae actionem vel qualitatem rei praedicat. Quod verbum Latinum per eius [[coniugatio]]nem subiectum quoddam necessario implicat, verbum est unica orationis pars, quae perfectam orationem sola constituere potest.
Verba Latina coniugantur, ut ea simul designent:
* Modos quattuor (indicativum, infinitivum, imperativum, coniunctivum),
* Tempora tria (praesens, praeteritum, et futurum),
* Aspectus duos (imperfectum et perfectum),
* Personas tres,
* Numeros duos (pluralem et singularem),
* Genera duo (activum et passivum).
Paradigmata verborum in partes quattuor, coniugationes vocatas, divisa sunt pro terminatione infinitivi praesentis -āre, -ēre, -ere, -īre.
Ut verba Latina ampliter declinentur, saltem studendae sunt hae quattuor verbi terminationes: indicativi praesentis primae personae, infinitivi praesentis, infinitivi perfecti, supini, e. g. :
* amo, amāre, amāvisse, amātum
* moneo, monēre, monuisse, monitum
* lego, legere, lēgisse, lēctum
* capio, capere, cēpisse, captum
* audio,audīre, audīvisse, audītum
Ut verba irregularia, sicut sum, possum, eo, etc. declinantur, plures terminationes discendae sunt.
=== Adverbia ===
[[Fasciculus:Muybridge race horse animated.gif|thumb|upright=0.7|left|Quam celeriter currit equus! Hac in sententia adverbia describunt quomodo equus currat: Primum adverbium "quam" sequens adverbium "celeriter" describit, sensum eius augens.]]
[[Adverbium]] est pars orationis quae actionem describit, verborum vel adiectivorum. Adverbia respondunt ad quaestiones: quomodo? cur? quando? ubi? Exempli gratia, in oratione "Puer bene legit.", adverbium "bene" actionem verbi "legit" describit. Adverbium etiam potest adverbium describere, e.g. in oratione "Id multo bene est", "multo" "bene" describit.
Latine adverbia creare possumus libenter nominis adiectivi exitum mutando. Exempli gratia exitus ''-us'' in exitus ''-e'' aut ''-im'' mutatur, cum adiectiva primae declensionis habemus; et exitus ''-is'' in exitus ''-e'' aut ''-iter'' mutatur, cum adiectiva tertiae declensionis habemus. Videntur igitur: malus→male, seperatus→seperatim, facilis→facile, felix→feliciter.
=== Praepositiones ===
:::''Vide etiam: [[SIDSPACE]]''
Praepositiones sunt partes orationis indeclinabiles nomini, vel praenomini praepositae, quae affinitatem quandam inter ea indicant. Lingua Latina quadraginta et tres praepositiones habet.
Plurimae praepositiones ex adverbiis ortae sunt. Multa adverbia funguntur ut praepositiones, sicut "palam" et "clam". Et nonnullae praepositiones quoque vim adverbialem interdum habent, e.g. "Circum eo", "Ante eo", et "Propter eo". Interdum possumus idem dicere vi adverbiali ac vi praepositionali, e.g. "illo propter" (propter ut adverbium) = propter illum (propter ut praepositio).
=== Coniunctiones ===
[[Fasciculus:Handshake (Workshop Cologne '06).jpeg|thumb|upright=0.7|Coniunctiones dicta pariter conligant.]]
[[Coniunctio]] est pars orationis, quae alia elementa grammatica coniungit, dum relationes grammaticae inter ea praeservantur. Aliae coniunctiones ex [[adverbium|adverbiis]] ortae sunt, aliae ex pronominibus relativis praepositionibus ligatis. Nonnulla quidem adverbia Latina simul ut coniunctiones funguntur, sicut ''vel,'' ''ubi,'' ''ne,'' ''nec,'' et ''quam.''
=== Constructiones speciales ===
[[Fasciculus:Quentin Massys-Ecce Homo-1520,Doge's Palace,Venice.jpg|thumb|upright=0.7|left|''[[Ecce Homo]],'' tabula a [[Quintinus Mesius|Quintino Mesio]] ca. annum [[1520]] picta, cuius titulus usum dicti ''ecce'' monstrat, et praeclara verba nobis revocat [[Pontius Pilatus|Pontii Pilati]], cum Iesum cruciatum populo ostendit.]]
* [[Articulum]]: lingua Latina omnino articulis caret. Notandum autem est consuetudinem Latinam esse pronomine "hic" uti cum dicti declinationis casus definiuntur, pronomen "quisdam" saepe paene sensum articuli indefiniti capit, et pronomina "hic" et "ille" saepe sensum articuli definiti capiunt.
* [[Ecce]] est dictum grammaticum exclamativum quod "vide hoc!" fere significat; e.g. "ecce homo" = "vide hunc hominem"
* [[Res]] est nomen substantivum universale linguae Latinae. Dictum "res" adiectivo cuidam ligatum omnia significat, quae qualitatem adiectivo datam habeant. Hoc igitur est modus quo adiectiva in substantivum convertatur. Habemus igitur "res malae" = "omnia quae mala videntur"; "[[res informatica]]" = "omnia quae de informatica tractat"; "[[res publica]]" = "omnes res quae publice habentur" = "[[civitatis regimen]], ius, et [[mercatus]]"; [[res novae]] = "[[nuntia]]" = (in civilitate) "[[rerum eversio]]"
* Participium: est orationis pars, quae vim verbalem ostendit, dum adiectivo fungitur. In lingua Latina sunt quattuor participia:
:Praeteritum, vim passivam habens: amatus, visus, dictus, factus, sensus
:Praesens, vim activam habens: amans, videns, dicens, faciens, sentiens
:[[Gerundivum]], vim passivam habens, amandus, videndus, dicendus, sentiendus
:Futurum, vim activam habens: amaturus, visurus, dicturus, facturus, sensurus
* [[Supinum]], quod est nomen substantivum neutrum quartae declinationis ex participio praeterito formatum; habemus igitur supina: amatum, visum, factum, sensum. Addendo verbum "ire" ad supinum, Latine redditur propositum actionis quoddam. Ergo, "eam amatum it" = "it ad eam amandum" = "it ut eam amet" ~ "eam amabit". Supinum casu ablativo redditum praecipue in adiectiva modificando fungit: e.g. ''mirabile dictu''.
* [[Gerundium]], quod est nomen substantivum secundae declensionis ex participio gerundivo et infinitivo formatum.
:Gerundii significatio fere omnes significationes complectitur infinitivi, participii praesentis, et participii praeteriti. Casús nominativi loco verbi infinitivum adhibetur, loco aliorum casuum gerundivi neutri generis. Gerundii usus praecipue est in [[oratio obliqua|oratione obliqua]], [[clausula infinitiva|clausulis infinitivis]] et verborum adiectivorumque descriptionibus per genetivum. E.g. "Dicit se esse bonum", "Vivere est amare", et "Vivit amandi causa".
:Sicut gerundivum sensum normativum praebet, ita et gerundium. Habemus igitur: "homo id facit ad eam amandam" (gerundivum) = "homo id facit ad eam amandum" (gerundium) = "homo id facit eam amandi causa" (gerundium) = "homo id facit eo consilio ut eam amet" (clausula finalis)
[[Fasciculus:Diane de Versailles - Musée du Louvre AGER Ma 589.jpg|thumb|''Artemis cum damma'', [[sculptura]] Romana, quae Graecam anno [[325 a.C.n.]] a [[Leochares|Leochare]] factam simulat, monstratque venatricem [[Artemis|Artemidem]] bestiam [[damma]]m secutam (hoc est Artemis dammam iam assequitur et capit)]]
* Verba deponentia: ea dicuntur quae formá activá carent et cuius forma passiva sensum activum habent. Exempli gratia, inter verba deponentia numerantur:
::Primae coniugationis: mirari, minari, venari, recordari
::Secundae: vereri, reri, fateri
::Tertiae: sequi, loqui, uti, fungi, oblivisci, pati, frui, nasci, apisci, gradi
::Quartae: partiri, metiri, adsentiri, oriri, moriri
:Verba deponentia saepe participia sensu activo habent: e.g.
::"Homo bestiam sequens" = "homo qui nunc bestiam sequitur".
::"Homo bestiam secutus" = "homo qui iam bestiam sequitur"
::"Homini bestia sequenda" = "bestia quam hominem oportet sequi"
::"Homo bestiam secuturus" ="homo mox bestiam sequetur"
::NB. Futurum semper sensum activum habet. Quare, dicendum igitur est "Homo bestiam secuturus est" nec numquam pravum "Homo bestiam secutum it"
* Verba semi-deponentia: ea dicuntur anomala, quae partem imperfectam formae activae et partem perfectam formae passivae habent. Exempli gratia:
::Secundae: audeo, audere, ausus esse; gaudeo, gaudere, gavisus esse; soleo, solere, solitus esse
::Tertiae: fido, fidere, fisus esse; fio, fieri, factus esse
* [[Ablativus absolutus]]: est inclyta constructio Latina, ex casu ablativo instrumentali derivata, ubi participium et eius argumenta casu ablativo reddita pro [[clausula subordinata|clausulis subordinatis]] substituta sunt. Exempli gratia: "Urbe capta Aeneas fugit" = "cum urbs capta est, Aeneas fugit" = "quia urbs capta est, Aeneas fugit" = "postquam urbs capta est, Aeneas fugit." Ambiguitatem significationis quandam introducit, quam contextus sententiae solus potest resolvere.
== Auctores praeclari ==
{{vide-etiam|Libri Latini}}
[[Fasciculus:Heloïse et d'Abélard.jpg|thumb|upright=0.8|[[Petrus Abaelardus]] et Heloisa]]
[[Fasciculus:Methodus inveniendi - Leonhard Euler - 1744.jpg|thumb|upright=0.8|[[Leonhardus Eulerus]] multum de [[mathematica]] [[saeculum 18|saeculo duodevicensimo]] scripsit.]]
[[Fasciculus:Naturalishistoria.jpg|thumb|upright=0.8|Frons ''[[Naturalis historia]]e,'' veterrima [[encyclopaedia]]e a [[Gaius Plinius Secundus|Gaio Plinio Secundo]] [[saeculum 1|primo saeculo]] scriptae]]
[[Fasciculus:Meister der Fuldaer Schule (III) 001.jpg|thumb|upright=0.8|[[Calendarium]] antiquum anni [[1000]]]]
{{div col|3}}
* [[Titus Maccius Plautus]]
* [[Publius Terentius Afer]]
* [[Marcus Porcius Cato]]
* [[Gaius Valerius Catullus]]
* [[Quintus Horatius Flaccus]]
* [[Gaius Iulius Caesar]]
* [[Marcus Tullius Cicero]]
* [[Gaius Sallustius Crispus]]
* [[Titus Lucretius Carus]]
* [[Publius Ovidius Naso]]
* [[Publius Vergilius Maro]]
* [[Titus Livius]]
* [[Gaius Plinius Secundus]]
* [[Sextus Iulius Frontinus]]
* [[Cornelius Tacitus]]
* [[Gaius Suetonius Tranquillus]]
* [[Eusebius Sophronius Hieronymus]]
* [[Augustinus|Aurelius Augustinus Hipponensis]]
* [[Isidorus Hispalensis]]
* [[Beda|Beda Venerabilis]]
* [[Anselmus Cantuariensis]] sive Augustanus
* [[Petrus Abaelardus]]
* [[Thomas Aquinas]]
* [[Ianus Secundus]]
* [[Nicolaus Copernicus]]
* [[Galilaeus Galilaei]]
* [[Franciscus Baco]]
* [[Thomas Hobbes Malmesburiensis]]
* [[Ioannes Miltonus]]
* [[Benedictus de Spinoza]]
* [[Isaacus Newtonus]]
* [[Leonhardus Eulerus]]
* [[Ioannes Pascoli]]
* [[Benedictus XVI|Benedictus PP XVI]]
{{div col end}}
== Lingua Latina et linguae aliae ==
Lingua Latina est fundamentum
* [[Calendarium Romanum|Calendarii Romani]]
* [[Calendarium Gregorianum|Calendarii Gregoriani]]
* [[Calendarium|et multorum aliorum calendariorum]]
* Linguarum praecipuarum:
** [[Lingua Latina botanica]]
** [[Lingua Latina zoologica]]
** [[Lingua Latina apothecariorum]]
* [[Linguae Romanicae|Linguarum Romanicarum]] omnium
* et linguarum arte factarum:
** [[Interlingua]]
** [[Latino sine Flexione]]
** [[Esperanto]]
** [[Ido]]
== Lingua Latina in cultura populari ==
Lingua Latina aliquando in [[Cultura popularis|cultura populari]] (ut [[series televisifica|seriebus televisificis]], [[pellicula|pelliculis]], libris, et ceteris) videtur, primum in genere [[Phantasma|phantasmate]] mediaevali, et similibus, ubi saepe ut lingua [[magia|magica]] adhibetur, exempli gratia ad incantandum aliquem aut aliquid. Ut lingua magica audiri potest exempli gratia in serie televisifica''[[The Vampire Diaries]]'' ('Diaria Vampyrorum'; [[2009]]–praesens).
=== ''Lost'' ===
Est in ''[[Lost]]'' ('Perditus'; [[2004]]-[[2010]]), serie televisifica [[Litterae mysteriae|litterarum mysteriae]] populus qui Anglice ''The Others'' ("Alii") appellatur, et nostra lingua utitur.
=== ''Star Trek'' ===
Paulum nostrae linguae in ''[[Star Trek]]'' ('Iter Stellare'), universo [[scientia ficticia|ficto]], auditur. In parte cinematographica ''The Game'' ('Ludus') seriei televisificae ''[[Star Trek: The Next Generation]]'' ('Iter Stellare: Proxima Aetas'), brevis conversatio inter [[Wesley Crusher]] et [[Ioannes Lucius Picard|Ioannem Lucium Picard]] auditur:
:Picard: Quomodo tua Latinitas est?
:Wesley: Praestat quam prius.
:Picard: Oppido bonum.
Etiam sunt [[Sententiola|sententiolae]] Latinae scriptae usitataeque in universo ficto:
{|
|-
! Sententia
! Translatio Anglice
! Usus
! Pars cinematographica
|-
| Ad Astra per Aspera
| ''Reach for the Stars Through Adversity''
| Classis Spatialis Terrestris
| ENT - "These Are the Voyages..."
|-
| Audentes fortuna iuvat
| ''Fortune favors the bold''
| [[Columbia (Star Trek)|Columbia]]
| ENT - "Home", "Affliction", "Divergence"
|-
| Audentes Fortuna Imperii
| ''The bold (are) the fortune of the empire''
| [[ISS Avenger]]
| ENT - "In a Mirror", Darkly, Part II"
|-
| Caveat emptor
| ''Let the buyer beware''
| Datus et adhibitus ad ''[[Ferengi Alliance]]'' [[Data]]e
| TNG - "The Last Outpost"
|-
| Ex luna scientia
| ''From the moon, knowledge''
| [[NASA]]
| ENT - "First Flight"
|-
| Ex astris scientia
| ''From the stars, knowledge''
| ''[[Starfleet Academy]]''
| TNG - "The First Duty"
|-
| Inter Arma Enim Silent Leges
| ''In time of war, the law falls silent''
| Datus et adhibitus ad ''[[Section 31]]'' [[Gulielmus Ross|Gulielmi Ross]]
| DS9 - "Inter Arma Enim Silent Leges"
|-
| Res Gesta Per Excellentiam
| ''Achievement through excellence''
| [[NASA]]
| ENT - "First Flight"
|-
| Tempus fugit
| ''Time Flees'' vel ''Time Flies''
| [[Ducane]] locutum
| VOY - "Relativity"
|}
Plures tituli partium cinematographicarum Latini sunt:
* TNG
** Sub Rosa
* DS9
** Dramatis Personae
** Inter Arma Enim Silent Leges
* VOY
** Ex Post Facto
** Non Sequitur
** Alter Ego
* ENT
** Terra Nova
** Vox Sola
=== ''Stargate'' ===
In ''[[Stargate]]'' ('Astrorum Porta') universo [[scientia ficticia|ficto]], [[vita extraterrestris]] prudens est ''Alteri'' appellata. Ut nomen dicit, lingua Latina loquuntur, sed non nostra; alia versione linguae cuius [[Lingua Latina archaica|linguam Latinam archaicam]] agit. ''[[Stargate (machina)|Stargates]]'' ("Astrorum Portae"), quae in universo ficto videntur, Alterorum aedificabantur a pluriis [[millio]]nibus [[Annus|annis]].
Alteri duabus partibus consistunt: ''Anquietate'' ('antiquitas' Latine), Anglice autem (''The'') ''Ancients'', "antiqui", appellatur, et ''Oris'' ('di'), qui Anglice ''Ori'' (['ɒraɪ]) appellantur. Antiquitas in [[Galaxias|galaxiis]] [[Via Lactea]] et Pegaso (galaxia in constellatione [[Pegasus (constellatio)|Pegasi]] sita) [[habitatio|habitabant]], et in indicto galaxia [[deus|Dei]] habitabant.
Certo tempore antiquitas nobis hominibus terrestribus linguam suam dabat, quae tempore procedente ad nostram linguam Latinam evolvebatur.<!--?-->
{{NexInt}}
* [[Europa Latina]]
* [[Institutiones Latinae]]
* [[Latinitas viva]]
* [[Lingua Latina Renascentiae]]
* [[:Categoria: Professores rerum Classicarum]]
== Lexica et glossaria ==
* [[Vicipaedia:Lexica Latina interretialia]]
* [[:Categoria:Glossaria]]
* [[Index abbreviationum latine]]
* [[Index nominum Latine redditorum]]
== Notae ==
<references />
== Bibliographia ==
=== Litterae ===
* [[Nicolaus Ostler|Ostler, Nicolaus]]. [[2007]]. ''Ad Infinitum: A Biography of Latin.'' HarperCollins in [[Britanniarum Regnum|Britanniarum Regno]] et Walker & Co. in [[Civitates Foederatae|Civitatibus Foederatis]]: Londinii et Urbe Novo Eboraco.
* Baldi, Philip. [[2002]]. ''The Foundations of Latin.'' [[Novum Eboracum (urbs)|Novi Eboraci]] et [[Berolinum|Berolini]]: Mouton de Gruyter. ISBN 3-11-017208-9, ISBN 3-11-016294-6.
* [[Clemens Desessard|Desessard, Clementis]]. N.a. ''[[Lingua Latina sine molestia]].'' Assimil.
* Muriel Kasper. [[1996]]. ''Reclams Lateinisches Zitaten–Lexikon'', Philipp Reclam jun., [[Stutgardia|Stuttgart]], ISBN 3-15-029477-0.
* [[Aentius Mandruzzato|Mandruzzato, Aentii]]. [[1989]]. ''Il Piacere del latino. Per ricordarlo, impararlo, insegnarlo.'' [[Mediolanum|Mediolani]]: Mondadori.
* [[Aentius Mandruzzato|Mandruzzato, Aentii]]. [[1991]]. ''I segreti del latino.'' [[Mediolanum|Mediolani]]: Mondadori.
* Palmer, L. R. [[1954]]. {{Op|[https://archive.org/details/PalmerTheLatinLanguage The Latin Language]}}. [[Londinium|Londinii]]: Faber & Faber.
== Nexus externi ==
{{CommuniaCat|Latin language|linguam Latinam}}
{{Vicilibri|Grammatica Latina|grammatica Latina}}
{{Grc|Ῥωμαϊκὴ γλῶττα}}
* [http://www.grexlat.com/nexus/cone.html Latinitas in tela totius terrae. Hoc in indice nexus ad Latinitatem interretialem, generatim digesti, enumerantur]
* [http://ephemeris.alcuinus.net/ Ephemeris] - Acta diurna interretialis Latine
* [http://www.thelatinlibrary.com/ The Latin library] - Litterae Latinae
* [http://www.forumromanum.org/ Forum Romanum] - Litterae Latinae et historia Romana
* [http://www.vatican.va/ Vatican - The Holy See] - Pagina domestica Civitatis Vaticanae in octo variae linguae, ut Latina
* [https://web.archive.org/web/20110716211549/http://www.territorioscuola.com/tsodp/dmoz.php3?browse=%2FWorld%2FLingua_Latina%2F Opus commune, quo creetur TerritorioScuola ODP.]
* [http://la.bibliotheca.wikia.com/wiki/Pagina_prima Bibliotheca Latina]
* [http://www.youtube.com/watch?v=8y04po7Fq-0&feature=related Sermonis Latini Elogium] apud ''[[YouTube]]'' {{ling|Latine}}
* [https://web.archive.org/web/20100512051336/http://latindiscussion.com/forum/viewforum.php?f=19 Latine Loquere]
* [http://wikinfo.org/w/index.php/Themata_Latina ''Vichinfo Latina'' vel Inter-retis Encyclopaedia] {{ling|Latine|Anglice}}
* [https://web.archive.org/web/20110411042013/http://www.slu.edu/colleges/AS/languages/classical/latin/tchmat/tchmat.html#latest Latin teaching materials at Saint Louis University] {{ling|Anglice|Latine}}
* [http://www.molinarium.com Molinarium]{{Nexus deficit|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} Morphologia Latina {{ling|Hispanice}}
* [http://kath.net/news/38847 De Pontificia Academia Latinitatis condenda] kath.net {{ling|Latine}}
;Cultura popularis
* [http://www.youtube.com/watch?v=uuIb9rUNYZw Lingua Latina] ex ''[[Lost]]'', pars I (''The others speak Latin (w/ Latin subs) - Part I'') {{ling|Latine|Anglice}}
* [http://www.youtube.com/watch?v=iVz6mWYvnZ8 Lingua Latina] ex ''[[Lost]]'', pars II (''The others speak Latin - Part II'') {{ling|Latine|Anglice}}
* [http://stargate.wikia.com/wiki/Ancient_language De lingua Antiqua] Antiquitatis a ''[[Stargate]]'' apud ''[[Stargate Wiki]]''
{{Lingua Latina}}
{{Linguae Italicae}}
{{1000 paginae}}
{{Myrias|Anthropologia}}
{{Appendicula de hac pagina|{{PagMens|12|2023}} }}
[[Categoria:Lingua Latina|!]]
[[Categoria:Linguae auxiliares]]
t2s18lriicypvxqvhwwm2fl2saj8yta
4002011
4002001
2026-11-11T11:49:06Z
InternetArchiveBot
139091
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7)
4002011
wikitext
text/x-wiki
{{L-1}}
{{Vide etiam paginas discretivas|Latinum|Latina}}
{{Capsa linguae
| nomen = Lingua Latina
| pronuntiatus = ˈlin.ɡʷa laˈtiː.na
| color familiae = lawngreen
| familia = [[Linguae Indoeuropaeae|Lingua Indoeuropaea]] [[Linguae Italicae|Italicae]] familiae
| fabulantes = Incolae [[Libera res publica Romana|Liberae rei publicae Romanae]] et [[Imperium Romanum|Imperii Romani]] inter saecula [[saeculum 5 a.C.n.|5 a.C.n.]] et [[saeculum 8|8 p.C.n.]]
| fabulantes2 = Hodie [[Lingua Latina botanica|lingua botanica]] et [[Lingua Latina zoologica|zoologica]]; lingua publica [[Ecclesia Catholica|ecclesiae Catholicae]] et [[Civitas Vaticana|Civitatis Vaticanae]]
| nationes = [[Sancta Sedes]]
| civitas = [[Roma]] et [[Imperium Romanum]]
| scriptura = [[Abecedarium Latinum]]
| litteratura = [[Litterae Latinae]]
| procuratio = Nulla (classice)<br/>[[Ecclesia Catholica]] (ecclesice)
| iso1 = la
| iso2 = lat
| iso3 = lat
| tabula = [[Fasciculus:Human Language Families (wikicolors).png|center|255px|Familiae linguisticae coloribus Vicipaedicis picta]]
| syllabus = [[Linguae mundi|Familiae linguisticae coloribus Vicipaedicis pictae]]
| tabula2 =
| syllabus2 =
}}
{{res|Latinum}}<ref>{{*Cfr}} [[Marcus Tullius Cicero|Cic.]], {{Op|[[Tusculanae disputationes]]}}, {{Vf|Tusculanae disputationes/Liber III|XIV|3.14.29}}: “licet enim, ut saepe facimus, in {{lectio|Latinum}} illa convertere”.</ref>{{safesubst:Annotatio cum paginis creandis|1={{*Cfr}} [[Marcus Fabius Quintilianus|Quint.]], {{Op|{{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Institutio oratoria||en|qid=Q3010439}}}}, {{Vf|Institutio oratoria/Liber II/Caput I|4|2.1.4}}: “quam in {{lectio|Latinum}} transferentes litteraturam vocaverunt”.|2=Q3010439}}<ref>{{*Cfr}} “Lătīnum, {{pns|i|n}}”, sub voce {{L&S|Latium|Lătĭum}}.</ref>{{LTL ref|Latinus|39|Latinus, -a, -um}}{{Gaffiot ref|Latinus|891|Latinus, -a, -um}} ({{pns|i|n|Latinum}}), sive {{res|lingua Latīna}}<ref>[[Cicero]], ''[[De finibus bonorum et malorum]]'' [http://latin.packhum.org/loc/474/48/3/218-223@1#3 1.10].</ref> seu {{res|sermo Latinus}},<ref>Cicero, ''[[De oratore]]'' [http://latin.packhum.org/loc/474/37/26/286-301@1#26 2.28].</ref> est [[lingua Indoeuropaea]] qua primum [[Latini]] universi et [[Romani antiqui]] in primis loquebantur quamobrem interdum etiam {{res|lingua Latia}}<ref>[[Gaius Plinius Secundus|Plin.]] ''[[Naturalis historia (Plinius)|Nat.]]'' 13.135; et interdum apud [[poeta]]s.</ref> (in [[Latium|Latio]] enim sueta) et {{res|lingua Rōmāna}}<ref>[[Gaius Plinius Caecilius Secundus|Plin.]] ''[[Epistulae (Plinius)|Ep.]]'' 2.10.2.</ref> (nam [[Imperium Romanum|imperii Romani]] [[sermo]] sollemnis) appellabatur. [[Nomen proprium|Nomen]] linguae ductum est a terra quam [[Latini|gentes Latine loquentes]] incolebant, [[Latium vetus]] interdum appellata, in [[paeninsula]] [[Italia|Italica]] inter [[Tiberis|Tiberim]], [[Volsci|Volscos]], [[Appenninus mons|Appenninum]], et [[Mare Tyrrhenicum|mare Inferum]] sita.
Cum populi [[Libera res publica Romana|rei publicae Romanae]] et [[imperium Romanum|imperii Romani]] lingua Latina in rebus publicis privatisque uterentur, etiam lingua Latina [[Lingua Graeca|linguam Graecam]] magnopere adfecit, nec minus haec illam. Sicut [[lingua Graeca]], Latina [[lingua flexiva]] est, ut nexus verborum non ex ordine appareat, sicut [[mos]] est [[linguae Romanicae|linguis Romanicis]] et [[Lingua Anglica|Anglicae]], sed ex [[affixum|affixis]].
Usus linguae Latinae continuo ab antiquitate usque ad tempora hodierna extenditur. Saeculis VII-IX multas peperit linguas quae [[linguae Romanicae]] vocantur, sicut [[Lingua Catalana|Catalanam]], [[Lingua Dacoromanica|Dacoromanicam]], [[Lingua Francogallica|Francogallicam]], [[Lingua Gallaica|Gallaicam]], [[Lingua Hispanica|Hispanicam]], [[Lingua Italiana|Italianam]], [[Lingua Lusitana|Lusitanam]], ne omnes afferantur.
Ex tempore [[Res Novae Franciae|rerum novarum Francicarum]], quamquam [[Ecclesia Catholica Romana]] nec non institutiones academicae saeculares adhuc lingua Latina utuntur, [[lingua mortua]] appellari solet, praesertim [[nationalismus|nationalismi]] causa, quia ex [[saeculum 18|saeculo duodevicesimo]] patrius sermo esse gradatim desiit. Attamen hodie multi homines Latine loqui sciunt. Quin etiam [[Finlandia]] iam plus viginti annos undis radiophonicis nuntios emittere pergit, sedes Latinae interretiales multiplicantur ac conventus internationales, quorum participes solo hoc sermone utuntur.
== Historia ==
{{vide-etiam|Historia Latinae}}
In subfamilia [[linguae Indoeuropaeae|linguarum Indoeuropaearum]] [[Linguae Italicae|Italica]] linguam Latinam esse constat. [[Abecedarium]] quidem eius de abecedario [[lingua Etrusca|Etrusco]] venire putatur, quod se invicem de [[Euboeica|Euboeico]] evolvit. Huius [[glottologia|linguae historia]] usque hodie sex aetates complectitur: archaicam, classicam, postclassicam, medievalem, humanisticam, et neolatinam, quae subter in tabula ostentatur.
{{Historia Linguae Latinae}}
[[Fasciculus:Lapis-niger.jpg|thumb|upright=0.7|left|[[Cippus]], in quo invenitur antiquissimum exemplum Latinae linguae, sub [[Lapis Niger|lapide nigro]] in [[Forum Romanum|Foro Romano]].]]
=== Archaica ===
[[Fasciculus:Hermes 16 illustration1.png|thumb|upright=0.8|''[[Inscriptio Duenos]]'' sic, ut historicus [[Hendricus Dressel]] reddit.]]
{{vide-etiam|Lingua Latina archaica}}
Lingua Latina censetur in Italiam circa [[saeculum 9 a.C.n.]] a [[migratio|migrantibus]] ex [[septentrio]]nibus lata esse, qui deinde Latium incolerent, in qua [[regio]]ne [[urbs]] [[Roma]] orta est. Ibi in linguam Latinam verba e variis linguis—[[lingua Etrusca|Etrusca]], [[lingua Graeca|Graeca]]—venerant, sicut ''persona'' (Etrusce ''perśnu''), quod est late agnitum, vel etiam talia vetustiora, ut visum est primum in [[Titus Maccius Plautus|Plauti]] et [[Publius Terentius Afer|Terentii]] operibus, qualia ''techna'' (Graece ''τέχνη'') et ''machaera'' (Graece ''μάχαιρα'').
[[Litterae Latinae]] hanc per aetatem mutatae sunt, cum exempli gratia terminationes veteres ''-os'', ''-om'', ''-oi'', et ''-osom'' aetate classica ad ''-us'', ''-um'', ''-i'' et ''-orum'' mutatae sunt. Littera intervocalica ''s'', quam [[Lingua prisca Indoeuropaea]] praeservabat, ubique in ''r'' mutata est, quod [[rhotacismus]] dicitur. Itaque, etiam ob rhotacismum genetivus ''*honos-is'' ad ''honor-is'' atque eodem modo etiam nominativus ''honos'' ad ''honor'' mutati sunt.
=== Classica sive Aurea ===
{{Hic redirigit|Lingua Latina classica}}
[[Fasciculus:Commentarii de Bello Gallico.jpg|thumb|upright=0.7|left|''[[Commentarii de Bello Gallico]],'' versio anno [[1783]] edita, [[liber|libri]] a [[Gaius Iulius Caesar|Iulio Caesare]] circa annum 40 a.C.n. scripti]]
Temporibus adversis{{dubsig}} in [[oeconomia]] et [[politica]] et [[cultura]], patricii ex Latinae colloquialis{{dubsig}} varietatibus [[lingua franca|linguam francam]] Latinam creaverunt, adhibitam in administratione et doctrina et ad [[litterae|litteras]] colendas. Hoc tempus fuit Aurea Latinae Aetas, [[saeculum 1 a.C.n.|saeculis 1 a.C.n.]]–[[saeculum 1|1 p.C.n.]].
Antequam tota Italia in dicionem Imperii Romani [[saeculum 1 a.C.n.|saeculo 1 a.C.n.]] redacta est, per totam paeninsulam homines utebantur sive [[Lingua Celtica]] (post huius gentis incursiones [[saeculum 4 a.C.n.|saeculo 4 a.C.n.]] trans Padum), sive illa non-Indoeuropaea lingua Etrusca, sive aliis linguis Italicis, sicut [[lingua Osca|linguis Osca]] et [[lingua Umbra|Umbra]] (appellatis "Sabellicis"), et [[lingua Falerica]], cognata linguae Latinae, qua loquebantur prope Romam ad septentriones. Sunt etiam Sicaniae aut Siculae linguarum pauca indicia, sed hae linguae modo videntur similes Latinae-Faliscae esse. [[Colonia|Coloni]] vero Graeci [[saeculum 8 a.C.n.|saeculo octavo a.C.n.]] etiam suam linguam in eas Italiae partes, quas ad litora meridiana [[Sicilia]]mque orientalem colebant, tulerunt. Imperio autem Romano crescente lingua Latina ideo praeoptata erat praeter linguam Graecam, ut omnes fere hac lingua locuti sunt, praesertim in Italia meridiana.
[[Fasciculus:Prologus Ioanni - Vulgata Clementina (Verlag Friedrich Pustet, 1922, p. 197).jpg|175px|thumb|[[Biblia Sacra]] [[Christianismus|Christiana]] in Latinum ab [[Hieronymus|Sancto Hieronymo]] annis [[390]]-[[400]] conversa (versio [[Vulgata Clementina]] anno [[1605]] edita).]]
=== Post aetatem classicam ===
Lingua, qua loquebantur populi, paulatim de Latina franca Latina distulit, quam [[schola]] tenere conabatur, et de litteraria. Diutissime de [[lex|legibus]] et de rebus publicis et de aliis per totum [[Imperium Romanum]] Latine dictum est. At, quamquam opera superstantia Romana sunt paene omnino scripta Latina Classica lingua, [[Cicero]]nis [[Gaius Iulius Caesar|Caesarisque]] aliorumque opera comprehensa, vera lingua dicta in Imperio Romano occidentali erat [[Latina Vulgaris]], quae tantum [[grammatica|grammaticis]], vocabulario, et postea locutione differt.
Etiam Romani optimates linguam Graecam discere solebant, et illa uti amabant, cum eam ad [[philosophia]]m et litteras pertinere aestimassent. Alioqui Graece plurimi, praecipue in [[Imperium Romanum Orientale|Imperio Orientali]], adeo loquebantur, ut lingua Graeca, [[commercium|commercio]] et peregrinationi quasi lingua franca eo die habita est. Post ultimum discrimen inter Imperia Orientale et Occidentale anno [[395]], in Orientali demum Graeca pro Latina usui legitimo et gubernatorio substituta est, ex ea causa, quod in illis partibus omnes societatis ordines diu lingua Graeca locuti essent.
=== Mediaevalis ===
{{Vide-etiam|Latina Mediaevalis}}
[[Fasciculus:Digesta.jpg|thumb|upright=0.8|Textus digestorum [[Corpus Iuris Civilis|Corporis Iuris Civilis]] cum glossis et notis iuris consultorum medii aevi]]
[[Medium Aevum|Aevo Medio]] incipiente, lingua Latina fuit publicus multarum [[Europa|civitatum Europaearum]] sermo [[Status Pontificius|Stato Pontificio]] incluso. Quamquam autem lingua a [[schola|scholis]], [[eruditio|eruditis]], et [[civitas|civitatibus]] adhibebatur, sermones vulgares a lingua Latina magis magisque inter se differebantur, ut tandem [[Linguae Romanicae|Romanicae linguae]] ortae sunt.
In [[Ducatus Sabaudiae|Sabaudiae Ducatu]], hodierna in sola aetate, linguae novae ut sermones adhibitae, verbi gratia linguae Italica et Francogallica, linguam Latinam ab anno [[1561]] suppleverunt.{{Cdref}} Itaque, Imperii [[Austria]]ci in ''[[Croatia]]e et Slavoniae Ducatu'' lingua Latina usque ad annum [[1848]] unica officialis fuit et in ducali contione usitata est, atque leges novae Latine editae sunt. ''Ephemerides Zagrabienses'' vel acta publica hebdomadalia in urbe Zagrabia Croatiae ad annum [[1772]] Latine edita fuerunt.{{Cdref}}
[[Fasciculus:Newton-Principia-Mathematica 1-500x700.jpg|thumb|left|125px|''Philosophiae naturalis principia mathematica,'' [[liber]] ab [[Isaacus Newtonus|Isaaco Newtono]] Latine anno [[1687]] scriptus]]
=== Humanistica ===
{{Vide-etiam|Lingua Latina Renascentiae}}
Aetas humanistica censetur ex saeculo quartodecimo incipere. Post [[schisma]]ta [[Reformatio|protestantium]] scholares humanistici conati sunt linguam Latinam convertere in [[lingua internationalis|linguam internationalem]]. Lingua Latina igitur hac aetate lingua quotidiana [[Ecclesia Catholica|Ecclesiae Catholicae Romanae]] non tantum fuit, sed tamen [[Scientia (ratio)|scientiae]], [[Ius|iuris]], et litterarum. Pleraque nomina et [[taxinomia]]e et [[biologia]]e, et [[iurisprudentia|iuris]] ex hac lingua (et Graeca) ducta sunt. Describitur ergo ordo [[planta]]rum (id est florum herbarumque arborumque) et [[animalia|animalium]] adhuc Latine.
Nationalismus autem civitatum Europaearum magnopere per hanc aetatem quoque auctus est, quod effecit, ut civitas quaeque propriam linguam nationalem distinctamque petivisset: [[Britanniarum Regnum]] tandem [[lingua Anglica|linguam Anglicam]] habuit, [[Francia]] linguam Francogallicam, [[Hispania]] Hispanicam, [[Germania]] [[Lingua Theodisca|Theodiscam]], Italia Italicam, etc.
Demum lingua Latina ut [[lingua franca]] internationalis omnino desinit, a lingua Francogallica dimota, post [[Rerum Francicarum Eversio|Rerum Francicarum eversionem]], cum Francia revolutionem contra Ecclesiam Catholicam Romanam habuit, et imperium per [[Europa continentalis|continentem Europaeum]] extendit [[saeculum 18|saeculo duodevicensimo]] sub [[Napoleo Bonaparte|Napoleone Bonaparte]].
=== Neolatina ===
[[Fasciculus:Wallsend platfom 2 02.jpg|thumb|upright=0.8|Omnia signa [[Statio Segedunensis|Stationis Segedunensis]] hodie et Anglice et Latine scripta sunt.]]
{{vide-etiam|Lingua Neolatina}}
Aetas neolatina saeculo undevicensimo incipere putatur. Hac aetate linguae usus definitur ab [[Lingua Latina Ecclesiastica|Ecclesia Catholica Romana]] et ab [[Lingua Latina academica|academicis secularibus]], qui mores classicos recolere volunt.
[[Lingua Latina Ecclesiastica]] sermo specialis ab Ecclesia Catholica Romana adhibitus vocatur. Lingua adhibita est in editionibus typicis librorum liturgicorum, litteris et scriptis [[papa|Papae]], praesertim illis quae [[Epistula encyclica|encyclicae]] nominantur, ceterisque scriptis et congregationum sanctae sedis et Civitatis Vaticanae. Etenim cantus et preces sacrae liturgiae saepe Latine exercentur. Hodie est enim lingua Civitatis Vaticanae, cuius tamen cives in alloquio non lingua Latina, sed lingua Italica utuntur. Etiam relinquerunt in Ecclesia Catholica nonnullae communitates quae sicut [[Fraternitas Sacerdotalis Sancti Petri]] aut [[Fraternitas Sacerdotalis Sancti Pii X]] secundum Traditionem quam semper exercuit Ecclesiam ab Nicaei Consilio ad Vaticanum II Consilium Latinam Missam celebrunt.
[[Lingua Latina academica|Multi academici]] autem hodie etiam veram linguam aetatis classicae recreare petunt. Hi fautores neolatini praecipue modum [[latinitas viva|latinitatis vivae]] ad linguam Latinam discendam colunt, ubi discipuli linguam discunt ea utendo ad res quotidianas describendas. Quod ad propositum, fautores nova vocabula facile admittunt ad res hodiernas reddendas, multas [[Institutiones Latinae|institutiones]] ad linguam citandam statuunt, et multos [[Libri Latini|libros Latine]] scribunt.
=== Regnum Hungariae ===
Lingua Latina temporibus Neolatinis plura Europae regna non utuntur, nisi in rebus Ecclesiae operibusque scientiae. In [[Imperium Romanum Sacrum|Imperio Romano Sacro]] Italiaeque regionibus iam a [[saeculum 15|saeculo decimo quinto]] nobiles competentesque ad gubernandum non Latine, sed suae civitatis idiomate, scilicet Theodisce et Italiane his in casibus loquuntur. [[Hungaria]], quae minor in regnis Europae erat, usque ad [[1844]] multarum civitatum regni eiusque conservativismi causa in [[lex|legislatione]] in diaetis Latino sermone utebantur. Thesaurus Latinitatis Hungaricae etiam in eo demonstratur, quod regni historiae paene tota legenda gestaque, ephemerides, varii libri scientiae etc. in hoc sermone scripta sunt. Inito nationalismo multi fuerunt, qui pro Hungarorum sermone multum laboraverunt, sineque ulla animadversione variarum aliarum gentium, qui etiam in regno Hungarico vivebant hi linguarum cultores officium Hungarice discendi ad cunctas scholas amplificaverant; disputata igitur erat quaestio linguae civitatis 50 annos, a finibus saeculi duodevicensimi usque ad 1844. Contra totam solum Croati adversabantur: Croati nobiles decreverunt in diaeta provinciali anno [[25 Novembris]] [[1805]], ut "nullo tempore linguae Hungaricae, aut alterius, praeter Latinam in his regnis usus fiat."
=== Condicio linguae hodiernae ===
==== Germania ====
Secundum [[Officium Rerum Statisticarum Foederale]] in [[Germania]] in scholis 8 centesimae partes omnium discipulorum annis [[2004]] et [[2005]] Latinum sermonem didicerunt, anno [[2009]] autem 9 partes centesimae.<ref>FAZ.Net 24 Iunii 2010: Nadine Bös: "Für die Schule, nicht fürs Leben" (Scholae, non vitae). {{ling|Germanice}}</ref> Diarii, quod vulgo ''[[Frankfurter Allgemeine Zeitung]]'' vocatur, diurnarii moderatores de rebus personalibus triginta [[societas anonyma|societatum anonymarum]] quanti momenti apud seipsos linguae Latinae scientiam esse quaesiverunt. Diurnarii illarum societatum moderatores quaesiverunt quarum capitalis sortibus statistici utuntur ut medium pretium Germaniae syngrapharum<ref>[https://en.wiktionary.org/wiki/syngrapha#Latin Vide Victionarium.]</ref> et eius momentum computent. Quae societates sunt maximi momenti in [[oeconomia]] Germanica et ille sortium numerus index vocatur [[DAX]]. Responsum est{{dubsig}} e viginti duabus societatibus ex triginta quaesitis. Ex una solum societate nomine "[[Bayer AG]]" responsum acceptum est, indicans pro nonnullis rebus in societate sermonis Latini scientiam aliquid valere. Alii responderunt Latinae linguae scientiam non esse criterium,{{dubsig}} secundum quod personas in societate munus ad fungendum eligerent.
== De sermone Latino ==
:''Vide rem principalem: [[Sermo vulgaris Latinus]].''
'''Latina vulgaris''' erat sermo plebis vel ordinis inferioris societatis [[Roma antiqua|Romae antiquae]] vel in Latio. Ne [[Cicero]] quidem Latina litterata formalique in sermone vulgari fari solebat. Rudium ordo vel ineruditum vulgus tamquam minime intellegeret et loquebatur simpliciori varietate Latinae minus tenens regulas et accipiens nova elementa. Haec haud classica qua exculta ad linguas Romanicas (Francogallica, Hispanica, Italica, Lusitanica, Dacoromanica),{{dubsig}} quia, quamvis auctoritas sit classica, genuinus sermo cotidianus fuit.<ref>Gavin Betts, ''Teach Yourself Complete Latin,'' p. 7.</ref>
Quomodo sermo Latinus cotidianus classicusque sonaret, recte nescimus, quia paene omnes litterae Romanae in lingua Latina classica erant.<ref name="LKHS">[[Thorus Janson]], ''Latin: Kulturen, historien, språket'' (Wahlström & Widstrand, 2009), ISBN 978-91-46-20428-2.</ref> Sed imaginem eius accipere potes per [[comoedia]]s Romanas.<ref name=LKHS/> Hic est aliquid a [[Plautus|Plauto]] conscriptum:<ref name=LKHS/>
:<small>CLEOSTRATA</small> : Myrrhina, salve.
:<small>MYRRHINA</small> : Salve mecastor: sed quid tu's tristis, amabo?
:<small>CLEOSTRATA</small> : Ita solent omnes quae sunt male nuptae: Domi et foris aegre quod sit satis semper est. Nam ego ibam ad te.
:<small>MYRRHINA</small> : Et pol ego istuc ad te. Sed quid est, quod tuo nunc animo aegre'st? Nam quod tibi'st aegre, idem mihi'st dividiae.
"tu's" = tu es, "aegre'st" = aegre est, "tibi'st" = tibi est, et "mihi'st" = mihi est.<ref name=LKHS/> Verbum "pol" est [[maledictum]] mite, significat "apud Pollucem".<ref name=LKHS/>
== Litterae et pronuntiatus ==
{{vide-etiam|Abecedarium Latinum|Pronuntiatus Latinus}}
{| cellpadding="2" cellspacing="3" align="center" style="border: 0px; float:right;"
|-
|
{|border=0 cellspacing=0 cellpadding=4 style="margin-bottom:1em;font-size:large; text-align:center; border:0 none transparent;" summary="26 capital letters, each linked to its article"
|+ style="font-weight:normal; font-size:small; margin-top:1em;" | Litterae maiusculae
|- style="border-top:1px solid #999;"
|| [[A]]|| [[B]]|| [[C]]|| [[D]]|| [[E]]|| [[F]]|| [[G]]|| [[H]]|| [[I]]|| [[J]]||[[K]]|| [[L]]|| [[M]]
|-
| [[N]]||[[O]]||[[P]]||[[Q]]||[[R]]||[[S]]||[[T]]||[[U]]||[[V]]||[[W]]||[[X]]||[[Y]]||[[Z]]
|}
|-
|
{|border=0 cellspacing=0 cellpadding=4 style="margin-bottom:1em; font-size:large; text-align:center; border:0 none transparent" summary="26 small letters"
|+ style="font-weight:normal; font-size:small; margin-top:1em;" | Litterae minusculae
|- style="border-top:1px solid #999;"
|| a|| b|| c|| d|| e|| f|| g|| h|| i|| j|| k|| l|| m
|-
| n||o||p||q||r||s||t||u||v||w||x||y||z
|}
|}
Aetate classica abecedarium Latinum viginti tres litteras habuit, quod excludit litteras J, U, et W. [[Medium Aevum|Medio Aevo]] additae sunt ad abecedarium et litterae J, U, W, et litterae minusculae.
Pronuntiatio litterarum aliquantum inter locutores hodie variat. Exempli gratia, litterae V et W [IPA|v] pronuntiantur apud locutores ecclesiaticos, sed semivocalis (IPA [uw] vel [w]) apud academicos. Littera J, cum adhibetur, pronuntiatur semivocalis (IPA [ij] aut [j]) aut ut 'J' aliarum linguarum (IPA [dʒ], [ʒ], aut [x]).
Lingua sex diphthongos ostendit: ae = [aɪ̯], ei = [eɪ̯], oe=[ɔɪ̯], au = [aʊ̯], eu = [ɛʊ̯], ui = [ʊɪ̯]. Ne diphthongi pronuntientur, [[diaeresis]] super secundam vocalem additur: aes (gen: aeris) versus aër (gen: aëris), heros (pl. heroës).
Lingua etiam vocales breves a longis distinguit. Antiquitate et apud multos huius diei locutores, vocales longae [[apex|apicibus]] super litteras monstrantur: breves enim scribuntur a, e, i, o, u, y, et longi á, é, í, ó, ú, ý. Sunt quoque hodie qui [[macron|macris]] vocales longas indicant scribentes: ā, ē, ī, ō, ū, ȳ.
[[Fasciculus:Hocgracili.jpg|thumb|upright=0.8|Litteratura cursiva antiqua recreata ad exemplum [[Tabulae Vindolandienses|Tabularum Vindolandiensium]]]]
Praeceptum Latinum, quo [[syllaba]]rum [[accentus]] in dictibus polysyllabis determinetur, est hoc:
# Accentus in paenultima syllaba cadit cum dictum solum duas syllabas habet, aut cum vocalis paenultima est longa, aut cum duo consonantes vocalem paenultimam sequuntur;
# Accentus aliter in antepaenultima syllaba cadit.
Cum vocalium longitudo tantum in accentu determinando et in ablativo casu interdum distinguendo refert, sunt scriptores qui praecipue vocales longas apicibus macronibusve monstrent, cum in paenultimá vel ultimá syllabá cadunt (quod hác in clausulá monstrátur). Alii scriptores, sicut [[Arcadius Avellanus]], solos accentus ipsos apícibus denotavérunt cum extra paenúltimam sýllabam caderent (quod hac in cláusula monstratur).
== Grammatica ==
[[Fasciculus:Susenbrot.JPG|thumb|upright=0.8|Grammaticae Artis Institutio ab Ioanne Susebrotum anno [[1539]] scripta]]
+[[Fasciculus:WIKITONGUES- Titus speaking Latin.webm|thumb|upright=0.8|Latine loquor.]]
{{vide-etiam|Grammatica Latina}}
Sicut linguae Graecae, sunt Latinae declinationes. Pro paradigmate nomina numerata sunt in declinationes et verba in coniugationes. In sententiis, voces sic ordinari solent:
# primae sunt [[subiectum (grammatica generalis)|subiectum]]: ''nomen'' aut ''pronomen'' casu nominativo a nominibus adiectivis et nominibus casu [[genitivus|genitivo]] descriptum,
# sequuntur [[praedicatum]]: ''verbum coniugatum'' subiectum describens, ei praefixum nomen casu accusativo, nomen casu dativo, adverbia et descriptionem adverbialem.
Quia nomina et pronomina declinantur, munus eorum casu patefit, et dictionum ordo in sententiis variare potest. More Latino, dictiones notabiles in initio vel fine sententiae ponuntur.
=== Nomina substantiva ===
[[Nomen substantivum]] est pars orationis quae sive rem, sive hominem, sive locum sive notionem nominat, et per se intellegitur:
* [[Nomen proprium]] singulum nominat hominem vel locum.
* [[Nomen appellativum]] classem nominat sive rerum sive hominum sive locorum.
* [[Nomen collectivum]] multitudinem rerum nominat singulariter.
* [[Nomen abstractum]] sive qualitatem sive statum sive actionem sive notionem nominat, sicut per se exsisteret.
[[Fasciculus:HofmanniLexiconUniversale.jpg|thumb|175px|[[Iohannes Iacobus Hofmannus|Hofmanni]] [[Lexicon Universale]] anno [[1698]] editum, quod multa nomina Latina nobis praebet]]
{{vide-etiam|Declinatio (grammatica)}}
Paene omnia nomina Latina declinantur, ut ea simul designent:
* Casus septem, qui [[nominativus]], [[vocativus]], [[accusativus]], [[genitivus]], [[dativus]], [[ablativus]], [[locativus]]que appellantur,
* Genera tria (masculinum, femininum, et neutrum), et
* Numeros duos (pluralem et singularem).
Paradigmata substantivorum divisa sunt in quinque declinationes, pro terminatione casus ablativi: ''a, o, i, e, u''
Quod ad casus grammaticos spectatur:
* Casus ''locativus'' iam quoque aetate classica, ut hodie, solus adhibitus est ad designandum quo loco aliquid exstat, utrum in ''urbe'' vel in ''[[oppidum|oppido]]'', vel in aliis locis sicut ''in urbe Roma=Romae'', ''in domo=domi'', ''in rure=ruri'', vel ''in foco=foci''. Nomina primae secundaeque declinationis ''propria'' formas speciales sumunt locativas, quae singulari numero idem sunt ut casus genetivus. Ablativus autem secundae declinationis quoque adhibitus est sensu locativo, cum ''quarto anno'' et similibus dicimus. Nominum tertiae declinationis locativus idem formatur ut dativus. Et aliarum declinationum et formarum pluralium locativus idem formatur ut ablativus. ''Tertio die'', ''pridie'', et ''hodie'', exempli gratia sunt exempla locativi quintae declinationis.
[[Fasciculus:Domine, quo vadis.jpg|thumb|200px|''Domine quo vadis?'', pictura anno [[1602]] ab [[Hannibal Carracci|Hannibale Carracci]] picta, et in [[Pinacotheca Nationalis (Londinii)|Pinacotheca Nationali Londinii]] monstrata, cuius titulus usum adverbii ''quo'' monstrat]]
* Casus ''ablativus'' quidem aetate classica multos usos complectitur: instrumentales, locativos, necnon ablativos veros ''unde'' vel ''a quo latere ortus'' significantes. Casu ''instrumentali'', quem aliae linguae Indoeuropaeae habent, lingua Latina aetate classica omnino iam caruit; munus eius et munus casus ablativi antiqui in casum ablativum classicum volvitur. Quamquam casus ablativus ''a quo latere ortus'' significare Latine solet, oportet nos notare adverbium ''quo'' a casu pronominis ablativo distinguendum esse, quia ''adverbium'' ''quo'' significat ''ad quem locum'' nec ''a quo loco'' (''unde'') nec ''in quo loco'' (''ubi''), neque ''quo tempore'' (''quando'').
[[Fasciculus:Advokat, Engelsk advokatdräkt, Nordisk familjebok.png|thumb|200px|[[Causidicus]] [[reus|reum]] in [[ius|iudicio]] accusat.]]
* Casus ''dativus'' indicat, sive quem actio verbi oblique afficit, sive cui aliquid datur, sive propter quem aliquid agitur, sive cui aliquid agendum est, sive cui aliquid licet, lubet, satis, bene, aut male sit. Dativus Latinus quoque sensu possessivo adhibitus est, ad possessionem fortiter dicendum, exempli gratia in sententia ''Nomen mihi est = Nomen meum est.''
* Casus ''genetivus'' indicat nomen quoddam alterum nomen afficere: possessionem vel materiam vel classem vel qualitatem vel quantitatem. Latine quoque genetivus fungit cum nominibus actionis
** cum nominibus substantivis scribimus e. g. "caritas tui = caritas erga te", "precatio deorum=precatio ad deos", "impetus urbis = impetus in urbem", "invidia mei= mea invidia";
** cum nominibus adiectivis, quae obiectum petunt, scribimus e. g. "avidus laudis", "memor vestri", "oblitus sui", "amor sui", "nostrae consuetudinis imperitus", "plenus fidei";
* Casum ''genetivum'' regunt
** verba memorandi vel obliviscendi, quae aut accusativum aut genetivum petunt;
** verba impersonalia, sicut refert et interest, quae petunt hominem affectatum genetivo casu reddere.
* Casus ''accusativus'' Latine, ut in aliis [[lingua synthetica|linguis syntheticis]], rem designat illam, quam verbi actio directe afficit. Quoque autem designat Latine actionis effectum, tempus dum aliquid accidit, rem aut locum ab actione petitum, subiectum in sententis indirectis, exclamationes. Omnes [[praepositio]]nes Latinae aut ablativum aut accusativum petunt.
* Casus ''nominativus'' simpliciter id aut eum designat, qui verbi actionem agit.
* Casus ''vocativus'' designat quem ab altero vocatur. Vocativus Latinus semper idem est ut nominativus, praeterquam in declinatione secunda, ubi nomina quae in ''-us'' desinunt, vocativum formant ''-e'' addendo, et ubi nomina quae in ''-ius'' desinunt, vocativum formant ''-i'' addendo.
=== Nomina adiectiva ===
''[[Nomen adiectivum]]'' dicitur nomen, quo rei vel rerum qualitas et numerus indicetur:
* [[Nomen adiunctivum]] quod qualitatem rei describit
* [[Nomen numerale]] quod quantitatem vel [[numerus|numerum]] rei dat.
Sicut qualitas et numerus haud separatim exsistere intellegitur, tamen adiectivi [[exitus]] necessario adaptatur ad substantivi descripti genus, numerum et casum. Latine autem plurima nomina numeralia sunt indeclinabilia.
Adiectivi sensus ab adverbio et nomine casu ablativo et genetivo adaptatur, ubi ablativum saepe formatur vel ex [[supinum]], e.g. "mirabile dictu."
Adiectiva ex nominibus substantivis et verbis derivantur, [[suffixum|suffixa]] ad [[thema grammatica|themata]] addendo, sicut -ulus, -culus, -osus, -tus, -eus, -alis, -arius, -orius, -ilis, -anus, -ensis, -inus, -eius, -icus, -ax, -idus, -ivus, -tivus, -ulus, -uvus, -ilis, -bilis, -tilis, et cetera. [[Participium]] specialiter dicitur adiectivum ex verbo formatum, quuod actionem quandam ad [[subiectum]] attribuit, e.g. faciens, factus, facturus. Ob naturam suam verbalem, haec adiectiva saepe argumenta casu ablativo, accusativo, et dativo additiva petunt, secundum consuetudinem verbi.
=== Comparationes ===
[[Fasciculus:BurjDubaiHeight.png|thumb|upright=0.8|[[Turris|Turres]] altae quae comparandae sunt: [[Turris Khalifa|Turris Chalifae]] (rubro colore depicta) altissima est omnium. [[Turris Taipeiensis]] est tam alta quam [[Turris Sicagoensis]] (in medio). Turris Taipeiensis autem altior est quam Turris Londoniensis (ad laevam).]]
Adiectiva generaliter tres gradus comparationis admittunt:
* Positivus: e.g. (genere masculino) bonus, malus, magnus, longus, . . .
* Comparativus: e.g. melior, peior, maior, longior, . . .
* Superlativus: e.g. optimus, pessimus, maximus, longissimus, . . .
Ut substantiva comparentur, mos est adhibere:
* casum ablativum rei comparatae
* adverbium "quam" + nomen rei comparatae (necessario cum casus rei comparatae nec nominativus nec accusativus est)
Exempli gratia "Ille est maior fratribus suis" = "Ille est maior quam fratres sui."
=== Pronomina ===
[[Pronomen]] pars orationis est, quae rem, locum, aut hominem numquam per se ''nominat'', sed nominis loco in sententiis adhibetur. Sicut nomina, pronomina pro numero, genere et casu declinatur.
In lingua Latina, omnia pronomina ex adiectivis ori putatur. Multa adiectiva enim saepe vim pronominalem in orationibus praebent.
=== Verba ===
[[Fasciculus:The Triumphs of Caesar, IX - Julius Caesar on his triumphal chariot; Andrea Mantegna (1484-92).JPG|thumb|upright=0.8|[[Suetonius]] narrat verba [[Gaius Iulius Caesar|C. Iulii Caesaris]]: "[[Triumphi Gai Iulii Caesaris|Pontico triumpho]] inter pompae fercula trium verborum praetulit titulum ''[[Veni, vidi, vici|veni: vidi: vici]],'' non acta belli significantem sicut ceteris, sed celeriter confecti notam."]]
{{vide-etiam|Coniugatio}}
''[[Verbum (temporale)|Verbum temporale sive verbum]]'' est pars orationis, quae actionem vel qualitatem rei praedicat. Quod verbum Latinum per eius [[coniugatio]]nem subiectum quoddam necessario implicat, verbum est unica orationis pars, quae perfectam orationem sola constituere potest.
Verba Latina coniugantur, ut ea simul designent:
* Modos quattuor (indicativum, infinitivum, imperativum, coniunctivum),
* Tempora tria (praesens, praeteritum, et futurum),
* Aspectus duos (imperfectum et perfectum),
* Personas tres,
* Numeros duos (pluralem et singularem),
* Genera duo (activum et passivum).
Paradigmata verborum in partes quattuor, coniugationes vocatas, divisa sunt pro terminatione infinitivi praesentis -āre, -ēre, -ere, -īre.
Ut verba Latina ampliter declinentur, saltem studendae sunt hae quattuor verbi terminationes: indicativi praesentis primae personae, infinitivi praesentis, infinitivi perfecti, supini, e. g. :
* amo, amāre, amāvisse, amātum
* moneo, monēre, monuisse, monitum
* lego, legere, lēgisse, lēctum
* capio, capere, cēpisse, captum
* audio,audīre, audīvisse, audītum
Ut verba irregularia, sicut sum, possum, eo, etc. declinantur, plures terminationes discendae sunt.
=== Adverbia ===
[[Fasciculus:Muybridge race horse animated.gif|thumb|upright=0.7|left|Quam celeriter currit equus! Hac in sententia adverbia describunt quomodo equus currat: Primum adverbium "quam" sequens adverbium "celeriter" describit, sensum eius augens.]]
[[Adverbium]] est pars orationis quae actionem describit, verborum vel adiectivorum. Adverbia respondunt ad quaestiones: quomodo? cur? quando? ubi? Exempli gratia, in oratione "Puer bene legit.", adverbium "bene" actionem verbi "legit" describit. Adverbium etiam potest adverbium describere, e.g. in oratione "Id multo bene est", "multo" "bene" describit.
Latine adverbia creare possumus libenter nominis adiectivi exitum mutando. Exempli gratia exitus ''-us'' in exitus ''-e'' aut ''-im'' mutatur, cum adiectiva primae declensionis habemus; et exitus ''-is'' in exitus ''-e'' aut ''-iter'' mutatur, cum adiectiva tertiae declensionis habemus. Videntur igitur: malus→male, seperatus→seperatim, facilis→facile, felix→feliciter.
=== Praepositiones ===
:::''Vide etiam: [[SIDSPACE]]''
Praepositiones sunt partes orationis indeclinabiles nomini, vel praenomini praepositae, quae affinitatem quandam inter ea indicant. Lingua Latina quadraginta et tres praepositiones habet.
Plurimae praepositiones ex adverbiis ortae sunt. Multa adverbia funguntur ut praepositiones, sicut "palam" et "clam". Et nonnullae praepositiones quoque vim adverbialem interdum habent, e.g. "Circum eo", "Ante eo", et "Propter eo". Interdum possumus idem dicere vi adverbiali ac vi praepositionali, e.g. "illo propter" (propter ut adverbium) = propter illum (propter ut praepositio).
=== Coniunctiones ===
[[Fasciculus:Handshake (Workshop Cologne '06).jpeg|thumb|upright=0.7|Coniunctiones dicta pariter conligant.]]
[[Coniunctio]] est pars orationis, quae alia elementa grammatica coniungit, dum relationes grammaticae inter ea praeservantur. Aliae coniunctiones ex [[adverbium|adverbiis]] ortae sunt, aliae ex pronominibus relativis praepositionibus ligatis. Nonnulla quidem adverbia Latina simul ut coniunctiones funguntur, sicut ''vel,'' ''ubi,'' ''ne,'' ''nec,'' et ''quam.''
=== Constructiones speciales ===
[[Fasciculus:Quentin Massys-Ecce Homo-1520,Doge's Palace,Venice.jpg|thumb|upright=0.7|left|''[[Ecce Homo]],'' tabula a [[Quintinus Mesius|Quintino Mesio]] ca. annum [[1520]] picta, cuius titulus usum dicti ''ecce'' monstrat, et praeclara verba nobis revocat [[Pontius Pilatus|Pontii Pilati]], cum Iesum cruciatum populo ostendit.]]
* [[Articulum]]: lingua Latina omnino articulis caret. Notandum autem est consuetudinem Latinam esse pronomine "hic" uti cum dicti declinationis casus definiuntur, pronomen "quisdam" saepe paene sensum articuli indefiniti capit, et pronomina "hic" et "ille" saepe sensum articuli definiti capiunt.
* [[Ecce]] est dictum grammaticum exclamativum quod "vide hoc!" fere significat; e.g. "ecce homo" = "vide hunc hominem"
* [[Res]] est nomen substantivum universale linguae Latinae. Dictum "res" adiectivo cuidam ligatum omnia significat, quae qualitatem adiectivo datam habeant. Hoc igitur est modus quo adiectiva in substantivum convertatur. Habemus igitur "res malae" = "omnia quae mala videntur"; "[[res informatica]]" = "omnia quae de informatica tractat"; "[[res publica]]" = "omnes res quae publice habentur" = "[[civitatis regimen]], ius, et [[mercatus]]"; [[res novae]] = "[[nuntia]]" = (in civilitate) "[[rerum eversio]]"
* Participium: est orationis pars, quae vim verbalem ostendit, dum adiectivo fungitur. In lingua Latina sunt quattuor participia:
:Praeteritum, vim passivam habens: amatus, visus, dictus, factus, sensus
:Praesens, vim activam habens: amans, videns, dicens, faciens, sentiens
:[[Gerundivum]], vim passivam habens, amandus, videndus, dicendus, sentiendus
:Futurum, vim activam habens: amaturus, visurus, dicturus, facturus, sensurus
* [[Supinum]], quod est nomen substantivum neutrum quartae declinationis ex participio praeterito formatum; habemus igitur supina: amatum, visum, factum, sensum. Addendo verbum "ire" ad supinum, Latine redditur propositum actionis quoddam. Ergo, "eam amatum it" = "it ad eam amandum" = "it ut eam amet" ~ "eam amabit". Supinum casu ablativo redditum praecipue in adiectiva modificando fungit: e.g. ''mirabile dictu''.
* [[Gerundium]], quod est nomen substantivum secundae declensionis ex participio gerundivo et infinitivo formatum.
:Gerundii significatio fere omnes significationes complectitur infinitivi, participii praesentis, et participii praeteriti. Casús nominativi loco verbi infinitivum adhibetur, loco aliorum casuum gerundivi neutri generis. Gerundii usus praecipue est in [[oratio obliqua|oratione obliqua]], [[clausula infinitiva|clausulis infinitivis]] et verborum adiectivorumque descriptionibus per genetivum. E.g. "Dicit se esse bonum", "Vivere est amare", et "Vivit amandi causa".
:Sicut gerundivum sensum normativum praebet, ita et gerundium. Habemus igitur: "homo id facit ad eam amandam" (gerundivum) = "homo id facit ad eam amandum" (gerundium) = "homo id facit eam amandi causa" (gerundium) = "homo id facit eo consilio ut eam amet" (clausula finalis)
[[Fasciculus:Diane de Versailles - Musée du Louvre AGER Ma 589.jpg|thumb|''Artemis cum damma'', [[sculptura]] Romana, quae Graecam anno [[325 a.C.n.]] a [[Leochares|Leochare]] factam simulat, monstratque venatricem [[Artemis|Artemidem]] bestiam [[damma]]m secutam (hoc est Artemis dammam iam assequitur et capit)]]
* Verba deponentia: ea dicuntur quae formá activá carent et cuius forma passiva sensum activum habent. Exempli gratia, inter verba deponentia numerantur:
::Primae coniugationis: mirari, minari, venari, recordari
::Secundae: vereri, reri, fateri
::Tertiae: sequi, loqui, uti, fungi, oblivisci, pati, frui, nasci, apisci, gradi
::Quartae: partiri, metiri, adsentiri, oriri, moriri
:Verba deponentia saepe participia sensu activo habent: e.g.
::"Homo bestiam sequens" = "homo qui nunc bestiam sequitur".
::"Homo bestiam secutus" = "homo qui iam bestiam sequitur"
::"Homini bestia sequenda" = "bestia quam hominem oportet sequi"
::"Homo bestiam secuturus" ="homo mox bestiam sequetur"
::NB. Futurum semper sensum activum habet. Quare, dicendum igitur est "Homo bestiam secuturus est" nec numquam pravum "Homo bestiam secutum it"
* Verba semi-deponentia: ea dicuntur anomala, quae partem imperfectam formae activae et partem perfectam formae passivae habent. Exempli gratia:
::Secundae: audeo, audere, ausus esse; gaudeo, gaudere, gavisus esse; soleo, solere, solitus esse
::Tertiae: fido, fidere, fisus esse; fio, fieri, factus esse
* [[Ablativus absolutus]]: est inclyta constructio Latina, ex casu ablativo instrumentali derivata, ubi participium et eius argumenta casu ablativo reddita pro [[clausula subordinata|clausulis subordinatis]] substituta sunt. Exempli gratia: "Urbe capta Aeneas fugit" = "cum urbs capta est, Aeneas fugit" = "quia urbs capta est, Aeneas fugit" = "postquam urbs capta est, Aeneas fugit." Ambiguitatem significationis quandam introducit, quam contextus sententiae solus potest resolvere.
== Auctores praeclari ==
{{vide-etiam|Libri Latini}}
[[Fasciculus:Heloïse et d'Abélard.jpg|thumb|upright=0.8|[[Petrus Abaelardus]] et Heloisa]]
[[Fasciculus:Methodus inveniendi - Leonhard Euler - 1744.jpg|thumb|upright=0.8|[[Leonhardus Eulerus]] multum de [[mathematica]] [[saeculum 18|saeculo duodevicensimo]] scripsit.]]
[[Fasciculus:Naturalishistoria.jpg|thumb|upright=0.8|Frons ''[[Naturalis historia]]e,'' veterrima [[encyclopaedia]]e a [[Gaius Plinius Secundus|Gaio Plinio Secundo]] [[saeculum 1|primo saeculo]] scriptae]]
[[Fasciculus:Meister der Fuldaer Schule (III) 001.jpg|thumb|upright=0.8|[[Calendarium]] antiquum anni [[1000]]]]
{{div col|3}}
* [[Titus Maccius Plautus]]
* [[Publius Terentius Afer]]
* [[Marcus Porcius Cato]]
* [[Gaius Valerius Catullus]]
* [[Quintus Horatius Flaccus]]
* [[Gaius Iulius Caesar]]
* [[Marcus Tullius Cicero]]
* [[Gaius Sallustius Crispus]]
* [[Titus Lucretius Carus]]
* [[Publius Ovidius Naso]]
* [[Publius Vergilius Maro]]
* [[Titus Livius]]
* [[Gaius Plinius Secundus]]
* [[Sextus Iulius Frontinus]]
* [[Cornelius Tacitus]]
* [[Gaius Suetonius Tranquillus]]
* [[Eusebius Sophronius Hieronymus]]
* [[Augustinus|Aurelius Augustinus Hipponensis]]
* [[Isidorus Hispalensis]]
* [[Beda|Beda Venerabilis]]
* [[Anselmus Cantuariensis]] sive Augustanus
* [[Petrus Abaelardus]]
* [[Thomas Aquinas]]
* [[Ianus Secundus]]
* [[Nicolaus Copernicus]]
* [[Galilaeus Galilaei]]
* [[Franciscus Baco]]
* [[Thomas Hobbes Malmesburiensis]]
* [[Ioannes Miltonus]]
* [[Benedictus de Spinoza]]
* [[Isaacus Newtonus]]
* [[Leonhardus Eulerus]]
* [[Ioannes Pascoli]]
* [[Benedictus XVI|Benedictus PP XVI]]
{{div col end}}
== Lingua Latina et linguae aliae ==
Lingua Latina est fundamentum
* [[Calendarium Romanum|Calendarii Romani]]
* [[Calendarium Gregorianum|Calendarii Gregoriani]]
* [[Calendarium|et multorum aliorum calendariorum]]
* Linguarum praecipuarum:
** [[Lingua Latina botanica]]
** [[Lingua Latina zoologica]]
** [[Lingua Latina apothecariorum]]
* [[Linguae Romanicae|Linguarum Romanicarum]] omnium
* et linguarum arte factarum:
** [[Interlingua]]
** [[Latino sine Flexione]]
** [[Esperanto]]
** [[Ido]]
== Lingua Latina in cultura populari ==
Lingua Latina aliquando in [[Cultura popularis|cultura populari]] (ut [[series televisifica|seriebus televisificis]], [[pellicula|pelliculis]], libris, et ceteris) videtur, primum in genere [[Phantasma|phantasmate]] mediaevali, et similibus, ubi saepe ut lingua [[magia|magica]] adhibetur, exempli gratia ad incantandum aliquem aut aliquid. Ut lingua magica audiri potest exempli gratia in serie televisifica''[[The Vampire Diaries]]'' ('Diaria Vampyrorum'; [[2009]]–praesens).
=== ''Lost'' ===
Est in ''[[Lost]]'' ('Perditus'; [[2004]]-[[2010]]), serie televisifica [[Litterae mysteriae|litterarum mysteriae]] populus qui Anglice ''The Others'' ("Alii") appellatur, et nostra lingua utitur.
=== ''Star Trek'' ===
Paulum nostrae linguae in ''[[Star Trek]]'' ('Iter Stellare'), universo [[scientia ficticia|ficto]], auditur. In parte cinematographica ''The Game'' ('Ludus') seriei televisificae ''[[Star Trek: The Next Generation]]'' ('Iter Stellare: Proxima Aetas'), brevis conversatio inter [[Wesley Crusher]] et [[Ioannes Lucius Picard|Ioannem Lucium Picard]] auditur:
:Picard: Quomodo tua Latinitas est?
:Wesley: Praestat quam prius.
:Picard: Oppido bonum.
Etiam sunt [[Sententiola|sententiolae]] Latinae scriptae usitataeque in universo ficto:
{|
|-
! Sententia
! Translatio Anglice
! Usus
! Pars cinematographica
|-
| Ad Astra per Aspera
| ''Reach for the Stars Through Adversity''
| Classis Spatialis Terrestris
| ENT - "These Are the Voyages..."
|-
| Audentes fortuna iuvat
| ''Fortune favors the bold''
| [[Columbia (Star Trek)|Columbia]]
| ENT - "Home", "Affliction", "Divergence"
|-
| Audentes Fortuna Imperii
| ''The bold (are) the fortune of the empire''
| [[ISS Avenger]]
| ENT - "In a Mirror", Darkly, Part II"
|-
| Caveat emptor
| ''Let the buyer beware''
| Datus et adhibitus ad ''[[Ferengi Alliance]]'' [[Data]]e
| TNG - "The Last Outpost"
|-
| Ex luna scientia
| ''From the moon, knowledge''
| [[NASA]]
| ENT - "First Flight"
|-
| Ex astris scientia
| ''From the stars, knowledge''
| ''[[Starfleet Academy]]''
| TNG - "The First Duty"
|-
| Inter Arma Enim Silent Leges
| ''In time of war, the law falls silent''
| Datus et adhibitus ad ''[[Section 31]]'' [[Gulielmus Ross|Gulielmi Ross]]
| DS9 - "Inter Arma Enim Silent Leges"
|-
| Res Gesta Per Excellentiam
| ''Achievement through excellence''
| [[NASA]]
| ENT - "First Flight"
|-
| Tempus fugit
| ''Time Flees'' vel ''Time Flies''
| [[Ducane]] locutum
| VOY - "Relativity"
|}
Plures tituli partium cinematographicarum Latini sunt:
* TNG
** Sub Rosa
* DS9
** Dramatis Personae
** Inter Arma Enim Silent Leges
* VOY
** Ex Post Facto
** Non Sequitur
** Alter Ego
* ENT
** Terra Nova
** Vox Sola
=== ''Stargate'' ===
In ''[[Stargate]]'' ('Astrorum Porta') universo [[scientia ficticia|ficto]], [[vita extraterrestris]] prudens est ''Alteri'' appellata. Ut nomen dicit, lingua Latina loquuntur, sed non nostra; alia versione linguae cuius [[Lingua Latina archaica|linguam Latinam archaicam]] agit. ''[[Stargate (machina)|Stargates]]'' ("Astrorum Portae"), quae in universo ficto videntur, Alterorum aedificabantur a pluriis [[millio]]nibus [[Annus|annis]].
Alteri duabus partibus consistunt: ''Anquietate'' ('antiquitas' Latine), Anglice autem (''The'') ''Ancients'', "antiqui", appellatur, et ''Oris'' ('di'), qui Anglice ''Ori'' (['ɒraɪ]) appellantur. Antiquitas in [[Galaxias|galaxiis]] [[Via Lactea]] et Pegaso (galaxia in constellatione [[Pegasus (constellatio)|Pegasi]] sita) [[habitatio|habitabant]], et in indicto galaxia [[deus|Dei]] habitabant.
Certo tempore antiquitas nobis hominibus terrestribus linguam suam dabat, quae tempore procedente ad nostram linguam Latinam evolvebatur.<!--?-->
{{NexInt}}
* [[Europa Latina]]
* [[Institutiones Latinae]]
* [[Latinitas viva]]
* [[Lingua Latina Renascentiae]]
* [[:Categoria: Professores rerum Classicarum]]
== Lexica et glossaria ==
* [[Vicipaedia:Lexica Latina interretialia]]
* [[:Categoria:Glossaria]]
* [[Index abbreviationum latine]]
* [[Index nominum Latine redditorum]]
== Notae ==
<references />
== Bibliographia ==
=== Litterae ===
* [[Nicolaus Ostler|Ostler, Nicolaus]]. [[2007]]. ''Ad Infinitum: A Biography of Latin.'' HarperCollins in [[Britanniarum Regnum|Britanniarum Regno]] et Walker & Co. in [[Civitates Foederatae|Civitatibus Foederatis]]: Londinii et Urbe Novo Eboraco.
* Baldi, Philip. [[2002]]. ''The Foundations of Latin.'' [[Novum Eboracum (urbs)|Novi Eboraci]] et [[Berolinum|Berolini]]: Mouton de Gruyter. ISBN 3-11-017208-9, ISBN 3-11-016294-6.
* [[Clemens Desessard|Desessard, Clementis]]. N.a. ''[[Lingua Latina sine molestia]].'' Assimil.
* Muriel Kasper. [[1996]]. ''Reclams Lateinisches Zitaten–Lexikon'', Philipp Reclam jun., [[Stutgardia|Stuttgart]], ISBN 3-15-029477-0.
* [[Aentius Mandruzzato|Mandruzzato, Aentii]]. [[1989]]. ''Il Piacere del latino. Per ricordarlo, impararlo, insegnarlo.'' [[Mediolanum|Mediolani]]: Mondadori.
* [[Aentius Mandruzzato|Mandruzzato, Aentii]]. [[1991]]. ''I segreti del latino.'' [[Mediolanum|Mediolani]]: Mondadori.
* Palmer, L. R. [[1954]]. {{Op|[https://archive.org/details/PalmerTheLatinLanguage The Latin Language]}}. [[Londinium|Londinii]]: Faber & Faber.
== Nexus externi ==
{{CommuniaCat|Latin language|linguam Latinam}}
{{Vicilibri|Grammatica Latina|grammatica Latina}}
{{Grc|Ῥωμαϊκὴ γλῶττα}}
* [http://www.grexlat.com/nexus/cone.html Latinitas in tela totius terrae. Hoc in indice nexus ad Latinitatem interretialem, generatim digesti, enumerantur]
* [http://ephemeris.alcuinus.net/ Ephemeris] - Acta diurna interretialis Latine
* [http://www.thelatinlibrary.com/ The Latin library] - Litterae Latinae
* [http://www.forumromanum.org/ Forum Romanum] - Litterae Latinae et historia Romana
* [http://www.vatican.va/ Vatican - The Holy See] - Pagina domestica Civitatis Vaticanae in octo variae linguae, ut Latina
* [https://web.archive.org/web/20110716211549/http://www.territorioscuola.com/tsodp/dmoz.php3?browse=%2FWorld%2FLingua_Latina%2F Opus commune, quo creetur TerritorioScuola ODP.]
* [http://la.bibliotheca.wikia.com/wiki/Pagina_prima Bibliotheca Latina]
* [http://www.youtube.com/watch?v=8y04po7Fq-0&feature=related Sermonis Latini Elogium] apud ''[[YouTube]]'' {{ling|Latine}}
* [https://web.archive.org/web/20100512051336/http://latindiscussion.com/forum/viewforum.php?f=19 Latine Loquere]
* [http://wikinfo.org/w/index.php/Themata_Latina ''Vichinfo Latina'' vel Inter-retis Encyclopaedia] {{ling|Latine|Anglice}}
* [https://web.archive.org/web/20110411042013/http://www.slu.edu/colleges/AS/languages/classical/latin/tchmat/tchmat.html#latest Latin teaching materials at Saint Louis University] {{ling|Anglice|Latine}}
* [https://web.archive.org/web/20120113225706/http://www.molinarium.com/ Molinarium] Morphologia Latina {{ling|Hispanice}}
* [http://kath.net/news/38847 De Pontificia Academia Latinitatis condenda] kath.net {{ling|Latine}}
;Cultura popularis
* [http://www.youtube.com/watch?v=uuIb9rUNYZw Lingua Latina] ex ''[[Lost]]'', pars I (''The others speak Latin (w/ Latin subs) - Part I'') {{ling|Latine|Anglice}}
* [http://www.youtube.com/watch?v=iVz6mWYvnZ8 Lingua Latina] ex ''[[Lost]]'', pars II (''The others speak Latin - Part II'') {{ling|Latine|Anglice}}
* [http://stargate.wikia.com/wiki/Ancient_language De lingua Antiqua] Antiquitatis a ''[[Stargate]]'' apud ''[[Stargate Wiki]]''
{{Lingua Latina}}
{{Linguae Italicae}}
{{1000 paginae}}
{{Myrias|Anthropologia}}
{{Appendicula de hac pagina|{{PagMens|12|2023}} }}
[[Categoria:Lingua Latina|!]]
[[Categoria:Linguae auxiliares]]
i0yc9kz9jtya8yujmnvhgy65v0j6g8u
Quintus Tullius Cicero
0
875
4001863
4000513
2026-11-10T17:16:22Z
Marcus Terentius Bibliophilus
2059
/* Cursus Honorum */
4001863
wikitext
text/x-wiki
'''Quintus [[Gens Tullia|Tullius]] Cicero''' (natus circa [[102 a.C.n.]], anno [[43 a.C.n.]] necatus), [[Marcus Tullius Cicero|Marci Tullii Ciceronis]] [[frater]] et [[Titus Pomponius Atticus|Titi Pomponii Attici]] gener, fuit vir publicus et militaris [[Roma antiqua|Romae antiquae]].
== Cursus Honorum ==
Quintus fuit anno [[67 a.C.n.|67]] [[aedilis]]<ref>''[[Epistulae ad Atticum|Ad Atticum]]'' I.4.1</ref>, anno [[62 a.C.n.|62]] [[praetor]], et annis 61–59 [[proconsul]] in [[Asia (provincia Romana)|Asia]]<ref>''[[Epistulae ad Atticum|Ad Atticum]]'' I.15.</ref>. In Asia inter alios legatos habuit et rerum gestarum scriptorem [[Lucius Aelius Tubero|Lucium Aelium Tuberonem]] et futurum praetorem Aulum Allienum<ref>''[[Epistulae ad Quintum fratrem|Ad Quintum fratrem]]'' I.1.10.</ref>. Mense Maio 58 per Graeciam redibat tum cum frater Marcus iam Thessalonicae exsulabat<ref>''Ad Atticum'' III.9 er ''Ad Quintum fratrem'' I.3.</ref>. [[Roma]]m regressus, cum summa contentione fratrel in pristinam dignitatem restituere studeret a [[Publius Clodius Pulcher|Publii Clodii Pulchri]] gladiatoribus paene trucidatus est<ref><ref>[[Plutarchus]], ''[[Vita Pompei (Plutarchus)|Pompeius]]'' 49.5.</ref></ref>. Legatus sub [[Gaius Iulius Caesar|Iulio Caesare]] in [[Gallia]] et postea sub Marco fratre in [[Cilicia]] meruit.
Bello civili inter Caesarem et [[Gnaeus Pompeius Magnus|Pompeium]] flagrante, Quintus et Marcus Pompeium primum quidem secuti sunt, sed [[Proelium Pharsalicum|post proelium]] apud [[Pharsalus|Pharsalum]], quo Pompeius superatus est, Caesari in gratiam redierunt. Anno [[43 a.C.n.|43]] exeunte, in [[Proscriptiones (43 a.C.n.)|proscriptionibus]] quae [[Triumviratus|triumviratum]] institutum secutae sunt, quia Marcus in ''[[Philippicae (Cicero)|Philippicis]]'' orationibus vehementer in [[Marcus Antonius|Marcum Antonium]] invectus esset atque ut hostis publicus a [[Senatus Romanus|senatu]] decerneretur suaserat, ambo fratres perierunt. Filius Quinti quoque simul cum patre trucidatus est, et eorum capita in [[Forum Romanum|Forum]] a triumviris reportata sunt<ref>[[Appianus Alexandrinus|Appianus]], ''Bell. civ.'' IV,83. Paulo aliter rem tradidit [[Cassius Dio]] (XLVII,10). Cf. [[Plutarchus]], ''Cicero'' 47.</ref>.
== Vita ==
Connubium Quinti et [[Pomponia (uxor Quinti Tulii Ciceronis)|Pomponiae]] fuit infelicissimum. Numquam ad populum vel in [[curia]], [[Forum Romanum|foro]], [[Senatus|Senatu]] locutus est, et saepe asseveravit: "Iam sufficit in familia, sicut in urbe, orator unus." Tametsi natura fuit [[miles]], [[literatura|litteris]] quoque operam dedit: [[annales|annales]], [[poesis epica|poemata heroica]], [[tragoedia]]s scripsit, et [[Sophocles|Sophoclis]] [[ludus scaenicus|ludos scaenicos]] Latine interpretatus est.
Quattuor ex suis [[Epistula|epistolis]] nobis sunt notae: una ad [[Marcus Tullius Cicero|Marcum]] fratrem, tres ad [[Marcus Tullius Tiro|Tironem]], Marci fratris libertum.
== Notae ==
<references />
{{NexInt}}
[[Commentariolum petitionis]]
{{DEFAULTSORT:Tullius Cicero, Quintus}}
[[Categoria:Nati 102 a.C.n.]]
[[Categoria:Mortui 43 a.C.n.]]
[[Categoria:Gens Tullia]]
[[Categoria:Marcus Tullius Cicero]]
[[Categoria:Praetores]]
[[Categoria:Proconsules Asiae]]
[[Categoria:Necati]]
g9gdcssyjdkkkwwebtasujj0nd5gt4t
4001865
4001863
2026-11-10T17:25:01Z
Marcus Terentius Bibliophilus
2059
/* Cursus Honorum */
4001865
wikitext
text/x-wiki
'''Quintus [[Gens Tullia|Tullius]] Cicero''' (natus circa [[102 a.C.n.]], anno [[43 a.C.n.]] necatus), [[Marcus Tullius Cicero|Marci Tullii Ciceronis]] [[frater]] et [[Titus Pomponius Atticus|Titi Pomponii Attici]] gener, fuit vir publicus et militaris [[Roma antiqua|Romae antiquae]].
== Cursus Honorum ==
Quintus fuit anno [[67 a.C.n.|67]] [[aedilis]]<ref>''[[Epistulae ad Atticum|Ad Atticum]]'' I.4.1</ref>, anno [[62 a.C.n.|62]] [[praetor]], et annis 61–59 [[proconsul]] in [[Asia (provincia Romana)|Asia]]<ref>''[[Epistulae ad Atticum|Ad Atticum]]'' I.15.</ref>. In Asia inter alios legatos habuit et rerum gestarum scriptorem [[Lucius Aelius Tubero|Lucium Aelium Tuberonem]] et futurum praetorem Aulum Allienum<ref>''[[Epistulae ad Quintum fratrem|Ad Quintum fratrem]]'' I.1.10.</ref>. Mense Maio 58 per Graeciam redibat tum cum frater Marcus iam Thessalonicae exsulabat<ref>''Ad Atticum'' III.9 er ''Ad Quintum fratrem'' I.3.</ref>. [[Roma]]m regressus, cum summa contentione fratrel in pristinam dignitatem restituere studeret a [[Publius Clodius Pulcher|Publii Clodii Pulchri]] gladiatoribus paene trucidatus est<ref><ref>[[Cicero]], ''[[Pro Sestio]]'' 76-77. [[Plutarchus]], ''[[Vita Pompei (Plutarchus)|Pompeius]]'' 49.5. [[Dio Cassius]] 39.7.</ref></ref>. Legatus sub [[Gaius Iulius Caesar|Iulio Caesare]] in [[Gallia]] et postea sub Marco fratre in [[Cilicia]] meruit.
Bello civili inter Caesarem et [[Gnaeus Pompeius Magnus|Pompeium]] flagrante, Quintus et Marcus Pompeium primum quidem secuti sunt, sed [[Proelium Pharsalicum|post proelium]] apud [[Pharsalus|Pharsalum]], quo Pompeius superatus est, Caesari in gratiam redierunt. Anno [[43 a.C.n.|43]] exeunte, in [[Proscriptiones (43 a.C.n.)|proscriptionibus]] quae [[Triumviratus|triumviratum]] institutum secutae sunt, quia Marcus in ''[[Philippicae (Cicero)|Philippicis]]'' orationibus vehementer in [[Marcus Antonius|Marcum Antonium]] invectus esset atque ut hostis publicus a [[Senatus Romanus|senatu]] decerneretur suaserat, ambo fratres perierunt. Filius Quinti quoque simul cum patre trucidatus est, et eorum capita in [[Forum Romanum|Forum]] a triumviris reportata sunt<ref>[[Appianus Alexandrinus|Appianus]], ''Bell. civ.'' IV,83. Paulo aliter rem tradidit [[Cassius Dio]] (XLVII,10). Cf. [[Plutarchus]], ''Cicero'' 47.</ref>.
== Vita ==
Connubium Quinti et [[Pomponia (uxor Quinti Tulii Ciceronis)|Pomponiae]] fuit infelicissimum. Numquam ad populum vel in [[curia]], [[Forum Romanum|foro]], [[Senatus|Senatu]] locutus est, et saepe asseveravit: "Iam sufficit in familia, sicut in urbe, orator unus." Tametsi natura fuit [[miles]], [[literatura|litteris]] quoque operam dedit: [[annales|annales]], [[poesis epica|poemata heroica]], [[tragoedia]]s scripsit, et [[Sophocles|Sophoclis]] [[ludus scaenicus|ludos scaenicos]] Latine interpretatus est.
Quattuor ex suis [[Epistula|epistolis]] nobis sunt notae: una ad [[Marcus Tullius Cicero|Marcum]] fratrem, tres ad [[Marcus Tullius Tiro|Tironem]], Marci fratris libertum.
== Notae ==
<references />
{{NexInt}}
[[Commentariolum petitionis]]
{{DEFAULTSORT:Tullius Cicero, Quintus}}
[[Categoria:Nati 102 a.C.n.]]
[[Categoria:Mortui 43 a.C.n.]]
[[Categoria:Gens Tullia]]
[[Categoria:Marcus Tullius Cicero]]
[[Categoria:Praetores]]
[[Categoria:Proconsules Asiae]]
[[Categoria:Necati]]
ltmsq7k4je12u7698dcvi8e48zcw1zl
4001868
4001865
2026-11-10T17:25:25Z
Marcus Terentius Bibliophilus
2059
/* Cursus Honorum */
4001868
wikitext
text/x-wiki
'''Quintus [[Gens Tullia|Tullius]] Cicero''' (natus circa [[102 a.C.n.]], anno [[43 a.C.n.]] necatus), [[Marcus Tullius Cicero|Marci Tullii Ciceronis]] [[frater]] et [[Titus Pomponius Atticus|Titi Pomponii Attici]] gener, fuit vir publicus et militaris [[Roma antiqua|Romae antiquae]].
== Cursus Honorum ==
Quintus fuit anno [[67 a.C.n.|67]] [[aedilis]]<ref>''[[Epistulae ad Atticum|Ad Atticum]]'' I.4.1</ref>, anno [[62 a.C.n.|62]] [[praetor]], et annis 61–59 [[proconsul]] in [[Asia (provincia Romana)|Asia]]<ref>''[[Epistulae ad Atticum|Ad Atticum]]'' I.15.</ref>. In Asia inter alios legatos habuit et rerum gestarum scriptorem [[Lucius Aelius Tubero|Lucium Aelium Tuberonem]] et futurum praetorem Aulum Allienum<ref>''[[Epistulae ad Quintum fratrem|Ad Quintum fratrem]]'' I.1.10.</ref>. Mense Maio 58 per Graeciam redibat tum cum frater Marcus iam Thessalonicae exsulabat<ref>''Ad Atticum'' III.9 er ''Ad Quintum fratrem'' I.3.</ref>. [[Roma]]m regressus, cum summa contentione fratrel in pristinam dignitatem restituere studeret a [[Publius Clodius Pulcher|Publii Clodii Pulchri]] gladiatoribus paene trucidatus est<ref>[[Cicero]], ''[[Pro Sestio]]'' 76-77. [[Plutarchus]], ''[[Vita Pompei (Plutarchus)|Pompeius]]'' 49.5. [[Dio Cassius]] 39.7.</ref>. Legatus sub [[Gaius Iulius Caesar|Iulio Caesare]] in [[Gallia]] et postea sub Marco fratre in [[Cilicia]] meruit.
Bello civili inter Caesarem et [[Gnaeus Pompeius Magnus|Pompeium]] flagrante, Quintus et Marcus Pompeium primum quidem secuti sunt, sed [[Proelium Pharsalicum|post proelium]] apud [[Pharsalus|Pharsalum]], quo Pompeius superatus est, Caesari in gratiam redierunt. Anno [[43 a.C.n.|43]] exeunte, in [[Proscriptiones (43 a.C.n.)|proscriptionibus]] quae [[Triumviratus|triumviratum]] institutum secutae sunt, quia Marcus in ''[[Philippicae (Cicero)|Philippicis]]'' orationibus vehementer in [[Marcus Antonius|Marcum Antonium]] invectus esset atque ut hostis publicus a [[Senatus Romanus|senatu]] decerneretur suaserat, ambo fratres perierunt. Filius Quinti quoque simul cum patre trucidatus est, et eorum capita in [[Forum Romanum|Forum]] a triumviris reportata sunt<ref>[[Appianus Alexandrinus|Appianus]], ''Bell. civ.'' IV,83. Paulo aliter rem tradidit [[Cassius Dio]] (XLVII,10). Cf. [[Plutarchus]], ''Cicero'' 47.</ref>.
== Vita ==
Connubium Quinti et [[Pomponia (uxor Quinti Tulii Ciceronis)|Pomponiae]] fuit infelicissimum. Numquam ad populum vel in [[curia]], [[Forum Romanum|foro]], [[Senatus|Senatu]] locutus est, et saepe asseveravit: "Iam sufficit in familia, sicut in urbe, orator unus." Tametsi natura fuit [[miles]], [[literatura|litteris]] quoque operam dedit: [[annales|annales]], [[poesis epica|poemata heroica]], [[tragoedia]]s scripsit, et [[Sophocles|Sophoclis]] [[ludus scaenicus|ludos scaenicos]] Latine interpretatus est.
Quattuor ex suis [[Epistula|epistolis]] nobis sunt notae: una ad [[Marcus Tullius Cicero|Marcum]] fratrem, tres ad [[Marcus Tullius Tiro|Tironem]], Marci fratris libertum.
== Notae ==
<references />
{{NexInt}}
[[Commentariolum petitionis]]
{{DEFAULTSORT:Tullius Cicero, Quintus}}
[[Categoria:Nati 102 a.C.n.]]
[[Categoria:Mortui 43 a.C.n.]]
[[Categoria:Gens Tullia]]
[[Categoria:Marcus Tullius Cicero]]
[[Categoria:Praetores]]
[[Categoria:Proconsules Asiae]]
[[Categoria:Necati]]
klpkquqqeq7bhal7dq10pmzxs8ccess
4001870
4001868
2026-11-10T17:31:58Z
Marcus Terentius Bibliophilus
2059
/* Notae */
4001870
wikitext
text/x-wiki
'''Quintus [[Gens Tullia|Tullius]] Cicero''' (natus circa [[102 a.C.n.]], anno [[43 a.C.n.]] necatus), [[Marcus Tullius Cicero|Marci Tullii Ciceronis]] [[frater]] et [[Titus Pomponius Atticus|Titi Pomponii Attici]] gener, fuit vir publicus et militaris [[Roma antiqua|Romae antiquae]].
== Cursus Honorum ==
Quintus fuit anno [[67 a.C.n.|67]] [[aedilis]]<ref>''[[Epistulae ad Atticum|Ad Atticum]]'' I.4.1</ref>, anno [[62 a.C.n.|62]] [[praetor]], et annis 61–59 [[proconsul]] in [[Asia (provincia Romana)|Asia]]<ref>''[[Epistulae ad Atticum|Ad Atticum]]'' I.15.</ref>. In Asia inter alios legatos habuit et rerum gestarum scriptorem [[Lucius Aelius Tubero|Lucium Aelium Tuberonem]] et futurum praetorem Aulum Allienum<ref>''[[Epistulae ad Quintum fratrem|Ad Quintum fratrem]]'' I.1.10.</ref>. Mense Maio 58 per Graeciam redibat tum cum frater Marcus iam Thessalonicae exsulabat<ref>''Ad Atticum'' III.9 er ''Ad Quintum fratrem'' I.3.</ref>. [[Roma]]m regressus, cum summa contentione fratrel in pristinam dignitatem restituere studeret a [[Publius Clodius Pulcher|Publii Clodii Pulchri]] gladiatoribus paene trucidatus est<ref>[[Cicero]], ''[[Pro Sestio]]'' 76-77. [[Plutarchus]], ''[[Vita Pompei (Plutarchus)|Pompeius]]'' 49.5. [[Dio Cassius]] 39.7.</ref>. Legatus sub [[Gaius Iulius Caesar|Iulio Caesare]] in [[Gallia]] et postea sub Marco fratre in [[Cilicia]] meruit.
Bello civili inter Caesarem et [[Gnaeus Pompeius Magnus|Pompeium]] flagrante, Quintus et Marcus Pompeium primum quidem secuti sunt, sed [[Proelium Pharsalicum|post proelium]] apud [[Pharsalus|Pharsalum]], quo Pompeius superatus est, Caesari in gratiam redierunt. Anno [[43 a.C.n.|43]] exeunte, in [[Proscriptiones (43 a.C.n.)|proscriptionibus]] quae [[Triumviratus|triumviratum]] institutum secutae sunt, quia Marcus in ''[[Philippicae (Cicero)|Philippicis]]'' orationibus vehementer in [[Marcus Antonius|Marcum Antonium]] invectus esset atque ut hostis publicus a [[Senatus Romanus|senatu]] decerneretur suaserat, ambo fratres perierunt. Filius Quinti quoque simul cum patre trucidatus est, et eorum capita in [[Forum Romanum|Forum]] a triumviris reportata sunt<ref>[[Appianus Alexandrinus|Appianus]], ''Bell. civ.'' IV,83. Paulo aliter rem tradidit [[Cassius Dio]] (XLVII,10). Cf. [[Plutarchus]], ''Cicero'' 47.</ref>.
== Vita ==
Connubium Quinti et [[Pomponia (uxor Quinti Tulii Ciceronis)|Pomponiae]] fuit infelicissimum. Numquam ad populum vel in [[curia]], [[Forum Romanum|foro]], [[Senatus|Senatu]] locutus est, et saepe asseveravit: "Iam sufficit in familia, sicut in urbe, orator unus." Tametsi natura fuit [[miles]], [[literatura|litteris]] quoque operam dedit: [[annales|annales]], [[poesis epica|poemata heroica]], [[tragoedia]]s scripsit, et [[Sophocles|Sophoclis]] [[ludus scaenicus|ludos scaenicos]] Latine interpretatus est.
Quattuor ex suis [[Epistula|epistolis]] nobis sunt notae: una ad [[Marcus Tullius Cicero|Marcum]] fratrem, tres ad [[Marcus Tullius Tiro|Tironem]], Marci fratris libertum.
== Notae ==
<references />
== Plura legere si cupis ==
*François Prost; "[https://www.persee.fr/doc/dha_2108-1433_2017_sup_17_1_4459 Quintus Cicéron conseiller de Marcus]" in ''Conseillers et ambassadeurs dans l’Antiquité'', 2017: 453-464
{{NexInt}}
[[Commentariolum petitionis]]
{{DEFAULTSORT:Tullius Cicero, Quintus}}
[[Categoria:Nati 102 a.C.n.]]
[[Categoria:Mortui 43 a.C.n.]]
[[Categoria:Gens Tullia]]
[[Categoria:Marcus Tullius Cicero]]
[[Categoria:Praetores]]
[[Categoria:Proconsules Asiae]]
[[Categoria:Necati]]
sts8yfrs94uqkf1zqngltgajjwe1oil
4001871
4001870
2026-11-10T17:32:10Z
Marcus Terentius Bibliophilus
2059
/* Plura legere si cupis */
4001871
wikitext
text/x-wiki
'''Quintus [[Gens Tullia|Tullius]] Cicero''' (natus circa [[102 a.C.n.]], anno [[43 a.C.n.]] necatus), [[Marcus Tullius Cicero|Marci Tullii Ciceronis]] [[frater]] et [[Titus Pomponius Atticus|Titi Pomponii Attici]] gener, fuit vir publicus et militaris [[Roma antiqua|Romae antiquae]].
== Cursus Honorum ==
Quintus fuit anno [[67 a.C.n.|67]] [[aedilis]]<ref>''[[Epistulae ad Atticum|Ad Atticum]]'' I.4.1</ref>, anno [[62 a.C.n.|62]] [[praetor]], et annis 61–59 [[proconsul]] in [[Asia (provincia Romana)|Asia]]<ref>''[[Epistulae ad Atticum|Ad Atticum]]'' I.15.</ref>. In Asia inter alios legatos habuit et rerum gestarum scriptorem [[Lucius Aelius Tubero|Lucium Aelium Tuberonem]] et futurum praetorem Aulum Allienum<ref>''[[Epistulae ad Quintum fratrem|Ad Quintum fratrem]]'' I.1.10.</ref>. Mense Maio 58 per Graeciam redibat tum cum frater Marcus iam Thessalonicae exsulabat<ref>''Ad Atticum'' III.9 er ''Ad Quintum fratrem'' I.3.</ref>. [[Roma]]m regressus, cum summa contentione fratrel in pristinam dignitatem restituere studeret a [[Publius Clodius Pulcher|Publii Clodii Pulchri]] gladiatoribus paene trucidatus est<ref>[[Cicero]], ''[[Pro Sestio]]'' 76-77. [[Plutarchus]], ''[[Vita Pompei (Plutarchus)|Pompeius]]'' 49.5. [[Dio Cassius]] 39.7.</ref>. Legatus sub [[Gaius Iulius Caesar|Iulio Caesare]] in [[Gallia]] et postea sub Marco fratre in [[Cilicia]] meruit.
Bello civili inter Caesarem et [[Gnaeus Pompeius Magnus|Pompeium]] flagrante, Quintus et Marcus Pompeium primum quidem secuti sunt, sed [[Proelium Pharsalicum|post proelium]] apud [[Pharsalus|Pharsalum]], quo Pompeius superatus est, Caesari in gratiam redierunt. Anno [[43 a.C.n.|43]] exeunte, in [[Proscriptiones (43 a.C.n.)|proscriptionibus]] quae [[Triumviratus|triumviratum]] institutum secutae sunt, quia Marcus in ''[[Philippicae (Cicero)|Philippicis]]'' orationibus vehementer in [[Marcus Antonius|Marcum Antonium]] invectus esset atque ut hostis publicus a [[Senatus Romanus|senatu]] decerneretur suaserat, ambo fratres perierunt. Filius Quinti quoque simul cum patre trucidatus est, et eorum capita in [[Forum Romanum|Forum]] a triumviris reportata sunt<ref>[[Appianus Alexandrinus|Appianus]], ''Bell. civ.'' IV,83. Paulo aliter rem tradidit [[Cassius Dio]] (XLVII,10). Cf. [[Plutarchus]], ''Cicero'' 47.</ref>.
== Vita ==
Connubium Quinti et [[Pomponia (uxor Quinti Tulii Ciceronis)|Pomponiae]] fuit infelicissimum. Numquam ad populum vel in [[curia]], [[Forum Romanum|foro]], [[Senatus|Senatu]] locutus est, et saepe asseveravit: "Iam sufficit in familia, sicut in urbe, orator unus." Tametsi natura fuit [[miles]], [[literatura|litteris]] quoque operam dedit: [[annales|annales]], [[poesis epica|poemata heroica]], [[tragoedia]]s scripsit, et [[Sophocles|Sophoclis]] [[ludus scaenicus|ludos scaenicos]] Latine interpretatus est.
Quattuor ex suis [[Epistula|epistolis]] nobis sunt notae: una ad [[Marcus Tullius Cicero|Marcum]] fratrem, tres ad [[Marcus Tullius Tiro|Tironem]], Marci fratris libertum.
== Notae ==
<references />
== Plura legere si cupis ==
*François Prost, "[https://www.persee.fr/doc/dha_2108-1433_2017_sup_17_1_4459 Quintus Cicéron conseiller de Marcus]" in ''Conseillers et ambassadeurs dans l’Antiquité'', 2017: 453-464
{{NexInt}}
[[Commentariolum petitionis]]
{{DEFAULTSORT:Tullius Cicero, Quintus}}
[[Categoria:Nati 102 a.C.n.]]
[[Categoria:Mortui 43 a.C.n.]]
[[Categoria:Gens Tullia]]
[[Categoria:Marcus Tullius Cicero]]
[[Categoria:Praetores]]
[[Categoria:Proconsules Asiae]]
[[Categoria:Necati]]
7g48in73kbbyvg4cla737sb773w75s4
4001872
4001871
2026-11-10T17:33:12Z
Marcus Terentius Bibliophilus
2059
/* Plura legere si cupis */
4001872
wikitext
text/x-wiki
'''Quintus [[Gens Tullia|Tullius]] Cicero''' (natus circa [[102 a.C.n.]], anno [[43 a.C.n.]] necatus), [[Marcus Tullius Cicero|Marci Tullii Ciceronis]] [[frater]] et [[Titus Pomponius Atticus|Titi Pomponii Attici]] gener, fuit vir publicus et militaris [[Roma antiqua|Romae antiquae]].
== Cursus Honorum ==
Quintus fuit anno [[67 a.C.n.|67]] [[aedilis]]<ref>''[[Epistulae ad Atticum|Ad Atticum]]'' I.4.1</ref>, anno [[62 a.C.n.|62]] [[praetor]], et annis 61–59 [[proconsul]] in [[Asia (provincia Romana)|Asia]]<ref>''[[Epistulae ad Atticum|Ad Atticum]]'' I.15.</ref>. In Asia inter alios legatos habuit et rerum gestarum scriptorem [[Lucius Aelius Tubero|Lucium Aelium Tuberonem]] et futurum praetorem Aulum Allienum<ref>''[[Epistulae ad Quintum fratrem|Ad Quintum fratrem]]'' I.1.10.</ref>. Mense Maio 58 per Graeciam redibat tum cum frater Marcus iam Thessalonicae exsulabat<ref>''Ad Atticum'' III.9 er ''Ad Quintum fratrem'' I.3.</ref>. [[Roma]]m regressus, cum summa contentione fratrel in pristinam dignitatem restituere studeret a [[Publius Clodius Pulcher|Publii Clodii Pulchri]] gladiatoribus paene trucidatus est<ref>[[Cicero]], ''[[Pro Sestio]]'' 76-77. [[Plutarchus]], ''[[Vita Pompei (Plutarchus)|Pompeius]]'' 49.5. [[Dio Cassius]] 39.7.</ref>. Legatus sub [[Gaius Iulius Caesar|Iulio Caesare]] in [[Gallia]] et postea sub Marco fratre in [[Cilicia]] meruit.
Bello civili inter Caesarem et [[Gnaeus Pompeius Magnus|Pompeium]] flagrante, Quintus et Marcus Pompeium primum quidem secuti sunt, sed [[Proelium Pharsalicum|post proelium]] apud [[Pharsalus|Pharsalum]], quo Pompeius superatus est, Caesari in gratiam redierunt. Anno [[43 a.C.n.|43]] exeunte, in [[Proscriptiones (43 a.C.n.)|proscriptionibus]] quae [[Triumviratus|triumviratum]] institutum secutae sunt, quia Marcus in ''[[Philippicae (Cicero)|Philippicis]]'' orationibus vehementer in [[Marcus Antonius|Marcum Antonium]] invectus esset atque ut hostis publicus a [[Senatus Romanus|senatu]] decerneretur suaserat, ambo fratres perierunt. Filius Quinti quoque simul cum patre trucidatus est, et eorum capita in [[Forum Romanum|Forum]] a triumviris reportata sunt<ref>[[Appianus Alexandrinus|Appianus]], ''Bell. civ.'' IV,83. Paulo aliter rem tradidit [[Cassius Dio]] (XLVII,10). Cf. [[Plutarchus]], ''Cicero'' 47.</ref>.
== Vita ==
Connubium Quinti et [[Pomponia (uxor Quinti Tulii Ciceronis)|Pomponiae]] fuit infelicissimum. Numquam ad populum vel in [[curia]], [[Forum Romanum|foro]], [[Senatus|Senatu]] locutus est, et saepe asseveravit: "Iam sufficit in familia, sicut in urbe, orator unus." Tametsi natura fuit [[miles]], [[literatura|litteris]] quoque operam dedit: [[annales|annales]], [[poesis epica|poemata heroica]], [[tragoedia]]s scripsit, et [[Sophocles|Sophoclis]] [[ludus scaenicus|ludos scaenicos]] Latine interpretatus est.
Quattuor ex suis [[Epistula|epistolis]] nobis sunt notae: una ad [[Marcus Tullius Cicero|Marcum]] fratrem, tres ad [[Marcus Tullius Tiro|Tironem]], Marci fratris libertum.
== Notae ==
<references />
== Plura legere si cupis ==
*François Prost, "[https://www.persee.fr/doc/dha_2108-1433_2017_sup_17_1_4459 Quintus Cicéron conseiller de Marcus]" in ''[https://www.persee.fr/issue/dha_2108-1433_2017_sup_17_1?sectionId=dha_2108-1433_2017_sup_17_1_4459 Conseillers et ambassadeurs dans l’Antiquité]'', 2017: 453-464
{{NexInt}}
[[Commentariolum petitionis]]
{{DEFAULTSORT:Tullius Cicero, Quintus}}
[[Categoria:Nati 102 a.C.n.]]
[[Categoria:Mortui 43 a.C.n.]]
[[Categoria:Gens Tullia]]
[[Categoria:Marcus Tullius Cicero]]
[[Categoria:Praetores]]
[[Categoria:Proconsules Asiae]]
[[Categoria:Necati]]
iggt35x0r8csqm7zzlsgt4n7ubyhlcf
Vesuvius
0
2078
4001941
3978628
2026-11-11T03:05:37Z
Bartholomite
116968
4001941
wikitext
text/x-wiki
{{Capsa montis Vicidatorum}}
{{charta locatrix
|Sinus Cumani
|label=Vesuvius<br /> 1281 m
|lat_deg =40 |lat_min =49
|lon_deg = 14 | lon_min = 26
|position=left
|mark = Green 00ff00 pog.svg
|background =
|width=350
|float=right
|caption= Situs ad [[Sinus Cumanus|sinum Cumanum]]
}}
{{res|Vesuvius}} ([[Italiane]] ''Vesuvio'') est [[mons ignifer]] in [[Campania]] [[Italia]]e, iuxta [[urbs|urbem]] [[Neapolis|Neapolim]] situs.
[[Mons]] perniciosissime anno [[79]] erupit, cum [[Gaius Plinius Secundus|Plinius Maior]] mortuus esset et [[Pompeii]] [[Herculaneum]]que sublata sunt, cuius [[historia]]m scripsit [[Caius Plinius Caecilius Secundus|Plinius Minor]].<ref>Descriptio eruptionis anni 79 [http://www.thelatinlibrary.com/pliny.ep6.html in libro VI] Gaii Plinii Caecilii Secundi 20 (14).</ref>
==Mythologia==
[[Pluto (deus)|Pluto]] [[deus]] ibi habitare putabatur.
[[Fasciculus:Joseph Wright of Derby - Vesuvius from Portici.jpg|thumb|left|"[[Vesuvii eruptio (Wright)|Vesuvii eruptio e Porticis visa]]" ab [[Iosephus Wright Derbiensis|Iosepho Wright Derbiensi]] picta ([[Bibliotheca Huntington]]).]]
[[Fasciculus:Joseph Mallord William Turner - Ausbruch des Vesuvs, 1817.jpg|thumb|left|"[[Vesuvii eruptio (Turner)|Vesuvii eruptio]]" ab [[Iosephus Mallord Gulielmus Turner|I. M. G. Turner]] picta ([[Centrum Artium Britannicarum Yalense]]).]]
==Nota==
<references/>
==Bibliographia==
* {{cite book|first=John |last=Guest |first2=Paul |last2=Cole |first3=Angus |last3=Duncan |first4=David |last4=Chester |title=Volcanoes of Southern Italy | publisher=The Geological Society | location=London | year=[[2003]] |chapter=Chapter 2: Vesuvius |pages=25–62 |ref=CITEREFGuest2003}}.
* Nicholas F. Jones, "Pliny the Younger's Vesuvius "Letters" (6.16 and 6.20)" in ''Classical World'' vol. 95 ([[2001]]) pp. 31-48 [http://www.jstor.org/stable/4352621 JSTOR].
* {{cite journal |last= Rolandi |first= G. |coauthors= Paone, A.; De Lascio, M.; Stefani, G. |year= [[2008]] |title= The 79 AD eruption of Somma: the relationship between the date of the eruption and the southeast tephra dispersion |journal= Journal of Volcanology and Geothermal Research |volume= 169 |issue= |pages= 87–98 |ref=CITEREFRolandi2008 |doi= 10.1016/j.jvolgeores.2007.08.020}}.
* {{Cite book|title=The natural history of Pompeii|editor-first=Wilhelmina Mary Feemster |editor-last=Jashemski |editor2-first=Frederick Gustav |editor2-last=Meyer|contribution=Mount Vesuvius before the Disaster |first=Haraldur|last=Sigurdsson|location=Cambridge UK|publisher=The Press Syndicate of the University of Cambridge|year=[[2002]]|pages=29–36|ref=CITEREFSigurdsson2002|postscript=<!--None-->}}.
* {{Cite book|title=The natural history of Pompeii|editor-first=Wilhelmina Mary Feemster |editor-last=Jashemski |editor2-first=Frederick Gustav |editor2-last=Meyer|contribution=The Eruption of Vesuvius in AD 79| first=Haraldur|last=Sigurdsson|first2=Steven|last2=Carey|location=Cambridge UK|publisher=The Press Syndicate of the University of Cambridge|year=[[2002]]|pages=37–64|ref=CITEREFSigurdssonCarey2002|postscript=<!--None-->}}.
* {{cite book|title=Herculaneum, past, present & future |url=https://archive.org/details/herculaneumpastp00wald_0 |first=Sir Charles |last=Waldstein|first2=Leonard Knollys Haywood |last2=Shoobridge|location=London|publisher=Macmillan and Co|year=[[1908]]|ref=CITEREFWaldstein1908}}.
* {{cite journal |first=E. |last=Zanella |first2=L. |last2=Gurioli |first3=M. T. |last3=Pareschi |first4=R. |last4=Lanza | title= Influences of urban fabric on pyroclastic density currents at Pompeii (Italy): Part II: temperature of the deposits and hazard implications |journal=Journal of Geophysical Research |year=[[2007]] |publisher=American Geophysical Union, Earth-prints|url=http://www.earth-prints.org/bitstream/2122/2370/1/1245.pdf|ref=CITEREFZanella2007|issue=112}}.
[[Categoria:Vesuvius|!]]
{{Myrias|Geographia}}
spo4vtl6ldi3w3c2utqf75i2cxb9nrz
Mons Sanctae Helenae
0
3253
4001939
3833199
2026-11-11T03:03:28Z
Bartholomite
116968
4001939
wikitext
text/x-wiki
{{Capsa montis Vicidatorum}}
[[Fasciculus:MSH80 eruption mount st helens 05-18-80.jpg|thumb|left|Eruptio Montis Sanctae Helenae, Maio 1980.]]
{{res|Mons Sanctae Helenae}} ([[Anglice]] ''Mount Saint Helens'') est [[mons ignifer]] in civitate [[Vasingtonia]] [[CFA|Civitatum Foederatarum]]. Mons a [[18 Maii|die 18 mense Maio]] anno [[1980]] erupit. Mortui sunt centum [[homo|hominum]]. Vastatio magna intra 80-100 km (50-60 [[milia passuum]]).
== Nexus interni ==
* [[Mons Rainier]]
* [[Vesuvius]]
==Nexus externi==
{{CommuniaCat|Mount St. Helens|montem Sanctae Helenae}}
{{fontes geographici}}
{{geo-stipula}}
[[Categoria:Montes igniferi|Sanctae Helenae Mons]]
[[Categoria:Montes Vasingtoniae civitatis|Sanctae Helenae Mons]]
{{Myrias|Geographia}}
ageiwmdje847l1ysj9cz4uj555b9rwi
2026
0
3793
4001952
4001139
2026-11-11T05:06:52Z
Bartholomite
116968
/* Mense Novembri */
4001952
wikitext
text/x-wiki
{{Eventus currens}}
{{Decennium|203|MMXXVI}}
== Eventa ==
=== Mense Ianuario ===
[[Fasciculus:Protests against the killing of Renee Good8.jpg|thumb|Demonstrationes post [[Necatio Renatae Good|necationem Renatae Good]] prope [[Domus Alba|Domum Albam]].]]
* 1 Ianuarii: [[Bulgaria]] [[euro]]nem [[moneta]]m induxit.
* 3 Ianuarii: [[Nicolaus Maduro]] [[Venetiola]]e praeses a [[miles|militibus]] [[CFA|Civitatum Foederatarum]] raptus est; [[Caracae]] multis ictibus affliguntur.
* 6 Ianuarii: [[Leo XIV|Leo papa XIV]] [[Iubilaeum anni 2025]] claudit.
* 7 Ianuarii: Necatio {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Renatae Good||en|qid=Q137723290}} inter Operationem "Metro Surge" ad protestationes [[Minneapolis]] excitat.
* 15 Ianuarii: [[Vicipaedia]], anno 2001 a [[Iacobus Wales|Iacobo Wales]] et [[Laurentius Sanger|Laurentio Sanger]] condita, annum vicesimum quintum celebrat.
* 22 Ianuarii: [[Civitates Foederatae Americae]] ab [[Ordo mundi sanitarius|Ordine Mundi Sanitarii]] se recedunt.
* 28 Ianuarii: [[Sarah Mullally]] prima femina fit quae [[Ecclesia Anglicana|Ecclesiae Anglicanae]] praeest.
* 30 Ianuarii: Tria miliones paginarum ad acta [[Galfridus Epstein|Epstein]] pertinentium publicantur, multae personae publicae clarissimae toto orbe terrarum commemorantur.
=== Mense Februario ===
[[Fasciculus:2026 Iran war collage.jpg|thumb|Operationes [[Impetus Israëlis et Civitatum Foederatarum in Iraniam anni 2026|belli]] Israëlis atque Civitatum Foederatarum contra Iraniam.]]
* 2–6 Februarii: [[Curdistania Syriaca|Curdistaniam Syriacam]] [[Ahmedus Husainus al-Shara|rectio Damasci nova]] sibi adiungit.
* 6 Februarii: [[Olympia hiemalia 2026|Olympia hiemalia]] in [[Italia]] simul [[Mediolanum|Mediolani]], [[Cortina Ampecanorum|Cortinae Ampecanorum]], [[Pralatium|Pralatii]], [[Livignum|Livigni]] et [[Resinae|Ante Silvam]] patefiunt.
* 21 Februarii: Bellum inter [[Afghania]] et [[Pakistania]] erumpit.
* 28 Februarii: Civitas [[Israël]] et [[Civitates Foederatae]] impetum in [[Irania]]m faciunt, impetum praeemptivum appellantes.
=== Mense Martio ===
* 1 Martii: Irania [[Fretum Ormusense]] commeatui maritimo claudit.
* 8 Martii: [[Mojtaba Khamenei|Mojtaba Husainus Khamenei]], [[Ali Khamenei|Alii]] necati filius, magnus dux [[Irania]]e eligitur.
* 31 Martii: In [[Mongolia]], {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Uchral Nyam-Osor||en|qid=Q110962738}}, post abdicationem Gombojavyn Zandanshatar, primus minister iurat.
=== Mense Aprili ===
* 6 Aprilis: [[Programma Artemis|Artemis II]] cum quattuor astronautis Lunam circumvolat et 11 Aprilis feliciter in Tellurem revertitur.
* 9 Aprilis: [[Civitates Foederatae Americae|Civitates Foederatae]] et [[Irania]] indutiis pactionem faciunt, colloquiisque ut discrimen inter se componant.
* 26 Aprilis: [[Sebastianus Sawe]] Londinii primus homo [[Cursus Marathonius|cursum Marathonium]] minore tempore quam duabus horis perficit.
=== Mense Maio ===
[[Fasciculus:20260516 Dara Z09 9479 (cropped).jpg|thumb|[[Dara]], victrix Certaminis cantionum Eurovisionis anni 2026.]]
* 3 Maii: Epidemia [[hantaviridae|hantavirus]] [[Andes|Andini]] ad [[quadragena]]m [[navis]] vectoriae ''Hondius'' ducit, tres mortui.
* 16 Maii: Epidemia [[ebolavirus]] Bundibugyoensis in [[Res publica democratica Congensis|Re publica democratica Congolensi]] declaratur. Contra hunc typum neque cura neque vaccinatio nota est.
* 16 Maii: Cantrix Bulgarica Darina Jotova, quae [[Dara]] nomen scaenicum se imposuit, [[Certamen cantionum Eurovisionis|Certamen]] [[Certamen cantionum Eurovisionis|cantionum Eurovisionis]] in [[Vindobona]] vincit.
* 23 Maii: Protestationes in [[Albania]], quae "Revolutio Phoenicopterorum" appellantur.
* 25 Maii: ''[[Magnifica humanitas]]'', epistola encyclica [[Leo XIV|Leonis XIV]] prima, editur.
=== Mense Iunio ===
[[Fasciculus:LCF-24- MRF Search & Rescue Efforts in Venezuela (9781661).jpg|thumb|Ruinae oppidi [[La Guaira]] post terrae motum Venetiolae.]]
* 12 Iunii: [[Elon Musk]] primus fit, qui {{num|1000000000000}} [[dollarium Civitatum Foederatarum|dollariorum Americanorum]] accumulaverit.
* 22 Iunii: [[Keir Starmer]] se ab officio primi ministri [[Britanniarum regnum|Britanniarum regni]] abdicaturum nuntiat.
* 24 Iunii: [[Terrae motus]] maior magnitudinis 7.5 in Venetiola complura milia hominum necat multaque aedificia concidit.
=== Mense Iulio ===
[[Fasciculus:Spain World Cup winners Argentina v Spain 19 July 2026-341.jpg|thumb|[[Turma Pedilusoria Nationalis Hispanica]] certamen mundanum pediludii vincit.]]
* 1 Iulii: [[Fraternitas Sacerdotalis Sancti Pii X]] [[Esquinia]]e quattuor [[episcopus|episcopos]] novos sine mandato [[papa]]li consecrat. [[Leo XIV]] papa totam societatem [[excommunicatio|excommunicat]].
* 3 Iulii: [[Keiko Fujimori]] prima muliebris praeses civitatis [[Peruvia|Peruviae]] eligitur.
* 19 Iulii: [[Turma Pedilusoria Nationalis Hispanica]] vincit [[Certamen Mundanum Pedilusorium (2026)|certamen mundanum pediludii]]. [[Turma Pedilusoria Nationalis Argentina|Argentina]] secunda et [[Turma Pedilusoria Nationalis Anglica|Anglia]] tertia sunt.
* 20 Iulii: [[Carolus III (rex Britanniarum)|Carolus III]] rex [[Andreas Burnham|Andream Burnham]] primum ministrum [[Britanniarum regnum|Britanniarum regni]] constituit.
* 26 Iulii: [[Thaddaeus Pogačar]], birotarius [[Slovenia|Slovenicus]], quintum [[Circuitus Franciae|Circuitum Franciae]] vincit.
* 28 Iulii: [[Terrae motus Kumamoto anni 2026|Terrae motus Kumamoto]] accidit.
* 30 Iulii: Octoginta milia [[migratio|migrantium]] [[Septa]]m e [[Marocum|Maroco]] intrant, 111 moriuntur, plerique remittuntur.
=== Mense Augusto ===
[[Fasciculus:2026 Nepal floods map.svg|thumb|Tabula geographica de inundationibus in Nepalia atque Tibeto.]]
* 2 Augusti: [[Arabia Saudiana]], [[Pakistania]] et [[Turcia]] [[Mecca]]e pactum defensionis subscribunt.
* 12 Augusti: [[Defectio solis]] [[Siberia]]e et [[Hiberia]]e.
* 20 Augusti: [[Rojava]] [[Syria]]e plene integra est, iam non amplius [[autonomia]] praedita.
* 26 Augusti: [[Inundatio]] mortifera [[Nepalia]]m et [[Tibetum]] affligit.
* 28 Augusti: [[Hacon VIII]], patre [[Haraldus V (rex Norvegiae)|Haraldo V]] mortuo, rex [[Norvegia]]e fit.
=== Mense Septembri ===
* 6 Septembris: [[Alternativa pro Germania]] pluralitatem suffragiorum in [[Saxonia et Anhaltium|Saxonia et Anhaltio]] conciliat.
* 16 Septembris: [[Ursula de Leyen]] [[Canada]]m ut socia consociata [[Unionis Europaeae]] invitat.
* 17 Septembris: [[Leopardus tilcayo]], nova species [[felidae|felina]], reperta est; prima species felina post plus quam saeculum inventa.
* 23 Septembris: Bellum in [[Aethiopia]] erumpit.
* 29 Septembris: [[Mahometus VI (rex Marocensis)|Mahometus VI]] rex [[Fatima Ezzahra al-Mansouri|Fatimam Ezzahram al-Mansouri]] primam mulierem primam ministram [[Marocum|Maroci]] constituit, comitiis habitis.
=== Mense Octobri ===
* 6 Octobris: [[Huthi]] [[aeroportus]] in [[Arabia Saudita]] oppugnant.
* 9 Octobris: [[Navanethem Pillay]] [[praemium Nobelianum pacis|praemium Nobelianum pacis]] accipit.
* 17 Octobris: Domus municipium [[Augustoritum|Augustoriti Lemovici]] inter tumultus ardet.
* 23 Octobris: Novem Christiani [[Ecclesia Orthodoxa|Graeci Orthodoxi]] inter [[exsequiae|exsequias]] in [[Characha]] [[Iordania]]e [[martyr]]ium passi sunt.
* 26 Octobris: [[Aloysius Ignatius Lula da Silva]] iterum praeses Brasiliae electus est, [[Flavius Bolsonaro|Flavio Bolsonaro]] superato.
* 28 Octobris: [[Calamitas ferriviaria provinciae Toletanae anni 2026|Duo treni celerrimi]] [[provincia Toletana|provinciae Toletanae]] conliduntur, sexaginta novem hominibus interfectis.
=== Mense Novembri ===
* 1 Novembris: [[Kimi Antonelli]], victor iuvenissimus, certamen mundanum [[Formula 1|Formulae 1]] vincit.
* 3 Novembris: [[Factio democratica (Civitates Foederatae)|Factio democratica]] comitia per Civitates Foederatas vincit: prima gubernatrix [[Indi Americani|indigena Americana]], prima gubernatrix [[Afroamericani|Afroamericana]], primus [[Senatus Civitatum Foederatarum Americae|senator]] [[Musulmanus]] electus.
* 6 Novembris: [[Iacobus Peña]], praeses [[Paraquaria]]e, accusatus et comprehensus est. Ei successit [[Petrus Alliana]], praeses vicarius.
== Nati ==
{{Nati desiderati}}
== Mortui ==
=== Mense Ianuario ===
* [[7 Ianuarii]]: [[Uri Lupolianski]], politicus Israelianus; natus est anno [[1951]].
* [[8 Ianuarii]]: [[Ludovicus E. Brus]], chimicus [[CFA|Americanus]]; natus est anno [[1943]].
* [[10 Ianuarii]]: [[Ericus de Däniken]], scriptor [[Helvetia|Helveticus]]; natus est anno [[1935]].
* [[13 Ianuarii]]: [[Georgius Basiliu]], politicus [[Cyprus|Cypri]]; natus est anno [[1931]].
* [[16 Ianuarii]]: [[Ludovica Diogo]], politica [[Mozambicum|Mozambicana]]; nata est anno [[1958]].
* [[18 Ianuarii]]: [[Ioannes Fried]], historicus Germanicus; natus est anno [[1942]]
* [[24 Ianuarii]]
** [[David Abulafia]], historicus [[Britanniarum regnum|Britannicus]]; natus est anno [[1949]].
** [[Gulielmus Foege]], [[medicus]] et [[epidemiologia|epidemiologus]] [[CFA|Americanus]]; natus est anno [[1936]].
* [[25 Ianuarii]]: [[Yi Haechan]], politicus [[Res publica Coreana|Rei publicae Coreanae]]; natus est anno [[1952]].
* [[26 Ianuarii]]: [[Sia Figiel]], poeta, scriptrix, et pictrix [[Samoa]]na; nata est anno [[1967]].
* [[29 Ianuarii]]: [[Marcus Bülow]] politicus Germanicus; natus est anno [[1971]].
* [[31 Ianuarii]]: [[Volfgangus Schwanzer]], geographus Germanicus; natus est anno [[1953]].
=== Mense Februario ===
* [[1 Februarii]]: [[Rita Süssmuth]], politica [[Germania|Germanica]]; nata est anno [[1937]].
* [[2 Februarii]]: [[Athanasius Carolus Renoux]], monachus Benedictinus et orientalista Francicus; natus est anno [[1925]].
* [[11 Februarii]]: [[Iacobus van der Beek]], actor [[CFA|Americanus]]; natus est anno [[1977]].
* [[15 Februarii]]: [[Robertus Duvall]], actor et moderator cinematographicus Americanus; natus est anno [[1931]].
* [[19 Februarii]]: [[Polycarpus Pengo]], archiepiscopus [[Tanzania|Tanzanicus]]; natus est anno [[1944]].
* [[28 Februarii]]: [[Ali Khamenei]], magnus dux [[Irania]]e, ab [[Israel]]e occiditur; natus est anno [[1939]].
=== Mense Martio ===
* [[1 Martii]]: [[David Oddi filius]], politicus [[Islandia|Islandicus]]; natus est anno [[1948]].
* [[5 Martii]]: [[Antonius Lobo Antunes]], scriptor et psychologus [[Portugallia|Lusitanus]]; natus est anno 1942.
* [[8 Martii]]: [[Antonius Iacobus Leggett]], physicus [[Regnum Britanniarum|Britannicus]]; natus est anno [[1936]].
* [[12 Martii]]:
** [[Robertus Trivers]], sociobiologus Americanus; natus est anno 1943.
** [[Ioachimus Wanke]], episcopus [[Germania|Germanicus]]; natus est anno [[1941]].
* [[14 Martii]]:
**[[Georgius Habermas]], philosophus continentalis et sociologus [[Germania|Germanicus]]; natus est anno [[1929]].
**[[Christophorus A. Sims]], oeconomiae peritus [[CFA|Americanus]]; natus est anno 1942.
* [[17 Martii]]: [[Elias II]], patriarcha Ecclesiae Orthodoxae Georgianae [[Russia|Russicus]]; natus est anno [[1933]].
* [[19 Martii]]:
** [[Humbertus Bossi]], politicus [[Italia|Italianus]]; natus est anno 1941.
** [[Carolus Norris]], artifex martialis [[CFA|Americanus]]; natus est anno [[1940]].
* [[20 Martii]]: [[Ioannes Michael Bishop]], microbiologus Americanus; natus est anno 1936.
* [[22 Martii]]:
** [[Leonillus Jospin]], politicus [[Francia|Francicus]]; natus est anno [[1937]].
** [[Ioannes Baptista Pham Minh Mân]] cardinalis Vietnamicus; natus est anno [[1934]].
* [[25 Martii]]:
** [[Alexander Kluge]], scriptor Germanicus; natus est anno 1932.
** [[David Winnick]], politicus Britannicus; natus est anno 1933.
* [[26 Martii]]: [[Epeli Nailatikau]], politicus [[Viti]]orum; natus est anno 1941.
* [[28 Martii]]: [[Al-Yamīn Zarwāl]], praeses Algerii; natus est anno 1941.
* [[29 Martii]]: [[Adamus Nádasdy]], linguista poetaque Hungaricus; natus est anno 1947.
* [[30 Martii]]: [[Chandrikapersad Santokhi]], politicus Surinamicus; natus est anno [[1959]].
=== Mense Aprili ===
* [[5 Aprilis]]: [[Livius Maior]], historicus Dacoromanicus; natus est anno 1940.
* [[6 Aprilis]]: [[Christianus Schwarz-Schilling]], politicus [[Germania|Germanicus]]; natus est anno [[1930]].
* [[7 Aprilis]]:
** [[Mircea Lucescu]], pedilusor Dacoromanus; natus est anno [[1945]].
** [[Iacobus Whittaker]], alpinista [[CFA|Americanus]]; natus est anno [[1929]].
* [[8 Aprilis]]:
** [[Carolus Delhez]], presbyter et sociologicus [[Belgica|Belgicus]]; natus est anno 1951.
** [[David Kabua]], politicus insularum Marsaliensium; natus est anno 1951.
* [[9 Aprilis]]:
** {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Björgvin Halldórsson||en|qid=Q879495}}, musicus [[Islandia|Islandicus]]; natus est anno 1951.
** [[Stephanus Myron Schwebel]], iudex Americanus; natus est anno 1929.
* [[16 Aprilis]]: [[Kazuo Imanishi]], pedilusor Iaponicus; natus est anno 1941.
* [[19 Aprilis]]: [[Desmond Morris|Desmondus Morris]], zoologus ethologusque Anglicus; natus est anno [[1928]].
* [[24 Aprilis]]: [[Sophia Zdybicka]], philosopha et monacha [[Polonia|Polonica]]; nata est anno 1928.
* [[26 Aprilis]]: [[Ursus Hany]], politicus Helveticus; natus est anno [[1955]].
=== Mense Maio ===
* [[6 Maii]]: [[Theodorus Turner]], vir negotii et philanthropus Americanus; natus est anno [[1938]].
* [[8 Maii]]: [[Festus Mogae]], politicus [[Botsuana|Botsuanicus]]; natus est anno 1939.
* [[10 Maii]]: [[Gunterius Maria Halmer]], actor Germanicus; natus est anno 1943.
* [[12 Maii]]: [[Alexander Held]], actor Germanicus; natus est anno [[1957]].
* [[14 Maii]]: [[Valie Export]], artifex [[Austria]]ca; nata est anno 1940.
* [[15 Maii]]: [[Edmundus Strother Phelps]], oeconomicus Americanus; natus est anno 1933.
* [[21 Maii]]: [[Carolus Petrini]], scriptor et diurnarius Italicus; natus est anno 1949.
* [[25 Maii]]: [[Sonny Rollins]], saxophonista iazensis Americanus; natus est anno 1930.
* [[26 Maii]]: [[Koji Tanaka]], pedilusor Iapanicus; natus est anno 1955.
* [[28 Maii]]: [[Abd Rabbuh Manṣūr Hādī]], politicus [[Iemenia|Iemenicus]]; natus est anno 1945.
* [[29 Maii]]: {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Bryan Bergougnoux||en|qid=Q936402}}, lusor harpastum Gallicus; nata est anno [[1983]].
=== Mense Iunio ===
* [[1 Iunii]]: [[Antonius Head (actor)|Antonius Head]], actor Anglicus; natus est anno 1954.
* [[5 Iunii]]: [[Bernadetta Chirac]], uxor praesidis Franciae; nata est anno 1933.
* [[6 Iunii]]: [[Osorius Citora Afonso]], episcopus necatus [[Mozambicum|Mozambicanus]]; natus est anno [[1972]].
* [[8 Iunii]]: [[Ioannes Kaufmann]], politicus Helveticus; natus est anno 1948.
* [[10 Iunii]]: [[Ioannes Ziegler]], sociologus Helveticus; natus est anno 1934.
* [[12 Iunii]]: [[Hamidus Chalifae filius gentis Ṯānī]], primus minister, deinde [[emirus]] [[Quataria]]e; natus est anno 1952.
* [[14 Iunii]]:
** [[Jerry de Jong]], pedilusor Surinamicus; natus est anno 1964.
** [[Oliverius Tree]], cantor histrioque [[CFA|Americanus]]; natus est anno [[1993]].
* [[16 Iunii]]: [[Camillus Ruini]], cardinalis [[Italia|Italicus]]; natus est anno 1931.
* [[17 Iunii]]: [[Hildegarda Fässler]], politica Helvetica; nata est anno 1951.
* [[18 Iunii]]: [[Bogdanus Marinescu]] medicus Dacoromanicus; natus est anno 1944.
* [[19 Iunii]]: [[Roy Hattersley]], politicus Britannicus; natus est anno 1932.
* [[20 Iunii]]: [[Miwa Akihiro]], cantor histrioque Iapanicus; natus est anno 1935.
* [[21 Iunii]]: [[Franciscus Guterres]], politicus [[Timora Orientalis|Timoracus]]; natus est anno [[1954]].
* [[22 Iunii]]: [[Alanus Greenspan]], pristinus praeses [[Systema aerarium foederale|systematis aerarii foederalis Americae]]; natus est anno [[1926]].
=== Mense Iulio ===
* [[8 Iulii]]:
** [[Anna Widdecombe]], politica Britannica; nata est anno [[1947]].
** [[Iosephus Iulius Zerey]], archiepiscopus Graecae Catholicae Melkitae; natus est anno 1941.
* [[11 Iulii]]:
** [[Lindsey Graham]], politicus Americanus; natus est anno 1955.
** [[Susumu Tonegawa]], biologus Iaponicus; natus est anno 1939.
* [[13 Iulii]]: [[Samuel Neill]], actor Neozelandicus; natus est anno 1947.
* [[14 Iulii]]: [[Ioannes Michael Maitzen]], astronomus [[Austria]]cus; natus est anno [[1943]].
* [[16 Iulii]]: [[Rudolphus A. Marcus]], chemicus Americanus; natus est anno [[1923]].
* [[20 Iulii]]: [[Coemgenus Keegan]], pedilusor Anglicus; natus est anno 1951.
* [[29 Iulii]]: [[Harrius Mitchell]], politicus Americanus; natus est anno [[1940]].
* [[31 Iulii]]:
** [[Francus Baresi]] pedilusor Italicus; natus est anno [[1960]].
** [[Antonius Mazzi]], presbyter Italicus; natus est anno 1929.
** [[Michael Mendl]], actor Germanicus; natus est anno 1944.
=== Mense Augusto ===
* [[2 Augusti]]: [[Kay Granger]], politica Americana; nata est anno 1943.
* [[3 Augusti]]: [[Iulius Duarte Langa]], cardinalis [[Mozambicum|Mozambicanus]]; natus est anno [[1927]].
* [[6 Augusti]]: [[Franciscus Guccini]], cantor Italicus; natus est anno 1940.
* [[7 Augusti]]: [[Luciana Stassaert]], poetria pictrixque Belgica; nata est anno 1936.
* [[13 Augusti]]: [[Yukio Shimomura]], pedilusor Iapanicus; natus est anno 1932.
* [[15 Augusti]]: [[Alexander Danilin]], [[psychiater]] [[Russia|Russicus]]; natus est anno 1960.
* [[16 Augusti]]: [[Hayden Panettiere]], actrix Americana; nata est anno [[1989]].
* [[17 Augusti]]: [[Stanislaus Lalanne]], episcopus Francicus; natus est anno 1948.
* [[24 Augusti]]: [[Hideki Shirakawa]], chemicus Iaponicus; natus est anno 1936.
* [[25 Augusti]]:
** [[Timotheus Curry]], actor Anglicus; natus est anno [[1946]].
** [[Dolly Parton]], cantrix Americana; nata est anno 1946.
* [[26 Augusti]]: [[Petrus Nadas]], scriptor Hungaricus; natus est anno 1942.
* [[27 Augusti]]: [[Ratko Mladić]], scelestus bellicus Serbicus; natus est anno 1942.
* [[28 Augusti]]: [[Haraldus V (rex Norvegiae)|Haraldus V]], rex [[Norvegia]]e; natus est anno [[1937]].
* [[31 Augusti]]:
** [[Eduardus Balladur]], polticus Francicus; natus est anno 1929.
** [[Ada Yonath]], [[chemica]] Israeliana; nata est anno 1939.
=== Mense Septembri ===
* [[1 Septembris]]: [[Aentius Bianchi]] theologus Italicus; natus est anno 1943.
* [[2 Septembris]]: [[Gloria Steinem]], diurnalista Americana; nata est anno 1934.
* [[4 Septembris]]: [[Galfridus Sutton]], philologus Britannicus; natus est anno 1947.
* [[11 Septembris]]
** [[Astrida (principissa Norvegica)|Astrida]], principissa Norvegica; nata est anno 1932.
** [[Emma Bonino]], politica Italica; nata est anno 1948.
* [[14 Septembris]]: [[Petrus Maximilianus]], artifex Germano-Americanus; natus est anno 1937.
* [[16 Septembris]]: [[Dolores Sibonga]], politica Americana; nata est anno 1931.
* [[17 Septembris]]:
** [[Alfredus Jimeno Martínez]], archaeologus Hispanicus; natus est anno 1957.
** [[Ioannes Llewellyn Kyl]], politicus Americanus; natus est anno 1942.
* [[19 Septembris]]: [[Alexander Mazzola]], pedilusor Italicus; natus est anno 1942.
* [[23 Septembris]]
** [[Mauritius de Germiny]], episcopus Francicus; natus est anno 1939.
** [[Gregorius Pitkäranta]] auctor neolatinus [[Finnia|Finnicus]]; natus est anno 1945.
=== Mense Octobri ===
* [[4 Octobris]]: [[Cheikh Hamidou Kane]], scriptor Senegalicus; natus est anno 1928.
* [[5 Octobris]]: [[Thaddaeus Ladislaus Lutak]], miles Polonicus; natus est anno [[1917]].
* [[7 Octobris]]: [[Barbara Spinelli]], politica Italica; nata est anno 1946.
* [[9 Octobris]]
** [[Michael Ditka]], [[harpastum Americanum|pedilusor Americanus]]; natus est anno 1939.
** [[Christophorus Wickham]], historicus Britannicus; natus est anno 1950.
* [[10 Octobris]]: [[Gaius Licoppe]], medicus radiologicus Belgicus; natus est anno 1931.
* [[13 Octobris]]: [[Albertus Houssiau]], theologus et episcopus Belgicus; natus est anno [[1924]].
* [[21 Octobris]]: [[David Mouradian]], scriptor Armenicus; natus est anno 1951.
* [[22 Octobris]]: [[Claudius Cohen-Tannoudji]], physicus Francicus; natus est anno 1933.
* [[23 Octobris]]: [[Iosephus Duchač]] politicus Germanicus; natus est anno 1938.
* [[25 Octobris]]:
** [[Paulus Romeo]], cardinalis Italicus; natus est anno 1938.
** [[Renatus Belletto]], scriptor Francicusl natus est anno 1945.
* [[28 Octobris]]:
** [[Adelhaidis Sommer]], actrix Germanica; nata est anno 1940.
** [[Patricius Stewart]], actor (''[[Star Trek]]'') Anglicus; natus est anno 1940.
* [[30 Octobris]]: [[Gulielmus Nordhaus]], oeconomiae peritus Americanus; natus est anno 1941.
=== Mense Novembri ===
* [[4 Novembris]]: [[Herbertus Blomstedt]], dux ochestrae Suecicus; natus est anno 1927.
* [[6 Novembris]]: [[Ioannes Davison Rockefeller]] IV, politicus Americanus; natus est anno 1937.
== Cultura popularis ==
=== Musica ===
* [[Gratia Abrams]] - ''Daughter from Hell''
* [[Zacharias Bryan]] - ''With Heaven on Top''
* [[Ariana Grande]] - ''Petal''
* [[BTS]] - ''Arirang''
* [[Noë Kahan]] - ''The Great Divide''
* [[Ella Langley]] - ''Dandelion''
* [[Bruno Mars]] - ''The Romantic''
* [[Olivia Rodrigo]] - ''You Seem Pretty Sad for a Girl So in Love''
* [[Henricus Styles]] - ''Kiss All the Time. Disco, Occasionally''
=== Pelliculae ===
* [[28 Martii]]: ''[[The Super Mario Galaxy Movie]]'' (CFA)
* [[10 Aprilis]]: ''[[Michael (2026 pellicula)|Michael]]'' (CFA)
* [[9 Iunii]]: ''[[Toy Story 5]]'' (CFA)
* [[6 Iulii]]: ''[[The Odyssey (2026 pellicula)|The Odyssey]]'' (CFA & Britannia)
* [[27 Iulii]]: ''[[Spider-Man: Brand New Day]] (CFA)
* [[15 Septembris]]: ''[[Resident Evil (2026 pellicula)|Resident Evil]]'' (CFA & Germania)
kts5irsj3xsimoijqby1lkcznz7u8r7
4001956
4001952
2026-11-11T05:37:55Z
Bartholomite
116968
/* Mortui */
4001956
wikitext
text/x-wiki
{{Eventus currens}}
{{Decennium|203|MMXXVI}}
== Eventa ==
=== Mense Ianuario ===
[[Fasciculus:Protests against the killing of Renee Good8.jpg|thumb|Demonstrationes post [[Necatio Renatae Good|necationem Renatae Good]] prope [[Domus Alba|Domum Albam]].]]
* 1 Ianuarii: [[Bulgaria]] [[euro]]nem [[moneta]]m induxit.
* 3 Ianuarii: [[Nicolaus Maduro]] [[Venetiola]]e praeses a [[miles|militibus]] [[CFA|Civitatum Foederatarum]] raptus est; [[Caracae]] multis ictibus affliguntur.
* 6 Ianuarii: [[Leo XIV|Leo papa XIV]] [[Iubilaeum anni 2025]] claudit.
* 7 Ianuarii: Necatio {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Renatae Good||en|qid=Q137723290}} inter Operationem "Metro Surge" ad protestationes [[Minneapolis]] excitat.
* 15 Ianuarii: [[Vicipaedia]], anno 2001 a [[Iacobus Wales|Iacobo Wales]] et [[Laurentius Sanger|Laurentio Sanger]] condita, annum vicesimum quintum celebrat.
* 22 Ianuarii: [[Civitates Foederatae Americae]] ab [[Ordo mundi sanitarius|Ordine Mundi Sanitarii]] se recedunt.
* 28 Ianuarii: [[Sarah Mullally]] prima femina fit quae [[Ecclesia Anglicana|Ecclesiae Anglicanae]] praeest.
* 30 Ianuarii: Tria miliones paginarum ad acta [[Galfridus Epstein|Epstein]] pertinentium publicantur, multae personae publicae clarissimae toto orbe terrarum commemorantur.
=== Mense Februario ===
[[Fasciculus:2026 Iran war collage.jpg|thumb|Operationes [[Impetus Israëlis et Civitatum Foederatarum in Iraniam anni 2026|belli]] Israëlis atque Civitatum Foederatarum contra Iraniam.]]
* 2–6 Februarii: [[Curdistania Syriaca|Curdistaniam Syriacam]] [[Ahmedus Husainus al-Shara|rectio Damasci nova]] sibi adiungit.
* 6 Februarii: [[Olympia hiemalia 2026|Olympia hiemalia]] in [[Italia]] simul [[Mediolanum|Mediolani]], [[Cortina Ampecanorum|Cortinae Ampecanorum]], [[Pralatium|Pralatii]], [[Livignum|Livigni]] et [[Resinae|Ante Silvam]] patefiunt.
* 21 Februarii: Bellum inter [[Afghania]] et [[Pakistania]] erumpit.
* 28 Februarii: Civitas [[Israël]] et [[Civitates Foederatae]] impetum in [[Irania]]m faciunt, impetum praeemptivum appellantes.
=== Mense Martio ===
* 1 Martii: Irania [[Fretum Ormusense]] commeatui maritimo claudit.
* 8 Martii: [[Mojtaba Khamenei|Mojtaba Husainus Khamenei]], [[Ali Khamenei|Alii]] necati filius, magnus dux [[Irania]]e eligitur.
* 31 Martii: In [[Mongolia]], {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Uchral Nyam-Osor||en|qid=Q110962738}}, post abdicationem Gombojavyn Zandanshatar, primus minister iurat.
=== Mense Aprili ===
* 6 Aprilis: [[Programma Artemis|Artemis II]] cum quattuor astronautis Lunam circumvolat et 11 Aprilis feliciter in Tellurem revertitur.
* 9 Aprilis: [[Civitates Foederatae Americae|Civitates Foederatae]] et [[Irania]] indutiis pactionem faciunt, colloquiisque ut discrimen inter se componant.
* 26 Aprilis: [[Sebastianus Sawe]] Londinii primus homo [[Cursus Marathonius|cursum Marathonium]] minore tempore quam duabus horis perficit.
=== Mense Maio ===
[[Fasciculus:20260516 Dara Z09 9479 (cropped).jpg|thumb|[[Dara]], victrix Certaminis cantionum Eurovisionis anni 2026.]]
* 3 Maii: Epidemia [[hantaviridae|hantavirus]] [[Andes|Andini]] ad [[quadragena]]m [[navis]] vectoriae ''Hondius'' ducit, tres mortui.
* 16 Maii: Epidemia [[ebolavirus]] Bundibugyoensis in [[Res publica democratica Congensis|Re publica democratica Congolensi]] declaratur. Contra hunc typum neque cura neque vaccinatio nota est.
* 16 Maii: Cantrix Bulgarica Darina Jotova, quae [[Dara]] nomen scaenicum se imposuit, [[Certamen cantionum Eurovisionis|Certamen]] [[Certamen cantionum Eurovisionis|cantionum Eurovisionis]] in [[Vindobona]] vincit.
* 23 Maii: Protestationes in [[Albania]], quae "Revolutio Phoenicopterorum" appellantur.
* 25 Maii: ''[[Magnifica humanitas]]'', epistola encyclica [[Leo XIV|Leonis XIV]] prima, editur.
=== Mense Iunio ===
[[Fasciculus:LCF-24- MRF Search & Rescue Efforts in Venezuela (9781661).jpg|thumb|Ruinae oppidi [[La Guaira]] post terrae motum Venetiolae.]]
* 12 Iunii: [[Elon Musk]] primus fit, qui {{num|1000000000000}} [[dollarium Civitatum Foederatarum|dollariorum Americanorum]] accumulaverit.
* 22 Iunii: [[Keir Starmer]] se ab officio primi ministri [[Britanniarum regnum|Britanniarum regni]] abdicaturum nuntiat.
* 24 Iunii: [[Terrae motus]] maior magnitudinis 7.5 in Venetiola complura milia hominum necat multaque aedificia concidit.
=== Mense Iulio ===
[[Fasciculus:Spain World Cup winners Argentina v Spain 19 July 2026-341.jpg|thumb|[[Turma Pedilusoria Nationalis Hispanica]] certamen mundanum pediludii vincit.]]
* 1 Iulii: [[Fraternitas Sacerdotalis Sancti Pii X]] [[Esquinia]]e quattuor [[episcopus|episcopos]] novos sine mandato [[papa]]li consecrat. [[Leo XIV]] papa totam societatem [[excommunicatio|excommunicat]].
* 3 Iulii: [[Keiko Fujimori]] prima muliebris praeses civitatis [[Peruvia|Peruviae]] eligitur.
* 19 Iulii: [[Turma Pedilusoria Nationalis Hispanica]] vincit [[Certamen Mundanum Pedilusorium (2026)|certamen mundanum pediludii]]. [[Turma Pedilusoria Nationalis Argentina|Argentina]] secunda et [[Turma Pedilusoria Nationalis Anglica|Anglia]] tertia sunt.
* 20 Iulii: [[Carolus III (rex Britanniarum)|Carolus III]] rex [[Andreas Burnham|Andream Burnham]] primum ministrum [[Britanniarum regnum|Britanniarum regni]] constituit.
* 26 Iulii: [[Thaddaeus Pogačar]], birotarius [[Slovenia|Slovenicus]], quintum [[Circuitus Franciae|Circuitum Franciae]] vincit.
* 28 Iulii: [[Terrae motus Kumamoto anni 2026|Terrae motus Kumamoto]] accidit.
* 30 Iulii: Octoginta milia [[migratio|migrantium]] [[Septa]]m e [[Marocum|Maroco]] intrant, 111 moriuntur, plerique remittuntur.
=== Mense Augusto ===
[[Fasciculus:2026 Nepal floods map.svg|thumb|Tabula geographica de inundationibus in Nepalia atque Tibeto.]]
* 2 Augusti: [[Arabia Saudiana]], [[Pakistania]] et [[Turcia]] [[Mecca]]e pactum defensionis subscribunt.
* 12 Augusti: [[Defectio solis]] [[Siberia]]e et [[Hiberia]]e.
* 20 Augusti: [[Rojava]] [[Syria]]e plene integra est, iam non amplius [[autonomia]] praedita.
* 26 Augusti: [[Inundatio]] mortifera [[Nepalia]]m et [[Tibetum]] affligit.
* 28 Augusti: [[Hacon VIII]], patre [[Haraldus V (rex Norvegiae)|Haraldo V]] mortuo, rex [[Norvegia]]e fit.
=== Mense Septembri ===
* 6 Septembris: [[Alternativa pro Germania]] pluralitatem suffragiorum in [[Saxonia et Anhaltium|Saxonia et Anhaltio]] conciliat.
* 16 Septembris: [[Ursula de Leyen]] [[Canada]]m ut socia consociata [[Unionis Europaeae]] invitat.
* 17 Septembris: [[Leopardus tilcayo]], nova species [[felidae|felina]], reperta est; prima species felina post plus quam saeculum inventa.
* 23 Septembris: Bellum in [[Aethiopia]] erumpit.
* 29 Septembris: [[Mahometus VI (rex Marocensis)|Mahometus VI]] rex [[Fatima Ezzahra al-Mansouri|Fatimam Ezzahram al-Mansouri]] primam mulierem primam ministram [[Marocum|Maroci]] constituit, comitiis habitis.
=== Mense Octobri ===
* 6 Octobris: [[Huthi]] [[aeroportus]] in [[Arabia Saudita]] oppugnant.
* 9 Octobris: [[Navanethem Pillay]] [[praemium Nobelianum pacis|praemium Nobelianum pacis]] accipit.
* 17 Octobris: Domus municipium [[Augustoritum|Augustoriti Lemovici]] inter tumultus ardet.
* 23 Octobris: Novem Christiani [[Ecclesia Orthodoxa|Graeci Orthodoxi]] inter [[exsequiae|exsequias]] in [[Characha]] [[Iordania]]e [[martyr]]ium passi sunt.
* 26 Octobris: [[Aloysius Ignatius Lula da Silva]] iterum praeses Brasiliae electus est, [[Flavius Bolsonaro|Flavio Bolsonaro]] superato.
* 28 Octobris: [[Calamitas ferriviaria provinciae Toletanae anni 2026|Duo treni celerrimi]] [[provincia Toletana|provinciae Toletanae]] conliduntur, sexaginta novem hominibus interfectis.
=== Mense Novembri ===
* 1 Novembris: [[Kimi Antonelli]], victor iuvenissimus, certamen mundanum [[Formula 1|Formulae 1]] vincit.
* 3 Novembris: [[Factio democratica (Civitates Foederatae)|Factio democratica]] comitia per Civitates Foederatas vincit: prima gubernatrix [[Indi Americani|indigena Americana]], prima gubernatrix [[Afroamericani|Afroamericana]], primus [[Senatus Civitatum Foederatarum Americae|senator]] [[Musulmanus]] electus.
* 6 Novembris: [[Iacobus Peña]], praeses [[Paraquaria]]e, accusatus et comprehensus est. Ei successit [[Petrus Alliana]], praeses vicarius.
== Nati ==
{{Nati desiderati}}
== Mortui ==
=== Mense Ianuario ===
* [[7 Ianuarii]]: [[Uri Lupolianski]], politicus Israelianus; natus est anno [[1951]].
* [[8 Ianuarii]]: [[Ludovicus E. Brus]], chimicus [[CFA|Americanus]]; natus est anno [[1943]].
* [[10 Ianuarii]]: [[Ericus de Däniken]], scriptor [[Helvetia|Helveticus]]; natus est anno [[1935]].
* [[13 Ianuarii]]: [[Georgius Basiliu]], politicus [[Cyprus|Cypri]]; natus est anno [[1931]].
* [[16 Ianuarii]]: [[Ludovica Diogo]], politica [[Mozambicum|Mozambicana]]; nata est anno [[1958]].
* [[18 Ianuarii]]: [[Ioannes Fried]], historicus Germanicus; natus est anno [[1942]]
* [[24 Ianuarii]]
** [[David Abulafia]], historicus [[Britanniarum regnum|Britannicus]]; natus est anno [[1949]].
** [[Gulielmus Foege]], [[medicus]] et [[epidemiologia|epidemiologus]] [[CFA|Americanus]]; natus est anno [[1936]].
* [[25 Ianuarii]]: [[Yi Haechan]], politicus [[Res publica Coreana|Rei publicae Coreanae]]; natus est anno [[1952]].
* [[26 Ianuarii]]: [[Sia Figiel]], poeta, scriptrix, et pictrix [[Samoa]]na; nata est anno [[1967]].
* [[29 Ianuarii]]: [[Marcus Bülow]] politicus Germanicus; natus est anno [[1971]].
* [[31 Ianuarii]]: [[Volfgangus Schwanzer]], geographus Germanicus; natus est anno [[1953]].
=== Mense Februario ===
[[Fasciculus:Ali Khamenei Nowruz message official portrait 1397 02 (3 x 4 cropped).jpg|thumb|Ali Khameni, mortuus est die 28 Februarii.]]
* [[1 Februarii]]: [[Rita Süssmuth]], politica [[Germania|Germanica]]; nata est anno [[1937]].
* [[2 Februarii]]: [[Athanasius Carolus Renoux]], monachus Benedictinus et orientalista Francicus; natus est anno [[1925]].
* [[11 Februarii]]: [[Iacobus van der Beek]], actor [[CFA|Americanus]]; natus est anno [[1977]].
* [[15 Februarii]]: [[Robertus Duvall]], actor et moderator cinematographicus Americanus; natus est anno [[1931]].
* [[19 Februarii]]: [[Polycarpus Pengo]], archiepiscopus [[Tanzania|Tanzanicus]]; natus est anno [[1944]].
* [[28 Februarii]]: [[Ali Khamenei]], magnus dux [[Irania]]e, ab [[Israel]]e occiditur; natus est anno [[1939]].
=== Mense Martio ===
* [[1 Martii]]: [[David Oddi filius]], politicus [[Islandia|Islandicus]]; natus est anno [[1948]].
* [[5 Martii]]: [[Antonius Lobo Antunes]], scriptor et psychologus [[Portugallia|Lusitanus]]; natus est anno 1942.
* [[8 Martii]]: [[Antonius Iacobus Leggett]], physicus [[Regnum Britanniarum|Britannicus]]; natus est anno [[1936]].
* [[12 Martii]]:
** [[Robertus Trivers]], sociobiologus Americanus; natus est anno 1943.
** [[Ioachimus Wanke]], episcopus [[Germania|Germanicus]]; natus est anno [[1941]].
* [[14 Martii]]:
**[[Georgius Habermas]], philosophus continentalis et sociologus [[Germania|Germanicus]]; natus est anno [[1929]].
**[[Christophorus A. Sims]], oeconomiae peritus [[CFA|Americanus]]; natus est anno 1942.
* [[17 Martii]]: [[Elias II]], patriarcha Ecclesiae Orthodoxae Georgianae [[Russia|Russicus]]; natus est anno [[1933]].
[[Fasciculus:Chuck Norris, The Delta Force 1986 (slight cropped).jpg|thumb|Carolus Norris, mortuus est die 19 Martii.]]
* [[19 Martii]]:
** [[Humbertus Bossi]], politicus [[Italia|Italianus]]; natus est anno 1941.
** [[Carolus Norris]], artifex martialis [[CFA|Americanus]]; natus est anno [[1940]].
* [[20 Martii]]: [[Ioannes Michael Bishop]], microbiologus Americanus; natus est anno 1936.
* [[22 Martii]]:
** [[Leonillus Jospin]], politicus [[Francia|Francicus]]; natus est anno [[1937]].
** [[Ioannes Baptista Pham Minh Mân]] cardinalis Vietnamicus; natus est anno [[1934]].
* [[25 Martii]]:
** [[Alexander Kluge]], scriptor Germanicus; natus est anno 1932.
** [[David Winnick]], politicus Britannicus; natus est anno 1933.
* [[26 Martii]]: [[Epeli Nailatikau]], politicus [[Viti]]orum; natus est anno 1941.
* [[28 Martii]]: [[Al-Yamīn Zarwāl]], praeses Algerii; natus est anno 1941.
* [[29 Martii]]: [[Adamus Nádasdy]], linguista poetaque Hungaricus; natus est anno 1947.
* [[30 Martii]]: [[Chandrikapersad Santokhi]], politicus Surinamicus; natus est anno [[1959]].
=== Mense Aprili ===
* [[5 Aprilis]]: [[Livius Maior]], historicus Dacoromanicus; natus est anno 1940.
* [[6 Aprilis]]: [[Christianus Schwarz-Schilling]], politicus [[Germania|Germanicus]]; natus est anno [[1930]].
* [[7 Aprilis]]:
** [[Mircea Lucescu]], pedilusor Dacoromanus; natus est anno [[1945]].
** [[Iacobus Whittaker]], alpinista [[CFA|Americanus]]; natus est anno [[1929]].
* [[8 Aprilis]]:
** [[Carolus Delhez]], presbyter et sociologicus [[Belgica|Belgicus]]; natus est anno 1951.
** [[David Kabua]], politicus insularum Marsaliensium; natus est anno 1951.
* [[9 Aprilis]]:
** {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Björgvin Halldórsson||en|qid=Q879495}}, musicus [[Islandia|Islandicus]]; natus est anno 1951.
** [[Stephanus Myron Schwebel]], iudex Americanus; natus est anno 1929.
* [[16 Aprilis]]: [[Kazuo Imanishi]], pedilusor Iaponicus; natus est anno 1941.
* [[19 Aprilis]]: [[Desmond Morris|Desmondus Morris]], zoologus ethologusque Anglicus; natus est anno [[1928]].
* [[24 Aprilis]]: [[Sophia Zdybicka]], philosopha et monacha [[Polonia|Polonica]]; nata est anno 1928.
* [[26 Aprilis]]: [[Ursus Hany]], politicus Helveticus; natus est anno [[1955]].
=== Mense Maio ===
* [[6 Maii]]: [[Theodorus Turner]], vir negotii et philanthropus Americanus; natus est anno [[1938]].
* [[8 Maii]]: [[Festus Mogae]], politicus [[Botsuana|Botsuanicus]]; natus est anno 1939.
* [[10 Maii]]: [[Gunterius Maria Halmer]], actor Germanicus; natus est anno 1943.
* [[12 Maii]]: [[Alexander Held]], actor Germanicus; natus est anno [[1957]].
* [[14 Maii]]: [[Valie Export]], artifex [[Austria]]ca; nata est anno 1940.
* [[15 Maii]]: [[Edmundus Strother Phelps]], oeconomicus Americanus; natus est anno 1933.
* [[21 Maii]]: [[Carolus Petrini]], scriptor et diurnarius Italicus; natus est anno 1949.
* [[25 Maii]]: [[Sonny Rollins]], saxophonista iazensis Americanus; natus est anno 1930.
* [[26 Maii]]: [[Koji Tanaka]], pedilusor Iapanicus; natus est anno 1955.
* [[28 Maii]]: [[Abd Rabbuh Manṣūr Hādī]], politicus [[Iemenia|Iemenicus]]; natus est anno 1945.
* [[29 Maii]]: {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Bryan Bergougnoux||en|qid=Q936402}}, lusor harpastum Gallicus; nata est anno [[1983]].
=== Mense Iunio ===
[[Fasciculus:Oliver Tree (3x4).jpg|thumb|Oliverius Tree, mortuus est die 14 Iunii.]]
* [[1 Iunii]]: [[Antonius Head (actor)|Antonius Head]], actor Anglicus; natus est anno 1954.
* [[5 Iunii]]: [[Bernadetta Chirac]], uxor praesidis Franciae; nata est anno 1933.
* [[6 Iunii]]: [[Osorius Citora Afonso]], episcopus necatus [[Mozambicum|Mozambicanus]]; natus est anno [[1972]].
* [[8 Iunii]]: [[Ioannes Kaufmann]], politicus Helveticus; natus est anno 1948.
* [[10 Iunii]]: [[Ioannes Ziegler]], sociologus Helveticus; natus est anno 1934.
* [[12 Iunii]]: [[Hamidus Chalifae filius gentis Ṯānī]], primus minister, deinde [[emirus]] [[Quataria]]e; natus est anno 1952.
* [[14 Iunii]]:
** [[Jerry de Jong]], pedilusor Surinamicus; natus est anno 1964.
** [[Oliverius Tree]], cantor histrioque [[CFA|Americanus]]; natus est anno [[1993]].
* [[16 Iunii]]: [[Camillus Ruini]], cardinalis [[Italia|Italicus]]; natus est anno 1931.
* [[17 Iunii]]: [[Hildegarda Fässler]], politica Helvetica; nata est anno 1951.
* [[18 Iunii]]: [[Bogdanus Marinescu]] medicus Dacoromanicus; natus est anno 1944.
* [[19 Iunii]]: [[Roy Hattersley]], politicus Britannicus; natus est anno 1932.
* [[20 Iunii]]: [[Miwa Akihiro]], cantor histrioque Iapanicus; natus est anno 1935.
* [[21 Iunii]]: [[Franciscus Guterres]], politicus [[Timora Orientalis|Timoracus]]; natus est anno [[1954]].
* [[22 Iunii]]: [[Alanus Greenspan]], pristinus praeses [[Systema aerarium foederale|systematis aerarii foederalis Americae]]; natus est anno [[1926]].
=== Mense Iulio ===
* [[8 Iulii]]:
** [[Anna Widdecombe]], politica Britannica; nata est anno [[1947]].
** [[Iosephus Iulius Zerey]], archiepiscopus Graecae Catholicae Melkitae; natus est anno 1941.
* [[11 Iulii]]:
** [[Lindsey Graham]], politicus Americanus; natus est anno 1955.
** [[Susumu Tonegawa]], biologus Iaponicus; natus est anno 1939.
* [[13 Iulii]]: [[Samuel Neill]], actor Neozelandicus; natus est anno 1947.
* [[14 Iulii]]: [[Ioannes Michael Maitzen]], astronomus [[Austria]]cus; natus est anno [[1943]].
* [[16 Iulii]]: [[Rudolphus A. Marcus]], chemicus Americanus; natus est anno [[1923]].
* [[20 Iulii]]: [[Coemgenus Keegan]], pedilusor Anglicus; natus est anno 1951.
* [[29 Iulii]]: [[Harrius Mitchell]], politicus Americanus; natus est anno [[1940]].
* [[31 Iulii]]:
** [[Francus Baresi]] pedilusor Italicus; natus est anno [[1960]].
** [[Antonius Mazzi]], presbyter Italicus; natus est anno 1929.
** [[Michael Mendl]], actor Germanicus; natus est anno 1944.
=== Mense Augusto ===
[[Fasciculus:Young-Dolly-Parton.jpg|thumb|Dolly Parton, mortua est die 25 Augusti.]]
* [[2 Augusti]]: [[Kay Granger]], politica Americana; nata est anno 1943.
* [[3 Augusti]]: [[Iulius Duarte Langa]], cardinalis [[Mozambicum|Mozambicanus]]; natus est anno [[1927]].
* [[6 Augusti]]: [[Franciscus Guccini]], cantor Italicus; natus est anno 1940.
* [[7 Augusti]]: [[Luciana Stassaert]], poetria pictrixque Belgica; nata est anno 1936.
* [[13 Augusti]]: [[Yukio Shimomura]], pedilusor Iapanicus; natus est anno 1932.
* [[15 Augusti]]: [[Alexander Danilin]], [[psychiater]] [[Russia|Russicus]]; natus est anno 1960.
* [[16 Augusti]]: [[Hayden Panettiere]], actrix Americana; nata est anno [[1989]].
* [[17 Augusti]]: [[Stanislaus Lalanne]], episcopus Francicus; natus est anno 1948.
* [[24 Augusti]]: [[Hideki Shirakawa]], chemicus Iaponicus; natus est anno 1936.
* [[25 Augusti]]:
** [[Timotheus Curry]], actor Anglicus; natus est anno [[1946]].
** [[Dolly Parton]], cantrix Americana; nata est anno 1946.
* [[26 Augusti]]: [[Petrus Nadas]], scriptor Hungaricus; natus est anno 1942.
* [[27 Augusti]]: [[Ratko Mladić]], scelestus bellicus Serbicus; natus est anno 1942.
* [[28 Augusti]]: [[Haraldus V (rex Norvegiae)|Haraldus V]], rex [[Norvegia]]e; natus est anno [[1937]].
* [[31 Augusti]]:
** [[Eduardus Balladur]], polticus Francicus; natus est anno 1929.
** [[Ada Yonath]], [[chemica]] Israeliana; nata est anno 1939.
=== Mense Septembri ===
* [[1 Septembris]]: [[Aentius Bianchi]] theologus Italicus; natus est anno 1943.
* [[2 Septembris]]: [[Gloria Steinem]], diurnalista Americana; nata est anno 1934.
* [[4 Septembris]]: [[Galfridus Sutton]], philologus Britannicus; natus est anno 1947.
* [[11 Septembris]]
** [[Astrida (principissa Norvegica)|Astrida]], principissa Norvegica; nata est anno 1932.
** [[Emma Bonino]], politica Italica; nata est anno 1948.
* [[14 Septembris]]: [[Petrus Maximilianus]], artifex Germano-Americanus; natus est anno 1937.
* [[16 Septembris]]: [[Dolores Sibonga]], politica Americana; nata est anno 1931.
* [[17 Septembris]]:
** [[Alfredus Jimeno Martínez]], archaeologus Hispanicus; natus est anno 1957.
** [[Ioannes Llewellyn Kyl]], politicus Americanus; natus est anno 1942.
* [[19 Septembris]]: [[Alexander Mazzola]], pedilusor Italicus; natus est anno 1942.
* [[23 Septembris]]
** [[Mauritius de Germiny]], episcopus Francicus; natus est anno 1939.
** [[Gregorius Pitkäranta]] auctor neolatinus [[Finnia|Finnicus]]; natus est anno 1945.
=== Mense Octobri ===
[[Fasciculus:Patrick Stewart 1999 (retouch).jpg|thumb|Patricius Stewart, mortuus est die 18 Octobris.]]
* [[4 Octobris]]: [[Cheikh Hamidou Kane]], scriptor Senegalicus; natus est anno 1928.
* [[5 Octobris]]: [[Thaddaeus Ladislaus Lutak]], miles Polonicus; natus est anno [[1917]].
* [[7 Octobris]]: [[Barbara Spinelli]], politica Italica; nata est anno 1946.
* [[9 Octobris]]
** [[Michael Ditka]], [[harpastum Americanum|pedilusor Americanus]]; natus est anno 1939.
** [[Christophorus Wickham]], historicus Britannicus; natus est anno 1950.
* [[10 Octobris]]: [[Gaius Licoppe]], medicus radiologicus Belgicus; natus est anno 1931.
* [[13 Octobris]]: [[Albertus Houssiau]], theologus et episcopus Belgicus; natus est anno [[1924]].
* [[21 Octobris]]: [[David Mouradian]], scriptor Armenicus; natus est anno 1951.
* [[22 Octobris]]: [[Claudius Cohen-Tannoudji]], physicus Francicus; natus est anno 1933.
* [[23 Octobris]]: [[Iosephus Duchač]] politicus Germanicus; natus est anno 1938.
* [[25 Octobris]]:
** [[Paulus Romeo]], cardinalis Italicus; natus est anno 1938.
** [[Renatus Belletto]], scriptor Francicusl natus est anno 1945.
* [[28 Octobris]]:
** [[Adelhaidis Sommer]], actrix Germanica; nata est anno 1940.
** [[Patricius Stewart]], actor (''[[Star Trek]]'') Anglicus; natus est anno 1940.
* [[30 Octobris]]: [[Gulielmus Nordhaus]], oeconomiae peritus Americanus; natus est anno 1941.
=== Mense Novembri ===
* [[4 Novembris]]: [[Herbertus Blomstedt]], dux ochestrae Suecicus; natus est anno 1927.
* [[6 Novembris]]: [[Ioannes Davison Rockefeller]] IV, politicus Americanus; natus est anno 1937.
== Cultura popularis ==
=== Musica ===
* [[Gratia Abrams]] - ''Daughter from Hell''
* [[Zacharias Bryan]] - ''With Heaven on Top''
* [[Ariana Grande]] - ''Petal''
* [[BTS]] - ''Arirang''
* [[Noë Kahan]] - ''The Great Divide''
* [[Ella Langley]] - ''Dandelion''
* [[Bruno Mars]] - ''The Romantic''
* [[Olivia Rodrigo]] - ''You Seem Pretty Sad for a Girl So in Love''
* [[Henricus Styles]] - ''Kiss All the Time. Disco, Occasionally''
=== Pelliculae ===
* [[28 Martii]]: ''[[The Super Mario Galaxy Movie]]'' (CFA)
* [[10 Aprilis]]: ''[[Michael (2026 pellicula)|Michael]]'' (CFA)
* [[9 Iunii]]: ''[[Toy Story 5]]'' (CFA)
* [[6 Iulii]]: ''[[The Odyssey (2026 pellicula)|The Odyssey]]'' (CFA & Britannia)
* [[27 Iulii]]: ''[[Spider-Man: Brand New Day]] (CFA)
* [[15 Septembris]]: ''[[Resident Evil (2026 pellicula)|Resident Evil]]'' (CFA & Germania)
6uu2mf7cklftaycbi93ak43rutjgot0
Nagasacum
0
4243
4001987
3869169
2026-11-11T09:59:52Z
~2026-58674-06
217304
4001987
wikitext
text/x-wiki
{{capsa urbis Vicidata}}
[[Fasciculus:Nagasaki in Nagasaki Prefecture Ja.svg|thumb|Tabula [[Nagasacum (praefectura)|Nagasaci Praefecturae]], Nagasako [[urbs|urbe]] [[roseus|roseo]] picto.]]
[[Fasciculus:Nagasaki City view from Hamahira01s3.jpg|thumb|Despectus in medium urbem.]]
[[Fasciculus:Nagasaki in Nagasaki Prefecture.png|thumb|Urbs Nagasacum in praefecturae [[Nagasacum (praefectura)|nominis eiusdem]] in Iaponia australis.]]
[[Fasciculus:Oura Cathedral 20180623.jpg|thumb|Cathedralis Ōura, unus ex [[Patrimonium totius mundi|Patrimoniis totius mundi]]]]
'''Nagasacum'''<ref>Vide [[Nagasacum#Loci|locos]] hic citatos.</ref> ([[Lingua Iaponica|Iaponice]] 長崎市, ''Nagasaki-shi'') est [[caput (urbs)|caput]] et maxima [[urbs]] [[praefectura]]e [[Nagasacum (praefectura)|eiusdem nominis]], quae [[Ximum|Ximi]] in [[insula]] [[Iaponia|Iaponica]] sita est.
== Historia ==
Urbs condita est abhinc annos quingentos. In principio autem erat vicus solus. [[Explorator]]es ex Europa medio [[saeculum 16|saeculo sexto decimo]] revera urbem condiderunt auxeruntque, cum [[navis]] [[Portugallia|Portugalis]] in ripis Cagoscimae capitis in acora stetit. [[Franciscus Xaverius]] [[apostolus]] [[Iesuitae|Iesuita]] in [[Iaponia]]m venit anno [[1549]], sed quamquam in Sinam anno [[1551]] profectus est ibi mortuusque est paulum post, discipuli in Iaponia manserunt et converterunt plures duces ([[daimyo]], daimyō). Inter quos maximus erat [[Omura Sumitada|Bartholomaeus Sumitada Ōmura]] qui conversione maxime fructus est, quod mercis partem acceperit quam inferebant naves Portugalis in portum quem constituerunt Nagasaci anno [[1571]] urbis conditae, se adiuvante.
[[Saeculum 16|Saeculo sedecumo]], commeabantur [[mercator]]es et [[missionarius|missionarii]] Christianorum e [[Lusitania]], [[Batavia]], [[Anglia]], [[Hispania]], suspectantes et timentes [[Xogun|shogunatus]] praefecti iaponae ne Iaponiam illi irrupissent, peregrini intrantes vetati sunt nisi mercatores Bativiarum, Sinicarum in sola porta patefacta [[Insula Dezima|Dezima]] nunc Nagasaci per 200 annos donec [[Matthaeus Calbraith Perry|Matthaeus Perry]], praefectus classis, apertum Iaponiae ad mundum compulit anno [[1854]] cum Conventione Canagavae anno [[1854]]<ref>Matthew Calbraith Perry (1856), [https://web.archive.org/web/20170519080911/http://ebook.lib.hku.hk/CTWE/B36599566/ ''Narrative of the expedition of an American Squadron to the China Seas and Japan, 1856.'']</ref> est.
[[Fasciculus:nagasakibomb.jpg|thumb|[[Nubes]] fungiformis [[bomba atomica|bombae atomicae]] [[plutonium|plutonii]] fungitur cum [[pyrobolum|pyrobolo]] "Fat Man" displodeat super Nagasacium die [[9 Augusti]] [[1945]].]]
[[Portus|Portibus]] patefactis, nonnullos annos societas Iaponiae valde velociter mutavit occidentalem contingentem renovationis. Per motum [[Restauratio Meiji dicta|Meiji Ishin]], Shogun coactus fuit abdicare, systemate foederis abolito, imperator restitutus fuit. Posteriori, valde proficiebat [[technologia]]m [[Scientia (ratio)|scientiamque]]. Multae institutiones occidentis adhibitae quarum sunt indolis legalis, rectionis, oeconimiae, socialis, militaris, quae Iaponiae orbe potentiam mutaverut. Cupiditates novae Iaponiae ad bella cum [[Sinae (regio)|Sericis]] anno 1895 et [[Russia|Sarmata]] anno [[1905]] duxerunt. Iaponia in [[Bellum Orbis Terrarum Secundum|Bello Orbis Terrarum Secundo]] anno [[1941]] concitator erat passim [[Res Publica Popularis Sinarum|Serem]], [[Corea]]m, [[Philippinae|Philippinas]], etc. [[Bomba atomica|Bombae atomicae]] delapsi Nagasaci (die [[9 Augusti]] [[1945]]) et [[Hirosima|Hiroshimae]] (die [[6 Augusti]] 1945) quarum prima est in historia globalis usu [[arma nuclearia|armorum nuclearum]].
Die [[24 Novembris]] [[2019]], [[Papa]] [[Franciscus (papa)|Franciscus]] Nagasacum visit ad [[prex|orandum]] pro victimis bombae atomicae et [[oratio]]nem quae abrogationem [[arma nuclearia|armarum nucleariaum]] cum [[Foedus de interdictione armarum nuclearium|Foedu de interdictione armarum nuclearium]] et [[ethica]] dedit.
== Loci ==
*[[1670]], [[Michael Pexenfelder|Pexenfelderi]] ''Apparatus Eruditionis'':
:"Urbes nominatiores et memorabiliores sunt . . . in Japonia, Meacum, Jendo, Nangasachum, Christianorum martyrio celebre" p. 475–476.
*[[1674]], [[Adamus Widl|Adami Widl]] ''Epodon Liber'', carmen VII (p.17) "Rubicundum post se crepusculum plurimorum in Societate Martyrum relinquit":
::Quot sunt gigantes gente forti
:::Non Japonum veriti caminos?
::Quà Nangasachum, Regia Civitas,
::Negotioso litore considet,
:::Commerciis pollens, et auro,
::::Atque foro celebrata multo. . . .
*[[1749]] Antoine Touron, ''Histoire des hommes illustres de l'ordre de saint Dominique'', vol. 5 (Lutetiae: Babuty et Quillau, 1749), [https://books.google.com/books?id=hzNQAAAAcAAJ&pg=PA308&dq=nagasacum 308n]: Nagasacum.
*[[1977]], [[Carolus Egger|Egger]] ''Lexicon Nominum Locorum'':
:Nagasakium, ii, n.
:Est urbs Iaponica.
:Nagasakienses, ium; Nagasakiensis, e. (p. 212, s.v. ''Nagasaki'')
== Geographia ==
*[[Insula Dezima]]
*Mons Inasa
*Portus Nagasacii
==Monumenta==
*Imago Precationis Pacis
*Pons perspicilli
*Xystum Gloverii
*Xystum Pacis
==Ecclesiae==
*[[Basilica Martyrum XXVI Iaponicorum]]
*Ecclesia Catholica Urakami
== Homines ==
*[[Philippus Franciscus de Siebold]] (medicus)
*[[Kusumoto Ine]] (medica)
*Thomas Blakus Glover (sive Gloverius)
*Fredericus Ringer
*[[Kazuo Ishiguro]] (scriptor modernus)
*[[Paulus Takashi Nagai]] (medicus)
*[[Miwa Akihiro]] (cantor, actor)
*[[Martyres Iaponici XVI]]
*[[Martyres Iaponici XXVI]]
*[[Fasciegaua Safiogius]] (gubernator)
*[[Fascegava Gonrocuus]] (gubernator)
*[[Mizzumus Cauachius]] (gubernator)
*[[Taquenaca Unemeus]] (gubernator)
{{NexInt}}
*[[Bomba atomica]]
*[[Hirosima]]
*[[Kakure Kirishitan]]
==Notae==
<references/>
== Nexus externi ==
*[https://web.archive.org/web/20151230090651/http://www1.city.nagasaki.nagasaki.jp/ Pagina Urbis Nagasacii (Iaponica)]
[[Categoria:Urbes Iaponiae]]
[[Categoria:Nagasacum]]
[[Categoria:Portus oceani Pacifici]]
ryaja2pkkidkx19vd98cw8msaltvcdd
Iacobus Cassini
0
4481
4001860
3718723
2026-11-10T16:36:48Z
InternetArchiveBot
139091
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7)
4001860
wikitext
text/x-wiki
{{Capsa hominis Vicidata}}
'''Iacobus Cassini''' ([[Lutetia]]e die [[18 Februarii]] [[1677]] natus; [[Thury-sous-Clermont|Thuriaci ad Claromontem]] die [[18 Aprilis]] [[1756]] mortuus), [[astronomus]] Francicus fuit. [[Ioannes Dominicus Cassinus|Ioannis Dominici Cassini]] filius erat.
Iacobus Cassini natus est in ipso [[Observatorium Regium Lutetiae|Observatorio Regio Parisiensi]]. Aetate sua 17 in [[Academia Scientiarum Francica|Scientiarum Academiam]] acceptus est, anno autem [[1696]] electus est socius [[Regalis Societas Londini|Regalis Societatis Londini]], anno [[1706]] "magister computationum".
Patri anno [[1712]] successit in Observatorio. Ephemerides primas anno [[1716]] [[Saturnus (planeta)|Saturni]] [[satelles|satellitum]] [[inclinatio orbitalis|incilatione]] in lucem dedit. Anno [[1713]] arcum meridiani inter [[Dunquerca]]m et [[Perpinianum]] metatus est, et conclusiones anno [[1720]] titulo ''Traité de la grandeur et de la figure de la terre'' (''Tractatus de Terrae magnitudine et figura'') protulit. Scripsit etiam ''Éléments d'astronomie'' (''Elementa astronomiae'') anno [[1740]].
== Nexus externi ==
{{fontes biographici}}
* [https://web.archive.org/web/20220314020052/https://collections.royalsociety.org/Dserve.exe?dsqIni=Dserve.ini&dsqApp=Archive&dsqDb=Persons&dsqSearch=Code==%27NA5649%27&dsqCmd=Show.tcl ''Jacques Cassini''], In: Regalis Societatis archivo
* [https://web.archive.org/web/20150608161838/http://encyclopedia.jrank.org/INV_JED/JACQUES_CASSINI_16771756_.html ''Jacques Cassini''], In: ''[[Encyclopædia Britannica]]'', 11. editio, tomus 5, Londinii 1910–1911, pag. 459.
{{Lifetime|1677|1756|Cassini, Iacobus}}
[[Categoria:Astronomi Franciae]]
[[Categoria:Incolae Franciae]]
[[Categoria:Socii Academiae Scientiarum Francicae]]
[[Categoria:Socii Regalis Societatis Londiniensis]]
57ij2zf2tuhj7qhos87wpvwuym678nc
Lingua Persica
0
5971
4002015
3958805
2026-11-11T11:53:59Z
InternetArchiveBot
139091
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7)
4002015
wikitext
text/x-wiki
{{Capsa linguae
|nomen latine={{PAGENAME}}
|nomen=[[:fa:فارسی|فارسی]] (Fārsī)
|color familiae=lawngreen
|tabula =[[Fasciculus:Human Language Families (wikicolors).png|center|255px|Familiae linguisticae coloribus Vicipaedicis pictae]]
|syllabus =Familiae linguisticae coloribus Vicipaedicis pictae
|tabula2 =[[Fasciculus:Persian Language Location Map.svg|center|255px|Collocatio linguae Persicae locutorum]]
|syllabus2 =Collocatio linguae Persicae locutorum
|civitas=permultae civitates
|fabulantes=sensu stricto circa 23 879 300 anno 1997<ref>Vide [http://www.ethnologue.com/show_language.asp?code=pes Ethnologue]</ref>
|litteratura=[[Litterae Persicae]]
|fabulantes2=sensu lato 38 000 000<ref>[http://www.ethnologue.com/show_family.asp?subid=16-16 Ethnologue]</ref>
|familia=Lingua [[Linguae Indoeuropaeae|Indoeuropaea]] e divisione [[Linguae Iranicae|Iranica]]
|nationes=[[Persia]], [[Afgania]], [[Tadzikistania]]
|procuratio=''[[Academia Linguae Litterarumque Persicae]]''
|pronunciation= fɒːɾˈsiː
|vici=[[:fa:Main Page]]
|scriptura=[[Scriptura Arabica|Arabica]]
|iso1=fa|iso2=per(B), fas(T)|iso3=pes, prs, tgk}}
{{InterWiki|code=fa}}
[[Fasciculus:Rudaba.JPG|thumb|Pagina ex [[Shahnameh]], [[liber|libro]] [[Ferdowsi]]ano.]]
[[Fasciculus:Kalila wa Dimna 001.jpg|thumb|[[Panchatantra|Kalilah wa Dimna]], opus magni momenti in litteris Persicis.]]
[[Fasciculus:Agra castle India persian poem.jpg|thumb|Poema Persicum, Takht-e Shah Jahan, Castellum Agra, India.]]
[[Fasciculus:Farsi vowel chart.svg|thumb|[[Phonema]]ta vocalia Persicae Teheranicae hodiernae.]]
'''Lingua Persica'''<ref>"Lingua Persica": {{Mithridates}} f. 63r</ref> (Persice پارسی ; IPA [fɒːɾˈsiː]) est [[linguae Iranicae|lingua Iranica]] intra ramum [[linguae Indo-Iranicae|Indo-Iranicum]] [[linguae Indo-Europaeae|linguarum Indo-Europaearum]], qua homines praecipue in [[Irania]], [[Afghania]], [[Tadzikistania]], et [[civitas sui iuris|civitatibus]] in dicionem [[cultura]]e [[Irania Maior|Iraniae Maioris]] olim redactis utuntur. Continuatio [[lingua Persica media|Persicae mediae]] habetur, [[lingua publica|linguae publicae]] [[religio]]nis [[litterae|litterarumque]] [[Imperium Sassanidarum|Imperii Sassanidarum]], quae vicissim fuit continatio [[lingua Persica antiqua|Persicae antiquae]], [[lingua]]e [[Imperium Persarum|Imperii Persici]] aevo [[Imperium Achaemenidarum|Achaemenidarum]] magni momenti.<ref name="Lazard">Gilbert Lazard, "The Rise of the New Persian Language," in ''The Cambridge History of Iran,'' ed. R. N. Frye (Cantabrigiae: Cambridge University Press, 1975), 4:595–632: "The language known as New Persian, which usually is called at this period (early Islamic times) by the name of Dari or Farsi-Dari, can be classified linguistically as a continuation of Middle Persian, the official religious and literary language of Sassanian Iran, itself a continuation of Old Persian, the language of the Achaemenids. Unlike the other languages and dialects, ancient and modern, of the Iranian group such as Avestan, Parthian, Soghdian, Kurdish, Balochi, Pashto, etc., Old Persian, Middle and New Persian represent one and the same language at three states of its history. It had its origin in Fars (the true Persian country from the historical point of view) and is differentiated by dialectical features, still easily recognizable from the dialect prevailing in north-western and eastern Iran."</ref><ref>Ammon Ulrich, Norbert Dittmar, Klaus J. Mattheier, et Peter Trudgill, "Sociolinguistics Hsk 3/3 Series Volume 3 of Sociolinguistics: An International Handbook of the Science of Language and Society," ed. 2a. (Walter de Gruyter, 2006): "Middle Persian, also called Pahlavi is a direct continuation of old Persian, and was used as the written official language of the country. . . . However, after the Moslem conquest and the collapse of the Sassanids, Arabic became the dominant language of the country and Pahlavi lost its importance, and was gradually replaced by Dari, a variety of Middle Persian, with considerable loan elements from Arabic and Parthian."</ref><ref>Prods Oktor Skjærvø (2006), ''Encyclopedia Iranica.'' Locus: "Iran, vi. Iranian languages and scripts, "new Persian, is "the descendant of Middle Persian" and has been "official language of Iranian states for centuries", whereas for other non-Persian Iranian languages "close genetic relationships are difficult to establish" between their different (Middle and Modern) stages. Modern Yaḡnōbi belongs to the same dialect group as Sogdian, but is not a direct descendant; Bactrian may be closely related to modern Yidḡa and Munji (Munjāni); and Wakhi (Wāḵi) belongs with Khotanese."</ref> Lingua Persica est [[lingua pluricentrica]], atque eius [[grammatica]] grammaticae multarum linguarum [[Europa]]e hodiernae similis est.<ref name="Richard Davis 2006. pp. 602-603">Richard Davis, "Persian," in ''Medieval Islamic Civilization,'' ed. Josef W. Meri et Jere L. Bacharach (Taylor & Francis, 2006), 602–603: "The grammar of New Persian is similar to many contemporary European languages." Similiter, [[lexicon]] Persicum ex [[Pahlavi]] deducitur.</ref>
Inter [[scriptor]]es [[litterae Persicae|litterarum Persicarum]] recentiorum enumerare oportet poetas [[Nizami|Nizāmī]], [[Firdausi|Firdausī]], [[Omar Khayyam|Umar Khayyām]], [[Hafizus]], [[Saadi]], [[Romanus (poeta)|Romanus]], et [[Assar Tabrizi]].
== Nomina huius linguae ==
Nomen publicum [[Persae|Persis]] est ''Farsi'', [[Lingua Arabica|Arabicum]] pro ''Parsi'', quod vocabulum ''Persicum'' sibi vult; [[Afgania|Afganis]] est ''[[Lingua Dari|Dari]]''; [[Tadzikistania|Tazicis]] vero, qui [[Abecedarium Cyrillicum|litteris Cyrillicis]] scribunt, est ''[[Lingua Tadzikica|lingua Tazicica]]''.
== Historia ==
Persica lingua [[Irania|Iranica]] est, ex [[Linguae Indoeuropaeae|Indoeuropaea]] et [[Linguae Iranicae|divisione Iranica]] orta. Haec quoque e [[lingua Persica antiqua]], quae usque ad [[600 a.C.n.]], illum [[Imperium Persarum]], pertinuit, descendit.<ref>{{cite book | title=The Languages of the World | year=2002 | last=Katzner | first=Kenneth | publisher=Routledge | pages=163 | isbn=0415250048}}</ref>
Linguae Persicae historia tres in partes communiter divisa est, scilicet antiquam, mediam et recentem.
=== Persica antiqua ===
[[Lingua Persica Antiqua]] a [[lingua Protoiranica]] in [[planities|planitiebus]] [[meridies|australibus]] [[occidens|occidentalibusque]] Persiae orta est. Primum linguae exemplum cui dies aliqui dari potest [[Inscriptio Bagistanensis]] est circiter [[Imperium Achaemenidarum]] [[Darius I (rex Persarum)|Dario I]] rege (ab [[522 a.C.n.]] usque ad [[486 a.C.n.]]). Persica Antiqua [[scriptura cuneata Persica antiqua|litteris cuneatis]] scripta est, quae scripturae forma, Darii regnum facta esse credita, singularis huic linguae est.
Post [[Lingua Aramaica|linguam Aramaicam]], vel eius formam [[Achaemenidae|Achaemenidarum]] ''[[Lingua Aramaica imperialis|Aramaicam imperialem]]'' nomine notam, illa lingua Persica antiqua [[Imperium Achaemenidarum|aevi Achaemenidarum]] notissima est, eius exempla quocumque loco ubi Achaemenidae incolebant inventa, praesertim Persiae occidentis in regione [[Provincia Parsa|Parsa]] appellata, quo ex loco Achaemenidae (et postea [[Sassanidae]]) orti sunt.
Conlata cum postrema lingua Persica, antiqua [[grammatica]] magnopere declinabilis est. Ei [[casus]] [[octo]] sunt, genera [[tres|tria]] (masculinum, femininum, neutrum;), ac numeri tres (singularis, geminus, pluralis).
=== Persica media ===
Antiquae Persicae linguae dissimilis, [[Lingua Persica media|Persicae mediae]] formae scriptae ad locutionem spectaverunt, atque haec valde simplicior quam illa fuit. Genera atque numerus geminus evanuerunt. Horum in loco praepositionibus ad sententias comparandas usa est.
=== Persica nova ===
==== Persica classica ====
[[Invasio Islamica Persiae|Islamistis Persiam invadentibus]], aevum hodiernum litterarum linguaeque Persicae sive aevum Persicum aureum coepit. Multi [[poeta]]e notissimi Persica lingua utentes tum floruerunt, atque lingua quasi [[lingua franca|communis]] in regionibus orientalibus terrarum [[Islam]]icarum [[India]]eque facta est. Ceterum, multorum imperiorum [[Islam]]icorum [[lingua publica]] fuit, scilicet [[Imperium Samanidarum|imperii Samanidarum]], [[Imperium Mogolicum|Mogolicum]], [[Imperium Timuridarum|Timuridarum]], [[Imperium Ghaznavidarum|Ghaznavidarum]], [[Imperium Magnum Selgiukidarum|Selgiukidarum]], [[Imperium Safavidarum|Safavidarum]], [[Imperium Ottomanicum|Ottomanicum]], et caetera.
Auctoritas Persica magna super linguas alias, praesertim mundo Islamico, videri potest. Huic etiam linguae, [[ars|arti]] [[musica]]e (''[[Qawwali]]'') [[litterae Persicae|litterarumque]] nota, iamiam multi praeclari viri valde favent. Post invasionem [[Arabia|Arabicam]], lingua Persica, multis verbis sententiisque e [[lingua Arabica]] ortis, (postea etiam nonnullis e [[lingua Mongolica]]) adepta est.
==== Persica hodierna ====
Post [[Saeculum 21|saeculum undevicesimum]] [[lingua Russica]], [[Lingua Francogallica|Francogallica]], [[lingua Anglica|Anglica]] ortis, harum multis verbis technologicis Persica usa est. [[Academia Linguae Litterarumque Persicae]] potestatem ad verba nova adhibenda habet. Ipsa lingua, ut videtur, magnopere per tempus crescit atque idioma verbaque novissima in illam, ut alias, adsiduo feruntur.
== Exempla ==
{|
!Persian !! IPA !! Versio
|-
| همهی افراد بشر آزاد به دنیا میآیند و از دید حیثیت و حقوق با هم برابرند, همه دارای اندیشه و وجدان میباشند و باید دربرابر یکدیگر با روح برادری رفتار کنند || hameje afrɒd baʃar ɒzɒd be donjɒ miɒjand o az dide hejsijat o hoɢuɢ bɒ ham barɒbarand ǁ hame dɒrɒje andiʃe o vedʒdɒn mibɒʃand o bɒjad dar barɒbare jekdigar bɒ ruhe barɒdari raftɒr konand || Omnes homines liberi aequique dignitate atque juribus nascuntur. Ratione conscientiaque praediti sunt et alii erga alios cum fraternitate se gerere debent.
|}
—Primum Capitulum [[Universa Iurum Humanorum Declaratio|Universalis de iurie hominum declarationis]]
== Notae ==
<div class="references-small"><references/></div>
== Bibliographia ==
* Asatrian, Garnik (nondum editus). ''Etymological Dictionary of Persian''. Lugduni Batavorum: Brill. ISBN 978-90-04-15496-4.
* Hayyim, Sulayman. [[1934]]–[[1936]]. ''New Persian-English dictionary''. Teheran: Librairie-Imprimerie Beroukhim. [http://dsal.uchicago.edu/dictionaries/hayyim/ Versio interretialis].
* Jeremiás, Éva M. [[2004]]. "Iran, iii. (f). New Persian" in ''Encyclopaedia of Islam'' vol. 12 Supplementum (Lugduni Batavorum: Brill. ISBN 90-04-13974-5.
* Michael Knüppel. [[2010]]. "[https://web.archive.org/web/20101010190823/http://iranica.com/articles/turkic-loanwords Turkic loanwords in Persian]" in ''Encyclopaedia Iranica Online''.
* Lambton, Ann K. S. [[1953]]. ''Persian grammar''. Cantabrigiae: Cambridge University Press.
* Lazard, Gilbert. [[1975]]. "The Rise of the New Persian Language." In ''The Cambridge History of Iran,'' ed. R. N. Frye, 4:595–632. Cantabrigiae: Cambridge University Press.
* Lazard, Gilbert. [[1994]]. "[https://web.archive.org/web/20120122024303/http://iranica.com/articles/dari Darī]" in ''Encyclopaedia Iranica Online.''
* Mace, John. [[1993]]. ''Modern Persian''. Teach Yourself. ISBN 0-8442-3815-5.
* Mace, John. [[2002]]. ''Persian Grammar: For Reference and Revision''. RoutledgeCurzon. ISBN 0-7007-1695-5.
* Perry, John R. [[2005]]. ''A Tajik Persian Reference Grammar''. Lugduni Batavorum: Brill. ISBN 90-04-14323-8.
* Perry, John R. [[2009]]. "[https://web.archive.org/web/20101009073219/http://iranica.com/articles/tajik-ii-tajiki-persian Tajik, ii. Tajik Persian]" in ''Encyclopaedia Iranica Online.''
* Ṣādeqī, ʿAlī Ašraf., et J. R. Perry. [[2002]]/ "[https://web.archive.org/web/20101208191108/http://www.iranica.com/articles/arabic-i Arabic language, i. Arabic elements in Persian]" et [https://web.archive.org/web/20101208191116/http://www.iranica.com/articles/arabic-v supplementum] in ''Encyclopaedia Iranica Online.''
* Ṣādeqī, ʿAlī Ašraf, J. R. Perry, et Ḥosayn Sāmeʿī. [[1995]]. "[https://web.archive.org/web/20101208203157/http://www.iranica.com/articles/dictionaries Dictionaries]" in ''Encyclopaedia Iranica Online.''
* Schmitt, Rüdiger. [[1989]]. ''Compendium linguarum Iranicarum''. L. Reichert. ISBN 3-88226-413-6.
* Christopher Shackle. [[2004]]. "[https://web.archive.org/web/20100825204130/http://www.iranica.com/articles/india-xviii-persian-elements-in-indian-languages India, xviii. Persian elements in Indian languages]" in ''Encyclopaedia Iranica Online.''
* Skjærvø, Prods Oktor. [[2006]]. "[https://web.archive.org/web/20101020162305/http://www.iranica.com/articles/iran-vi-iranian-languages-and-scripts Iran, vi. Iranian languages and scripts]" in ''Encyclopaedia Iranica Online''
* Steingass, Francis Joseph. [[1982]]. ''A Comprehensive Persian-English dictionary''. Londinii: Routledge & Kegan Paul. [http://dsal.uchicago.edu/dictionaries/steingass/ Versio interretialis]
* Thackston, W. M. [[1993]]. ''An Introduction to Persian''. 3a ed. Ibex Publishers. ISBN 0-936347-29-5.
* Windfuhr, Gernot L. [[2009]]. "Persian" in ''The World's Major Languages,'' 2a ed., ed. Bernard Comrie. Londinii: Routledge. ISBN 0-415-35339-4.
== Nexus externi ==
* [http://www.ethnologue.com/show_language.asp?code=pes "Farsi, Western]" apud www.ethnologue.com ([[Ethnologue]])
* Fazel, Navid. "[http://www.dastur.info/#&&Lang=EN&Site=02 De grammatica Persica] apud www.dastur.info / [http://www.dastur.info/#&&Lang=DE&Site=02 De grammatica Persica] apud www.dastur.info {{Ling|Anglice|Theodisce}}
* [https://web.archive.org/web/20101029025039/http://www.globaldic.com/globaldic/DicEnFa.aspx Lexicon Persico-Anglo-Theodiscum,] apud www.globaldic.com
* [https://web.archive.org/web/20100911024246/http://www.ili.ir/ Institutum Linguisticum Iranicum,] apud ili.ir {{Ling|Persice}}
* [https://web.archive.org/web/20170923082042/http://www.lmp.ucla.edu/Profile.aspx?LangID=63&menu=004 De lingua Persica,] apud www.lmp.ucla.edu (Universitas Californiensis Angelopolitana)
* [https://web.archive.org/web/20130825091057/http://www.choone.com/perkey.html Ad scripturam Arabopersicam scribendam,] apud www.choone.com
{{1000 paginae}}
[[Categoria:Lingua Persica|!]]
{{Myrias|Anthropologia}}
rk9y0jr57fskoxi2e15kojsmtvre73x
Lingua Graeca antiqua
0
6324
4002008
3928432
2026-11-11T11:42:02Z
InternetArchiveBot
139091
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7)
4002008
wikitext
text/x-wiki
{{Capsa linguae desuetae
|nomen latine = {{PAGENAME}}
|nomen = {{Polytonic|Ἑλληνικὴ γλῶσσα}}
|color familiae = lawngreen
|familia = e [[linguae Indoeuropaeae|linguarum Indoeuropaearum]] divisione sibi consistenti quam nonnulli Hellenicam appellant
|status = status antiquus [[lingua Graeca|linguae Graecae]]
|aevum = a [[saeculum 8 a.C.n.|saeculo VIII a.C.n.]] cognita
|civitas =[[Graecia]] cum [[colonia|coloniis]]; etiam per [[regna Diadochorum]] et [[imperium Romanum]] (praecipue [[Imperium Romanum Orientale|orientale]]) adhibita
|vivacitas =temporibus nostris a multis eruditis cognita
|scriptura =[[Abecedarium Graecum]]
|litteratura =[[Litterae Graecae]]
|iso2 =grc
|iso3 =gko
|tabula =[[Fasciculus:Human Language Families (wikicolors).png|center|255px|Familiae linguarum coloribus Vicipaedicis distinctae]]
|syllabus =[[Linguae mundi|Familiae linguarum coloribus distinctae]]
||iso1=el}}
'''Lingua Graeca antiqua''' est [[Lingua Graeca|linguae Graecae]] status, qui fere ab [[saeculum 8 a.C.n.|800 a.C.n.]] usque ad [[Medium Aevum]] duravit. Re vera lingua Graeca antiqua est variorum [[sermo]]num sive [[dialectus|dialectorum]] copia. Quarum dialectorum investigandarum potissimi fontes sunt [[inscriptio]]nes, nonnulli [[auctor]]es litterarii [[Grammatica|grammaticorumque]] [[glossa]]e. Antiquissima Graecae linguae documenta sunt tabulae [[scriptura]] quae [[scriptura linearis B|lineari B]] dicitur, exeunte secundo millennio exaratae. [[Lingua]] harum tabularum [[Mycenae|Mycenica]] (interdum etiam Achaica) appellatur. [[Aetas geometrica|Aetate geometrica]], [[saeculum 8 a.C.n.|saeculo fere octavo a.C.n.]], cum fines linguae Graecae latius cum [[colonia|colonis]] panderentur, fines [[dialectos|dialectorum]] Graecarum etiam stabiliri coeperunt.
Cum de lingua Graeca loquamur, duas praecipue res significamus:
# Ramulum stemmatis [[Linguae Indoeuropaeae|linguarum Indoeuropaearum]], subfamiliam Hellenicam vel Graecam, quae re vera ex multis linguis similitudine familiari inter se cohaerentibus constat.
# Dialectum Atticam Athenis adhibitam, nempe [[sermo]]nem [[Aeschylus|Aeschyli]] [[Sophocles|Sophoclis]] [[Euripides|Euripidis]] [[tragoedia|tragoedorum]], [[Aristophanes|Aristophanis]] [[comoedia|comoedi]], [[Lysias|Lysiae]] [[Isocrates|Isocratis]] [[Demosthenes|Demosthenis]] [[rhetorica|rhetorum]], [[Xenophon]]tis [[rerum gestarum scriptor|rerum gestarum scriptoris]], denique [[Platon]]is [[Aristoteles|Aristotelis]] [[philosophus|philosophorum]]. Atticum sermonem ferme instar linguae Graecae antiquae esse ex eo constat quod grammaticae ad linguam Graecam antiquam docendam conscriptae illo ipso sermone nituntur.
::::: Quod ad antiquissimam Graecam attinet, videas res ad [[Mycenaea (lingua Graeca)|linguam Mycenaeam]] et ad [[Lingua Protograeca|Proto-Graecam]] pertinentes.
::::: Quod ad aetatem Hellenisticam attinet, videas rem ad linguam communem sive [[Lingua Graeca antiqua communis|Koine]] ({{Polytonic|Κοινήν}}) pertinentem.
== Dialecti ==
{{Lingua Graeca}}
Spatium dialectorum Graecarum solet in quattuor classes maiores dividi.<ref>"Dialecti Attica, Ionica, Dorica, Aeolica": {{Mithridates}} f. 2r.</ref>
[[Fasciculus:AncientGreekDialects (Woodard) la.svg|thumb|upright=1.2|Dialecti Graecae anno fere [[400 a.C.n.]]]]
=== Ionico-Attica ===
Nomen [[Dialectus Ionico-Attica|Ionico-Atticae]] vulgo usu receptum est, quia constat [[Attica (lingua Graeca)|Atticam linguam]] prae omnibus aliis propinquam fuisse [[Ionica (lingua Graeca)|Ionicae]]. At antequam in maximam linguam litterariam crevit sermo Atticus, unius tantum urbis erat usus loquendi. Itaque pro Ionico-Attica lingua reapse praestat Atticam describi dialectum Ionicam continentalem. Ipsa Ionica dialectus est orientalis complectens oram [[Asia]]ticam ab [[Clazomenae|Clazomenis]] fere ad [[Miletus|Miletum]], [[Archipelagus|archipelagum]] [[Euboea]]mque insulam.
=== Aeolica ===
[[Aeolica (lingua Graeca)|Aeolica]] sermones complectebatur praecipue [[Lesbos|Lesbiorum]] incolarumque orae Asiaticae a [[Smyrna]] septentriones versus usque ad [[Hellespontus|Hellespontum]]. [[Sappho]] et [[Alcaeus]], poetae Lesbii, Aeolice scripserunt magnamque habuerunt vim ad [[Poësis lyrica|lyricam]] Graecam excolendam. Aeolica etiam apud [[Thessalia|Thessalos]] et [[Boeotia|Boeotos]] in usu habebatur, quamquam occidentalibus linguis vicinis mixta.
=== Dorica ===
De finibus et historia [[Dorica (lingua Graeca)|Doricae]] ambigitur. [[Arcadia]] excepta, Dorica in [[Peloponnesus|Peloponneso]] vigebat, unde per [[Creta]]m [[Thera]]m [[Rhodus|Rhodum]] [[Cos|Coum]] usque ad meridionalem oram Asiae pertinebat; etiam in [[Sicilia]] et in [[Italia]]e parte meridionali Dorica vigebat. Dubium est, utrum etiam regiones Graeciae [[Caurus|Caurinae]] fuerint Doricae, an ex propria dialectorum copia constiterit Graeca Caurina. Quod ad historiam attinet, secundum sententiam paene canonicam, Dores ab regionibus septentrionalibus in [[Paeninsula Balcanica|Balcanicam paeninsulam]] immigraverunt Peloponneso potiti. Sunt etiam qui Dores postea venisse negent.
=== Arcado-Cypria ===
Sermo [[Cypria (lingua Graeca)|Cyprius]] erat clara propinquitate Arcadico sermoni coniunctus, qui in media Peloponneso vigebat.
== De grammatica ==
Lingua Graeca, modo omnium veterum [[linguae Indoeuropaeae|linguarum Indoeuropaearum]], maxime inflectitur. Maxime archaica est ob conservationem formarum [[Lingua prisca Indoeuropaea|Protoindoeuropaearum]].
=== Alphabetum ===
:Vide [[Abecedarium Graecum]].
[[Fasciculus:Beginning Odyssey.svg|thumb|upright=1.25|Principium [[Odyssea]]e [[Homerus|Homeri]].]]
==== Exemplum ====
Platonis ''[[Apologia Socratis]]'' his verbis incipit:
: {{polytonic|Ὅτι μὲν ὑμεῖς, ὦ ἄνδρες Άθηναῖοι, πεπόνθατε ὑπὸ τῶν ἐμῶν κατηγόρων, οὐκ οἶδα· ἐγὼ δ' οὖν καὶ αὐτὸς ὑπ' αὐτῶν ὀλίγου ἐμαυτοῦ ἐπελαθόμην, οὕτω πιθανῶς ἔλεγον.}}
Alphabeto Latino:
: Hóti mèn humeîs, ō̂ ándres Athēnaîoi, pepónthate hupò tō̂n emō̂n katēgórōn, ouk oîda: egṑ d' oûn kaì autòs hup' autō̂n olígou emautoû epelathómēn, hoútō pithanō̂s élegon.
Latine:
: Quomodo vos, viri Athenienses, ab accusatoribus meis commoti sitis, nescio. Equidem ipse eorum opera paene sum mei oblitus, tam enim persuasibiliter locuti sunt.
=== De phonologia observationes ===
Tres series [[mutatio phonologica|mutarum]] sunt: surda (π τ κ), aspirata (φ θ χ), et mediae (β δ γ).
=== Morphologia nominum ===
{{Vide-etiam|Declinatio prima linguae graecae antiquae|Declinatio secunda linguae graecae antiquae|Declinatio tertia linguae graecae antiquae}}
Nomina sunt [[Substantivum|substantiva]], [[Adiectivum|adiectiva]] et [[Pronomen|pronomina]], quae omnia [[Numerus|numero]], [[genus (grammatica)|genere]] et [[Casus|casu]] declinantur.
==== Numeri ====
Lingua Graeca antiqua habet duo numeros grammaticos:
* [[Singularis]]: {{Polytonic|ὁ λύκος}} 'lupus'
* [[Pluralis]]: {{Polytonic|οἱ λύκοι}} 'lupi'
Tertius insuper numerus est
* [[Dualis]]: {{Polytonic|τὼ λύκω}} 'duo lupi'. Qui quidem numerus vim suam ab Protoindoeuropaea traditam paene omnino amiserat, quamquam interdum in usu habetur. Apud Homerum aliquantum plus valet.
==== Genera ====
In plurimis [[linguae Indoeuropaeae|linguis Indoeuropaeis]], nomina in genera grammatica dividuntur. Lingua Graeca tria habet genera:
*[[Masculinum]]
*[[Femininum]]
*[[Neutrum]].
==== Casus ====
Lingua Graeca quinque ex octo casibus [[Lingua Protoindoeuropaea|Protoindoeuropaeis]] conservavit:
*[[Nominativus|Nominativum]]
*[[Genetivus|Genitivum]]
*[[Dativus|Dativum]]
*[[Accusativus|Accusativum]]
*[[Vocativus|Vocativum]]
==== Articuli ====
Nomina Graeca definitos semper [[Articulus (grammatica)|articulos]] habent, quae desunt linguae Latinae. Indefinitos si articulos adhibere velimus, nobis articuli deficiendi sunt.
{| rules=all style="text-align: center; border: 1px solid darkgray;" cellpadding=3
|- style="background:#C0C0C0" align="center"
! rowspan="2" | Articuli definitos
! colspan="2" | '''Masculinum'''
! colspan="2" | '''Neutrum'''
! colspan="2" | '''Femininum'''
! rowspan="2" | '''Dual.'''
|- style="background:#C0C0C0" align="center"
! '''Sing.''' !! '''Plur.''' !! '''Sing.''' !! '''Plur.''' !! '''Sing.''' !! '''Plur.'''
|-
| '''Nominativus''' || ὁ || οἱ || τό || τά || ἡ || αἱ || τώ
|-
| '''Genitivus''' || τοῦ || τῶν || τοῦ || τῶν || τῆς || τῶν || τοῖν
|-
| '''Dativus''' || τῷ || τοῖς || τῷ || τοῖς || τῇ || ταῖς || τοῖν
|-
| '''Accusativus''' || τόν || τούς || τό || τά || τήν || τάς || τώ
|-
| '''Vocativus''' || colspan=7 | ὦ
|}
=== Morphologia verborum ===
Verba Graeca [[Genus verbi|genere]], [[Modus|modo]], [[Tempus|tempore]], [[Persona grammatica|persona]], [[Numerus|numero]] conjugantur.
==== Genera ====
Verbis Graecis sunt tria genera:
* [[Genus activum|Activum]]
* [[Genus medium|Medium]]
* [[Genus passivum|Passivum]]
==== Modi ====
* [[Coniunctivus]]
* [[Imperativus]]
* [[Indicativus]]
* [[Optativus]]
==== Tempora (et Aspectus) ====
Verba conjugantur [[aspectus grammaticus|aspectibus]] tribus; [[forma imperfectiva|formae imperfectivae]] includunt [[praesens|praesentem]], [[futurum]], et [[imperfectum]]; [[forma perfectiva|formae perfectivae]], restrictae ad [[aoristus|aoristum]], qui in [[indicativus|indicativo]], et [[perfectum|perfecto]] [[perfectum]] atque [[plusquamperfectum]] includunt. Οmnes aspectus omnes modos habent, coniunctivo et imperativo futuro absentibus.
==== Personae ====
* [[Persona prima]]
* [[Persona secunda]]
* [[Persona tertia]]
== Notae ==
<references/>
{{NexInt}}
*[[Res classicae]]
== Nexus externi ==
{{Incubator|code=grc/Κυρία Δέλτος}}
* [http://dia.phpnet.us DiA. Morphologia Graeca]
* [[wikt:Category:lingua Graeca Antiqua|Index dictionum in lingua Graeca antiqua]] — Victionarium
*[http://www.ethnologue.org/show_language.asp?code=GKO Ethnologue: Commentarium de lingua Graeca Antiqua]{{Nexus deficit|date=September 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} {{Ling|Anglice}}
*[[Erasmus|Erasmi Roterodamensis]] ''[https://web.archive.org/web/20040220191714/http://big.chez.com/asklepios/erasmus/pronuntiatione.htm De recta latini graecique sermonis pronuntiatione dialogus]''
* [https://web.archive.org/web/20110925125815/http://gottwein.de/grueb/gr000.htm 100 lectiones Linguae Graecae Antiquae] {{Ling|Germanice}}
* [http://hodoi.fltr.ucl.ac.be/concordances/intro.htm Itinera electronica] {{Ling|Graece|Francogallice}}
[[Categoria:Lingua Graeca antiqua|!]]
{{Myrias|Anthropologia}}
ric545i43zinujjwbsz50ebccqnpliq
Bracara Augusta
0
8937
4001854
3952473
2026-11-10T15:38:15Z
Kent Wang
161862
Imaginem redundantem remove; serva Arco da porta nova Braga.jpg
4001854
wikitext
text/x-wiki
{{Capsa urbis Vicidata}}
'''Bracara Augusta''',<ref>"Bracara Augusta, Bragium": {{Graesse}}</ref> [[Lusitane]] ''Braga'', est urbs et municipium [[Portugallia]]e atque caput [[Bracarensis|pagi Bracarensis]]. Bracarae anno 2011 homines 181 494 habitabant.
Bracara urbs capitalis fuit civitatis [[Callaici Bracarii|Callaicorum Bracariorum]] sub [[imperium Romanum|imperio Romano]], saeculo V regni [[Suebi|Sueborum]], saeculo XII ineunte [[comitatus Portucalensis]] (antecessoris Portugalliae hodiernae).
== Incolae notabiles ==
* [[Martinus Bracarensis]]
== Notae ==
<references />
== Bibliographia ==
* "[http://www.perseus.tufts.edu/hopper/text?doc=Perseus%3Atext%3A1999.04.0064%3Aalphabetic+letter%3DB%3Aentry+group%3D9 Bracara Augusta]" in {{Smith-geo}}
== Nexus externi ==
[[Fasciculus:Braga-mapa mediaval.jpg|thumb|upright=1.5|"Nova Bracarae Augustae descriptio" anno 1594 in atlante ''[[Civitates Orbis Terrarum]]'' a [[Georgius Braun|Georgio Braun]] et [[Franciscus Hogenberg|Francisco Hogenberg]] edita]]
{{CommuniaCat|Braga|Bracaram Augustam}}
{{Coord|41|32|N|8|25|W|display=title}}
{{Fontes geographici}}
* [https://web.archive.org/web/20010402022409/http://www.cm-braga.pt/ Situs municipalis]
[[Categoria:Bracara Augusta|!]]
[[Categoria:Urbes olim capitales]]
[[Categoria:Capita civitatum Imperii Romani]]
[[Categoria:Municipia Portugalliae]]
55sjx7b5b24m3uixrp0hzdpdj5a4zh2
Gnaeus Pompeius Magnus
0
11183
4001862
4000948
2026-11-10T17:11:25Z
Marcus Terentius Bibliophilus
2059
/* De triumviratu */
4001862
wikitext
text/x-wiki
{{Capsa hominis Vicidata}}
{{videdis|Pompeius (nomen)}}
[[Fasciculus:Hw-pompey.jpg|thumb|Effigies Pompeii [[Holmia]]e ostentata.]]
'''Gnaeus Pompeius''' appellatus '''Magnus''' (natus 29 septembris [[106 a.C.n.]] eodem anno quo Cicero, mortuus 28 septembris [[48 a.C.n.]]) fuit ductor exercitus [[Roma Antiqua|Romanus antiquus]], ter [[consul]] et ter [[Triumphus|triumphator]]. In discordiis civilibus pro [[Sylla]] et adversus [[Quintus Sertorius|Sertorium]] pugnavit antequam rivalis exercitui [[Gaius Iulius Caesar|Gai Iulii Caesaris]] ipse succumberet.
== De familiaribus necessitudinibus ==
Gnaeus Pompeius e nobili familia [[Picenum|Picena]] ortus erat, filius consulis anni [[89 a.C.n.]], [[Gnaeus Pompeius Strabo|Gnaei Pompei Strabonis]], viri Romanis ob avaritiam et latrocinia [[Bellum sociale|Bello Sociali]] commissa invisi<ref>[[Velleius Paterculus]] II.21.4. [[Iulius Obsequens]] 56. [[Plutarchus]], ''[[Vita Pompei (Plutarchus)|Vita Pompei]]'' 1.</ref>. Post eius mortem (87 a.C.n.) furti accusatus Pompeius coram iudicibus se purgare debuit.
Quinque uxores habuit Pompeius Magnus. Primo Antistiam, filiam [[praetor|praetoris]] qui iudicio de bonis Pompei praeerat, circa [[86 a.C.n.|86]] uxorem duxit<ref>''[[Vita Pompei (Plutarchus)|Vita Pompei]]'' 4.4-6.</ref>. Post paucos annos eam repudiavit cogente [[Dictatura|dictatore]] [[Lucius Cornelius Sulla|Sylla]], qui ut Pompeium artius sibi constringeret [[Privigna|privignam]] suam Aemiliam, filiam uxoris [[Caecilia Metella Dalmatica|Metellae]] et [[Marcus Aemilius Scaurus (senior)|Aemilii Scauri]] prioris mariti eius consulis anni [[115 a.C.n.]], apud eum collocare voluit quamvis praegnantem e marito Manio Acilio Glabrione. Quae post paucos menses in [[puerperium|puerperio]] obiit<ref>''[[Vita Pompei (Plutarchus)|Vita Pompei]]'' 9.1-4.</ref>.
Deinde Muciam Tertiam uxorem habuit, filiam [[Quintus Mucius Scaevola (consul 95 a.C.n.)|Quinti Mucii Scaevolae]], quae ei tres liberos peperit: Gnaeum, [[Sextus Pompeius|Sextum]] Pompeiamque quae [[Faustus Cornelius Sulla (mortuus 46 a.C.n.)|Fausto Syllae]], [[Dictatura|dictatoris]] filio nupsit. At cum diu in Asia bellaret Muciam solam Romae relictam palam seduxit Gaius Iulius Caesar. Quocirca cum illa quoque divortium fecit redux Pompeius<ref>''[[Vita Pompei (Plutarchus)|Vita Pompei]]'' 42.12-13. [[Suetonius]], ''Divus Iulius'' 10.1. [[Cicero]], ''[[Epistulae ad Atticum|Ad Atticum]]'' I.12.3</ref>.
Quartam velut [[triumviratus|primi triumviratus]] pignus habuit [[Iulia (uxor Pompeii Magni)|Iuliam]], filiam Gai Iulii Caesaris antea Servilio Caepioni sponsam<ref>''[[Vita Pompei (Plutarchus)|Vita Pompei]]'' 47.10. ''[[Ad Atticum]]'' II.17.1</ref> , quae maritum multum adamasse dicitur<ref>Ibidem 48.8 et 49.4 et 53.1-4. [[Valerius Maximus]] IV.6.4. [[Cassius Dio|Dio Cassius]] XXXIX.32.2.</ref>. At et illa in puerperio periit nec infans superfuit (mense septembri [[54 a.C.n.]]). Eius funus fuit triumviratus funus et societatis inter Pompeium et Caesarem interitus.
Postremam duxit Corneliam Metellam, viduam [[Publius Licinius Crassus|Publii Licinii Crassi]]<ref>''[[Vita Pompei (Plutarchus)|Vita Pompei]]'' 74.6.</ref> eandemque filiam [[Quintus Caecilius Metellus Pius Scipio Nasica|Quinti Metelli Scipionis]]<ref>''[[Vita Pompei (Plutarchus)|Vita Pompei]]'' 55 qui hanc feminam litteratam laudabat.</ref>, quem anno [[52 a.C.n.|52]] collegam in consulatu sibi ipse elegit et qui generum in bello civili comitabatur atque Pompeio mortuo reliquas copias in Africa collegit ubi ad [[Pugna ad Thapsum|Thapsum]] a Caesare victus est<ref>Shelley P. Haley, "[https://www.jstor.org/stable/642299 The Five Wives of Pompey the Great]", ''Greece & Rome'', 1985: 49-59 </ref>.
== De triumphis ==
Ter [[triumphus|triumphavit]] Pompeius. Triumphus primus "ex Africa" die [[12 Martii]] [[79 a.C.n.]] celebratus est: revera non Afros vicit sed [[Gnaeus Domitius Ahenobarbus (Cinnae gener)|Gnaeum Domitium Ahenobarbum]], [[Lucius Cornelius Cinna|Cinnae]] generum, aliosque [[Gaius Marius|Marianarum]] partium profugos qui in hanc provinciam salutem quaerebant<ref>''[[Vita Pompei (Plutarchus)|Vita Pompei]]'' 10-12</ref>. Redux statim triumphare voluit sed [[Dictatura|dictator]] [[Lucius Cornelius Sulla|Sylla]] diu recusavit praecipue quia nec consul nec praetor exercitum duxerat<ref>Magistratum cum imperio non gerebat. Cf Titus Livius XXXI.20: ''exemplum a maioribus non accepisse ut qui neque dictator neque consul neque praetor res gessisset triumpharet''. Cf Cicero, ''[[De imperio Cn. Pompei|de Imperio Cn. Pompei]]'' 61: ''Quid vero tam inauditum quam equitem Romanum triumphare?''.</ref>, antequam manus postremo daret<ref>''[[Vita Pompei (Plutarchus)|Vita Pompei]]'' 14</ref>. Tum Pompeius [[Quadrigae|quadrigis]] elephantorum Urbem intrare voluit sed quia porta angustior erat equis albis contentus fuit<ref>''[[Vita Pompei (Plutarchus)|Vita Pompei]]'' 14.6. {{Pnh}} VIII.4.</ref>. Et milites obstrepentes quia non satis praemiorum acceperant repulisse narratur dicens triumpho se renuntiare malle quam eos adulari<ref>''[[Vita Pompei (Plutarchus)|Vita Pompei]]'' 14.7.</ref>. Ita non erubuit de Romanis triumphare.
Triumphus alter "ex Hispania" pridie [[Kalendae|Kalendas]] Ianuarias [[71 a.C.n.]] celebratus est et postero die Kalendis Ianuariis [[70 a.C.n.]] primum consulatum Pompeius inibat<ref>''[[Vita Pompei (Plutarchus)|Vita Pompei]]'' 22.</ref>. Iterum [[Bellum Sertorianum|de Romanis triumphabat]]: etsi enim nonnullae gentes Ibericae cum [[Quintus Sertorius|Sertorio]] societatem fecerant revera Sertorium et successorem Perpennam vicerat reliquiasque Marianarum partium quae Sullanam civitatem recusabant.
[[Fasciculus:Faustus Cornelius Sulla, AR denarius, 56 BC, RRC 426-4a.jpg|thumb|Denarius in honorem Pompei a genero [[Faustus Cornelius Sulla (mortuus 46 a.C.n.)|Fausto Sylla]] anno 56 a.C.n. signatus. Nam tres laureae ad tres triumphos alludunt et spica frumenti ad praefecturam annonae nuper Pompeio mandatam. Quae emissio specialiter ad frumentum emendum percussa est. Corona gemmata super globum ad 'triumphatorem mundi' referenda est<ref>Babelon, [https://archive.org/details/descriptionhisto01babe/page/422/mode/2up Cornelia 61]. Crawford 426/4. [https://www.britishmuseum.org/collection/object/C_R-8752 Nummus in Museo Britannico].</ref>.]]
Tertius triumphus ita magnificus et sumptuosus fuit ut per duos dies digeri debuerit (28/9 septembris 61) nec tamen omnia quae praeparata erant populo ostendi tempore deficiente potuerunt. Quattuordecim gentes victas enumerabat: praeter [[Pirata|piratas]] fuerunt Pontus, Armenia, Syria, Iudaea, Arabia etc. Finis praeterea fuit [[Bella Mithridatica|belli Mithridatici]] quo Romani per triginta annos multa damna acceperant. Et in tabellis in pompa prolatis pecunia ingens in [[aerarium]] deposita et novae urbes (circiter 39) ab illo conditae legebantur<ref>''[[Vita Pompei (Plutarchus)|Vita Pompei]]'' 45. {{Pnh}} VII.98-99 necnon XXXVII.13. [[Appianus Alexandrinus|Appianus]], ''Mithridatica'' 116-117. Velleius Paterculus II.40.3.</ref>. Quod tamen maxime animadverterunt aequales nec umquam ante Pompeium cuiquam acciderat hoc fuit quod tribus triumphis Pompeius de tribus mundi partibus (Africa, Europa, Asia) tunc notis triumphasset atque velut orbem terrarum Romanis subegisset<ref>[[Cicero]], ''Pro Balbo'' 4.9 et VI.16. ''Pro Sestio'' 129. [[Dio Cassius]] XXXVII.21. Quod idem in denariis suis celebrabat [[Faustus Cornelius Sulla (mortuus 46 a.C.n.)|Faustus Stylla]], Pompei gener.</ref>. Posteris vero res postea gestas cogitantibus visum est tunc mori Pompeium optimum fuisse ne "magni nominis umbra"<ref>[[Lucanus]], ''Pharsalia'' I.135. D. C. Feeney, "[https://www.jstor.org/stable/638958 Stat magni nominis umbra.' Lucan on the Greatness of Pompeius Magnus]", ''The Classical Quarterly'', 1986: 239-243</ref> fieret. Reliqua vita eius non tantum foeda sed etiam reipublicae Romanae perniciosa fuit postquam primum [[Triumviratus|triumviratum]] cum Caesare et Crasso sociavit<ref>''[[Vita Pompei (Plutarchus)|Vita Pompei]]'' 46.</ref>.
De quo vide etiam [[Triumphi Gnaei Pompei Magni]].
== Curriculum vitae ==
=== De bello civili ===
Pater Strabo filio velut hereditatem exercitum legavit quem in [[Bellum sociale|bello Sociali]] ducendum acceperat et post consulatum anni 89 retinuit successore per milites interfecto. Praeterea ipse dilectus in regione natali [[Picenum|Picentina]] habebat. Bello civili primo cum pater tum postea filius ambigue egerunt usque ad Syllae in Italiam reditum. Tum Pompeius et ipse et tres legiones quibus imperabat Syllae praesto fuit, vix tres et viginti annos natus. Quod gratum illi fuit et Pompeius in Siciliam et Africam adversus [[Gaius Marius|Marianos]] ab eo missus Perpenam fugavit, Carbonem et Domitium Ahenobarbum vicit et interfecit<ref>''[[Vita Pompei (Plutarchus)|Vita Pompei]]'' 10-12. [[Valerius Maximus]] VI.2.8.</ref>. Redux a Sylla [[imperator]] appellatur et [[cognomen]] Magnus ei confirmatur. Anno 79 de Africa triumphare Pompeio licuit quamquam nondum magistratum ullum [[cursus honorum]] gesserat.
Sylla mortuo adversus consulem [[Marcus Aemilius Lepidus (consul 78 a.C.n.)|Lepidum]] rerum potiri conantem pugnavit et eius legatum Marcum Iunium Brutum in [[Gallia Cisalpina]] victum et in fidem suam deditum perfide interfici iussit<ref>[[Titus Livius]], ''Periocha'' 90. [[Orosius]] V.22.17. ''[[Vita Pompei (Plutarchus)|Vita Pompei]]'' 16.</ref>. Deinde cum exercitum retineret nec dimittere vellet proconsulari potestate (quamvis privatus tunc erat<ref>Cicero, ''[[De imperio Cn. Pompei|De imperio Gnaei Pompei]]'' 62</ref>) in Hispaniam adversus [[Quintus Sertorius|Sertorium]] anno [[77 a.C.n.]] missus est, adiutor et collega [[Quintus Caecilius Metellus Pius|Quinti Metelli Pii]] qui saepe contra ultimum popularium ducem male pugnaverat. Pompeius et ipse saepe cum Sertorio [[Bellum Sertorianum|infeliciter pugnavit]] qui semper ex improviso apparebat: tandem tamen Sertorio a [[Marcus Perperna Veiento|Perperna]] fraude occiso bellum confecit atque victor Romam rediit ([[71 a.C.n.]])<ref>Plutarchus, ''Vita Sertorii'' et ''[[Vita Pompei (Plutarchus)|Vita Pompei]]'' 17-20. [[Appianus Alexandrinus|Appianus]], ''Bella civilia'' I.108-115.</ref> ubi triumphavit et consulatum sibi paravit.
=== De consulatu, piratis, Mithridate ===
Post triumphum anno [[70 a.C.n.]] consul fuit, quamquam nullum magistratum ordinarium cursus honorum adhuc gesserat nec ad aetatem consulatui legalem pervenerat<ref>Cicero, ''[[De imperio Cn. Pompei|De Imperio Cn. Pompei]]'' 62.</ref>, cum [[Marcus Licinius Crassus (triumvir)|Marco Licinio Crasso]], quocum simultates acerbas exercebat adhuc asperiores factas cum in itinere Pompeius reliquos servos fugitivos qui [[Spartacus|Spartacum]] secuti erant profligavit, ita partem gloriae suae et victoriae Crasso subripiens. Odium mutuum consulum tum apud Romanos metum graviorum turbarum suscitavit. Certe legem pertulerunt de [[Tribunus plebis|tribunicia potestate]] in pristinam vim restituenda quae plebis votis data est. Praeterea [[Lex Aurelia iudiciaria|legem iudiciariam]] [[Lucius Aurelius Cotta (cos. 65 a.C.n.)|Aurelii Cottae]] probavit quae iudicia [[Eques Romanus|equitibus]] pro tertia parte reddebat a quibus exclusi erant a dictatore Sylla. His duabus legibus Pompeius popularis favoris cupidine illa quam Cicero eius ''popularem levitatem''<ref>''[[Ad Atticum]]'' II.1.6.</ref> appellabat rempublicam a dictatore Sylla ordinatam aboleverat<ref>''[[Vita Pompei (Plutarchus)|Vita Pompei]]'' 21-23</ref>.
Post consulatum exercitum dimisit et paulisper a re publica secessit. Mox tamen anno [[67 a.C.n.|67]] quia [[Pirata|piratae]] maria infestabant atque plebs Romana iam famem timebat si commeatus interciperetur [[tribunus plebis]] [[Aulus Gabinius]] [[Lex Gabinia|rogationem]] promulgavit quae duci unico imperium maius extraordinarium adversus piratas daret: legatos consulares aut praetorios quindecim sibi adiungere, militum dilectus quot vellet et navium aedificationes pecuniaeque erogationem ad libitum iubere, imperium ceteris magistratibus maius non tantum in mari sed etiam in omnibus litoribus in triennium. Ita sine nomine dictatura quaedam instituebatur: nam omnes sciebant rem ad Pompeium spectare. Optimates illi novae rei frustra adversabantur, plebs Pompeio nimis favebat quam ut obstare liceret<ref>[[Dio Cassius]] XXXVI.21-34</ref>. Itaque lex perlata est. Pompeius regionem aliquam maris unicuique legatorum suorum adsignavit<ref>[[Appianus Alexandrinus|Appianus]], ''Mithridatica'' 195.</ref> et tribus mensibus mare praedonibus liberavit. Reliquos eorum in [[Cilicia]] interiore longe a mari collocavit agris datis ut vitam agricultura in posterum quaererent<ref>''[[Vita Pompei (Plutarchus)|Vita Pompei]]'' 24-29. [[Appianus Alexandrinus|Appianus]], ''Mithridatica'' 91-6. [[Cicero]], ''[[De imperio Cn. Pompei|de Imperio Cn. Pompei]]'' 31-35. [[Cassius Dio|Dio Cassius]] XXXVI.18-35.</ref>.
Haec tam inexspectata celeritas in praedonibus subigendis Pompeium iam ad nova imperia promptum faciebat, imprimis bellum contra Mithridatem cui iamdiu inhiabat. Itaque alius tribunus plebis ei devotus Gaius Mamilius [[Lex Manilia|rogationem]] invitis senatoribus ad populum tulit ([[66 a.C.n.]]) omnes legiones et provincias [[Lucullus|Lucullo]] prius datas, addita [[Bithynia]] cui [[Manius Acilius Glabrio (consul 67 a.C.n.|Acilius Glabrio]] iam annum praeerat, Pompeio iam in [[Asia Minor|Asia Minore]] versanti transferendas esse ad [[Bella Mithridatica|Bellum Mithridaticum]] peragendum. Qui idem adhuc imperium extraordinarium lege Gabinia sibi datum retinebat. Ita in toto orbe Romano dominabatur Pompei imperium.
Lucullus tum reges [[Mithridates VI (rex Ponti)|Mithridatem]] et [[Tigranes Magnus|Tigranem]] iam ab anno [[74 a.C.n.]] saepe vicerat et eorum vires multum infirmarat sed ultimo cum in regni Tigranis caput iter faceret a seditiosis militibus desertus retroire coactus erat et interim eius legatus Triarius cladem in [[Pontus (regnum)|Ponto]] accepit. Quocirca Ciceroni quidem mutatio imperatoris non iniusta videri potuit et orationem habuit legem suadentem<ref>''[[De imperio Cn. Pompei|De Imperio Cn. Pompei]]''. [[Dio Cassius]] XXXVI.41-2.</ref>. Alii vero existimabant Lucullum iam maximam belli partem confecisse atque Pompeium triumphum ei sunbrepturum tantummodo supervenisse<ref>''[[Vita Pompei (Plutarchus)|Vita Pompei]]'' 30.3 et 31.11-12.</ref> Ob simultatem inter duos imperatores Pompeius omnia decreta et dona Luculli rescidit<ref>''[[Vita Pompei (Plutarchus)|Vita Pompei]]'' 31.9.</ref> de quo ille postquam Romam rediit acerbe questus est.
Rex callide fugax Pompeium per tres annos usque ad mortem suam in Oriente detinuit (63 a.C.n.). Interim in nomine populi Romani imperator vicit [[Iudaei|Iudaeos]] et Arabes et Armenios, [[Syria (provincia Romana)|Syriam]] [[Seleucidae|Seleucidarum]] in [[Provincia Romana|provinciam Romanam]] redegit, populis adhuc Romanis ignotis [[Regnum Hiberiae|Hiberis]] et [[Albania (Caucasus)|Albanis]] in [[Caucasus|Caucaso]] bellum intulit<ref>''[[Vita Pompei (Plutarchus)|Vita Pompei]]'' 34-5.</ref>, reges alios destituit alios in eorum locum substituit atque amicos populi Romani appellavit, novas urbes condidit<ref>A. Dreizehnter, "[https://publications.dainst.org/journals/chiron/article/view/1478 Pompeius als Städtegründer]", ''Chiron'', 1975: 213-245</ref>, praemia comitibus et militibus divisit<ref>[[Appianus Alexandrinus|Appianus]], ''Mithridatica'' 97-121. ''[[Vita Pompei (Plutarchus)|Vita Pompei]]'' 30-41. Dio Cassius XXXVI.43-52, XXXVII.1-7 et 11-21.</ref>. Quae omnia facile a senatu rata fore sperabat.
=== De triumviratu ===
[[Fasciculus:First Triumvirate of Caesar, Crassius and Pompey.jpg|thumb|"Triumviri" Caesar, Crassus, Pompeius.]]
At cum Romam rediit Lucullus et optimatium dux [[Cato minor|Cato]] et pristinus in consulatu collega Marcus Crassus multique alii senatores res a Pompeio in Oriente decretas omnes comprobare noluerunt<ref>''[[Vita Pompei (Plutarchus)|Vita Pompei]]'' 46.</ref>. Pompeius vero pecunia multa paene aperte divisa suffragia in [[comitia|comitiis]] emebat: ita quidem legati eius [[Marcus Pupius Piso Frugi Calpurnianus|Marcus Pupius]] anno [[61 a.C.n.]] et [[Lucius Afranius]] anno [[60 a.C.n.]] consules facti sunt<ref>''[[Vita Pompei (Plutarchus)|Vita Pompei]]'' 44.</ref> sed Marcus Pupius scandalo [[Sacra Bonae Deae (62 a.C.n.)|sacrorum Bonae Deae pollutorum]] et [[Publius Clodius Pulcher|Publii Clodi]] de ea re absoluti implicatus omnem auctoritatem amisit et Lucius Afranius, homo militaris et a subtili politica alienissimus, nihil effecit. Tum Pompeius per Caesarem Crasso reconciliatus societatem cum eis iniit "ne quid ageretur in republica quod displicuisset ulli e tribus" ([[Suetonius]]<ref>''Vita Divi Iuli'' 19</ref>), quam "[[Triumviratus|primum triumviratum]]" historici moderni appellare solent, quamquam numquam a Romanis sic nominatam : privata enim societas erat, matrimonio quoque firmata, cum Pompeius filiam [[Gaius Iulius Caesar|Caesaris]], [[Iulia (uxor Pompeii Magni)|Iuliam]], uxorem duxit. Nec ulla lex potestatem illorum "triumvirum" umquam sanxit<ref>[[Appianus Alexandrinus|Appianus]], libro secundo ''Bellorum civilium'' 9 et 17. Cassius Dio XXXVII.54-58. ''[[Vita Pompei (Plutarchus)|Vita Pompei]]'' 47.</ref>.
Caesare consule ([[59 a.C.n.]]) acta Pompei lege in toto rata sunt multa vi adhibita et republica perturbata<ref>''[[Vita Pompei (Plutarchus)|Vita Pompei]]'' 48.</ref>, simul leges agrariae perlatae quae agros Pompeianis veteranis dabant<ref>Peter Panitschek, "[https://tyche.univie.ac.at/index.php/tyche/article/view/4344 Die Agrargesetze des Jahres 59 und die Veteranen des Pompeius]", ''Tyche'', 1987: 141-154</ref>. Eius amicus legatusque Aulus Gabinius ad consulatum anni 58 designatus est. Eodem anno Vettius quidam, qui Ciceronis index in [[Catilinae coniuratio|Catilinae coniuratione]] fuerat, a Caesare in [[rostra|Rostris]] invitatus plures nobiles viros apud populum accusabat quod consilium de Pompeio interficiendo cepissent, imprimis adulescentem [[Gaius Scribonius Curio (tribunus plebis 50 a.C.n.)|Curionem]] sed etiam inter alios consulem [[Marcus Calpurnius Bibulus|Bibulum]] et [[Lucius Licinius Lucullus|Lucium Lucullum]] et ipsum Ciceronem. Quia tamen parum verisimilia addebat non creditus est et nocte proxima in carcere periit, Caesaris iussu ut vulgo creditum est<ref>''Ad Atticum'' II.24. ''In Vatinium'' 26. ''Pro Flacco'' 96. [[Suetonius]], ''Divus Iulius'' 20. Cf [[Cassius Dio]] 38.9 qui culpam Ciceronis et Luculli adfirmabat.</ref>. Tum Pompeius Ciceronem, qui se magni hominis praesidio tutum credebat, deseruit et Clodio novisque sociis prodidit<ref>[[Ad Atticum]] II.9.1. ''Ad Quintum fratrem'' I.4.4. Robin Seager, "[https://www.jstor.org/stable/41523235 Clodius, Pompeius and the Exile of Cicero]", ''Latomus'', 1965: 519-531 </ref>. Mox ipse Pompeius a Clodio conviciis contumeliosis lacessitus est, sicarii in eum missi sunt: caedem timens Pompeius domi usque ad novos tribunos sese continuit<ref>[[Dio Cassius]] 38.30.[[Plutarchus]], ''Pompeius'' 48-49.</ref>. Sed anno proximo Ciceronis reditui operam dedit<ref>[[Vita Pompei (Plutarchus)|Vita Pompei]]'' 48-49.</ref>. Item cura annonae ad quinquennium anno 57 ei mandata est<ref>''[[Ad Atticum]]'' IV.1.6.</ref> postquam fames et caritas plebem turbavit, quod munus summo studio et successu implevit. Attamen ira et indignatio optimatium adversus triumviros maxima erat: [[Lucius Domitius Ahenobarbus (consul 54 a.C.n.)|Lucius Domitius Ahenobarbus]] consulatum anni 55 petivit se decreta triumvirum et Caesaris proconsulatum rescissurum ceteraque eorum consilia impugnaturum pollicitus. Quod ut impedirent Crassus et Pompeius simul adversus eum consulatum petiverunt. Manus armatae, sicarii et omne genus violentiae comitia turbabant ita ut mense ianuario Roma consules non habebat et ad [[Interregnum|interreges]] ventum est<ref>[[Dio Cassius]] 39.31. [[Plutarchus]], ''[[Vita Pompei (Plutarchus)|Pompeius]]'' 52 et ''Crassus'' 15 et ''Cato minor'' 41.</ref>. Postremo Pompeius et Crassus consules renuntiati sunt: per tribunos plebis et populum Crassus sibi bellum [[Regnum Parthorum|Parthicum]] attribuit, Pompeius Hispanias in quinquennium, quas tamen provincias legatis reliquit dum ipse cum exercitu ad portas Urbis remanet; prorogationem proconsulatus in Gallia ad quinquennium quoque Caesari obtulerunt<ref>[[Vita Pompei (Plutarchus)|Vita Pompei]]'' 52-53</ref>. Ita Pompeius unus e tribus reipublicae liberae vespillonibus iure dici potest.
Iam tamen dissolvebatur eorum societas: nam anno 54 obiit sine liberis [[Iulia (uxor Pompeii Magni)|Iulia]] quae maximum vinculum inter Pompeium et Caesarem fuerat. Et anno 53 Crassus apud Parthos cum filio periit. Restabant duo rivales de principatu certantes. Tum Pompeius optimates propius accessit quia potentiam Caesaris reformidabat. At vis in dies crescebat: anno 53 per sex menses Roma consules non habuit et mense Ianuario 52 tum cum respublica iterum consules non habebat Publius Clodius a familia armata [[Titus Annius Milo|Milonis]] occisus est. Pompeio salus reipublicae [[Senatus consultum ultimum|senatusconsulto ultimo]] mandata est consuli sine collega<ref>Joh, T. Ramsey, "[https://www.jstor.org/stable/45019234 How and why was Pompey Made Sole Consul in 52 BC?]", ''Historia: Zeitschrift für Alte Geschichte'', 2016: 298-324</ref> facto ne nomen infame [[Dictatura|dictaturae]] nuncuparetur<ref>[[Cicero]], ''[[Pro Milone]]'' cum commentario [[Asconius|Asconii]]. [[Dio Cassius]] 40.49. [[Appianus]], ''Bell. civ''. II.21-23. ''[[Vita Pompei (Plutarchus)|Vita Pompei]]'' 54.3-8.</ref>. Pompeius milites suos Romam introduxit ad manus armatas opprimendas et varias leges de ambitu et [[Lex Pompeia de provinciis|intervallo inter magistratus et promagistratus]] pertulit quas ipse non observavit. Ad secundam partem anni socerum [[Quintus Caecilius Metellus Pius Scipio Nasica|Metellum Scipionem]] sibi collegam adiunxit. Talis fuit eius tertius et ultimus consulatus.
=== De secundo bello civili ===
[[Fasciculus:Pompeius Magnus during Civil War 49-45 BC es.svg|thumb|Itinera Pompei in secundo bello civili (49-48) a Roma usque ad [[Pelusium]]]]
Iam res Romanae ad [[Bellum Civile (49-45 a.C.n.)|bellum civile]] vergebant. Nam Pompeius parem sibi esse in republica non patiens, simul et ab optimatibus incitatus Caesaris proposita exercitum dimittere nolentis nisi prius sibi absenti consulatum petere licuisset firmiter recusabat. Timebat enim Caesar privatus Romam redire ob multa iudicia et odia sibi obeunda. Postquam vero Caesar Rubiconem transiit Pompeius legionibus quas secum habebat diffisus (duas earum obtento bello Parthico e Caesaris exercitu substraxerat) in [[Epirus (regio historica)|Epirum]] fugere maluit, secum paene totum senatum abducens. Quo faciendo non solum urbem Romam, [[aerarium]], [[Cliens (discretiva)|clientelam]] multam quam in [[Picenum|Piceno]] habebat inimico relinquebat<ref>Plutarchus, ''Comparatio inter Agesilaum et Pompeium'' III.4-8.</ref> sed etiam legatos et legiones suas in Hispania versantes deserebat quas primum debellavit Caesar antequam et ipse in Epirum exercitum transduceret<ref>Caesar, ''[[De bello civili|de Bello civili]]'' liber primus.</ref>.
[[Dyrrhachium|Dyrrachii]] Caesar castra Pompei circumvallare et obsidere conatus est sed eruptio Pompeianorum legiones Caesarianas non sine magno damno repulit et paulum afuit quin haec dies victoria Pompeianorum finem bello imponeret. Deinde Pompeius in Thessaliam recessit: sperabat enim cunctando inopia Caesarianos et fame victum iri sine pugna. Non diu tamen senatoribus morae impatientibus et circumstrepentibus resistere potuit. Apud [[Pharsalus|Pharsalum]] proelium invitus commisit et cladem accepit. Huius imbecillitatem animi multum vituperavit poeta [[Lucanus]] in ''[[Pharsalia]]'' et post eum [[Plutarchus]] in [[biographia]]<ref>''Comparatio inter Agesilaum et Pompeium'' IV.3-6.</ref>.
Ne in fidem victoris sese dederet Pompeius in [[Aegyptus antiqua|Aegyptum]] cum uxore et liberis proficisci constituit ubi regnabat [[Ptolemaeus XII (rex Aegypti)|Ptolemaei XII]] filius adhuc puer cuius patrem per Aulum Gabinium proconsulem Pompeius nuper in regnum restituerat. Sperabat enim beneficii gratiam sibi saluti fore. At consilium minoris regis gratiam victoris Caesaris praeposuit et Pompeium ad litus accitum decollari iussit ita ut eius caput Caesari adventanti praeberetur. Inter interfectores fuerunt et milites Romani qui sub Pompeio olim meruerant ut [[tribunus militum]] [[Lucius Septimius]]. Talis fuit exitus Magni Pompei<ref>''[[Vita Pompei (Plutarchus)|Vita Pompei]]'' 74-80. [[Appianus Alexandrinus|Appianus]], ''Bella civilia'' II.83-86. Dio Cassius XLII.2-5.</ref>.
== De moribus ==
[[Fasciculus:Het Theater van Pompeius te Rome Theatrum Pompeii (titel op object) Livre des edifices antiques romains (serietitel) Magesyn der Italiaense gebouwen (serietitel), RP-P-1957-653-85-3.jpg|thumb|Theatrum Pompei sedecimo saeculo excogitatum.]]
Cicero in oratione sua ''[[de imperio Cn. Pompei]]''<ref>36-42.</ref> ([[66 a.C.n.]]) virtutes Pompei magnifice enumerabat, quem capitulo secundo suae biographiae secutus est [[Plutarchus]]. Ita laudabat eius innocentiam, temperantiam, abstinentiam, continentiam, fidem, comitatem, humanitatem, mansuetudinem, dignitatem imperatoriam, auctoritatem. Sine dubio laudatio illa sueta [[hyperbola]] oratoria non carebat, aliquid veri tamen inesse iure putaris. Certe adfirmabat socios adventum militum a Pompeio ductorum non timere, reliquorum ducum Romanorum intemperantiam et aviditatem pavescere.
Maxima eius vitia bene demonstravit Plutarchus, hoc est vanitatem et nimiam gloriae popularitatisque cupidinem quam saepe patriae utilitati praevertit. Supra enim leges se putabat et primus esse volens pares non tolerabat. Popularitatis causa etiam quandam animi levitatem et inconstantiam ei obiciebant. Praeterea adulescens in primo bello civili immitem et crudelem sese praebuisse accusabatur<ref>[[Valerius Maximus]] VI.2.8. ''[[Vita Pompei (Plutarchus)|. Vita Pompei]]'' X.1-8 et XVI.6-8.</ref>. Praeterea gloriae ceterorum ducum invidebat et obtrectabat, Metello Pio in Hispaniis, Crasso in bello servili, Lucullo in bello Mithridatico.
== De facultate dicendi ==
[[Fasciculus:Curia Pompey.jpg|thumb|Curia Pompei computatro restituta]]
[[Fasciculus:Curia Pompeia te Rome Magni Pompei Curia ad Theatrum eiusdem (titel op object) Antieke monumenten (serietitel) Antiquae Urbis Splendor (serietitel) Magesyn der Italiaense gebouwen (serietitel), RP-P-1957-653-71-3.jpg|thumb|Curia Pompeia decimo septimo saeculo excogitata.]]
His verbis Cicero Pompei eloquentiam aestimabat: ''meus autem aequalis Cn. Pompeius vir ad omnia summa natus maiorem dicendi gloriam habuisset, nisi eum maioris gloriae cupiditas ad bellicas laudes abstraxisset. Erat oratione satis amplus, rem prudenter videbat; actio vero eius habebat et in voce magnum splendorem et in motu summam dignitatem''<ref>''[[Brutus (Cicero)|Brutus]]'' 239.</ref>.
== De monumentis ==
Praeclarum monumentum posteris reliquit Pompeius, primum theatrum marmoreum Romae aedificatum quod quidem maneret, [[Theatrum Pompeium|theatrum Pompei]] vulgo dictum. Quod theatrum fortasse circa [[61 a.C.n.]] ad exemplum theatri Graeci quod [[Mytilene|Mytilenae]] viderat<ref>Plutarchus, ''[[Vita Pompei (Plutarchus)|Vita Pompei]]'' 42.7-9</ref> postquam ex Asia rediit inchoatum, in [[Campus Martius|Campo Martio]] in agro privato anno [[55 a.C.n.|55]] secundo consulatu dedicavit<ref>[https://rome.unicaen.fr/monument/theatrepompee/ Le Plan de Rome]. Filippo Coarelli, "[https://www.persee.fr/doc/dha_0755-7256_1997_num_23_2_2353 Le théâtre de Pompée]", ''Dialogues d'histoire ancienne'', 1997: 105-124</ref>. Tum magnos ludos populo dedit<ref>[[Dio Cassius]] XXXIX.38</ref>. Instar templi fuit quia summa [[Cavea (discretiva)|cavea]] aedem [[Venus Victrix|Veneri Victrici]] exstruxerat, quae dea bello potens ei semper cordi fuerat. In situ inventae sunt [[Musae (deae)|Musarum]] et [[Hercules|Herculis]] statuae quae ad hoc monumentum pertinuisse videntur: nam Pompeius libenter cum Hercule aut [[Alexander Magnus|Alexandro Magno]] comparabatur<ref>D. Villani (2013).</ref>. Augustus theatrum Pompeium refecit<ref>''[[Res gestae Divi Augusti|Res gestae]]'' 20.</ref> et saepe postea refectum est ita ut Dione teste tertio saeculo magnificentiam suam retinuisset.
Novam curiam quoque aedificavit ad senatum habendum in qua [[idus|idibus]] martiis 44 a.C.n. Gaius Iulius Caesar a coniuratis occisus est, ad pedes rivalis statuae cadens<ref>[https://rome.unicaen.fr/monument/curiepompee/ Plan de Rome]</ref>. Horti et [[porticus]] eam a theatro separabant<ref>Gilles Sauron, "[https://www.persee.fr/doc/efr_0000-0000_1987_act_98_1_2981 Le complexe pompéien du Champ de Mars : nouveauté urbanistique à finalité idéologique]", ''Publications de l'École française de Rome'', 1987: 457-473</ref>. Augusto regnante curia obstructa est nec ea iam utebantur<ref>Eleonora Zampieri, ''Politics in the monuments of Pompey the Great and Julius Caesar'', Taylor and Francis, 2023 [https://books.google.fr/books?id=FkSHEAAAQBAJ&printsec=frontcover&hl=fr&source=gbs_ge_summary_r&cad=0#v=onepage&q&f=false Nonnullae paginae apud Guglum librorum]</ref>.
Iam anno [[71 a.C.n.|71]] ex Hispania rediens [[Tropaeum Pompeii|magnum tropaeum]] in [[arcus triumphalis]] forma summo [[Pyrenaei montes|Pyrenaeo]] monte ad maiorem sui gloriam erexerat, suam statuam in magna turri ponens<ref>Georges Castellvi, Josep Maria Nolla, Isabel Rodà. "[https://hal.science/hal-03651020 Le trophée de Pompée dans les Pyrénées (71 avant J.-C.)]", Supplementum ad ''Gallia'', 2008. (272 pp.)</ref>.
== Pompeius in litteris ==
Paulatim in litteris Pompeius tamquam ultimus defensor libertatis adversus tyrannidem descriptus est<ref>Pierre Grenade, ''[https://www.persee.fr/doc/rea_0035-2004_1950_num_52_1_3416 Le mythe de Pompée et les Pompéiens sous les Césars]'', ''Revue des Études Anciennes'', 1950: 28-63</ref>, quod historice dubium est<ref>Cicero (''Ad Atticum'' II.17.1) Pompeium tyrannidem adfectare credidit.</ref>. Ita Titus Livius "Pompeianus" ab Augusto appellabatur<ref>[[Tacitus]], ''[[Annales (Tacitus)|Annales]]'' IV.34: ''Titus Liuius, eloquentiae ac fidei praeclarus in primis, Cn. Pompeium tantis laudibus tulit ut Pompeianum eum Augustus appellaret ; neque id amicitiae eorum offecit'' (verba in ore [[Aulus Cremutius Cordus|Cremuti Cordi]] posita). cf Bernard Mineo, "[https://books.openedition.org/ugaeditions/52338 Tite-Live et le pouvoir augustéen]" in ''Derrière le voile du pouvoir. Études d'histoire, de littérature et de réception sur le monde romain'', UGA, 2025: 111-130</ref>, quod tamen in periochis hodie servatis non multum apparet sed fortasse hoc iudicium ad totum opus potius pertinebat. Lucanus imprimis in suo poemate e Pompeio heroem tragicum fecit, "magni nominis umbram".
Non frequenter in litteris modernis apparet. Nihilominus septimo decimo saeculo ineunte [[iesuita]] [[Petrus Mussonius]] tragoediam Latinam de Pompei morte scripsit<ref>Bernhard Paul, ''Petrus Mussonius, "Pompeius Magnus" : eine neulateinische Tragödie : Text, Übersetzung und Interpretation'', DeGruyter, 2013 [https://books.google.fr/books?id=MKHoBQAAQBAJ&pg=PP3&hl=fr&source=gbs_selected_pages&cad=1#v=onepage&q&f=false Nonnullae paginae apud Guglum librorum]</ref>. Paulo post praeclarus poeta tragicus Francogallicus [[Petrus Cornelius]] ''La Mort de Pompée''<ref>[https://www.theatre-classique.fr/pages/pdf/CORNEILLEP_MORTPOMPEE.pdf Textus]</ref> anno [[1644]] composuit et postea in tragoedia ''Sertorius'' inscripta (1662) Pompeium hominem generosum ostendit qui Syllanorum societatem suscipit ad praesentes iniurias minuendas et libertatem in posterum restituendam<ref>[https://theatre-classique.fr/pages/pdf/CORNEILLEP_SERTORIUS.pdf Textus]</ref>.
Nonnulli pictores et musici quoque memoriam Pompei coluerunt sed operibus hodie parum notis.
== Notae ==
<references />
== Fontes praecipui ==
[[Fasciculus:RSC 0017.jpg|thumb|Caput Pompei in [[Denarius|denario]] a filio Sexto signato.]]
* [[Appianus Alexandrinus|Appianus]], ''Bella civilia'' I-II et ''Mithridatica''
*[[Gaius Iulius Caesar|Caesar]], ''De bello civili''
* [[Cicero]], Epistulae et orationes passim et imprimis oratio ''[[De imperio Cn. Pompei]]''
*[[Dio Cassius]], ''[[Historia Romana (Dio)|Historia Romana]]'' libri 36-42
*[[Lucanus]], ''[[Pharsalia]]''
*[[Plutarchus]], ''[[Vita Pompei (Plutarchus)|Vita Pompei]]'' et ''[[Vita Sertorii|Sertorius]]'' et ''[[Vita Luculli (Plutarchus)|Lucullus]]''
*[[Sallustius]], ''Historiae''
*[[Titus Livius]], ''Periochae'' 89-112
*[[Velleius Paterculus]], ''[[Historiae (Velleius)|Historiae]]''
== Plura legere si cupis ==
[[Fasciculus:11871 - Vatican - Pius-Clementine Museum (3482903904).jpg|thumb|Statua Herculis anno 1864 prope ruinas theatri Pompei inventa. Ad secundum saeculum p.C. refertur. Theatrum enim illud diu floruit.]]
*Ernestus Baltrusch, ''Caesar und Pompeius'', [[Darmstadium|Darmstadii]], 2004 [https://www.persee.fr/doc/rbph_0035-0818_2007_num_85_1_6137_t1_0185_0000_4 Recensio critica]
*Henricus Gottlob Kloeber, ''[https://www.digitale-sammlungen.de/en/view/bsb11211445?page=,1 De Pompeio Hierosolymario]'', Vitembergae, 1741/2 '''LATINE'''
*Henricus Antonius Cornelius Chais Van Buren, ''Dissertatio historico-juridica inauguralis de Cn. Pompeio Magno, et de legibus ab eo latis''..., Lugduni Batavorum, 1823
* Karl Christ, ''Pompeius : der Feldherr Roms ; eine Biographie'', C.H. Beck, 2004 [https://books.google.fr/books?id=IN-8tQcnJiEC&printsec=frontcover&hl=fr&source=gbs_ViewAPI&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false Nonnullae paginae apud Guglum librorum]
*H. P. Collins, "[https://www.jstor.org/stable/641489 Decline and Fall of Pompey the Great]", ''Greece & Rome'', 1953: 98-106
* Matthias Dingmann, ''Pompeius Magnus : Machtgrundlagen eines spätrepublikanischen Politikers'', M. Leidorf, 2007 [https://www.persee.fr/doc/antiq_0770-2817_2010_num_79_1_4002_t21_0656_0000_2 Recensio critica] [https://www.academia.edu/165291002/Matthias_Dingmann_Pompeius_Magnus_Machtgrundlagen_eines_sp%C3%A4trepublikanischen_Politikers Altera recensio critica]
* Henri-Louis Fernoux, "[https://www.persee.fr/doc/rea_0035-2004_2007_num_109_2_6560nL’image de Pompée le Grand pendant les guerres civiles (49-35 av.J.-C.)]", ''Revue des Études Anciennes'', 2007: 621-644
*Kurt von Fritz, "[https://www.jstor.org/stable/283545?read-now=1 Pompey's Policy before and after the Outbreak of the Civil War of 49 B.C.]", ''Transactions and Proceedings of the American Philological Association'', 1942: 145-180
* Mathias Gelzer, ''Pompeius. Lebensbild eines Römers'', Stuttgart, Steiner, 2005 (prima editio 1948) [https://www.persee.fr/doc/rea_0035-2004_2007_num_109_1_6738_t1_0400_0000_3 Recensio critica]
*Klaus M. Girardet, "[https://www.persee.fr/doc/ccgg_1016-9008_1992_num_3_1_1357 Imperium und provinciae des Pompeius seit 67 v. Chr.]", ''Cahiers du Centre Gustave Glotz'', 1992: 177-188
*Peter Greenhalgh, ''Pompey. I The roman Alexander II The republican prince'', Weidenfeld, 1980/1 (duo volumina) [https://www.jstor.org/stable/3063845 Recensio critica]
*Erich S. Gruen, "[https://www.jstor.org/stable/4435061 Pompey, the Roman Aristocracy, and the Conference of Luca]", ''Historia: Zeitschrift für Alte Geschichte'', 1969: 71-108
*Thomas P. Hillman, "[https://www.jstor.org/stable/4476779 Pompeius and the Senate: 77-71]", ''Hermes'', 1990: 444-454
*Charles-Alban Horvais, "[https://www.persee.fr/doc/vita_0042-7306_2017_num_195_1_1841 Pompée, les Italiens et le Sénat (de 62 à 49 av. J.-C.)]", ''Vita Latina'', 2017: 5-21
*John Leach, ''Pompey the Great'', Routledge, 1978 [https://books.google.fr/books?id=ASYiAwAAQBAJ&printsec=frontcover&hl=fr&source=gbs_ge_summary_r&cad=0#v=onepage&q&f=false Nonnullae paginae apud Guglum librorum]
*Giuseppe Marchetti Longhi, ''"Theatrum Lapideum", "Curia Pompeia" e "Trullum Dominae Maraldae": Topografia antica e medioevale di Roma'', Tip. Poliglotta Vaticana, 1936
*Thomas N. Mitchell, "[https://www.jstor.org/stable/27830953 Cicero, Pompey and the rise of the first triumvirate]", ''Traditio'', 1973: 1-26
*Kit Morrell, ''Pompey, Cato, and the Governance of the Roman Empire'', Oxford University Press, 2017 [https://academic.oup.com/book/9802]
* Alessandro Moretti, ''Crescere nella discordia : la vita di Pompeo'', Bononiae, 2022 [https://books.google.fr/books?id=DRAEEQAAQBAJ&printsec=frontcover&hl=fr&source=gbs_ge_summary_r&cad=0#v=onepage&q&f=false Nonullae paginae apud Guglum librorum]
*L. G. Pocock, "[https://www.jstor.org/stable/641978 What Made Pompeius Fight in 49 B. C.?]", ''Greece & Rome'', 1959: 68-81
*Nicole Schemmel, ''Rhōmaiōn kratistos : die Rezeption des Pompeius in der römischen Kaiserzeit'', Wellem Verlag, 2015
*David Rafferty , Frederik Juliaan Vervaet, Christopher J. Dart. "[https://www.degruyterbrill.com/document/doi/10.1515/9783111705446-012/html Competitive Authoritarianism on the Eve of Empire: Pompeius’s New Republic of 52 BCE]", in ''How Republics die'', De Gruyter, 2025: 301-329
*Francesco Paolo Rizzo S. J., ''Le Fonti per la Storia della Conquista Pompeiana della Siria'', Banca di Sicilia, 1963 [https://www.persee.fr/doc/antiq_0770-2817_1964_num_33_2_1428_t1_0551_0000_2 Recensio critica] [https://www.persee.fr/doc/reg_0035-2039_1964_num_77_364_3778_t1_0308_0000_1 Altera recensio critica]
*Georg-Philipp Schietinger (curator), ''Gnaeus Pompeius Magnus : Ausnahmekarrierist, Netzwerker und Machtstratege : Beiträge zur Heidelberger Pompeius-Tagung am 24. September 2014'', Marie Leidorf, 2019
*Robin Seager, ''Pompey the Great : a political biography'', Oxonii, Blackwell, 2002 [https://bmcr.brynmawr.edu/2002/2002.12.15 Recensio critica] [https://books.google.fr/books?id=EKwClH_z09gC&printsec=frontcover&hl=fr&source=gbs_ge_summary_r&cad=0#v=onepage&q&f=false Nonnullae paginae apud Guglum librorum]
*G. R. Stanton, B. A. Marshall. "[https://www.jstor.org/stable/4435439 The Coalition between Pompeius and Crassus 60-59 B.C.]", ''Historia: Zeitschrift für Alte Geschichte'', 1975: 205-219
*Augustus Stinner, ''[https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=hvd.32044085197283&seq=7 Ciceronis de Cn. Pompeio Magno judicia, ab illo epistolis praecipue commissa, examini subjecta]'', [[Vratislavia|Vratislaviae]], typis Kupferianis, 1830 '''LATINE'''
*Éric Teyssier, ''Pompée. L’anti-César'', Perrin, 2013 [https://shs.cairn.info/pompee--9782262042127?lang=fr] [https://books.google.fr/books?id=ktUpQCpx3e0C&printsec=frontcover&hl=fr&source=gbs_ge_summary_r&cad=0#v=onepage&q&f=false Nonnullae paginae apud Guglum librorum]
*J. Van Ooteghem, ''Pompée le Grand, bâtisseur d'Empire'', Bruxellis, 1954 [https://www.persee.fr/doc/rbph_0035-0818_1955_num_33_4_1970_t1_0952_0000_1 Recensio critica]
*Donata Villani, « [https://journals.openedition.org/pallas/1061#article-1061 Entre imitatio Alexandri et imitatio Herculis : Pompée et l’universalisme romain] », ''Pallas'', 2013: 335-350.
*G. Wirth, "[https://prop.ub.uni-heidelberg.de/journals/bjb/article/view/69815 Pompeius - Armenien - Parther. Mutmaßungen zur Bewältigung einer Krisensituation]", ''Bonner Jahrbücher'', 1983: 1-60
*Jean-Joseph De Witte, "[https://www.persee.fr/doc/crai_0065-0536_1867_num_11_1_67361 Le colosse d'Hercule trouvé au théâtre de Pompée à Rome]", ''Comptes rendus des séances de l'Académie des Inscriptions et Belles-Lettres'', 1867: 293-299
== Nexus externi ==
{{Vicicitatio|Gnaeus Pompeius Magnus}}
{{CommuniaCat|Gnaeus Pompeius Magnus|Gnaeum Pompeium Magnum }}
* [https://la.wikisource.org/wiki/De_viris_illustribus_urbis_Romae_a_Romulo_ad_Augustum/Cnaeus_Pompeius_Magnus Pompeius] in opere [[ Lhomond|abbatis C. F. Lhomond]] ''[[De viris illustribus urbis Romae]]'', 1779.
* "[http://quod.lib.umich.edu/m/moa/acl3129.0003.001/485?page=root;rgn=full+text;size=100;view=image;q1=pompeius C. Pompeius Magnus]" in {{Smith-bio}} vol. 3 pp. 477-488
{{Fontes biographici}}
{{Index consulum rei publicae|
praedecessores= [[Gnaeus Cornelius Lentulus Marcellinus]] et [[Lucius Marcius Philippus (consul 56 a.C.n.)|Lucius Marcius Philippus]]|
annus= 55 a.C.n.<br />cum<br />[[Marcus Licinius Crassus (triumvir)|Marco Licinio Crasso]] II|
successores= [[Appius Claudius Pulcher (consul 54 a.C.n.)|Appius Claudius Pulcher]] et [[Lucius Domitius Ahenobarbus (consul 54 a.C.n.)|L. Domitius Ahenobarbus]]}}
{{Index consulum rei publicae|
praedecessores=[[Marcus Valerius Messalla Rufus]] et [[Gnaeus Domitius Calvinus]]|
annus= 52 a.C.n.<br />cum<br />[[Quintus Caecilius Metellus Pius Scipio Nasica|Quinto Caecilio Metello Pio Scipione Nasica]]|
successores=[[Marcus Claudius Marcellus (consul 51 a.C.n.)|M. Claudius Marcellus]] et [[Servius Sulpicius Rufus]]}}
{{Lifetime|106 a.C.n.|48 a.C.n.|Pompeius Magnus, Gnaeus}}
[[Categoria:Consules]]
[[Categoria:Gens Pompeia|Magnus, Gnaeus]]
[[Categoria:Necati]]
[[Categoria:Participes bellorum Mithridaticorum]]
[[Categoria:Participes Belli Civilis (49-45 a.C.n.)]]
[[Categoria:Gnaeus Pompeius Magnus|!]]
[[Categoria:Victimae Belli Civilis (49-45 a.C.n.)]]
{{Myrias|Homines}}
rthcf37k10sl3iprut9mhmxznik0nv7
4001894
4001862
2026-11-10T21:14:04Z
Marcus Terentius Bibliophilus
2059
/* De triumviratu */
4001894
wikitext
text/x-wiki
{{Capsa hominis Vicidata}}
{{videdis|Pompeius (nomen)}}
[[Fasciculus:Hw-pompey.jpg|thumb|Effigies Pompeii [[Holmia]]e ostentata.]]
'''Gnaeus Pompeius''' appellatus '''Magnus''' (natus 29 septembris [[106 a.C.n.]] eodem anno quo Cicero, mortuus 28 septembris [[48 a.C.n.]]) fuit ductor exercitus [[Roma Antiqua|Romanus antiquus]], ter [[consul]] et ter [[Triumphus|triumphator]]. In discordiis civilibus pro [[Sylla]] et adversus [[Quintus Sertorius|Sertorium]] pugnavit antequam rivalis exercitui [[Gaius Iulius Caesar|Gai Iulii Caesaris]] ipse succumberet.
== De familiaribus necessitudinibus ==
Gnaeus Pompeius e nobili familia [[Picenum|Picena]] ortus erat, filius consulis anni [[89 a.C.n.]], [[Gnaeus Pompeius Strabo|Gnaei Pompei Strabonis]], viri Romanis ob avaritiam et latrocinia [[Bellum sociale|Bello Sociali]] commissa invisi<ref>[[Velleius Paterculus]] II.21.4. [[Iulius Obsequens]] 56. [[Plutarchus]], ''[[Vita Pompei (Plutarchus)|Vita Pompei]]'' 1.</ref>. Post eius mortem (87 a.C.n.) furti accusatus Pompeius coram iudicibus se purgare debuit.
Quinque uxores habuit Pompeius Magnus. Primo Antistiam, filiam [[praetor|praetoris]] qui iudicio de bonis Pompei praeerat, circa [[86 a.C.n.|86]] uxorem duxit<ref>''[[Vita Pompei (Plutarchus)|Vita Pompei]]'' 4.4-6.</ref>. Post paucos annos eam repudiavit cogente [[Dictatura|dictatore]] [[Lucius Cornelius Sulla|Sylla]], qui ut Pompeium artius sibi constringeret [[Privigna|privignam]] suam Aemiliam, filiam uxoris [[Caecilia Metella Dalmatica|Metellae]] et [[Marcus Aemilius Scaurus (senior)|Aemilii Scauri]] prioris mariti eius consulis anni [[115 a.C.n.]], apud eum collocare voluit quamvis praegnantem e marito Manio Acilio Glabrione. Quae post paucos menses in [[puerperium|puerperio]] obiit<ref>''[[Vita Pompei (Plutarchus)|Vita Pompei]]'' 9.1-4.</ref>.
Deinde Muciam Tertiam uxorem habuit, filiam [[Quintus Mucius Scaevola (consul 95 a.C.n.)|Quinti Mucii Scaevolae]], quae ei tres liberos peperit: Gnaeum, [[Sextus Pompeius|Sextum]] Pompeiamque quae [[Faustus Cornelius Sulla (mortuus 46 a.C.n.)|Fausto Syllae]], [[Dictatura|dictatoris]] filio nupsit. At cum diu in Asia bellaret Muciam solam Romae relictam palam seduxit Gaius Iulius Caesar. Quocirca cum illa quoque divortium fecit redux Pompeius<ref>''[[Vita Pompei (Plutarchus)|Vita Pompei]]'' 42.12-13. [[Suetonius]], ''Divus Iulius'' 10.1. [[Cicero]], ''[[Epistulae ad Atticum|Ad Atticum]]'' I.12.3</ref>.
Quartam velut [[triumviratus|primi triumviratus]] pignus habuit [[Iulia (uxor Pompeii Magni)|Iuliam]], filiam Gai Iulii Caesaris antea Servilio Caepioni sponsam<ref>''[[Vita Pompei (Plutarchus)|Vita Pompei]]'' 47.10. ''[[Ad Atticum]]'' II.17.1</ref> , quae maritum multum adamasse dicitur<ref>Ibidem 48.8 et 49.4 et 53.1-4. [[Valerius Maximus]] IV.6.4. [[Cassius Dio|Dio Cassius]] XXXIX.32.2.</ref>. At et illa in puerperio periit nec infans superfuit (mense septembri [[54 a.C.n.]]). Eius funus fuit triumviratus funus et societatis inter Pompeium et Caesarem interitus.
Postremam duxit Corneliam Metellam, viduam [[Publius Licinius Crassus|Publii Licinii Crassi]]<ref>''[[Vita Pompei (Plutarchus)|Vita Pompei]]'' 74.6.</ref> eandemque filiam [[Quintus Caecilius Metellus Pius Scipio Nasica|Quinti Metelli Scipionis]]<ref>''[[Vita Pompei (Plutarchus)|Vita Pompei]]'' 55 qui hanc feminam litteratam laudabat.</ref>, quem anno [[52 a.C.n.|52]] collegam in consulatu sibi ipse elegit et qui generum in bello civili comitabatur atque Pompeio mortuo reliquas copias in Africa collegit ubi ad [[Pugna ad Thapsum|Thapsum]] a Caesare victus est<ref>Shelley P. Haley, "[https://www.jstor.org/stable/642299 The Five Wives of Pompey the Great]", ''Greece & Rome'', 1985: 49-59 </ref>.
== De triumphis ==
Ter [[triumphus|triumphavit]] Pompeius. Triumphus primus "ex Africa" die [[12 Martii]] [[79 a.C.n.]] celebratus est: revera non Afros vicit sed [[Gnaeus Domitius Ahenobarbus (Cinnae gener)|Gnaeum Domitium Ahenobarbum]], [[Lucius Cornelius Cinna|Cinnae]] generum, aliosque [[Gaius Marius|Marianarum]] partium profugos qui in hanc provinciam salutem quaerebant<ref>''[[Vita Pompei (Plutarchus)|Vita Pompei]]'' 10-12</ref>. Redux statim triumphare voluit sed [[Dictatura|dictator]] [[Lucius Cornelius Sulla|Sylla]] diu recusavit praecipue quia nec consul nec praetor exercitum duxerat<ref>Magistratum cum imperio non gerebat. Cf Titus Livius XXXI.20: ''exemplum a maioribus non accepisse ut qui neque dictator neque consul neque praetor res gessisset triumpharet''. Cf Cicero, ''[[De imperio Cn. Pompei|de Imperio Cn. Pompei]]'' 61: ''Quid vero tam inauditum quam equitem Romanum triumphare?''.</ref>, antequam manus postremo daret<ref>''[[Vita Pompei (Plutarchus)|Vita Pompei]]'' 14</ref>. Tum Pompeius [[Quadrigae|quadrigis]] elephantorum Urbem intrare voluit sed quia porta angustior erat equis albis contentus fuit<ref>''[[Vita Pompei (Plutarchus)|Vita Pompei]]'' 14.6. {{Pnh}} VIII.4.</ref>. Et milites obstrepentes quia non satis praemiorum acceperant repulisse narratur dicens triumpho se renuntiare malle quam eos adulari<ref>''[[Vita Pompei (Plutarchus)|Vita Pompei]]'' 14.7.</ref>. Ita non erubuit de Romanis triumphare.
Triumphus alter "ex Hispania" pridie [[Kalendae|Kalendas]] Ianuarias [[71 a.C.n.]] celebratus est et postero die Kalendis Ianuariis [[70 a.C.n.]] primum consulatum Pompeius inibat<ref>''[[Vita Pompei (Plutarchus)|Vita Pompei]]'' 22.</ref>. Iterum [[Bellum Sertorianum|de Romanis triumphabat]]: etsi enim nonnullae gentes Ibericae cum [[Quintus Sertorius|Sertorio]] societatem fecerant revera Sertorium et successorem Perpennam vicerat reliquiasque Marianarum partium quae Sullanam civitatem recusabant.
[[Fasciculus:Faustus Cornelius Sulla, AR denarius, 56 BC, RRC 426-4a.jpg|thumb|Denarius in honorem Pompei a genero [[Faustus Cornelius Sulla (mortuus 46 a.C.n.)|Fausto Sylla]] anno 56 a.C.n. signatus. Nam tres laureae ad tres triumphos alludunt et spica frumenti ad praefecturam annonae nuper Pompeio mandatam. Quae emissio specialiter ad frumentum emendum percussa est. Corona gemmata super globum ad 'triumphatorem mundi' referenda est<ref>Babelon, [https://archive.org/details/descriptionhisto01babe/page/422/mode/2up Cornelia 61]. Crawford 426/4. [https://www.britishmuseum.org/collection/object/C_R-8752 Nummus in Museo Britannico].</ref>.]]
Tertius triumphus ita magnificus et sumptuosus fuit ut per duos dies digeri debuerit (28/9 septembris 61) nec tamen omnia quae praeparata erant populo ostendi tempore deficiente potuerunt. Quattuordecim gentes victas enumerabat: praeter [[Pirata|piratas]] fuerunt Pontus, Armenia, Syria, Iudaea, Arabia etc. Finis praeterea fuit [[Bella Mithridatica|belli Mithridatici]] quo Romani per triginta annos multa damna acceperant. Et in tabellis in pompa prolatis pecunia ingens in [[aerarium]] deposita et novae urbes (circiter 39) ab illo conditae legebantur<ref>''[[Vita Pompei (Plutarchus)|Vita Pompei]]'' 45. {{Pnh}} VII.98-99 necnon XXXVII.13. [[Appianus Alexandrinus|Appianus]], ''Mithridatica'' 116-117. Velleius Paterculus II.40.3.</ref>. Quod tamen maxime animadverterunt aequales nec umquam ante Pompeium cuiquam acciderat hoc fuit quod tribus triumphis Pompeius de tribus mundi partibus (Africa, Europa, Asia) tunc notis triumphasset atque velut orbem terrarum Romanis subegisset<ref>[[Cicero]], ''Pro Balbo'' 4.9 et VI.16. ''Pro Sestio'' 129. [[Dio Cassius]] XXXVII.21. Quod idem in denariis suis celebrabat [[Faustus Cornelius Sulla (mortuus 46 a.C.n.)|Faustus Stylla]], Pompei gener.</ref>. Posteris vero res postea gestas cogitantibus visum est tunc mori Pompeium optimum fuisse ne "magni nominis umbra"<ref>[[Lucanus]], ''Pharsalia'' I.135. D. C. Feeney, "[https://www.jstor.org/stable/638958 Stat magni nominis umbra.' Lucan on the Greatness of Pompeius Magnus]", ''The Classical Quarterly'', 1986: 239-243</ref> fieret. Reliqua vita eius non tantum foeda sed etiam reipublicae Romanae perniciosa fuit postquam primum [[Triumviratus|triumviratum]] cum Caesare et Crasso sociavit<ref>''[[Vita Pompei (Plutarchus)|Vita Pompei]]'' 46.</ref>.
De quo vide etiam [[Triumphi Gnaei Pompei Magni]].
== Curriculum vitae ==
=== De bello civili ===
Pater Strabo filio velut hereditatem exercitum legavit quem in [[Bellum sociale|bello Sociali]] ducendum acceperat et post consulatum anni 89 retinuit successore per milites interfecto. Praeterea ipse dilectus in regione natali [[Picenum|Picentina]] habebat. Bello civili primo cum pater tum postea filius ambigue egerunt usque ad Syllae in Italiam reditum. Tum Pompeius et ipse et tres legiones quibus imperabat Syllae praesto fuit, vix tres et viginti annos natus. Quod gratum illi fuit et Pompeius in Siciliam et Africam adversus [[Gaius Marius|Marianos]] ab eo missus Perpenam fugavit, Carbonem et Domitium Ahenobarbum vicit et interfecit<ref>''[[Vita Pompei (Plutarchus)|Vita Pompei]]'' 10-12. [[Valerius Maximus]] VI.2.8.</ref>. Redux a Sylla [[imperator]] appellatur et [[cognomen]] Magnus ei confirmatur. Anno 79 de Africa triumphare Pompeio licuit quamquam nondum magistratum ullum [[cursus honorum]] gesserat.
Sylla mortuo adversus consulem [[Marcus Aemilius Lepidus (consul 78 a.C.n.)|Lepidum]] rerum potiri conantem pugnavit et eius legatum Marcum Iunium Brutum in [[Gallia Cisalpina]] victum et in fidem suam deditum perfide interfici iussit<ref>[[Titus Livius]], ''Periocha'' 90. [[Orosius]] V.22.17. ''[[Vita Pompei (Plutarchus)|Vita Pompei]]'' 16.</ref>. Deinde cum exercitum retineret nec dimittere vellet proconsulari potestate (quamvis privatus tunc erat<ref>Cicero, ''[[De imperio Cn. Pompei|De imperio Gnaei Pompei]]'' 62</ref>) in Hispaniam adversus [[Quintus Sertorius|Sertorium]] anno [[77 a.C.n.]] missus est, adiutor et collega [[Quintus Caecilius Metellus Pius|Quinti Metelli Pii]] qui saepe contra ultimum popularium ducem male pugnaverat. Pompeius et ipse saepe cum Sertorio [[Bellum Sertorianum|infeliciter pugnavit]] qui semper ex improviso apparebat: tandem tamen Sertorio a [[Marcus Perperna Veiento|Perperna]] fraude occiso bellum confecit atque victor Romam rediit ([[71 a.C.n.]])<ref>Plutarchus, ''Vita Sertorii'' et ''[[Vita Pompei (Plutarchus)|Vita Pompei]]'' 17-20. [[Appianus Alexandrinus|Appianus]], ''Bella civilia'' I.108-115.</ref> ubi triumphavit et consulatum sibi paravit.
=== De consulatu, piratis, Mithridate ===
Post triumphum anno [[70 a.C.n.]] consul fuit, quamquam nullum magistratum ordinarium cursus honorum adhuc gesserat nec ad aetatem consulatui legalem pervenerat<ref>Cicero, ''[[De imperio Cn. Pompei|De Imperio Cn. Pompei]]'' 62.</ref>, cum [[Marcus Licinius Crassus (triumvir)|Marco Licinio Crasso]], quocum simultates acerbas exercebat adhuc asperiores factas cum in itinere Pompeius reliquos servos fugitivos qui [[Spartacus|Spartacum]] secuti erant profligavit, ita partem gloriae suae et victoriae Crasso subripiens. Odium mutuum consulum tum apud Romanos metum graviorum turbarum suscitavit. Certe legem pertulerunt de [[Tribunus plebis|tribunicia potestate]] in pristinam vim restituenda quae plebis votis data est. Praeterea [[Lex Aurelia iudiciaria|legem iudiciariam]] [[Lucius Aurelius Cotta (cos. 65 a.C.n.)|Aurelii Cottae]] probavit quae iudicia [[Eques Romanus|equitibus]] pro tertia parte reddebat a quibus exclusi erant a dictatore Sylla. His duabus legibus Pompeius popularis favoris cupidine illa quam Cicero eius ''popularem levitatem''<ref>''[[Ad Atticum]]'' II.1.6.</ref> appellabat rempublicam a dictatore Sylla ordinatam aboleverat<ref>''[[Vita Pompei (Plutarchus)|Vita Pompei]]'' 21-23</ref>.
Post consulatum exercitum dimisit et paulisper a re publica secessit. Mox tamen anno [[67 a.C.n.|67]] quia [[Pirata|piratae]] maria infestabant atque plebs Romana iam famem timebat si commeatus interciperetur [[tribunus plebis]] [[Aulus Gabinius]] [[Lex Gabinia|rogationem]] promulgavit quae duci unico imperium maius extraordinarium adversus piratas daret: legatos consulares aut praetorios quindecim sibi adiungere, militum dilectus quot vellet et navium aedificationes pecuniaeque erogationem ad libitum iubere, imperium ceteris magistratibus maius non tantum in mari sed etiam in omnibus litoribus in triennium. Ita sine nomine dictatura quaedam instituebatur: nam omnes sciebant rem ad Pompeium spectare. Optimates illi novae rei frustra adversabantur, plebs Pompeio nimis favebat quam ut obstare liceret<ref>[[Dio Cassius]] XXXVI.21-34</ref>. Itaque lex perlata est. Pompeius regionem aliquam maris unicuique legatorum suorum adsignavit<ref>[[Appianus Alexandrinus|Appianus]], ''Mithridatica'' 195.</ref> et tribus mensibus mare praedonibus liberavit. Reliquos eorum in [[Cilicia]] interiore longe a mari collocavit agris datis ut vitam agricultura in posterum quaererent<ref>''[[Vita Pompei (Plutarchus)|Vita Pompei]]'' 24-29. [[Appianus Alexandrinus|Appianus]], ''Mithridatica'' 91-6. [[Cicero]], ''[[De imperio Cn. Pompei|de Imperio Cn. Pompei]]'' 31-35. [[Cassius Dio|Dio Cassius]] XXXVI.18-35.</ref>.
Haec tam inexspectata celeritas in praedonibus subigendis Pompeium iam ad nova imperia promptum faciebat, imprimis bellum contra Mithridatem cui iamdiu inhiabat. Itaque alius tribunus plebis ei devotus Gaius Mamilius [[Lex Manilia|rogationem]] invitis senatoribus ad populum tulit ([[66 a.C.n.]]) omnes legiones et provincias [[Lucullus|Lucullo]] prius datas, addita [[Bithynia]] cui [[Manius Acilius Glabrio (consul 67 a.C.n.|Acilius Glabrio]] iam annum praeerat, Pompeio iam in [[Asia Minor|Asia Minore]] versanti transferendas esse ad [[Bella Mithridatica|Bellum Mithridaticum]] peragendum. Qui idem adhuc imperium extraordinarium lege Gabinia sibi datum retinebat. Ita in toto orbe Romano dominabatur Pompei imperium.
Lucullus tum reges [[Mithridates VI (rex Ponti)|Mithridatem]] et [[Tigranes Magnus|Tigranem]] iam ab anno [[74 a.C.n.]] saepe vicerat et eorum vires multum infirmarat sed ultimo cum in regni Tigranis caput iter faceret a seditiosis militibus desertus retroire coactus erat et interim eius legatus Triarius cladem in [[Pontus (regnum)|Ponto]] accepit. Quocirca Ciceroni quidem mutatio imperatoris non iniusta videri potuit et orationem habuit legem suadentem<ref>''[[De imperio Cn. Pompei|De Imperio Cn. Pompei]]''. [[Dio Cassius]] XXXVI.41-2.</ref>. Alii vero existimabant Lucullum iam maximam belli partem confecisse atque Pompeium triumphum ei sunbrepturum tantummodo supervenisse<ref>''[[Vita Pompei (Plutarchus)|Vita Pompei]]'' 30.3 et 31.11-12.</ref> Ob simultatem inter duos imperatores Pompeius omnia decreta et dona Luculli rescidit<ref>''[[Vita Pompei (Plutarchus)|Vita Pompei]]'' 31.9.</ref> de quo ille postquam Romam rediit acerbe questus est.
Rex callide fugax Pompeium per tres annos usque ad mortem suam in Oriente detinuit (63 a.C.n.). Interim in nomine populi Romani imperator vicit [[Iudaei|Iudaeos]] et Arabes et Armenios, [[Syria (provincia Romana)|Syriam]] [[Seleucidae|Seleucidarum]] in [[Provincia Romana|provinciam Romanam]] redegit, populis adhuc Romanis ignotis [[Regnum Hiberiae|Hiberis]] et [[Albania (Caucasus)|Albanis]] in [[Caucasus|Caucaso]] bellum intulit<ref>''[[Vita Pompei (Plutarchus)|Vita Pompei]]'' 34-5.</ref>, reges alios destituit alios in eorum locum substituit atque amicos populi Romani appellavit, novas urbes condidit<ref>A. Dreizehnter, "[https://publications.dainst.org/journals/chiron/article/view/1478 Pompeius als Städtegründer]", ''Chiron'', 1975: 213-245</ref>, praemia comitibus et militibus divisit<ref>[[Appianus Alexandrinus|Appianus]], ''Mithridatica'' 97-121. ''[[Vita Pompei (Plutarchus)|Vita Pompei]]'' 30-41. Dio Cassius XXXVI.43-52, XXXVII.1-7 et 11-21.</ref>. Quae omnia facile a senatu rata fore sperabat.
=== De triumviratu ===
[[Fasciculus:First Triumvirate of Caesar, Crassius and Pompey.jpg|thumb|"Triumviri" Caesar, Crassus, Pompeius.]]
At cum Romam rediit Lucullus et optimatium dux [[Cato minor|Cato]] et pristinus in consulatu collega Marcus Crassus multique alii senatores res a Pompeio in Oriente decretas omnes comprobare noluerunt<ref>''[[Vita Pompei (Plutarchus)|Vita Pompei]]'' 46.</ref>. Pompeius vero pecunia multa paene aperte divisa suffragia in [[comitia|comitiis]] emebat: ita quidem legati eius [[Marcus Pupius Piso Frugi Calpurnianus|Marcus Pupius]] anno [[61 a.C.n.]] et [[Lucius Afranius]] anno [[60 a.C.n.]] consules facti sunt<ref>''[[Vita Pompei (Plutarchus)|Vita Pompei]]'' 44.</ref> sed Marcus Pupius scandalo [[Sacra Bonae Deae (62 a.C.n.)|sacrorum Bonae Deae pollutorum]] et [[Publius Clodius Pulcher|Publii Clodi]] de ea re absoluti implicatus omnem auctoritatem amisit et Lucius Afranius, homo militaris et a subtili politica alienissimus, nihil effecit. Tum Pompeius per Caesarem Crasso reconciliatus societatem cum eis iniit "ne quid ageretur in republica quod displicuisset ulli e tribus" ([[Suetonius]]<ref>''Vita Divi Iuli'' 19</ref>), quam "[[Triumviratus|primum triumviratum]]" historici moderni appellare solent, quamquam numquam a Romanis sic nominatam : privata enim societas erat, matrimonio quoque firmata, cum Pompeius filiam [[Gaius Iulius Caesar|Caesaris]], [[Iulia (uxor Pompeii Magni)|Iuliam]], uxorem duxit. Nec ulla lex potestatem illorum "triumvirum" umquam sanxit<ref>[[Appianus Alexandrinus|Appianus]], libro secundo ''Bellorum civilium'' 9 et 17. Cassius Dio XXXVII.54-58. ''[[Vita Pompei (Plutarchus)|Vita Pompei]]'' 47.</ref>.
Caesare consule ([[59 a.C.n.]]) acta Pompei lege in toto rata sunt multa vi adhibita et republica perturbata<ref>''[[Vita Pompei (Plutarchus)|Vita Pompei]]'' 48.</ref>, simul leges agrariae perlatae quae agros Pompeianis veteranis dabant<ref>Peter Panitschek, "[https://tyche.univie.ac.at/index.php/tyche/article/view/4344 Die Agrargesetze des Jahres 59 und die Veteranen des Pompeius]", ''Tyche'', 1987: 141-154</ref>. Eius amicus legatusque Aulus Gabinius ad consulatum anni 58 designatus est. Eodem anno Vettius quidam, qui Ciceronis index in [[Catilinae coniuratio|Catilinae coniuratione]] fuerat, a Caesare in [[rostra|Rostris]] invitatus plures nobiles viros apud populum accusabat quod consilium de Pompeio interficiendo cepissent, imprimis adulescentem [[Gaius Scribonius Curio (tribunus plebis 50 a.C.n.)|Curionem]] sed etiam inter alios consulem [[Marcus Calpurnius Bibulus|Bibulum]] et [[Lucius Licinius Lucullus|Lucium Lucullum]] et ipsum Ciceronem. Quia tamen parum verisimilia addebat non creditus est et nocte proxima in carcere periit, Caesaris iussu ut vulgo creditum est<ref>''Ad Atticum'' II.24. ''In Vatinium'' 26. ''Pro Flacco'' 96. [[Suetonius]], ''Divus Iulius'' 20. Cf [[Cassius Dio]] 38.9 qui culpam Ciceronis et Luculli adfirmabat.</ref>. Tum Pompeius Ciceronem, qui se magni hominis praesidio tutum credebat, deseruit et Clodio novisque sociis prodidit<ref>[[Ad Atticum]] II.9.1. ''Ad Quintum fratrem'' I.4.4. Robin Seager, "[https://www.jstor.org/stable/41523235 Clodius, Pompeius and the Exile of Cicero]", ''Latomus'', 1965: 519-531 </ref>. Mox ipse Pompeius a Clodio conviciis contumeliosis lacessitus est, sicarii in eum missi sunt: caedem timens Pompeius domi usque ad novos tribunos sese continuit<ref>[[Dio Cassius]] 38.30.[[Plutarchus]], ''Pompeius'' 48-49.</ref>. Sed anno proximo Ciceronis reditui operam dedit<ref>[[Vita Pompei (Plutarchus)|Vita Pompei]]'' 48-49.</ref>. Item cura annonae ad quinquennium anno 57 ei mandata est<ref>''[[Ad Atticum]]'' IV.1.6-7.</ref> postquam fames et caritas plebem turbavit, quod munus summo studio et successu implevit. Attamen ira et indignatio optimatium adversus triumviros maxima erat: [[Lucius Domitius Ahenobarbus (consul 54 a.C.n.)|Lucius Domitius Ahenobarbus]] consulatum anni 55 petivit se decreta triumvirum et Caesaris proconsulatum rescissurum ceteraque eorum consilia impugnaturum pollicitus. Quod ut impedirent Crassus et Pompeius simul adversus eum consulatum petiverunt. Manus armatae, sicarii et omne genus violentiae comitia turbabant ita ut mense ianuario Roma consules non habebat et ad [[Interregnum|interreges]] ventum est<ref>[[Dio Cassius]] 39.31. [[Plutarchus]], ''[[Vita Pompei (Plutarchus)|Pompeius]]'' 52 et ''Crassus'' 15 et ''Cato minor'' 41.</ref>. Postremo Pompeius et Crassus consules renuntiati sunt: per tribunos plebis et populum Crassus sibi bellum [[Regnum Parthorum|Parthicum]] attribuit, Pompeius Hispanias in quinquennium, quas tamen provincias legatis reliquit dum ipse cum exercitu ad portas Urbis remanet; prorogationem proconsulatus in Gallia ad quinquennium quoque Caesari obtulerunt<ref>[[Vita Pompei (Plutarchus)|Vita Pompei]]'' 52-53</ref>. Ita Pompeius unus e tribus reipublicae liberae vespillonibus iure dici potest.
Iam tamen dissolvebatur eorum societas: nam anno 54 obiit sine liberis [[Iulia (uxor Pompeii Magni)|Iulia]] quae maximum vinculum inter Pompeium et Caesarem fuerat. Et anno 53 Crassus apud Parthos cum filio periit. Restabant duo rivales de principatu certantes. Tum Pompeius optimates propius accessit quia potentiam Caesaris reformidabat. At vis in dies crescebat: anno 53 per sex menses Roma consules non habuit et mense Ianuario 52 tum cum respublica iterum consules non habebat Publius Clodius a familia armata [[Titus Annius Milo|Milonis]] occisus est. Pompeio salus reipublicae [[Senatus consultum ultimum|senatusconsulto ultimo]] mandata est consuli sine collega<ref>Joh, T. Ramsey, "[https://www.jstor.org/stable/45019234 How and why was Pompey Made Sole Consul in 52 BC?]", ''Historia: Zeitschrift für Alte Geschichte'', 2016: 298-324</ref> facto ne nomen infame [[Dictatura|dictaturae]] nuncuparetur<ref>[[Cicero]], ''[[Pro Milone]]'' cum commentario [[Asconius|Asconii]]. [[Dio Cassius]] 40.49. [[Appianus]], ''Bell. civ''. II.21-23. ''[[Vita Pompei (Plutarchus)|Vita Pompei]]'' 54.3-8.</ref>. Pompeius milites suos Romam introduxit ad manus armatas opprimendas et varias leges de ambitu et [[Lex Pompeia de provinciis|intervallo inter magistratus et promagistratus]] pertulit quas ipse non observavit. Ad secundam partem anni socerum [[Quintus Caecilius Metellus Pius Scipio Nasica|Metellum Scipionem]] sibi collegam adiunxit. Talis fuit eius tertius et ultimus consulatus.
=== De secundo bello civili ===
[[Fasciculus:Pompeius Magnus during Civil War 49-45 BC es.svg|thumb|Itinera Pompei in secundo bello civili (49-48) a Roma usque ad [[Pelusium]]]]
Iam res Romanae ad [[Bellum Civile (49-45 a.C.n.)|bellum civile]] vergebant. Nam Pompeius parem sibi esse in republica non patiens, simul et ab optimatibus incitatus Caesaris proposita exercitum dimittere nolentis nisi prius sibi absenti consulatum petere licuisset firmiter recusabat. Timebat enim Caesar privatus Romam redire ob multa iudicia et odia sibi obeunda. Postquam vero Caesar Rubiconem transiit Pompeius legionibus quas secum habebat diffisus (duas earum obtento bello Parthico e Caesaris exercitu substraxerat) in [[Epirus (regio historica)|Epirum]] fugere maluit, secum paene totum senatum abducens. Quo faciendo non solum urbem Romam, [[aerarium]], [[Cliens (discretiva)|clientelam]] multam quam in [[Picenum|Piceno]] habebat inimico relinquebat<ref>Plutarchus, ''Comparatio inter Agesilaum et Pompeium'' III.4-8.</ref> sed etiam legatos et legiones suas in Hispania versantes deserebat quas primum debellavit Caesar antequam et ipse in Epirum exercitum transduceret<ref>Caesar, ''[[De bello civili|de Bello civili]]'' liber primus.</ref>.
[[Dyrrhachium|Dyrrachii]] Caesar castra Pompei circumvallare et obsidere conatus est sed eruptio Pompeianorum legiones Caesarianas non sine magno damno repulit et paulum afuit quin haec dies victoria Pompeianorum finem bello imponeret. Deinde Pompeius in Thessaliam recessit: sperabat enim cunctando inopia Caesarianos et fame victum iri sine pugna. Non diu tamen senatoribus morae impatientibus et circumstrepentibus resistere potuit. Apud [[Pharsalus|Pharsalum]] proelium invitus commisit et cladem accepit. Huius imbecillitatem animi multum vituperavit poeta [[Lucanus]] in ''[[Pharsalia]]'' et post eum [[Plutarchus]] in [[biographia]]<ref>''Comparatio inter Agesilaum et Pompeium'' IV.3-6.</ref>.
Ne in fidem victoris sese dederet Pompeius in [[Aegyptus antiqua|Aegyptum]] cum uxore et liberis proficisci constituit ubi regnabat [[Ptolemaeus XII (rex Aegypti)|Ptolemaei XII]] filius adhuc puer cuius patrem per Aulum Gabinium proconsulem Pompeius nuper in regnum restituerat. Sperabat enim beneficii gratiam sibi saluti fore. At consilium minoris regis gratiam victoris Caesaris praeposuit et Pompeium ad litus accitum decollari iussit ita ut eius caput Caesari adventanti praeberetur. Inter interfectores fuerunt et milites Romani qui sub Pompeio olim meruerant ut [[tribunus militum]] [[Lucius Septimius]]. Talis fuit exitus Magni Pompei<ref>''[[Vita Pompei (Plutarchus)|Vita Pompei]]'' 74-80. [[Appianus Alexandrinus|Appianus]], ''Bella civilia'' II.83-86. Dio Cassius XLII.2-5.</ref>.
== De moribus ==
[[Fasciculus:Het Theater van Pompeius te Rome Theatrum Pompeii (titel op object) Livre des edifices antiques romains (serietitel) Magesyn der Italiaense gebouwen (serietitel), RP-P-1957-653-85-3.jpg|thumb|Theatrum Pompei sedecimo saeculo excogitatum.]]
Cicero in oratione sua ''[[de imperio Cn. Pompei]]''<ref>36-42.</ref> ([[66 a.C.n.]]) virtutes Pompei magnifice enumerabat, quem capitulo secundo suae biographiae secutus est [[Plutarchus]]. Ita laudabat eius innocentiam, temperantiam, abstinentiam, continentiam, fidem, comitatem, humanitatem, mansuetudinem, dignitatem imperatoriam, auctoritatem. Sine dubio laudatio illa sueta [[hyperbola]] oratoria non carebat, aliquid veri tamen inesse iure putaris. Certe adfirmabat socios adventum militum a Pompeio ductorum non timere, reliquorum ducum Romanorum intemperantiam et aviditatem pavescere.
Maxima eius vitia bene demonstravit Plutarchus, hoc est vanitatem et nimiam gloriae popularitatisque cupidinem quam saepe patriae utilitati praevertit. Supra enim leges se putabat et primus esse volens pares non tolerabat. Popularitatis causa etiam quandam animi levitatem et inconstantiam ei obiciebant. Praeterea adulescens in primo bello civili immitem et crudelem sese praebuisse accusabatur<ref>[[Valerius Maximus]] VI.2.8. ''[[Vita Pompei (Plutarchus)|. Vita Pompei]]'' X.1-8 et XVI.6-8.</ref>. Praeterea gloriae ceterorum ducum invidebat et obtrectabat, Metello Pio in Hispaniis, Crasso in bello servili, Lucullo in bello Mithridatico.
== De facultate dicendi ==
[[Fasciculus:Curia Pompey.jpg|thumb|Curia Pompei computatro restituta]]
[[Fasciculus:Curia Pompeia te Rome Magni Pompei Curia ad Theatrum eiusdem (titel op object) Antieke monumenten (serietitel) Antiquae Urbis Splendor (serietitel) Magesyn der Italiaense gebouwen (serietitel), RP-P-1957-653-71-3.jpg|thumb|Curia Pompeia decimo septimo saeculo excogitata.]]
His verbis Cicero Pompei eloquentiam aestimabat: ''meus autem aequalis Cn. Pompeius vir ad omnia summa natus maiorem dicendi gloriam habuisset, nisi eum maioris gloriae cupiditas ad bellicas laudes abstraxisset. Erat oratione satis amplus, rem prudenter videbat; actio vero eius habebat et in voce magnum splendorem et in motu summam dignitatem''<ref>''[[Brutus (Cicero)|Brutus]]'' 239.</ref>.
== De monumentis ==
Praeclarum monumentum posteris reliquit Pompeius, primum theatrum marmoreum Romae aedificatum quod quidem maneret, [[Theatrum Pompeium|theatrum Pompei]] vulgo dictum. Quod theatrum fortasse circa [[61 a.C.n.]] ad exemplum theatri Graeci quod [[Mytilene|Mytilenae]] viderat<ref>Plutarchus, ''[[Vita Pompei (Plutarchus)|Vita Pompei]]'' 42.7-9</ref> postquam ex Asia rediit inchoatum, in [[Campus Martius|Campo Martio]] in agro privato anno [[55 a.C.n.|55]] secundo consulatu dedicavit<ref>[https://rome.unicaen.fr/monument/theatrepompee/ Le Plan de Rome]. Filippo Coarelli, "[https://www.persee.fr/doc/dha_0755-7256_1997_num_23_2_2353 Le théâtre de Pompée]", ''Dialogues d'histoire ancienne'', 1997: 105-124</ref>. Tum magnos ludos populo dedit<ref>[[Dio Cassius]] XXXIX.38</ref>. Instar templi fuit quia summa [[Cavea (discretiva)|cavea]] aedem [[Venus Victrix|Veneri Victrici]] exstruxerat, quae dea bello potens ei semper cordi fuerat. In situ inventae sunt [[Musae (deae)|Musarum]] et [[Hercules|Herculis]] statuae quae ad hoc monumentum pertinuisse videntur: nam Pompeius libenter cum Hercule aut [[Alexander Magnus|Alexandro Magno]] comparabatur<ref>D. Villani (2013).</ref>. Augustus theatrum Pompeium refecit<ref>''[[Res gestae Divi Augusti|Res gestae]]'' 20.</ref> et saepe postea refectum est ita ut Dione teste tertio saeculo magnificentiam suam retinuisset.
Novam curiam quoque aedificavit ad senatum habendum in qua [[idus|idibus]] martiis 44 a.C.n. Gaius Iulius Caesar a coniuratis occisus est, ad pedes rivalis statuae cadens<ref>[https://rome.unicaen.fr/monument/curiepompee/ Plan de Rome]</ref>. Horti et [[porticus]] eam a theatro separabant<ref>Gilles Sauron, "[https://www.persee.fr/doc/efr_0000-0000_1987_act_98_1_2981 Le complexe pompéien du Champ de Mars : nouveauté urbanistique à finalité idéologique]", ''Publications de l'École française de Rome'', 1987: 457-473</ref>. Augusto regnante curia obstructa est nec ea iam utebantur<ref>Eleonora Zampieri, ''Politics in the monuments of Pompey the Great and Julius Caesar'', Taylor and Francis, 2023 [https://books.google.fr/books?id=FkSHEAAAQBAJ&printsec=frontcover&hl=fr&source=gbs_ge_summary_r&cad=0#v=onepage&q&f=false Nonnullae paginae apud Guglum librorum]</ref>.
Iam anno [[71 a.C.n.|71]] ex Hispania rediens [[Tropaeum Pompeii|magnum tropaeum]] in [[arcus triumphalis]] forma summo [[Pyrenaei montes|Pyrenaeo]] monte ad maiorem sui gloriam erexerat, suam statuam in magna turri ponens<ref>Georges Castellvi, Josep Maria Nolla, Isabel Rodà. "[https://hal.science/hal-03651020 Le trophée de Pompée dans les Pyrénées (71 avant J.-C.)]", Supplementum ad ''Gallia'', 2008. (272 pp.)</ref>.
== Pompeius in litteris ==
Paulatim in litteris Pompeius tamquam ultimus defensor libertatis adversus tyrannidem descriptus est<ref>Pierre Grenade, ''[https://www.persee.fr/doc/rea_0035-2004_1950_num_52_1_3416 Le mythe de Pompée et les Pompéiens sous les Césars]'', ''Revue des Études Anciennes'', 1950: 28-63</ref>, quod historice dubium est<ref>Cicero (''Ad Atticum'' II.17.1) Pompeium tyrannidem adfectare credidit.</ref>. Ita Titus Livius "Pompeianus" ab Augusto appellabatur<ref>[[Tacitus]], ''[[Annales (Tacitus)|Annales]]'' IV.34: ''Titus Liuius, eloquentiae ac fidei praeclarus in primis, Cn. Pompeium tantis laudibus tulit ut Pompeianum eum Augustus appellaret ; neque id amicitiae eorum offecit'' (verba in ore [[Aulus Cremutius Cordus|Cremuti Cordi]] posita). cf Bernard Mineo, "[https://books.openedition.org/ugaeditions/52338 Tite-Live et le pouvoir augustéen]" in ''Derrière le voile du pouvoir. Études d'histoire, de littérature et de réception sur le monde romain'', UGA, 2025: 111-130</ref>, quod tamen in periochis hodie servatis non multum apparet sed fortasse hoc iudicium ad totum opus potius pertinebat. Lucanus imprimis in suo poemate e Pompeio heroem tragicum fecit, "magni nominis umbram".
Non frequenter in litteris modernis apparet. Nihilominus septimo decimo saeculo ineunte [[iesuita]] [[Petrus Mussonius]] tragoediam Latinam de Pompei morte scripsit<ref>Bernhard Paul, ''Petrus Mussonius, "Pompeius Magnus" : eine neulateinische Tragödie : Text, Übersetzung und Interpretation'', DeGruyter, 2013 [https://books.google.fr/books?id=MKHoBQAAQBAJ&pg=PP3&hl=fr&source=gbs_selected_pages&cad=1#v=onepage&q&f=false Nonnullae paginae apud Guglum librorum]</ref>. Paulo post praeclarus poeta tragicus Francogallicus [[Petrus Cornelius]] ''La Mort de Pompée''<ref>[https://www.theatre-classique.fr/pages/pdf/CORNEILLEP_MORTPOMPEE.pdf Textus]</ref> anno [[1644]] composuit et postea in tragoedia ''Sertorius'' inscripta (1662) Pompeium hominem generosum ostendit qui Syllanorum societatem suscipit ad praesentes iniurias minuendas et libertatem in posterum restituendam<ref>[https://theatre-classique.fr/pages/pdf/CORNEILLEP_SERTORIUS.pdf Textus]</ref>.
Nonnulli pictores et musici quoque memoriam Pompei coluerunt sed operibus hodie parum notis.
== Notae ==
<references />
== Fontes praecipui ==
[[Fasciculus:RSC 0017.jpg|thumb|Caput Pompei in [[Denarius|denario]] a filio Sexto signato.]]
* [[Appianus Alexandrinus|Appianus]], ''Bella civilia'' I-II et ''Mithridatica''
*[[Gaius Iulius Caesar|Caesar]], ''De bello civili''
* [[Cicero]], Epistulae et orationes passim et imprimis oratio ''[[De imperio Cn. Pompei]]''
*[[Dio Cassius]], ''[[Historia Romana (Dio)|Historia Romana]]'' libri 36-42
*[[Lucanus]], ''[[Pharsalia]]''
*[[Plutarchus]], ''[[Vita Pompei (Plutarchus)|Vita Pompei]]'' et ''[[Vita Sertorii|Sertorius]]'' et ''[[Vita Luculli (Plutarchus)|Lucullus]]''
*[[Sallustius]], ''Historiae''
*[[Titus Livius]], ''Periochae'' 89-112
*[[Velleius Paterculus]], ''[[Historiae (Velleius)|Historiae]]''
== Plura legere si cupis ==
[[Fasciculus:11871 - Vatican - Pius-Clementine Museum (3482903904).jpg|thumb|Statua Herculis anno 1864 prope ruinas theatri Pompei inventa. Ad secundum saeculum p.C. refertur. Theatrum enim illud diu floruit.]]
*Ernestus Baltrusch, ''Caesar und Pompeius'', [[Darmstadium|Darmstadii]], 2004 [https://www.persee.fr/doc/rbph_0035-0818_2007_num_85_1_6137_t1_0185_0000_4 Recensio critica]
*Henricus Gottlob Kloeber, ''[https://www.digitale-sammlungen.de/en/view/bsb11211445?page=,1 De Pompeio Hierosolymario]'', Vitembergae, 1741/2 '''LATINE'''
*Henricus Antonius Cornelius Chais Van Buren, ''Dissertatio historico-juridica inauguralis de Cn. Pompeio Magno, et de legibus ab eo latis''..., Lugduni Batavorum, 1823
* Karl Christ, ''Pompeius : der Feldherr Roms ; eine Biographie'', C.H. Beck, 2004 [https://books.google.fr/books?id=IN-8tQcnJiEC&printsec=frontcover&hl=fr&source=gbs_ViewAPI&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false Nonnullae paginae apud Guglum librorum]
*H. P. Collins, "[https://www.jstor.org/stable/641489 Decline and Fall of Pompey the Great]", ''Greece & Rome'', 1953: 98-106
* Matthias Dingmann, ''Pompeius Magnus : Machtgrundlagen eines spätrepublikanischen Politikers'', M. Leidorf, 2007 [https://www.persee.fr/doc/antiq_0770-2817_2010_num_79_1_4002_t21_0656_0000_2 Recensio critica] [https://www.academia.edu/165291002/Matthias_Dingmann_Pompeius_Magnus_Machtgrundlagen_eines_sp%C3%A4trepublikanischen_Politikers Altera recensio critica]
* Henri-Louis Fernoux, "[https://www.persee.fr/doc/rea_0035-2004_2007_num_109_2_6560nL’image de Pompée le Grand pendant les guerres civiles (49-35 av.J.-C.)]", ''Revue des Études Anciennes'', 2007: 621-644
*Kurt von Fritz, "[https://www.jstor.org/stable/283545?read-now=1 Pompey's Policy before and after the Outbreak of the Civil War of 49 B.C.]", ''Transactions and Proceedings of the American Philological Association'', 1942: 145-180
* Mathias Gelzer, ''Pompeius. Lebensbild eines Römers'', Stuttgart, Steiner, 2005 (prima editio 1948) [https://www.persee.fr/doc/rea_0035-2004_2007_num_109_1_6738_t1_0400_0000_3 Recensio critica]
*Klaus M. Girardet, "[https://www.persee.fr/doc/ccgg_1016-9008_1992_num_3_1_1357 Imperium und provinciae des Pompeius seit 67 v. Chr.]", ''Cahiers du Centre Gustave Glotz'', 1992: 177-188
*Peter Greenhalgh, ''Pompey. I The roman Alexander II The republican prince'', Weidenfeld, 1980/1 (duo volumina) [https://www.jstor.org/stable/3063845 Recensio critica]
*Erich S. Gruen, "[https://www.jstor.org/stable/4435061 Pompey, the Roman Aristocracy, and the Conference of Luca]", ''Historia: Zeitschrift für Alte Geschichte'', 1969: 71-108
*Thomas P. Hillman, "[https://www.jstor.org/stable/4476779 Pompeius and the Senate: 77-71]", ''Hermes'', 1990: 444-454
*Charles-Alban Horvais, "[https://www.persee.fr/doc/vita_0042-7306_2017_num_195_1_1841 Pompée, les Italiens et le Sénat (de 62 à 49 av. J.-C.)]", ''Vita Latina'', 2017: 5-21
*John Leach, ''Pompey the Great'', Routledge, 1978 [https://books.google.fr/books?id=ASYiAwAAQBAJ&printsec=frontcover&hl=fr&source=gbs_ge_summary_r&cad=0#v=onepage&q&f=false Nonnullae paginae apud Guglum librorum]
*Giuseppe Marchetti Longhi, ''"Theatrum Lapideum", "Curia Pompeia" e "Trullum Dominae Maraldae": Topografia antica e medioevale di Roma'', Tip. Poliglotta Vaticana, 1936
*Thomas N. Mitchell, "[https://www.jstor.org/stable/27830953 Cicero, Pompey and the rise of the first triumvirate]", ''Traditio'', 1973: 1-26
*Kit Morrell, ''Pompey, Cato, and the Governance of the Roman Empire'', Oxford University Press, 2017 [https://academic.oup.com/book/9802]
* Alessandro Moretti, ''Crescere nella discordia : la vita di Pompeo'', Bononiae, 2022 [https://books.google.fr/books?id=DRAEEQAAQBAJ&printsec=frontcover&hl=fr&source=gbs_ge_summary_r&cad=0#v=onepage&q&f=false Nonullae paginae apud Guglum librorum]
*L. G. Pocock, "[https://www.jstor.org/stable/641978 What Made Pompeius Fight in 49 B. C.?]", ''Greece & Rome'', 1959: 68-81
*Nicole Schemmel, ''Rhōmaiōn kratistos : die Rezeption des Pompeius in der römischen Kaiserzeit'', Wellem Verlag, 2015
*David Rafferty , Frederik Juliaan Vervaet, Christopher J. Dart. "[https://www.degruyterbrill.com/document/doi/10.1515/9783111705446-012/html Competitive Authoritarianism on the Eve of Empire: Pompeius’s New Republic of 52 BCE]", in ''How Republics die'', De Gruyter, 2025: 301-329
*Francesco Paolo Rizzo S. J., ''Le Fonti per la Storia della Conquista Pompeiana della Siria'', Banca di Sicilia, 1963 [https://www.persee.fr/doc/antiq_0770-2817_1964_num_33_2_1428_t1_0551_0000_2 Recensio critica] [https://www.persee.fr/doc/reg_0035-2039_1964_num_77_364_3778_t1_0308_0000_1 Altera recensio critica]
*Georg-Philipp Schietinger (curator), ''Gnaeus Pompeius Magnus : Ausnahmekarrierist, Netzwerker und Machtstratege : Beiträge zur Heidelberger Pompeius-Tagung am 24. September 2014'', Marie Leidorf, 2019
*Robin Seager, ''Pompey the Great : a political biography'', Oxonii, Blackwell, 2002 [https://bmcr.brynmawr.edu/2002/2002.12.15 Recensio critica] [https://books.google.fr/books?id=EKwClH_z09gC&printsec=frontcover&hl=fr&source=gbs_ge_summary_r&cad=0#v=onepage&q&f=false Nonnullae paginae apud Guglum librorum]
*G. R. Stanton, B. A. Marshall. "[https://www.jstor.org/stable/4435439 The Coalition between Pompeius and Crassus 60-59 B.C.]", ''Historia: Zeitschrift für Alte Geschichte'', 1975: 205-219
*Augustus Stinner, ''[https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=hvd.32044085197283&seq=7 Ciceronis de Cn. Pompeio Magno judicia, ab illo epistolis praecipue commissa, examini subjecta]'', [[Vratislavia|Vratislaviae]], typis Kupferianis, 1830 '''LATINE'''
*Éric Teyssier, ''Pompée. L’anti-César'', Perrin, 2013 [https://shs.cairn.info/pompee--9782262042127?lang=fr] [https://books.google.fr/books?id=ktUpQCpx3e0C&printsec=frontcover&hl=fr&source=gbs_ge_summary_r&cad=0#v=onepage&q&f=false Nonnullae paginae apud Guglum librorum]
*J. Van Ooteghem, ''Pompée le Grand, bâtisseur d'Empire'', Bruxellis, 1954 [https://www.persee.fr/doc/rbph_0035-0818_1955_num_33_4_1970_t1_0952_0000_1 Recensio critica]
*Donata Villani, « [https://journals.openedition.org/pallas/1061#article-1061 Entre imitatio Alexandri et imitatio Herculis : Pompée et l’universalisme romain] », ''Pallas'', 2013: 335-350.
*G. Wirth, "[https://prop.ub.uni-heidelberg.de/journals/bjb/article/view/69815 Pompeius - Armenien - Parther. Mutmaßungen zur Bewältigung einer Krisensituation]", ''Bonner Jahrbücher'', 1983: 1-60
*Jean-Joseph De Witte, "[https://www.persee.fr/doc/crai_0065-0536_1867_num_11_1_67361 Le colosse d'Hercule trouvé au théâtre de Pompée à Rome]", ''Comptes rendus des séances de l'Académie des Inscriptions et Belles-Lettres'', 1867: 293-299
== Nexus externi ==
{{Vicicitatio|Gnaeus Pompeius Magnus}}
{{CommuniaCat|Gnaeus Pompeius Magnus|Gnaeum Pompeium Magnum }}
* [https://la.wikisource.org/wiki/De_viris_illustribus_urbis_Romae_a_Romulo_ad_Augustum/Cnaeus_Pompeius_Magnus Pompeius] in opere [[ Lhomond|abbatis C. F. Lhomond]] ''[[De viris illustribus urbis Romae]]'', 1779.
* "[http://quod.lib.umich.edu/m/moa/acl3129.0003.001/485?page=root;rgn=full+text;size=100;view=image;q1=pompeius C. Pompeius Magnus]" in {{Smith-bio}} vol. 3 pp. 477-488
{{Fontes biographici}}
{{Index consulum rei publicae|
praedecessores= [[Gnaeus Cornelius Lentulus Marcellinus]] et [[Lucius Marcius Philippus (consul 56 a.C.n.)|Lucius Marcius Philippus]]|
annus= 55 a.C.n.<br />cum<br />[[Marcus Licinius Crassus (triumvir)|Marco Licinio Crasso]] II|
successores= [[Appius Claudius Pulcher (consul 54 a.C.n.)|Appius Claudius Pulcher]] et [[Lucius Domitius Ahenobarbus (consul 54 a.C.n.)|L. Domitius Ahenobarbus]]}}
{{Index consulum rei publicae|
praedecessores=[[Marcus Valerius Messalla Rufus]] et [[Gnaeus Domitius Calvinus]]|
annus= 52 a.C.n.<br />cum<br />[[Quintus Caecilius Metellus Pius Scipio Nasica|Quinto Caecilio Metello Pio Scipione Nasica]]|
successores=[[Marcus Claudius Marcellus (consul 51 a.C.n.)|M. Claudius Marcellus]] et [[Servius Sulpicius Rufus]]}}
{{Lifetime|106 a.C.n.|48 a.C.n.|Pompeius Magnus, Gnaeus}}
[[Categoria:Consules]]
[[Categoria:Gens Pompeia|Magnus, Gnaeus]]
[[Categoria:Necati]]
[[Categoria:Participes bellorum Mithridaticorum]]
[[Categoria:Participes Belli Civilis (49-45 a.C.n.)]]
[[Categoria:Gnaeus Pompeius Magnus|!]]
[[Categoria:Victimae Belli Civilis (49-45 a.C.n.)]]
{{Myrias|Homines}}
krdh6w48byd29jomx6gsve7h74kduem
Thema BACH
0
11930
4001934
3790796
2026-11-10T22:45:54Z
LilyKitty
18316
de opera Arnoldi Schoenberg
4001934
wikitext
text/x-wiki
{{latinitas}}
[[Fasciculus:b-a-c-h.svg|thumb|Thema BACH.]]
'''Thema BACH''' in [[musica]] est ordo [[tonus|tonorum]] qui ''[[B molle (sonus)|B molle]], [[A (sonus)|A]], [[C (sonus)|C]], [[B (sonus)|B naturale]]'' dicuntur.
Hoc [[thema]] quattuor tonorum in multis compositionibus late adhibetur, praecipue in honorem [[Iohannes Sebastianus Bach|Iohannis Sebastiani Bach]]. Primum exemplum cognitum fuit in compositione [[Iohannes Petrii Sweelinck|Iohannis Petrii Sweelinck]]; fortasse (sed nescitur re vera) hoc thema adhibitum est in cultu quidam proavorum Iohannis, plerique enim ipsi musici fuerunt.
Cognomen ''Bach'' hoc modo potest transscribi quia in transcriptione [[lingua Germanica|Germanica]] ''B'' significat quod in aliis modis musicae scribendae est verum ''B molle,'' dum ''H'' indicat ''B naturale.''
I. S. Bach ipse hoc themate usus est sicut subiectum [[fuga (musica)|fugae]] in ultima ''[[Ars Fugae|Artis fugae]]'' pars ([[BWV]] 1080), opere quod imperfectum tempore [[mors|mortis]] Bach (anno [[1750]]) est. Hoc thema in operibus fugaciter accurrit, sicut in fine quartae variationis canonicae "De Caelo Alto," BWV 769; praesentia autem eius in mensura penultima in opere quod dicitur ''Parvus Labyrinthus Harmonicus,'' BWV 591, putatur non magni momenti esse. Hoc thema etiam est in ''[[Passio secundum Matthaeum (Bach)|Passione secundum Matthaeum]]'' in parte ubi [[chorus]] "Homo hic fuit filius Dei re vera" cantat. In operibus multis, toni B-A-C-H ipsi non sonantur, sed in [[transpositio]]ne thematis apparent.
Habemus fugam pro [[clavile|piano]] in F maiore quam scripsit filius Iohannis, nescimus autem an [[Iohannes Christianus Bach]] vel [[Carolus Philippus Emanuel Bach]]: haec fuga themate utitur, sed non prius animi reverterunt ad studum operum Bach ([[saeculum 19|saeculo vicensimo]]) quam hoc thema saepe adhibitum est.
Fortasse quia Bach hoc themate in fugis usus est, alii compositores etiam solent eo uti in transcribendo [[contrapunctum|contrapunctale]].
== Opera in quibus hoc thema praecipue adhibetur ==
Opera per annos digesta:
* anno incerto - [[Ioannes Georgius Albrechtsberger]] (1736-1809): ''Fuga in G.mol'' pro organo (prima editio anno 1909)
* 1845 - [[Robertus Schumann]]: Fuga sex pro [[organum (instrumentum musicum)|organo]], pedali [[clavile|pianoforte]], vel [[harmonium|harmonio]], Op. 60
* 1855 - [[Franciscus Liszt]]: ''Fantasia et Fuga super Thema B-A-C-H,'' pro organo
* 1878 - [[Nicolaus Rimsky-Korsakov]]: ''Variationes in BACH,'' pro piano
* 1900 - [[Maximilianus Reger]]: ''Fantasia et Fuga in B-A-C-H'' pro organ
* 1910 - [[Federicus Busoni]]: ''Fantasia contrappuntistica'' pro piano (versio prima; seriores anno 1912 et 1922)
* 1911 - [[Carolus Nielsen]]: Concerto pro [[fidiculae|fidiculis]] et Orchestra (Op. 33/FS 61)
* 1926-28 - [[Arnoldus Schoenberg]]: ''Variationes pro orchestra'' (Op. 31)
* 1932 - [[Arthurus Honegger]]: ''Prélude, Arioso, Fughette'' pro piano (serius transcripta pro [[orchestra]]
* 1932 - [[Franciscus Poulenc]]: ''Valse-improvisation sur le nom Bach'' pro piano
* 1937–38 - [[Antonius Webern]]: ''Chordarum Quartum'' [[acies sonorum|aciei sonorum]] fundum est thema BACH
* 1952 - [[Iohannes Coulthard]]: ''Variations on BACH'' pro piano
* 1952 - [[Ludovicus Dallapiccola]]: ''Quaderno musicale di Annalibera''
* 1964 - [[Arvus Pärt]]: ''Collage over B-A-C-H'' pro [[chordarum instrumenta|chordarum instrumentis]], [[oboe]], [[harpsichordum]] et piano
* 1974 - [[Rudolfus Brucci]]: "Metamorfosis B-A-C-H" pro [[chordarum instrumenta|chordarum instrumentis]]
* 1976 - [[Milos Sokola]]: ''Passacaglia quasi Toccata on B-A-C-H'' pro organo
* 1985 - [[Alfredus Schnittke]]: ''Concerto Grosso No. 3''
* 1990+ - [[Ronaldus Nelson]]: ''Passacaglia (Homage on B-A-C-H)'' pro grege ventorum
Hoc thema in praetereundo accurrit in operibus multis, sicut [[Arnoldus Schoenberg|Arnoldi Schoenberg]] ''Variationes pro Orchestra'' (1926–1928) et ''Chordarum Quartum{{dubsig}} No. 3'' (1927), [[Krzysztof Penderecki|Christophi Penderecki]] ''Sancti Luci Dolor,'' [[Ioannes Brahms|Ioannis Brahms]] [[cadentia]] primi motus [[Ludwig van Beethoven|Ludovici van Beethoven]] ''[[Piano Concerto No. 4 (Beethoven)|Piano Concerto No. 4]].''{{dubsig}}
== Alia themata insignia ==
* ''[[F (sonus)|F]], [[E molle (sonus)|E molle]], [[C (sonus)|C]], [[B (sonus)|B]]'' pro [[Franciscus Schubert|Francisco Schubert]] ('''F'''. '''Sch'''ubert)
* ''[[E molle (sonus)|E molle]], [[C (sonus)|C]], [[B (sonus)|B]], [[B molle (sonus)|B molle]], [[E (sonus)|E]], [[G (sonus)|G]]'' pro [[Arnoldus Schoenberg|Arnoldo Schoenberg]] ('''Sch'''ön'''be'''r'''g''')
* ''[[D (sonus)|D]], [[E molle (sonus)|E molle]], [[C (sonus)|C]], [[B (sonus)|B]]'' pro [[Demetrius Sostakovic|Dmitri Shostakovich]] ('''D,''' '''Sch'''ostakowitsch; vide [[thema DSCH]])
:Nota in systemate Germanico "Es" est [[E molle (sonus)|E molle]].
* ''[[B (sonus)|B]], [[E (sonus)|E]], [[B (sonus)|B]], [[A (sonus)|A]]'' vel ''[[B (sonus)|B]], [[A (sonus)|A]], [[B (sonus)|B]], [[E (sonus)|E]]'' pro [[Béla Bartók]] ('''Bé'''la '''Ba'''rtók, thema secundum cognizant mos [[Lingua Hungarica|Hungarianum]] cognomen ante praenomen ponendi.
* ''[[C (sonus)|C]], [[A (sonus)|A]], [[G (sonus)|G]], [[E (sonus)|E]]'' pro [[Ioannes Cage|Ioanni Cage]], a [[Paulina Oliveros]] et, in compositione "CAGE DEAD", a [[Penguin Cafe Orchestra|Simone Jeffes]] de [[Penguin Cafe Orchestra]].
* ''[[A (sonus)|A]], [[B molle (sonus)|B molle]], [[B (sonus)|B naturale]], [[F (sonus)|F]]'' pro [[Albanus Berg|Albano Berg]] et [[Hanna Fuchs-Robettin]] ('''A,''' '''B,''' and '''H,''' '''F,'''), usum est in Berg's ''[[Lyric Suite]]''
* ''[[A (sonus)|A]]'', ''[[B molle (sonus)|B molle]]'', ''[[E (sonus)|E]]'', ''[[G (sonus)|G]]'', ''[[G (sonus)|G]]'' pro Meta Abegg, inspiratio pro [[Robertus Schumann|Roberti Schuman]] ''Abegg Variationibus'', Op. 1
* ''[[A (sonus)|A]],'' ''[[E molle (sonus)|S]],'' ''[[C (sonus)|C]],'' ''[[B (sonus)|H]],'' et ''[[A molle (sonus)|As]],'' ''[[C (sonus)|C]],'' ''[[B (sonus)|H]]'' (in notatione Anglice A–E-flat–C–B et A-flat–C–B), in Roberti Schumann [[Carnaval (Schumann)|Bacchanalia]]. Amica sua, Ernestine von Fricken, in [[oppidum|oppido]] [[Germania|Germanice]] appellato "Asch" nata est. Hae litterae quoque sunt in nomine Schubert. Operum omnium in huius circulo, fundati sunt una aut alia horum thematum.
{{Appendicula de hac pagina|
{{TranslHebd}}
}}
<!--[[Categoria:Historia musicae]]-->
[[Categoria:Iohannes Sebastianus Bachius]]
[[Categoria:Partes melodiarum]]
[[Categoria:Theoria musicae]]
[[Categoria:Tonalitas]]
ktjkn6vi8m4b6u8hfwidhk5yq5bjnzd
Lingua Asturiana
0
14798
4002007
3883312
2026-11-11T11:38:26Z
InternetArchiveBot
139091
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7)
4002007
wikitext
text/x-wiki
{{latinitas|-2}}
{{Capsa linguae
|nomen latine={{PAGENAME}}
|nomen=asturianu, bable
|color familiae=lawngreen
|tabula =[[Fasciculus:Human Language Families (wikicolors).png|center|255px|Familiae linguisticae coloribus Vicipaediae pictae]]
|syllabus =Familiae linguisticae coloribus Vicipaedicis pictae
|civitas=[[Hispania]]
|fabulantes=1 000 000
|familia=[[Linguae Indoeuropaeae]]<br />
[[Linguae Romanicae]]<br />
[[Linguae Romanicae occidentales]]<br />
[[Dominium linguisticum Asturicum|Complexus Asturo-Legionicus]]<br />
'''Lingua Asturiana'''
|nationes=-
|procuratio=[[:ast:Academia de la Llingua Asturiana|Academia de la Llingua Asturiana]]
|pronunciation=-
|vici=[[:ast:Portada]]
|scriptura=[[Scriptura Latina|Latina]]
|iso1=-|iso2=ast|iso3=ast}}
'''Lingua Asturiana''' est Romanica lingua, quae distinctis linguisticis varietatibus in usu habetur praecipue in [[Principatus Asturiarum|Principatu Asturiarum]] (in [[Hispania]]). Secundum existimationes, Asturiana utuntur paulum minus 700 000 hominum; 550 000 in Asturiis, ubi 100 000 loquentium eam primam linguam et 450 000 secundam habebant.
== Praesens status ==
In Asturiis, lingua Asturiana tutela sed sine "copublice"{{dubsig}} utitur. Ob historicas demographicasque causas linguistica norma in mediis Asturiarum dialectis fundata facta est, sed denique norma non rigidissima est. Quovis casu, grammatica Asturiani, glossarium linguae Asturianae, normae orthographicae Asturiani.
== Phonologia ==
Transcriptio fit secundum Alphabeti Phonetici Internationalis normas.
=== Vocales ===
Asturiani vocalicum systema quinque [[phonema]]ta discriminat, in tribus modis aperturae (minimae, mediae, maximae) et tribus protractionibus (media, anteriore, posteriore) differentia.
{| border="1" width="100%" style="text-align: center; vertical-align: middle;"
|-----
| ||anteriores (palatales) || medii ||posteriores (velares)
|-----
|vocales occlusas (apertura minima) ||i||-||u
|-----
|vocales mediae (apertura media) ||e||-||o
|-----
|vocales apertae (apertura maxima) ||-||a||-
|}
=== Consonantes ===
{| border="1" width="100%" style="text-align: center; vertical-align: middle;"
|-----
| ||labiales || dentales ||alveolares||palatales|| velares
|-----
|occlusivae surdae||p||t||-||t͡ʃ||k
|-----
|occlusivae sonorae||b||d||-||ʝ||g
|-----
|fricativae||f||θ||s||ʃ||-
|-----
|nasales||m||-||n||ɲ||-
|-----
|laterales||-||-||l||ʎ||-
|-----
|vibrantes||-||-||ɾ / r||-||-
|}
== Grammatica ==
Inter praecipuas morphosyntacticas peculiaritates discriminare Asturianum normativum ab aliis Romanicis linguis permittentes sunt hae:
* Terminus -''es'' feminei plurali: ''les cases'', ''dos moces colombianes.''
* Exsistentia neutrius generis, desinentia -o notati, in adjectivis cum nominibus haud computabilibus conjunctis. Sic, fere omnes adjectiva triplicem terminum habent -u (masculino), -a (femineo) et -o (neutro): ''un home roxu, una muyer roxa, la xente roxo''
* Usus articuli cum possessivis adjectivis: '''''La to''' bicicleta''.
* Absentia temporum compositorum cum ''haber''. Nam, praeteritum perfectum simplex pro linguarum Hispanae aut Gallicae praeterito perfecto composito: ''Llevantéme va diez minutos''.
* Enclisis atonorum pronominum cum verbalibus indicativi et subjunctivi formis: ''Díxo'''melo''' to hermana''.
* Magna praefixorum et suffixorum productivitas. V. gr. de ''gochu'' inter alias formas ''gochín'', ''gochacu'', ''gochón'', ''gochazu'', ''gochetu'', ''gochada'', ''gochepu'', ''gochizu'', ''gochume'', ''gochonzón'', ''pergocho'', ''engochizar''... habemus.
* Crebritas praepositionalium junctionum: ''Tenemos abondes castañes '''pa en''' casa. '' ''Marchó '''de con''' so pá''. ''Dame un pocu de pan '''pa col''' quesu''.
== Vocabularium ==
Lingua Asturiana evoluti Latini, in antiquorum Asturum territorio fabulati,{{dubsig}} fructus est. Ergo, maxima linguae Asturianae vocum pars, velut aliarum Romanicarum linguarum, a Latina lingua deducta est: ''ablana, agua, caballu, falar, güeyu, home, llibru, muyer, pesllar, pexe, prau, suañar,'' etc.
Huic Latinae basi addendae sunt voces quae lexicum dominii Asturici fundum e fabulatis{{dubsig}} ante Latinam linguam ventam linguis (substrato) aut post (superstrato) intravere. Substrata superstrataque ponderi versurae aliarum linguarum posteriores addendae sunt.
=== Substratum ===
De lingua Asturica valde paucum scitur, quamquam cum duabus Indoeuropaeis linguis, Celta et Lusitana, propinquitatem habuisse probabile est. Cum Praelatini substrata nomine voces e lingua Asturum aut aliis Praeindoeuropaeis linguis in hoc territorio fabulatis venientes:
''Abeduriu, boroña, brincar, bruxa, cándanu, cantu, carrascu, comba, cuetu, furacu, güelga, llamuerga, llastra, matu, mirlotu, peñera, riegu, tapín, zucar. . . .''
Proprie de Celtico substrato loqui nequimus, quamquam multae harum vocum Celtismi sint, non significat ut omnes sint. Insuper, ipsa lingua Latina voces e Celticis linguis incorporavit quae postea linguae Asturianae tradita sunt (''bragues'', ''carru'' . . .).
=== Superstratum ===
Cum superstrati nomine pondus aliis, Latina lingua venta, linguis relictum scitur. In Asturiano speciatim praecipui Germanismi et Arabismi fuerunt.
==== Germanismi ====
Germanici populi qui in Paeninsula Hiberica statuere, speciatim [[Gothi]] et [[Suebi]], in Asturiano voces velut ''blancu, esquila, estaca, mofu, serón, espetar, gadañu'' aut ''tosquilar'' reliquere.
==== Arabismi ====
Arabismi in Asturianum directe, via contactuum inter dominii Asturici loquentes cum Arabibus aut Arabizatis Meridie paeninsulare gentibus venire potuere. In aliis casibus per Galaicolusum et, assiduoriter, Hispanum venire potuere. Hi aliqui arabismi linguae Asturianae sunt: ''acebache, alfaya, altafarra, bañal, ferre, galbana, mandil, safase, xabalín, zuna, zucre.''
==== Versurae ====
Asturianus etiam bonam lexici partem e propinquiis linguis accepit, velut e lingua Hispana, Galla, Occitana, aut Gallaica. Peer{{dubsig}} Hispanum, et remotiorum linguarum voces venerunt.
In ponderis ordine, "Hispanismi" in versurarum Asturianae linguae catalogo primum locum occupant, sed et in aliis casibus, ob magnam inter Asturianum et Hispanum propinquitatem, si vox Hispanismus aut Latinae evolutionis communis fructus sit scire nequit. Aliqui hispanismi in Asturiano sunt ''antoxu, guerrilla, guitarra, siesta, rexa, vainilla, xaréu.''
Asturianus Hispano et intermediario ut aliarum linguarum, speciatim ex America voces venirent usus est. V. gr., Hispano tradita, e Nahuatlica lingua voces venere (''cacagüesa, chicolate, tomate''), e Quechua (''cóndor, llama''), e Caribbica lingua (''caimán, caníbal, piragua''), et e Aravauca lingua (''iguana, furacán'').
Etiam traditae Hispano voces ex Anglica (''esprái, fútbol, güisqui, h.oquei,{{dubsig}} water-polo''), aut ex aliis linguis: ''bumerán'' (ex Aboriginibus linguis Australianis, per Anglum), ''cachalote'' (e Luso), ''caolín'' (e Sinico), ''kamikaze'' (e Japonica lingua), ''kiwi'' (e Maorica lingua, per Anglum), ''vampiru'' (e Serbio), et ''vodka'' (e Russo).
Galaici versurae aliquando difficiles indentificando, ob huius linguae cum variantibus Asturici linguistici dominii Occidentalibus propinquitatem sunt. Voces originis Galaicae putari solent aliquae velut cachelos, chombada, et quimada.
Gallicismi (voces e Gallo captae) et Occitanismi citissime apparent, quod contactus cum Ultrapyrenaicis gentibus creber fuisse indicare videtur, non solum per viam [[Sanctus Iacobus|Sancti Iacobi]], sed etiam via maritima. Multae harum vocum ad maritimum lexicum pertinent. Quamquam fere omnes gallicismi in Asturianum directe venere, alii traditi Hispano sunt.
Inter gallicismos, afferre possumus ''malvís, arranchar, chalana, xofer, coñá, espáis, foina, galipote, llixeru, malvís, mesón, pote, somier, tolete, vagamar, xalé, xarré.''
Ex Occitano, voces velut ''hostal, parrocha,'' et ''tolla'' veniunt.
== Scriptura ==
A primis textibus, Asturianus Latino alphabeto utitur. Anno [[1981]], Academia Linguae Asturianae orthographicas normas quibus, cum parcis exceptionibus, fere omnes in Asturiano scriptores utuntur, edidit.
=== Alphabeticus ordo et phonematum significatio ===
(Transcriptio secundum Alphabeti Phonetici Internationalis normas fit).
{| border="1" width="100%" style="text-align: center; vertical-align: middle;"
|-----
|MAJUSCULA|| A || B || C || D || E
| F || G || H || I || L || M
| N || Ñ || O
| P || R || S || T || U || V || X
| Y || Z
|-----
| minuscula||a || b || c || d || e
| f || g || h || i || l || m
| n || ñ|| o
| p || r || s || t || u || v || x
| y || z
|-----
| nomen||a || be || ce || de || e
| efe || gue || hache|| i || ele || eme
| ene || eñe || o
| pe || erre || ese || te || u || uve || xe
| ye || zeda
|-----
| phonema||a || b || θ / k || d || e
| f || g || - || i || l || m
| n || ɲ || o
| p || ɾ / r || s || t || u || b
| ʃ || ʝ || θ
|}
=== Dygrapha ===
Haec phonemata cum dygrapho (pare litterarum) repraesentantur.
{| border="1" width="100%" style="text-align: center; vertical-align: middle;"
|-----
| MAJUSCULA ||CH || GU + E I ||LL ||QU + E I ||RR (inter vocales)
|-----
| minuscula ||ch || gu + e i ||ll ||qu + e i || rr (inter vocales)
|-----
| nomen||che || - || elle || cu || erre doble
|-----
| phonema || t͡ʃ || g || ʎ || k || r
|}
=== Dialectales graphiae ===
* Digrapho '''ḷḷ''' ut varii sonii phonematis /λ/ variantes, praecipue Occidentalis Asturiani, putati repraesententur utuntur (ḷḷingua).
* Graphema '''ḥ''' (''hache aspirada'') phonema /h/ repraesentat, speciatim in Asturiani Orientalis zonis ubi f- initiale Latinum aspiratur: ( ''ḥaba'' ) Et apparet in aliquis vocibus velut ''guaḥe'' aut ''ḥispiar'' et cum aliquis hispanismis. Quando graphemata ḥ et ḷḷ in maxima typorum litterae parte non apparent quibus generatim sive computrata sive graphicae publicationes utuntur, mutari pro ''h.'' et ''l.l'' solent.
=== Alia graphemata ===
Ut determinatarum linguarum, sicut Hispani aut Angli praecipue, soni reproducantur, aliquando litteris j (''jota''), k (''ka'') et w (''uve doble'') utitur, quamquam partem proprie alphabeti Asturiani non forment. V. gr. ''Jalisco, Kuwait''.
=== Orthographica signa ===
Asturianus his orthographicis signis utitur:
* Acutus accentus (´) super vocalem tonicam syllabam esse indicat (v. gr. ''da'''qué''''' , ''llam'''bión''''', ''esco'''cés''''', '''''mó'''vil'', '''''plá'''ganu'' ). Etiam ut homonyma monosyllaba discriminentur utitur : ''pá'' (substantivum = ''padre'') / ''pa'' (praepositio).
* Apostrophum (') inter duas litteras sonum amissum indicat: ''abri'l coche'' ( pro *''abri el coche'' ).
* Diaeresis (¨) super vocalem u ponitur cum legendum est in sequentiis ''güe'', ''güi'': '''''güe'''lu'', ''llin'''güí'''stica''.
* Hyphene breve (-) ante personale pronomen ''-y'' utitur (''contesta-y''), et in compositis vocibus ( ''político-relixosu'' ) praecipue.
* Hyphene longo ( — ) praecipue in dialogatorum textuum transcriptionibus ut personam loquentem indicet:
— ¿Qué hora ye?
— Les dos y cuartu.
* Interrogationis signa (¿ ?) in principio et fine directae interrogativae sententiae ( ''¿Qué hora ye?'' ).
* Exclamationis signa (¡ !) in principio et fine exclamativae sententiae ( ''¡Qué grande ye!'' ).
* Comma (,).
* Punctum (.)
* Punctum et comma (;).
* Duo puncta (:).
* Puncta suspensiva (...).
* Parentheses ( )
* Virgulae ("" aut «»)
== Dialecti ==
Varietates: Asturianus Occidentalis, Centralis et Orientalis. Circulus ''vaqueiru'' Asturiane Occidentaliter cum characteristico ut africatam surdam [ts] pro laterale pronuntient loquitur; id est, ''tsingua'' pro palatale laterale sonora [ll] ''llingua''. Etiam Occidente diphthongatio o>ou et e>ei linguas Romanicas Hispaniae Septemtrionalis jungit et Occidentalem zonam usque ad Galaicum et Lusum. Intellectio inter varietatibus bona est, sed Asturiano Occidentali adaptatio orthographica opus est. Centralis Asturianus archetypum linguae putatur, et maximum loquentium numerum habet.
== Alphabetizatio ==
Pueri inter 6 et 16 annos nati in schola Asturianae linguae modo optativo student, in aliquis lyceis ei studere inter 16 et 18 annos possibile est. In omne docente centro pollicitatio obligatoria est, quamquam in multis casibus non efficitur. Hic status nunc paulatim emendatur. Per praeteritum scholarem cursum 2004-2005 22.000 Asturiani studentes ad lectiones Linguae Asrurianae in scholis lyceisque publicis Principatus Asturiarum accedere potuere.
In probationis processu titulatio Philologiae Asturiana in Consilio Universitatum cum novo philologiarum proposito est.
== Toponymia ==
Cum generaliter linguae Asturianae statu, contra traditionalis popularisque toponymia, ergo in lingua Asturiana, Principatus Asturiarum ponderis progressibus ultimis in annis fruitur, cum Contionis Toponymiae (Ast. ''Xunta de Toponimia'') labore. Hactenus, plus quam conciliorum (Ast. ''conceyos'',, sg. "conceyu") Asturianorum dimidium de originali territoriorum suorum toponymiae fasciculum elaborationem sollicitavit, jam multis eorum probatis, toponyma in lingua Asturiana (in aliis casibus conjuncte cum toponymum in Hispano acceptum et in aliis substituendo eo) ita officializans. Alii fasciculi in elaborationis vel probationis processu sunt et maximam burgimagisteriorum partem suis conciliis proximis in annis correspondentes sollicitare speratur.
== Litterae ==
Primum scriptum documentum, de quo constantia habetur, Forum Abiliensis urbis saeculo X, officiale documento in quo privilegiorum series urbi Abiliensi constituitur.
Asturiana lingua publicis scriptis, donationibus etc... praeest saeculis XIII et XIV. Quamquam superiores ordines eam "paucae nobilitatis" characteristicum repulit, lingua non abit, sed inter populares ordines solida manet.
Litteraria traditio, usque ad saeculum XX, parca est: exceptis Antón de Marirreguera, Xosefa Xovellanos et Antonio Balvidares (saeculo XVI), Xuan María Acebal, Caveda et Nava, Teodoro Cuesta, Pin de Pría aut Fernán Coronas (saeculo XIX et primo dimidio saeculi XX).
Hispania democratizata, producitur litteris in Asturiano resurrectio (''Surdimentu''), cum auctoribus Berta Piñán, Esther Prieto, Xuan Bello, Antón García, Miguel Rojo, Carlos Rubiera, Milio Rodríguez Cueto, Pablo Antón Marín Estrada aut Martín López-Vega. Omnes ei cum universalistis postulationibus, localista archetypa repellentes, Asturiano plenam litterariam dimensionem dant. In hoc processu magni ponderis adventiciarum litterarum translationes fuere: Albert Camus, Tennessee Williams, Henry Melville, Franz Kafka, T.S. Eliot, Eugénio de Andrade, etc.
Academia Linguae Asturianae (''Academia de la LLingua Asturiana'', A.Ll.A.) anno 1981 condita est, cum voluntate ut recuperetur antiquum institutum quod jam saeculo XVIII functum erat.
== Textuale specimen ==
'''Libri "L'últimu home" excerptum'''
Un españíu fizo tremar el fayéu. El ñarbatu esnaló lloñe. L'esguil espaeció nel ñeru. Hebo otru españíu, y darréu otru. L'home, entós, mientres cayía coles manes abiertes, los güeyos nel infinitu y el so cuerpu remanando per tolos llaos abonda sangre, glayó una pallabra, una pallabra namás, que resonó y güei sigue resonando na biesca y en toa Asturies: "¡Llibertá!"
'''In linguam Latinam translatio'''
Crepitus fagineam silvam tremere fecit. Merula longe volavit. Sciurus in nido evanescit. Alius crepitus fuit, et postea alius. Homo, tunc, dum cum manibus apertis, oculis ad infinitum et suo corpore passim multum sanguinem vertente cadebat, verbum, solum unum verbum, quod resonavit et hodie adhuc in nemore et totis Asturiis resonat, clamavit: "Libertatem!"
== Symbola ISO ==
'''ISO 639-1''': Non habet
'''ISO 639-2''': ast
== Nexus externi ==
{{InterWiki|code=ast}}
* [http://proel.org/lenguas/bable.html Promotora Española de Lingüística], de quo indagatio huic articulo extracta est.
* [https://web.archive.org/web/20100417080702/http://www.academiadelallingua.com/ Academia Linguae Asturianae]
* [http://www.asturies.com/asturianu Espaciu y tiempu]
* [https://web.archive.org/web/20041209041134/http://www.si.uniovi.es/mirror/asturiano/asturia/pidal.htm Linguistici dominii tabula centum annis abhinc]
* [https://web.archive.org/web/20051025065719/http://www.exunta.org/ Contio pro defensione linguae Asturianae]
* [http://dmoz.org/World/Bable/ Interretiales paginae Asturianae in Open Directory Proyect]
* [https://web.archive.org/web/20040404083624/http://www.websters-online-dictionary.org/definition/Asturian-english/ Glossarium Asturianus - Anglus]: de [http://www.websters-online-dictionary.org Webster's Online Dictionary] - Editio Rosetta.
* [https://web.archive.org/web/20130531082317/http://mas.lne.es/diccionario/intro.php Glossarium Generale linguae Asturianae ] Editio interretialis glossarii dialectologici Asturiani-Hispani a Xose Lluis García Arias.
{{Linguae Romanicae}}
[[Categoria:Lingua Asturiana|!]]
h6nc9bn27043r8g6gprm4xrard9wkd1
Imperium Britannicum
0
19008
4001873
3978631
2026-11-10T17:37:49Z
InternetArchiveBot
139091
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7)
4001873
wikitext
text/x-wiki
{{L?}}
[[Fasciculus:Matthew-BristolHarbour-Aug2004.jpg|thumb|upright=1|''The Matthew,'' replica [[navis]] [[Ioannes Cabottus|Ioannis Cabotti]], per secundam [[navigatio]]nem ad [[Mundus Novus|Mundum Novum]] adhibitae.]]
'''Imperium Britannicum''' [[dominio]]nes, [[colonia]]s<!--melior nexus: colonia coronae (crown colony)-->, [[protectoratus]], [[mandatum Consociatio Nationum|mandata]], et alia [[territoria obnoxia et separata|territoria]] temperata vel administrata a [[Britanniarum Regnum|Britanniarum Regno]] comprehendit. A [[Anglicum coloniarum imperium|coloniis transmarinis]] et [[commercium|stationibus commercii]] a [[Regnum Angliae|Regno Angliae]] [[saeculum|saeculis]] [[saeculum 16|sexto decimo]] exeunte et [[saeculum 17|septimo decimo]] ineunte institutis exortum est. Id summa gloria fuit maximum [[imperium]] in [[historia]] notum, et plus quam singulum saeculum fuit prima [[potestas (coniunctiones internationales)|potestas globalis]].<ref>{{Cite book |last=Ferguson |first=Niall |year=[[2004]] |title=Empire, The rise and demise of the British world order and the lessons for global power |url=https://archive.org/details/empirerisedemise0000ferg_p9m6 |publisher=Basic Books |isbn=0465023282}}.</ref> Usque ad [[1922]], plus quam 458 milliones [[homo|hominum]] in suam dicionem redegerat, quintam partem numeri civium [[orbis terrarum]] eodem tempore viventium.<ref>[[#refMaddison2001|Maddison 2001]]:98, 242.</ref> Imperium plus quam 33 700 000 [[chiliometrum quadratum|chiliometrorum quadratorum]] contexit, paene quartam partem terrestris Telluris [[area (geometria)|areae]].<ref>[[#refFerguson2004|Ferguson 2004]]: 15.</ref><ref>[[#refElkins2005|Elkins 2005]]:5.</ref> Evenit ut suum legatum [[civilitas|civile]], [[lex|legitimum]]<!--?melior nexus: lex commune (common law)-->, [[lingua Anglica|linguisticum]], [[cultura]]le longe lateque diffusum esset, quia eius coniectus trans [[tellus|orbem terrarum]] postulavit ut [[sol]] semper in saltem [[unus|unum]] ex eius multis [[territorium|territoriis]] fulgeret. Hodie multae [[civitas sui iuris|civitates]] ab Imperio Britannico olim rectae sunt partes [[Consortio Populorum|Consortionis Populorum]].
[[Fasciculus:The British Empire.png|thumb|upright=1.5|Situs regionum et provinciarum quae alio sive alio tempore sub Imperio Britannico comprehensae sunt]]
[[Fasciculus:British colonies 1763-76 shepherd1923.PNG|thumb|Tabula [[colonia]]rum Britannicarum in [[America Septentrionalis|America Septentrionali]], ca. 1763–1776.]]
[[Fasciculus:Slaves working in the tobacco sheds on a plantation (1670 painting).jpg|thumb|''[[Servitudo|Servi]] [[Africa]]ni in [[Virginia (colonia)|Virginia]] [[saeculum 17|saeculo septimo decimo]] laborant.'' Tabula ab [[ars|artifice]] ignoto picta, [[1670]].]]
[[Fasciculus:Fort St. George, Chennai.jpg|thumb|[[Arx Sancti Georgii (India)|Arx Sancti Georgii]] [[Chennai|Madras]] in regione anno [[1639]] condita est,]]
[[Fasciculus:The Defeat of the French Fireships attacking the British Fleet at Anchor before Quebec.jpg|thumb|Clades [[navis ignea|navium ignearum]]<!--fireships--> [[Francia|Francicarum]] apud [[Quebecum]] anno [[1759]].]]
[[Fasciculus:Location of the BOTs.svg|thumb|upright=1.5|Situs quattuordecim [[Territoria Britannica Transmarina|Territoriorum Britannicorum Transmarinorum]] hodiernorum]]
[[Fasciculus:British Crown Dependencies.svg|thumb|upright=0.75|Situs [[Provinciae Coronae Britannicae|Provinciarum Coronae Britannicae]] hodiernarum]]
== Imperium hodiernum ==
[[Rhodesia Australis|Rhodesia]] sub nomine [[Zimbabua]]e anno [[1980]], [[Novae Ebudae]] sub nomine [[Vanuatu]]s eodem anno, [[Hondurae Britannicae]] sub nomine [[Beliza|Belizae]] anno insequenti in civitates liberas erectae sunt. Quo facto imperium Britannicum fere omne in [[Consortio Populorum|Consortionem Populorum]] autonomorum conversa est; id quod remanet ad congeriem insularum et regionum minimorum reducitur quae sub appellatione [[Territoria Britannica Transmarina|Territoriorum Britannicorum Transmarinorum]] comprehenduntur et ad eas insulas, Britanniae vicinas, ipso [[monarcha]] (neque [[parlamentum Britanniarum Regni|parlamento]]) tributarias et nomine [[Provinciae Coronae Britannicae|Provinciarum Coronae Britannicae]] nuncupatas. E territoriis transmarinis [[Falklandia|Insulas Falklandienses]] anno [[1982]] [[Argentina]] conquirere temptavit, iam diu ab [[Imperium Hispanicum|imperio Hispanico]] revendicatas, et per aliquot menses tenuitm sed classis Britannica (prima ministra [[Margarita Thatcher]]) obsessores repulsit.<ref>[[#refJames2001|James]], pp. 624–629.</ref> Constitutio civitatis [[Canada]]e, usque adhuc sub auctoritate [[Parlamentum Britannicum|Parlamenti Britannici]] retenta, anno [[1982]] "[[Patriatio constitutionis Canadensis|patriata est]]" taliterque anno [[1986]] constitutiones [[Australia]]e et [[Nova Zelandia|Novae Zelandiae]].<ref name="refohbev594">[[#refOHBEv4|Brown]], pp. 594, 689.</ref>
== Index civitatum sui iuris quae ex Imperio Britannico surrexerunt ==
* [[Civitates Foederatae Americae]] : dies libertatis [[4 Iulii]] [[1776]]
* [[Nova Zelandia]] : dies libertatis [[6 Februarii]] [[1840]]
* [[Canada]] : dies libertatis [[1 Iulii]] [[1867]]
* [[Australia]] : dies libertatis [[1 Ianuarii]] [[1901]]
* [[Afgania]] : dies libertatis [[19 Augusti]] [[1919]]
* [[Hibernia (res publica)|Hibernia]] : dies libertatis [[24 Aprilis]] [[1922]]
* [[Africa Australis]] : dies libertatis [[11 Decembris]] [[1931]]
* [[Iracum]] : dies libertatis [[3 Octobris]] [[1932]]
* [[Iordania]] : dies libertatis [[25 Maii]] [[1946]]
* [[India]] : dies libertatis [[15 Augusti]] [[1947]]
* [[Pakistania]] : dies libertatis [[14 Augusti]] [[1947]]
* [[Israel (civitas)|Israel]] : dies libertatis [[14 Maii]] [[1948]]
* [[Birmania]] : dies libertatis [[4 Ianuarii]] [[1948]]
* [[Taprobane]] : dies libertatis [[4 Februarii]] [[1948]]
* [[Sudania]] : dies libertatis [[1 Ianuarii]] [[1956]]
* [[Gana]] : dies libertatis [[6 Martii]] [[1957]]
* [[Malaesia]] : dies libertatis [[31 Augusti]] [[1957]]
* [[Cyprus]] : dies libertatis [[16 Augusti]] [[1960]]
* [[Nigeria]] : dies libertatis [[1 Octobris]] [[1960]]
* [[Cuvaitum]] : dies libertatis [[25 Februarii]] [[1961]]
* [[Mons Leoninus]] : dies libertatis [[27 Aprilis]] [[1961]]
* [[Tanzania]] : dies libertatis [[9 Decembris]] [[1961]]
* [[Iamaica]] : dies libertatis [[6 Augusti]] [[1962]]
* [[Trinitas et Tabacum]] : dies libertatis [[31 Augusti]] [[1962]]
* [[Uganda]] : dies libertatis [[9 Octobris]] [[1962]]
* [[Kenia]] : dies libertatis [[12 Decembris]] [[1963]]
* [[Malavium]] : dies libertatis [[6 Iulii]] [[1964]]
* [[Melita (res publica)|Melita]] : dies libertatis [[21 Septembris]] [[1964]]
* [[Zambia]] : dies libertatis [[24 Octobris]] [[1964]]
* [[Gambia]] : dies libertatis [[18 Februarii]] [[1965]]
* [[Maldivae]] : dies libertatis [[26 Iulii]] [[1965]]
* [[Barbata]] : dies libertatis [[30 Novembris]] [[1966]]
* [[Botswana]] : dies libertatis [[30 Septembris]] [[1966]]
* [[Guiana]] : dies libertatis [[26 Maii]] [[1966]]
* [[Lesothum]] : dies libertatis [[4 Octobris]] [[1966]]
* [[Iemenia Australis]] : dies libertatis [[30 Novembris]] [[1967]]
* [[Mauritia]] : dies libertatis [[12 Martii]] [[1968]]
* [[Nauru]] : dies libertatis [[31 Ianuarii]] [[1968]]
* [[Swazia]] : dies libertatis [[6 Septembris]] [[1968]]
* [[Viti]] : dies libertatis [[10 Octobris]] [[1970]]
* [[Baharina]] : dies libertatis [[16 Decembris]] [[1971]]
* [[Phylarchiarum Arabicarum Confoederatio]] : dies libertatis [[2 Decembris]] [[1971]]
* [[Insulae Bahamenses]] : dies libertatis [[10 Iulii]] [[1973]]
* [[Granata (Mare Caribicum)|Granata]] : dies libertatis [[7 Februarii]] [[1974]]
* [[Insulae Seisellenses]] : dies libertatis [[29 Iunii]] [[1976]]
* [[Dominica (civitas)|Dominica]] : dies libertatis [[3 Novembris]] [[1978]]
* [[Insulae Salomonis]] : dies libertatis [[7 Iulii]] [[1978]]
* [[Tuvalu]] : dies libertatis [[1 Octobris]] [[1978]]
* [[Sancta Lucia (civitas)|Sancta Lucia]] : dies libertatis [[22 Februarii]] [[1979]]
* [[Sanctus Vincentius et Granatinae]] : dies libertatis [[27 Octobris]] [[1979]]
* [[Vanuatu]] : dies libertatis [[30 Iulii]] [[1980]]
* [[Zimbabua]] : dies libertatis [[18 Aprilis]] [[1980]]
* [[Antigua et Barbuda]] : dies libertatis [[1 Novembris]] [[1981]]
* [[Beliza]] : dies libertatis [[21 Septembris]] [[1981]]
* [[Sanctus Christophorus et Nevis]] : dies libertatis [[19 Septembris]] [[1983]]
* [[Bruneium]] : dies libertatis [[1 Ianuarii]] [[1984]]
== Index terrarum quae sub imperio Britannico manent ==
* [[Acroterium et Decelea]] : castra in insula [[Cyprus|Cypro]] posita, ab anno [[1960]] detenta
* [[Anguis (insula)|Anguilla]] : ab anno [[1667]] possessa
* [[Bermuda]] : ab anno [[1609]] culta
* [[Territoria Antarctica Britannica]] : ab anno [[1908]] reclamata, ''titulo controverso''
* [[Territorium Oceani Indici Britannicum]] : castra in [[insula Diego Garcia]] posita, ab anno [[1965]] detenta
* [[Virginis Insulae Britannicae]] : ab anno [[1672]] possessa
* [[Insulae Caimanenses]] : ab anno [[1670]] possessa
* [[Insulae Malvinae]] seu Falklandenses : ab anno [[1766]] reclamata, ''titulo controverso''
* [[Gibraltar]] : ab anno [[1713]] possessa, ''titulo controverso''
* [[Montserrat]] : ab anno [[1783]] possessa
* [[Insulae Pitcairn]] : ab anno [[1838]] possessa
* Insulae [[Sancta Helena (insula)|Sanctae Helenae]], [[Insula Ascensionis|Ascensionis]] et [[Insulae Tristanenses|Tristanenses]] : ab anno [[1659]] possessa
* [[Georgia Australis]] et [[Insulae Sandwich Australes]] : ab anno [[1785]] reclamata, ''titulo controverso''
* [[Insulae Turcenses et Caicenses]] : ab anno [[1799]] reclamata
{{NexInt}}
*[[Aevum Explorationis]]
*[[Aevum Victorianum]]
==Notae==
<references/>
==Bibliographia==
[[Fasciculus:Lord Clive meeting with Mir Jafar after the Battle of Plassey.jpg|thumb|Victoria [[Robertus Clive, primus baro Clive|Roberti Clive]] in [[Proelium Palasiense|Proelio Palasiensi]]<!--Bengali পলাশী Pôlashi--> Societatem ut [[militia|militarem]] [[commercium|commercii]] potestatem instituit.]]
[[Fasciculus:Surrender of Lord Cornwallis.jpg|thumb|''Deditio Cornwallis ad Yorktown.'' Damnum coloniarum Americanarum finem Primi Imperii Britannici significavit.]]
[[Fasciculus:British Empire 1897.jpg|thumb|upright=1.5|[[Tabula geographica]] Imperii Britannici anno [[1897]].]]
*Abernethy, David. [[2000]]. ''The Dynamics of Global Dominance, European Overseas Empires 1415–1980.'' Portu Novo: Yale University Press. ISBN 0300093144.
*Andrews, Kenneth. [[1984]]. ''Trade, Plunder and Settlement: Maritime Enterprise and the Genesis of the British Empire, 1480–1630.'' ISBN 052127698-5.
*Bandyopādhyāẏa, Śekhara. [[2004]]. ''From Plassey to Partition: A History of Modern India.'' Orient Longman. ISBN 8125025960.
*Brendon, Piers.[[2007]]. ''The Decline and Fall of the British Empire, 1781–1997.'' Novi Eboraci. ISBN 0224062220.
*Brown, Judith. [[1998]]. ''The Twentieth Century.'' Oxford History of the British Empire, 4. Oxoniae: Oxford University Press. ISBN 0199246793.
*Buckner, Phillip. [[2008]]. ''Canada and the British Empire.'' Oxoniae: Oxford University Press. ISBN 9780199271641.
*Burk, Kathleen. [[2008]]. ''Old World, New World: Great Britain and America from the Beginning.'' Atlantic Monthly Press. ISBN 0871139715.
*Canny, Nicholas. [[1998]]. ''The Origins of Empire.'' Oxford History of the British Empire, 1. Oxoniae: Oxford University Press. ISBN 0199246769.
*Clegg, Peter. [[2005]]. The UK Caribbean Overseas Territories. In ''Extended Statehood in the Caribbean,'' ed. Lammert de Jong et Dirk Kruijt. Rozenberg Publishers. ISBN 9051706863.
*Combs, Jerald A. [[2008]]. ''The History of American Foreign Policy: From 1895.'' M. E. Sharpe. ISBN 9780765620569.
*Dalziel, Nigel. [[2006]]. ''The Penguin Historical Atlas of the British Empire.'' Penguin. ISBN 0141018445.
*David, Sau. [[2003]]. ''The Indian Mutiny.'' Penguin. ISBN 0670911372.
*Elkins, Caroline. [[2005]]. ''Imperial Reckoning: The Untold Story of Britain's Gulag in Kenya.'' Owl Books. ISBN 0805080015.
*Ferguson, Niall. [[2004]]. ''Colossus: The Price of America's Empire.'' Penguin. ISBN 1594200130.
*Ferguson, Niall. [[2004]]. ''Empire.'' Basic Books. ISBN 0465023290.
*Fieldhouse, David Kenneth. [[1999]]. ''The West and the Third World: Trade, Colonialism, Dependence, and Development.'' Blackwell Publishing. ISBN 0631194398.
*Fox, Gregory H. [[2008]]. ''Humanitarian Occupation.'' Cantabrigiae: Cambridge University Press. ISBN 9780521856003.
*Games, Alison. [[2002]]. ''The British Atlantic world, 1500–1800.'' Edd. David Armitage et Michael J. Braddick. Londinii: Palgrave Macmillan. ISBN 0333963415.
*Gilbert, Martin. [[2005]]. ''Churchill and America.'' Novi Eboraci: Simon and Schuster. ISBN 0743291220.
*Goldstein, Erik. [[1994]]. ''The Washington Conference, 1921–22: Naval Rivalry, East Asian Stability and the Road to Pearl Harbor.'' Routledge. ISBN 0714645591.
*Goodlad, Graham David. [[2000]]. ''British Foreign and Imperial Policy, 1865–1919.'' Psychology Press. ISBN 0415203384.
*Herbst, Jeffrey Ira. [[2000]]. ''States and Power in Africa: Comparative Lessons in Authority and Control.'' Princeton University Press. ISBN 0691010285.
*Hinks, Peter, ed. [[2007]]. ''Encyclopedia of Antislavery and Abolition.'' Greenwood Publishing Group. ISBN 9780313331435.
*Hodge, Carl Cavanagh. [[2007]]. ''Encyclopedia of the Age of Imperialism, 1800–1914.'' Greenwood Publishing Group. ISBN 0313334048.
*Hogg, Richard. [[2008]]. ''A History of the English Language.'' Cantabrigiae: Cambridge University Press. ISBN 9780521662277.
*Hopkirk, Peter. [[2002]]. ''The Great Game: The Struggle for Empire in Central Asia.'' Kodansha International. ISBN 4770017030.
*Hollowell, Jonathan. [[1992]]. ''Britain Since 1945.'' Oxoniae: Blackwell Publishing. ISBN 0631209689.
*House of Commons Foreign Affairs Committee. [[2008]]. ''Overseas Territories.'' HC Paper 147-II. The Stationery Office. ISBN 0215521501.
*Hyam, Ronald. [[2002]]. ''Britain's Imperial Century, 1815–1914: A Study of Empire and Expansion.'' Londinii: Palgrave Macmillan. ISBN 9780713430899.
*James, Lawrence. [[2001]]. ''The Rise and Fall of the British Empire.'' Abacus. ISBN 9780312169855.
*Janin, Hunt. [[1999]]. ''The India–China Opium Trade in the Nineteenth Century.'' McFarland. ISBN 0786407158.
*Joseph, William A. [[2010]]. ''Politics in China.'' Oxoniae: Oxford University Press. ISBN 9780195335309.
*Keay, John. [[1991]]. ''The Honourable Company.'' Londinii: Macmillan.
*Kelley, Ninette, et Michael Trebilcock. [[2010]]. ''The Making of the Mosaic.'' Ed. secunda. University of Toronto Press. ISBN 9780802095367.
*Kenny, Kevin. [[2006]]. ''Ireland and the British Empire.'' Oxoniae: Oxford University Press. ISBN 0199251843.
*Knight, Franklin W., et Colin A. Palmer. [[1989]]. ''The Modern Caribbean.'' University of North Carolina Press. ISBN 0807818259.
*Latimer, Jon. [[2007]]. ''War with America.'' Cantabrigiae Massachusettae: Harvard University Press. ISBN 0674025849.
*Lee, Stephen J. [[1996]]. ''Aspects of British Political History, 1815–1914.'' Routledge. ISBN 0415090067.
*Levine, Philippa. [[2007]]. ''The British Empire: Sunrise to Sunset.'' Pearson Education Limited. ISBN 9780582472815.
*Lloyd, Trevor Owen. [[1996]]. ''The British Empire 1558–1995.'' Oxoniae: Oxford University Press. ISBN 0198731345.
*Louis, William Roger. [[2006]]. ''Ends of British Imperialism: The Scramble for Empire, Suez and Decolonization.'' I. B. Tauris. ISBN 1845113470.
*[[Thomas Babington Macaulay|Macaulay, Thomas]]. [[1848]]. ''The History of England from the Accession of James the Second.'' Penguin. ISBN 0140431330.
*Macdonald, Barrie. [[1994]]. Britain. In ''Tides of History: The Pacific Islands in the Twentieth Century,'' ed. K. R. Howe, Robert C. Kiste, et Brij V. Lal. Honolulu: University of Hawaii Press. ISBN 0824815971.
*McIntyre, W. Donald. [[1977]]. ''The Commonwealth of Nations.'' University of Minnesota Press. ISBN 0816607923.
*McLean, Iain. [[2001]]. ''Rational Choice and British Politics: An Analysis of Rhetoric and Manipulation from Peel to Blair.'' Oxoniae: Oxford University Press. ISBN 0198295294.
*Maddison, Angus. [[2001]]. ''The World Economy: A Millennial Perspective.'' Organisation for Economic Co-Operation and Development. ISBN 9264186549.
*Magee, John. [[1974]]. ''Northern Ireland: Crisis and Conflict.'' Taylor & Francis.
*Magnusson, Magnus. [[2003]]. ''Scotland: The Story of a Nation.'' Grove Press. ISBN 0802139329.
*Marshall, P. J. [[1996]]. ''The Cambridge Illustrated History of the British Empire.'' Cangtabrigiae: Cambridge University Press. ISBN 0521002540.
*Marshall, P. J. [[1998]]. ''The Eighteenth Century.'' Oxford History of the British Empire, 2. Oxoniae: Oxford University Press. ISBN 0199246777.
*Martin, Laura C. [[2007]]. ''Tea: The Drink that Changed the World.'' Tuttle Publishing. ISBN 0804837244.
*Mein Smith, Philppa. [[2005]]. ''A Concise History of New Zealand.'' Cantabrigiae: Cambridge University Press. ISBN 0521542286.
*Mulligan, Martin, et Stuart Hill. [[2001]]. ''Ecological Pioneers.'' Cantabrigiae: Cambridge University Press. ISBN 0521811031.
*Pagden, Anthony. [[2003]]. ''Peoples and Empires: A Short History of European Migration, Exploration, and Conquest, from Greece to the Present.'' Modern Library. ISBN 0812967615.
*Parsons, Timothy H. [[1999]]. ''The British Imperial Century, 1815–1914: A World History Perspective.'' Rowman & Littlefield. ISBN 0847688259.
*Payson O'Brien, Phillips. [[2004]]. ''The Anglo–Japanese Alliance, 1902–1922.'' Routledge. ISBN 0415326117.
*Peters, Nonja. [[2006]]. ''The Dutch Down Under, 1606–2006.'' University of Western Australia Press.
*Porter, Andrew. [[1998]]. ''The Nineteenth Century.'' Oxford History of the British Empire, 3. Oxoniae: Oxford University Press. ISBN 0199246785.
*Rhodes, R. A. W., John Wanna, et Patrick Weller. [[2009]]. ''Comparing Westminster.'' Oxoniae: Oxford University Press. ISBN 9780199563494.
*Rothermund, Dietmar. [[2006]]. ''The Routledge Companion to Decolonization.'' Routledge. ISBN 0415356326.
*Royle, Trevor. [[2000]]. ''Crimea: The Great Crimean War, 1854–1856.'' Londinii: Palgrave Macmillan. ISBN 1403964165.
*Shennan, J. H. [[1995]]. ''International Relations in Europe, 1689–1789.'' Routledge. ISBN 041507780X.
*Smith, Simon. [[1998]]. ''British Imperialism 1750–1970.'' Cantabrigiae: Cambridge University Press. ISBN 9783125806405.
*Springhall, John. [[2001]]. ''Decolonization since 1945: The Collapse of European Overseas Empires.'' Palgrave. ISBN 0333746007.
*Taylor, Alan. [[2001]]. ''American Colonies: The Settling of North America.'' Penguin. ISBN 0142002100.
*Thatcher, Margaret. [[1993]]. ''The Downing Street Years.'' Harper Collins. ISBN 0060170565.
*Thomas, Hugh. [[1997]]. ''The Slave Trade: The History of The Atlantic Slave Trade.'' Picador, Phoenix/Orion. ISBN 0753820560.
*Tilby, A. Wyatt. [[2009]]. ''India 1600–1828.'' BiblioLife. ISBN 9781113142900.
*Torkildsen, George. [[2005]]. ''Leisure and Recreation Management.'' Routledge. ISBN 9780415309950.
*Turpin, Colin, et Adam Tomkins. [[2007]]. ''British Government and the Constitution.'' Ed. sexta. Cantabrigiae: Cambridge University Press. ISBN 9780521690294.
*Vandervort, Bruce. [[1998]]. ''Wars of Imperial Conquest in Africa, 1830–1914.'' Londinii: University College London Press. ISBN 1857284860.
*Zolberg, Aristide R. [[2006]]. ''A Nation by Design: Immigration Policy in the Fashioning of America.'' Russell Sage. ISBN 0674022181.
==Nexus externi==
{{CommuniaCat|British overseas territories|Territoria transmarina Britannica}}
*[http://www.ualberta.ca/~janes/EMPIRE.html "The British Empire: An Internet Gateway,"] www.ualberta.ca (Universitas Albertae)
*[http://www.britishempire.co.uk "The British Empire,"] britishempire.co.uk
*[https://web.archive.org/web/20121031150040/http://www.engelsklenker.com/british_empire_history_resource.php Fontes audio de Imperio Britannico] www.engelsklenker.com
*[http://www.fco.gov.uk/en/about-us/what-we-do/overseas-territories De territoriis transmarinis,] www.fco.gov.uk (Ministerium Rerum Exterarum et Consortionis Populorum)
*''[http://www.ukotcf.org UK Overseas Territories Conservation Forum]''
[[Categoria:Aevum Victorianum]]
[[Categoria:Imperialismus]]
[[Categoria:Imperium Britannicum|!]]
{{1000 paginae}}
{{Myrias|Historia}}
lm5dhbaywgnbg44yc0dsntzgxz41xmc
Ioannes Baptista Le Rond d'Alembert
0
20021
4001957
3960871
2026-11-11T05:56:32Z
InternetArchiveBot
139091
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7)
4001957
wikitext
text/x-wiki
{{Capsa hominis Vicidata}}
[[Fasciculus:Alembert - Traité de dynamique (1758).djvu|thumb|upright=0.8|''Tractatio de dynamica,'' 1758.]]
'''Ioannes Baptista Le Rond d'Alembert''' (natus [[Lutetia]]e die [[16 Novembris]] [[1717]]; mortuus ibidem die [[29 Octobris]] [[1783]]) fuit [[philosophus]], [[scriptor]], [[physicus]], [[mathematicus]], et [[astronomus]] [[Saeculum 18|saeculi XVIII]]. Cum [[Dionysius Diderotus|Dionysio Dideroto]] fuit auctor primae [[Encyclopédie|encyclopaediae]]. Erat socius [[Academia Francica|Academiae Francicae]] et [[Academia Scientiarum Francica|Academiae scientiarum Lutetiae]].
==Vita==
Filius ingeniarii militaris Destouches ab aetate annorum XII Collegium Mazarin frequentabat. Antea theologiae, posteae iurisprudentiae studuit et iuris consultus creatus est. Sed mox occupabatur magis in mathmeticis et physicis. Anno 1741 cooptatus est ad Academiam Parisiensem cuius secretarius multos annos ex anno 1772 fuit. In opere »Traité de dynamique« (Lutetiae 1743) vulgo annuntiavit principium suum quod computationem corporis rigidi impulsis fortibus datis explicaret. Monstretur fortitudines motus veros efficientes atque inverse in obiectum efficientes in aequilibrio esse debere. Hoc principium, quod termino technico pro Alembert vocatum est, solutionem permittit, ut rigidi obiecti motio (i.e. systematis cuiusdam ab innumerabilibus punctis voluminosis immobiliter inter se unitis) in motionem unius solius puncti voluminosi reduci possit.
Tractationes multae in campo mathematicae purae applicataeve collectae sunt apud »Opuscules mathématiques« (Lutetiae 1761–1780). Inde a scientiis exactis Alembert etiam ad alias scientias pergebat, quam rem etiam rixae variae exigebant. Cum opere »Mélanges de littérature, d'histoire et de philosophie« (Lutetiae 1752; 1770) edidit etiam perlucidum opus »Éléments de philosophie« (Lutetiae 1759). Una cum [[dionysius Diderotus|Dideroto]] edebat lexicon maximum »Encyclopédie« (Lutetiae 1751–80, in voluminibus XXXIII), ubi exaravit introductionem, scientiarum elenchum est conspectum systematicum scientiarum secundum [[franciscus Bacon|Franciscum Bacon]]. Insuper commentationes mathematicas pepigit.
Extra ista omnia scripsit »L'art de traduire«, »Réflexions für le style« et scripta alia doctissima, in quibus genus scribendi vere elegans invenitur. Quoad philosophiam praetulit scepticam; opiniabatur nihil esse extra nos, quod congruatur rebus intellectis. Nos habere visionem concretam neque de [[materia]] neque de [[anima|spiritu]]. Sed unionem partium in organismis egere intelligentia clara. [[Cogitatio libera|Libere cogitans]] a theologis offensus et inimice petitus est; tamen vocationem et regis Borussici [[fridericus II (rex Borussiae)|Friderici Magni]] et imperatricis Russicae [[catharina II (imperatrix Russiae)|Catharinae II]] recusavit. Homo sincerus et generosus consuetudines minus felices cum domina L'Espinasse habuit. Biographiam eius primam scripsit J. Bertrand (Lutetiae 1889).
{{NexInt}}
*[[5956 d'Alembert]]
== Nexus externi ==
{{commonscat|Jean Le Rond d'Alembert|Ioannem Baptistam Le Rond d'Alembert}}
{{Fontes biographici}}
*[http://www.academie-francaise.fr/les-immortels/jean-le-rond-dit-dalembert vir inter Academiae immortales]
*[https://www.deutsche-digitale-bibliothek.de/person/gnd/11850178X nexus apud DDB]
*[https://www.projekt-gutenberg.org/autoren/namen/dalember.html opera in Theodiscum conversa]
*[https://web.archive.org/web/20240106190015/https://friedrich.uni-trier.de/oeuvres/24/401/ litterae Frederico Magno Borussico datae]
== Bibliographia ==
* Philipp Blom: ''Das vernünftige Ungeheuer – Diderot, d’Alembert, de Jaucourt und die Große Enzyklopädie''. Eichborn, Francofurti ad Moenum 2005, ISBN 3-8218-4553-8.
* Thomas L. Hankins: ''Jean d´Alembert: Science and the Enlightenment.'' Clarendon Press, 1970.
* Hermann Schroeder: ''Jean-Jacques Rousseaus Brief über die Schauspiele.'' Schutterwald/Baden 1994, ISBN 3-928640-04-6.
* Société Diderot (ed.): [http://www.cairn.info/revue-recherches-sur-diderot-et-sur-l-encyclopedie-2005-1.htm ''Recherches sur Diderot et sur l’Encyclopédie.''] n° 38, 2005/1, ''La formation de D'Alembert.'' ISSN 0769-0886
{{Lifetime|1717|1783|Alembert, Ioannes Baptista}}
[[Categoria:Astronomi Franciae]]
[[Categoria:Philosophi Franciae]]
[[Categoria:Scriptores Franciae]]
[[Categoria:Mathematici Franciae]]
[[categoria:Iuris consulti]]
[[Categoria:Physici Franciae]]
[[Categoria:Socii Academiae Scientiarum Francicae]]
[[Categoria:Socii Academiae Francicae]]
[[Categoria:Francomurarii]]
[[Categoria:Auctores Francogallici]]
{{Myrias|Homines}}
604ju8ifz4l04rwtyaoll36lxk3gy1b
Factio democratica (Civitates Foederatae)
0
23295
4001954
3804620
2026-11-11T05:22:28Z
Bartholomite
116968
4001954
wikitext
text/x-wiki
{{Latinitas|-3}}
{{Capsa factionis
| color_factionis = #3333FF
| nomen_factio = Factio Democratica
| nomen_nativum = Democratic Party
| signum_factionis = [[Fasciculus:Democratic Disc.svg|150px|Signum factionis]]
| ductor_senator = [[Carolus Schumer]]
| ductor_repraesentans = [[Hakimus Jeffries]]
| praeses =
| conditus_est = 1792 (''ut Factio Democratica-Republicana'')
1828 (factio praesens)
| praetorium = 430 South Capitol Street SE<br/>[[Vasingtonia, C.C.]]<br/>20003
| ideologia = [[liberalismus]]
| ars_fiscalis = ad sinistram
| ars_socialis = ad sinistram
| nexus = [http://www.democrats.com/ Democrats.com]
| color = caeruleus
|}}
[[Fasciculus:Polk Dallas campaign banner.jpg|thumb|Tabula anni [[1844]]<sup>i</sup>]]
{{res|Factio Democratica}} ([[Anglice]] ''Democratic Party'') est una e [[duo|binis]] maioribus [[factio politica|factionibus politicis]] populo [[Civitates Foederatae|Civitatum Foederatarum Americae]] maxime gratis. Civiles rationes sinistrae suscipere solet, quarum aliquae centristae, aliquae [[Liberalismus|liberalistae]], aliquae [[democratia socialis|socialistae democraticae]] sunt. Factionis insigne [[asinus]], [[color]] [[caeruleus]], [[logotypus]] [[littera]] ''D'' intra [[circulus|circulum]] est.
Altera maior Civitatum Foederatarum factio politica est [[Factio republicana (CFA)|Factio Republicana]] Maioritates in [[Senatus Civitatum Foederatarum Americae|Senatu]] {{Latinitas dolet|et in [[Camera Repraesentantium Civitatum Foederatarum|Camera Repraesentatium]] habet, atque [[Praeses Civitatum Foederatarum Americae Aetate|Praesidencia]]{{dubsig}} Civitatum Foederatarum tenet (praeses [[Iosephus Biden]]).|}}
{{polit-stipula}}
[[Categoria:Constituta 1824]]
[[Categoria:Factiones liberales]]
[[Categoria:Factiones politicae Civitatum Foederatarum]]
21lbiuzkhjvg9fezz4fbd6ri0cn16z7
Factio republicana (Civitates Foederatae)
0
23296
4001955
3912683
2026-11-11T05:26:03Z
Bartholomite
116968
4001955
wikitext
text/x-wiki
{{Capsa factionis
| color_factionis = #FF3333
| nomen_factio = Factio republicana
| nomen_nativum = Republican Party
| [[Fasciculus:GOP logo.svg|150px|Signum factionis.]]
| signum_factionis =[[Fasciculus:Republican Disc.svg|150px|Signum factionis]]
| ductor_senator = [[Ioannes Thune]]
| ductor_repraesentans = [[Michael Johnson]]
| praeses = [[Donaldus Trumpius]]
| conditus_est = 1854
| praetorium = 3310 First Street SE<br/> [[Vasingtonia, D.C.]]<br/>20003
| ideologia = [[conservatismus]]
| ars_fiscalis = ad dextrum
| ars_socialis = ad dextrum
| nexus = [http://www.gop.com/ GOP.com]
| color = [[ruber]]
|}}
[[Fasciculus:Republican convention 1900.png|thumb|Conventio republicana anni [[1900]]<sup></sup>.]]
{{res|Factio Republicana}} ([[Anglice]] ''Republican Party''), cognomine '''Magna Factio Vetus''' (Anglice ''GOP'', ''Grand Old Party''), est una ex [[duo|binis]] maioribus [[factio politica|factionibus politicis]] hodiernis in [[Civitates Foederatae|Civitatibus Foederatis]] constitutis. [[Insigne]] vel [[bestia]] factionis [[elephas]], [[color]] [[ruber]] est. Maior factio aemula est [[Factio Democratica (CFA)|Factio Democratica]].
Nostris diebus emissionibus percontativis [[Carolus Kirk]] res ad hanc factionem spectantes in vulgus tradere solebat.
==Nexus externi==
{{CommuniaCat|Republican Party (United States)|Factionem Republicanam}}
{{polit-stipula}}
[[Categoria:Constituta 1854]]
[[Categoria:Factiones politicae Civitatum Foederatarum]]
8w6puhd2ck8od037rypqedxxr9qv0o7
Franciscus Lisztius
0
28039
4001900
3962980
2026-11-10T21:37:49Z
LilyKitty
18316
operam de thema BACH addo
4001900
wikitext
text/x-wiki
{{Capsa hominis Vicidatorum}}
{{res|Franciscus Lisztius}},<ref>"Ad Franciscum Lisztium"; ''Iuventus'', ann. XX, n. 10 (Budapestini, 1936): 148 [https://arxlatina.org/pegmata/periodica/iuventus/Iuventus.1936.ann20.num10.Cal_Iun.avent.pdf].</ref> [[Hungarice]] ''Liszt Ferenc'' seu [[Theodisce]] ''Franz Liszt'' (natus [[Doborján]] ([[Theodisce]] ''[[Raiding]]''), in [[vicus|vico]] [[Hungaria|Hungarico]] in dicione [[Imperium Austriacum|Imperii Austriaci]] die [[22 Octobris]] [[1811]]; mortuus [[Baruthum|Baruthi]] die [[31 Iulii]] [[1886]]), fuit [[compositor]], [[clavilista]], [[organista]], [[conductor (musica)|orchestrae conductor]], ordinator, [[doctor|educator]] [[musica|musicus]]. Inter eius [[magnum opus|opera magna]] sunt [[Sonata clavili in b maiore, s. 178 (Liszt)|Sonata clavili in b maiore, S. 178]], [[Rhapsodies hongroises, S. 244]], [[Symphonia "Faust" S.108]].
==Vita==
[[Pater]], quamquam excellebat ipse generis [[Hungaria]]e antiquitate [[nobilitas|nobilitateque]], fuit vilicus principis Esterházy, sic [[familia]]ris [[Franciscus Iosephus Haydinius|Francisci Iosephi Haydinii]]. Novem annos natus, Franciscus Lisztius praebuit concentum musicum, quem aliquot maecenates audiverunt, tribuerunt ei pensionem ad studia sex annorum. Pater negotium suum renuntiavit et filium [[Vindobona]]m comitatus est, ubi [[Antonius Salieri]] et [[Carolus Czerny]] eum docuerunt. Biennio post iter [[Lutetia]]m fecit, ubi [[Ludovicus Cherubini|Cherubini]] eum in [[schola musica|conservatorium]] non accepit, [[puer]]os abhorrens [[puer mirabilis|mirabiles]]. Brevi tamen in [[amor]]e et deliciis urbi toti fuit, ubi appellabatur "le petit Litz" (i.e. Litz minor){{dubsig}}
[[Fasciculus:4AgesOfLiszt.jpg|thumb|upright=0.8|left|Aetates Francisci Lisztii.|alt=]]
Anno [[1834]], [[Maria de Agoult|Mariam Comitissam de Agoult]] adamavit, quae amoris causa dereliquit [[familia]]m suam. Coniuncte generaverunt tres [[liberi|liberos]], unam [[Cosima Wagner|Cosimam]], quam [[Ioannes de Bülow]], posterius [[Ricardus Wagnerius|Ricardi Wagnerii]] [[uxor]]em duxit. Convivere autem non potuerunt, amor transitorius fiebat [[odium]]. D'Agoult [[libellus|libellum]] ''Nadine'' scripsit, maledicens de Francisco. Deinde Lisztius [[Vimaria]]e occupatus favebat musicae "modernae" [[Ricardus Wagnerius|Ricardi Wagnerii]], [[Hector Berlioz|Hectoris Berlioz]], et [[Camillus Saint-Saëns|Camilli Saint-Saëns]].
Ultimum eius verbum ante mortem suam fuit "Tristan."
== Praeclara opera ==
Inter eius [[compositio]]nes clarissimas sunt:
* Undeviginti [[Hungaria|Hungaricae]] [[rapsodia]]e (quorum notissima est secunda)
* Tripudium Mortis ([[Theodisce]] ''Totentanz'');
* Secundus Concertus [[Clavile]] [[Orchestra]]que;
* Fantasia et Fuga super [[Thema BACH]] pro organo;
* Anni Peregrinationis ([[Francogallice]] ''Années de Pèlerinage'');
* [[Sonata clavili in b maiore, s. 178 (Liszt)|Sonata clavili in b maiore, s. 178]]
== Notae ==
<references />
{{NexInt}}
*[[Ludovicus Beethovenius]]
*[[Hector Berlioz]]
*[[Antonius Bruckner]]
*[[Faustus]]
*[[Domus Francisci Liszt (Vimaria)]]
*[[Ioannes Volfgangus Goethius]]
*[[Franciscus Schubert]]
*[[3910 Liszt]]
== Nexus externi ==
{{Communia|Franz Liszt|Franciscum Lisztium}}
{{Fontes biographici}}
{{Lifetime|1811|1886|Liszt, Franciscus}}
[[Categoria:Clavilistae]]
[[Categoria:Compositores Austriae]]
[[Categoria:Compositores Germaniae]]
[[Categoria:Compositores Hungariae]]
[[Categoria:Francomurarii]]
[[Categoria:Franciscus Liszt| ]]
{{Myrias|Homines}}
drvlv8op13wav1d6q5awoiwcr54yc6y
4001902
4001900
2026-11-10T21:55:57Z
IacobusAmor
1163
~ (10K)
4001902
wikitext
text/x-wiki
{{Capsa hominis Vicidatorum}}
{{res|Franciscus Lisztius}},<ref>"Ad Franciscum Lisztium"; ''Iuventus'', ann. XX, n. 10 (Budapestini, 1936): 148 [https://arxlatina.org/pegmata/periodica/iuventus/Iuventus.1936.ann20.num10.Cal_Iun.avent.pdf].</ref> [[Hungarice]] ''Liszt Ferenc'' seu [[Theodisce]] ''Franz Liszt'' (natus [[Doborján]] ([[Theodisce]] ''[[Raiding]]''), in [[vicus|vico]] [[Hungaria|Hungarico]] in dicione [[Imperium Austriacum|Imperii Austriaci]] die [[22 Octobris]] [[1811]]; mortuus [[Baruthum|Baruthi]] die [[31 Iulii]] [[1886]]), fuit [[compositor]], [[clavilista]], [[organista]], [[conductor (musica)|orchestrae conductor]], ordinator, [[doctor|educator]] [[musica|musicus]]. Inter eius [[magnum opus|opera magna]] sunt [[Sonata clavili in b maiore, s. 178 (Liszt)|Sonata clavili in b maiore, S. 178]], [[Rhapsodies hongroises, S. 244]], [[Symphonia "Faust" S.108]].
==Vita==
[[Pater]], quamquam excellebat ipse generis [[Hungaria]]e antiquitate [[nobilitas|nobilitateque]], fuit vilicus principis Esterházy, sic [[familia]]ris [[Franciscus Iosephus Haydinius|Francisci Iosephi Haydinii]]. Novem annos natus, Franciscus Lisztius praebuit concentum musicum, quem aliquot maecenates audiverunt, tribuerunt ei pensionem ad studia sex annorum. Pater negotium suum renuntiavit et filium [[Vindobona]]m comitatus est, ubi [[Antonius Salieri]] et [[Carolus Czerny]] eum docuerunt. Biennio post iter [[Lutetia]]m fecit, ubi [[Ludovicus Cherubini|Cherubini]] eum in [[schola musica|conservatorium]] non accepit, [[puer]]os abhorrens [[puer mirabilis|mirabiles]]. Brevi tamen in [[amor]]e et deliciis urbi toti fuit, ubi appellabatur "le petit Litz" (i.e. Litz minor){{dubsig}}
[[Fasciculus:4AgesOfLiszt.jpg|thumb|upright=0.8|left|Aetates Francisci Lisztii.|alt=]]
Anno [[1834]], [[Maria de Agoult|Mariam Comitissam de Agoult]] adamavit, quae [[amor]]is causa dereliquit [[familia]]m suam. Coniuncte generaverunt tres [[liberi|liberos]], unam [[Cosima Wagner|Cosimam]], quam [[Ioannes de Bülow]], posterius [[Ricardus Wagnerius|Ricardi Wagnerii]] [[uxor]]em duxit. Convivere autem non potuerunt, amor transitorius fiebat [[odium]]. D'Agoult [[libellus|libellum]] ''Nadine'' scripsit, de Francisco maledicens. Deinde Lisztius [[Vimaria]]e occupatus favebat musicae "modernae" [[Ricardus Wagnerius|Ricardi Wagnerii]], [[Hector Berlioz|Hectoris Berlioz]], et [[Camillus Saint-Saëns|Camilli Saint-Saëns]].
Ultimum eius verbum ante mortem fuit ''Tristan.''
== Praeclara opera ==
Inter eius [[compositio]]nes clarissimas sunt:
* Undeviginti [[Hungaria|Hungaricae]] [[rapsodia]]e (quorum notissima est secunda)
* Tripudium Mortis ([[Theodisce]] ''Totentanz'')
* Secundus Concertus [[Clavile]] [[Orchestra]]que
* Fantasia et Fuga super [[Thema BACH]] pro organo
* Anni Peregrinationis ([[Francogallice]] ''Années de Pèlerinage'')
* [[Sonata clavili in b maiore, s. 178 (Liszt)|Sonata clavili in b maiore, s. 178]]
== Notae ==
<references />
{{NexInt}}
*[[Ludovicus Beethovenius]]
*[[Hector Berlioz]]
*[[Antonius Bruckner]]
*[[Faustus]]
*[[Domus Francisci Liszt (Vimaria)]]
*[[Ioannes Volfgangus Goethius]]
*[[Franciscus Schubert]]
*[[3910 Liszt]]
== Nexus externi ==
{{Communia|Franz Liszt|Franciscum Lisztium}}
{{Fontes biographici}}
{{Lifetime|1811|1886|Lisztius, Franciscus}}
[[Categoria:Clavilistae]]
[[Categoria:Compositores Austriae]]
[[Categoria:Compositores Germaniae]]
[[Categoria:Compositores Hungariae]]
[[Categoria:Francomurarii]]
[[Categoria:Franciscus Liszt| ]]
[[Categoria:Organistcae]]
{{Myrias|Homines}}
spa9cq0fk0l88t4aj8hgslv3yf89p3l
Res inexplicata volans
0
29424
4001844
3980894
2026-11-10T13:31:26Z
Amherst99
16100
/* */
4001844
wikitext
text/x-wiki
{{Latinitas|-3}}
[[Fasciculus:TriangleBelgium1990.jpg|thumb|300px|Res Volans Ignota quae visa est anno [[1990]] in caelo Belgico. Recens (anno 2010) auctor photographematis palam fassus est in televisione Belgica se hanc rem suspensam cum filo invisibili fabricavisse cum materia plastica et quatuor lampadibus electricis. Igitur tam res quam photographema erant verae... sed res nullo modo ignota erat!]]
{{Res|Res inexplicata volans}}{{MLAL ref|.spac UFO|447}}<ref name="eph">[http://ephemeris.alcuinus.net/insolita.php?id=1410 Ephemeris, nuntii latini universi]</ref> (breviter {{Res|RIV|plene=Res inexplicata volans}})<ref name="eph" /> est res quaeque, cuius origo et [[natura]] neque noscuntur neque adhuc notescunt, in caelo volans.
Iam [[Titus Livius]] [[narratio|narravit]] "parmas volantes" visas esse in caelo. Haec res (si reapse sit) [[Anglice]] appellatur nomine ''unidentified flying object,'' breviter ''U.F.O.'' aut ''UFO''; [[linguae Romanicae|linguis Romanicis]] ''OVNI'' (e.g. pro ''objet volant non identifié'').
[[Fasciculus:Ufojakob.jpg|thumb|Res volans ignota in caelo, Jakobsdal, [[Lincopia]], [[Suecia]]]]
== In CFA et coniunctionis extraterrestrialis ==
Cura in RIV et coniunctionis extraterrestialis, publico esse coepit in [[Civitates Foederatae|Civitatibus Foederatis]] et in gentium vulgatus est ut [[vehiculum]] caecolae{{dubsig}} vel extraterrestialis post secundum bellum mundanum.<ref>{{cite web| url=http://www.britannica.com.ph/astronomy/unidentified-flying-object-ufo-381516.html|title = "unidentified flying object" in ''[[Encyclopaedia Britannica]], 2008''}}.</ref> Spectatores res fierique in caelis tuentur quam operam causas ratione nullo videri potent, praecipue discos parmasque. Post [[Bellum Orbis Terrarum Secundum]], cura surrexit cum evolutione astronautico [[Aeronauticus|aeronauticoque]]. Collegium rectionis<!--the board of the ruling?--> Civitatum Foederatarum<ref>{{cite web| url=http://www.britannica.com.ph/astronomy/unidentified-flying-object-ufo-381516.html|title = "unidentified flying object" in ''[[Encyclopaedia Britannica]], 2008''}}.</ref>{{dubsig}}inquerentes in [[1950]] nonaginta centesimae inquerentes adspectatorum concurrisse rebus astronomicis meteorolocisque{{dubsig}} vel auplanigeris vel [[avis]] vel [[gas]]is calidis certiorem fecit.
Circa annum [[1965]], scientiarum paucis parum adspectarum significari posse praesentia extraterrestrialis concludit. Mox cito valde in populo delectabat{{dubsig}} nam alium collegium [[Civitatum Foederatarum Americae Aeris Exercitus|CFA Aeris Exercitus]] coniectura extraterrestialis firme negavit anno [[1968]]. Hodie cum extraterrestialis materia ficta vulgat.
== Notae ==
<references />
{{NexInt}}
* [[Patella volans]]
* [[Roswell (Novum Mexicum)]]
* [[Vita extranea]]
[[Categoria:Res mirae]]
[[Categoria:Res opinabiles]]
[[Categoria:Res volantes]]
haqylv2twulhgx7bnkbd17cbukatr6m
Franciscus Poulenc
0
35214
4001935
3912320
2026-11-10T22:54:26Z
LilyKitty
18316
de modo musicae
4001935
wikitext
text/x-wiki
{{Latinitas|-3}}
{{Capsa hominis Vicidata}}
'''Franciscus Poulenc''' ([[Lutetia]]e, [[7 Ianuarii]] [[1899]]—ibidem, [[30 Ianuarii]] [[1963]]) fuit [[compositor]] [[Francia|Francicus]] more [[neoclassicismus (musica)|neoclassicismo]].
Composuit concertus pro [[Organum tubulatum|organo]] orchestraeque, opus pro [[theatrum lyricum|theatro lyrico]] ''Dialogi Carmelitanorum'', (anno 1957) opeus pro [[supranus|suprano]], [[chorus|choro]], [[orchestra]]eque, ''Vox humana'' (anno 1969) cum libello [[Ioannes Cocteau]], ''Gloria'', sextetus pro tibiae [[Clavile]]que, et multa alia. Poulenc fuit particeps{{dubsig}} circuli sex compositorum Francicarum ''[[Les Six]]''.
== Bibliographia ==
* Miriam Chimènes, ''Francis Poulenc: Correspondance, 1910-1963. Lutetiae: Fayard, 1994. ISBN 2-213-03020-0
==Nexus externi==
* [https://web.archive.org/web/20090210093437/http://www.symphozik.info/index.php?page=poulenc Biographia,] www.symphozik.info {{Ling|Francice}}
{{PND|11879308X|nomen=Francisci Poulenc aut de Francisco Poulenc}}
* {{Imdb name|0693590|Francisco Poulenc}}
{{bio-stipula}}
{{DEFAULTSORT:Poulenc, Franciscus}}
[[Categoria:Nati 1899]]
[[Categoria:Mortui 1963]]
[[Categoria:Compositores classici saeculi 20]]
[[Categoria:Compositores Franciae]]
[[Categoria:Compositores operarum]]
[[Categoria:Compositores saltationum scaenicarum]]
[[Categoria:Homosexualitas]]<!--PRO TEM; vide supra-->
[[Categoria:Les Six]]
lokyh0hevoaug1n9f5ldxhi3u3loz7u
Publius Clodius Pulcher
0
41413
4001861
3995928
2026-11-10T17:10:50Z
Marcus Terentius Bibliophilus
2059
/* De cursu honorum */
4001861
wikitext
text/x-wiki
{{L1}}
'''Publius Clodius Pulcher''' (natus circa annum [[92 a.C.n.]]; necatus die [[18 Ianuarii]] [[52 a.C.n.]]), filius [[Appius Claudius Pulcher (consul 79 a.C.n.)|Appii Claudii Pulchri]], [[consul]]is anno [[79 a.C.n.]], fuit [[vir publicus]] [[Roma antiqua|Romae antiquae]] exeunte aetate [[Respublica Romana|Rei Publicae]], fautor factionis popularis, [[tribunus plebis]] et adversarius [[Marcus Tullius Cicero|Marci Tullii Ciceronis]], quem [[tribunus plebis]] factus in exsilium proficisci coegit ([[58 a.C.n.]]) antequam [[57 a.C.n.|anno proximo]] favente [[Pompeius|Pompeio]] a [[Titus Annius Milo|Milone]] revocaretur<ref>[[Appianus Alexandrinus|Appianus]] BC II,15-16.</ref>. Ab eodem [[Titus Annius Milo|Tito Annio Milone]] postea secundum [[Via Appia|Viam Appiam]] apud [[Bovillae|Bovillas]] Clodius anno [[52 a.C.n.]] necatus est. Hoc facinus indignationem plebis Romanae movit, quae corpus eius medio Foro concremavit : tum et [[Curia Hostilia|Curia]] senatoria et alia aedificia concremata<ref>[[Appianus Alexandrinus|Appianus]] BC II,21</ref>.
== De gente et moribus ==
E patricia [[Gens Claudia|gente Claudiorum]] ortus Publius erat filius [[Appius Claudius Pulcher (consul 79 a.C.n.)|Appii Claudi Pulchri]] anno 79 a.C.n. consulis. Mater eius Caecilia Metella fuisse vulgo creditur. Fratrem maiorem habuit, [[Appius Claudius Pulcher (consul 54 a.C.n.)|Appium]], et tres sorores quorum una, quae [[Clodia (Metelli uxor)|Clodia]] vulgo appellabatur et eadem fuisse atque [[Lesbia]] poetae [[Catullus|Catulli]] creditur, fuit uxor [[Quintus Caecilius Metellus Celer|Quinti Metelli Celeris]] (consulis 60 a.C.n.)<ref>[[Dio Cassius]] 36.17. [[Plutarchus]], ''Cicero'' 29</ref>, [[Clodia (Q. Marcii Regis uxor)|altera]] [[Quintus Marcius Rex|Quinti Marcii Regis]] (consulis 68 a.C.n.)<ref>Quae 'Tertia vulgo appellabatur. [[Plutarchus]], ''Cicero'' 29</ref>, [[Clodia Tertia|tertia]] [[Lucius Licinius Lucullus|Lucii Licinii Luculli]] (consulis 74 a.C.n.)<ref>[[Dio Cassius]] 36.14.</ref> qui eam stupri cum fratre Publio accusatam repudiavit<ref>[[Plutarchus]], ''Lucullus'' 21, 34, 38 et ''Caesar'' 10 et ''Cicero'' 29. [[Cicero]], ''[[Pro Milone]]'' 73.</ref>.
[[Gaius Iulius Caesar]] uxorem alteram [[Pompeia (Caesaris uxor)|Pompeiam]] anno [[62 a.C.n.]] repudiavit adulterii Clodii accusatam, qui [[Sacra Bonae Deae (62 a.C.n.)|sacris Bonae Deae]] furtim irruperat<ref>[[Appianus Alexandrinus|Appianus]] BC II,14. [[Dio Cassius]] LXVII,45-46. [[Suetonius|Suet]]., ''Div. Iul''. LXXIV.4. [[Plutarchus|Plut]]. ''Caesar'' X,9 et ''Cicero'' XXIX.9. [[Cicero]], ''Ad Att.'' 1.13.3.</ref>. Idem iam ob incestum sororum famosus erat; apud [[Cicero|M. Ciceronem]] enim legitur de Clodio "illa furia muliebrium religionum, qui non pluris fecerat Bonam Deam quam tris sorores".<ref>[[Cicero]], ''[[Epistulae ad familiares]]'' 1.9.15</ref>. Certe Lucullus uxorem incesti cum Clodio accusavit atque repudiavit<ref>[[Plutarchus]], ''Lucullus'' 34 et 38.</ref>.
P. Clodius in matrimonium duxit [[Fulvia (Marci Antonii uxor)|Fulviam]], [[Marcus Fulvius Bambalio|M. Fulvii Bambalionis]] et [[Sempronia (M. Fulvii uxor)|Semproniae]] filiam, et ex ea genuit filium [[Publius Claudius Pulcher (praetor)|P. Claudium Pulchrum]] (qui praetor principe [[Augustus (imperator)|Octaviano Augusto]] meruerit) filiamque [[Claudia (Octaviani uxor)|Claudiam]] quae ipsi Octaviano anno 43 a.C.n. nupsit<ref>[[Dio Cassius]] 46.56. [[Suetonius]], ''Aug.'' 82.</ref> sed paulo post virgo adhuc (ita quidem asseverabatur) matri remissa est. Clodio mortuo Fulvia primum [[Gaius Scribonius Curio (tribunus plebis 50 a.C.n.)|Curionis]] deinde [[Marcus Antonius|Marci Antonii]] uxor fuit.
== De cursu honorum ==
* 67 a.C.n. Legatus sororis mariti, [[Proconsul|proconsulis]] [[Lucullus|Luculli]], in Asia, iam tum seditiosorum militum dux in urbe [[Mesopotamia|Mesopotamica]] [[Nisibis|Nisibi]] exstitit<ref>[[Dio Cassius]] 36.14. [[Plutarchus]], ''Lucullus'', 34.</ref>. Secundum [[Sallustius|Sallustium]]<ref>''Hist.'' V.12.</ref> ita agebat quia ''ex insolentia avidus male faciendi'' erat.
* 66 a.C.n. Legatus [[Cilicia]]e proconsulis [[Quintus Marcius Rex|Quinti Marcii Regis]], aliae sororis mariti, qui eum classi praefecit, a piratis captus mox ab eis metu Pompei sine mercede liberatus est. Postea in Syria res obscuras egit<ref>[[Dio Cassius]] 36.17.</ref>.
* 62 a.C.n. ingens flagitium commisit dum, violatis [[Sacra Bonae Deae (62 a.C.n.)|Bonae Deae sacris]], muliebri vestitu indutus uxorem [[Praetor|praetoris]] [[Gaius Iulius Caesar|Caesaris]] dehonestat<ref>[[Plutarchus]], ''Caesar'', 9-10. ''[[Epistulae ad Atticum]]'' I.12.3.</ref>.
* 61 a.C.n. [[Quaestor]] in Sicilia<ref>''[[Ad Atticum]]'' II.1.4-5.</ref> erat cum ob ea quae priore anno gesserat e relatione [[Pontifex|pontificum]] de incestu reus factus<ref>[[Velleius Paterculus]] II,45. ''[[Ad Atticum]]'' I.13.3 et I.14.5. Praecipuus accusator [[Lucius Cornelius Lentulus Crus|Lentulus Crus]] erat.</ref> in fine absolutus tamen est<ref>31 iudices absolverunt, 25 damnaverunt.</ref> quia iudices magno pretio emerat (quo faciendo ingens [[aes alienum]] sibi conflavit, praecipue apud [[Marcus Licinius Crassus (triumvir)|Licinium Crassum]]<ref>''[[Epistulae ad Atticum|Ad Atticum]]'' I.16.5.1</ref>. De qua re nota sunt iocosa verba<ref>''Quorum Catulus cum vidisset quendam, "Quid vos," inquit, " praesidium a nobis postulabatis ? an, ne nummi vobis eriperentur, timebatis?"''</ref> senatoris [[Quintus Lutatius Catulus (consul 78 a.C.n.)|Lutatii Catuli]] qui dicebat iudices a senatu praesidium armatum petisse non ut tuto reum damnare possent sed ut tuto pecuniam acceptam retinere possent<ref>[[Cicero]] ''Ad Att''. I,16,5. [[Plutarchus]], ''Cicero'' 29. [[Dio Cassius]] 37.45-46. [http://www.attalus.org/latin/bobiensia1.html][[Scholia Bobiensia]] 89.</ref>. Ex eo iudicio magna invidia inter Ciceronem et Clodium orta est quia Cicero testimonio suo reum oppresserat<ref> [[Plutarchus]], ''Cicero'' 29</ref>.
* 60 a.C.n. Ultionis avidus tribunus plebis fieri quamvis patricius constituit, Itaque ad plebem transire conabatur sed eo anno eius incepta a consule [[Quintus Caecilius Metellus Celer|Metello Celere]], qui et ipse maritus unius e sororibus erat, coercebantur<ref>[[Dio Cassius]] 37.51. Cf ''[[Ad Atticum]]'' II.1.4-5</ref>.
* 59 a.C.n. Per consulem Caesarem inter plebeios lege curiata referri Clodio licuit atque eodem anno tribunus plebis fieri<ref>[[Dio Cassius]] 38.12. [[Plutarchus]], ''Caesar'' 14.</ref> (tribuni potestatem annuam die 10 decembris inire solebant) : simul nomen suum aliter atque maiores sui scribere coepit, Claudio in Clodium immutato, ut pronuntiationi plebeiae aptaretur, quae iam tum a [[Diphthongus|diphthongis]] abhorrebat.
* 58 a.C.n. [[Tribunus plebis]]. Ineunte anno plures leges maiori parti [[Senatus Romanus|senatorum]] displicentes sed [[Populares|popularibus]] optatas tulit, de collegiis restituendis, de [[Censor|censoria]] potestate minuenda, quae lex [[Censor|censorem]] unum sine collegae adsensu vetabat in lectione senatus et ordinis equestris ad cuiusquam nomen censoriam notam adponere atque ob eam causam illum ex albo senatorum vel equitum eradere, de lege Aelia Fufia (quae ad [[obnuntiatio]]nem pertinebat) abroganda atque primam omnium legem frumentariam quae iubebat frumentum gratuito civibus pauperibus dividendum esse. Ita sibi et plebem et [[Triumviratus|triumviros]] conciliabat. Item '''mense Februario''' legem tulit insulam [[Cyprus (provincia Romana)|Cyprum]] in dicionem populi Romani redigentem et bona fratris [[Ptolemaeus XII (rex Aegypti)|Ptolemaei XII]], qui tunc illi insulae praeerat, publicantem<ref>{{Strabo}} XIV.6.6. Clodius Ptolemaeum odisse dicebatur quod, cum captus olim a piratis esset non multam pecuniam ad eum liberandum obtulisset.</ref>. Quin etiam [[Cato Minor|Catonem]], qui tum auctoritate maxima in [[Optimates|optimatium]] factione fruebatur et triumviris adversabatur, nominatim ad hanc rem administrandam designavit, quia eum Roma eo anno quam longissime abesse sibi conducere arbitrabatur<ref>[[Plutarchus]], ''Cato minor'' 34.</ref>. Deinde Caesare Pompeioque<ref>[[Plutarchus]], ''[[Vita Pompei (Plutarchus)|Pompeius]]'' 46.7-9.</ref> hortantibus in Ciceronem animadvertit : primo '''mense Martio''' legem ''de capite civis Romani'' tulit quae si quis iniussu populi civem Romanum occideret vel etiam occidisset (nam ad praeterita poena extendebatur), eum aqua et igni interdicebat<ref>[[Velleius Paterculus]] II,45.1</ref>. [[Cicero]], quod cives Romanos, [[Catilina]]e coniurationis socios, senatu quidem auctore sed [[provocatio]]ne ad populum sublata, necari iusserat, pridie quam illa lex a populo rata est in Siciliam [[Exsilium|exsilio]] voluntario proficisci maluit. Deinde '''mense Aprili''' lex ''de exsilio Ciceronis'', ab eodem lata, eum longinquiore exsilio nominatim damnabat atque omnia bona oratoris publicabat ; si propius accessisset non solum ipsum sed etiam apud quos hospitabatur necare cuilibet licebat. Item in loco ubi eius domus steterat aedem Libertatis aedificandam iubebat. Tum Cicero in Macedoniam proficisci coactus est<ref>[[Dio Cassius]] 38.12-17.</ref>. '''Mense Maio''' tamen Publius Clodius Pompeium sibi alienavit : nam Tigranen iuniorem, filium [[Armenia|Armeniorum]] regis, quem [[Pompeius]] vinctum secum Romam advexerat et tum apud Lucium Flavium quendam custodiebat, accepta pecunia vi liberavit atque dimisit. Ex illo tempore Clodius et Pompeius, quamquam antea socii fuerant, adversarii fuerunt. Quia Pompeius reditum Ciceronis populum rogare constituerat, per reliquum annum sodalitia Clodiana domum Pompei obsidebant qui in publicum prodire non iam audebat<ref>[[Dio Cassius]] 38.30.[[Plutarchus]], ''Pompeius'' 48-49.</ref>.
* 57 a.C.n. legi Ciceronis reditum iubenti obstare non potuit quamquam vi per satellites armatos et stipendiarios adhibita, quorum grege stipatus, quocumque incedebat, omnia turbabat : tunc enim tribunus plebis [[Titus Annius Milo]] qui sodales eiusdem generis collegerat, Pompei patrocinio insuper fretus, adversus eum prodiit : unde rixae et caedes multae fuere ; at Publius Clodius in fine inferior exstitit<ref>[[Dio Cassius]] 39.6-8.</ref>. Quin etiam mox Cicero redux omnia acta tribunatus eius rescindere in senatu conabatur, quod contra leges tribunum factum diceret<ref>[[Plutarchus]], ''Cato minor'' 40.</ref>.
* 56 a.C.n. [[Aedilis]]. Per totum annum sodalicia Clodiana et sodalicia Miloniana manum conseruerunt dum eorum duces sese invicem de vi postulant. Ita rempublicam turbare non desinebat Publius Clodius<ref>[[Dio Cassius]] 39.18-23.</ref> ! Postquam vero Pompeius consulatum petere in animo habuit et cum senatu vehementer de ea re confligebat, in gratiam cum eo rediit : sperabat enim ita aliquid sibi impetraturum<ref>[[Dio Cassius]] 39.29.</ref>.
* 53 a.C.n. In republica maxime perturbata (per sex menses consulatus vacavit) Publius Clodius praeturam petebat et eius inimicus Titus Milo consulatum ; quem quia consulem fieri nolebat non cessantibus seditionibus rixisque comitia haberi non sivit. Anno iam circumacto magistratus anni 52 a.C.n. nondum designati erant...
* 52 a.C.n. 18 ianuarii : Clodiani ac Miloniani apud [[Bovillae|Bovillas]] in [[Via Appia]], sive forte sive potius ex insidiis, congressi sunt. Rixa commissa Publius Clodius Pulcher primo vulneratus ac deinde de proposito a Milonianis confectus est<ref>[[Dio Cassius]] 40.48 [[Quintus Asconius Pedianus|Asconius]] 30-32.</ref>. Nuntio necis Romam allato tumultus maximus fuit : corpus Clodi in Foro a tribunis plebis [[Quintus Pompeius Rufus (tribunus plebis)|Pompeio Rufo]] et Quinto Munatio Planco expositum mox in [[Curia]] a plebe, quae ei favebat, crematum est ac curia ubi [[Senatus Romanus|senatus]] haberi solebat, ''Cornelia'' dicta quia a [[Sylla|Sulla]] in locum antiquae [[Curia Hostilia|Curiae Hostiliae]] aedificata erat, tota exarsit<ref>[[Dio Cassius]] 40.49.</ref>. Mense aprili Milo, quamquam a Cicerone defendebatur<ref>[[Pro Milone]] cum argumento [[Quintus Asconius Pedianus|Quinti Asconii]].</ref>, de vi damnatus in exsilium proficisci coactus est.
Publius Clodius fuit vir seditiosus et turbulentus qui multa in republica per vim et pecunias egit, in quo non multum ab aliis viris politicis illius aetatis differt. Itaque nonnihil ad auctoritatem senatus minuendam et instituta reipublicae evertenda contulit. Ab infima plebe maxime amabatur et popularior [[populares|popularibus]] fuisse recte dici potest. Saepe Caesari Crassoque morem gessit, nonnumquam etiam Pompeio ; saepe etiam sibi consuluit. Posteritati e Ciceronis scriptis qui eum oderat maxime notus est : quam ob rem de Clodio Pulchro fortasse prave hodie iudicamus.
== Notae ==
<references />
== Bibliographia ==
* "[http://www.ancientlibrary.com/smith-bio/0780.html Claudius (40)]" in {{Smith-bio}} vol. 1 pp. 771-774
* J. P. V. D. Balsdon, "Fabula Clodiana" in ''Historia'' vol. 15 (1966) pp. 65-73
* Herbert Benner, ''Die Politik des P. Clodius Pulcher : Untersuchungen zur Denaturierung des Clientelwesens in der ausgehenden römischen Republik'', Stuttgart : F. Steiner, 1987. [http://www.persee.fr/doc/antiq_0770-2817_1989_num_58_1_2274_t1_0471_0000_2 Recensio critica]
* J. L. Butrica, "Clodius the Pulcher in Catullus and Cicero" in ''Classical Quarterly'' vol. 52 (2002) pp. 507-516
* Michèle Ducos, 'De l’exil à la domus : les problèmes de droit liés à l’exil de Cicéron', ''Interférences'' 2015(8) [https://interferences.revues.org/5453 Hic legere potes]
* L. Fezzi, ''Il tribuno Clodio'': Romae: Laterza, 2008
** "La legislazione tribunizia di Publio Clodio Pulcro (58 a.C.) e la ricerca del consenso a Roma", ''Studi Classici e Orientali'' 1999(47) : 245-341 [https://www.jstor.org/stable/24186882?seq=1#page_scan_tab_contents]
** "Lex Clodia de iure et tempore legum rogandarum", ''Studi Classici e Orientali'' 1997(45) : 297-328 [https://www.jstor.org/stable/24185644?seq=1#page_scan_tab_contents]
* JM Flambard, "Clodius, les collèges, la plèbe et les esclaves. Recherches sur la politique populaire au milieu du Ier siècle", ''Mélanges de l'Ecole française de Rome. Antiquité'', 1977(89) : 115-156 [http://www.persee.fr/doc/mefr_0223-5102_1977_num_89_1_1098 Hic legere potes]
* ES Gruen, "P. Clodius, instrument or independant agent ?", ''Phoenix'', 1966(20): 120-130 [https://www.jstor.org/stable/1086053?seq=1#page_scan_tab_contents]
* Eleanor Winsor Leach, "Gendering Clodius" in ''Classical World'' vol. 94 (2001) pp. 335-359
* A. W. Lintott, "P. Clodius Pulcher: 'Felix Catilina?'" in ''Greece & Rome'' vol. 14 (1967) pp. 157-169
* Philippe Moreau, ''Clodiana religio. Un procès politique en 61 av. J.-C.'' Lutetiae: Les Belles Lettres, 1982. ISBN 2-251-33103-4 [http://www.persee.fr/doc/rhr_0035-1423_1983_num_200_3_4494?q=clodiana+religio Recensio critica]
** "La lex Clodia sur le bannissement de Cicéron", ''Athenaeum'' 1987(65) : 465-492.
* David Mulroy, "The Early Career of P. Clodius Pulcher: A Re-Examination of the Charges of Mutiny and Sacrilege" in ''Transactions of the American Philological Association'' vol. 118 (1988) pp. 155-178
* Wilfried Nippel, "Publius Clodius Pulcher 'der Achill der Straße'" in Karl-Joachim Hölkeskamp, Elke Stein-Hölkeskamp. edd., ''Von Romulus zu Augustus. Große Gestalten der römischen Republik'' (Monaci: Beck, 2000. ISBN 3-406-46697-4) pp. 279–291
* Andrew Riggsby, 'Clodius/Claudius,' ''Historia'' 2002(51) : 117-123.
* Jörg Spielvogel, "P. Clodius Pulcher: Eine Politische Ausnahme-Erscheinung der Späten Republik?" in ''Hermes'' vol. 125 (1997) pp. 56-74
* Geoffrey S. Sumi, "Power and Ritual: The Crowd at Clodius' Funeral" in ''Historia'' vol. 46 (1997) pp. 80-102
* W. Jeffrey Tatum, "P. Clodius Pulcher and Tarracina: Publi Progenies Appi Cognomine Pulchri Occubuit Letum" in ''Zeitschrift für Papyrologie und Epigraphik'' vol. 83 (1990): 299-304
* W. Jeffrey Tatum. ''The Patrician Tribune. Publius Clodius Pulcher''. Chapel Hill: University of North Carolina Press, 1999 {{Google Books|YHGYYaHLgfgC|Paginae selectae}}
== Nexus externi ==
* [http://people.clemson.edu/~elizab/romanbib.html#clodius Bibliographia Publii Clodii Pulchri]
{{DEFAULTSORT:Clodius Pulcher, Publius}}
[[Categoria:Marcus Tullius Cicero]]
[[Categoria:Gens Claudia|Pulcher, Publius]]
[[Categoria:Politici Romani antiqui]]
[[Categoria:Populares (Roma antiqua)]]
[[Categoria:Mortui 52 a.C.n.]]
[[Categoria:Nati saeculo 1 a.C.n.]]
[[Categoria:Necati]]
[[Categoria:Tribuni plebis]]
m18blfwo6rsi0vrrcsdebuzqg3zbvd5
Moldavia (regio)
0
46625
4001996
3561245
2026-11-11T10:49:35Z
Grufo
64423
+{{[[Formula:De hoc|De hoc]]}}; +tabula geographica
4001996
wikitext
text/x-wiki
{{De hoc|regione|civitatem sui iuris|Moldavia|Moldaviam|Moldavia (discretiva)|paginam discretivam}}
[[File:Historic Moldavia.png|thumb|Regio Moldava colore [[caeruleus|caeruleo]] hic pingitur.]]
{{res|Moldavia}} ([[Lingua Dacoromanica|Romanice]]: ''Moldova'') est regio [[Europa|Europae orientalis]] quae partes civitatum [[Romania]]e, [[Respublica Moldavica|Moldaviae]] et [[Ucraina]]e comprehendit. Aevo antiquo sub nomine classico Graecolatino ista terra “Bastarnia”{{FD ref}} cognita erat. Pars orientalis [[Bessarabia]] olim appellabatur.
== Notae ==
<references />
{{NexInt}}
* [[Principatus Moldaviae]]
* [[Regiones historicae Romaniae Moldaviaeque]]
{{geo-stipula}}
[[Categoria:Moldavia]]
[[Categoria:Moldavia (regio)|!]]
atamnifieof2dw9g87p4d9jhrhp7cfn
Le Bourg-d'Oisans
0
52650
4001991
3958771
2026-11-11T10:16:48Z
InternetArchiveBot
139091
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7)
4001991
wikitext
text/x-wiki
{{Capsa urbis Vicidata}}
[[Fasciculus:Bourg-doisans.jpg|thumb|Bourg d'Oisans et Alpe d'Huez]]
'''Le Bourg-d'Oisans''' (nomen [[Francogallice|Francogallicum]]) est urbicula [[Francia|Francica]] circiter 3 200 habitantium [[praefectura]]e [[Isara (praefectura Franciae)|Isarae]] in regione orientali [[Rhodanus et Alpes|Rhodano et Alpibus]] (a die [[1 Ianuarii]] [[2016]] [[Arvernia Rhodanus et Alpes|Arvernia Rhodano et Alpibus]]).
== Incolae notabiles ==
* [[Henricus Iulius Bataille]], dux exercituum, hic natus anno [[1816]]
* [[Robertus Puissant]], legatus, hic natus anno [[1934]]
* [[Fabiana Serrat]], nartatrix, hic nata anno [[1956]]
== Notae ==
<references />
{{NexInt}}
* [[Index communium praefecturae Isarae]]
== Nexus externi ==
{{CommuniaCat|Le Bourg-d'Oisans|Le Bourg-d'Oisans}}
{{Fontes geographici}}
* [https://web.archive.org/web/20160510004234/http://bourgdoisans.com/ Situs peregrinatorum]
* [http://membres.lycos.fr/histoiredubourg/ Situs historicus]
* [http://cassini.ehess.fr/cassini/fr/html/fiche.php?select_resultat=5283 De hoc commune apud Cassini]
{{urbs-stipula}}
{{DEFAULTSORT:Bourg D'Oisans}}
[[Categoria:Communia praefecturae Isarae]]
[[Categoria:Loci habitati praefecturae Isarae]]
hkms2yj3zncgh6dq6a5cwv0zavoozc7
Iohannes Georgius Zimmermann
0
58019
4001959
3958717
2026-11-11T07:16:44Z
InternetArchiveBot
139091
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7)
4001959
wikitext
text/x-wiki
[[Fasciculus:Johann Georg Zimmermann.jpg|thumb| Johannes Georgius Zimmermann]]
'''Iohannes Georgius Zimmermann''' (natus die [[8 Decembris]] [[1728]] [[Bruga]]e in [[Helvetia]]e pago [[Argovia]], mortuus die [[7 Octobris]] [[1795]] [[Hannovera]]e) fuit homo doctus, [[medicus]], [[philosophus]], [[scriptor]]que Helveticus, qui ab anno [[1768]] Hannoverae [[Georgius III (rex Britanniarum)|Georgium III]] [[Britanniarum Regnum|Britanniarum]] regem curavit.
== Opera selecta ==
* Dissertatio physiologica de irritabilitate (1751)
* Betrachtungen über die Einsamkeit (1756), Von der Einsamkeit (1773), Über die Einsamkeit (1783/84)
* Von dem Nationalstolze (1758)
* Über Friedrich den Großen und meine Unterredung mit ihm kurz vor seinem Tode (1788) qui de [[Fridericus II (rex Borussiae)|Friderico Magno]] agit
== Nexus externi ==
{{Commonscat|Johann Georg Zimmermann}}
{{PND|118636979|nomen=Iohannis Georgii Zimmermann aut de Iohanne Georgio Zimmermann}}
* [https://web.archive.org/web/20060814020537/http://www.svbbpt.ch/Literatur/deutsch/treschT27.htm#ZIMMERMANNJ De Iohanne Georgio Zimmermann] in Lecico scriptorum Helvetiae Germanicae
* [https://web.archive.org/web/20160112154210/http://friedrich.uni-trier.de/oeuvres/25/431/ Epistularium] cum Friderico Magno
{{bio-stipula}}
{{DEFAULTSORT:Zimmermann, Iohannes Georgius}}
[[Categoria:Medici Helvetiae]]
[[Categoria:Medici Germaniae]]
[[Categoria:Philosophi]]
[[Categoria:Auctores Theodisci]]
[[Categoria:Auctores Latini recentiores]]
[[Categoria:Nati 1728]]
[[Categoria:Mortui 1795]]
br66knzwqs4roepffb4je52bj5hlb3l
Iosephus Addison
0
61617
4001869
3557091
2026-11-10T17:28:04Z
Andrew Dalby
1084
[[Project:HotCat|HotCat]]: -[[Categoria:Auctores Latini hodierni]]; +[[Categoria:Auctores Latini recentiores]]
4001869
wikitext
text/x-wiki
[[Fasciculus:Joseph Addison.png|thumb|Iosephus Addison]]
'''Iosephus Addison''' (natus die [[1 Maii]] [[1672]] in [[Milston]] iuxta [[Amesbury]] [[comitatus Wiltoniensis]]; mortuus [[Londinii]] die [[17 Iunii]] [[1719]]) fuit [[poeta]], [[scriptor]] [[progymnasma]]tum et [[ludus scaenicus|ludorum scaenicorum]], [[vir publicus]], et [[diurnarius]] [[Anglia|Anglicus]] qui factioni [[Whig]] favit. Scripsit etiam carmina Latina.
== Opera ==
* ''[[The Spectator (1711)|The Spectator]]'' (1711-1712; diarium)
* ''Cato'' (1713)
* ''The Drummer or the Haunted-House'' (1716)
* ''The Resurrection'' (1718)
* ''The Christian Poet'' (1728)
=== Opera Latina ===
* Partes ''[[Musarum Anglicarum Analecta|Musarum Anglicarum Analectorum]]'': praefatio et dedicatio
* "Pax Gulielmi auspiciis Europae reddita"
* "Barometri descriptio"
* "Πυγμαιο-γερανομαχία, sive Praelium inter [[pygmaei|pygmaeos]] et [[grus|grues]] commissum"
* "Resurrectio delineata ad altare [[collegium Magdalenae (Oxonia)|coll. Magd. Oxon.]]"
* "[[Sphaeristerium]]"
* "Ad d. d. [[Eduardus Hannes|Hannes]], insignissimum medicum et poetam"
* "Machinae Gesticulantes"
* "Ad insignissimum virum d. [[Thomas Burnet|Tho. Burnettum]], sacrae theoriae telluris autorem"
== Lege etiam ==
* Otten, Robert M.. [[1982]]. ''Joseph Addison.'' Bostoniae Massachusettae: Twayne. ISBN 0-8057-6824-6
== Nexus externus ==
* [http://www.gutenberg.org/browse/authors/a#a1024 Opera Iosephi Addison] apud Gutenberg
* [http://www.philological.bham.ac.uk/Addison/ Opera Latina Addison], a Dana F. Sutton edita
{{bio-stipula}}
{{Lifetime|1672|1719|Addison, Iosephus}}
[[Categoria:Scriptores Angliae]]
[[Categoria:Diurnarii Britanniae]]
[[Categoria:Editores]]
[[Categoria:Auctores Anglici]]
[[Categoria:Auctores Latini recentiores]]
3ghbogyxrccglln0np7cut0gd8v2l1r
Hadrianus Constantin
0
68127
4001847
3718004
2026-11-10T14:14:58Z
InternetArchiveBot
139091
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7)
4001847
wikitext
text/x-wiki
[[Fasciculus:Escher Constantin.jpg|thumb|Hadrianus Constantin (ad dextra) cum Ioachim Escher]]
'''Hadrianus Constantin''' (natus anno [[1970]] [[Timisvaria]]e) est [[mathematicus]] [[Romania|Dacoromanus]] qui nunc apud [[Universitas Vindobonensis|Universitatem Vindobonensem]] docet.
==Nexus externi==
*[http://www.univie.ac.at/dieuniversitaet-online/professuren/curricula-vitae/beitrag/news/univ-prof-dr-adrian-constantin/80.html Curriculum vitae Hadriani Constantin]
*[https://web.archive.org/web/20081004184420/http://plone.mat.univie.ac.at/news/adrian-constantin Hadriani Constantin curriculum vitae apud Universitatis Vindobonensis paginam]
*[https://web.archive.org/web/20071128152711/http://www.maths.tcd.ie/people/index.php?file=people&code=AMC Hadriani Constantin pagina apud Trinity College, Heblanae]
{{bio-stipula}}
{{Lifetime|1970||Constantin, Hadrianus}}
[[Categoria:Mathematici Romaniae]]
[[Categoria:Professores Universitatis Vindobonensis]]
hcii1qrs9bko26e7tqdbprb6nc6oj3t
Olaus Scholz
0
80250
4001966
3947642
2026-11-11T08:17:13Z
~2026-58674-06
217304
De forma Latina cognominis
4001966
wikitext
text/x-wiki
{{Movenda|Olaus Scholzius}}
{{Capsa hominis Vicidata}}
'''Olaus''' '''Scholzius''',<ref>{{Opus|cognomen auctoris=Köppel|nomen auctoris=Rogerius|cognomen interpretis=Latinus|nomen interpretis=Leo|commentatio de interprete=Leo Latinus|titulus="Aut Russia vincet aut destruetur totus mundus"|contextus=Epistulae Leoninae|volumen=289|tempus=2024-06-20|pagina=213|domus editoria=[https://ephemerisnuntii.eu Ephemeris]|url=https://web.archive.org/web/20250419165032/https://ephemerisnuntii.eu/leonina/EL%20289.pdf|salus url=obiit|retrospectio=}}: “Istâ sententiâ dictâ ''Scholzii'' fama in Ruteniâ est obscuratissima.”</ref><ref>{{Opus|cognomen auctoris=Freymann|nomen auctoris=Johanna|cognomen interpretis=Latinus|nomen interpretis=Leo|commentatio de interprete=Leo Latinus|titulus=Cur ego Monacensi orationi Vanceanae applauserim|contextus=Epistulae Leoninae|volumen=292|tempus=2025-02-18|pagina=374|domus editoria=[https://ephemerisnuntii.eu Ephemeris]|url=https://web.archive.org/web/20250419164948/https:/ephemerisnuntii.eu/leonina/EL%20292.pdf|salus url=obiit|retrospectio=}}: “Hîc post orationes ''Steinmeieri'', ''Pistorii'', ''Scholzii'' non possum, quin pudeat me coram compatriotis meis Americanis.”</ref><ref>"Pergent tamen petroleum emere ā Russīs, quamquam nūntiāvit Olaus Scholzius, cancellārius Germānōrum"; [https://nuntiilatini.com/2022/02/25/die-vicesimo-quinto-mensis-februarii/ Diē vīcēsimō quīntō mēnsis Februāriī], ''Nuntii Latini'', [[Bellinghamia|Bellinghamiae]], [[Occidentalis Universitas Vasintoniensis]], 25 Februarii 2022.</ref> vulgo ''Olaf Scholz'' (natus: [[14 Iunii]] [[1958]] [[Osnabruga]]e), [[politicus|vir publicus]] [[Germania]]e, [[cancellarius foederalis]] et sodalis factionis [[SPD]] est.
== Iuventus et munus ==
Parentes mercatores vestium fuerunt. Scholzius [[Hamburgum|Hamburgi]] in vico [[Altona]] crevit et scholam frequentavit. Postquam examen maturitatis anno [[1977]] adeptus est, Scholzius Hamburgi iurisprudentiae studebat et ab anno [[1985]] iurisconsultus laborat. Praeterea annis [[1990]] - [[1998]] syndicus erat foederis societatum consumptionis Germanicarum.
== Cursus honorum ==
Scholzius, qui ab anno [[1975]] sodalis SPD est, anno [[1998]] legatus in [[Dieta Foederalis Germaniae|Dietam Foederalem]] electus est. Anno [[2000]] - [[2004]] etiam praeses suae factionis Hamburgi erat. Anno [[2001]] Dietam Foederalem reliquit, ut senator Hamburgi rerum internarum fieret. Ad quem honorem [[Ortvinus Runde]], primus magister civium, ei adhíbuit. Sed paucis mensibus post, cum SPD Hamburgi electionem perdidisset, Scholzius hunc magistratum relinquere coactus est. Eodem anno iterum in Dietam Foederalem missus est. Annis [[2002]] - [[2004]] [[Secretarius generalis SPD|secretarius generalis]] suae factionis erat. Cum [[Gerhardus Schröder]] praeses suae factionis recessisset, etiam Scholzius officium reliquit. Anno [[2005]] [[CDU]] et SPD foedus regnandi fecerunt. Postquam [[Administer Foederalis Laboris]] [[Franciscus Müntefering]] anno [[2007]] a magistratu se abdicavisset, Scholzius eius successor nominatus est. Post electionem anni [[2009]] cum ceteris administris SPD consilium administrorum reliquit et [[22 Octobris]] vicarius praeses legatorum factionis suae in Dieta Foederali electus est. [[13 Novembris]] 2009 etiam vicarius praeses suae totius factionis electus est. [[25 Novembris]] [[2010]] factio [[Virides|GAL]] - id nomen viridum Hamburgi est - pronuntiavit, se foedus regendi cum [[CDU]] et magistro civium eius [[Christopherus Ahlhaus|Christophero Ahlhaus]] finiturum. Suffragium novum die [[20 Februarii]] [[2011]] habitum est atque Scholzius maximam partem suffragiorum accepit. [[7 Martii]] novus magister civium Hamburgi a parlamento electus est. Itaque die [[10 Martii]] Dietam Foederalem reliquit. Die [[14 Februarii]] [[2018]] pro tempore praeses SPD electus est post [[Martinus Schulz|Martinum Schulz]]. Die [[14 Martii]] [[2018]] novus [[Administer Foederalis Aerarii Publici]] electus est. Magister civium Hamburgi [[Petrus Tschentscher]] die [[28 Martii]] ei successit<ref>[http://www.faz.net/aktuell/politik/inland/hamburg-tschentscher-zum-neuen-buergermeister-gewaehlt-15516996.html faz.de die 28 Martii 2018]</ref>. Die [[8 Decembris]] [[2021]], [[cancellarius foederalis]] Germaniae [[Administratio Scholz|electus est]].
== Notae ==
<references />
== Nexus externi ==
{{CommuniaCat|Olaf Scholz|Olaum Scholzium}}
{{Fontes biographici}}
* [https://web.archive.org/web/20100510120007/http://www.olafscholz.de/deutsch/home/index.php Pagina personalis] {{Ling|Theodisce}}
* [http://webarchiv.bundestag.de/archive/2007/0206/mdb/bio/S/scholol0.html Curriculum vitae in pagina Dietae Foederalis Germaniae] {{Ling|Theodisce}}
* [https://www.bbc.co.uk/programmes/w3csy931 Colloquium percontativum] apud ''[[BBC]]'' {{Ling|Anglice}}
{{Cancellarii Germaniae}}
{{Administri Foederales Laboris (Germania)}}
{{Administri Foederales Aerarii Publici}}
{{Consilium Ministrorum Merkel I}}
{{Consilium Ministrorum Merkel IV}}
{{Consilium Ministrorum Scholz}}
{{Praesides Factionis Socialis Democraticae Germaniae}}
{{Secretarii generales SPD}}
{{Magistri Civium Primi Hamburgi}}
{{Lifetime|1958||Scholz, Olaus}}
[[Categoria:Alumni Universitatis Hamburgensis]]
[[Categoria:Legati Diaetae foederalis Germaniae]]
[[Categoria:Administri Foederales Laboris]]
[[Categoria:Administri Foederales Aerarii Publici]]
[[Categoria:Cancellarii Germaniae]]
[[Categoria:Praesides SPD]]
[[Categoria:Secretarii generales SPD]]
[[Categoria:Magistri civium superiores Hamburgi]]
dzuzfp21cla57m8k608un5q303e6ico
Praemium Strega
0
80866
4001896
3724944
2026-11-10T21:25:37Z
LilyKitty
18316
de laureatibus ad annum 2026
4001896
wikitext
text/x-wiki
[[Fasciculus:VillaGiulia.jpg|350px|thumb|right|Villa Iulia ubi praemii petitiones aguntur]]
''' Praemium Strega''' est [[litterae|litterarum]] praemium anno [[1947]] a [[Guido Alberti|Guidone Alberti]] e [[Maria Bellonci]] creatum, quod libro in [[Italia]] edito tribuitur.
== Laureati ==
* 1947 - [[Ennius Flaiano]], ''Tempo di uccidere''
* 1948 - [[Vincentius Cardarelli]], ''Villa Tarantola''
* 1949 - [[Ioannes Baptista Angioletti]], ''La memoria''
* 1950 - [[Caesar Pavese]], ''La bella estate''
* 1951 - [[Conradus Alvaro]], ''Quasi una vita''
* 1952 - [[Albertus Moravia]], ''I racconti''
* 1953 - [[Maximus Bontempelli]], ''L'amante fedele''
* 1954 - [[Marius Soldati]], ''Lettere da Capri''
* 1955 - [[Ioannes Comisso]], ''Un gatto attraversa la strada''
* 1956 - [[Georgius Bassani]], ''Cinque storie ferraresi''
* 1957 - [[Elsa Morante]], ''[[L'isola di Arturo]]''
* 1958 - [[Dino Buzzati]], ''Sessanta racconti''
* 1959 - [[Iosephus Tomasi di Lampedusa]], ''[[Il Gattopardo (mythistoria)|Il gattopardo]]''
* 1960 - [[Carolus Cassola]], ''[[La ragazza di Bube]]''
* 1961 - [[Raphael La Capria]], ''Ferito a morte''
* 1962 - [[Marius Tobino]], ''Il clandestino''
* 1963 - [[Natalia Ginzburg]], ''[[Lessico famigliare]]''
* 1964 - [[Ioannes Arpino]], ''L'ombra delle colline''
* 1965 - [[Paulus Volponi]], ''La macchina mondiale''
* 1966 - [[Michael Prisco]], ''Una spirale di nebbia''
* 1967 - [[Anna Maria Ortese]], ''Poveri e semplici''
* 1968 - [[Albertus Bevilacqua]], ''L'occhio del gatto''
* 1969 - [[Lalla Romano]], ''Le parole tra noi leggere''
* 1970 - [[Guido Piovene]], ''Le stelle fredde''
* 1971 - [[Raphael Brignetti]], ''La spiaggia d'oro''
* 1972 - [[Ioseph Dessì]], ''Paese d'ombre''
* 1973 - [[Manlius Cancogni]], ''Allegri, gioventù''
* 1974 - [[Gulielmus Petroni]], ''La morte del fiume''
* 1975 - [[Thomas Landolfi]], ''A caso''
* 1976 - [[Fausta Cialente]], ''Le quattro ragazze Wieselberger''
* 1977 - [[Fulvius Tomizza]], ''La miglior vita''
* 1978 - [[Ferdinandus Camon]], ''Un altare per la madre''
* 1979 - [[Primus Levi]], ''La chiave a stella''
* 1980 - [[Victor Gorresio]], ''La vita ingenua''
* 1981 - [[Humbertus Eco]], ''[[Il nome della rosa]]''
* 1982 - [[Goffredus Parise]], ''Il sillabario n.2''
* 1983 - [[Marius Pomilio]], ''Il Natale del 1833''
* 1984 - [[Petrus Citati]], ''Tolstoj''
* 1985 - [[Carolus Sgorlon]], ''L'armata dei fiumi perduti''
* 1986 - [[Maria Bellonci]], ''Rinascimento privato''
* 1987 - [[Stanislaus Nievo]], ''Le isole del paradiso''
* 1988 - [[Gesualdo Bufalino]], ''Le menzogne della notte ''
* 1989 - [[Ioseph Pontiggia]], ''La grande sera ''
* 1990 - [[Sebastianus Vassalli]], ''La chimera''
* 1991 - [[Paulus Volponi]], ''La strada per Roma''
* 1992 - [[Vincentius Consolo]], ''Nottetempo, ''casa per casa''
* 1993 - [[Dominicus Rea]], ''Ninfa plebea''
* 1994 - [[Georgius Montefoschi]], ''La casa del padre''
* 1995 - [[Maria Theresia Di Lascia]], ''Passaggio in ombra''
* 1996 - [[Alexander Barbero]], ''Bella vita e guerre altrui di Mr. Pyle, ''gentiluomo''
* 1997 - [[Claudius Magris]], ''Microcosmi ''
* 1998 - [[Aentius Siciliano]], ''I bei momenti ''
* 1999 - [[Dacia Maraini]], ''Buio ''
* 2000 - [[Ernestus Ferrero]], ''N. ''
* 2001 - [[Dominicus Starnone]], ''Via Gemito ''
* 2002 - [[Margarita Mazzantini]], ''Non ti muovere ''
* 2003 - [[Melania G. Mazzucco]], ''Vita''
* 2004 - [[Hugo Riccarelli]], ''Il dolore perfetto ''
* 2005 - [[Mauritius Maggiani]], ''Il viaggiatore notturno ''
* 2006 - [[Sandro Veronesi]], ''Caos calmo''
* 2007 - [[Nicolaus Ammaniti]], ''Come Dio comanda''
* 2008 - [[Paulus Giordano]], ''La solitudine dei numeri primi''
* 2009 - [[Titianus Scarpa]], ''Stabat Mater''
* 2010 - [[Antonius Pennacchi]], ''Canale Mussolini''
* 2011 - [[Eduardus Nesi]], ''Storia della mia gente''
* 2012 - [[Alexander Piperno]], '' Inseparabili''
* 2013 - [[Gualterius Siti]], '' Resistere non serve a niente ''
* 2014 - [[Franciscus Piccolo]], '' Il desiderio di essere come tutti ''
* 2015 - [[Nicolaus Lagioia]], ''La ferocia''
* 2016 - [[Edoardo Albanati]], ''La scuola cattolica''
* 2017 - [[Paulus Congnetti]], ''Le otto montagne''
* 2018 - [[Helena Janeczek]], ''La ragezza con la Leica''
* 2019 - [[Antonius Scuati]], ''M. Il figlio del secolo''
* 2020 - [[Sandorus Veronesi]], ''Il colibri''
* 2021 - [[Emanuelus Trevi]], ''Due vite''
* 2022 - [[Marinus Desiati]], ''Spatriati''
* 2023 - [[Ada D'Adamo]], ''Come d'aria''
* 2024 - [[Donatella Di Pietrantonio]], ''L'età fragile''
* 2025 - [[Andrea Bajani]], ''L'anniversario''
* 2026 - [[Michael Mari]], ''I conviati di pietra''
== Nexus externus ==
* [https://web.archive.org/web/20100126030127/http://www.strega.it/premio.html Praemii Strega pagina interretialis]
[[Categoria:Praemia|Strega]]
[[Categoria:Incepta 1947]]
[[Categoria:Litterae Italianae]]
ehw3fkubudoevpkru0l6cxvkfet3cg6
Formula:Taxinomia dubia
10
87519
4001852
3261898
2026-11-10T15:37:33Z
Grufo
64423
Formulam {{[[Formula:Capsa annuntiationis|Capsa annuntiationis]]}} in locum tabellae substitui; minutiae; documentationem in seorsam paginam movi
4001852
wikitext
text/x-wiki
<includeonly>{{Capsa annuntiationis
| imago = Linné-Classes Plantarum-Cesalpino.jpg
| pigmentum = var(--background-color-warning-subtle, #fdf2d5)
| color = var(--background-color-content-removed, #ffe49c)
| 1 =
'''Taxinomia et Latinitas huius stipulae dubiae sunt'''
{{Nexus ad recensendum|{{FULLPAGENAME}}|Taxinomiam e fontibus fidelibus verifica, in textum seu capsam converte, citationes adde}} si potes.
}}{{#ifeq:{{{propositum|}}}|exhibitio||{{L-1}}[[Categoria:Scientia corrigenda vel amplificanda]]}}</includeonly><noinclude>{{Documentatio}}</noinclude>
1myj7gspampu7a3kpt608al4xybyxgu
4001856
4001852
2026-11-10T16:20:33Z
Grufo
64423
De imagine
4001856
wikitext
text/x-wiki
<includeonly>{{Capsa annuntiationis
| imago = Linnaei Clavis classium plantarum, translucida.svg
| pigmentum = var(--background-color-warning-subtle, #fdf2d5)
| color = var(--background-color-content-removed, #ffe49c)
| 1 =
'''Taxinomia et Latinitas huius stipulae dubiae sunt'''
{{Nexus ad recensendum||Taxinomiam e fontibus fidelibus verifica, in textum seu capsam converte, citationes adde}} si potes.
}}{{#ifeq:{{{propositum|}}}|exhibitio||{{L-1}}[[Categoria:Scientia corrigenda vel amplificanda]]}}</includeonly><noinclude>{{Documentatio}}</noinclude>
87j4op0cdq0yf86u89rzxde22e91twv
Laurus (Campania)
0
87946
4001989
3593988
2026-11-11T10:14:46Z
InternetArchiveBot
139091
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7)
4001989
wikitext
text/x-wiki
{{pro pagina discretiva vide|Laurus (discretiva)}}
{{Capsa urbis Vicidata}}
[[Fasciculus:Lauro (vista da S.Angelo).JPG|thumb|Laurus (Campania)]]
'''Laurus'''<ref>[http://books.google.it/books?id=4EVkhIl-TN4C&printsec=frontcover&hl=it#v=onepage&q&f=false Dizionario geografico-istorico-fisico del regno di Napoli, composto dall'Abate Francesco sacco - Di Francesco Sacco]</ref><ref>{{Campanini}}</ref> {{victio|Laurus|i|m}} ([[Lingua Italiana|Italiane]]: ''[[:it:Lauro (Italia)|Lauro]]'') est [[oppidum]] [[Italia]]e et [[Commune Italiae|municipium]], circiter 3 700 incolarum, in [[Regio Italiae|Regione]] [[Campania]], in [[Provincia Abellinas|Provincia Abellinati]] et in [[Vallum Lauri|Vallo Lauri]] historica ac geographica regione situm. Incolae ''Lauretani'' appellantur.
== Insigne ==
<gallery>
Fasciculus:Corona di comune.svg|''[[Municipium Italiae]]''
</gallery>
== Geographia ==
* [[Vallum Lauri]] seu [[Vallum Lauretanum]]
== Praeclari cives ==
Lauro olim vixerunt aut nati sunt et hodie vivunt multi praeclari homines, inter quos:
* [[Humbertus Nobile]], celeberrimus [[Explorator]] [[Italia|Italicus]],
== Municipia finitima ==
* Carbonara di Nola ([[Neapolis (provincia)|NA]]),
* Domicella,
* Moschiano,
* Pago del Vallo di Lauro,
* Palma Campania ([[Neapolis (provincia)|NA]]),
* Quindici,
* Taurano.
{{NexInt}}
* [[Campania]],
* [[Provincia Abellinas|Provincia Abellinas / Abellinensis]],
* [[Vallum Lauri]] seu [[Vallum Lauretanum]]
* [[Ager Nolanus]],
* [[Abellinum]] (''Urbs''),
* [[Urbes Italiae]].
== Nexus externi ==
* [https://web.archive.org/web/20160725020038/http://www.comune.lauro.av.it/ Situs publicus] {{Ling|Lingua Italiana{{!}}Italiane}}
{{CommuniaCat|Lauro|Laurum}}
== Pinacotheca ==
<gallery>
Image:Map - IT - Avellino - Blank.svg|Collocatio finium Municipii in Provincia Abellinati.
</gallery>
== Notae ==
<references />
{{urbs-stipula}}
[[Categoria:Municipia in provincia Abellini]]
[[Categoria:Municipia Valli Lauri]]
s2sqfcxoen4cjjnbdmidw57br25dvrz
Gualdum Captaneorum
0
118278
4001837
3593810
2026-11-10T13:15:28Z
InternetArchiveBot
139091
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7)
4001837
wikitext
text/x-wiki
{{pro pagina discretiva vide|Gualdum (discretiva)}}
{{Capsa urbis Vicidata}}
[[Fasciculus:Gualdo z01.jpg|thumb|Gualdum Captaneorum]]
'''Gualdum Captaneorum''' ([[Lingua Italiana|Italiane]]: ''[[:it:Gualdo Cattaneo|Gualdo Cattaneo]]'') est [[oppidum]] [[Italia]]e et [[Commune Italiae|municipium]], circiter 6 500 incolarum, in [[Regio Italiae|Regione]] [[Umbria]] ac in [[Provincia Italiae|Provincia]] [[Provincia Perusina|Perusina]] situm. Incolae ''Gualdenses'' appellantur.
== Insigne ==
<gallery>
Fasciculus:Corona di comune.svg|''[[Municipium Italiae]]''
</gallery>
== Fractiones, vici et loci in municipio ==
== Municipia finitima ==
* [[Cannaria]] ([[Lingua Italiana|Italiane]]: ''[[:it:Cannara|Cannara]]''),
* [[Collis Attonis]] ([[Lingua Italiana|Italiane]]: ''[[:it:Collazzone|Collazzone]]''),
* [[Cors Coronae]] ([[Lingua Italiana|Italiane]]: ''[[:it:Montefalco|Montefalco]]''),
* [[Castrum Jani]] ([[Lingua Italiana|Italiane]]: ''[[:it:Giano nell'Umbria|Giano nell'Umbria]]''),
* [[Martanae Tudertinorum]] ([[Lingua Italiana|Italiane]]: ''[[:it:Massa Martana|Massa Martana]]''),
* [[Mevania]] ([[Lingua Italiana|Italiane]]: ''[[:it:Bevagna|Bevagna]]''),
* [[Tuder]] (gen. ''Tuderis'') (''[[Colonia Julia Fida Tuder]]''), deinde [[Tudertum]], ([[Lingua Italiana|Italiane]]: ''[[:it:Todi|Todi]]''),
* [[Vettona]] ([[Lingua Italiana|Italiane]]: ''[[:it:Bettona|Bettona]]'').
{{NexInt}}
* [[Umbria]],
* [[Provincia Perusina]],
* [[Perusia]] (''urbs''),
* [[Municipium Italiae]].
== Nexus externi ==
* [https://web.archive.org/web/20100913053132/http://www.comune.gualdocattaneo.pg.it/ Situs publicus]
{{CommuniaCat|Gualdo Cattaneo|Gualdum Captaneorum}}
== Pinacotheca ==
<gallery>
Image:Map of comune of Gualdo Cattaneo (province of Perugia, region Umbria, Italy).svg|Collocatio finium Municipii in Provincia Perusina.
</gallery>
== Notae ==
<references />
{{urbs-stipula}}
[[Categoria:Municipia in provincia Perusiae]]
15ujjwhewye2pbu2se67e17lmjllxj6
Goeznoveus
0
124883
4001834
3964187
2026-11-10T12:46:22Z
InternetArchiveBot
139091
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7)
4001834
wikitext
text/x-wiki
{{Capsa urbis Vicidata}}
[[Fasciculus: Gouesnou église.jpg|thumb|200 px|Goeznovei [[ecclesia (aedificium)|ecclesia]]]]
'''Goëznoveus'''<ref>Arthur Le Moyne de La Borderie, ''in: Legenda Sancti Goeznovei'' in : ''Bulletin de la société archéologique du Finisterre'', [[Coriosopitum|Coriosopiti]], 1882, imprimerie Caen, T. IX, p. 232-233. {{Ling|Latine|Francice}}</ref> ([[Francogallice]] ''Gouesnou'', [[Lingua Britonica|Britonice]] ''Gouenoù'') est commune 6317 incolarum (anno [[2008]]) [[Tabula administrativa Franciae|praefecturae]] [[Finis Terrae (praefectura Franciae)|Finis Terrae]] in [[Francia]]e occidentalis regione [[Britannia Minor]]e.
== Geographia ==
Apud Goeznoveum amniculus [[Caprella]] oritur.
{{NexInt}}
* [[Index communium praefecturae Finis Terrae]]
== Notae ==
<references />
== Nexus externi ==
{{CommuniaCat|Gouesnou|Goeznoveum}}
* [https://web.archive.org/web/20170812041916/http://www.gouesnou.fr/ Goeznovei pagina interretialis] {{Ling|Francice}}
* {{INSEE commune|29061|de=Goeznoveo}}
{{geo-stipula}}
[[Categoria:Communia Praefecturae Finis Terrae]]
[[Categoria:Loci habitati praefecturae Finis terrae]]
a09gedzrypr8hqvoq6sarpet95o0xc5
Grandis Alverniacum
0
128423
4001836
3958561
2026-11-10T12:57:37Z
InternetArchiveBot
139091
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7)
4001836
wikitext
text/x-wiki
[[Fasciculus:Grand-Auverné - manoir de la Petite-Haie.JPG|thumb|200 px|Grandis Alverniaci manerium Parva Haya notum]]
[[Fasciculus:Blason ville fr Grand-Auverné (Loire-Atlantique).svg|thumb|200 px|Sancti Madulfi signum [[Scientia heraldica|heraldicum]]]]
'''Grandis Alverniacum'''<ref>Alverniaco (1135) - ''Bulletin de la société archéologique de Nantes et du Département de la Loire-Inférieure'', [[Portus Namnetum|Namnetibus]], 1877, T. 16, p.90. [http://archive.org/stream/bulletinsocietea16soci#page/n7/mode/2up] {{Ling|Latine|Francogallice}}}</ref> ([[Francogallice]] ''Grand-Auvernéf'', [[Lingua Gallonica|Gallonice]] ''Graund-Auvernaé'', [[Lingua Britonica|Britonice]] ''Arwerneg-Veur'') est commune 805 incolarum (anno [[2010]]) [[Tabula administrativa Franciae|praefecturae]] [[Liger Atlanticus|Ligeris Atlantici]] in [[Francia]]e occidentalis regione [[Pagi Ligeris (regio Franciae)|Pagis Ligeris]].
{{NexInt}}
* [[Index communium praefecturae Ligeris Atlantici]]
== Notae ==
<references />
== Nexus externi ==
{{CommuniaCat|Grand-Auverné |Grandis Alverniacum}}
* [https://web.archive.org/web/20150511132659/http://grand-auverne.a3w.fr/ Grandis Alverniaci pagina interretialis] {{Ling|Francogallice}}
* {{INSEE commune|44065|de=Grandi Alverniaco}}
{{geo-stipula}}
[[Categoria:Communia praefecturae Ligeris Atlantici]]
[[Categoria:Loci habitati praefecturae Ligeris Atlantici]]
49ag4i06je6y1e9xayzngf8vng9essx
La Meilleraye-de-Bretagne
0
128538
4001976
3987867
2026-11-11T09:22:35Z
InternetArchiveBot
139091
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7)
4001976
wikitext
text/x-wiki
[[Fasciculus:Blason ville fr La Mailleraye-de-Bretagne (Loire-Atlantique).svg|thumb|200 px|La Meilleraye-de-Bretagne:vexillum]]
''' La Meilleraye-de-Bretagne''' ([[Lingua Britonica|Britonice]] '''Melereg-Breizh''') est commune 1246 incolarum (anno [[2008]]) [[Tabula administrativa Franciae|praefecturae]] [[Liger Atlanticus|Ligeris Atlantici]] in [[Francia]]e occidentalis regione [[Pagi Ligeris (regio Franciae)|Pagis Ligeris]].
{{NexInt}}
* [[Index communium praefecturae Ligeris Atlantici]]
== Nexus externi ==
{{CommuniaCat|La Meilleraye-de-Bretagne|La Meilleraye-de-Bretagne}}
* [https://web.archive.org/web/20160309144318/http://la-meilleraye-de-bretagne.monclocher.fr/ La Meilleraye-de-Bretagne pagina interretialis]
{{geo-stipula}}
[[Categoria:Communia praefecturae Ligeris Atlantici]]
[[Categoria:Loci habitati praefecturae Ligeris Atlantici]]
hrd5lujpx1114m2lggf838tijgl3eeo
Saint-Chély-d'Apcher
0
129030
4001891
3451054
2026-11-10T20:08:57Z
Pippobuono
54500
capsa et fontes
4001891
wikitext
text/x-wiki
{{Capsa urbis Vicidatorum}}
[[Fasciculus:FR-48-Saint-Chély-d'Apcher02.JPG|thumb|upright|left|Saint-Chély-d'Apcher]]
''' Saint-Chély-d'Apcher''' est commune {{formatnum:3955}} incolarum (anno [[2023]]) [[Tabula administrativa Franciae|praefecturae]] [[Losara (praefectura Franciae)|Losarae]] in [[Francia]]e australis regione [[Occitania (regio hodierna)|Occitania]].
{{NexInt}}
* [[Index communium praefecturae Losarae]]
== Nexus externi ==
{{CommuniaCat| Saint-Chély-d'Apcher| Saint-Chély-d'Apcher}}
{{Fontes geographici}}
* {{opus|url=https://www.stchelydapcher.fr/|titulus=Saint-Chély-d'Apcher pagina interretialis}}
{{geo-stipula}}
[[Categoria:Communia praefecturae Lesurae]]
[[Categoria:Loci habitati praefecturae Lesurae]]
m2347gvowvjx5sgblipi9skpwr8na9t
Hero and Leander (Marlowe)
0
133319
4001850
3603033
2026-11-10T15:13:36Z
InternetArchiveBot
139091
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7)
4001850
wikitext
text/x-wiki
{{titulus italicus}}[[Fasciculus:Marlowe Hero and Leander 1598.jpg|thumb|Titulus ''Hero and Leander'' (1598) ([[Bibliotheca Shakesperiana Folger]])]]
'''''Hero and Leander''''' est carmen epicum de [[Hero et Leander|personis Ovidii]] a [[Christophorus Marlowe|Christophoro Marlowe]] inceptum; quo mortuo carmen imperfectum manebat, sed anno [[1598]] divulgatum est. Postea a [[Georgius Chapman|Georgio Chapman]] confectum est.
== Editiones ==
* 1598 : ''Hero and Leander''. By Christopher Marloe. London: printed by Adam Islip, for Edward Blunt [https://web.archive.org/web/20131218233806/http://shakespeare.folger.edu/cgi-bin/Pwebrecon.cgi?BBID=158843 Textus] apud [[Bibliotheca Shakesperiana Folger|Bibliothecam Shakesperianam Folger]]
== Nexus externi ==
* [[s:en:Hero and Leander|Textus apud Vicifontem Anglicam]]
* [http://www.perseus.tufts.edu/hopper/text?doc=Perseus:text:1999.03.0012 Textus apud Perseus] {{Ling|Anglice}}
{{Marlowe tituli}}
{{Chapman tituli}}
{{Lit-stipula}}
[[Categoria:Christophorus Marlowe]]
[[Categoria:Georgius Chapman]]
[[Categoria:Scripta 1598]]
[[Categoria:Angliae scripta]]
[[Categoria:Litterae Anglicae]]
[[Categoria:Carmina epica]]
4fkmi86wfx7k60ja1tpcggjuh75xywf
Guardia Alpheria
0
153911
4001839
3593816
2026-11-10T13:17:49Z
InternetArchiveBot
139091
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7)
4001839
wikitext
text/x-wiki
{{pro pagina discretiva vide|Guardia}}
{{Capsa urbis Vicidata}}
[[Fasciculus:S Maria Dall Assunta Guardialfiera.jpg|thumb|Guardia Alpheria]]
'''Guardia Alpheria'''<ref>[http://books.google.it/books?id=4EVkhIl-TN4C&printsec=frontcover&hl=it#v=onepage&q&f=false Dizionario geografico-istorico-fisico del regno di Napoli, composto dall'Abate Francesco sacco - Di Francesco Sacco]</ref> (alia nomina: ''Guardia Alferia'', ''Guardia Alferii'', ac una ''Guardia'') ([[Lingua Italiana|Italiane]]: ''[[:it:Guardialfiera|Guardialfiera]]'') est [[oppidum]] [[Italia]]e et [[Commune Italiae|municipium]], circiter 1 200 incolarum, in [[Regio Italiae|Regione]] [[Molisium|Molisina]] ac in [[Provincia Campobassensis|Provincia Campobassensi]] situm. Incolae ''Guardienses'' appellantur.
== Insigne ==
<gallery>
Fasciculus:Corona di comune.svg|''[[Municipium Italiae]]''
</gallery>
== Ecclesia Catholica Romana ==
Guardia Alpheria fuit [[sedes episcopalis]] [[Ecclesia Catholica Romana|Ecclesiae Catholicae Romanae]] et hodie [[Sedes Titularis Ecclesiae Catholicae Romanae|Sedes Titularis]] [[Ecclesia Catholica Romana|Ecclesiae Catholicae Romanae]] est. Nomen sedis episcopalis [[Dioecesis Guardiensis]]<ref name=cathier>http://www.catholic-hierarchy.org/</ref> est.
== Loci ==
* [[Lacus Guardiae Alferiae]] (deinde [[Guardia Regia]]) ([[Lingua Italiana|Italiane]]: ''[[:it:Lago di Guardialfiera|Lago di Guardialfiera]]''),
== Municipia finitima ==
* [[Aquaviva Collis Crucis]] (seu [[Aquaviva ac Collis Crucis]]) ([[Lingua Italiana|Italiane]]: ''[[:it:Acquaviva Collecroce|Acquaviva Collecroce]]''),
* [[Arx Calela]] (seu [[Arx Calena]], [[Arx Kalenae]], deinde [[Casa Arcalenda]], [[Casalis de Calenda]] ac [[Casacalenda]]) ([[Lingua Italiana|Italiane]]: ''[[:it:Casacalenda|Casacalenda]]''),
* [[Castelluccium Aquae Borranae]] (seu [[Castelluccium Aquae Buranae]] deinde [[Castrum Mauri]]) ([[Lingua Italiana|Italiane]]: ''[[:it:Castelmauro|Castelmauro]]''),
* [[Civitas Campi Marani]] (seu [[Civitas Campumarini]]) ([[Lingua Italiana|Italiane]]: ''[[:it:Civitacampomarano|Civitacampomarano]]''),
* [[Larinum]] ([[Lingua Italiana|Italiane]]: ''[[:it:Larino|Larino]]''),
* [[Luparia]] ([[Lingua Italiana|Italiane]]: ''[[:it:Lupara (Italia)|Lupara]]''),
* [[Palata]] (vel [[Palatella]]) ([[Lingua Italiana|Italiane]]: ''[[:it:Palata|Palata]]'').
{{NexInt}}
* [[Molisium]],
* [[Provincia Campobassensis]],
* [[Campus Bassus]].
== Nexus externi ==
* [https://web.archive.org/web/20120331044554/http://www.comune.guardialfiera.cb.it/ Situs publicus] {{Ling|Lingua Italiana{{!}}Italiane}}
{{CommuniaCat|Guardialfiera|Guardiam Alpheriam}}
== Pinacotheca ==
<gallery>
Imago:Map of comune of Guardialfiera (province of Campobasso, region Molise, Italy).svg|Collocatio finium Municipii Guardiae Alferiae in Provincia Campobassensi.
</gallery>
== Notae ==
<references />
{{urbs-stipula}}
[[Categoria:Municipia in provincia Campi Bassi]]
[[Categoria:Urbes Sedes Episcopales Titulares Italiae]]
es4i3tbqheq7f4sgsqmj7ge1bp9k407
Ligabitium
0
159365
4002006
3594031
2026-11-11T11:30:11Z
InternetArchiveBot
139091
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7)
4002006
wikitext
text/x-wiki
{{Capsa urbis Vicidata}}
[[Fasciculus:Gabicce Mare. Costa Adriatica di Romagna.jpg|thumb|Ligabitium]]
'''Ligabitium''' {{victio|Ligabitium|ii|n}} ([[Lingua Italiana|Italiane]]: ''[[:it:Gabicce Mare|Gabicce Mare]]'') est [[oppidum]] [[Italia]]e et [[Commune Italiae|municipium]], in [[Regio Italiae|Regione]] [[Marchia Anconitana]] ac in [[Provincia Pisaurensis et Urbinas|Provincia Pisaurensi et Urbinati]] situm.
== Insigne ==
<gallery>
Fasciculus:Corona di comune.svg|''[[Municipium Italiae]]''
</gallery>
== Municipia finitima ==
{{NexInt}}
* [[Marchia Anconitana]],
* [[Provincia Pisaurensis et Urbinas]],
* [[Pisaurum]] et [[Urbinum]] (''Urbes''),
* [[Municipium Italiae]].
== Nexus externi ==
* [https://web.archive.org/web/20160708224344/http://www.comune.gabicce-mare.ps.it/ Situs Publicus] {{Ling|Lingua Italiana{{!}}Italiane}}
{{CommuniaCat|Gabicce Mare}}
== Pinacotheca ==
<gallery>
Imago:Map of comune of Gabicce Mare (province of Pesaro and Urbino, region Marche, Italy).svg|Collocatio finium Municipii in Provincia Pisaurensi et Urbinati.
</gallery>
== Notae ==
<references />
{{urbs-stipula}}
[[Categoria:Municipia in provincia Pisauri et Urvini]]
[[Categoria:Municipia Romandiolae]]
d9l40kaxbzpz67e3eac1ecwyozxt56c
La Aldea de San Nicolás
0
161025
4001972
3006413
2026-11-11T09:12:42Z
InternetArchiveBot
139091
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7)
4001972
wikitext
text/x-wiki
[[Fasciculus: GC AldeadeSanNicolas.png|thumb|Conlocatio vici in [[insula Canaria]]]]
[[Fasciculus:Gran canaria-797.JPG| left|300 px |thumb|San Nicolás de Tolentino: litus]]
''' La Aldea de San Nicolás''' (usque ad annum [[2005]] '''San Nicolás de Tolentino''') est commune [[Hispania|Hispanicum]], in [[insulae Canariae|communitatis Autonomae Canariarum]] [[insula Canaria]] et in [[Provincia Palmaria]] situm, cui anno [[2011]] 8626 incolarum sunt.
== Nexus externi ==
{{CommuniaCat|La Aldea de San Nicolás|La Aldea de San Nicolás}}
* [https://web.archive.org/web/20200811165607/http://laaldeadesannicolas.es/ Communis pagina interretialis]
{{urbs-stipula}}
[[Categoria:Canariae Insulae]]
[[Categoria:Communia Hispaniae]]
glw7i3ksodpbd2wo11gwblijnrbhl68
L'Estany
0
163404
4001833
3867741
2026-11-10T12:08:45Z
IacobusAmor
1163
Augenda
4001833
wikitext
text/x-wiki
{{Augenda|2026|11}}
{{Capsa urbis Vicidata}}
[[Fasciculus:Spain, Catalonia, L'Estany.JPG |thumb|Despectus in vicum.]]
'''L'Estany''' ([[Hispanice]] ''Estany'') est [[commune]] [[Hispania|Hispanicum]] in [[Catalaunia]]e [[Provincia Barcinonensis|Provincia Barcinonensi]] situm, cui anno [[2011]] 393 incolarum sunt.
== Nexus externus==
{{CommuniaCat|L'Estany|L'Estany}}
{{urbs-stipula}}
[[Categoria:Catalonia]]
[[Categoria:Communia Hispaniae]]
h3mqnqfn3uzaemo50e89kah9vkp9z6l
Les Franqueses del Vallès
0
163414
4001995
3867748
2026-11-11T10:45:51Z
InternetArchiveBot
139091
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7)
4001995
wikitext
text/x-wiki
{{Capsa urbis Vicidata}}
[[Fasciculus:AJuntament Franqueses.jpg| 300 px|thumb|Les Franqueses del Vallès: vici conciliabulum]]
''' Les Franqueses del Vallès''' ([[Hispanice]]: '' Las Franquesas del Vallés'') est [[commune]] [[Hispania|Hispanicum]] in [[Catalaunia]]e [[Provincia Barcinonensis|Provincia Barcinonensi]] situm, cui anno [[2011]] 18693 incolarum sunt.
== Nexus externi ==
{{CommuniaCat|Les Franqueses del Vallès|Les Franqueses del Vallès}}
* [https://web.archive.org/web/20100925232034/http://www.lesfranqueses.org/ Communis pagina interretialis]
{{urbs-stipula}}
[[Categoria:Catalonia]]
[[Categoria:Communia Hispaniae]]
grko0u986cpym2uqbibu8uod80nv9uh
La Houblonnière
0
164410
4001973
3965257
2026-11-11T09:19:42Z
InternetArchiveBot
139091
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7)
4001973
wikitext
text/x-wiki
[[Fasciculus:Chateau_de_la_Houblonniere.jpg |thumb|300px|La Houblonnière: oppidum]]
''' La Houblonnière''' est commune [[Francia|Francicum]] 336 incolarum (anno [[2009]]) [[Tabula administrativa Franciae|praefecturae]] [[Calva Dorsa|Calvorum Dorsorum]] in regione [[Normannia Inferior]]i.
{{NexInt}}
* [[Index communium praefecturae Calvorum Dorsorum]]
== Nexus externi ==
{{CommuniaCat|La Houblonnière|La Houblonnière}}
* {{INSEE commune|14337|de=La Houblonnière}}
* [https://web.archive.org/web/20120309020650/http://www.cclisieuxpaysdauge.fr/index.php?option=com_content&view=article&id=10&Itemid=141 Pagina La Houblonnière dicata apud Societatis Communium paginas interretiales]
{{geo-stipula}}
[[Categoria:Communia praefecturae Rupis Calvadosiae]]
[[Categoria:Loci habitati praefecturae Rupis Calvadosiae]]
3648kn9oaeapkylssqo6e9yrott5x9u
Ierbum
0
169802
4001866
3522292
2026-11-10T17:25:04Z
InternetArchiveBot
139091
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7)
4001866
wikitext
text/x-wiki
{{Capsa urbis Vicidata}}
'''Ierbum'''<ref>[http://www.lombardiabeniculturali.it/ www.lombardiabeniculturali.it]</ref> {{victio|Ierbum|i|n}} ([[Lingua Italiana|Italiane]]: ''[[:it:Zerbo|Zerbo]]'') est [[oppidum]] [[Italia]]e et [[Commune Italiae|municipium]], in Regione [[Langobardia]], in [[Provincia Papiensis|Provincia Papiensi]] ac in [[Ager Papiensis|Agro Papiensi]] (specialiter in ''Agro Papiensi Inferno'') situm.
== Insigne ==
<gallery>
Fasciculus:Corona di comune.svg|''[[Municipium Italiae]]''
</gallery>
== Municipia finitima ==
{{NexInt}}
* [[Langobardia]],
* [[Provincia Papiensis]],
* [[Ager Papiensis]],
* [[Papia]] (urbs).
== Nexus externi ==
* [https://web.archive.org/web/20160319031233/http://www.comune.zerbo.pv.it/ Situs publicus] {{Ling|Lingua Italiana{{!}}Italiane}}
{{CommuniaCat|Zerbo|Ierbum}}
== Pinacotheca ==
<gallery>
Imago:Map of comune of Zerbo (province of Pavia, region Lombardy, Italy).svg|Collocatio finium Municipii in Provincia Papiensi.
Imago:Pavese.GIF|Collocatio Agri Papiensis in Provincia Papiensi.
</gallery>
== Notae ==
<references />
{{urbs-stipula}}
[[Categoria:Municipia in provincia Papiae]]
[[Categoria:Municipia in Agro Papiensi]]
hrzrcwxq5vzn0qjzlxlpr8mvbt3r7ta
Iesualdum
0
174795
4001867
3593877
2026-11-10T17:25:09Z
InternetArchiveBot
139091
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7)
4001867
wikitext
text/x-wiki
{{Capsa urbis Vicidata}}
[[Fasciculus:Gesualdo - Piazza Umberto I.jpg|thumb|Iesualdum]]
'''Iesualdum'''<ref>[http://books.google.it/books?id=4EVkhIl-TN4C&printsec=frontcover&hl=it#v=onepage&q&f=false Dizionario geografico-istorico-fisico del regno di Napoli, composto dall'Abate Francesco sacco - Di Francesco Sacco]</ref> {{victio|Iesualdum|i|n}} (alia nomina: ''Jesualdum'') ([[Lingua Italiana|Italiane]]: ''[[:it:Gesualdo (Italia)|Gesualdo]]'') est [[oppidum]] [[Italia]]e et [[Commune Italiae|municipium]], in [[Regio Italiae|Regione]] [[Campania]] et in [[Provincia Abellinas|Provincia Abellinati]] situm.
== Insigne ==
<gallery>
Fasciculus:Corona di comune.svg|''[[Municipium Italiae]]''
</gallery>
== Municipia finitima ==
{{NexInt}}
* [[Campania]],
* [[Provincia Abellinas|Provincia Abellinas / Abellinensis]],
* [[Hirpinia]],
* [[Abellinum]] (''urbs''),
* [[Municipium Italiae]].
== Nexus externi ==
{{communiaCat|Gesualdo|Iesualdum}}
* [https://web.archive.org/web/20051112232440/http://www.comune.gesualdo.av.it/ Situs publicus] {{Ling|Lingua Italiana{{!}}Italiane}}
== Pinacotheca ==
<gallery>
Image:Map - IT - Avellino - Blank.svg|Collocatio finium Municipii in Provincia Abellinati.
</gallery>
== Notae ==
<references />
{{urbs-stipula}}
[[Categoria:Municipia in provincia Abellini]]
[[Categoria:Municipia Hirpiniae]]
cqb94q2f5z9bm90jbkainnehw4gixc3
Iulianus Teatinorum
0
175322
4001964
3522574
2026-11-11T08:11:11Z
InternetArchiveBot
139091
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7)
4001964
wikitext
text/x-wiki
{{Videdis|Iulianus (discretiva)}}
{{Videdis|Tullianum (discretiva)}}
{{Capsa urbis Vicidata}}
'''Iulianus'''<ref>[http://books.google.it/books?id=4EVkhIl-TN4C&printsec=frontcover&hl=it#v=onepage&q&f=false Dizionario geografico-istorico-fisico del regno di Napoli, composto dall'Abate Francesco sacco - Di Francesco Sacco]</ref> {{victio|Iulianus|i|m}} (alia nomina: ''Iulianus Teatinorum'', ''Tullianum'', ''Julianus'') ([[Lingua Italiana|Italiane]]: ''[[:it:Giuliano Teatino|Giuliano Teatino]]'') est [[oppidum]] [[Italia]]e et [[Commune Italiae|municipium]], in [[Regio Italiae|Regione]] [[Aprutium|Aprutio]] et in [[Provincia Teatina]] situm.
== Insigne ==
<gallery>
Fasciculus:Corona di comune.svg|''[[Municipium Italiae]]''
</gallery>
== Municipia finitima ==
{{NexInt}}
* [[Aprutium]],
* [[Provincia Teatina]],
* [[Teate]] (''urbs''),
* [[Municipium Italiae]].
== Nexus externi ==
{{communiaCat|Giuliano Teatino|Iulianum}}
* [https://web.archive.org/web/20150402133702/http://www.comune.giulianoteatino.ch.it/ Situs publicus] {{Ling|Lingua Italiana{{!}}Italiane}}
== Pinacotheca ==
<gallery>
Image:Map of comune of Giuliano Teatino (province of Chieti, region Abruzzo, Italy).svg|Collocatio finium Municipii in Provincia Teatina.
</gallery>
== Notae ==
<references />
{{urbs-stipula}}
[[Categoria:Municipia in provincia Teatis]]
nekn182nln9cr7jsek5i9l5cuhhdsed
Gypsus (Italia)
0
177058
4001846
3593836
2026-11-10T14:04:31Z
InternetArchiveBot
139091
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7)
4001846
wikitext
text/x-wiki
{{Capsa urbis Vicidata}}
[[Fasciculus:GissiVecchia.jpg|thumb|Gypsus (Italia)]]
'''Gypsus'''<ref>[http://books.google.it/books?id=4EVkhIl-TN4C&printsec=frontcover&hl=it#v=onepage&q&f=false Dizionario geografico-istorico-fisico del regno di Napoli, composto dall'Abate Francesco sacco - Di Francesco Sacco]</ref> {{victio|Gypsus|ii|m}} (alia nomina: ''Gypsi'', ''Gissum'') ([[Lingua Italiana|Italiane]]: ''[[:it:Gissi|Gissi]]'') est [[oppidum]] [[Italia]]e et [[Commune Italiae|municipium]], in [[Regio Italiae|Regione]] [[Aprutium|Aprutio]] et in [[Provincia Teatina]] situm.
== Insigne ==
<gallery>
Fasciculus:Corona di comune.svg|''[[Municipium Italiae]]''
</gallery>
== Municipia finitima ==
{{NexInt}}
* [[Aprutium]],
* [[Provincia Teatina]],
* [[Teate]] (''urbs''),
* [[Municipium Italiae]].
== Nexus externi ==
{{communiaCat|Gissi|Gypsum}}
* [https://web.archive.org/web/20120311185555/http://www.comune.gissi.ch.it/ Situs publicus] {{Ling|Lingua Italiana{{!}}Italiane}}
== Pinacotheca ==
<gallery>
Image:Map of comune of Gissi (province of Chieti, region Abruzzo, Italy).svg|Collocatio finium Municipii in Provincia Teatina.
</gallery>
== Notae ==
<references />
{{urbs-stipula}}
[[Categoria:Municipia in provincia Teatis]]
8amxb1h5tu6fwww6kajn43uytiydofd
Iulius Nyerere
0
178900
4001965
3978326
2026-11-11T08:17:11Z
InternetArchiveBot
139091
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7)
4001965
wikitext
text/x-wiki
{{Capsa hominis Vicidata}}
[[Fasciculus:Carter Nyerere, August 1977 - NARA 175790.jpg|thumb|[[Iacobus Carter]], [[Praeses Civitatum Foederatarum]], cum Iulio Nyerere et [[Rosalynn Carter]], [[prima domina Civitatum Foederatarum|prima domina]] (1977).]]
[[Fasciculus:Bundesarchiv B 145 Bild-F070296-0088, Bonn, Besuch Präsident von Tansania, Julius Nyerere.jpg|thumb|[[Ricardus de Weizsaecker]], Praeses [[Germania Occidentalis|Germaniae Occidentalis]], Iulium Nyerere salutat (1985).]]
[[Fasciculus:1000 tz shillings front.jpg|thumb|Imago Nyerereana notam Tanzanianam mille shilling exornat.]]
[[Fasciculus:D80-2007-03-26_25.JPG|thumb|[[Aeroportus Internationalis Iulius Nyerere]].]]
'''Iulius Kambarage Nyerere''' ([[13 Aprilis]] [[1922]]–[[14 Octobris]] [[1999]]) fuit [[politica]]e peritus [[Tanzania]]nus qui munere [[Index Praesidum Tanzaniae|primi Praesidis Tanzaniae]] et olim [[Tanganyika]]e perfunctus est, ex [[civitas sui iuris|civitate]] condita anno [[1961]] donec se a magistratu anno [[1985]] abdicaret.
Nyerere, in Tanganyika [[pater|patri]] Nyerere Burito (1860–1942) Principi Zanakiorum natus, Mwalimu ('magister') nomine [[lingua Suahili|Suahili]] appellabatur, quia [[schola|magister]] fuerat antequam [[politicus]] factus est. Etiam appellabatur Baba wa Taifa ('[[Pater Patriae|Pater Civitatis]]'). Nyerere in [[Universitas Makerere|Universitate Makerere]] [[Kampala]]e et [[Universitas Academica Edinburgensis|Universitate Academica Edinburgensi]] eruditus est. Tanganyikam reditus, in [[schola]] docuit. Anno [[1954]], [[Coniunctio Nationalis Africana Tanganyikana|Coniunctionem Nationalem Africanam Tanganyikanam]] (''TANU'') creare adiuvit.
[[Libertas|Libertate]] anno [[1961]] a Tanganyika capessita, Nyerere electus est primus novae [[civitas|civitatis]] primus minister, atque anno [[1962]], [[respublica|republica]] declarata, primus reipublicae praeses. Anno [[1964]], Tanganyika se in una dicione cum [[Zanzibara]] coniunxit, Tanzania appellata. Anno [[1965]], suffragia unius factionis Nyerere in potestatem praesidentialem tulit. Primos annos, Nyerere [[systema unius factionis]] creavit ac "detentione praecavente"<!-- =preventive detention (vel d. prophylactica?--> ad prohibendas [[collegium opificum|collegia opificum]] factionesque opponentes usus est.
Nyerere [[Declaratio Arushana|Declarationem Arushanam]] edixit, quae ''[[ujamaa]]'' descripsit, consilium [[socialismus|socialisticum]], quod deinde in suis rationibus reipublicae gerendae dominatum est. Hae rationes [[oeconomia]]m corruentem, systematicam [[corruptio politica|corruptionem politicam]], et [[mercimonium|bona]] haud in medium prolata<!--unavailable goods--> effecerunt. [[Decennium 198|Decennio 198]] ineunte, Nyerere iussit ut suae copiae incolumitatis<!--security--> permultos cives ad [[fundus|fundos]] conlectos<!--collective farms--> [[vis|vi]] commoverent, et ob recusationes vicanorum vicos comburerent. Conatus autem ad [[societas humana|societatem]] perficiendam populum paene ad extremam [[fames|famem]]<!--starvation--> pepulit.
Anno [[1985]], post plus quam duo [[decennium|decennia]] summus reipublicae magistratus, potestatem successori reliquit quem ipse elegerat. Quo facto, Tanzania visa est una ex [[paupertas|pauperrimis]], minime [[civitas provectibilis|evolutis]], maximeque obnoxiis [[civitas|civitatibus]] in [[tellus|orbe terrarum]], quamquam multum progressús in officiis<!--services--> sicut [[salus]] et [[educatio]] videri potuit.<ref>https://web.archive.org/web/20121030090905/http://www.policyforum-tz.org/files/LeeKyongKoo.pdf</ref> Dux<!--chair--> mansit [[factio politica|factionis]] [[Chama cha Mapinduzi]]. [[Leuchaemia]] [[Londinium|Londinii]] obiit anno [[1999]].
{{NexInt}}
*''[[Pundamilia nyerere]]''
==Notae==
<div class="references-small"><references/></div>
==Bibliographia==
*{{Cite book | last = Adi | first = Hakim | authorlink = Hakim Adi | last2 = Sherwood | first2 = Marika | title = Pan-African History: Political Figures from Africa and the Diaspora Since 1787 | chapter = Julius Kambarage Nyerere | publisher = Routledge | year = [[2003]] | page = 147 | url = http://books.google.co.uk/books?id=KG5sPR-2POgC&pg=PA147 | isbn = 0-203-41780-1}}
*{{Citation | last = | first = | author-link = | last2 = | first2 = | author2-link = | title = | newspaper = [[The Crisis]] | publisher = [[National Association for the Advancement of Colored People]] | pages = 35 | year = [[1996]] | date = | url = | accessdate =}}
*{{Cite book | last = Blumberg | first = Arnold | authorlink =| title = Great Leaders, Great Tyrants?: Contemporary Views of World Rulers who Made History | publisher = [[Greenwood Publishing Group]] | year = [[1995]] | pages = 221–222 |url =http://books.google.co.uk/books?id=nofUu5tvJ18C&pg=PA221| isbn =0-313-28751-1}}
*{{Cite book | last = Cawthra | first = Gavin | last2 = Du Pisani | first2 = André | last3 = Omari | first3 = Abillah H. | title = Security and Democracy in Southern Africa | publisher = IDRC | year = [[2007]] | pages = 143 | url = http://books.google.co.uk/books?id=A6iT5yToNrwC&pg=PA143 | isbn =1-86814-453-4.}}
*{{Cite book | last = Clagett Taylor | first = James | authorlink = | title = The political development of Tanganyika | publisher = [[Stanford University Press]] | year = [[1963]] | pages = 95 | url = http://books.google.co.uk/books?id=H2qmAAAAIAAJ&pg=PA95 | isbn =0-8047-0147-4}}
*{{Cite book | last = Cross | first = Colin | authorlink = | title = The fall of the British Empire, 1918–1968 | publisher = Coward-McCann | year = 1969 | pages = 306 | url = http://books.google.co.uk/books?id=004pAAAAYAAJ}}
*{{Cite book | last = Hopkins | first = Raymond F. | authorlink = Raymond F. Hopkins | title =Political Roles In A New State: Tanzania's First Decade
| url = https://archive.org/details/politicalrolesin0000hopk | publisher = [[Yale University Press]] | year = [[1971]] | pages = [https://archive.org/details/politicalrolesin0000hopk/page/204 204] | isbn =0-300-01410-4}}
*{{Cite book | last = Kantowicz | first = Edward R. | title = Coming Apart, Coming Together | publisher = Wm. B. Eerdmans Publishing | year = [[2000]] | pages = 258 | url = http://books.google.co.uk/books?id=lvFDI9WtlMwC&pg=PA258 | isbn =0-8028-4456-1}}
*{{Citation | last = Kaufman | first = Michael T. | title = Julius Nyerere of Tanzania Dies; Preached African Socialism to the World | newspaper = [[The New York Times]] | date = [[15 Octobris]] [[1999]] | url = http://www.nytimes.com/1999/10/15/world/julius-nyerere-of-tanzania-dies-preached-african-socialism-to-the-world.html?pagewanted=all | accessdate =[[26 Martii]] [[2010]]}}
*{{Cite book | last = Lawrence | first = David | authorlink = | title = Tanzania: The Land, Its People and Contemporary Life | publisher = Godfrey Mwakikagile | year = [[2009]] | pages = 58 | url = http://books.google.co.uk/books?id=qVDYbCfaPuQC&pg=PA215 | isbn =9987-9308-3-2}}
*{{Citation | last = Kangsen | first = Muna | author-link = | title = Happy Birthday Mwalimu | newspaper = [[Daily News (Tanzania)|Daily News]] | publisher = Daily News Media Group | date = [[13 Aprilis]] [[2007]] | url = http://www.dailynews-tsn.com/page.php?id=6395 | archiveurl =http://web.archive.org/web/20070927230526/http://www.dailynews-tsn.com/page.php?id=6395 | archivedate =[[27 Septembris]] [[2007]] | accessdate =[[21 Martii]] [[2010]]}}
*{{Cite web | title = Julius Nyerere | work = [[Encyclopædia Britannica]]'s Guide to Black History | publisher = Encyclopædia Britannica Inc | url = http://www.britannica.com/blackhistory/article-9056571 | accessdate =[[21 Martii]] [[2010]]}}
*{{Cite book | last = Leonard | first = Thomas M. | title = Encyclopedia of the Developing World, Volume 1 | publisher = Taylor & Francis | year = [[2006]] | pages = 1402 | url = http://books.google.co.uk/books?id=3mE04D9PMpAC&pg=PA1402 | isbn = 0-415-97662-6}}
*{{Citation | title = Historical Note of the National University of Lesotho | newspaper = ''[[National University of Lesotho]]'' | url = http://www.nul.ls/about/history/ | accessdate =[[26 Aprilis]] [[2010]]}}
*{{Citation | last = Keregero | first = Keregero | author-link = | title = Mwalimu Julius Nyerere on Socialism | newspaper = The Guardian | publisher = [[IPP Media]] | date = [[14 Octobris]] [[2005]] | url = http://www.ippmedia.com/ipp/guardian/2005/10/14/51798.html | archiveurl =http://web.archive.org/web/20060222205137/http://www.ippmedia.com/ipp/guardian/2005/10/14/51798.html | archivedate =[[22 Februarii]] [[2006]] | accessdate =[[21 Martii]] [[2010]]}}
*{{Cite book | last = Lemelle | first = Sidney J. | editor1-first = Basu | editor1-last = Dipannita | editor2-first = Lemelle | editor2-last = Sidney J. | authorlink = | title = The vinyl ain't final: hip hop and the globalization of black popular culture | chapter = 'Ni wapi Tunakwenda': Hip Hop Culture and the Children of Arusha | publisher = [[Pluto Press]] | year = [[2006]] | pages = 230–254 | url = http://books.google.co.uk/books?id=XI6fAAAAMAAJ | isbn =0-7453-1940-8
}}
*{{Citation | last = Marshall | first = Julian | title = Julius Nyerere | newspaper = [[The Guardian]] |publisher =[[Guardian Media Group]]| date = [[15 Octobris]] [[1999]] | url = http://www.guardian.co.uk/news/1999/oct/15/guardianobituaries | accessdate =[[30 Martii]] [[2010]]}}
*{{Cite book | last = Meredith | first = Martin | authorlink = | coauthors = | title = The fate of Africa: from the hopes of freedom to the heart of despair : a history of fifty years of independence | url = https://archive.org/details/fateofafricafrom0000mere | publisher = Public Affairs | year = [[2006]] | isbn =1-58648-398-6}}
*{{Cite book | last = Mwakikagile | first = Godfrey | authorlink = Godfrey Mwakikagile | title = Tanzania Under Mwalimu Nyerere: Reflections on an African Statesman | publisher = Godfrey Mwakikagile | year = [[2006]] | pages = 21| url = http://books.google.co.uk/books?id=dnb-wq7D5csC&pg=PA21 | isbn =0-9802534-9-7}}
*{{Cite book | last = Mwakikagile | first = Godfrey | authorlink = | title = Nyerere and Africa: End of an Era | publisher = Godfrey Mwakikagile | year = [[2006]] | pages = 575 | url = http://books.google.co.uk/books?id=D4LcR4iOmcYC&pg=PT574 | isbn =0-9802534-1-1}}
*[[Godfrey Mwakikagile|Mwakikagile, Godfrey]]. ''Life under Nyerere.'' New Africa Press. ISBN 978-0-9802587-2-1.
*{{Cite book | last = Simon | first = David | authorlink = | title = Fifty key thinkers on development | publisher = Taylor & Francis | year = [[2006]] | pages = 193 | url = http://books.google.co.uk/books?id=4QpgAkCV8egC&pg=PA193 | isbn =0-415-33790-9}}
*Smith, Mark K. [[1998]]. "[https://web.archive.org/web/20070703091502/http://www.infed.org/thinkers/et-nye.htm Julius Nyerere, lifelong learning and informal education.]" ''The Encyclopaedia of Informal Education.''
*{{Cite book | last = van Dijk | first = Ruud | title = Encyclopedia of the Cold War, Volume 1 | publisher = Taylor & Francis | year = [[2008]] | pages = 880 | url = http://books.google.co.uk/books?id=rUdmyzkw9q4C&pg=PA880 | isbn =0-415-97515-8}}
*Yakan, Mohamad A. [[1999]]. ''Almanac of African Peoples & Nations.'' Transaction Publishers. ISBN 1-56000-433-9.
*[https://web.archive.org/web/20071107162722/http://www.tanemb.se/nyerereprofile.htm Mwalimu Julius Kambarage Nyerere,] https://web.archive.org/web/20110514084228/http://www.tanemb.se/ (Embassy of Tanzania, Sueciae)
*[https://web.archive.org/web/20070928190909/http://statehouse.go.tz/statehouse/state_nyerere.htm Former Presidents: Mwalimu Julius Kambarage Nyerere], Tanzania State House
==Nexus externi==
{{CommuniaCat|Julius Nyerere|Iulium Nyerere}}
{{Fontes biographici}}
* [https://web.archive.org/web/20200624001749/https://www.juliusnyerere.org/ Vita et scripta Nyerere] apud ''Nyerere Centre for Peace Research''] {{Ling|Anglice}}
* [https://www.marxists.org/subject/africa/nyerere/biography.htm Biographia] apud ''Marxists Internet Archive'' {{ling|Anglice}}
* [https://www.sahistory.org.za/people/julius-nyerere Biographia] apud ''South African History Online'' {{ling|Anglice}}
* [https://www.vaticannews.va/en/africa/news/2019-11/the-legacy-of-mwalimu-julius-kambarage-nyerere.html Colloquium de Nyerere] apud Vatican News {{ling|Anglice}}
{{Praesides Tanzaniae}}
{{Ministri rerum externarum Tanzaniani}}
{{DEFAULTSORT:Nyerere, Iulius}}
[[Categoria:Nati 1922]]
[[Categoria:Mortui 1999]]
[[Categoria:Alumni Universitatis Edinburgensis]]
[[Categoria:Alumni Collegii et Universitatis iuxta Makerere]]
[[Categoria:Auctores Suahelici]]
[[Categoria:Pan-Africanismus]]
[[Categoria:Scriptores Tanzaniae]]
[[Categoria:Politici Tanzaniae]]
[[Categoria:Duces civitatum]]
{{Myrias|Homines}}
o580qex3k2z7nil0iitx595w872gai1
Sinuhe egyptiläinen
0
187570
4001855
4001444
2026-11-10T15:40:28Z
Neander
1973
4001855
wikitext
text/x-wiki
{{titulus italicus}}
[[Fasciculus:Mika Waltari 1939.jpg|thumb|[[Michael Waltari|Mika Waltari]], scriptor libri ''Sinuhe Egyptiläinen.'']]
{{ires|Sinuhe egyptiläinen}} ('Sinuhe Aegyptius') est [[mythistoria|liber mythistoricus]] a [[Michael Waltari|Mika Waltari]] [[Finnice]] anno [[1945]] scriptus, qui [[fabula]]m de [[Aegyptus antiqua|Aegypto antiqua]] aetatis [[pharao]]nis [[Akhenaten|Ekhnaton]] narrat. Quod opus primum est de multis libris eius [[historia|res historicas]] tractantibus. Opus inter gentes innotuit, et [[interpretatio|conversiones]] adhuc quadraginta sunt confectae.<ref>Vaarala 2024: 76.</ref>
Persona princeps est Sinuhe, qui infans a matre sua ignota in scaphio iuncino in [[Nilus|Nili]] flumen dimissus esse fertur. Quidam Senmut, [[Thebae|Thebanus]] pauperum [[medicus]], et Kipa eius [[uxor]], [[expositio infantis|miserum puerulum]] ex undis servaverunt et, cum orbi liberis essent, eum tamquam suum filium [[educatio|educaverunt]]. Kipa eum Sinuhe nominavit ex fabella,<ref>Waltari hic ad fabellam quam notissimam significat, ex initio [[regnum medium Aegypti|medii regni Aegypti]] oriundam, quae res miras et [[periculum|pericula]] [[narratio de Sinuhe|narrat]], quibus vir nomine Sinuhe obicitur.</ref> quae ei placebat.
== Thebis ==
Cum septem annos natus esset Sinuhe, Senmut pater eum adlocutus, quo munere fungi vellet, sciscitatus est. Cum miles fieri vellet, pater eum ad Inteb militem amicum duxit, qui diris horrendisque exemplis eum a militaribus phantasiis dehortaretur. Itaque patris voluntatem secutus Sinuhe ad scholam ire et legere discere constituit. In schola, amicitiam iunxit cum Thotmes, puero qui iam tum bonam in pingendo et fingendo indolem ostendebat. Per patrem in familiaritatem venit Ptahoris, regii [[trepanatio|trepanatoris]], quocum postea laboravit.
Die consecrationis in feminam incidit venustissimam, cui nomen erat Nefernefernefer. Iuvenis indoctus feminarum statim amore huius feminae adfabilis captus est. Sed vita et disciplina domus vitae prohibuerunt, quominus vitam Thebanam gustaret. Praeterea his temporibus pharao [[Amana Hatpa III|Amenhotep III]] morbo exitiali laborabat, et iam erat tempus trepanandi, qua ultima sanandi ratione pharaonem recreatum iri sperabant. Ptahor trepanator rem suam recte gessit, sed haud inopinate aeger vitam amisit.
Sinuhe etiam familiaritatem iunxit cum Ekhnaton, defuncti pharaonis filio, qui ipse [[epilepsia|morbo sacro]] laborabat et ceteroqui vir mirus erat, qui novum deum [[Aton]] introducere vellet. Amicitia iunctus erat etiam cum viro bellicoso Horemheb, praefecto militum, qui, ut ipse dicebat, "cum stercore in digitis natus" erat. Quae cum ita sint, Sinuhe, cum audissset Horenheb de amore Baketamonis, Ekhnatonis sororis, somniare, perturbatus erat temeritate huiusmodi vanae meditationis. Sinuhe medicus privatus pharaonis factus est.
Quibus interpositis temporibus, Sinuhe in Nefernefernefer iterum incidit, et quidem in eius domo, ubi populus turbulentus epulandi causa coactus erat. Usque adhuc hac [[femina convictualis|femina convictuali]] ardebat, quae tamen primum suam agnitionem celavit. In hac renovata conventione, Sinuhe amorosus tantum impetum ostendit, ut crederes eum putare, amorem vere inter femora inveniri. Ideo Nefernefernefer nimium ardorem amaturientis frenare conata didascalicam narrat de Setne [[Chamois]] et Tabubue sacerdote fabulam.<ref>Reich 1924.</ref> Dicit enim Tabubue ea tantum condicione se cum Setne amoribus frui velle, ut hic omnibus bonis et quidem uxore sua liberisque desistat. Setne ardore suo hoc propositum accepit. Nefernefernefer, ne de fraude amoris accusetur, se cum Tabubue confert monitionis causa. Sinuhe autem hoc documentum respuit. At Nefernefernefer mulier nobilis, aetate qua opinio muliebris quaeri non solebat, quomodo se ab ardore amatorio advenae repentini defendat?
[[Fasciculus:Middle East Levant.jpg|thumb|Regiones ubi Sinuhe versatus est.]]
Haec condicio rerum potissimum ex ratione virili intellegi videtur. Verbum amoris sensu romantico non memoratur, saltem non cum de relatione cum Nefernefernefer agitur. Sinuhe, cum edere et bibere et gaudere cum ea vehementer cupiat, reapse [[coitus|coitum]] petit. In Aegypto antiqua, [[transactio]]nes inter homines factae in dandis accipiendisque [[donum|donis]] positae erant. In ratione Tabubuensi a Nefernefernefer in rem suam conversa, oeconomia donatoria in conspectum venit.
Sinuhe quater apud Nefernefernefer ad "mercatum" iit. Primo tempore Sinuhe specimen gratuitum "eius rei, cuius causa venerat", accipit, sine dono vicissim dato. Secundo tempore, Sinuhe domum suam cum rebus domesticis donat, fidem habens promisso a Nefernefernefer facto, sed infectis rebus exit. Tertio tempore, Sinuhe bona parentum suorum dono dat, et vicissim inanem coitum sine ardore remuneratus est. Quarto tempore, Sinuhe sepulchrum parentum dono dat, sed pro remuneratione nihil nisi natationem in piscina accipit. Tum demum intellegit fabellam de Tabubue veram esse, et paene ab ancillis vapulatur.
Sinuhe, ut parentes rite in [[Valles Regum|Vallibus Regum]] sepelire possit, dies noctesque triginta in domo mortuorum cadaverum lavator servire debet. In statum servituti similem delapsus nomen suum putat Thebis in summam infamiam cecidisse. Quae cum ita sint, consilium capit reliquum vitae tempus peregrinando consumere. Ad [[Levans|Levantem]] profecturus cum Kaptah navem conscendit.
== Peregre ==
Sinuhe, [[Tell Kazel|Simyrae]] in oppido [[Syria]]e consessus, peritia medica famam et divitias sibi conciliat. In bello contra Chabiros gerendo rursus in Horemheb, ducem belli, incidit, qui ei mandat, ut per orbem terrarum vectus opes militares civitatum notarum exploret.
Primum invitus cum Kaptah proficiscitur [[Babylon]]em, ubi non solum de vi militari sciscitatur sed etiam artes exercet consuetudineque virorum doctorum utitur. Quodam die a [[Burna Buriash|Burraburia]] rege, qui aegrotabat, arcessitur, et eum sanat. Die tradito falsi regis – quo deprensibilis quisque per unum diem rex creatus erit deindeque occisus – Kaptah timore quassus sub lecto latens eligitur. Postquam a re inopinata convaluit, novo munere suo uti incipit. Intrat enim [[harem|gynaeceum]] regis, electurus mulierem, cum qua "gaudere" possit. Nimirum, pulcherrimam optat virginem, quae quidem ira incensa ictu pugni unicum ei oculum nigrat soleaque nasum percutit.
Quae Furia, virgo [[Creta|Cressa]], Minea nomine, nuper contra voluntatem suam in gynaeceum regis adquisita erat. Ab [[eunuchus|eunuchis]] gynaecei se defensura cultellum in manu habebat. Sinuhe ad eam placandam vocatus consilium capit, quo ex Babylone effugere possint. Persuadet enim [[eunuchus|spadonibus]] perturbatis gynaecei, Mineam mortem sibi conscivisse. Kaptah autem, teste medico decrepito pharaonis, veneno absumptum obisse (quaquam reapse vino ebriatus dormiebat). Amborum corpora in navem conductam portanda curat.
[[Fasciculus:Stiersprung 01.gif|thumb|Saltus tauri (ταυροκαθάψια) coniectura repertus.]]
Ad [[Mitanni]] regnum vicinum, unde ad imperium [[Hetthaei|Hetthaeorum]] pergant, fugere constituunt. Deinde relicta Anatolia ad Cretam, Mineae patriam, navigare cogitant. In navi, Sinuhe et Minea se invicem mitigant. Sinuhe enim Mineae de tot tantisque molestiis querelas ingratas esse sentit, offensoque animo ad proram navis secedit. Mox tamen lites suas componunt, et inter se magni aestimare incipiunt. Minea est sacerdos religionis Creticae, taurocathapta sive saltatrix tauri,<ref>Koutantou 2021.</ref> virgo sorte electa quae luna plena in domo tenebrarum deo maris [[Neptunus (deus)|Neptuno]] saltet. Praeterea Mineam observatio castitatis obligat, quapropter iterum amor mancus et devius Sinuhe obtingit. Nam Minea: "Quam ob rem doleo, quod id quod vis tibi dare nequeo — nec solum propter te doleo, sed propter me ipsam." (7.1)
Sinuhe, postquam cum Minea et Kaptah in Cretam pervenit, insulam eiusque vitam subtiliter describit, atque ambitum Mineae cognoscit. Cum alios homines tum Minotaurum convenit, summum sacerdotem dei Cretensis. Postquam magistratum illum caput tauri gerentem salutaverant, ille caput tauri detrahit dicitque Cretes vivo servire deo, contra multas alias gentes, quae inanimis deis serviunt. Demirante Sinuhe, cur nemo eorum, qui in obscuram Neptuni domum ierant, redierit, etiam si licitum esset, Minotaurus neminem ex magnis dei aulis redire velle respondet. Sed Sinuhe ad cadavera in litoribus Simyrae fluctuantia referens hoc dicit non idem de gloriosis dei marini aulis probare. Sermo subito finitur, et Minea iam paene animum amittit.
Ultima nocte ante impletionem promissi deo facti, Minea commoventem pugnam internam experitur. Amantes diu sermocinantur mutuum fatentes amorem, promittitque Minea se, postquam revenisset, Sinuhem nupturam esse. Itaque ollam frangunt signum dedicationis suae matrimonialis.
Postero die Minea cum Minotauro sollemniter in tenebras [[labyrinthus|labyrinthi]] dei deducitur. Dum haec geruntur, Sinuhe miserabilis certus est se numquam iterum Mineam suam visurum esse. Mox autem Kaptah Minotaurum videt e labyrintho redisse, usum portula iuxta magnam portam aeneam sita. Sine mora, Sinuhe cum Kaptah statuit clam in speluncam introire, ut Mineam reduceret. Vestigia Mineae et Minotauri secutus quo longius progreditur, eo taetriorem capit foetorem putredinis. Tandem cadaver ingentis cernet beluae mortuae in aquis iactari. Et corpus Mineae a Minotauro occisum in aquis submersum a [[crustacea|crustaceis]] voratum. O quanta iactura!
Kaptah tandem eum placat et ei persuadet optimum esse in Syriam redire. Sed Minea amissa Sinuhen diu perturbat. In Syria, Sinuhe non iam iuvenis opera medica continuat et pristinum statum adfectat. Animadvertit tamen imperium Aegyptium regionis in dubium vocari. Huius spiritus rebellis auctor esse videtur [[Aziru]] princeps Syrius, fautor Hethaeorum, cum quo Sinuhe, cum dentes illi inauravisset, amicitiam inierat. Quodam die Aziru eum sollicitus arcessit, ut suum filiolum aegrum sanaret. Sinuhe puerulo dentes erumpere animadvertit, sed simul occasonem nanciscitur de Syriorum adversus Aegyptios ira cum Aziru conloquendi. Hoc habito colloquio, et postquam de iis quae in urbe dicuntur ex Kaptah audivit, Sinuhe necessitudines inter Aegyptum et Syriam in statu vere periculoso esse intellexit, et in Aegyptum redire constituit.
Thebis adaptatio post longum tempus nonnullas vitae mutationes adtulit. Primum omnium, Sinuhe servum suum Kaptah liberavit, qui decursu temporis magis amicus et comes itineris ei factus erat. Kaptah libertinus factus tempus suum non perdidit. Negotiis pecuniariis se implicavit et tam dives factus est, ut etiam dominum suum pristinum sustentare posset, cuius nimia liberalitas, quamvis moralis esset, solum taedium adferre videbatur. Kaptah etiam tabernam cui nomen erat "Cauda Crocodili" sibi comparavit, cuius res singularis eodem nomine vocata erat potio praecipue fortis quae potatori suo ictum solito maiorem praebebat.
Sinuhi tres in vita apparuerunt feminae, quae vehemens dum vivit fecerunt momentum. Nam Nefernefernefer desiderium iuvenis inpatientis erat, Minea fatula fabulosa, sed Meret, in quam in Cauda Crocodili incidit — ministra tabernae et pulchritudo cotidiana — vera socia ei evasit, quae in Sinuhe nihil nisi hominem quaerebat. Filiolum sollertem ei, inscio quidem, peperit. Has quoque amores Sinuhe miserabiliter amisit.
[[Fasciculus:Pharaoh Akhenaten.jpg|thumb|upright=0.5|Pharao Ekhnaton]]
In Aegypto, novus pharao [[Amenhotep IV|Ekhnaton]] [[monotheismus|monotheismum]] propagat. In hac nova religione discum solarem [[Aton]]em adorat, docetque omnes homines pares esse, neque amplius servos neque dominos in novo ordine mundi fore. Certae partes huius religionis tamen oppositionem excitant: nempe [[pacifismus]], qui [[Horemheb]] aliisque de incursione Hethaeorum et Syrorum sollicitis displicet; praeterea, novi pharaonis conatus divitias pauperibus distribuere; nec non novi dei cultus, qui detrimento deorum veterum civitatis esse putabatur. Sinuhe ad doctrinas liberales a novo rege promulgatas attrahitur, et hac de causa trepanator regius aulae pharaonis se adiungit. Horemheb autem nec Ammonem nec Atonem respectat, sed in hoc conflictu se implicare nolit, quia coram populo nullius partis nota obsignari velit. Ideo imperium Pepitoni, pingui duci felium amatori, concesserat.
Cum in urbe potestas pharaonis periclitaretur, Ekhnaton cursorem suum mittit ut ab Horemheb auxilium petat. Horemheb se imperium Ammonis eversurum esse dicit, dum potestatem pharaonis per tres dies accipiat. Itaque propatula, horrea, stabula officinasque templi Ammonis occupavit, factoque sacerdotibus Ammonis proposito, quod recusare non possint, forum a cadaverum purgamentis erui iubet. Hoc facto, Thebarum urbs ecstasi religiosa adficitur. Dum haec geruntur, Sinuhe occasionem capit ultionem in Nefernefernefer sumendi. Nam sopitam Nefernefernefer in domum mortuorum fert, contendens eam mortuam esse, et lavatores cadaverum nihil contra corpus pulchrum habent. Haec ultio aliquam sui examinationem in Sinuhe excitat. Mox cogitationes suas in Merit convertit, quae ei tapete et gremium obfert sed propositionem Sinuhis ad ollam frngendum recusat, quia infirmitatem virorum noverat.
Post hunc casum violentissimum, Ekhnaton adversariis Thebanis pertaesus in Aegyptum mediam fugere constituit, ubi, postquam quindecim dies navigaverunt, aedificandam curat Akhetatonem, urbem caelestinae altitudunis et novum caput Atoni dedicatum. Ekhnaton urbe formanda magnopere delectabatur, sed et aedificatores et incolae renovationibus pharaonis obstant. Sed intra annum unum urbs Akhenaton e deserto conditur. Etiam Horemheb in urbe apparet, ut pharaonem dissuadeat, ne exercitum dissolvat, sed Ekhnaton pacifismum suum constanter defendit. Horemheb, cum concordiam cum pharaone adsequi nequeat, [[Memphis|Memphim]] proficiscitur, ut custodum copias denuo constituat. Ekhnaton iam nihil cum Thebis habere voluit, sed regia mater Teje filium suum in desertum sequi recusavit. Etiam Baketaton principissa cum matre sua Thebis remanet, et sacerdos Aje ibi pharaonis modo regnat.
Sinuhe vitam nimis raptim Akhetatone praeterfluisse sentiebat, et cum animam suam examinaret, se ad mediam aetatem pervenisse et in omnibus rebus nihil nisi commodum sibi adpetere animadvertit. Itaque ut adveniente [[ver]]e taedium vitae effugeret, post longum tempus Thebas proficiscitur. Praeterea, homines erga Atonem adsensatores factos esse animadvertit. Ammon adhuc clam colebatur. In domo sua Thebana, primum in Muti, dispensatricem suam, incidit. Deinde in Cauda Crocodili, Meritam convenit pinguiculam sed usque bellatulam. Sed dies bene incohatum iracundia Sinuhis interruptus est. Cum Kaptah in conspectum venit, omnium mitescunt animi, quamquam semel in dissensum ceciderunt, quod Kaptah aliquo modo in suum commodum convertere potuit. Animus Sinuhis erga Merit mitigabatur. Hac nocte Merit suum tapete Sinuhi praebuit et secum gaudere sivit. Sed Sinuhe adhuc Mineam desiderabat, quamvis id, quod Merit pro eo fecit, "amicissimum erat quod mulier pro viro facere potest."
Etiam Teje, reginam matrem, Sinuhe comiter salutare debet. Adveniente Sinuhe, Teje tapete iuncinum texebat, raris usa nodis aucupatoriis, prorsus eiusdem generis, quos saepe puer in domo viderat in scapha iuncina supra lectum matris altricis suspensa, unde eum altores invenerant et servaverant. Qua re Sinuhe multas cogitandi causas habuit: num fortasse regiae stirpis erat, vel semifrater pharaonis?
Attamen inter Ammonem et Atonem contentiones pergunt et in bellum civile exacerbantur. Regnum Atonis in terra paulatim collabitur, et singuli aulici Ekhanaton et Akhetaton deserunt Ammonem et Thebas praeferentes. Etiam pugna finalis Thebis fit. Sinuhe pro Atone et pharaone ad extremum pugnat, sed postremo pars sacerdotii Ammonis vincit.
== Notae ==
<references />
== Bibliographia ==
* Koutantou, Zoi (2021) Ταυροκαθάψια. ''YouTube'' 27 Novembris.
* Rajala, Panu (2008) ''Unio mystica: Mika Waltarin elämä ja teokset'' (Finnice). WSOY.
* Rajala, Panu (2026) ''Sinuhen synty'' ('De ortu Sinuhe Aegyptii'). SKS Kirjat.
* Reich, Nathaniel (1924) Marriage and Divorce in Ancient Egypt. ''Museum Journal'' XV:1.
* Silver, Minna (2024) ''Sinuhe egyptiläisen maailma arkeologin silmin'' (Finnice). SKS Kirjat.
* Vaarala, Noora (2024) Sontakärsä japaniksi ('Sontakärsä' [''merdinasus''] Iaponice'). ''HS Teema'' 6.
[[Categoria:Finniae scripta]]
[[Categoria:Mythistoriae]]
n3yhk2nwlq0dnbvx3chhkx1tgztk91o
Le Poët
0
190666
4001992
3956707
2026-11-11T10:22:45Z
InternetArchiveBot
139091
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7)
4001992
wikitext
text/x-wiki
[[Fasciculus:Blason_Le_Poet.svg|thumb|250px|Le Poët: vexillum]]
[[Fasciculus: Map commune FR insee code 05103.png|left|thumb|250px|Le Poët: communis tabula]]
'''Le Poët ''' est commune [[Francia|Francicum]] 728 incolarum (anno [[2010]]) [[Tabula administrativa Franciae|praefecturae]] [[Alpes Superiores|Alpium Superiorum]] in regione [[Provincia et Alpis]].
{{NexInt}}
* [[Index communium praefecturae Alpium Superiorum|Indicem communium praefecturae Alpium Superiorum]]
== Nexus externi ==
{{CommuniaCat|Le Poët|Le Poët}}
* [https://web.archive.org/web/20160323161224/http://www.lepoet-hautes-alpes.com/ Le Poët pagina interretialis]
* {{INSEE commune|05103|de=Le Poët}}
{{geo-stipula}}
[[Categoria:Communia praefecturae Alpium Superiorum]]
[[Categoria:Loci habitati praefecturae Alpium superiorum]]
15x8x7s29urdu7ylsjhafeadkvybwn6
Funda
0
201894
4001908
3978526
2026-11-10T22:11:19Z
Grufo
64423
+{{[[Formula:Myrias|Myrias]]|[[:Categoria:Myrias Technologia|Technologia]]}}; minutiae
4001908
wikitext
text/x-wiki
[[Fasciculus:Weapon Sling 1.jpg|thumb|Funda]]
[[Fasciculus:Slingshot (weapon).jpg|thumb|Fundula.]]
{{res|Funda}},{{L&S ref|funda}}<ref>{{*Cfr}} [[Isidorus Hispalensis|Isid.]], [[Etymologiarum libri viginti|Orig.]], {{Vf|Etymologiarum libri XX/Liber XVIII|18, 10, 1}}: “{{lectio|Funda}} dicta eo quod ex ea fundantur lapides, id est emittantur”.</ref><ref>Vide etiam: {{wikten|funda}}.</ref> vel {{res|fundula}},<ref>[[Ebbe Vilborg]] ''Norstedts svensk-latinska ordbok'', editio secunda, 2009. “Fundula” moderne creata est.</ref> est [[arma]] missilis parva [[manus|manu]] acta.
{{NexInt}}
* [[Pistolium]]
== Notae ==
<references/>
== Nexus externi ==
{{CommuniaCat|Slingshots|fundas}}
{{mili-stipula}}
{{Myrias|Technologia}}
[[Categoria:Arma]]
bxf9xa5x7kevwvsbjc3bgofb33l4kqh
La Jarrie-Audouin
0
210974
4001975
3987864
2026-11-11T09:19:44Z
InternetArchiveBot
139091
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7)
4001975
wikitext
text/x-wiki
[[Fasciculus: Map commune FR insee code 17195.png|thumb|250px|La Jarrie-Audouin: communis tabula]]
''' La Jarrie-Audouin ''' est commune [[Francia|Francicum]] 292 incolarum (anno [[2011]]) [[Tabula administrativa Franciae|praefecturae]] [[Carantonus Maritimus|Carantoni Maritimi]] in regione occidentali [[Pictaviensis et Carantoni]]s .
{{NexInt}}
* [[Index communium praefecturae Carantoni Maritimi|Indicem communium praefecturae Carantoni Maritimi]]
== Nexus externi ==
{{CommuniaCat| La Jarrie-Audouin | La Jarrie-Audouin }}
* {{INSEE commune|17195|de=La Jarrie-Audouin}}
* [https://web.archive.org/web/20160315125515/http://lajarrieaudouin.monclocher.com/ La Jarrie-Audouin pagina interretialis]
{{geo-stipula}}
[[Categoria:Communia praefecturae Carantoni Maritimi]]
[[Categoria:Loci habitati praefecturae Carantoni maritimi]]
mf53bw7tzex0utei7j0aa2l1gqbuupy
La Jarne
0
210976
4001974
3958756
2026-11-11T09:19:43Z
InternetArchiveBot
139091
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7)
4001974
wikitext
text/x-wiki
[[Fasciculus:Fronton_sud_JP2007.jpg|thumb|La Jarne: [[oppidum]] Buzay]]
[[Fasciculus: Map commune FR insee code 17193.png|thumb|left|250px|La Jarne: communis tabula]]
''' La Jarne ''' est commune [[Francia|Francicum]] 2'433 incolarum (anno [[2011]]) [[Tabula administrativa Franciae|praefecturae]] [[Carantonus Maritimus|Carantoni Maritimi]] in regione occidentali [[Pictaviensis et Carantoni]]s .
{{NexInt}}
* [[Index communium praefecturae Carantoni Maritimi|Indicem communium praefecturae Carantoni Maritimi]]
== Nexus externi ==
{{CommuniaCat| La Jarne | La Jarne }}
* {{INSEE commune|17193|de=La Jarne}}
* [https://web.archive.org/web/20160429234050/http://www.lajarne.fr/ La Jarne pagina interretialis]
{{geo-stipula}}
[[Categoria:Communia praefecturae Carantoni Maritimi]]
[[Categoria:Loci habitati praefecturae Carantoni maritimi]]
khlia8zl3064xdbvwpmhpvics21noji
Vicipaedia:Paginae quas omnibus Vicipaediis contineri oportet/Expansio/Historia
4
214375
4001930
3998864
2026-11-10T22:15:22Z
Grufo
64423
+[[Albania (Caucasus)]]
4001930
wikitext
text/x-wiki
:''Transclusio paginae Vicipaedia:Paginae quas omnibus Wikipediis contineri oportet/Expansio/Historia''
== Historia (800 tituli) ==
=== Notiones primae ===
==== Res generales ====
{{Div col|cols=4}}
# [[Historia]]
# [[Cultus humanus]]
# [[Historia terrae]]
# [[Historia mundi]]
# [[Archivum]]
# [[Biographia]]
# [[Castellum mediaevale]]
# [[Status regni]]
# [[Burgenses]]
# [[Nobilitas]]
# [[Imperator]]
# [[Feudalismus]]
# [[Grafio]]
# [[Decima]]
{{Div col end}}
==== Scientiae auxiliares historiae ====
{{Div col|cols=4}}
# [[Archaeologia]]
# [[Cultura archaeologica]]
# [[Archaeogenetica]]
# [[Chronologia]]
# [[:en:Diplomatics]] [[:fr:Diplomatique]] [[:it:Diplomatica]] [[:de:Diplomatik]]
# [[Epigraphia]]
# [[Genealogia]]
# [[Scientia heraldica]]
# [[Insigne]]
# [[Historiographia]]
# [[Theoria coniurationis]]
# [[Numismatica]]
# [[Palaeographia]]
# [[Philatelia]]
# [[Philosophia historiae]]
{{Div col end}}
==== Historia scientiae et technologiae ====
{{Div col|cols=4}}
# [[Historia scientiae]]
# [[Historia agriculturae]]
# [[Historia astronomiae]]
# [[:en:History of aviation]] [[:fr:Histoire de l'aviation]] [[:it:Storia dell'aviazione]] [[:de:Geschichte der Luftfahrt]]
# [[Historia biologiae]]
# [[:en:History of chemistry]] [[:fr:Histoire de la chimie]] [[:it:Storia della chimica]] [[:de:Geschichte der Chemie]]
# [[Historia geographiae]]
# [[Historia geologiae]]
# [[Historia physicae]]
# [[:en:History of mathematics]] [[:fr:Histoire des mathématiques]] [[:it:Storia della matematica]] [[:de:Geschichte der Mathematik]]
# [[:en:History of economic thought]] [[:fr:Histoire de la pensée économique]] [[:it:Storia del pensiero economico]] [[:de:Ökonomische Theoriengeschichte]]
# [[Historia linguisticae]]
# [[:en:History of psychology]] [[:fr:Histoire de la psychologie]] [[:it:Storia della psicologia]] [[:de:Geschichte der Psychologie]]
# [[:en:History of sociology]] [[:fr:Histoire de la sociologie]] [[:de:Geschichte der Soziologie]]
# [[:en:History of technology]] [[:fr:Histoire des techniques]] [[:it:Storia della tecnologia]] [[:de:Technikgeschichte]]
# [[:en:History of medicine]] [[:fr:Histoire de la médecine]] [[:it:Storia della medicina]] [[:de:Geschichte der Medizin]]
# [[:en:History of computing hardware]] [[:fr:Histoire des ordinateurs]] [[:it:Storia del computer]] [[:de:Geschichte des Computers]]
# [[Historia scribendi]]
{{Div col end}}
==== Historiae aliarum rerum ====
{{Div col|cols=4}}
# [[:en:Art history]] [[:fr:Histoire de l'art]] [[:de:Kunstgeschichte]]
# [[Historia artis]]
# [[:en:Cultural history]] [[:fr:Histoire culturelle]] [[:it:Storia culturale]] [[:de:Kulturgeschichte]]
# [[Historia architecturae]]
# [[:en:History of film]] [[:fr:Histoire du cinéma]] [[:it:Storia del cinema]] [[:de:Filmgeschichte]]
# [[:en:Legal history]] [[:fr:Histoire du droit]] [[:it:Storia del diritto]] [[:de:Rechtsgeschichte]]
# [[:en:History of literature]] [[:fr:Histoire littéraire]] [[:it:Storia della letteratura]] [[:de:Literaturgeschichte]]
# [[:en:Military history]] [[:fr:Histoire militaire]] [[:it:Storia militare]] [[:de:Militärgeschichte]]
# [[:en:History of music]] [[:fr:Histoire de la musique]] [[:it:Storia della musica]] [[:de:Geschichte der Musik]]
# [[:en:History of philosophy]] [[:fr:Histoire de la philosophie en Occident]] [[:de:Geschichte der Philosophie]]
# [[:en:History of religion]] [[:fr:Histoire des religions]] [[:it:Storia delle religioni]] [[:de:Geschichte der Religion]]
# [[:en:History of Buddhism]] [[:fr:Histoire du bouddhisme]] [[:it:Storia del buddhismo]] [[:de:Geschichte des Buddhismus]]
# [[:en:Jewish history]] [[:fr:Histoire du peuple juif]] [[:it:Storia degli ebrei]] [[:de:Geschichte der Juden]]
# [[:en:History of Christianity]] [[:fr:Histoire du christianisme]] [[:it:Storia del cristianesimo]]
# [[:en:History of Hinduism]] [[:fr:Histoire de l'hindouisme]] [[:it:Storia dell'Induismo]]
# [[:en:History of Islam]] [[:fr:Histoire de l'islam]] [[:it:Storia dell'Islam]] [[:de:Politische und soziale Geschichte des Islams]]
{{Div col end}}
=== Historia continentium ===
{{Div col|cols=4}}
# [[Historia Africae]]
# [[Historia Americae]]
# [[Historia Americae Septentrionalis]]
# [[Historia Americae Australis]]
# [[Historia Antarcticae]]
# [[Historia Asiae]]
# [[Historia Europae]]
# [[Historia Oceaniae]]
{{Div col end}}
=== Historia regionum ===
{{Div col|cols=4}}
# [[Historia Mediae Americae]]
# [[Historia Caribica]]
# [[:en:History of the Balkans]] [[:fr:Histoire des Balkans]]
# [[:en:History of the Middle East]] [[:fr:Histoire du Moyen-Orient]]
# [[Historia Scandinaviae]]
{{Div col end}}
=== Historia nationum ===
{{Div col|cols=4}}
==== Africa ====
# [[Historia Aegypti]]
# [[Historia Erythraeae]]
# [[Historia Aethiopiae]]
# [[Historia Ganae]]
# [[Historia Libyae]]
# [[Historia Madagascariae]]
# [[Historia Maroci]]
# [[Historia Nigeriae]]
# [[Historia Senegaliae]]
# [[:en:History of Sierra Leone]] [[:fr:Histoire de la Sierra Leone]] [[:it:Storia della Sierra Leone]] [[:de:Geschichte Sierra Leones]]
# [[Historia Somaliae]]
# [[:en:History of South Africa]] [[:fr:Histoire de l'Afrique du Sud]] [[:it:Storia del Sudafrica]] [[:de:Geschichte Südafrikas]]
# [[Historia Sudaniae]]
==== Americae ====
# [[Historia Argentinae]]
# [[Historia Boliviae]]
# [[Historia Brasiliensis]]
# [[Historia Canadae]]
# [[Historia Chilensis]]
# [[Historia Columbiae]]
# [[Historia Cubae]]
# [[Historia Aequatoriae]]
# [[Historia Guianae]]
# [[Historia Haitiae]]
# [[Historia Mexici]]
# [[Historia Paraguaiae]]
# [[Historia Peruviae]]
# [[Historia Civitatum Foederatarum Americae]]
# [[Historia Venetiolae]]
==== Asia ====
# [[:en:History of Afghanistan]] [[:fr:Histoire de l'Afghanistan]] [[:it:Storia dell'Afghanistan]] [[:de:Geschichte Afghanistans]]
# [[Historia Atropatenae]]
# [[:en:History of Bangladesh]] [[:fr:Histoire du Bangladesh]] [[:it:Storia del Bangladesh]] [[:de:Geschichte Bangladeschs]]
# [[:en:History of Bhutan]] [[:fr:Histoire du Bhoutan]] [[:it:Storia del Bhutan]] [[:de:Geschichte Bhutans]]
# [[:en:History of Myanmar]] [[:fr:Histoire de la Birmanie]] [[:it:Storia della Birmania]] [[:de:Geschichte Myanmars]]
# [[:en:History of Cambodia]] [[:fr:Histoire du Cambodge]] [[:it:Storia della Cambogia]] [[:de:Geschichte Kambodschas]]
# [[Historia Sinica]]
# [[Historia Indiae]]
# [[Historia Indonesiae]]
# [[:en:History of Israel]] [[:fr:Histoire d'Israël]] [[:it:Storia di Israele]] [[:de:Geschichte des Staates Israel]]
# [[:en:History of Iraq]] [[:fr:Histoire de l'Irak]] [[:it:Storia dell'Iraq]] [[:de:Geschichte des Irak]]
# [[:en:History of Iran]] [[:fr:Histoire de l'Iran]] [[:it:Storia dell'Iran]] [[:de:Geschichte Irans]]
# [[Historia Iaponiae]]
# [[Historia Coreana]]
# [[:en:History of Lebanon]] [[:fr:Histoire du Liban]] [[:de:Geschichte des Libanon]]
# [[:en:History of Malaysia]] [[:fr:Histoire de la Malaisie]] [[:de:Geschichte Malaysias]]
# [[:en:History of Mongolia]] [[:fr:Histoire de la Mongolie]] [[:it:Storia della Mongolia]] [[:de:Geschichte der Mongolei]]
# [[:en:History of Nepal]] [[:fr:Histoire du Népal]] [[:it:Storia del Nepal]] [[:de:Geschichte Nepals]]
# [[:en:History of Pakistan]] [[:fr:Histoire du Pakistan]] [[:it:Storia del Pakistan]] [[:de:Geschichte Pakistans]]
# [[:en:History of Palestine]] [[:fr:Histoire de la Palestine]] [[:de:Geschichte Palästinas]]
# [[Historia Philippinarum]]
# [[Historia Arabiae Sauditae]]
# [[:en:History of Singapore]] [[:fr:Histoire de Singapour]] [[:de:Geschichte Singapurs]]
# [[:en:History of Sri Lanka]] [[:fr:Histoire du Sri Lanka]] [[:it:Storia dello Sri Lanka]]
# [[:en:History of Syria]] [[:fr:Histoire de la Syrie]] [[:it:Storia della Siria]] [[:de:Geschichte Syriens]]
# [[:en:History of Taiwan]] [[:fr:Histoire de Taïwan]] [[:it:Storia di Taiwan]] [[:de:Geschichte Taiwans]]
# [[Historia Thailandiae]]
# [[:en:History of Tibet]] [[:fr:Histoire du Tibet]] [[:it:Storia del Tibet]] [[:de:Geschichte Tibets]]
# [[:en:History of Turkey]] [[:fr:Histoire de la Turquie]] [[:it:Storia della Turchia]]
# [[:en:History of Vietnam]] [[:fr:Histoire du Viêt Nam]] [[:it:Storia del Vietnam]] [[:de:Geschichte Vietnams]]
# [[Historia Iemeniae]]
==== Europa ====
# [[Historia Albaniae]]
# [[Historia Armeniae]]
# [[:en:History of Austria]] [[:fr:Histoire de l'Autriche]] [[:it:Storia dell'Austria]] [[:de:Geschichte Österreichs]]
# [[:en:History of Belgium]] [[:fr:Histoire de la Belgique]] [[:it:Storia del Belgio]] [[:de:Geschichte Belgiens]]
# [[Historia Bulgariae]]
# [[Historia Croatiae]]
# [[Historia Daniae]]
# [[:en:History of England]] [[:fr:Histoire de l'Angleterre]] [[:it:Storia dell'Inghilterra]] [[:de:Geschichte Englands]]
# [[Historia Estoniae]]
# [[:en:History of Finland]] [[:fr:Histoire de la Finlande]] [[:it:Storia della Finlandia]] [[:de:Geschichte Finnlands]]
# [[Historia Franciae]]
# [[Historia Georgiae]]
# [[Historia Germaniae]]
# [[Historia Graeca]]
# [[:en:History of Hungary]] [[:fr:Histoire de la Hongrie]] [[:it:Storia dell'Ungheria]] [[:de:Geschichte Ungarns]]
# [[:en:History of Iceland]] [[:fr:Histoire de l'Islande]] [[:it:Storia dell'Islanda]] [[:de:Geschichte Islands]]
# [[:en:History of the Republic of Ireland]] [[:fr:Histoire de l'Irlande (pays)]] [[:it:Storia della Repubblica d'Irlanda]]
# [[Historia Italiae]]
# [[Historia Lettoniae]]
# [[Historia Lituaniae]]
# [[Historia Melitae]]
# [[Historia Nederlandiae]]
# [[:en:History of Norway]] [[:fr:Histoire de la Norvège]] [[:it:Storia della Norvegia]] [[:de:Geschichte Norwegens]]
# [[Historia Poloniae]]
# [[:en:History of Portugal]] [[:fr:Histoire du Portugal]] [[:it:Storia del Portogallo]] [[:de:Geschichte Portugals]]
# [[Historia Romaniae]]
# [[Historia Russiae]]
# [[Historia Scotiae]]
# [[Historia Serbiae]]
# [[Historia Hispanica]]
# [[Historia Sueciae]]
# [[Historia Helvetiae]]
# [[Historia Ucrainae]]
# [[Historia Britanniarum Regni]]
# [[Historia Cambriae]]
==== Oceania ====
# [[Historia Australiae]]
# [[Historia Novae Zelandiae]]
{{Div col end}}
=== Praehistoria, historia antiqua ===
{{Div col|cols=4}}
==== Generales ====
# [[Aetas lapidea]]
# [[Aetas aënea]]
# [[Aetas ferrea]]
# [[Chalcolithicum]]
# [[Antiquitas]]
# [[Antiquitas classica]]
# [[Antiquitas posterior]]
# [[Hellenismus]]
==== Praehistoria ====
# [[Aevum praehistoricum]]
# [[Australopithecus]]
# [[:en:Cro-Magnon Man]] [[:fr:Homme de Cro-Magnon]] [[:it:Uomo di Cro-Magnon]] [[:de:Cro-Magnon-Mensch]]
# [[:en:Java Man]] [[:fr:Homme de Java]] [[:it:Uomo di Giava]] [[:de:Java-Mensch]]
# [[:en:Peking Man]] [[:fr:Homme de Pékin]] [[:it:Homo erectus pekinensis]] [[:de:Peking-Mensch]]
# [[Homo erectus]]
# [[Evolutio hominis]]
# [[Homo Denisovensis]]
# [[Homo neanderthalensis]]
# [[Paranthropus]]
# [[:en:Early human migrations]] [[:fr:Expansion planétaire de l'Homme moderne]] [[:it:Migrazioni umane preistoriche]] [[:de:Ausbreitung des Menschen]]
# [[Palaeolithicum]]
# [[:en:Lower Paleolithic]] [[:fr:Paléolithique inférieur]] [[:it:Paleolitico inferiore]] [[:de:Altpaläolithikum]]
# [[:en:Middle Paleolithic]] [[:fr:Paléolithique moyen]] [[:it:Paleolitico medio]] [[:de:Mittelpaläolithikum]]
# [[:en:Upper Paleolithic]] [[:fr:Paléolithique supérieur]] [[:it:Paleolitico superiore]] [[:de:Jungpaläolithikum]]
# [[Mesolithicum]]
# [[Commutatio neolithica]]
# [[Neolithicum]]
# [[:en:Cradle of civilization]] [[:fr:Berceau de la civilisation]] [[:it:Culla della civiltà]]
# [[Potestas ignis]]
==== Africa ====
# [[Aegyptus antiqua]]
# [[Naqada III]]
# [[Pharao]]
# [[Regnum Ptolemaicum]]
# [[Thebae (Aegyptus)]]
# [[Memphis]]
# [[Regnum Vetus Aegypti]]
# [[Regnum Medium Aegypti]]
# [[Regnum Novum Aegypti]]
# [[Valles Regum]]
# [[:en:Nok culture]] [[:fr:Nok (culture)]] [[:it:Nok]] [[:de:Nok-Kultur]]
# [[Nubia]]
# [[:en:Kingdom of Kush]] [[:fr:Royaume de Koush]] [[:it:Kush]] [[:de:Reich von Kusch]]
# [[:en:Meroë]] [[:fr:Méroé]] [[:it:Meroe]] [[:de:Meroe]]
# [[:en:Kingdom of Aksum]] [[:fr:Royaume d'Aksoum]] [[:it:Regno di Axum]] [[:de:Aksumitisches Reich]]
# [[Carthago]] <!-- sc. ancient Carthage -->
# [[Carthago (urbs)]]
# [[Bella Punica]]
# [[:en:Land of Punt]] [[:fr:Pays de Pount]] [[:it:Paese di Punt]] [[:de:Punt (Goldland)]]
==== Americae ====
# [[:en:Andean civilizations]] [[:fr:Civilisations andines]] [[:de:Andenzivilisation]]
# [[Cultura Chavín]]
# [[Cultus Caralensis]]
# [[:en:Mesoamerica]] [[:fr:Mésoamérique]] [[:it:Mesoamerica]] [[:de:Mesoamerika]]
# [[Cultura Mayana]]
# [[:en:Paleo-Indians]] [[:fr:Paléoaméricains]] [[:it:Paleoamericani]] [[:de:Paläoindianer]]
# [[:en:Teotihuacan]] [[:fr:Teotihuacan]] [[:it:Teotihuacan]] [[:de:Teotihuacán]]
# [[Cultura Olmeca]]
# [[:en:Peopling of the Americas]] [[:fr:Premier peuplement de l'Amérique]] [[:it:Popolamento delle Americhe]] [[:de:Besiedlung Amerikas]]
# [[:en:Zapotec civilization]] [[:fr:Civilisation zapotèque]]
==== Asia ====
# [[Via serica]]
===== Asia centralis, Irania, Caucasus =====
# [[Imperium Achaemenidarum]]
# [[Atropatene (regio historica)]]
# [[Bactria]]
# [[Albania (Caucasus)]]
# [[Regnum Hiberiae]]
# [[Elam]]
# [[Susa (Irania)]]
# [[Media]]
# [[Regnum Parthorum]]
# [[Persepolis]]
# [[Bella inter Romanos et Persas]]
# [[:en:Saka]] [[:fr:Sakas]] [[:it:Saci]] [[:de:Saken]]
# [[Regnum Sassanidarum]]
# [[Sogdiana]]
# [[:en:Tocharians]] [[:fr:Tokhariens]] [[:it:Tocari]] [[:de:Tocharer]]
===== Asia Orientalis =====
# [[:en:Gojoseon]] [[:fr:Période Gojoseon]] [[:it:Gojoseon]] [[:de:Go-Joseon]]
# [[:en:Jōmon period]] [[:fr:Période Jōmon]] [[:it:Periodo Jōmon]] [[:de:Jōmon-Zeit]]
# [[:en:Shang dynasty]] [[:fr:Dynastie Shang]] [[:it:Dinastia Shang]] [[:de:Shang-Dynastie]]
# [[Aetas veris et autumni]]
# [[Tria Coreae Regna]]
# [[Anni bellorum]]
# [[Familia Zhou]]
# [[:en:Yayoi period]] [[:fr:Période Yayoi]] [[:it:Periodo Yayoi]] [[:de:Yayoi-Zeit]]
# [[:en:Three Sovereigns and Five Emperors]] [[:fr:Trois augustes et cinq empereurs]] [[:it:Tre augusti e cinque imperatori]] [[:de:Urkaiser Chinas]]
# [[Xiongnu]]
===== Asia Meridionalis =====
# [[:en:Chola dynasty]] [[:fr:Dynastie Chola]] [[:it:Chola]] [[:de:Chola]]
# [[Imperium Guptanum]]
# [[Cultus humanus Vallis Indi]]
# [[Mohenjo-daro]]
# [[:en:Indo-Greek Kingdom]] [[:fr:Royaumes indo-grecs]] [[:it:Regno indo-greco]] [[:de:Indo-Griechisches Königreich]]
# [[:en:Indo-Scythians]] [[:fr:Indo-Scythes]] [[:it:Indo-sciti]] [[:de:Indo-Skythische Dynastie]]
# [[Imperium Cossanum]]
# [[:en:Magadha]] [[:fr:Magadha]] [[:it:Magadha]] [[:de:Magadha]]
# [[:en:Maurya Empire]] [[:fr:Empire maurya]] [[:it:Impero Maurya]] [[:de:Maurya-Reich]]
# [[:en:Satavahana dynasty]] [[:fr:Satavahana]] [[:it:Impero satavahana]] [[:de:Shatavahana]]
# [[:en:Vedic period]] [[:fr:Période védique]] [[:it:Civiltà vedica]] [[:de:Bedeutung des Veda]]
===== Asia Austro-orientalis =====
# [[:en:Nanyue]] [[:fr:Nanyue]] [[:it:Nanyue]] [[:de:Nan-Yue]]
# [[:en:Pyu city-states]] [[:fr:Pyu]] [[:it:Pyu]] [[:de:Pyu]]
# [[:en:Hồng Bàng dynasty]] [[:fr:Dynastie Hồng Bàng]] [[:it:Dinastia Hồng Bàng]] [[:de:Hồng-Bàng-Zeit]]
===== Asia Occidentalis =====
# [[Mesopotamia]]
# [[Imperium Accadicum]]
# [[Amorrei]]
# [[:en:Bagratid Armenia]] [[:fr:Royaume bagratide d'Arménie]]
# [[Assyria]]
# [[Ninive]]
# [[Babylonia]]
# [[Babylon]]
# [[:en:Chaldea]] [[:fr:Chaldée]] [[:it:Caldei]] [[:de:Chaldäer]]
# [[:en:Ebla]] [[:fr:Ebla]] [[:it:Ebla]] [[:de:Ebla]]
# [[Historia Israelis et Iudae]]
# [[Hetthaei]]
# [[Lydia (regnum)]]
# [[:en:Mitanni]] [[:fr:Mittani]] [[:it:Mitanni]] [[:de:Mittani]]
# [[Palmyra]]
# [[Phoenices]]
# [[Tyros]]
# [[Phrygia]]
# [[Seleucidae]]
# [[:en:Sabaeans]] [[:fr:Sabéens]] [[:it:Sabei (Yemen)]] [[:de:Sabäer]]
# [[Sumer]]
# [[Ur]]
# [[Ilium]]
# [[Bellum Troianum]]
# [[Ugarit]]
# [[Urartu]]
# [[Lunula fertilis]]
# [[:en:Kingdom of Armenia (antiquity)]] [[:fr:Royaume d'Arménie]] [[:it:Regno d'Armenia]] [[:de:Großarmenien]]
# [[Bella Syriaca]]
==== Europa ====
# [[Cultura Minoa]]
# [[Cnossus]]
# [[:en:Dacia]] [[:fr:Dacie]] [[:it:Dacia (regione storica)]]
# [[:en:Dacians]] [[:fr:Daces]] [[:it:Daci]] [[:de:Daker]]
# [[Etrusci]]
# [[Graecia antiqua]]
# [[Cultura Mycenaea]]
# [[Bella Graeco-Persica]]
# [[Magna Graecia]]
# [[Foedus Delium]]
# [[Lacedaemon]]
# [[Romani antiqui]]
# [[Regnum Romanum]]
# [[Libera res publica Romana]]
# [[Imperium Romanum]]
# [[Pompeii (urbs antiqua)]]
# [[Imperium Romanum Occidentale]]
# [[Occasus Imperii Romani Occidentalis]]
# [[Discrimen tertii saeculi]]
# [[Domus Iulio-Claudia]]
# [[:en:Five Good Emperors]] [[:fr:Cinq bons empereurs]] [[:it:Imperatori adottivi]] [[:de:Adoptivkaiser]]
# [[Bellum Gallicum]]
# [[Bella Macedonica]]
# [[:en:List of Roman civil wars and revolts]] [[:fr:Guerres civiles romaines]] [[:it:Guerre civili (storia romana)]] [[:de:Römische Bürgerkriege]]
# [[Macedonia antiqua]]
# [[Celtae]]
# [[Cimmerii]]
# [[Sarmatae]]
# [[Saxones]]
# [[Scythia]]
# [[Scythae]]
# [[Thracia]]
# [[Migrationes Europaeae populorum et gentium]]
# [[Alani]]
# [[Angli]]
# [[Bulgares (populus Turcicus)]]
# [[Burgundiones]]
# [[Gothi]]
# [[Ostrogothi]]
# [[Visigothi]]
# [[Hunni]]
# [[Mauri]]
# [[Rhos]]
# [[Suebi]]
# [[Vandali]]
{{Div col end}}
=== Medium Aevum ===
{{Div col|cols=4}}
# [[Medium aevum]]
# [[Gilda]]
# [[Boiari]]
# [[Eques (medium aevum)]]
# [[Knezus]]
# [[Samuraeus]]
# [[:en:Serfdom]] [[:fr:Servage]] [[:it:Servitù della gleba]] [[:de:Leibeigenschaft]]
# [[:en:Chivalry]] [[:fr:Chevalerie]] [[:it:Cavalleria medievale]] [[:de:Ritterlichkeit]]
==== Africa ====
# [[:en:Ajuran Sultanate]] [[:fr:Sultanat Ajuran]] [[:it:Sultanato degli Agiuran]] [[:de:Sultanat Ajuran]]
# [[Almoravides]]
# [[Regnum Ganae]]
# [[:en:Kanem Empire]] [[:fr:Royaume de Kanem]] [[:de:Reich Kanem]]
# [[Regnum Melli]]
# [[:en:Songhai Empire]] [[:fr:Empire songhaï]] [[:it:Impero Songhai]] [[:de:Songhaireich]]
# [[Tombutum]]
# [[:en:Trans-Saharan trade]] [[:fr:Commerce transsaharien]] [[:it:Vie commerciali trans-sahariane]] [[:de:Transsaharahandel]]
==== Americae ====
# [[Azteci]]
# [[Imperium Incarum]]
# [[America praecolumbiana]]
# [[:en:Chimú culture]] [[:fr:Chimú]] [[:it:Civiltà Chimú]] [[:de:Chimú-Kultur]]
# [[:en:Mississippian culture]] [[:fr:Civilisation du Mississippi]] [[:it:Cultura del Mississippi]] [[:de:Mississippi-Kultur]]
# [[:en:Moche culture]] [[:fr:Moche (culture)]] [[:it:Moche]] [[:de:Moche-Kultur]]
# [[Tiahuanaco]]
# [[:en:Wari culture]] [[:fr:Huari]] [[:it:Huari]] [[:de:Wari-Staat]]
==== Asia ====
# [[Aetas aurea Islamica]]
# [[Mamluci]]
===== Asia Centralis et Irania =====
# [[:en:Aq Qoyunlu]] [[:fr:Aq Qoyunlu]] [[:it:Ak Koyunlu]] [[:de:Aq Qoyunlu]]
# [[Orda Aurea]]
# [[:en:Qara Qoyunlu]] [[:fr:Qara Qoyunlu]] [[:it:Kara Koyunlu]] [[:de:Qara Qoyunlu]]
# [[:en:Muslim conquest of Persia]] [[:fr:Conquête musulmane de la Perse]] [[:it:Conquista islamica della Persia]]
# [[:en:Khwarazmian Empire]] [[:fr:Empire khwarezmien]] [[:it:Impero corasmio]]
# [[:en:Göktürks]] [[:fr:Göktürk]] [[:it:Göktürk]] [[:de:Kök-Türken]]
# [[Selgiukidae]]
# [[:en:Ghaznavid Empire]] [[:fr:Empire ghaznévide]]
# [[:en:Uyghur Khaganate]] [[:fr:Khaganat ouïgour]] [[:it:Khaganato uiguro]] [[:de:Uigurisches Kaganat]]
===== Asia Orientalis =====
# [[:en:Goryeo]] [[:fr:Goryeo]] [[:it:Goryeo]] [[:de:Goryeo]]
# [[Familia Han]]
# [[:en:Heian period]] [[:fr:Époque de Heian]] [[:it:Periodo Heian]] [[:de:Heian-Zeit]]
# [[:en:Jin dynasty (266–420)]] [[:fr:Dynastie Jin (265-420)]] [[:it:Dinastia Jìn]] [[:de:Jin-Dynastie (265–420)]]
# [[:en:Jin dynasty (1115–1234)]] [[:fr:Dynastie Jin (1115-1234)]] [[:it:Dinastia Jīn]] [[:de:Jin-Dynastie (1125–1234)]]
# [[:en:Liao dynasty]] [[:fr:Dynastie Liao]] [[:it:Dinastia Liao]] [[:de:Liao-Dynastie]]
# [[Imperium Mongolicum]]
# [[Ninja]]
# [[Familia Cin]]
# [[:en:Sixteen Kingdoms]] [[:fr:Seize Royaumes]] [[:it:Sedici regni]] [[:de:Sechzehn Reiche]]
# [[Familia Song]]
# [[Australe et boreale imperium]]
# [[:en:Sui dynasty]] [[:fr:Dynastie Sui]] [[:it:Dinastia Sui]] [[:de:Sui-Dynastie]]
# [[Familia Tam]]
# [[Tria regna Sinarum]]
# [[Familia Hia]]
# [[:en:Yuan dynasty]] [[:fr:Dynastie Yuan]] [[:it:Dinastia Yuan]] [[:de:Yuan-Dynastie]]
# [[:en:Five Dynasties and Ten Kingdoms period]] [[:fr:Période des Cinq Dynasties et des Dix Royaumes]] [[:it:Cinque dinastie e dieci regni]] [[:de:Fünf Dynastien und Zehn Reiche]]
# [[Cathaini]]
===== Asia Meridionalis =====
# [[Sultanatus Delhiensis]]
# [[:en:Muslim conquests in the Indian subcontinent]] [[:fr:Conquêtes musulmanes des Indes]]
# [[:en:Vijayanagara Empire]] [[:fr:Royaume de Vijayanagara]] [[:it:Impero di Vijayanagara]] [[:de:Vijayanagar]]
===== Asia Austro-orientalis =====
# [[:en:Champa]] [[:fr:Royaume de Champa]] [[:it:Champa]] [[:de:Champa]]
# [[:en:Khmer Empire]] [[:fr:Empire khmer]] [[:it:Impero Khmer]] [[:de:Khmer-Reich]]
# [[:en:Majapahit]] [[:fr:Majapahit]] [[:it:Majapahit]] [[:de:Majapahit]]
# [[Sultanatus Malaccae]]
# [[:en:Pagan Kingdom]] [[:fr:Royaume de Pagan]] [[:it:Regno Pagan]]
# [[Sri Vijaya]]
# [[:en:Trần dynasty]] [[:fr:Dynastie Trần]] [[:it:Dinastia Trần]] [[:de:Trần-Dynastie]]
===== Asia Occidentalis =====
# [[Caliphatus Abbasidarum]]
# [[Expeditio sacra]]
# [[:en:Crusader states]] [[:fr:États latins d'Orient]] [[:it:Stato crociato]] [[:de:Kreuzfahrerstaaten]]
# [[Imperium Nicaenum]]
# [[:en:Fatimid Caliphate]] [[:fr:Califat fatimide]] [[:it:Fatimidi]]
# [[Imperium Latinum]]
# [[Imperium Ottomanicum]]
# [[Sultanatus Rumensis]]
# [[Caliphatus Omayadarum]]
==== Europa ====
# [[Mors atra]]
# [[Schisma anni 1054]]
# [[Domus Habsburgensis]]
# [[Gens Medicaea]]
# [[Normanni]]
# [[Renascentia litterarum]]
===== Europa Orientalis et Centralis =====
# [[Cumani]]
# [[Avari]]
# [[Primum imperium Bulgaricum]]
# [[Secundum imperium Bulgaricum]]
# [[Imperium Romanum Orientale]]
# [[:en:Arab–Byzantine wars]] [[:fr:Guerres arabo-byzantines]] [[:it:Guerre arabo-bizantine]]
# [[Bella Byzantino–Bulgarica]]
# [[:en:Byzantine–Ottoman wars]] [[:fr:Guerres turco-byzantines]] [[:it:Guerre bizantino-ottomane]]
# [[Expugnatio Constantinopolis]]
# [[Regnum Galiciae et Lodomeriae]]
# [[Magnus Ducatus Lituaniae]]
# [[Moscovia]]
# [[Regnum Hungariae]]
# [[:en:Hussite Wars]] [[:fr:Croisades contre les hussites]] [[:it:Crociata hussita]] [[:de:Hussitenkriege]]
# [[Chazari]]
# [[Russia Kioviensis]]
# [[Magna Moravia]]
# [[Ducatus Novogardiensis]]
# [[:en:Cretan War (1645–1669)]] [[:fr:Guerre de Candie]] [[:it:Guerra di Candia]] [[:de:Krieg um Kreta]]
# [[Pečenegi]]
# [[Ordo Sanctae Mariae Teutonicorum]]
# [[Ducatus Volodimiriensis]]
# [[Bulgaria Rhaensis]]
# [[Regnum Bohemiae]]
# [[:en:Polish–Lithuanian–Teutonic War]] [[:fr:Guerre du royaume de Pologne contre l'ordre Teutonique]] [[:it:Guerra polacco-lituano-teutonica]]
# [[Ruricidae]]
===== Europa Occidentalis =====
# [[Andalusia]]
# [[Caliphatus Cordubae]]
# [[Recuperatio Hispanica]]
# [[Regnum Aragoniae]]
# [[Ducatus Burgundiae]]
# [[Regnum Castellae]]
# [[Regnum Francorum]]
# [[Regnum Francorum orientalium]]
# [[Regnum Francorum occidentalium]]
# [[:en:Kingdom of France]] [[:fr:Royaume de France]] [[:it:Regno di Francia]] [[:de:Königreich Frankreich (987–1791)]]
# [[Imperium Carolingorum]]
# [[Stirps Capetiana]]
# [[Carolingorum stirps]]
# [[Merovingi]]
# [[Regnum Angliae]]
# [[Anglosaxones]]
# [[Pugna Hastingensis]]
# [[Victoria Angliae Normannica]]
# [[Bella Rosarum]]
# [[Hansa]]
# [[Unio Calmariensis]]
# [[Sacrum Romanum Imperium]]
# [[Plantagenistae]]
# [[Bellum Centum Annorum]]
# [[Inquisitio haereticae pravitatis]]
# [[Pauperes commilitones Christi Templique Salomonici]]
# [[Langobardi]]
# [[:en:Northern Crusades]] [[:fr:Croisades baltes]] [[:it:Crociate del Nord]]
# [[:en:Ostsiedlung]] [[:fr:Colonisation germanique de l'Europe orientale]] [[:it:Ostsiedlung]] [[:de:Hochmittelalterliche Ostsiedlung]]
# [[Status Pontificius]]
# [[Res publica Genuensis]]
# [[Regnum Siciliae]]
# [[Res publica Veneta]]
# [[:en:Viking Age]] [[:fr:Âge des Vikings]] [[:it:Epoca vichinga]] [[:de:Wikingerzeit]]
# [[Viccingi]]
# [[Hispania Visigothica]]
# [[Austrasia]]
# [[Franci]]
# [[Controversia de investitura]]
# [[Regnum Teutonicum]]
# [[Venedi]]
# [[Bellum Gothicum]]
# [[Guelphi et Ghibellini]]
# [[Neustria]]
# [[Lex Salica]]
{{Div col end}}
=== Inceptio aetatis modernae ===
{{Div col|cols=4}}
==== Generales ====
# [[:en:Early modern period]] [[:fr:Époque moderne]] [[:it:Storia moderna]] [[:de:Frühe Neuzeit]]
# [[Aevum Explorationis]]
# [[Imperium Britannicum]]
# [[Imperium Franciae transmarinum]]
# [[:en:Little Ice Age]] [[:fr:Petit âge glaciaire]] [[:it:Piccola era glaciale]] [[:de:Kleine Eiszeit]]
# [[Imperium Portugallense]]
# [[Imperium Hispanicum]]
# [[:en:Scientific Revolution]] [[:fr:Révolution scientifique]] [[:it:Rivoluzione scientifica]] [[:de:Wissenschaftliche Revolution]]
# [[Bellum Septem Annorum]]
# [[:en:Treaty of Zaragoza]] [[:fr:Traité de Saragosse]] [[:it:Trattato di Saragozza]] [[:de:Vertrag von Saragossa]]
# [[:en:Treaty of Tordesillas]] [[:fr:Traité de Tordesillas]] [[:it:Trattato di Tordesillas]] [[:de:Vertrag von Tordesillas]]
==== Africa ====
# [[:en:Slavery in Africa]] [[:fr:Esclavage en Afrique]] [[:it:Schiavismo in Africa]] [[:de:Sklaverei innerhalb von Subsahara-Afrika]]
# [[:en:Atlantic slave trade]] [[:fr:Traite atlantique]] [[:it:Tratta atlantica degli schiavi africani]] [[:de:Atlantischer Sklavenhandel]]
# [[Regnum Bornu]]
# [[Monomotapa]]
# [[Regnum Ashanti]]
# [[Regnum Congum]]
# [[:en:Oyo Empire]] [[:fr:Royaume d'Oyo]] [[:it:Impero Oyo]] [[:de:Königreich Oyo]]
# [[:en:Funj Sultanate]] [[:fr:Sultanat de Sennar]] [[:it:Regno di Sennar]] [[:de:Sultanat von Sannar]]
# [[:en:Hausa Kingdoms]] [[:fr:Royaumes haoussa]] [[:de:Hausastaaten]]
==== Americae ====
# [[Bellum Rerum Novarum Americanum]]
# [[Colonizatio Europaea Americarum]]
# [[Colonizatio Americae Britannica]]
# [[Colonizatio Americae Hispanica]]
# [[:en:Spanish conquest of the Aztec Empire]] [[:fr:Chute de l'Empire aztèque]] [[:it:Conquista dell'impero azteco]] [[:de:Spanische Eroberung Mexikos]]
# [[:en:Spanish conquest of the Inca Empire]] [[:fr:Conquête espagnole du Pérou]] [[:it:Conquista dell'impero Inca]] [[:de:Spanische Eroberung Perus]]
# [[:en:French and Indian Wars]] [[:fr:Guerres intercoloniales]] [[:it:Guerre franco-indiane]] [[:de:Franzosen- und Indianerkriege]]
# [[Bellum Franco-Indianum]]
# [[:en:Wounded Knee Massacre]] [[:fr:Massacre de Wounded Knee]] [[:it:Massacro di Wounded Knee]] [[:de:Massaker von Wounded Knee]]
# [[:en:Lewis and Clark Expedition]] [[:fr:Expédition Lewis et Clark]] [[:it:Spedizione di Lewis e Clark]] [[:de:Lewis-und-Clark-Expedition]]
# [[Bella libertatis Hispano-Americana]]
==== Asia ====
# [[Terrae motus Xensianus]]
# [[:en:Great Bengal famine of 1770]] [[:fr:Famine au Bengale de 1770]] [[:it:Carestia del Bengala del 1770]] [[:de:Hungersnot in Bengalen 1770]]
# [[:en:Deccan sultanates]] [[:fr:Sultanats du Deccan]] [[:it:Sultanati del Deccan]] [[:de:Dekkan-Sultanate]]
# [[Societas Indiae Orientalis Batava]]
# [[Societas Britannica Indiarum Orientalium]]
# [[:en:Edo period]] [[:fr:Époque d'Edo]] [[:it:Periodo Edo]] [[:de:Edo-Zeit]]
# [[Tokugawa Bakufu]]
# [[Bellum Coreanum Taicosamense]]
# [[Regnum Chosonense]]
# [[:en:Kazakh Khanate]] [[:fr:Khanat kazakh]] [[:it:Khanato di Kazach]] [[:de:Kasachen-Khanat]]
# [[Familia Mim]]
# [[:en:Maratha Empire]] [[:fr:Empire marathe]] [[:it:Impero Maratha]] [[:de:Maratha]]
# [[Imperium Mogolicum]]
# [[:en:Russian conquest of Siberia]] [[:it:Conquista russa della Siberia]] [[:de:Russische Eroberung Sibiriens]]
# [[:en:Safavid dynasty]] [[:fr:Séfévides]] [[:it:Safavidi]] [[:de:Safawiden]]
# [[:en:Sikh Empire]] [[:fr:Empire sikh]] [[:it:Impero Sikh]] [[:de:Reich der Sikh]]
# [[:en:Ayutthaya Kingdom]] [[:fr:Royaume d'Ayutthaya]] [[:it:Regno di Ayutthaya]] [[:de:Königreich Ayutthaya]]
# [[:en:Khanate of Bukhara]] [[:fr:Khanat de Boukhara]] [[:it:Khanato di Bukhara]] [[:de:Khanat Buchara]]
# [[:en:Lan Xang]] [[:fr:Lan Xang]] [[:it:Lan Xang]] [[:de:Lan Xang]]
# [[:en:Lê dynasty]] [[:fr:Dynastie Lê]] [[:de:Lê-Dynastie]]
# [[:en:Khanate of Sibir]] [[:fr:Sibir]] [[:it:Khanato di Sibir]] [[:de:Khanat Sibir]]
# [[:en:Toungoo dynasty]] [[:fr:Dynastie Taungû]] [[:it:Dinastia di Toungoo]] [[:de:Taungu-Dynastie]]
# [[:en:Dzungar Khanate]] [[:fr:Khanat dzoungar]] [[:it:Khanato degli Zungari]] [[:de:Dsungarisches Khanat]]
==== Europa ====
===== Generales =====
# [[Illuminismus]]
# [[Reformatio]]
# [[Bellum triginta annorum]]
# [[Contrareformatio]]
===== Europa Occidentalis =====
# [[:en:1755 Lisbon earthquake]] [[:fr:Séisme du 1er novembre 1755 à Lisbonne]] [[:it:Terremoto di Lisbona del 1755]] [[:de:Erdbeben von Lissabon 1755]]
# [[:en:Anglo-Dutch Wars]] [[:fr:Guerres anglo-néerlandaises]] [[:it:Guerre anglo-olandesi]] [[:de:Englisch-Niederländische Seekriege]]
# [[Consilium Berolinense]]
# [[:en:Eighty Years' War]] [[:fr:Guerre de Quatre-Vingts Ans]] [[:it:Guerra degli ottant'anni]] [[:de:Achtzigjähriger Krieg]]
# [[Bellum civile Anglicum]]
# [[Res novae Francicae]]
# [[:en:French Revolutionary Wars]] [[:fr:Guerres de la Révolution française]] [[:it:Guerre rivoluzionarie francesi]] [[:de:Französische Revolutionskriege]]
# [[:en:French Wars of Religion]] [[:fr:Guerres de Religion (France)]] [[:it:Guerre di religione francesi]] [[:de:Hugenottenkriege]]
# [[Hugenoti]]
# [[:en:Italian Wars]] [[:fr:Guerres d'Italie]] [[:it:Guerre d'Italia del XVI secolo]] [[:de:Italienische Kriege]]
# [[Borussia]]
# [[Puritanus]]
# [[:en:Spanish Inquisition]] [[:fr:Inquisition espagnole]] [[:it:Inquisizione spagnola]] [[:de:Spanische Inquisition]]
# [[:en:War of the Austrian Succession]] [[:fr:Guerre de Succession d'Autriche]] [[:it:Guerra di successione austriaca]] [[:de:Österreichischer Erbfolgekrieg]]
# [[Bellum de successione Hispanica]]
# [[:en:Enclosure]] [[:fr:Enclosure]] [[:it:Enclosures]] [[:de:Enclosure Movement]]
===== Europa Centralis et Orientalis =====
# [[Cosaci]]
# [[Hetmanatus]]
# [[Tartaria Minor]]
# [[:en:Great Northern War]] [[:fr:Grande guerre du Nord]] [[:it:Grande guerra del Nord]] [[:de:Großer Nordischer Krieg]]
# [[:en:Great Turkish War]] [[:fr:Grande guerre turque]] [[:it:Guerra austro-turca (1683-1699)]] [[:de:Großer Türkenkrieg]]
# [[Domus Romanovia]]
# [[Regnum Casanense]]
# [[:en:Livonian War]] [[:fr:Guerre de Livonie]] [[:it:Prima guerra del nord]] [[:de:Livländischer Krieg]]
# [[Polonia ter divisa]]
# [[Res Publica Utriusque Nationis]]
# [[Magnus Ludus]]
# [[Regnum Russicum]]
# [[Opricznina]]
# [[Bella inter Russos et Turcas]]
# [[Bellum Turcicum]]
# [[:en:Union of Lublin]] [[:fr:Union de Lublin]] [[:it:Unione di Lublino]] [[:de:Union von Lublin]]
# [[:en:Muscovite–Lithuanian Wars]] [[:it:Guerre moscovito-lituane]] [[:de:Russisch-Litauische Kriege]]
# [[:en:Polish–Muscovite War (1605–1618)]] [[:fr:Guerre polono-russe (1605-1618)]] [[:it:Guerra polacco-moscovita]] [[:de:Polnisch-Russischer Krieg 1609–1618]]
# [[:en:Russo-Polish War (1654–1667)]] [[:fr:Guerre russo-polonaise (1654-1667)]] [[:it:Guerra russo-polacca (1654-1667)]] [[:de:Russisch-Polnischer Krieg 1654–1667]]
{{Div col end}}
=== Aetas moderna ===
{{Div col|cols=4}}
==== Generales ====
# [[Aevum modernum]]
# [[:en:1973 oil crisis]] [[:fr:Premier choc pétrolier]] [[:it:Crisi energetica (1973)]] [[:de:Ölkrise 1973]]
# [[Abolitionismus]]
# [[Pactum Antikomintern]]
# [[:en:Civil rights movements]] [[:de:Bürgerrechtsbewegungen]]
# [[Bellum frigidum]]
# [[COVID-19 pandemia]]
# [[:en:Decolonization]] [[:fr:Décolonisation]] [[:it:Decolonizzazione]] [[:de:Dekolonisation]]
# [[:en:2007–2008 financial crisis]] [[:fr:Crise financière mondiale de 2007-2008]] [[:it:Crisi finanziaria del 2007-2008]] [[:de:Weltfinanzkrise 2007–2008]]
# [[Depressio oeconomica magna]]
# [[Conversio industrialis]]
# [[:en:Information Age]] [[:fr:Ère de l'information]] [[:it:Era dell'informazione]] [[:de:Informationszeitalter]]
# [[:en:Interwar period]] [[:fr:Entre-deux-guerres]] [[:it:Periodo interbellico]] [[:de:Zwischenkriegszeit]]
# [[Pactio Briand-Kellogg]]
# [[:en:New Imperialism]] [[:fr:Nouvel impérialisme]] [[:it:Nuovo imperialismo]]
# [[Exploratio astrorum]]
# [[:en:Space Race]] [[:fr:Course à l'espace]] [[:it:Corsa allo spazio]] [[:de:Wettlauf ins All]]
# [[Influentia Hispanica]]
# [[Bellum contra terrorem]]
# [[Suffragium mulierum]]
# [[Primum bellum mundanum]]
# [[:en:Balkans theatre]] [[:fr:Front des Balkans]] [[:it:Campagna dei Balcani (1914-1918)]]
# [[:en:Eastern Front (World War I)]] [[:fr:Front de l'Est (Première Guerre mondiale)]] [[:it:Fronte orientale (1914-1918)]] [[:de:Ostfront (Erster Weltkrieg)]]
# [[:en:Italian front (World War I)]] [[:fr:Front italien]] [[:it:Fronte italiano (1915-1918)]]
# [[:en:Middle Eastern theatre of World War I]] [[:fr:Front du Moyen-Orient]] [[:it:Teatro mediorientale della prima guerra mondiale]]
# [[Pactum Lausannense]]
# [[:en:Treaty of Saint-Germain-en-Laye (1919)]] [[:fr:Traité de Saint-Germain-en-Laye (1919)]] [[:it:Trattato di Saint-Germain-en-Laye (1919)]] [[:de:Vertrag von Saint-Germain]]
# [[Foedus apud Trianonium sanctum]]
# [[:en:Western Front (World War I)]] [[:fr:Front de l'Ouest (Première Guerre mondiale)]] [[:it:Fronte occidentale (1914-1918)]] [[:de:Westfront (Erster Weltkrieg)]]
# [[Deliberatio de pace componenda Lutetiae facta (1919)]]
# [[Secundum bellum mundanum]]
# [[:en:Allies of World War II]] [[:fr:Alliés de la Seconde Guerre mondiale]] [[:it:Alleati della seconda guerra mondiale]] [[:de:Anti-Hitler-Koalition]]
# [[Potestates Axis]]
# [[Pactum Ribbentrop-Molotovianum]]
# [[:en:Invasion of Poland]] [[:fr:Campagne de Pologne (1939)]] [[:it:Campagna di Polonia]] [[:de:Überfall auf Polen]]
# [[:en:Western Front (World War II)]] [[:fr:Front de l'Ouest (Seconde Guerre mondiale)]] [[:it:Fronte occidentale (1939-1945)]] [[:de:Deutsche Westfront 1944/1945]]
# [[:en:Battle of the Atlantic]] [[:fr:Bataille de l'Atlantique (1939-1945)]] [[:it:Battaglia dell'Atlantico (1939-1945)]] [[:de:Atlantikschlacht]]
# [[:en:Battle of Britain]] [[:fr:Bataille d'Angleterre]] [[:it:Battaglia d'Inghilterra]] [[:de:Luftschlacht um England]]
# [[Bellum hibernum]]
# [[Bellum Magnum Patrium]]
# [[:en:Mediterranean and Middle East theatre of World War II]] [[:fr:Campagnes d'Afrique, du Moyen-Orient et de Méditerranée]] [[:it:Teatro del Mediterraneo della seconda guerra mondiale]]
# [[Bellum Pacificum]]
# [[:en:Attack on Pearl Harbor]] [[:fr:Attaque de Pearl Harbor]] [[:it:Attacco di Pearl Harbor]] [[:de:Angriff auf Pearl Harbor]]
# [[:en:Yalta Conference]] [[:fr:Conférence de Yalta]] [[:it:Conferenza di Jalta]] [[:de:Konferenz von Jalta]]
# [[:en:Atomic bombings of Hiroshima and Nagasaki]] [[:fr:Bombardements atomiques d'Hiroshima et de Nagasaki]] [[:it:Bombardamenti atomici di Hiroshima e Nagasaki]] [[:de:Atombombenabwürfe auf Hiroshima und Nagasaki]]
# [[Iudicia Norimbergensia]]
# [[:en:Collectivization]] [[:fr:Collectivisation]] [[:it:Collettivizzazione]] [[:de:Kollektivierung]]
==== Africa ====
# [[Ver Arabicum]]
# [[:en:Algerian War]] [[:fr:Guerre d'Algérie]] [[:it:Guerra d'Algeria]] [[:de:Algerienkrieg]]
# [[:en:Angolan Civil War]] [[:fr:Guerre civile angolaise]] [[:it:Guerra civile in Angola]] [[:de:Bürgerkrieg in Angola]]
# [[:en:Anglo-Zulu War]] [[:fr:Guerre anglo-zouloue]] [[:it:Guerra anglo-zulu]] [[:de:Zulukrieg]]
# [[Apartheid]]
# [[:en:Biafra]] [[:fr:Biafra]] [[:it:Biafra]] [[:de:Biafra]]
# [[:en:Congo Free State]] [[:fr:État indépendant du Congo]] [[:it:Stato Libero del Congo]]
# [[:en:Ethiopian Civil War]] [[:fr:Guerres civiles en Éthiopie]] [[:it:Guerra civile in Etiopia]] [[:de:Äthiopischer Bürgerkrieg]]
# [[:en:First Boer War]] [[:fr:Première guerre des Boers]] [[:it:Prima guerra boera]] [[:de:Erster Burenkrieg]]
# [[Motus Libycus anni 2011]]
# [[:en:Mahdist War]] [[:fr:Guerre des mahdistes]] [[:it:Guerra mahdista]] [[:de:Mahdi-Aufstand]]
# [[:en:Nigerian Civil War]] [[:fr:Guerre du Biafra]] [[:it:Guerra civile in Nigeria]] [[:de:Biafra-Krieg]]
# [[:en:Rwandan genocide]] [[:fr:Génocide des Tutsis au Rwanda]] [[:it:Genocidio del Ruanda]] [[:de:Völkermord in Ruanda]]
# [[:en:Scramble for Africa]] [[:fr:Partage de l'Afrique]] [[:it:Spartizione dell'Africa]] [[:de:Wettlauf um Afrika]]
# [[:en:Second Boer War]] [[:fr:Seconde guerre des Boers]] [[:it:Seconda guerra boera]] [[:de:Zweiter Burenkrieg]]
# [[:en:Second Congo War]] [[:fr:Deuxième guerre du Congo]] [[:it:Seconda guerra del Congo]] [[:de:Zweiter Kongokrieg]]
# [[:en:Second Italo-Ethiopian War]] [[:fr:Seconde guerre italo-éthiopienne]] [[:it:Guerra d'Etiopia]] [[:de:Abessinienkrieg]]
# [[Imperium Sokoto]]
==== Americae ====
# [[:en:2010 Haiti earthquake]] [[:fr:Séisme de 2010 en Haïti]] [[:it:Terremoto di Haiti del 2010]] [[:de:Erdbeben in Haiti 2010]]
# [[Bellum Civile Americanum]]
# [[:en:American Indian Wars]] [[:fr:Guerres indiennes]] [[:it:Guerre indiane]] [[:de:Indianerkriege]]
# [[Motus iurum civilium]]
# [[Civitates Confoederatae Americae]]
# [[:en:Cuban Missile Crisis]] [[:fr:Crise des missiles de Cuba]] [[:it:Crisi dei missili di Cuba]] [[:de:Kubakrise]]
# [[:en:Cuban Revolution]] [[:fr:Révolution cubaine]] [[:it:Rivoluzione cubana]] [[:de:Kubanische Revolution]]
# [[Patera Pulveris]]
# [[Imperium Brasiliense]]
# [[Grandis Columbia]]
# [[:en:Haitian Revolution]] [[:fr:Révolution haïtienne]] [[:it:Rivoluzione haitiana]] [[:de:Haitianische Revolution]]
# [[Inceptum Manhattense]]
# [[:en:Mexican War of Independence]] [[:fr:Guerre d'indépendance du Mexique]] [[:it:Guerra d'indipendenza del Messico]] [[:de:Mexikanischer Unabhängigkeitskrieg]]
# [[:en:Mexican Revolution]] [[:fr:Révolution mexicaine]] [[:it:Rivoluzione messicana]] [[:de:Mexikanische Revolution]]
# [[Bellum inter Mexicum et Civitates Foederatas]]
# [[Impetus 11 Septembris]]
# [[Bellum Hispano-Americanum]]
# [[:en:Wall Street Crash of 1929]] [[:fr:Krach de 1929]] [[:it:Martedì nero]] [[:de:Schwarzer Donnerstag]]
# [[Bellum anni 1812]]
# [[:en:Paraguayan War]] [[:fr:Guerre de la Triple-Alliance]] [[:it:Guerra della triplice alleanza]] [[:de:Tripel-Allianz-Krieg]]
# [[:en:War of the Pacific]] [[:fr:Guerre du Pacifique (1879-1884)]] [[:it:Guerra del Pacifico (1879-1884)]] [[:de:Salpeterkrieg]]
# [[:en:American frontier]] [[:fr:Conquête de l'Ouest]] [[:it:West]] [[:de:Wilder Westen]]
# [[Negotium Novum]]
==== Asia ====
===== Asia Orientalis =====
# [[:en:1931 China floods]] [[:fr:Inondations de 1931 en Chine]] [[:it:Alluvione della Cina del 1931]] [[:de:Flutkatastrophe in China 1931]]
# [[:en:1976 Tangshan earthquake]] [[:fr:Séisme de 1976 à Tangshan]] [[:it:Terremoto di Tangshan del 1976]] [[:de:Erdbeben von Tangshan 1976]]
# [[Terrae motus Tohoku]]
# [[Seditio Pugilum]]
# [[:en:History of the People's Republic of China]] [[:fr:Histoire de la république populaire de Chine]] [[:it:Storia della Repubblica Popolare Cinese]] [[:de:Geschichte der Volksrepublik China]]
# [[:en:Chinese Civil War]] [[:fr:Guerre civile chinoise]] [[:it:Guerra civile cinese]] [[:de:Chinesischer Bürgerkrieg]]
# [[Magna Culturae Conversio Proletariana]]
# [[:en:Empire of Japan]] [[:fr:Empire du Japon]] [[:it:Impero giapponese]] [[:de:Japanisches Kaiserreich]]
# [[:en:First Opium War]] [[:fr:Première guerre de l'opium]] [[:de:Erster Opiumkrieg]]
# [[Primum Bellum Sino-Iaponense]]
# [[:en:Great Leap Forward]] [[:fr:Grand Bond en avant]] [[:it:Grande balzo in avanti]] [[:de:Großer Sprung nach vorn]]
# [[:en:Great Chinese Famine]] [[:fr:Grande famine chinoise]] [[:it:Grande carestia cinese]] [[:de:Große Chinesische Hungersnot]]
# [[Bellum Coreanum]]
# [[Aetas Meiji]]
# [[Restauratio Meiji]]
# [[Familia Cim]]
# [[Bellum Russo-Iaponicum]]
# [[:en:Second Opium War]] [[:fr:Seconde guerre de l'opium]] [[:de:Zweiter Opiumkrieg]]
# [[Secundum Bellum Sino-Iaponense]]
# [[:en:Taiping Rebellion]] [[:fr:Révolte des Taiping]] [[:it:Rivolta dei Taiping]] [[:de:Taiping-Aufstand]]
# [[:en:1989 Tiananmen Square protests and massacre]] [[:fr:Manifestations de la place Tian'anmen]] [[:it:Protesta di piazza Tienanmen]] [[:de:Tian’anmen-Massaker]]
# [[:en:1911 Revolution]] [[:fr:Révolution chinoise de 1911]] [[:it:Rivoluzione cinese (1911)]] [[:de:Xinhai-Revolution]]
# [[:en:Unequal treaty]] [[:fr:Traités inégaux]] [[:it:Trattati ineguali]] [[:de:Ungleiche Verträge]]
===== Asia Meridionalis =====
# [[:en:1970 Bhola cyclone]] [[:fr:Cyclone de Bhola]] [[:it:Ciclone Bhola]] [[:de:Zyklon in Ostpakistan 1970]]
# [[:en:Bangladesh Liberation War]] [[:fr:Guerre de libération du Bangladesh]] [[:it:Guerra di liberazione bengalese]] [[:de:Bangladesch-Krieg]]
# [[:en:British Raj]] [[:fr:Raj britannique]] [[:it:Impero anglo-indiano]]
# [[:en:Indian independence movement]] [[:fr:Mouvement pour l'indépendance de l'Inde]] [[:it:Movimento d'indipendenza indiano]]
# [[:en:Indian Rebellion of 1857]] [[:fr:Révolte des cipayes]] [[:it:Moti indiani del 1857]] [[:de:Indischer Aufstand von 1857]]
# [[:en:Indo-Pakistani War of 1971]] [[:fr:Troisième guerre indo-pakistanaise]] [[:it:Guerra indo-pakistana del 1971]] [[:de:Dritter Indisch-Pakistanischer Krieg]]
# [[:en:Partition of India]] [[:fr:Partition des Indes]] [[:de:Teilung Indiens]]
# [[:en:Nguyễn dynasty]] [[:fr:Empire d'Annam]] [[:it:Dinastia Nguyễn]] [[:de:Nguyễn-Dynastie]]
# [[:en:Konbaung dynasty]] [[:fr:Dynastie Konbaung]] [[:it:Dinastia Konbaung]] [[:de:Konbaung-Dynastie]]
===== Asia Austro-orientalis =====
# [[:en:2004 Indian Ocean earthquake and tsunami]] [[:fr:Séisme et tsunami de 2004 dans l'océan Indien]] [[:it:Terremoto e maremoto dell'Oceano Indiano del 2004]] [[:de:Erdbeben im Indischen Ozean 2004]]
# [[India orientalis Batava]]
# [[Indosina Francica]]
# [[:en:Indonesian National Revolution]] [[:fr:Révolution nationale indonésienne]] [[:it:Guerra d'indipendenza indonesiana]] [[:de:Indonesischer Unabhängigkeitskrieg]]
# [[Bellum Philippinicum-Americanum]]
# [[Res Novae Philippinicae]]
# [[Bellum Indosinense II]]
# [[:en:Khmer Rouge]] [[:fr:Khmers rouges]] [[:it:Khmer rossi]] [[:de:Rote Khmer]]
# [[:en:First Indochina War]] [[:fr:Guerre d'Indochine]] [[:it:Guerra d'Indocina]] [[:de:Indochinakrieg]]
===== Asia Occidentalis =====
# [[:en:Arab Revolt]] [[:fr:Révolte arabe de 1916-1918]] [[:it:Rivolta araba]] [[:de:Arabische Revolte]]
# [[:en:Turkish War of Independence]] [[:fr:Guerre d'indépendance turque]] [[:it:Guerra d'indipendenza turca]] [[:de:Türkischer Befreiungskrieg]]
# [[Generis Armenorum occidio]]
# [[:en:Mandatory Palestine]] [[:fr:Palestine mandataire]] [[:it:Mandato britannico della Palestina]] [[:de:Völkerbundsmandat für Palästina]]
# [[Contentio Arabo-Israëlitica]]
# [[:en:North Yemen Civil War]] [[:fr:Guerre civile du Yémen du Nord]] [[:it:Guerra civile dello Yemen del Nord]]
# [[:en:Lebanese Civil War]] [[:fr:Guerre du Liban]] [[:it:Guerra civile in Libano]] [[:de:Libanesischer Bürgerkrieg]]
# [[Seditio Islamica]]
# [[:en:Soviet–Afghan War]] [[:fr:Guerre d'Afghanistan (1979-1989)]] [[:it:Guerra in Afghanistan (1979-1989)]] [[:de:Krieg in Afghanistan (1979–1989)]]
# [[Primum bellum sinus Persici]]
# [[Secundum bellum sinus Persici]]
# [[:en:War in Afghanistan (2001–2021)]] [[:fr:Guerre d'Afghanistan (2001-2021)]] [[:it:Guerra in Afghanistan (2001-2021)]] [[:de:Krieg in Afghanistan 2001–2021]]
# [[Secundum bellum Iracense]]
# [[:en:Syrian civil war]] [[:fr:Guerre civile syrienne]] [[:it:Guerra civile siriana]] [[:de:Bürgerkrieg in Syrien seit 2011]]
==== Europa ====
===== Generales =====
# [[Imperium Austriacum]]
# [[Imperium Austro-Hungaricum]]
# [[Consilium Vindobonense]]
# [[Integratio Europaea]]
# [[:en:History of the European Union]] [[:fr:Histoire de l'Union européenne]] [[:it:Storia dell'integrazione europea]] [[:de:Geschichte der Europäischen Union]]
# [[Soa]]
# [[:en:Holy Alliance]] [[:fr:Sainte-Alliance]] [[:it:Santa Alleanza]] [[:de:Heilige Allianz]]
# [[Aulaeum ferreum]]
# [[:en:Revolutions of 1848]] [[:fr:Printemps des peuples]] [[:it:Primavera dei popoli]] [[:de:Revolutionen 1848/1849]]
# [[Pax Prima Lutetiae]]
# [[Foedus Versaliis ictum (1919)]]
===== Europa Orientalis =====
# [[Bella Balcanica]]
# [[Bellum Balcanicum Primum]]
# [[Bellum Balcanicum Secundum]]
# [[Calamitas Czernobelensis]]
# [[Bellum Crimaeanum]]
# [[Cechoslovacia]]
# [[Dissolutio Unionis Sovieticae]]
# [[Res publica democratica Germanica]]
# [[Bellum Patrium]]
# [[:en:Great Purge]] [[:fr:Grandes Purges]] [[:it:Grandi purghe]] [[:de:Großer Terror (Sowjetunion)]]
# [[Bellum Graeco-Turcicum (1919-1922)]]
# [[Bellum rerum novarum Graecum]]
# [[Gulagia]]
# [[:en:Holodomor]] [[:fr:Holodomor]] [[:it:Holodomor]] [[:de:Holodomor]]
# [[Res Novae Hungaricae anno 1956]]
# [[:en:Polish–Soviet War]] [[:fr:Guerre soviéto-polonaise]] [[:it:Guerra sovietico-polacca]] [[:de:Polnisch-Sowjetischer Krieg]]
# [[Ver Pragense]]
# [[Res novae anni 1989]]
# [[Bellum civile Russicum]]
# [[Imperium Russicum]]
# [[:en:Russian Revolution of 1905]] [[:fr:Révolution russe de 1905]] [[:it:Rivoluzione russa del 1905]] [[:de:Russische Revolution 1905]]
# [[Res novae Russiae (1917)]]
# [[Bellum Russicum Ottomanicum (1877 - 1878)]]
# [[:en:Solidarity (Polish trade union)]] [[:fr:Solidarność]] [[:it:Solidarność]] [[:de:Solidarność]]
# [[:en:Eastern Bloc]] [[:fr:Bloc de l'Est]] [[:it:Blocco orientale]] [[:de:Ostblock]]
# [[Unio Rerum Publicarum Sovieticarum Socialisticarum]]
# [[:en:Mensheviks]] [[:fr:Mencheviks]] [[:it:Menscevismo]] [[:de:Menschewiki]]
# [[:en:NKVD]] [[:fr:NKVD]] [[:it:Commissariato del popolo per gli affari interni]] [[:de:Innenministerium der UdSSR]]
# [[Iugoslavia]]
# [[:en:Population transfer in the Soviet Union]] [[:fr:Déportation des peuples en URSS]] [[:it:Deportazioni dei popoli in URSS]] [[:de:Ethnische Deportationen in der UdSSR]]
===== Europa Occidentalis =====
# [[:en:Belgian Revolution]] [[:fr:Révolution belge]] [[:it:Rivoluzione belga]] [[:de:Belgische Revolution]]
# [[Murus Berolinensis]]
# [[Primum Imperium Francicum]]
# [[Bellum Germano-Francicum]]
# [[Prima res publica (Francia)]]
# [[Confoederatio Germanica]]
# [[Imperium Germanicum (1871-1918)]]
# [[Restitutio integritatis Germaniae]]
# [[:en:Great Famine (Ireland)]] [[:fr:Grande famine irlandaise]] [[:it:Grande carestia irlandese]] [[:de:Große Hungersnot in Irland]]
# [[Centum Napoleonis dies]]
# [[Unificatio Italiae]]
# [[Res novae Iuliae (1830)]]
# [[:en:Napoleonic Wars]] [[:fr:Guerres napoléoniennes]] [[:it:Guerre napoleoniche]] [[:de:Napoleonische Kriege]]
# [[Germania nazistica]]
# [[Seditio Monacensis]]
# [[Gestapo]]
# [[Factio operaria socialistarum nationalium Germanica]]
# [[SS]]
# [[SA]]
# [[Coniuratio 20 Iulii 1944]]
# [[:en:Peninsular War]] [[:fr:Guerre d'indépendance espagnole]] [[:it:Guerra d'indipendenza spagnola]] [[:de:Napoleonische Kriege auf der Iberischen Halbinsel]]
# [[Commune Parisiorum anni 1871]]
# [[Res Publica Hispanica Secunda]]
# [[Bellum civile Hispanicum]]
# [[:en:The Troubles]] [[:fr:Conflit nord-irlandais]] [[:it:Conflitto nordirlandese]] [[:de:Nordirlandkonflikt]]
# [[:en:Unification of Germany]] [[:fr:Unification allemande]] [[:it:Unificazione tedesca]] [[:de:Deutsche Einigung]]
# [[:en:Nazi concentration camps]] [[:fr:Camps de concentration nazis]] [[:it:Lager]] [[:de:Konzentrationslager]]
# [[Res Publica Vimariana]]
# [[:en:Stab-in-the-back myth]] [[:fr:Dolchstoßlegende]] [[:it:Dolchstoßlegende]] [[:de:Dolchstoßlegende]]
{{Div col end}}
=== Urbes in historia ===
{{Div col|cols=4}}
# [[:en:Antioch]] [[:fr:Antioche]] [[:it:Antiochia di Siria]] [[:de:Antiochia am Orontes]]
{{Div col end}}
<noinclude>
[[Categoria:Myrias]]
[[Categoria:Vicipaedia]]
</noinclude>
8hdlsc1szbns73usg0tvvy9ejlzpkpm
Vicipaedia:Paginae quas omnibus Vicipaediis contineri oportet/Expansio/Ars
4
214468
4001922
3914380
2026-11-10T22:14:28Z
Grufo
64423
+[[Articulatio (musica)]]; +[[Carmen (melodrama)]]; +[[Equitatio]]; +[[Palatium ducum]]; +[[Parva nympha marina (statua)]]
4001922
wikitext
text/x-wiki
::''Transclusio paginis Vicipaedia:Paginae quas omnibus Wikipediis contineri oportet/Expansio/Ars''
== Ars (600 tituli) ==
=== Notio generalis ===
{{Div col|cols=4}}
# [[:en:The arts]] [[:fr:Arts]]
{{Div col end}}
=== Artes visuales ===
{{Div col|cols=4}}
# [[Ars]]
# [[Ars oculorum]]
==== Historia artis ====
# [[Ars Byzantina]]
# [[Renovatio Carolingiana]]
# [[:en:Celtic art]] [[:fr:Art celte]] [[:it:Arte celtica]] [[:de:Keltische Kunst]]
# [[:en:Etruscan art]] [[:fr:Art étrusque]] [[:it:Arte etrusca]] [[:de:Etruskische Kunst]]
# [[Minuta tabula]]
# [[:en:Ottonian art]] [[:fr:Art ottonien]] [[:it:Arte ottoniana]]
# [[:en:Renaissance art]] [[:fr:Art de la Renaissance]] [[:it:Arte del Rinascimento]]
# [[:en:Stained glass]] [[:fr:Vitrail]] [[:it:Vetrata]] [[:de:Glasmalerei]]
# [[:en:Academic art]] [[:fr:Art académique]] [[:it:Arte accademica]] [[:de:Akademische Kunst]]
# [[Barocus]]
# [[:en:Classicism]] [[:fr:Classicisme]] [[:it:Classicismo (arte)]] [[:de:Klassizismus]]
# [[:en:Düsseldorf school of painting]] [[:fr:École de peinture de Düsseldorf]] [[:it:Scuola di pittura di Düsseldorf]] [[:de:Düsseldorfer Malerschule]]
# [[:en:Dutch Golden Age painting]] [[:fr:Âge d'or de la peinture néerlandaise]] [[:it:Pittura del Secolo d'oro olandese]]
# [[:en:Empire style]] [[:fr:Style Empire]] [[:it:Stile Impero]] [[:de:Empire (Stilrichtung)]]
# [[Ars Gothica]]
# [[Modus fucatus (ars)]]
# [[Realismus (artes)]]
# [[Ars Romanica]]
# [[Genus conchatum]]
# [[:en:Modern art]] [[:fr:Art moderne]] [[:it:Arte moderna]] [[:de:Moderne Kunst]]
# [[Ars abstracta]]
# [[Expressionismus abstractus]]
# [[:en:Art Deco]] [[:fr:Art déco]] [[:it:Art déco]] [[:de:Art déco]]
# [[Genus florale]]
# [[Bauhaus]]
# [[Constructivismus (ars)]]
# [[Cubismus]]
# [[Dada]]
# [[Expressionismus]]
# [[Futurismus]]
# [[Impressionismus]]
# [[Kitsch]]
# [[Neoclassicismus]]
# [[Fraternitas Praeraphaelitarum]]
# [[Postimpressionismus]]
# [[Suprematismus]]
# [[Surrealismus]]
# [[Symbolismus (artes)]]
# [[Ars hodierna]]
# [[Fluxus]]
# [[Ars kinetica]]
# [[Ars terrena]]
# [[Minimalismus]]
# [[Neoexpressionismus]]
# [[:en:Conceptual art]] [[:fr:Art conceptuel]] [[:it:Arte concettuale]] [[:de:Konzeptkunst]]
# [[:en:Op art]] [[:fr:Op art]] [[:it:Op art]] [[:de:Op-Art]]
# [[:en:Outsider art]] [[:fr:Art brut]] [[:it:Art Brut]] [[:de:Art brut]]
# [[:en:Pop art]] [[:fr:Pop art]] [[:it:Pop art]] [[:de:Pop Art]]
# [[:en:Postmodern art]]
# [[Transavanguardia]]
==== Utilia artificium ====
# [[Carbo ligni]]
# [[Atramentum]]
# [[Pigmentum (pictura)]]
# [[Stilus plumbatus]]
# [[Pigmentum (chemia)]]
# [[:en:Pen]] [[:fr:Stylo]] [[:it:Penna (scrittura)]] [[:de:Schreibstift]]
==== Ars commercialis ====
# [[:en:Design]] [[:fr:Design]] [[:it:Progettazione]] [[:de:Design]]
# [[:en:Graphic design]] [[:fr:Graphisme]] [[:it:Grafica]] [[:de:Grafikdesign]]
# [[:en:Web design]] [[:fr:Conception de site web]] [[:it:Web design]] [[:de:Webdesign]]
==== Formae ====
# [[Ars corporea]]
# [[Calligraphia]]
# [[Narratio picta]]
# [[Delineatio]]
# [[Ars oecologica]]
# [[Moda]]
# [[Manufactura]]
# [[Pictura]]
# [[:en:Palette (painting)]] [[:fr:Palette (peinture)]] [[:it:Tavolozza (pittura)]] [[:de:Palette (Malkunst)]]
# [[Parvulum sigillum]]
# [[Opus fictile]]
# [[Sculptura]]
# [[:en:Video art]] [[:fr:Art vidéo]] [[:it:Videoarte]] [[:de:Videokunst]]
# [[Glutinamentum]]
# [[Manga]]
# [[Graphitum]]
# [[:en:Illustration]] [[:fr:Illustration]] [[:it:Illustrazione]] [[:de:Illustration]]
# [[Opus tessellatum]]
# [[Pictura olearia]]
# [[Origami]]
# [[Hydrochroma]]
# [[Pellicula]]
# [[Cinemateum]]
# [[Ars animandi]]
# [[Anime]]
# [[:en:Computer animation]] [[:fr:Animation par ordinateur]] [[:it:Animazione digitale]] [[:de:Computeranimation]]
# [[:en:Color motion picture film]] [[:it:Pellicola cinematografica a colori]] [[:de:Farbfilm]]
# [[Pellicula brevis]]
# [[:en:Silent film]] [[:fr:Cinéma muet]] [[:it:Cinema muto]] [[:de:Stummfilm]]
# [[:en:Filmmaking]] [[:fr:Réalisation (audiovisuel)]] [[:it:Produzione cinematografica]] [[:de:Filmproduktion]]
# [[Cinematographia]]
# [[:en:Film editing]] [[:fr:Montage]] [[:it:Montaggio]] [[:de:Filmschnitt]]
# [[:en:Foley (filmmaking)]] [[:fr:Bruitage]] [[:it:Rumorista]]
# [[:en:Special effect]] [[:fr:Effets spéciaux]] [[:it:Effetti speciali]] [[:de:Spezialeffekt]]
# [[:en:Studio system]] [[:fr:Studio system]] [[:it:Studio system]] [[:de:Studiosystem]]
# [[:en:Technicolor]] [[:fr:Technicolor (procédé)]] [[:it:Technicolor]] [[:de:Technicolor (Verfahren)]]
# [[:en:Hindi cinema]] [[:fr:Bollywood]] [[:it:Bollywood]] [[:de:Hindi-Film]]
# [[Festival de Cannes]]
# [[Praemia Academiae]]
==== Opera ====
# [[:en:The Blue Boy]] [[:fr:L'Enfant bleu (Gainsborough)]] [[:it:Il ragazzo in azzurro]] [[:de:The Blue Boy]]
# [[:en:The Death of Socrates]] [[:fr:La Mort de Socrate (David)]] [[:it:Morte di Socrate]] [[:de:Der Tod des Sokrates]]
# [[Iucunda]]
# [[Vigiliae nocturnae]]
# [[:en:The Scream]] [[:fr:Le Cri]] [[:it:L'urlo]] [[:de:Der Schrei]]
# [[Ultima Cena (Leonardus)]]
# [[Nox stellans]]
# [[:en:Guernica (Picasso)]] [[:fr:Guernica (Picasso)]] [[:it:Guernica (Picasso)]] [[:de:Guernica (Bild)]]
# [[:en:The Thinker]] [[:fr:Le Penseur]] [[:it:Il pensatore]] [[:de:Der Denker]]
# [[David (Michael Angelus)]]
# [[Manneken Pis]]
# [[Parva nympha marina (statua)]]
# [[Venus Melia]]
# [[Snow White and the Seven Dwarfs (pellicula 1937)]]
# [[Citizen Kane]]
# [[Lawrence of Arabia (pellicula)]]
# [[The Sound of Music (pellicula)]]
# [[Casablanca (pellicula)]]
# [[Gone with the Wind (pellicula)]]
# [[2001: A Space Odyssey]]
# [[Star Wars]]
# [[The Godfather (pellicula)]]
{{Div col end}}
=== Architectura ===
{{Div col|cols=4}}
==== Notiones generales ====
# [[Architectura]]
# [[Architectura sacra]]
# [[:en:Architectural style]] [[:fr:Style architectural]] [[:de:Baustil]]
# [[:en:Architectural theory]] [[:fr:Théorie de l'architecture]] [[:it:Teoria dell'architettura]] [[:de:Architekturtheorie]]
# [[:en:Byzantine architecture]] [[:fr:Architecture byzantine]] [[:it:Architettura bizantina]] [[:de:Byzantinische Architektur]]
# [[Opus francigenum]]
# [[:en:Landscape architecture]] [[:fr:Architecture du paysage]] [[:it:Architettura del paesaggio]] [[:de:Landschaftsarchitektur]]
==== Aedificia et loci ====
# [[Templa Abu Simbel]]
# [[:en:Aït Benhaddou]] [[:fr:Ksar d'Aït-ben-Haddou]] [[:it:Ait-Ben-Haddou]] [[:de:Aït-Ben-Haddou]]
# [[Moles Syenitica]]
# [[Bibliotheca Alexandrina (nova)]]
# [[Necropolis Gizensis]]
# [[:en:Great Mosque of Djenné]] [[:fr:Grande Mosquée de Djenné]] [[:it:Grande moschea di Djenné]] [[:de:Große Moschee von Djenné]]
# [[Magna Sphinx Gizensis]]
# [[:en:Karnak]] [[:fr:Karnak]] [[:it:Complesso templare di Karnak]] [[:de:Karnak-Tempel]]
# [[:en:Luxor Temple]] [[:fr:Temple d'Amon (Louxor)]] [[:it:Tempio di Luxor]] [[:de:Luxor-Tempel]]
# [[Lalibela]]
# [[Monasterium Sanctae Catharinae (Sinai)]]
# [[Templum Hori (Apollonopolis Magna)]]
# [[Magna Zimbabua]]
# [[Chichén Itzá]]
# [[Christus Redemptor]]
# [[Aedificium Chrysler]]
# [[Aedificium Civitatis Imperialis]]
# [[Fallingwater]]
# [[:en:Flatiron Building]] [[:fr:Flatiron Building]] [[:it:Flatiron Building]] [[:de:Flatiron Building]]
# [[:en:Getty Center]] [[:fr:Getty Center]] [[:de:Getty Center]]
# [[:en:Solomon R. Guggenheim Museum]] [[:fr:Musée Solomon-R.-Guggenheim]] [[:it:Solomon R. Guggenheim Museum]] [[:de:Solomon R. Guggenheim Museum]]
# [[:en:Maracanã Stadium]] [[:fr:Stade Maracanã]] [[:it:Stadio Maracanã]] [[:de:Maracanã]]
# [[Machu Pikchu]]
# [[:en:Mexico City Metropolitan Cathedral]] [[:fr:Cathédrale métropolitaine de Mexico]] [[:it:Cattedrale di Città del Messico]] [[:de:Kathedrale von Mexiko-Stadt]]
# [[:en:Willis Tower]] [[:fr:Willis Tower]] [[:it:Willis Tower]] [[:de:Willis Tower]]
# [[Statua Libertatis]]
# [[:en:Pyramid of the Sun]] [[:fr:Pyramide du Soleil]] [[:it:Piramide del Sole di Teotihuacan]] [[:de:Sonnenpyramide von Teotihuacán]]
# [[:en:Uxmal]] [[:fr:Uxmal]] [[:it:Uxmal]] [[:de:Uxmal]]
# [[Domus Alba]]
# [[World Trade Center (Novum Eboracum)]]
# [[Angkor Wat]]
# [[:en:Arg-e Bam]] [[:fr:Arg-é Bam]] [[:it:Arg-e Bam]] [[:de:Arg-e Bam]]
# [[:en:Badshahi Mosque]] [[:fr:Mosquée Royale]] [[:it:Moschea Imperiale]] [[:de:Badshahi-Moschee]]
# [[Pagan]]
# [[:en:Borobudur]] [[:fr:Temple de Borobudur]] [[:it:Borobudur]] [[:de:Borobudur]]
# [[Turris Khalifa]]
# [[:en:Burj Al Arab]] [[:fr:Burj al-Arab]] [[:it:Burj al-Arab]] [[:de:Burj al Arab]]
# [[:en:Chinese garden]] [[:fr:Jardin chinois]] [[:it:Giardino cinese]] [[:de:Gartenkunst in China]]
# [[:en:Chogha Zanbil]] [[:fr:Chogha Zanbil]] [[:it:Choqa Zanbil]] [[:de:Tschogha Zanbil]]
# [[Urbs Vetita]]
# [[Murus Sinicus]]
# [[:en:Hawa Mahal]] [[:fr:Palais des vents]] [[:it:Hawa Mahal]] [[:de:Hawa Mahal]]
# [[:en:Himeji Castle]] [[:fr:Château de Himeji]] [[:it:Castello di Himeji]] [[:de:Burg Himeji]]
# [[Hōryū-ji]]
# [[Itsukushima Templum]]
# [[:en:Khajuraho]] [[:fr:Khajurâho]] [[:it:Khajuraho]] [[:de:Khajuraho]]
# [[Cratum]]
# [[Meschita al-Haram]]
# [[:en:Ming tombs]] [[:fr:Tombeaux des Ming]] [[:it:Tombe della dinastia Ming]] [[:de:Ming-Gräber]]
# [[:en:Mogao Caves]] [[:fr:Grottes de Mogao]] [[:it:Grotte di Mogao]] [[:de:Mogao-Grotten]]
# [[Petra (Iordania)]]
# [[Palatium Potala]]
# [[:en:Prambanan]] [[:fr:Temple de Prambanan]] [[:it:Prambanan]] [[:de:Prambanan]]
# [[:en:Red Fort]] [[:fr:Fort rouge (Delhi)]] [[:it:Forte rosso]] [[:de:Rotes Fort (Delhi)]]
# [[:en:Registan]] [[:fr:Régistan (Samarcande)]] [[:it:Registan (Samarcanda)]] [[:de:Registan (Samarqand)]]
# [[:en:Shwedagon Pagoda]] [[:fr:Pagode Shwedagon]] [[:it:Pagoda Shwedagon]] [[:de:Shwedagon]]
# [[Taj Mahal]]
# [[:en:Temple of Confucius, Qufu]] [[:fr:Temple de Confucius de Qufu]]
# [[:en:Terracotta Army]] [[:fr:Armée de terre cuite]] [[:it:Esercito di terracotta]] [[:de:Terrakotta-Armee]]
# [[:en:Umayyad Mosque]] [[:fr:Grande Mosquée des Omeyyades]] [[:it:Grande Moschea degli Omayyadi]] [[:de:Umayyaden-Moschee]]
# [[Acropolis Athenarum]]
# [[Alhambra]]
# [[:en:Alexander Nevsky Cathedral, Sofia]] [[:fr:Cathédrale Saint-Alexandre-Nevski de Sofia]] [[:it:Cattedrale di Aleksandr Nevskij (Sofia)]] [[:de:Alexander-Newski-Kathedrale (Sofia)]]
# [[:en:Cathedral-Basilica of Our Lady of the Pillar]] [[:fr:Basilique Notre-Dame-du-Pilier de Saragosse]] [[:it:Basilica di Nostra Signora del Pilar]] [[:de:Basílica del Pilar]]
# [[Palatium Belvedere (Vindobona)]]
# [[Domus regia Buckinghamensis]]
# [[Capitolinus mons]]
# [[Ecclesia Cathedralis Compostellae]]
# [[Palatium Catharinianum]]
# [[:en:Cave of Altamira]] [[:fr:Grotte d'Altamira]] [[:it:Grotta di Altamira]] [[:de:Höhle von Altamira]]
# [[Ecclesia Cathedralis Carnotensis]]
# [[Ecclesia cathedralis (Colonia Agrippina)]]
# [[Amphitheatrum Flavium]]
# [[Palatium ducum]]
# [[Turris Eiffeliana]]
# [[Sanctus Laurentius Scorialensis]]
# [[Cathedralis Florentiae]]
# [[:en:Guggenheim Museum Bilbao]] [[:fr:Musée Guggenheim (Bilbao)]] [[:it:Guggenheim Museum Bilbao]] [[:de:Guggenheim-Museum Bilbao]]
# [[Sancta Sophia (Constantinopolis)]]
# [[:en:Hungarian Parliament Building]] [[:fr:Parlement hongrois]] [[:it:Palazzo del Parlamento (Budapest)]] [[:de:Parlamentsgebäude (Budapest)]]
# [[Ecclesia cathedralis Dei genetricis Casanensis]]
# [[Turris inclinata]]
# [[Ecclesia cathedralis Mediolanensis]]
# [[Mons Sancti Michaelis]]
# [[Cremlinus (Moscua)]]
# [[Athos]]
# [[:en:Mudéjar architecture of Aragon]] [[:fr:Architecture mudéjare d'Aragon]] [[:it:Architettura mudéjar d'Aragona]]
# [[Ecclesia Cathedralis Nostrae Dominae Parisiensis]]
# [[Castrum Swangowe Novum]]
# [[:en:Oslo Opera House]] [[:fr:Opéra d'Oslo]] [[:it:Teatro dell'Opera di Oslo]] [[:de:Opernhaus Oslo]]
# [[Palatium Pittianum]]
# [[Parthenon]]
# [[Pantheum]]
# [[Petri aula (palatium et horti)]]
# [[:en:Sanctuary of Our Lady of Lourdes]] [[:fr:Sanctuaire de Notre-Dame de Lourdes]] [[:it:Santuario di Nostra Signora di Lourdes]]
# [[Basilica Sanctae Familiae]]
# [[Ecclesia Cathedralis Basilii Beati Moscuensis]]
# [[Basilica Vaticana]]
# [[Sacellum Sixtinum]]
# [[Chorea Gigantum]]
# [[Palatium Topkapı]]
# [[Castellum Versaliense]]
# [[Peregrinatio Compostellana]]
# [[Stadium Wembaleae (1923)]]
# [[:en:Palace of Westminster]] [[:fr:Palais de Westminster]] [[:it:Palazzo di Westminster]] [[:de:Palace of Westminster]]
# [[Arx Windesoriensis]]
# [[Aula Hiemalis]]
# [[Theatrum Operaticum Sydneianum]]
# [[Septem miracula mundi]]
# [[Colossus Rhodi]]
# [[Magna Pyramis Gizensis]]
# [[Horti pensiles Babylonis]]
# [[Pharus Alexandrinus]]
# [[Mausoleum]]
# [[Simulacrum Iovis Olympii]]
# [[Templum Dianae Ephesium]]
{{Div col end}}
=== Musica ===
{{Div col|cols=4}}
==== Res generales ====
# [[Musica]]
# [[Chorus]]
# [[Intervallum (musica)]]
# [[:en:Major mode]] [[:fr:Mode majeur]] [[:de:Dur]]
# [[:en:Minor mode]] [[:fr:Mode mineur]] [[:de:Moll]]
# [[Compositio extemporanea]]
# [[Diagramma (musica)]]
# [[Orchestra]]
# [[Rhythmus]]
# [[Cantus]]
# [[Carmen]]
# [[Musicologia]]
# [[Articulatio (musica)]]
# [[:en:Counterpoint]] [[:fr:Contrepoint rigoureux]] [[:it:Contrappunto]] [[:de:Kontrapunkt]]
# [[Theoria musicae]]
# [[:en:Musical form]] [[:fr:Forme musicale]] [[:it:Forma (musica)]]
# [[Modus (musica)]]
# [[Ratio tonorum duodecim]]
# [[:en:Music video]] [[:fr:Clip]] [[:it:Video musicale]] [[:de:Musikvideo]]
# [[Recitatio rapiana]]
# [[Melodia]]
# [[Harmonia]]
# [[:en:Chord (music)]] [[:fr:Accord (musique)]] [[:it:Accordo (musica)]] [[:de:Akkord]]
==== Formae et epocha musicales ====
# [[Musica mediaevalis]]
# [[Musica Renascentiae]]
# [[Aetas Baroca (musica)]]
# [[Aetas Classica (musica)]]
# [[:en:Romantic music]] [[:fr:Musique romantique]] [[:it:Musica romantica]] [[:de:Musik der Romantik]]
# [[:en:Religious music]] [[:fr:Musique religieuse]] [[:it:Musica sacra]] [[:de:Geistliche Musik]]
# [[Musica classica saeculi 20]]
# [[Impressionismus musicus]]
# [[Expressionismus (musica)]]
# [[Neoclassicismus (musica)]]
# [[:en:Contemporary classical music]] [[:fr:Musique contemporaine]] [[:it:Musica contemporanea]]
# [[Serialismus]]
# [[Musica aleatoria]]
# [[Musica minima]]
# [[Musica classica]]
# [[Aria (musica)]]
# [[Canon (musica)]]
# [[Cantata]]
# [[:en:Chamber music]] [[:fr:Musique de chambre]] [[:it:Musica da camera]] [[:de:Kammermusik]]
# [[:en:Concerto]] [[:fr:Concerto]] [[:it:Concerto (composizione musicale)]] [[:de:Instrumentalkonzert]]
# [[Studium (musica)]]
# [[Fuga (musica)]]
# [[Hymnus]]
# [[:en:Lied]] [[:fr:Lied]] [[:it:Lied]]
# [[Madrigalis]]
# [[:en:Mass (music)]] [[:fr:Messe (musique)]] [[:it:Messa (musica)]] [[:de:Messe (Musik)]]
# [[Melodrama (musica)]]
# [[Apertura (musica)]]
# [[Praeludium]]
# [[Requiem]]
# [[Sonata]]
# [[:en:Suite (music)]] [[:fr:Suite (musique)]] [[:it:Suite (musica)]] [[:de:Suite (Musik)]]
# [[:en:Symphonic poem]] [[:fr:Poème symphonique]] [[:it:Poema sinfonico]] [[:de:Sinfonische Dichtung]]
# [[Symphonia]]
# [[Blues]]
# [[Musica rustica]]
# [[:en:Dance music]] [[:fr:Musique de danse]] [[:it:Musica da ballo]] [[:de:Tanzmusik]]
# [[Musica oblectabilis]]
# [[Musica electronica]]
# [[:en:Film score]] [[:fr:Musique de film]] [[:de:Filmmusik]]
# [[Musica vulgaris]]
# [[Gamelan]]
# [[Cantus Gregorianus]]
# [[Musica hiphop]]
# [[Jazz]]
# [[Bebop]]
# [[:en:Dixieland jazz]] [[:fr:Dixieland]] [[:it:Dixieland (musica)]] [[:de:Dixieland (Jazz)]]
# [[Jazz liberum]]
# [[:en:Swing music]] [[:fr:Swing (musique)]] [[:it:Swing]] [[:de:Swing (Musikrichtung)]]
# [[:en:Klezmer]] [[:fr:Klezmer]] [[:it:Klezmer]] [[:de:Klezmer]]
# [[Hymnus nationalis]]
# [[Musica popularis]]
# [[Reggae]]
# [[:en:Rhythm and blues]] [[:fr:Rhythm and blues]] [[:it:Rhythm and blues]] [[:de:Rhythm and Blues]]
# [[Musica pectoralis]]
# [[Musica rock]]
# [[Metallum (musica)]]
# [[:en:Schlager music]] [[:fr:Schlager]] [[:it:Schlager]] [[:de:Schlager]]
# [[:en:World music]] [[:fr:Musiques du monde]] [[:it:Musica etnica]] [[:de:Weltmusik]]
# [[Musica discothecica]]
# [[:en:Funk]] [[:fr:Funk]] [[:it:Funk]] [[:de:Funk (Musik)]]
# [[Ragtime]]
# [[:en:Alternative rock]] [[:fr:Rock alternatif]] [[:it:Rock alternativo]] [[:de:Alternative Rock]]
# [[Musica punkiana]]
# [[:en:Rock and roll]] [[:fr:Rock 'n' roll]] [[:it:Rock and roll]] [[:de:Rock ’n’ Roll]]
# [[Suorum carminum actor]]
==== Instrumenta musica ====
# [[Instrumentum musicum]]
# [[Harmonium]]
# [[:en:Brass instrument]] [[:fr:Cuivres (musique)]] [[:it:Ottoni (musica)]] [[:de:Blechblasinstrument]]
# [[:en:Alto saxophone]] [[:fr:Saxophone alto]] [[:it:Sassofono contralto]] [[:de:Altsaxophon]]
# [[Cithara gravis]]
# [[:en:Bass drum]] [[:fr:Grosse caisse]] [[:it:Grancassa]] [[:de:Große Trommel]]
# [[Fagottus]]
# [[Campana]]
# [[:en:Bongo drum]] [[:fr:Bongo]] [[:it:Bongo]] [[:de:Bongo (Trommel)]]
# [[:en:Carillon]] [[:fr:Carillon]] [[:it:Carillon (batteria di campane)]] [[:de:Carillon]]
# [[Violoncellum]]
# [[:en:Celesta]] [[:fr:Célesta]] [[:it:Celesta]] [[:de:Celesta]]
# [[:en:Tubular bells]] [[:fr:Carillon tubulaire]] [[:it:Campane tubolari]] [[:de:Röhrenglocken]]
# [[Clarineta]]
# [[:en:Contrabassoon]] [[:fr:Contrebasson]] [[:it:Controfagotto]] [[:de:Kontrafagott]]
# [[:en:Cornet]] [[:fr:Cornet à pistons]] [[:it:Cornetta]] [[:de:Kornett (Instrument)]]
# [[Tympanum]]
# [[:en:Electronic musical instrument]] [[:fr:Instrument de musique électronique]] [[:it:Strumento musicale elettronico]] [[:de:Elektronisches Musikinstrument]]
# [[Cithara electrica]]
# [[:en:Electric piano]] [[:fr:Piano électrique]] [[:it:Pianoforte elettrico]] [[:de:Hybrid-Piano]]
# [[Sequentiatorium]]
# [[:en:Synthesizer]] [[:fr:Synthétiseur]] [[:it:Sintetizzatore]] [[:de:Synthesizer]]
# [[:en:Cor anglais]] [[:fr:Cor anglais]] [[:it:Corno inglese]] [[:de:Englischhorn]]
# [[Euphonium]]
# [[:en:Flugelhorn]] [[:fr:Bugle]] [[:it:Flicorno soprano]] [[:de:Flügelhorn]]
# [[Tibia (instrumentum musicum)]]
# [[:en:French horn]] [[:fr:Cor d'harmonie]] [[:it:Corno (strumento musicale)]] [[:de:Horn (Blechblasinstrument)]]
# [[Cithara Hispanica]]
# [[:en:Harmonica]] [[:fr:Harmonica]] [[:it:Armonica a bocca]] [[:de:Mundharmonika]]
# [[:en:Pump organ]] [[:fr:Harmonium]] [[:it:Armonium]] [[:de:Harmonium]]
# [[Harpa]]
# [[Clavicymbalum]]
# [[Lyra]]
# [[Lituus Gallicus]]
# [[Clavile]]
# [[:en:Piccolo]] [[:fr:Piccolo (instrument)]] [[:it:Ottavino]] [[:de:Piccoloflöte]]
# [[Organum (instrumentum musicum)]]
# [[Tibia recta]]
# [[Saxophonum]]
# [[:en:Snare drum]] [[:fr:Caisse claire]] [[:it:Rullante]] [[:de:Kleine Trommel]]
# [[:en:Sousaphone]] [[:fr:Soubassophone]] [[:it:Sousafono]] [[:de:Sousaphon]]
# [[:en:Double bass]] [[:fr:Contrebasse]] [[:it:Contrabbasso]] [[:de:Kontrabass]]
# [[:en:String instrument]] [[:fr:Instrument à cordes]] [[:de:Saiteninstrument]]
# [[:en:Timpani]] [[:fr:Timbales (musique classique)]] [[:it:Timpano (strumento musicale)]] [[:de:Pauke]]
# [[:en:Trombone]] [[:fr:Trombone (instrument)]] [[:it:Trombone]] [[:de:Posaune]]
# [[Tuba clarisona]]
# [[Tuba gravisona]]
# [[:en:Vibraphone]] [[:fr:Vibraphone]] [[:it:Vibrafono]] [[:de:Vibraphon]]
# [[:en:Viola]] [[:fr:Alto (instrument à cordes)]] [[:it:Viola (strumento musicale)]] [[:de:Bratsche]]
# [[Violina]]
# [[Xylophonum]]
# [[:en:Zither]] [[:fr:Cithare]] [[:it:Cetra da tavolo]] [[:de:Zither]]
# [[Mandolinum]]
# [[Testudo (instrumentum musicum)]]
# [[:en:Wind instrument]] [[:fr:Instrument à vent]] [[:de:Blasinstrument]]
# [[:en:Woodwind instrument]] [[:fr:Bois (musique)]] [[:it:Legni]] [[:de:Holzblasinstrument]]
# [[Tibia utricularis]]
# [[:en:Percussion instrument]] [[:fr:Instrument de percussion]] [[:it:Strumento a percussione]] [[:de:Schlaginstrument]]
# [[:en:Cymbal]] [[:fr:Cymbale]] [[:it:Piatto (strumento musicale)]] [[:de:Becken (Musikinstrument)]]
==== Opera musica ====
# [[:en:The Four Seasons (Vivaldi)]] [[:fr:Les Quatre Saisons]] [[:it:Le quattro stagioni]] [[:de:Die vier Jahreszeiten]]
# [[Symphonia quinta Ludovici van Beethoven]]
# [[Symphonia nona Ludovici van Beethoven]]
# [[Carmen (melodrama)]]
# [[Don Giovanni]]
# [[Madama Butterfly]]
# [[Die Zauberflöte]]
# [[Der Ring des Nibelungen]]
# [[La traviata]]
# [[Lacus cycnorum]]
# [[The Dark Side of the Moon]]
# [[Sgt. Pepper's Lonely Hearts Club Band]]
# [[Thriller]]
{{Div col end}}
=== Artes activae ===
{{Div col|cols=4}}
==== Notiones ====
# [[Ars activa]]
# [[Actio (drama)]]
# [[Spectator (theatrum)]]
# [[Theatrum]]
# [[Iocus]]
# [[Parodia]]
==== Formae ====
# [[Acrobatica]]
# [[Funem extentum ire]]
# [[Circus hodiernus]]
# [[Praestigiae]]
# [[:en:Animal training]] [[:fr:Domptage]] [[:de:Dressur]]
# [[:en:Magic (illusion)]] [[:fr:Illusionnisme]] [[:it:Illusionismo]] [[:de:Zauberkunst]]
# [[:en:Sleight of hand]] [[:fr:Prestidigitation]]
# [[Theatrum musicum]]
# [[Operetta]]
# [[:en:Oration]] [[:fr:Discours]] [[:de:Rede]]
# [[Ars actionis]]
# [[Scurra]]
# [[Saltatio]]
# [[Ballatio]]
# [[:en:Belly dance]] [[:fr:Danse orientale]] [[:it:Danza del ventre]] [[:de:Orientalischer Tanz]]
# [[Choreographia]]
# [[:en:Bossa nova]] [[:fr:Bossa nova]] [[:it:Bossa nova]] [[:de:Bossa Nova]]
# [[:en:Breakdancing]] [[:fr:Breakdance]] [[:it:Break dance]] [[:de:Breakdance]]
# [[Flamencum]]
# [[:en:Folk dance]] [[:fr:Danse traditionnelle]] [[:it:Danza popolare]] [[:de:Volkstanz]]
# [[:en:Foxtrot]] [[:fr:Slow fox]] [[:it:Foxtrot]] [[:de:Foxtrott]]
# [[Hiphop]]
# [[:en:Jitterbug]] [[:fr:Jitterbug]] [[:it:Jitterbug]]
# [[:en:Jive (dance)]] [[:fr:Jive]] [[:it:Jive (ballo)]] [[:de:Jive]]
# [[:en:Mambo (dance)]] [[:fr:Mambo]] [[:it:Mambo (danza)]] [[:de:Mambo]]
# [[:en:Modern dance]] [[:fr:Danse moderne]] [[:it:Danza moderna]] [[:de:Modern Dance]]
# [[Passus duplex]]
# [[:en:Quickstep]] [[:fr:Quickstep]] [[:it:Quickstep]] [[:de:Quickstepp]]
# [[Samba]]
# [[:en:Tango]] [[:fr:Tango (danse)]] [[:it:Tango]]
# [[:en:Twist (dance)]] [[:fr:Twist]] [[:it:Twist]] [[:de:Twist (Tanz)]]
# [[Chorea Vindobonensis]]
# [[Ars scaenica]]
# [[:en:Theatre of ancient Greece]] [[:fr:Théâtre grec antique]] [[:it:Teatro greco]] [[:de:Theater der griechischen Antike]]
# [[:en:Amateur theatre]] [[:fr:Théâtre amateur]] [[:de:Amateurtheater]]
# [[:en:Improvisational theatre]] [[:fr:Improvisation théâtrale]] [[:it:Improvvisazione teatrale]] [[:de:Improvisationstheater]]
# [[:en:Audition]] [[:it:Audizione]] [[:de:Vorsingen (Besetzung)]]
# [[:en:Broadway theatre]] [[:fr:Broadway (théâtres)]] [[:it:Broadway theatre]] [[:de:Broadway (Theater)]]
# [[Cabaretus]]
# [[Corpus ballationis]]
# [[Comoedia]]
# [[Comoedia artis]]
# [[Dialogus]]
# [[Drama (fictio)]]
# [[:en:Mystery play]] [[:fr:Mystère (théâtre)]] [[:it:Mistero (teatro)]] [[:de:Mysterienspiel]]
# [[:en:Theatre director]] [[:fr:Metteur en scène]] [[:it:Regista teatrale]]
# [[:en:Puppetry]] [[:fr:Théâtre de marionnettes]] [[:it:Teatro dei burattini]] [[:de:Puppentheater]]
# [[:en:Soliloquy]] [[:fr:Soliloquie]] [[:it:Soliloquio]]
# [[Kabuki]]
# [[:en:Peking opera]] [[:fr:Opéra de Pékin]] [[:it:Opera di Pechino]] [[:de:Peking-Oper]]
# [[Noh]]
# [[:en:Scenography]] [[:fr:Scénographie]] [[:it:Scenografia]] [[:de:Szenografie]]
# [[:en:Wayang]] [[:fr:Wayang]] [[:de:Wayang]]
# [[Tragoedia]]
{{Div col end}}
=== Ludus ===
{{Div col|cols=4}}
# [[:en:Recreation]] [[:fr:Loisir]] [[:de:Erholung]]
# [[Oblectamentum]]
# [[Ludus]]
# [[Consaeptum oblectaminum]]
# [[Alea (modus ludendi)]]
# [[Aleatorium]]
# [[Alea (res lusoria)]]
# [[:en:Lottery]] [[:fr:Loterie]] [[:it:Lotteria]] [[:de:Lotterie]]
# [[Rotula]]
# [[Ludus pokerianus]]
# [[:en:Blackjack]] [[:fr:Blackjack (jeu)]] [[:it:Blackjack]] [[:de:Black Jack]]
# [[:en:Slot machine]] [[:fr:Machine à sous]] [[:it:Slot machine]] [[:de:Spielautomat]]
# [[Otium]]
# [[Convivium]]
# [[:en:Play (activity)]] [[:fr:Jouer]] [[:it:Gioco]]
# [[:en:Puzzle]] [[:fr:Casse-tête]] [[:it:Rompicapo]] [[:de:Geduldsspiel]]
# [[Crucigramma]]
# [[Sudoku]]
# [[Crepundium]]
# [[Aquarium]]
# [[Hortus zoologicus]]
# [[Ludus tabularis]]
# [[Nerdiludium]]
# [[Scacci]]
# [[Damicus ludus]]
# [[:en:Cluedo]] [[:fr:Cluedo]] [[:it:Cluedo]] [[:de:Cluedo]]
# [[Igo]]
# [[Monopolium (ludus tabularis)]]
# [[Scrabularum ludus]]
# [[:en:Pachisi]] [[:fr:Pachisi]] [[:it:Pachisi]] [[:de:Pachisi]]
# [[:en:Xiangqi]] [[:fr:Xiangqi]] [[:it:Xiangqi]] [[:de:Xiangqi]]
# [[:en:Mancala]] [[:fr:Mancala]] [[:it:Mancala]] [[:de:Mancala]]
# [[:en:Marble (toy)]] [[:fr:Jeu de billes]] [[:it:Biglia]] [[:de:Murmelspiel]]
# [[Chartae lusoriae]]
# [[Lusus magnetoscopicus]]
# [[Pokémon]]
# [[:en:Pong]] [[:fr:Pong]] [[:it:Pong]] [[:de:Pong]]
# [[Ludus porticuum]]
# [[:en:Card game]] [[:fr:Jeu de cartes]] [[:it:Gioco di carte]] [[:de:Kartenspiel]]
# [[:en:Contract bridge]] [[:fr:Bridge]] [[:it:Bridge]] [[:de:Bridge (Kartenspiel)]]
# [[Ludus plumbatarum]]
# [[:en:Dominoes]] [[:fr:Dominos (jeu)]] [[:it:Domino]] [[:de:Domino]]
# [[Pupa]]
# [[Catillus iactabilis]]
# [[Lego]]
# [[Cubus Rubik]]
# [[:en:Slinky]] [[:fr:Slinky]] [[:de:Slinky]]
# [[:en:Barbie]] [[:fr:Barbie (poupée)]] [[:it:Barbie]] [[:de:Barbie]]
# [[:en:Yo-yo]] [[:fr:Yo-yo]] [[:it:Yo-yo]] [[:de:Jo-Jo]]
{{Div col end}}
==== Artes athleticae ====
{{Div col|cols=4}}
# [[Ars athletica]]
# [[:en:Ball game]] [[:it:Sport con la palla]] [[:de:Ball- und Kugelsportart]]
# [[Pila]]
# [[Stadium]]
# [[Piscina]]
# [[Olympia (certamina)]]
# [[:en:Paralympic Games]] [[:fr:Jeux paralympiques]] [[:it:Giochi paralimpici]] [[:de:Paralympische Spiele]]
# [[Olympia aestiva]]
# [[Olympia hiemalia]]
# [[:en:Doping in sport]] [[:fr:Dopage (sport)]] [[:it:Doping]] [[:de:Doping]]
# [[:en:Winter sports]] [[:fr:Sport d'hiver]] [[:it:Sport invernali]] [[:de:Wintersport]]
# [[:en:Esports]] [[:fr:Esport]] [[:it:Sport elettronici]] [[:de:E-Sport]]
# [[Harpastum Americanum]]
# [[Foedus Pediludii Nationale]]
# [[:en:Super Bowl]] [[:fr:Super Bowl]] [[:it:Super Bowl]] [[:de:Super Bowl]]
# [[:en:Australian rules football]] [[:fr:Football australien]] [[:it:Football australiano]] [[:de:Australian Football]]
# [[Basipila]]
# [[:en:Major League Baseball]] [[:fr:Ligues majeures de baseball]] [[:it:Major League Baseball]] [[:de:Major League Baseball]]
# [[Series Mundana]]
# [[Canistriludium]]
# [[:en:National Basketball Association]] [[:fr:National Basketball Association]] [[:it:NBA]] [[:de:National Basketball Association]]
# [[Criccetius lusus]]
# [[:en:Cricket World Cup]] [[:fr:Coupe du monde de cricket]] [[:it:Coppa del Mondo di cricket]] [[:de:Cricket World Cup]]
# [[Lusus Scotorum]]
# [[:en:Floorball]] [[:fr:Floorball]] [[:it:Floorball]] [[:de:Unihockey]]
# [[Pediludium]]
# [[Certamen mundanum pedilusorium]]
# [[Portarius (ars athletica)]]
# [[:en:UEFA European Championship]] [[:fr:Championnat d'Europe de football]] [[:it:Campionato europeo di calcio]] [[:de:Fußball-Europameisterschaft]]
# [[:en:Premier League]] [[:fr:Championnat d'Angleterre de football]] [[:it:Premier League]] [[:de:Premier League]]
# [[Foedus Summorum Athletarum UEFA]]
# [[Manufollium]]
# [[:en:Hockey]] [[:fr:Hockey]] [[:it:Hockey]] [[:de:Hockeysport]]
# [[:en:Field hockey]] [[:fr:Hockey sur gazon]] [[:it:Hockey su prato]] [[:de:Hockey]]
# [[Alsulegia glacialis]]
# [[National Hockey League]]
# [[Ludus reticularum episcopalium]]
# [[:en:Polo]] [[:fr:Polo]] [[:it:Polo (sport)]] [[:de:Polo (Sport)]]
# [[Harpastum Rugbeiense]]
# [[:en:Rugby league]] [[:fr:Rugby à XIII]] [[:it:Rugby a 13]] [[:de:Rugby League]]
# [[:en:Rugby sevens]] [[:fr:Rugby à sept]] [[:it:Rugby a 7]] [[:de:Siebener-Rugby]]
# [[Harpastum XV]]
# [[Follis volatilis]]
# [[Pila volatilis arenosa]]
# [[Ludus gymnicus campestris]]
# [[Decathlon]]
# [[Iactus disci]]
# [[Saltus in altum]]
# [[Cursus impedimentorum]]
# [[Iaculatio]]
# [[Saltus in longitudinem]]
# [[:en:Running]] [[:fr:Course à pied]] [[:it:Corsa (sport)]]
# [[Cursus Marathonius]]
# [[Saltus perticarius]]
# [[Iactus globi]]
# [[:en:Ice skating]] [[:fr:Patinage sur glace]] [[:it:Pattinaggio su ghiaccio]]
# [[Patinaticum]]
# [[:en:Speed skating]] [[:fr:Patinage de vitesse]] [[:it:Pattinaggio di velocità su ghiaccio]]
# [[:en:Roller skating]] [[:fr:Patinage à roulettes]] [[:it:Pattinaggio a rotelle]]
# [[:en:Skateboarding]] [[:fr:Skateboard]] [[:it:Skateboard]] [[:de:Skateboarding]]
# [[:en:Canoeing]] [[:fr:Canoë (pratique)]]
# [[:en:Diving (sport)]] [[:fr:Plongeon]] [[:it:Tuffi]] [[:de:Wasserspringen]]
# [[Remigium (ars athletica)]]
# [[:en:Swimming (sport)]] [[:fr:Natation sportive]] [[:de:Schwimmsport]]
# [[Folliludium aquatile]]
# [[:en:Angling]] [[:it:Pesca con canna fissa]] [[:de:Angeln (Fischfang)]]
# [[:en:Archery]] [[:fr:Tir à l'arc]] [[:it:Tiro con l'arco]] [[:de:Bogenschießen]]
# [[Cursus autocinetorum]]
# [[Formula 1]]
# [[:en:NASCAR]] [[:fr:National Association for Stock Car Auto Racing]] [[:it:NASCAR]] [[:de:NASCAR]]
# [[:en:Motorcycle sport]] [[:fr:Sport motocycliste]] [[:it:Motociclismo]] [[:de:Motorradsport]]
# [[Ludus pilae pennatae]]
# [[:en:Bodybuilding]] [[:fr:Culturisme]] [[:it:Culturismo]] [[:de:Bodybuilding]]
# [[Globorum ludus]]
# [[:en:Pétanque]] [[:fr:Pétanque]] [[:it:Pétanque]] [[:de:Pétanque]]
# [[:en:Ten-pin bowling]] [[:fr:Bowling]] [[:it:Bowling]] [[:de:Bowling]]
# [[Ludus tudicularis]]
# [[Birotatio]]
# [[Birota montana]]
# [[Certamen temporis]]
# [[Circuitus Franciae]]
# [[Equitatio]]
# [[:en:Dressage]] [[:fr:Dressage (équitation)]] [[:it:Dressage]] [[:de:Dressurreiten]]
# [[:en:Horse racing]] [[:fr:Sport hippique]] [[:it:Ippica]] [[:de:Pferderennen]]
# [[:en:Rodeo]] [[:fr:Rodéo]] [[:it:Rodeo]] [[:de:Rodeo]]
# [[:en:Show jumping]] [[:fr:Saut d'obstacles]] [[:it:Salto ostacoli]] [[:de:Springreiten]]
# [[Ars gladii]]
# [[:en:Foil (fencing)]] [[:fr:Fleuret]] [[:it:Fioretto]] [[:de:Florett]]
# [[:en:Sabre (fencing)]] [[:fr:Sabre (escrime)]] [[:it:Sciabola (sport)]]
# [[Pilamalleus]]
# [[:en:Gymnastics]] [[:fr:Gymnastique]] [[:it:Ginnastica]] [[:de:Turnen]]
# [[:en:Rhythmic gymnastics]] [[:fr:Gymnastique rythmique]] [[:it:Ginnastica ritmica]] [[:de:Rhythmische Sportgymnastik]]
# [[:en:Floor (gymnastics)]] [[:fr:Sol (gymnastique)]] [[:it:Corpo libero]] [[:de:Bodenturnen]]
# [[:en:Somersault]] [[:fr:Salto (gymnastique)]] [[:it:Capriola]] [[:de:Salto (Sprung)]]
# [[:en:Trampoline]] [[:fr:Trampoline (appareil)]] [[:it:Tappeto elastico]] [[:de:Trampolin]]
# [[:en:Vault (gymnastics)]] [[:fr:Saut de cheval]] [[:it:Volteggio]] [[:de:Sprung (Gerätturnen)]]
# [[:en:Modern pentathlon]] [[:fr:Pentathlon moderne]] [[:it:Pentathlon moderno]] [[:de:Moderner Fünfkampf]]
# [[Oreobatia]]
# [[Cursus exploratorius]]
# [[:en:Shooting sports]] [[:fr:Tir sportif]] [[:de:Sportschießen]]
# [[Nartatio]]
# [[:en:Alpine skiing]] [[:fr:Ski alpin]] [[:it:Sci alpino]] [[:de:Ski Alpin]]
# [[:en:Biathlon]] [[:fr:Biathlon]] [[:it:Biathlon]] [[:de:Biathlon]]
# [[:en:Nordic skiing]] [[:fr:Ski nordique]] [[:it:Sci nordico]] [[:de:Ski Nordisch]]
# [[Desultura nartatoria]]
# [[:en:Slalom skiing]] [[:fr:Slalom (ski)]] [[:it:Slalom speciale]] [[:de:Slalom]]
# [[Narta]]
# [[Trahea]]
# [[Sclodia gubernabilis]]
# [[:en:Luge]] [[:fr:Luge de course]] [[:it:Slittino]] [[:de:Rennrodeln]]
# [[:en:Snooker]] [[:fr:Snooker]] [[:it:Snooker]] [[:de:Snooker]]
# [[:en:Snowboarding]] [[:fr:Snowboard]] [[:it:Snowboard]]
# [[:en:Squash (sport)]] [[:fr:Squash]] [[:it:Squash]] [[:de:Squash]]
# [[Fluctivagatio]]
# [[Teniludium mensale]]
# [[Teniludus]]
# [[:en:Racket (sports equipment)]] [[:fr:Raquette (sport)]] [[:it:Racchetta]]
# [[:en:Triathlon]] [[:fr:Triathlon]] [[:it:Triathlon]] [[:de:Triathlon]]
# [[:en:Olympic weightlifting]] [[:fr:Haltérophilie]] [[:it:Sollevamento pesi]] [[:de:Gewichtheben]]
# [[Artes martiales]]
# [[Pugilatio (moderna)]]
# [[Iudo]]
# [[Karate]]
# [[Kick-boxing]]
# [[:en:Mixed martial arts]] [[:fr:Arts martiaux mixtes]] [[:it:Arti marziali miste]] [[:de:Mixed Martial Arts]]
# [[Taequondo]]
# [[Palaestrica]]
# [[:en:Freestyle wrestling]] [[:fr:Lutte libre]] [[:it:Lotta libera]] [[:de:Freistilringen]]
# [[:en:Greco-Roman wrestling]] [[:fr:Lutte gréco-romaine]] [[:it:Lotta greco-romana]] [[:de:Griechisch-römisches Ringen]]
# [[Sumo (colluctatio)]]
# [[:en:Wushu (sport)]] [[:fr:Wushu (sport)]] [[:de:Wushu]]
{{Div col end}}
=== Lingua et Litterae ===
==== Lingua ====
{{Div col|cols=4}}
===== Res generales =====
# [[Lingua]]
# [[Lingua constructa]]
# [[Dialectos]]
# [[Lexicon]]
# [[Grammatica]]
# [[Adiectivum]]
# [[Adverbium]]
# [[Coniunctio (grammatica)]]
# [[Casus grammaticus]]
# [[Nomen substantivum]]
# [[Pronomen]]
# [[Sententia (linguistica)]]
# [[Syntaxis]]
# [[Verbum (temporale)]]
# [[Linguistica]]
# [[Linguistica comparativa]]
# [[Etymologia]]
# [[Linguistica historica]]
# [[Phonetica]]
# [[Alphabetismus]]
# [[Morphologia (linguistica)]]
# [[Philologia]]
# [[Pronuntiatus]]
# [[Ars rhetorica]]
# [[Interpretatio]]
# [[Verbum (generale)]]
# [[Phonema]]
# [[Consonans]]
# [[Vocalis]]
# [[Syllaba]]
# [[Scriptura]]
# [[Signum diacriticum]]
# [[Orthographia]]
# [[Systema scripturae]]
# [[Nomen]]
# [[Phonologia]]
# [[Semantica]]
# [[Semiotica]]
# [[Symbolum]]
===== Familiae linguarum =====
# [[Familia linguarum]]
# [[Linguae Afro-Asiaticae]]
# [[Linguae Semiticae]]
# [[Linguae Altaicae]]
# [[Linguae Turcicae]]
# [[Linguae Austroasiaticae]]
# [[Linguae Austronesicae]]
# [[Linguae Dravidicae]]
# [[Linguae Na-Dene]]
# [[Linguae Indoeuropaeae]]
# [[Linguae Germanicae]]
# [[Linguae Iranicae]]
# [[Linguae Romanicae]]
# [[Linguae Slavicae]]
# [[Linguae Khoisanae]]
# [[Linguae Tai-Kadai]]
# [[Linguae Nigro-Congenses]]
# [[Linguae Nilosaharanae]]
# [[:en:Pama–Nyungan languages]] [[:fr:Langues pama-nyungan]] [[:it:Lingue pama-nyunga]] [[:de:Pama-Nyunga-Sprachen]]
# [[Linguae Quechuae]]
# [[Linguae Sinotibetanae]]
# [[Linguae Transnovaguineanae]]
# [[Linguae Uralicae]]
# [[Linguae Uto-Aztecae]]
===== Scripturae =====
# [[Abecedarium]]
# [[Littera]]
# [[Scriptura Braille]]
# [[Abecedarium Arabicum]]
# [[Character Sinicus]]
# [[Scriptura cuneiformis]]
# [[Abecedarium Cyrillicum]]
# [[Devanagari]]
# [[Hieroglyphica Aegyptia]]
# [[Abecedaria Georgiana]]
# [[Alphabetum Graecum]]
# [[Abecedarium Coreanum]]
# [[Abecedarium Latinum]]
# [[Abecedarium Phoenicium]]
# [[Runae]]
# [[Tabula Rosettana]]
# [[Abecedarium Phoneticum Internationale]]
# [[Alphabetum Morsianum]]
# [[Syllabarium]]
===== Linguae =====
# [[Lingua Graeca antiqua]]
# [[Lingua Aramaica]]
# [[Lingua Arabica]]
# [[Lingua Bengalica]]
# [[Linguae Sinicae]]
# [[Lingua Mandarina]]
# [[Lingua Min]]
# [[Lingua Wu]]
# [[Lingua Yue]]
# [[Lingua Danica]]
# [[Lingua Aegyptia]]
# [[Lingua Anglica]]
# [[Lingua Anglo-Saxonica]]
# [[Lingua Esperantica]]
# [[Lingua Francogallica]]
# [[Lingua Theodisca]]
# [[Lingua Graeca]]
# [[Lingua Gujaratensis]]
# [[Lingua Hebraica]]
# [[Lingua Hindi-Urdu]]
# [[Lingua Hindica]]
# [[Lingua Urdu]]
# [[Lingua Italiana]]
# [[Lingua Iaponica]]
# [[Lingua Iavanica]]
# [[Lingua Coreana]]
# [[Lingua Latina]]
# [[Lingua Marathica]]
# [[Lingua Polonica]]
# [[Lingua Lusitana]]
# [[Lingua Persica]]
# [[Lingua Russica]]
# [[Lingua Sanscrita]]
# [[Lingua Hispanica]]
# [[Lingua Suahelica]]
# [[Lingua Syriaca]]
# [[Lingua Tamulica]]
# [[Lingua Tagalog]]
# [[Lingua Telingana]]
# [[Lingua Turcica]]
# [[Lingua Paniabica]]
# [[Lingua Ucrainica]]
# [[Lingua Vietnamensis]]
# [[Lingua Birmanica]]
# [[Lingua Hungarica]]
# [[Lingua Thai]]
# [[Lingua Accadica]]
# [[Lingua Amharica]]
# [[Linguae Libycae]]
# [[Lingua Coptica]]
# [[Lingua Somalica]]
# [[Lingua Indonesiana]]
# [[Lingua Malagasiensis]]
# [[Lingua Malaica]]
# [[Lingua Khmer]]
# [[Lingua Armenia]]
# [[Lingua Assamica]]
# [[Lingua Nepalensis]]
# [[Lingua Orissensis]]
# [[Lingua Palica]]
# [[Lingua Sindhuica]]
# [[Lingua Catalana]]
# [[Lingua Dacoromanica]]
# [[Lingua Batava]]
# [[Lingua Suecica]]
# [[Lingua Iudaeo-Germanica]]
# [[Lingua Curdica]]
# [[Lingua Pathanensis]]
# [[Lingua Bulgarica]]
# [[Lingua Bohemica]]
# [[Lingua Serbocroatica]]
# [[Lingua Cannadica]]
# [[Lingua Malabarica]]
# [[Lingua Zuluana]]
# [[Lingua Atropatenica]]
# [[Lingua Kazachica]]
# [[Lingua Uzbecica]]
# [[Linguae gesticulatoriae]]
{{Div col end}}
=== Litterae ===
{{Div col|cols=4}}
# [[Litterae]]
# [[Litterae antiquae]]
# [[Litterae Graecae Byzantinae]]
# [[Litterae Latinae]]
# [[Litterae Africae]]
# [[Litterae Aegypti]]
# [[Litterae Arabicae]]
# [[Litterae Belgicae]]
# [[Litterae Bohemicae]]
# [[Litterae Anglicae]]
# [[Litterae Civitatum Foederatarum]]
# [[Litterae Australiae]]
# [[Litterae Britanniae]]
# [[Litterae Canadae]]
# [[Litterae Hiberniae]]
# [[Litterae Sinarum]]
# [[Litterae Nederlandicae]]
# [[Litterae Franciae]]
# [[Litterae Theodiscae]]
# [[Litterae Austriae]]
# [[Litterae Graecae]]
# [[Litterae Hebraicae]]
# [[Litterae Indiae]]
# [[Litterae Italiae]]
# [[Litterae Iaponiae]]
# [[Litterae Persicae]]
# [[Litterae Poloniae]]
# [[Litterae Lusitanicae]]
# [[Litterae Romaniae]]
# [[Litterae Russicae]]
# [[Litterae Hispaniae]]
# [[Litterae Americae Latinae]]
# [[Litterae Turcicae]]
# [[Modernismus litteratus]]
# [[Fictio]]
# [[Prosa]]
# [[Legenda]]
# [[Satura]]
# [[Mythistoria]]
# [[Narratiuncula]]
# [[Liber]]
# [[Encyclopaedia]]
# [[Poësis]]
# [[Poësis epica]]
# [[Haicu]]
# [[Sonetum]]
# [[Ratio litteraria]]
# [[Poetica]]
# [[:en:Stylistics]] [[:fr:Stylistique]] [[:it:Stilistica]] [[:de:Stilistik]]
# [[Iudicium Novum]]
# [[Genus litterarum]]
# [[Litterae pueriles]]
# [[Fabula criminalis]]
# [[Fictio generum]]
# [[Fictio scientifica]]
# [[Litterae iuvenes]]
# [[Apologus]]
# [[Fabella puerilis]]
# [[Phantasia (genus)]]
# [[Thesaurus (liber)]]
==== Opera litterarum ====
# [[Ars belli (Suncius)]]
# [[Codex Hammurabi]]
# [[Elementa (Euclides)]]
# [[Евгений Онегин]]
# [[Hamlet (Shakesperius)]]
# [[Politia (Plato)]]
# [[De principe]]
# [[Mille et una noctes]]
# [[Somnium aedium rubrarum]]
# [[Dominus Quixotus a Manica]]
# [[Anulorum Erus]]
# [[Genji monogatari]]
# [[Carmina de Gilgamo]]
# [[Ilias]]
# [[Iter in occidentem]]
# [[Mahabharatum]]
# [[Odyssea]]
# [[Parzival]]
# [[Historia Trium Regnorum]]
# [[Liber regum (Firdusius)]]
# [[Margo Aquae]]
# [[Manuscripta Maris Mortui]]
# [[Liber mutationum]]
# [[Septuaginta]]
# [[Faust (Goethe)]]
# [[Encyclopaedia Britannica]]
# [[Philosophiae naturalis principia mathematica]]
# [[On the Origin of Species]]
# [[Oxford English Dictionary]]
# [[Gulliver's Travels]]
# [[King Lear]]
# [[Macbeth]]
# [[A Midsummer Night's Dream]]
# [[Othello]]
# [[Robinson Crusoëus]]
# [[Romeo and Juliet]]
# [[Alicia in Terra Mirabili]]
# [[Anna Karenina]]
# [[Fratres Karamazov]]
# [[The Catcher in the Rye]]
# [[The Chronicles of Narnia]]
# [[Преступление и наказание]]
# [[Frankenstein]]
# [[Les misérables]]
# [[Regulus (Saint-Exupéry)]]
# [[Moby-Dick]]
# [[1984 (liber)]]
# [[The Old Man and the Sea]]
# [[Cien años de soledad]]
# [[Superbia et odium]]
# [[Ulysses (Joyce)]]
# [[En attendant Godot]]
# [[Война и мир]]
# [[Asterix]]
# [[Aeneis]]
# [[Metamorphoses (Ovidius)]]
# [[Divina comoedia]]
# [[Carmen Nibelungorum]]
==== Terrae fictiles ====
# [[Centaurus]]
# [[Chimaera]]
# [[Daemon]]
# [[Draco]]
# [[Fada]]
# [[Manes]]
# [[:en:Jinn]] [[:fr:Djinn]] [[:it:Jinn]] [[:de:Dschinn]]
# [[Monstrum lacus Nesae]]
# [[Nympha marina]]
# [[Pegasus (mythologia)]]
# [[Unicornis]]
# [[Vampyrus]]
# [[:en:Shapeshifter]] [[:fr:Métamorphe]] [[:it:Mutaforma]] [[:de:Formwandler]]
# [[Atlantis]]
# [[Utopia]]
==== Personae fictae ====
# [[Batman]]
# [[Michael Musculus]]
# [[Albanix]]
# [[Superman]]
# [[Titinus]]
# [[Peter Pan]]
# [[Pater Natalis]]
# [[:en:Aladdin (protagonist)]] [[:it:Aladino (personaggio)]] [[:de:Aladin]]
# [[Iacobus Bond]]
# [[Cattus Petasatus]]
# [[Dracula comes]]
# [[Sherlock Holmes]]
# [[Tarzan]]
# [[Les Trois Mousquetaires]]
# [[Superheros]]
{{Div col end}}
<noinclude>
[[Categoria:Myrias]]
[[Categoria:Vicipaedia]]
</noinclude>
2834fzd5me3u9lfddp6veh0if7x1gz0
Vicipaedia:Paginae quas omnibus Vicipaediis contineri oportet/Expansio/Philosophia
4
214470
4001928
3914392
2026-11-10T22:15:04Z
Grufo
64423
+[[Tarot]]
4001928
wikitext
text/x-wiki
::''Transclusio paginae Vicipaedia:Paginae quas omnibus Wikipediis contineri oportet/Expansio/Philosophia''
== Philosophia et religio (350 tituli) ==
=== Philosophia ===
==== Res generales ====
{{Div col|cols=4}}
# [[Philosophia]]
# [[Philosophia linguae]]
# [[Philosophia mathematicae]]
# [[Philosophia mentis]]
# [[Philosophia politica]]
# [[Philosophia socialis]]
{{Div col end}}
==== Historia philosophiae ====
{{Div col|cols=4}}
# [[Philosophia praesocratica]]
# [[Philosophia antiqua]]
# [[Philosophia Graeca antiqua]]
# [[Philosophia mediaevalis]]
# [[Philosophia Renascentiae]]
# [[Philosophia recens]]
# [[Philosophia hodierna]]
# [[Philosophia Orientalis]]
# [[Philosophia Occidentalis]]
# [[Philosophia Indica]]
# [[Philosophia Sinica]]
# [[Philosophia Germanica]]
# [[Philosophia Americana]]
{{Div col end}}
==== Partes philosophia, notiones philosophicae ====
{{Div col|cols=4}}
===== Aesthetica =====
# [[Aesthetica]]
# [[Pulchritudo]]
# [[Mimesis]]
# [[Sublimis]]
===== Ethica =====
# [[Ethica]]
# [[Ethica practica]]
# [[Metaëthica]]
# [[Ethica normativa]]
# [[Ethica deontologica]]
# [[Nihilismus]]
# [[Relativismus]]
# [[Utilitarismus]]
# [[Officium]]
# [[Malum (ethica)]]
# [[Liberum arbitrium]]
# [[Bonum (ethica)]]
# [[Libertas]]
# [[Moralitas]]
# [[Virtus]]
# [[Sapientia]]
===== Epistemologia =====
# [[Epistemologia]]
# [[Novacula Occami]]
# [[Sensus communis]]
# [[Conscientia (moralis)]]
# [[Opinio]]
# [[Paradigma]]
# [[Ratio]]
# [[Empirismus]]
# [[Naturalismus (philosophia)]]
# [[Pragmatismus]]
# [[Rationalismus]]
# [[Reductionismus]]
# [[Experientia]]
# [[Scientia (declarativa)]]
# [[Veritas]]
===== Logica =====
# [[Logica]]
# [[Dialectica]]
# [[Logica philosophica]]
# [[Argumentum]]
# [[Argumentatio]]
# [[Paradoxum]]
===== Metaphysica =====
# [[Metaphysica]]
# [[Abstractio]]
# [[Causalitas]]
# [[Nihil]]
# [[Determinismus]]
# [[Dualismus]]
# [[Idealismus]]
# [[Materialismus]]
# [[Monismus]]
# [[Exsistentia]]
# [[Ontologia]]
# [[Realitas]]
===== Philosophia scientiarum =====
# [[Philosophia scientiae]]
# [[Factum]]
# [[Hypothesis]]
# [[Scientia falsa]]
# [[Parapsychologia]]
# [[Theoria]]
===== Philosophia religiosa =====
# [[Philosophia religiosa]]
# [[Philosophia Buddhistica]]
# [[Philosophia Islamica]]
# [[:en:Christian philosophy]] [[:fr:Philosophie chrétienne]] [[:it:Filosofia cristiana]] [[:de:Christliche Philosophie]]
# [[Philosophia religionis]]
# [[Absolutum (philosophia)]]
{{Div col end}}
==== Scholae philosophicae ====
{{Div col|cols=4}}
# [[Philosophia continentalis]]
# [[Exsistentialista]]
# [[Humanismus]]
# [[Positivismus logicus]]
# [[Modernismus]]
# [[Positivismus]]
# [[Postmodernismus]]
# [[Romanticismus]]
# [[Scepticismus]]
# [[Placita Stoicorum]]
# [[Structuralismus]]
# [[Philosophia analytica]]
# [[Phaenomenologia]]
# [[Thomismus]]
{{Div col end}}
=== Religio et spiritualitas ===
{{Div col|cols=4}}
# [[Religio]]
# [[Divinitas]]
# [[Deus]]
# [[Dea]]
# [[Sacerdos]]
# [[Spiritualitas]]
# [[Anima]]
# [[Meditatio]]
# [[Preces]]
# [[Adoratio]]
# [[Circumcisio]]
# [[Diabolus]]
# [[Scientia religionum]]
# [[Sacrificium]]
# [[:en:Comparative religion]] [[:fr:Religion comparée]]
# [[:en:Doctrine]] [[:fr:Doctrine]] [[:de:Doktrin]]
# [[:en:Folk religion]] [[:fr:Religion populaire]]
# [[Libertas religionis]]
# [[Saecularismus]]
# [[Theologia]]
# [[Aedificator mundi]]
# [[Dea materna]]
# [[Animismus]]
# [[Creatio]]
# [[:en:Curse]] [[:fr:Malédiction]] [[:it:Maledizione]] [[:de:Fluch]]
# [[Eschatologia]]
# [[Fides]]
# [[Mythus originum]]
# [[Resurrectio]]
# [[:en:Sacredness]] [[:fr:Sacré]] [[:it:Sacro]] [[:de:Heilig]]
# [[Supernaturale]]
# [[:en:Totemism]] [[:fr:Totémisme]] [[:it:Totemismo]] [[:de:Totemismus]]
# [[Theophania]]
# [[Apologetica]]
# [[Ieiunium]]
# [[Haeresis]]
# [[Icon]]
# [[Iconoclasmus]]
# [[Idololatria]]
# [[Liturgia]]
# [[Peregrinatio (religio)]]
# [[Vaticinatio]]
# [[Conversio religiosa]]
# [[:en:Ritual]] [[:fr:Rites]] [[:de:Ritual]]
# [[Veneratio]]
# [[:en:Worship]] [[:de:Gottesdienst]]
# [[:en:Cadaver]] [[:fr:Cadavre]] [[:it:Cadavere]] [[:de:Leichnam]]
# [[Funus (ritus)]]
# [[Sepulcretum]]
# [[:en:Grave]] [[:fr:Tombe]] [[:de:Grab]]
# [[:en:Cremation]] [[:fr:Crémation]] [[:it:Cremazione]] [[:de:Feuerbestattung]]
# [[Mors (personificatio)]]
# [[:en:Spirit (vital essence)]] [[:fr:Esprit (surnaturel)]] [[:it:Spirito (filosofia)]] [[:de:Geistwesen]]
# [[Vita post mortem]]
# [[Reincarnatio]]
# [[:en:Immortality]] [[:fr:Immortalité]] [[:it:Immortalità]] [[:de:Unsterblichkeit]]
# [[:en:Otherworld]] [[:de:Jenseits]]
# [[:en:Paradise]] [[:fr:Paradis]] [[:it:Paradiso]] [[:de:Paradies]]
# [[Infernus]]
# [[Altare]]
# [[Anticlericalismus]]
# [[Symbolum (religio Christiana)]]
# [[Hetaeria]]
# [[Monasterium]]
# [[:en:Religious denomination]] [[:fr:Dénomination religieuse]] [[:it:Confessione religiosa]] [[:de:Konfession]]
# [[Schisma]]
# [[:en:Sect]] [[:de:Sekte]]
# [[Fanum]]
# [[Templum]]
# [[Theismus]]
# [[Agnosticismus]]
# [[Atheismus]]
# [[Deismus]]
# [[Fundamentalismus]]
# [[Monotheismus]]
# [[Panentheismus]]
# [[Pantheismus]]
# [[Polytheismus]]
# [[Oecumenismus]]
# [[Neopaganismus]]
# [[Orthodoxia]]
# [[Paganismus]]
# [[Syncretismus]]
# [[Unitarianismus]]
# [[Nontheismus]]
# [[Antitheismus]]
# [[Cogitatio libera]]
{{Div col end}}
=== Religiones ===
{{Div col|cols=4}}
==== Religiones "Abrahamicae" dictae ====
# [[Religio Christiana]]
# [[Druzi]]
# [[Religio Islamica]]
# [[Religio Iudaica]]
# [[Angelus]]
# [[Spiritus Sanctus]]
# [[Messias]]
# [[Peccatum]]
# [[Decalogus]]
# [[Ecclesia]]
# [[Iehova]]
# [[Satanas]]
# [[Biblia]]
# [[Novum Testamentum]]
# [[Vetus Testamentum]]
# [[Dies Natalis Christi]]
# [[Pascha (festum Christianum)]]
# [[Pentecoste]]
# [[Trinitas]]
# [[Antitrinitarismus]]
# [[Catholicismus]]
# [[Ecclesia Catholica Romana]]
# [[Papa]]
# [[Christianitas Orthodoxa]]
# [[Protestantes]]
# [[Anglicanismus]]
# [[Baptistae]]
# [[Evangelismus]]
# [[Lutheranismus]]
# [[Ecclesiae Methodistae]]
# [[Mormonismus]]
# [[Religiosa Amicorum Sodalitas]]
# [[Ecclesiae Orthodoxae Orientales]]
# [[Ecclesia (aedificium)]]
# [[Ecclesia cathedralis]]
# [[Ecclesia Orthodoxa Russica]]
# [[Calvinismus]]
# [[Quinque Columnae Islamicae]]
# [[:en:Islamic schools and branches]] [[:fr:Courants de l'islam]] [[:it:Scuole e correnti islamiche]]
# [[Secta Siitica]]
# [[Secta Sunnitica]]
# [[Sufismus]]
# [[Allāh]]
# [[Alcoranus]]
# [[Imamus]]
# [[Meschita]]
# [[Hagga]]
# [[Hadit]]
# [[Caba]]
# [[Musulmanus]]
# [[Sharia]]
# [[:en:Orthodox Judaism]] [[:fr:Judaïsme orthodoxe]] [[:it:Ebraismo ortodosso]] [[:de:Orthodoxes Judentum]]
# [[:en:Reform Judaism]] [[:fr:Judaïsme réformé]] [[:it:Ebraismo riformato]] [[:de:Liberales Judentum]]
# [[:en:Conservative Judaism]] [[:fr:Mouvement Massorti]] [[:it:Ebraismo conservatore]] [[:de:Konservatives Judentum]]
# [[Pascha (festum Iudaicum)]]
# [[Rabbinus]]
# [[Synagoga]]
# [[Thora]]
# [[Thanach]]
# [[Talmud]]
# [[Dies Expiationis]]
==== Religiones orientales ====
# [[Ayyavali]]
# [[Religio Baha'i]]
# [[Buddhismus]]
# [[Mahayana]]
# [[Avalokiteśvara]]
# [[Orsa Adamantis]]
# [[Nirvāṇa]]
# [[Theravada]]
# [[:en:Pāli Canon]] [[:fr:Canon pali]] [[:it:Canone pāli]] [[:de:Pali-Kanon]]
# [[Buddhismus Tibetanus]]
# [[Vajrayana]]
# [[Zen]]
# [[Confucianismus]]
# [[Tetrabiblion]]
# [[Hinduismus]]
# [[Sivaismus]]
# [[Visnuismus]]
# [[Saktismus]]
# [[Om]]
# [[Avatara]]
# [[:en:Ayurveda]] [[:fr:Ayurveda]] [[:it:Ayurveda]] [[:de:Ayurveda]]
# [[Bhagavadgītā]]
# [[Brahma]]
# [[Brahman (philosophia)]]
# [[:en:Dharma]] [[:fr:Dharma]] [[:it:Dharma]] [[:de:Dharma]]
# [[Isvara]]
# [[Karma]]
# [[:en:Kumbh Mela]] [[:fr:Kumbh Mela]] [[:it:Kumbh Mela]] [[:de:Kumbh Mela]]
# [[Ramayanum]]
# [[Rigveda]]
# [[Sivus]]
# [[Trimurtis]]
# [[Upanishad]]
# [[Vedi]]
# [[Vedanta]]
# [[Vishnu]]
# [[Ioga]]
# [[Iainismus]]
# [[Sintoismus]]
# [[Sichismus]]
# [[Guru Granth Sahib]]
# [[Harmandir Sahib]]
# [[Taoismus]]
# [[Tao te kim]]
==== Aliae religiones priscae ====
# [[Religiones traditionales Africae]]
# [[Religio vulgaris Sinica]]
# [[Imperator Lapidis Nephritici]]
# [[Samanismus]]
# [[Zoroastrismus]]
# [[Avesta]]
# [[Parsi]]
{{Div col end}}
=== Magia et mystica ===
{{Div col|cols=4}}
# [[Mystica]]
# [[Latomismus]]
# [[Gnosis]]
# [[Magia (mystica)]]
# [[Astrologia]]
# [[Tarot]]
# [[:en:Witchcraft]] [[:fr:Sorcellerie]] [[:it:Stregoneria]] [[:de:Hexentum]]
# [[Occulta]]
# [[Vodun]]
==== Mythologia ====
# [[Mythologia]]
# [[Gentilicii mores]]
# [[Religio Aboriginalis Australiana]]
# [[Religio Celtica]]
# [[Mythologia Aegyptia]]
# [[Religio Germanica]]
# [[Mythologia Graeca]]
# [[Lilith]]
# [[Mythologia Nordica]]
# [[Mythologia Romana]]
# [[Eva]]
# [[Ammon]]
# [[Anubis]]
# [[Aten]]
# [[Hathor]]
# [[Horus]]
# [[Isis]]
# [[Osiris]]
# [[Ra]]
# [[Zeus]]
# [[Eros]]
# [[Posidon]]
# [[Hades (mythologia)]]
# [[Hera]]
# [[Aphrodite]]
# [[Artemis]]
# [[Athena]]
# [[Hestia]]
# [[Ares]]
# [[Hermes]]
# [[Hephaestus]]
# [[Apollo]]
# [[Gaea]]
# [[Quetzalcoatlus (deus)]]
# [[Freia]]
# [[Othinus]]
# [[Thorus]]
# [[Iuno]]
# [[Iuppiter]]
# [[Mars (deus)]]
# [[Pluto (deus)]]
# [[Venus (dea)]]
# [[Vulcanus (deus)]]
{{Div col end}}
<noinclude>
[[Categoria:Myrias]]
[[Categoria:Vicipaedia]]
</noinclude>
30bf8e2fufkflt9dcgvqam8gszu0ug1
Vicipaedia:Paginae quas omnibus Vicipaediis contineri oportet/Expansio/Societas
4
214605
4001916
3914396
2026-11-10T22:12:56Z
Grufo
64423
+[[Districtus electoralis]]; +[[Organizatio Maritima Internationalis]]; +[[Portorium]]; +[[Res novae velutinae]]; +[[Universitas Columbiae Britannicae]]
4001916
wikitext
text/x-wiki
::''Transclusio paginae Vicipaedia:Paginae quas omnibus Wikipediis contineri oportet/Expansio/Societas''
== Societas et scientiae societatis (900 tituli) ==
{{Div col|cols=4}}
=== Informatio ===
# [[Artes humaniores]]
# [[:en:Information security]] [[:fr:Sécurité de l'information]] [[:de:Informationssicherheit]]
# [[:en:Computer security]] [[:fr:Sécurité des systèmes d'information]] [[:it:Sicurezza informatica]] [[:de:Computersicherheit]]
# [[Informatio]]
# [[:en:Information science]] [[:fr:Science de l'information]] [[:de:Informationswissenschaft]]
# [[:en:Learned society]] [[:fr:Société savante]] [[:it:Società scientifica]] [[:de:Gelehrtengesellschaft]]
# [[:en:Regulatory college]] [[:de:Standesvertretung]]
==== Bibliothecae ====
# [[Bibliotheca]]
# [[Bibliotheca nationalis]]
# [[:en:Digital library]] [[:fr:Bibliothèque numérique]] [[:it:Biblioteca digitale]] [[:de:Digitale Bibliothek]]
# [[:en:Library science]] [[:fr:Science des bibliothèques]] [[:it:Biblioteconomia]] [[:de:Bibliothekswissenschaft]]
# [[Bibliotheca publica]]
# [[:en:School library]] [[:fr:Bibliothèque scolaire]] [[:de:Schulbibliothek]]
# [[:en:Bookmobile]] [[:fr:Bibliobus]] [[:it:Bibliobus]] [[:de:Fahrbibliothek]]
# [[Bibliotheca Alexandrina]]
# [[:en:Library of Ashurbanipal]] [[:fr:Bibliothèque d'Assurbanipal]] [[:it:Biblioteca di Assurbanipal]] [[:de:Bibliothek des Aššurbanipal]]
# [[Bibliotheca Congressus Civitatum Foederatarum]]
# [[Bibliotheca Publica Novi Eboraci]]
# [[Bibliotheca Nationalis Sinarum]]
# [[Bibliotheca Diaetae Nationalis]]
# [[Bibliotheca Britannica]]
# [[Bibliotheca Nationalis Francica]]
# [[Bibliotheca Nationalis Germanica]]
# [[Bibliotheca Civica Russiae]]
# [[Bibliotheca Apostolica Vaticana]]
# [[Bibliotheca Nationalis Australiae]]
==== Societates ====
# [[:en:Central Tibetan Administration]] [[:fr:Administration centrale tibétaine]] [[:it:Amministrazione centrale tibetana]] [[:de:Tibetische Exilregierung]]
# [[Officium foederale investigatorium]]
# [[:en:Hells Angels]] [[:fr:Hells Angels]] [[:it:Hells Angels]] [[:de:Hells Angels]]
# [[Commissio Securitatis Publicae URSS]]
# [[:en:MS-13]] [[:fr:MS-13]] [[:it:Mara Salvatrucha]] [[:de:Mara Salvatrucha]]
# [[:en:Mossad]] [[:fr:Mossad]] [[:it:Mossad]] [[:de:Mossad]]
# [[:en:Sicilian Mafia]] [[:fr:Cosa nostra]] [[:it:Cosa nostra]] [[:de:Cosa Nostra]]
# [[:en:Yakuza]] [[:fr:Yakuza]] [[:it:Yakuza]] [[:de:Yakuza]]
===== Societates non gubernamentales{{dubsig}} =====
# [[:en:Agenda 21]] [[:fr:Agenda 21]] [[:it:Agenda 21]] [[:de:Agenda 21]]
# [[:en:AIESEC]] [[:fr:Association internationale des étudiants en sciences économiques et commerciales]] [[:it:AIESEC]] [[:de:AIESEC]]
# [[Al-Qāʿida]]
# [[:en:American National Standards Institute]] [[:fr:American National Standards Institute]] [[:it:American National Standards Institute]] [[:de:American National Standards Institute]]
# [[Forum studiosorum Europaeorum]]
# [[:en:Association for Computing Machinery]] [[:fr:Association for Computing Machinery]] [[:it:Association for Computing Machinery]] [[:de:Association for Computing Machinery]]
# [[:en:Gedenkdienst]] [[:fr:Service autrichien de la Mémoire]] [[:it:Gedenkdienst]] [[:de:Gedenkdienst]]
# [[:en:Austrian Service Abroad]] [[:fr:Service autrichien à l'étranger]] [[:it:Servizio austriaco all'estero]] [[:de:Auslandsdienst Österreichs]]
# [[:en:Bilderberg Meeting]] [[:fr:Groupe Bilderberg]] [[:it:Gruppo Bilderberg]] [[:de:Bilderberg-Konferenz]]
# [[:en:BirdLife International]] [[:fr:Birdlife International]] [[:it:BirdLife International]] [[:de:BirdLife International]]
# [[Collegium Cardinalium]]
# [[:en:Deutsches Institut für Normung]] [[:fr:Institut allemand de normalisation]] [[:it:Deutsches Institut für Normung]] [[:de:Deutsches Institut für Normung]]
# [[Observatorium Europaeum australe]]
# [[:en:Fédération Aéronautique Internationale]] [[:fr:Fédération aéronautique internationale]] [[:it:Fédération Aéronautique Internationale]] [[:de:Fédération Aéronautique Internationale]]
# [[:en:Fédération Internationale de l'Automobile]] [[:fr:Fédération internationale de l'automobile]] [[:it:Federazione Internazionale dell'Automobile]] [[:de:Fédération Internationale de l’Automobile]]
# [[:en:Fédération Internationale de Motocyclisme]] [[:fr:Fédération internationale de motocyclisme]] [[:it:Federazione Internazionale di Motociclismo]] [[:de:Fédération Internationale de Motocyclisme]]
# [[Fundatio programmaturae liberae]]
# [[Greenpeace]]
# [[GUAM]]
# [[:en:Hizb ut-Tahrir]] [[:fr:Hizb ut-Tahrir]] [[:it:Hizb al-Tahrir]] [[:de:Hizb ut-Tahrir]]
# [[:en:Hospitality Club]] [[:fr:Hospitality Club]] [[:it:Hospitality Club]] [[:de:Hospitality Club]]
# [[IEEE]]
# [[:en:International Bureau of Weights and Measures]] [[:fr:Bureau international des poids et mesures]] [[:it:Bureau international des poids et mesures]] [[:de:Internationales Büro für Maß und Gewicht]]
# [[:en:International Council of Museums]] [[:fr:Conseil international des musées]] [[:it:International Council of Museums]] [[:de:International Council of Museums]]
# [[Consilium Internationale de Monumentis et Sitibus]]
# [[Societas Hydrographica Internationalis]]
# [[Organizatio Maritima Internationalis]]
# [[:en:International Mathematical Union]] [[:fr:Union mathématique internationale]] [[:it:Unione matematica internazionale]] [[:de:Internationale Mathematische Union]]
# [[ISO]]
# [[Motus internationalis Crucis Rubrae et Lunae Rubrae]]
# [[:en:International Society for Krishna Consciousness]] [[:fr:Association internationale pour la conscience de Krishna]] [[:it:Associazione internazionale per la coscienza di Krishna]] [[:de:Internationale Gesellschaft für Krishna-Bewusstsein]]
# [[Consociatio internationalis ad naturam conservandam]]
# [[Unio internationalis chemiae purae applicatae]]
# [[:en:Live Earth]] [[:fr:Live Earth]] [[:it:Live Earth]] [[:de:Live Earth]]
# [[:en:Moro Islamic Liberation Front]] [[:fr:Front Moro islamique de libération]] [[:it:Fronte di Liberazione Islamico Moro]] [[:de:Islamische Befreiungsfront der Moros]]
# [[Praemium Nobelianum]]
# [[PEN Internationalis]]
# [[:en:Pirate Parties International]] [[:fr:Parti pirate international]] [[:it:Internazionale dei Partiti Pirata]] [[:de:Pirate Parties International]]
# [[:en:Programme for International Student Assessment]] [[:fr:Programme international pour le suivi des acquis des élèves]] [[:it:Programma per la valutazione internazionale dell'allievo]] [[:de:PISA-Studien]]
# [[Conferentiae Pugwash]]
# [[Motus Puerorum Exploratorum]]
# [[Exercitus Salvationis]]
# [[Union Cycliste Internationale]]
# [[:en:Unrepresented Nations and Peoples Organization]] [[:fr:Organisation des nations et des peuples non représentés]] [[:it:Organizzazione delle nazioni e dei popoli non rappresentati]] [[:de:Unrepresented Nations and Peoples Organization]]
# [[WikiLeaks]]
# [[:en:World Anti-Doping Agency]] [[:fr:Agence mondiale antidopage]] [[:it:Agenzia mondiale antidoping]] [[:de:Welt-Anti-Doping-Agentur]]
# [[Consilium Oecumenicum Ecclesiarum]]
# [[:en:World Heritage Committee]] [[:fr:Comité du patrimoine mondial]] [[:it:Comitato del patrimonio mondiale]] [[:de:Welterbekomitee]]
# [[:en:World Wide Web Consortium]] [[:fr:World Wide Web Consortium]] [[:it:World Wide Web Consortium]] [[:de:World Wide Web Consortium]]
# [[Amnestia internationalis]]
# [[Human Rights Watch]]
# [[Medici sine finibus]]
# [[Relatores sine finibus]]
# [[Transparency International]]
# [[:en:Confédération Mondiale des Activités Subaquatiques]] [[:fr:Confédération mondiale des activités subaquatiques]] [[:it:Confédération mondiale des activités subaquatiques]] [[:de:Confédération Mondiale des Activités Subaquatiques]]
# [[:en:Court of Arbitration for Sport]] [[:fr:Tribunal arbitral du sport]] [[:it:Tribunale Arbitrale dello Sport]] [[:de:Internationaler Sportgerichtshof]]
# [[:en:European Club Association]] [[:fr:Association européenne des clubs]] [[:it:Associazione dei club europei]] [[:de:European Club Association]]
# [[:en:European Olympic Committees]] [[:fr:Comités olympiques européens]] [[:it:Comitati Olimpici Europei]] [[:de:Europäische Olympische Komitees]]
# [[:en:Fédération Internationale de Volleyball]] [[:fr:Fédération internationale de volley-ball]] [[:it:Fédération Internationale de Volleyball]] [[:de:Fédération Internationale de Volleyball]]
# [[:en:FIBA]] [[:fr:Fédération internationale de basket-ball]] [[:it:Federazione Internazionale Pallacanestro]] [[:de:Fédération Internationale de Basketball]]
# [[FIDE]]
# [[FIFA]]
# [[:en:International Gymnastics Federation]] [[:fr:Fédération internationale de gymnastique]] [[:it:Federazione Internazionale di Ginnastica]] [[:de:Fédération Internationale de Gymnastique]]
# [[:en:International Ice Hockey Federation]] [[:fr:Fédération internationale de hockey sur glace]] [[:it:International Ice Hockey Federation]] [[:de:Internationale Eishockey-Föderation]]
# [[:en:International Olympic Committee]] [[:fr:Comité international olympique]] [[:it:Comitato Olimpico Internazionale]] [[:de:Internationales Olympisches Komitee]]
# [[:en:National Olympic Committee]] [[:fr:Comité national olympique]] [[:it:Comitato olimpico nazionale]] [[:de:Nationales Olympisches Komitee]]
# [[:en:Olympic Council of Asia]] [[:fr:Conseil olympique d'Asie]] [[:it:Consiglio Olimpico d'Asia]] [[:de:Olympic Council of Asia]]
# [[UEFA]]
==== Musea ====
# [[Museum]]
# [[Museum Historiae Naturalis Americanum]]
# [[Museum Artium Metropolitanum]]
# [[Museum Artis Modernae]]
# [[Museum Nationale Anthropologiae (Mexicum)]]
# [[Institutum Smithsonianum]]
# [[Museum Britannicum]]
# [[:en:Deutsches Museum]] [[:fr:Deutsches Museum]] [[:it:Deutsches Museum]] [[:de:Deutsches Museum]]
# [[Museum Solitarium]]
# [[Museum Luparense]]
# [[Museum Orsay]]
# [[Museum Historiae Naturalis (Londinium)]]
# [[Museum Pratense]]
# [[Pinacotheca Nationalis (Britannia)]]
# [[:en:Rijksmuseum]] [[:fr:Rijksmuseum Amsterdam]] [[:it:Rijksmuseum (Amsterdam)]] [[:de:Rijksmuseum Amsterdam]]
# [[:en:Uffizi]] [[:fr:Galerie des Offices]] [[:it:Galleria degli Uffizi]] [[:de:Uffizien]]
# [[Musea Vaticana]]
# [[:en:Victoria and Albert Museum]] [[:fr:Victoria and Albert Museum]] [[:it:Victoria and Albert Museum]] [[:de:Victoria and Albert Museum]]
# [[:en:National Palace Museum]] [[:fr:Musée national du Palais]] [[:it:National Palace Museum]] [[:de:Nationales Palastmuseum]]
# [[:en:Tokyo National Museum]] [[:fr:Musée national de Tokyo]] [[:it:Museo nazionale di Tokyo]] [[:de:Nationalmuseum Tokio]]
==== Communicatio ====
# [[Praeconium mercatorium]]
# [[:en:Cartoon]] [[:fr:Dessin humoristique]] [[:it:Vignetta umoristica]] [[:de:Cartoon]]
# [[Diurnariorum ars]]
# [[Instrumenta divulgationis]]
# [[Nuntius]]
# [[Commentarius periodicus pictus]]
# [[:en:Public relations]] [[:fr:Relations publiques]] [[:it:Pubbliche relazioni]] [[:de:Öffentlichkeitsarbeit]]
# [[:en:Agence France-Presse]] [[:fr:Agence France-Presse]] [[:it:Agence France-Presse]] [[:de:Agence France-Presse]]
# [[:en:Associated Press]] [[:fr:Associated Press]] [[:it:Associated Press]] [[:de:Associated Press]]
# [[:en:Reuters]] [[:fr:Reuters]] [[:it:Reuters]] [[:de:Reuters]]
# [[:en:Billboard (magazine)]] [[:fr:Billboard]] [[:it:Billboard]] [[:de:Billboard (Magazin)]]
# [[The Economist]]
# [[:en:Life (magazine)]] [[:fr:Life]] [[:it:Life (periodico)]] [[:de:Life (Magazin)]]
# [[:en:Mad (magazine)]] [[:fr:Mad]] [[:it:Mad Magazine]] [[:de:Mad (Magazin)]]
# [[:en:National Geographic]] [[:fr:National Geographic]] [[:it:National Geographic Magazine]] [[:de:National Geographic]]
# [[:en:The New Yorker]] [[:fr:The New Yorker]] [[:it:The New Yorker]] [[:de:The New Yorker]]
# [[:en:People (magazine)]] [[:fr:People (magazine)]] [[:it:People (rivista)]] [[:de:People (Zeitschrift)]]
# [[Playboy]]
# [[Punch]]
# [[:en:Reader's Digest]] [[:fr:Reader's Digest]] [[:it:Reader's Digest]] [[:de:Reader’s Digest]]
# [[:en:Rolling Stone]] [[:fr:Rolling Stone]] [[:it:Rolling Stone]] [[:de:Rolling Stone]]
# [[Scientific American]]
# [[Der Spiegel]]
# [[Time]]
# [[:en:Vogue (magazine)]] [[:fr:Vogue]] [[:it:Vogue]] [[:de:Vogue (Zeitschrift)]]
# [[Diarium]]
# [[The Financial Times]]
# [[Le Monde]]
# [[Pravda]]
# [[The Times]]
# [[:en:The Times of India]] [[:fr:The Times of India]] [[:it:The Times of India]] [[:de:The Times of India]]
# [[The New York Times]]
# [[The Wall Street Journal]]
# [[The Washington Post]]
# [[:en:The Goon Show]] [[:fr:The Goon Show]] [[:it:The Goon Show]] [[:de:Goon Show]]
# [[Index successuum musicorum]]
# [[:en:Radio drama]] [[:fr:Dramatique radio]] [[:it:Radiodramma]] [[:de:Hörspiel]]
# [[:en:The War of the Worlds (1938 radio drama)]] [[:fr:La Guerre des mondes (radio, 1938)]] [[:it:The War of the Worlds (programma radiofonico)]]
# [[Pellicula documentaria]]
# [[Unio radiodiffusionis Europaea]]
# [[:en:Emmy Awards]] [[:fr:Emmy Awards]] [[:it:Premio Emmy]] [[:de:Emmy]]
# [[Spectaculum lusorium]]
# [[:en:Sitcom]] [[:fr:Sitcom]] [[:it:Sitcom]] [[:de:Sitcom]]
# [[:en:Soap opera]] [[:fr:Soap opera]] [[:it:Soap opera]] [[:de:Seifenoper]]
# [[:en:Television show]] [[:fr:Émission de télévision]] [[:it:Programma televisivo]] [[:de:Fernsehsendung]]
# [[:en:60 Minutes]] [[:fr:60 Minutes]] [[:it:60 Minutes]] [[:de:60 Minutes]]
# [[:en:All in the Family]] [[:fr:All in the Family]] [[:it:Arcibaldo (serie televisiva)]] [[:de:All in the Family]]
# [[:en:American Idol]] [[:fr:American Idol]] [[:it:American Idol]] [[:de:American Idol]]
# [[:en:BBC News (international TV channel)]] [[:fr:BBC World News]] [[:it:BBC News (rete televisiva internazionale)]] [[:de:BBC World News]]
# [[Canalis Disney]]
# [[Doctor Who]]
# [[Friends]]
# [[:en:Guiding Light]] [[:fr:Haine et Passions]] [[:it:Sentieri]] [[:de:Springfield Story]]
# [[:en:Gunsmoke]] [[:fr:Gunsmoke]] [[:it:Gunsmoke]] [[:de:Rauchende Colts]]
# [[:en:I Love Lucy]] [[:fr:I Love Lucy]] [[:it:Lucy ed io]] [[:de:I Love Lucy]]
# [[:en:Meet the Press]] [[:fr:Meet the Press]] [[:de:Meet the Press]]
# [[:en:Monty Python's Flying Circus]] [[:fr:Monty Python's Flying Circus]] [[:it:Monty Python's Flying Circus]] [[:de:Monty Python’s Flying Circus]]
# [[:en:Roots (1977 miniseries)]] [[:fr:Racines (mini-série, 1977)]] [[:it:Radici (miniserie televisiva 1977)]] [[:de:Roots (Fernsehserie)]]
# [[Sesame Street]]
# [[The Simpsons]]
# [[Star Trek]]
# [[:en:Tom and Jerry]] [[:fr:Tom et Jerry]] [[:it:Tom & Jerry]] [[:de:Tom und Jerry]]
# [[:en:The Tonight Show]] [[:fr:The Tonight Show]] [[:it:The Tonight Show]] [[:de:The Tonight Show]]
# [[:en:The Twilight Zone (1959 TV series)]] [[:fr:La Quatrième Dimension (série télévisée)]] [[:it:Ai confini della realtà (serie televisiva 1959)]] [[:de:Twilight Zone]]
# [[:en:Television broadcaster]] [[:fr:Réseau de télévision]]
# [[Al-Ǧazīrah]]
# [[American Broadcasting Company]]
# [[ARD]]
# [[BBC]]
# [[:en:CBS]] [[:fr:CBS]] [[:it:CBS]] [[:de:Columbia Broadcasting System]]
# [[:en:China Central Television]] [[:fr:Télévision centrale de Chine]] [[:it:CCTV (azienda)]] [[:de:China Central Television]]
# [[CNN]]
# [[RAI]]
# [[:en:ITV (TV network)]] [[:fr:ITV (réseau de télévision)]] [[:it:ITV (rete televisiva)]] [[:de:ITV (Fernsehsender)]]
# [[:en:NBC]] [[:fr:National Broadcasting Company]] [[:it:NBC]] [[:de:National Broadcasting Company]]
# [[Ministerium Emittendi Publicum]]
# [[Amazon.com]]
# [[Ebay]]
# [[Facebook]]
# [[:en:Myspace]] [[:fr:Myspace]] [[:it:Myspace]] [[:de:Myspace]]
# [[Twitter]]
# [[Google (machina quaesitoria)]]
# [[Internet Movie Database]]
# [[YouTube]]
# [[Vicipaedia]]
==== Philosophia auctoritatis ====
# [[Leviathan (Thomas Hobbius)]]
# [[:en:Golden Rule]] [[:fr:Règle d'or]] [[:it:Etica della reciprocità]] [[:de:Goldene Regel]]
# [[Individualismus]]
# [[Simonia]]
# [[Mandatum caeli]]
{{Div col end}}
=== Societas ===
{{Div col|cols=4}}
# [[Societas humana]]
==== Demographia ====
# [[Demographia]]
# [[Census]]
# [[Superincolatio]]
==== Sociologia ====
# [[Sociologia]]
# [[Criminologia]]
# [[:en:Etiquette]] [[:fr:Étiquette (code)]] [[:it:Galateo (costume)]] [[:de:Etikette]]
# [[Scientia civilis]]
# [[:en:Social change]] [[:fr:Changement social]] [[:it:Sviluppo sociale]] [[:de:Sozialer Wandel]]
# [[:en:Social control]] [[:fr:Contrôle social]] [[:it:Controllo sociale]] [[:de:Soziale Kontrolle]]
# [[:en:Social group]] [[:fr:Groupe social]] [[:it:Gruppo sociale]] [[:de:Soziale Gruppe]]
# [[Scientiae sociales]]
# [[:en:Socialization]] [[:fr:Socialisation]] [[:it:Socializzazione (sociologia)]] [[:de:Sozialisation]]
# [[Subcultura]]
==== Structura socialis ====
# [[Structura socialis]]
# [[:en:Social formation]] [[:de:Gesellschaftsformation]]
# [[:en:Civil society]] [[:fr:Société civile]] [[:it:Società civile]] [[:de:Zivilgesellschaft]]
# [[Communitas]]
# [[:en:Open society]] [[:fr:Société ouverte]] [[:it:Società aperta]] [[:de:Offene Gesellschaft]]
# [[:en:Social capital]] [[:fr:Capital social (sciences sociales)]] [[:it:Capitale sociale (sociologia)]] [[:de:Soziales Kapital]]
# [[Solidaritas]]
# [[:en:Group cohesiveness]] [[:fr:Cohésion sociale]] [[:it:Coesione sociale]] [[:de:Gruppenkohäsion]]
# [[Institutio]]
# [[:en:Social action]] [[:fr:Action sociale (sciences sociales)]] [[:it:Azione sociale (sociologia)]] [[:de:Soziales Handeln]]
# [[Sociologia familiae]]
==== Positio hominis in societate ====
# [[Minoritas]]
# [[:en:Social stratification]] [[:fr:Stratification sociale]] [[:it:Stratificazione sociale]]
# [[Tribus (India)]]
# [[Dalit]]
# [[Classis socialis]]
# [[Clerus]]
# [[:en:Middle class]] [[:fr:Classe moyenne]] [[:it:Ceto medio]] [[:de:Mittelschicht]]
# [[Proletariatus]]
==== Greges ====
# [[:en:Consortium]] [[:fr:Consortium]] [[:it:Consorzio]] [[:de:Konsortium]]
# [[Organizatio]]
# [[Societas non lucrativa]]
# [[:en:Partnership]] [[:fr:Partenariat]] [[:it:Partenariato]] [[:de:Personengesellschaft]]
# [[Societas secreta]]
# [[:en:Social network]] [[:fr:Réseau social]] [[:it:Rete sociale]] [[:de:Soziales Netzwerk (Soziologie)]]
# [[Tribus (anthropologia)]]
==== Disputationes inter cives ====
# [[:en:Birth control]] [[:fr:Contraception]] [[:it:Contraccezione]] [[:de:Empfängnisverhütung]]
# [[Abortus]]
# [[Corruptio]]
# [[Desilvatio]]
# [[Discriminatio]]
# [[Rassismus]]
# [[Sexismus]]
# [[Euthanasia]]
# [[:en:Famine]] [[:fr:Famine]] [[:it:Carestia]] [[:de:Hungersnot]]
# [[Globalizatio]]
# [[Iura humana]]
# [[:en:One-child policy]] [[:fr:Politique de l'enfant unique]] [[:it:Politica del figlio unico]] [[:de:Ein-Kind-Politik]]
# [[Pollutio]]
# [[Inquinatio aëris]]
# [[Paupertas]]
# [[Progressus durabilis]]
# [[Servitus]]
# [[:en:Social movement]] [[:fr:Mouvement social]] [[:it:Movimento (sociologia)]] [[:de:Soziale Bewegung]]
# [[Oecologismus]]
# [[Feminismus]]
==== Psychologia societatis ====
# [[:en:Childhood]] [[:fr:Enfance]] [[:it:Infanzia]] [[:de:Kindheit]]
# [[Neonatus]]
# [[Infans]]
# [[Impubes]]
# [[Puer]]
# [[Puella]]
# [[Iuventus]]
# [[Adulescentia]]
# [[:en:Adult]] [[:fr:Adulte]] [[:it:Adulto]] [[:de:Erwachsener]]
# [[Senectus]]
# [[Incursio]]
# [[Altruismus]]
# [[Auctoritas (ius)]]
# [[Proditio]]
# [[:en:Bullying]] [[:fr:Brimade]] [[:it:Bullismo]] [[:de:Schikane]]
# [[Charisma]]
# [[:en:Competition]] [[:de:Wettkampf]]
# [[Convenientia]]
# [[:en:Egocentrism]] [[:fr:Égocentrisme]] [[:it:Egocentrismo]] [[:de:Egozentrik]]
# [[Empathia]]
# [[:en:Forgiveness]] [[:fr:Pardon]] [[:it:Perdono]] [[:de:Vergebung]]
# [[Honos]]
# [[:en:Lie]] [[:fr:Mensonge]] [[:de:Lüge]]
# [[Vita privata]]
# [[Praeiudicium]]
# [[Poena]]
# [[:en:Respect]] [[:fr:Respect]] [[:it:Rispetto]] [[:de:Respekt]]
# [[Timiditas]]
# [[:en:Trust (social science)]] [[:fr:Confiance]] [[:it:Fiducia]] [[:de:Vertrauen]]
==== Sociologia culturae ====
# [[Sociobiologia]]
# [[Communicatio]]
# [[:en:Flash mob]] [[:fr:Flash mob]] [[:it:Flash mob]] [[:de:Flashmob]]
# [[Scientia mediorum]]
# [[:en:Interpersonal relationship]] [[:fr:Relation humaine]] [[:it:Relazione interpersonale]] [[:de:Zwischenmenschliche Beziehung]]
# [[:en:Casual sex]] [[:fr:Sexualité libre]] [[:it:Sesso occasionale]] [[:de:Casual Sex]]
# [[:en:Intimate relationship]] [[:de:Partnerschaft]]
# [[Amicitia]]
# [[Unio libera]]
# [[Monogamia]]
# [[Bigamia]]
# [[Polygamia]]
# [[:en:Dating]] [[:fr:Dating]] [[:it:Dating]]
# [[:en:Courtship]] [[:it:Corteggiamento]] [[:de:Brautwerbung]]
# [[:en:Romance (love)]] [[:fr:Relation amoureuse]] [[:it:Amore romantico]] [[:de:Liebesbeziehung]]
==== Sexualitas ====
# [[Sexualitas humana]]
# [[Vir]]
# [[Mulier]]
# [[Heterosexualitas]]
# [[Homosexualitas]]
# [[Coitus]]
# [[Coitus innocuus]]
# [[Fertilitas]]
# [[Osculum]]
# [[:en:Sexual attraction]] [[:fr:Attirance sexuelle]] [[:it:Attrazione sessuale]] [[:de:Sexappeal]]
# [[Propensio sexualis]]
# [[Bisexualitas]]
# [[:en:Foreplay]] [[:fr:Préliminaire]] [[:it:Preliminari sessuali]]
# [[Coitus oralis]]
# [[Orgasmus]]
# [[Pilula conceptum praecavens]]
# [[Praeservativum (contraceptivum)]]
# [[Masturbatio]]
# [[Meretricium]]
# [[Pornographia]]
{{Div col end}}
=== Res Publicae ===
{{Div col|cols=4}}
# [[Civilitas]]
# [[:en:Manifesto]] [[:fr:Manifeste]] [[:it:Manifesto (programma)]] [[:de:Manifest]]
# [[:en:Cabinet (government)]] [[:fr:Cabinet (gouvernement)]] [[:it:Gabinetto di governo]] [[:de:Kabinett (Politik)]]
# [[Interceptio regiminis]]
# [[:en:Cult of personality]] [[:fr:Culte de la personnalité]] [[:it:Culto della personalità]] [[:de:Personenkult]]
# [[Potestas exsecutiva]]
# [[Rectio]]
# [[Parlamentum]]
# [[:en:Parliamentary system]] [[:fr:Régime parlementaire]] [[:it:Sistema parlamentare]] [[:de:Parlamentarisches Regierungssystem]]
# [[Respublica praesidentialis]]
# [[:en:Semi-presidential republic]] [[:fr:Régime semi-présidentiel]] [[:it:Repubblica semipresidenziale]] [[:de:Semipräsidentielles Regierungssystem]]
# [[:en:Public administration]] [[:fr:Administration publique]] [[:it:Pubblica amministrazione]] [[:de:Öffentliche Verwaltung]]
# [[:en:Public policy]] [[:fr:Politique publique]] [[:it:Politica pubblica]] [[:de:Public Policy]]
# [[Senatus Romanus]]
# [[:en:State of emergency]] [[:fr:État d'urgence]] [[:it:Stato di emergenza]] [[:de:Notstandsgesetz]]
# [[Suffragatio]]
# [[:en:Electoral system]] [[:fr:Système électoral]] [[:it:Sistema elettorale]] [[:de:Wahlsystem]]
# [[Civitas prospera]]
# [[Beigus]]
# [[Calipha]]
# [[:en:Dictator]] [[:fr:Dictateur (sens moderne)]] [[:it:Dittatore]]
# [[Amiralis]]
# [[:en:Führer]] [[:fr:Führer]] [[:it:Führer]] [[:de:Führer]]
# [[Gubernator]]
# [[Magnus dux]]
# [[Dux civitatis]]
# [[Chanus]]
# [[Demarchus]]
# [[Diamesolabeta]]
# [[Praeses]]
# [[Primus minister]]
# [[Princeps]]
# [[:en:Prosecutor]] [[:fr:Procureur]] [[:de:Staatsanwalt]]
# [[Satrapes]]
# [[Sachus]]
# [[Sultanus]]
# [[Tzar]]
# [[Tyrannis]]
# [[Vezirus]]
==== Formae administrationis ====
# [[:en:Politburo]] [[:fr:Bureau politique]] [[:it:Ufficio politico]] [[:de:Politbüro]]
# [[:en:Dictatorship of the proletariat]] [[:fr:Dictature du prolétariat]] [[:it:Dittatura del proletariato]] [[:de:Diktatur des Proletariats]]
# [[Glasnost]]
# [[Res novae]]
# [[Activismus]]
# [[Anarchismus]]
# [[Dominatio immoderata]]
# [[:en:Bicameralism]] [[:fr:Bicamérisme]] [[:it:Bicameralismo]] [[:de:Zweikammersystem]]
# [[Capitalismus]]
# [[:en:Christian democracy]] [[:fr:Démocratie chrétienne]] [[:it:Cristianesimo democratico]] [[:de:Christdemokratie]]
# [[Communismus]]
# [[Conservatismus]]
# [[:en:Constitutionalism]] [[:fr:Constitutionnalisme]] [[:it:Costituzionalismo]] [[:de:Konstitutionalismus]]
# [[Cosmopolitanismus]]
# [[:en:Despotism]] [[:fr:Despotisme]] [[:de:Despotie]]
# [[Egalitarismus]]
# [[Fascismus]]
# [[:en:Federalism]] [[:fr:Fédéralisme]] [[:it:Federalismo]] [[:de:Föderalismus]]
# [[Ideologia viridis]]
# [[Ideologia]]
# [[Imperialismus]]
# [[Islamismus]]
# [[:en:Juche]] [[:fr:Juche]] [[:it:Juche]] [[:de:Chuch’e-Ideologie]]
# [[Leninismus]]
# [[Liberalismus]]
# [[:en:Libertarianism]] [[:fr:Libertarianisme]] [[:it:Libertarismo]] [[:de:Libertarismus]]
# [[Placita Marxiana]]
# [[Multiculturalismus]]
# [[Nationalismus]]
# [[Nazismus]]
# [[Ostracismus]]
# [[:en:Patriotism]] [[:fr:Patriotisme]] [[:it:Patriottismo]] [[:de:Patriotismus]]
# [[:en:Separatism]] [[:fr:Séparatisme (politique)]] [[:it:Indipendentismo]]
# [[Democratia socialis]]
# [[Socialismus]]
# [[:en:Democratic socialism]] [[:fr:Socialisme démocratique]] [[:it:Socialismo democratico]] [[:de:Demokratischer Sozialismus]]
# [[:en:Socialist realism]] [[:fr:Réalisme socialiste]] [[:it:Realismo socialista]] [[:de:Sozialistischer Realismus]]
# [[:en:Utopian socialism]] [[:fr:Socialisme utopique]] [[:it:Socialismo utopico]] [[:de:Frühsozialismus]]
# [[Statismus]]
# [[:en:Totalitarianism]] [[:fr:Totalitarisme]] [[:it:Totalitarismo]] [[:de:Totalitarismus]]
# [[Sionismus]]
# [[:en:Absolute monarchy]] [[:fr:Monarchie absolue]] [[:it:Monarchia assoluta]] [[:de:Absolute Monarchie]]
# [[Colonialismus]]
# [[Monarchia constitutionalis]]
# [[Democratia]]
# [[:en:Direct democracy]] [[:fr:Démocratie directe]] [[:it:Democrazia diretta]] [[:de:Direkte Demokratie]]
# [[:en:Liberal democracy]] [[:fr:Démocratie libérale]] [[:it:Democrazia liberale]] [[:de:Liberale Demokratie]]
# [[:en:Representative democracy]] [[:fr:Démocratie représentative]] [[:it:Democrazia rappresentativa]] [[:de:Repräsentative Demokratie]]
# [[Dictatura]]
# [[:en:Enlightened absolutism]] [[:fr:Despotisme éclairé]] [[:it:Dispotismo illuminato]] [[:de:Aufgeklärter Absolutismus]]
# [[:en:Hegemony]] [[:fr:Hégémonie]] [[:it:Egemonia]] [[:de:Hegemonie]]
# [[:en:Kleptocracy]] [[:fr:Kleptocratie]] [[:it:Cleptocrazia]] [[:de:Kleptokratie]]
# [[:en:Matriarchy]] [[:fr:Matriarcat]] [[:it:Matriarcato]] [[:de:Matriarchat]]
# [[Meritocratia]]
# [[:en:Monarch]] [[:fr:Monarque]] [[:it:Monarca]] [[:de:Herrschertitel]]
# [[Monarchia]]
# [[:en:Mob rule]] [[:fr:Ochlocratie]] [[:it:Oclocrazia]] [[:de:Ochlokratie]]
# [[Oligarchia]]
# [[:en:Patriarchy]] [[:fr:Patriarcat (sociologie)]] [[:it:Patriarcato (sociologia)]] [[:de:Patriarchat (Soziologie)]]
# [[Oeconomia systematica]]
# [[:en:Plutocracy]] [[:fr:Ploutocratie]] [[:it:Plutocrazia]] [[:de:Plutokratie]]
# [[Res publica]]
# [[Respublica parlamentaria]]
# [[:en:Technocracy]] [[:fr:Technocratie]] [[:it:Tecnocrazia]] [[:de:Technokratie]]
# [[Theocratia]]
# [[Triumviratus]]
==== Res publicae domesticae ====
# [[:en:Civics]]
# [[Contractus socialis]]
# [[Autonomia]]
# [[:en:Self-determination]] [[:fr:Droit des peuples à disposer d'eux-mêmes]] [[:it:Autodeterminazione dei popoli]] [[:de:Selbstbestimmungsrecht der Völker]]
# [[:en:Civil disobedience]] [[:fr:Désobéissance civile]] [[:it:Disobbedienza civile]] [[:de:Ziviler Ungehorsam]]
# [[Concursus populi]]
# [[:en:Civil liberties]] [[:fr:Libertés publiques]] [[:it:Libertà civili]] [[:de:Freiheitsrechte]]
# [[Propaganda]]
==== Res publicae inter civitates ====
# [[Religio publica]]
# [[Factio politica]]
# [[Comitia]]
# [[:en:Area studies]] [[:fr:Études régionales]] [[:de:Regionalwissenschaften]]
# [[:en:International relations]] [[:fr:Relations internationales]] [[:it:Relazioni internazionali]] [[:de:Internationale Beziehungen]]
# [[:en:Foreign policy]] [[:fr:Politique étrangère]] [[:it:Politica estera]] [[:de:Außenpolitik]]
# [[Diplomatia]]
# [[Legatus (civilitas)]]
# [[Legatio]]
# [[Potestas legifera]]
# [[Internationalis Socialistica]]
{{Div col end}}
=== Negotium et oeconomica ===
{{Div col|cols=4}}
# [[Negotium]]
# [[Oeconomica]]
# [[Macrooeconomia]]
# [[Microoeconomia]]
# [[Mercimonium]]
# [[:en:Service (economics)]] [[:fr:Service (économie)]] [[:it:Servizio]] [[:de:Dienstleistung]]
# [[Oblatum et quaesitum]]
# [[Oeconomia]]
# [[:en:Accounting]] [[:fr:Comptabilité]] [[:it:Contabilità]] [[:de:Rechnungswesen]]
# [[Capitale]]
# [[:en:Company]] [[:fr:Compagnie (entreprise)]] [[:it:Società (diritto)]] [[:de:Personenvereinigung]]
# [[Collegium (ius)]]
# [[Moneta (pecunia)]]
# [[Euro]]
# [[Ienum]]
# [[Libra sterlingorum]]
# [[Renminbi]]
# [[:en:Rupee]] [[:fr:Roupie]] [[:it:Rupia]] [[:de:Rupie]]
# [[Dollarium Civitatum Foederatarum]]
# [[Nummus]]
# [[Charta argentaria]]
# [[Argentaria]]
# [[Syngrapha nummaria]]
# [[Aes alienum]]
# [[Tabella tributaria]]
# [[Creditum]]
# [[Usura]]
# [[Productus domesticus generalis]]
# [[:en:Labour economics]] [[:fr:Économie du travail]] [[:it:Economia del lavoro]] [[:de:Arbeitsmarktökonomik]]
# [[:en:Domestic worker]] [[:fr:Domesticité]] [[:it:Lavoro domestico]] [[:de:Dienstbote]]
# [[Fabrica (officina)]]
# [[:en:Finance]] [[:fr:Finance]] [[:it:Finanza]] [[:de:Finanzen]]
# [[Industria]]
# [[Agricultura]]
# [[:en:Construction]] [[:fr:Construction]] [[:it:Edilizia]] [[:de:Bauausführung]]
# [[Piscatus]]
# [[Res saltuaria]]
# [[Venatio]]
# [[Fabrica (ratio)]]
# [[Metalleutice]]
# [[:en:Oil refinery]] [[:fr:Raffinerie de pétrole]] [[:it:Raffineria di petrolio]] [[:de:Erdölraffinerie]]
# [[Periegesis]]
# [[Deversorium]]
# [[Balaenatio]]
# [[Inflatio monetalis]]
# [[Deflatio monetalis]]
# [[Assecuratio]]
# [[Collocatio pecuniae]]
# [[:en:Management]] [[:fr:Management]] [[:it:Management]] [[:de:Management]]
# [[Mercatus (oeconomia)]]
# [[:en:Marketing]] [[:fr:Marketing]] [[:it:Marketing]] [[:de:Marketing]]
# [[Pecunia]]
# [[Monopolium]]
# [[Periculum morale]]
# [[Proprietas (ius)]]
# [[:en:Retail]] [[:fr:Commerce de détail]] [[:it:Vendita al dettaglio]] [[:de:Einzelhandel]]
# [[Emporium (aedificium)]]
# [[Supermercatus]]
# [[:en:Stock exchange]] [[:fr:Bourse des valeurs]] [[:it:Borsa valori]] [[:de:Wertpapierbörse]]
# [[Bursa Novi Eboraci]]
# [[:en:Nasdaq]] [[:fr:NASDAQ]] [[:it:Nasdaq]] [[:de:NASDAQ]]
# [[:en:London Stock Exchange]] [[:fr:Bourse de Londres]] [[:it:London Stock Exchange]] [[:de:London Stock Exchange]]
# [[:en:Tokyo Stock Exchange]] [[:fr:Bourse de Tokyo]] [[:it:Borsa di Tokyo]] [[:de:Tokioter Börse]]
# [[Tributum]]
# [[:en:Corporate tax]] [[:fr:Impôt sur les sociétés]] [[:de:Körperschaftsteuer]]
# [[Tributum ex reditibus]]
# [[Portorium]]
# [[Commercium]]
# [[Curriculum]]
# [[Occasio laboris]]
# [[Inopia quaestus]]
# [[:en:Labour law]] [[:fr:Droit du travail]] [[:it:Diritto del lavoro]] [[:de:Arbeitsrecht]]
# [[Pugna classium]]
# [[Dies laboris]]
# [[:en:Working class]] [[:fr:Classe ouvrière]] [[:it:Classe lavoratrice]] [[:de:Arbeiterklasse]]
# [[Salarium minimum]]
# [[Praeconium Communisticum]]
# [[:en:Mixed economy]] [[:fr:Économie mixte]] [[:it:Economia mista]] [[:de:Gelenkte Volkswirtschaft]]
# [[:en:European debt crisis]] [[:fr:Crise de la dette dans la zone euro]] [[:it:Crisi del debito sovrano europeo]] [[:de:Eurokrise]]
==== Societates commerciales ====
# [[Aldi]]
# [[Apple Inc.]]
# [[AT&T]]
# [[:en:Bank of America]] [[:fr:Bank of America]] [[:it:Bank of America]] [[:de:Bank of America]]
# [[IKEA]]
# [[Chevron Corporation]]
# [[ExxonMobil]]
# [[:en:General Electric]] [[:fr:General Electric]] [[:it:General Electric Company (azienda 1892)]] [[:de:General Electric]]
# [[Google]]
# [[International Business Machines Corporation]]
# [[:en:Industrial and Commercial Bank of China]] [[:fr:Banque industrielle et commerciale de Chine]] [[:it:Industrial and Commercial Bank of China]] [[:de:Industrial and Commercial Bank of China]]
# [[:en:Maersk]] [[:fr:Maersk]] [[:it:Maersk]] [[:de:A. P. Møller-Mærsk]]
# [[McDonald's]]
# [[Microsoft]]
# [[Nestlé]]
# [[:en:Petrobras]] [[:fr:Petrobras]] [[:it:Petrobras]] [[:de:Petrobras]]
# [[:en:Procter & Gamble]] [[:fr:Procter & Gamble]] [[:it:Procter & Gamble]] [[:de:Procter & Gamble]]
# [[Royal Dutch Shell]]
# [[Sony]]
# [[:en:Walmart]] [[:fr:Walmart]] [[:it:Walmart]] [[:de:Walmart]]
{{Div col end}}
=== Ius ===
{{Div col|cols=4}}
# [[Ius]]
# [[Persona iuridica]]
# [[Ius publicum]]
# [[Iurisprudentia]]
# [[:en:Jurist]] [[:fr:Juriste]] [[:it:Giurista]] [[:de:Jurist]]
# [[Iuris consultus]]
# [[:en:Statutory law]] [[:de:Statute Law]]
# [[:en:Religious law]] [[:fr:Droit religieux]] [[:de:Kirchenrecht]]
# [[:en:Civil law (legal system)]] [[:fr:Droit romano-civiliste]] [[:it:Civil law]]
# [[:en:Common law]] [[:fr:Common law]] [[:it:Common law]] [[:de:Common Law]]
# [[Ius criminale]]
# [[:en:Rule of law]] [[:fr:Rule of law]] [[:it:Rule of Law]] [[:de:Rule of Law]]
# [[Ius internationale]]
# [[:en:Nuremberg principles]] [[:fr:Principes de Nuremberg]] [[:it:Principi di Norimberga]] [[:de:Nürnberger Prinzipien]]
# [[Iurum humanorum declaratio universalis]]
# [[Pactio internationalis de iuribus oeconomicis, socialibus et culturalibus]]
# [[Pactio internationalis de iuribus civilibus et politicis]]
# [[:en:African Development Bank]] [[:fr:Banque africaine de développement]] [[:it:Banca africana di sviluppo]] [[:de:Afrikanische Entwicklungsbank]]
# [[Unio Africana]]
# [[:en:ANZUS]] [[:fr:ANZUS]] [[:it:ANZUS]] [[:de:ANZUS-Abkommen]]
# [[Foedus Arabicum]]
# [[:en:Arctic Council]] [[:fr:Conseil de l'Arctique]] [[:it:Consiglio artico]] [[:de:Arktischer Rat]]
# [[:en:Asian Development Bank]] [[:fr:Banque asiatique de développement]] [[:it:Asian Development Bank]] [[:de:Asiatische Entwicklungsbank]]
# [[:en:Asia-Pacific Economic Cooperation]] [[:fr:Coopération économique pour l'Asie-Pacifique]] [[:it:Asia-Pacific Economic Cooperation]] [[:de:Asiatisch-Pazifische Wirtschaftsgemeinschaft]]
# [[Societas Civitatum Asiae Meridionalis et Orientalis]]
# [[:en:Bank for International Settlements]] [[:fr:Banque des règlements internationaux]] [[:it:Banca dei regolamenti internazionali]] [[:de:Bank für Internationalen Zahlungsausgleich]]
# [[:en:ALBA]] [[:fr:Alliance bolivarienne pour les Amériques]] [[:it:Alleanza Bolivariana per le Americhe]] [[:de:Bolivarianische Allianz für Amerika]]
# [[Communitas Caribaea]]
# [[:en:Central Treaty Organization]] [[:fr:Pacte de Bagdad]] [[:it:CENTO]] [[:de:Central Treaty Organization]]
# [[:en:Collective Security Treaty Organization]] [[:fr:Organisation du traité de sécurité collective]] [[:it:Organizzazione del trattato di sicurezza collettiva]] [[:de:Organisation des Vertrags über kollektive Sicherheit]]
# [[Independentium Civitatum Foederatio]]
# [[Consortio Populorum]]
# [[Communitas civitatum Lusitane loquentium]]
# [[:en:Gulf Cooperation Council]] [[:fr:Conseil de coopération du Golfe]] [[:it:Consiglio di cooperazione del Golfo]] [[:de:Golf-Kooperationsrat]]
# [[:en:Council of the Baltic Sea States]] [[:fr:Conseil des États de la mer Baltique]] [[:it:Consiglio degli Stati del mar Baltico]] [[:de:Ostseerat]]
# [[:en:East African Community]] [[:fr:Communauté d'Afrique de l'Est]] [[:it:Comunità dell'Africa orientale]] [[:de:Ostafrikanische Gemeinschaft]]
# [[:en:ECOWAS]] [[:fr:Communauté économique des États de l'Afrique de l'Ouest]] [[:it:Comunità economica degli Stati dell'Africa occidentale]] [[:de:Westafrikanische Wirtschaftsgemeinschaft]]
# [[:en:Economic Cooperation Organization]] [[:fr:Organisation de coopération économique]] [[:it:Organizzazione di cooperazione economica]] [[:de:Organisation für wirtschaftliche Zusammenarbeit]]
# [[:en:Eurasian Economic Community]] [[:fr:Communauté économique eurasiatique]] [[:it:Comunità economica eurasiatica]] [[:de:Eurasische Wirtschaftsgemeinschaft]]
# [[Unio oeconomica Eurasiatica]]
# [[:en:G20]] [[:fr:Groupe des vingt]] [[:it:G20 (paesi industrializzati)]] [[:de:G20]]
# [[:en:G7]] [[:fr:Groupe des sept (économie)]] [[:it:G7]] [[:de:G7]]
# [[Conventus Genavenses]]
# [[:en:International Bank for Reconstruction and Development]] [[:fr:Banque internationale pour la reconstruction et le développement]] [[:it:Banca internazionale per la ricostruzione e lo sviluppo]] [[:de:Internationale Bank für Wiederaufbau und Entwicklung]]
# [[:en:International Chamber of Commerce]] [[:fr:Chambre de commerce internationale]] [[:it:Camera di commercio internazionale]] [[:de:Internationale Handelskammer]]
# [[:en:International Development Association]] [[:fr:Association internationale de développement]] [[:it:Agenzia internazionale per lo sviluppo]] [[:de:International Development Association]]
# [[:en:International Finance Corporation]] [[:fr:Société financière internationale]] [[:it:Società finanziaria internazionale]] [[:de:Internationale Finanz-Corporation]]
# [[Consociatio internationalis migrationis]]
# [[Unio Interparlamentaria]]
# [[Interpol]]
# [[:en:Islamic Development Bank]] [[:fr:Banque islamique de développement]] [[:it:Banca islamica per lo sviluppo]] [[:de:Islamische Entwicklungsbank]]
# [[Unio Latina]]
# [[Confoederatio Nationum]]
# [[Consociatio ex pacto Atlantico Septentrionali]]
# [[:en:North American Free Trade Agreement]] [[:fr:Accord de libre-échange nord-américain]] [[:it:Accordo nordamericano per il libero scambio]] [[:de:Nordamerikanisches Freihandelsabkommen]]
# [[OPEC]]
# [[Ordo oeconomicae cooperationi et evolutioni favendis]]
# [[Ordo unitatis Africanae]]
# [[Organizatio securitati cooperationique in Europa favendis]]
# [[Ordo civitatum Americanarum]]
# [[Organizatio Cooperationis Oeconomicae Ponti Euxini]]
# [[:en:Paris Club]] [[:fr:Club de Paris]] [[:it:Club di Parigi]] [[:de:Pariser Club]]
# [[:en:Shanghai Cooperation Organisation]] [[:fr:Organisation de coopération de Shanghai]] [[:it:Organizzazione per la Cooperazione di Shanghai]] [[:de:Shanghaier Organisation für Zusammenarbeit]]
# [[:en:South Asian Association for Regional Cooperation]] [[:fr:Association sud-asiatique pour la coopération régionale]] [[:it:Associazione sud-asiatica per la cooperazione regionale]] [[:de:Südasiatische Vereinigung für regionale Kooperation]]
# [[:en:Southeast Asia Treaty Organization]] [[:fr:Organisation du traité de l'Asie du Sud-Est]] [[:it:Southeast Asia Treaty Organization]] [[:de:Southeast Asia Treaty Organization]]
# [[:en:Southern African Development Community]] [[:fr:Communauté de développement d'Afrique australe]] [[:it:Comunità di sviluppo dell'Africa meridionale]] [[:de:Entwicklungsgemeinschaft des südlichen Afrika]]
# [[:en:Union for the Mediterranean]] [[:fr:Union pour la Méditerranée]] [[:it:Unione per il Mediterraneo]] [[:de:Union für den Mittelmeerraum]]
# [[:en:Union of South American Nations]] [[:fr:Union des nations sud-américaines]] [[:it:Unione delle nazioni sudamericane]] [[:de:Union Südamerikanischer Nationen]]
# [[Nationes Unitae]]
# [[Procuratio energiae atomicae internationalis]]
# [[Tribunal internationale Hagense]]
# [[Tribunal criminale internationale]]
# [[Fundus monetarius internationalis]]
# [[Index secretariorum generalium Nationum Unitarum]]
# [[UNESCO]]
# [[UNICEF]]
# [[:en:United Nations Industrial Development Organization]] [[:fr:Organisation des Nations unies pour le développement industriel]] [[:it:Organizzazione delle Nazioni Unite per lo sviluppo industriale]] [[:de:Organisation der Vereinten Nationen für industrielle Entwicklung]]
# [[:en:United Nations Secretariat]] [[:fr:Secrétariat des Nations unies]] [[:it:Segretariato delle Nazioni Unite]] [[:de:Sekretariat der Vereinten Nationen]]
# [[Consilium securitatis]]
# [[Argentaria mundana]]
# [[:en:World Bank Group]] [[:fr:Groupe de la Banque mondiale]] [[:it:Gruppo della Banca mondiale]]
# [[Ordo mundi sanitarius]]
# [[Ordo mercaturae mundanae]]
# [[Benelux]]
# [[Pactio liberi commercii Europae centralis]]
# [[CERN]]
# [[:en:Comecon]] [[:fr:Conseil d'assistance économique mutuelle]] [[:it:Consiglio di mutua assistenza economica]] [[:de:Rat für gegenseitige Wirtschaftshilfe]]
# [[Consilium Europae]]
# [[Consilium Unionis Europaeae]]
# [[:en:Economic and Monetary Union of the European Union]] [[:fr:Union économique et monétaire (Union européenne)]] [[:it:Unione economica e monetaria dell'Unione europea]] [[:de:Europäische Wirtschafts- und Währungsunion]]
# [[Communitas Europaea energiae atomicae]]
# [[:en:European Bank for Reconstruction and Development]] [[:fr:Banque européenne pour la reconstruction et le développement]] [[:it:Banca europea per la ricostruzione e lo sviluppo]] [[:de:Europäische Bank für Wiederaufbau und Entwicklung]]
# [[Communitas Europaea carbonis chalybisque]]
# [[Communitas oeconomica Europaea]]
# [[:en:European Investment Bank]] [[:fr:Banque européenne d'investissement]] [[:it:Banca europea per gli investimenti]] [[:de:Europäische Investitionsbank]]
# [[Parlamentum Europaeum]]
# [[Unio Europaea]]
# [[Consilium terrarum septentrionalium]]
# [[:en:League of Corinth]] [[:fr:Ligue de Corinthe]] [[:it:Lega di Corinto]] [[:de:Korinthischer Bund]]
# [[:en:Western European Union]] [[:fr:Union de l'Europe occidentale]] [[:it:Unione europea occidentale]] [[:de:Westeuropäische Union]]
# [[Foedus Varsoviae]]
# [[:en:Rights]] [[:fr:Droits et libertés]]
# [[Civitas (ius civium)]]
# [[:en:Nationality]] [[:fr:Nationalité]] [[:it:Nazionalità]] [[:de:Nationalität]]
# [[:en:Constitutional law]] [[:fr:Droit constitutionnel]] [[:it:Diritto costituzionale]] [[:de:Verfassungsrecht]]
# [[Magna charta libertatum]]
# [[Iura civilia et politica]]
# [[Libertas exprimendi]]
# [[:en:Fundamental rights]] [[:fr:Droits fondamentaux]] [[:it:Libertà e diritti fondamentali]] [[:de:Grundrechte]]
# [[:en:Administrative law]] [[:fr:Droit administratif]] [[:it:Diritto amministrativo]] [[:de:Verwaltungsrecht]]
# [[Trias politica]]
# [[Constitutio]]
# [[Declaratio iurum hominis et civis]]
# [[Syngraphus]]
# [[Tessera identitatis]]
# [[Declaratio Libertatis Civitatum Americae Foederatarum]]
# [[Constitutio Civitatum Foederatarum Americae]]
# [[Habeas corpus]]
# [[Impedimentum]]
# [[:en:Veto]] [[:fr:Droit de véto]] [[:it:Veto]] [[:de:Vetorecht]]
# [[:en:Administrative division]] [[:fr:Subdivision territoriale]] [[:de:Verwaltungseinheit]]
# [[Circumdarium]]
# [[Caliphatus]]
# [[Urbs-civitas]]
# [[Colonia]]
# [[:en:Confederation]] [[:fr:Confédération (organisation politique)]] [[:it:Confederazione di Stati]] [[:de:Staatenbund]]
# [[Comitatus]]
# [[Ducatus (pagus)]]
# [[Districtus electoralis]]
# [[:en:Emirate]] [[:fr:Émirat]] [[:it:Emirato]] [[:de:Emirat]]
# [[:en:Empire]] [[:fr:Empire]] [[:it:Impero]] [[:de:Kaiserreich]]
# [[:en:Federated state]] [[:fr:État fédéré]] [[:it:Stato federato]] [[:de:Gliedstaat]]
# [[Foederatio]]
# [[Municipium]]
# [[:en:Nation state]] [[:fr:État-nation]] [[:it:Stato-nazione]] [[:de:Nationalstaat]]
# [[Vicus urbanus]]
# [[:en:Personal union]] [[:fr:Union personnelle]] [[:it:Unione personale]] [[:de:Personalunion]]
# [[:en:Police state]] [[:fr:État policier]] [[:it:Stato di polizia]] [[:de:Polizeistaat]]
# [[:en:Principality]] [[:fr:Principauté]] [[:it:Principato (diritto)]] [[:de:Fürstentum]]
# [[:en:Protectorate]] [[:fr:Protectorat]] [[:it:Protettorato]] [[:de:Protektorat]]
# [[Provincia]]
# [[Civitas neurospastica]]
# [[Systema monocommaticum]]
# [[Civitas sui iuris]]
# [[Civitas]]
# [[:en:Unitary state]] [[:fr:État unitaire]] [[:it:Stato unitario]] [[:de:Einheitsstaat]]
# [[:en:Virtual community]] [[:fr:Communauté virtuelle]] [[:it:Comunità virtuale]]
# [[Censura]]
# [[Culpa]]
# [[Poena capitalis]]
# [[Ignitegium]]
# [[:en:Security]] [[:fr:Sûreté]] [[:it:Sicurezza]] [[:de:Sicherheit]]
# [[Scelus]]
# [[:en:Assault]] [[:de:Misshandlung]]
# [[:en:Copyright infringement]] [[:fr:Atteinte au droit d'auteur]] [[:de:Urheberrechtsverletzung]]
# [[:en:Embezzlement]] [[:fr:Détournement de fonds]] [[:it:Appropriazione indebita]] [[:de:Untreue (Deutschland)]]
# [[:en:Extortion]] [[:fr:Extorsion]] [[:de:Erpressung]]
# [[Falsimonia]]
# [[Genocidium]]
# [[Homicidium]]
# [[:en:Murder]] [[:fr:Meurtre]] [[:it:Omicidio doloso]] [[:de:Mord]]
# [[:en:Illegal drug trade]] [[:fr:Trafic de stupéfiants]] [[:it:Traffico di droga]] [[:de:Drogenhandel]]
# [[:en:Kidnapping]] [[:fr:Enlèvement]] [[:it:Sequestro di persona]] [[:de:Entführung]]
# [[:en:Organized crime]] [[:fr:Crime organisé]] [[:it:Criminalità organizzata]] [[:de:Organisierte Kriminalität]]
# [[:en:Piracy]] [[:fr:Piraterie]] [[:it:Pirateria]] [[:de:Piraterie]]
# [[:en:Poaching]] [[:fr:Braconnage]] [[:it:Bracconaggio]] [[:de:Wilderei]]
# [[Stuprum]]
# [[Rapina]]
# [[:en:Sabotage]] [[:fr:Sabotage]] [[:it:Sabotaggio]] [[:de:Sabotage]]
# [[:en:Sexual assault]] [[:fr:Agression sexuelle]] [[:de:Sexuelle Nötigung]]
# [[:en:Smuggling]] [[:fr:Contrebande]] [[:it:Contrabbando]] [[:de:Schmuggel]]
# [[Furtum]]
# [[Cruciatus]]
# [[Violentia]]
# [[:en:Treason]] [[:fr:Trahison (droit)]] [[:it:Tradimento (reato)]] [[:de:Landesverrat]]
# [[Ius auctorum]]
# [[:en:Legal liability]] [[:it:Responsabilità giuridica]] [[:de:Haftung (Recht)]]
# [[Diploma inventionis]]
# [[:en:Precedent]] [[:fr:Règle du précédent]] [[:it:Precedente]] [[:de:Präzedenzfall]]
# [[Pactum]]
# [[:en:Equity (law)]] [[:fr:Equity (droit)]] [[:it:Equity (common law)]] [[:de:Equity (Recht)]]
# [[:en:Injunction]] [[:it:Misure cautelari]] [[:de:Verfügung]]
# [[Ius in rem]]
# [[Reparatio damni]]
# [[:en:Evidence (law)]] [[:fr:Preuve (droit)]] [[:it:Prova (diritto)]] [[:de:Beweis (Recht)]]
# [[Testis]]
# [[:en:Trust law]] [[:fr:Trust (droit anglais)]] [[:it:Trust]] [[:de:Trust (Recht)]]
# [[:en:Appeal]] [[:fr:Appel (droit)]] [[:it:Appello (diritto)]] [[:de:Berufung (Recht)]]
# [[Proprietas intellectualis]]
# [[:en:Arbitration]] [[:fr:Arbitrage (droit)]] [[:it:Arbitrato]] [[:de:Schiedsverfahren]]
# [[Iudicium]]
# [[Potestas iudicialis]]
# [[Iudex]]
# [[Iustitia]]
{{Div col end}}
=== Administratio publica ===
{{Div col|cols=4}}
# [[Vigil]]
# [[Decentralizatio]]
# [[:en:E-government]] [[:fr:Administration électronique]] [[:it:Amministrazione digitale]] [[:de:E-Government]]
# [[:en:Rathaus]] [[:de:Rathaus]]
# [[:en:Bureaucracy]] [[:fr:Bureaucratie]] [[:it:Burocrazia]] [[:de:Bürokratie]]
# [[:en:Riot]] [[:fr:Émeute]] [[:it:Sommossa]] [[:de:Aufruhr]]
==== Bellum et arma ====
# [[Pax]]
# [[Bellum]]
# [[Damnum amissorum militum]]
# [[Indictio belli]]
# [[Moenia]]
# [[Desertio]]
# [[Certamen singulare]]
# [[Fortalitia]]
# [[:en:Law of war]] [[:fr:Droit de la guerre]] [[:it:Diritto bellico]] [[:de:Kriegsvölkerrecht]]
# [[Medalia]]
# [[:en:Militarism]] [[:fr:Militarisme]] [[:it:Militarismo]] [[:de:Militarismus]]
# [[:en:Military–industrial complex]] [[:fr:Complexe militaro-industriel]] [[:it:Complesso militare-industriale]] [[:de:Militärisch-industrieller Komplex]]
# [[:en:Military uniform]] [[:fr:Uniforme militaire]] [[:it:Uniforme militare]]
# [[Miles mercennarius]]
# [[:en:Operational level of war]] [[:fr:Art opératif]] [[:it:Arte operativa]] [[:de:Operative Kunst]]
# [[Pacifismus]]
# [[Bello captus]]
# [[:en:Refugee]] [[:fr:Réfugié]] [[:it:Rifugiato]] [[:de:Flüchtling]]
# [[Deditio]]
# [[Scelus bellicum]]
# [[Totum bellum]]
# [[Lex militaris]]
# [[Bellum psychicum]]
# [[Copiae paramilitares]]
# [[:en:Scorched earth]] [[:fr:Politique de la terre brûlée]] [[:it:Terra bruciata (guerra)]] [[:de:Verbrannte Erde]]
# [[Casus belli]]
# [[Zona dearmata]]
# [[Archistrategus]]
# [[:en:Killed in action]] [[:fr:Tué à l'ennemi]] [[:it:Morto in combattimento]] [[:de:Gefallener]]
# [[Compensatio sumptuum belli]]
# [[Indutiae]]
# [[:en:Military operation]] [[:fr:Opération militaire]] [[:it:Operazione militare]] [[:de:Operation (Militär)]]
# [[:en:Special forces]] [[:fr:Forces spéciales]] [[:it:Forze speciali]] [[:de:Spezialeinheit]]
# [[Certamen armorum]]
# [[Copiae militares]]
# [[Conscriptio]]
# [[:en:Military education and training]] [[:fr:Éducation et entraînement militaire]] [[:it:Educazione e addestramento militare]]
# [[:en:Military logistics]] [[:fr:Logistique militaire]] [[:it:Logistica militare]] [[:de:Militärlogistik]]
# [[:en:Military science]] [[:fr:Science militaire]] [[:it:Scienze strategiche]] [[:de:Militärwissenschaft]]
# [[:en:Military strategy]] [[:fr:Stratégie militaire]] [[:it:Strategia militare]] [[:de:Strategie (Militär)]]
# [[:en:Military tactics]] [[:fr:Tactique militaire]] [[:it:Tattica militare]] [[:de:Taktik (Militär)]]
# [[:en:Armed forces]] [[:fr:Forces armées]] [[:it:Forza armata]] [[:de:Streitkräfte]]
# [[Classis aeria]]
# [[Classis (nautica)]]
# [[Exercitus]]
# [[Peditatus]]
# [[Equitatus]]
# [[Proelium]]
# [[Obsidio mercatilis]]
# [[:en:Combat]] [[:fr:Combat]] [[:it:Combattimento]] [[:de:Kampf]]
# [[:en:Military campaign]] [[:fr:Campagne militaire]] [[:de:Feldzug]]
# [[:en:Offensive (military)]] [[:it:Offensiva]]
# [[:en:Siege]] [[:fr:Siège (militaire)]] [[:it:Assedio]] [[:de:Belagerung]]
# [[:en:Military organization]] [[:it:Organica militare]]
# [[:en:Command and control]] [[:it:Comando e controllo]]
# [[:en:Division (military)]] [[:fr:Division (militaire)]] [[:it:Divisione (unità militare)]] [[:de:Division (Militär)]]
# [[:en:Battalion]] [[:fr:Bataillon]] [[:it:Battaglione]] [[:de:Bataillon]]
# [[:en:Staff (military)]] [[:fr:État-major]] [[:de:Stab (Militär)]]
# [[:en:Military rank]] [[:fr:Grade militaire]] [[:it:Grado militare]]
# [[Marescalcus]]
# [[:en:General officer]] [[:fr:Général]] [[:it:Generale]] [[:de:General]]
# [[:en:Admiral]] [[:fr:Amiral]] [[:it:Ammiraglio]] [[:de:Admiral]]
# [[:en:Officer (armed forces)]] [[:fr:Officier]] [[:it:Ufficiale (forze armate)]] [[:de:Offizier]]
# [[:en:Colonel]] [[:fr:Colonel]] [[:it:Colonnello]] [[:de:Oberst]]
# [[:en:Major]] [[:fr:Major]] [[:it:Maggiore]] [[:de:Major]]
# [[:en:Captain (armed forces)]] [[:fr:Capitaine (grade militaire)]] [[:it:Capitano]]
# [[:en:Lieutenant]] [[:fr:Lieutenant (grade militaire)]] [[:it:Tenente]]
# [[:en:Sergeant]] [[:fr:Sergent]] [[:it:Sergente]] [[:de:Sergeant]]
# [[:en:Private (rank)]] [[:fr:Soldat (grade)]] [[:it:Soldato (grado militare)]] [[:de:Private (Dienstgrad)]]
# [[Miles]]
# [[:en:Seaman (rank)]] [[:fr:Matelot]] [[:it:Marinaio]] [[:de:Matrose]]
# [[Bellum civile]]
# [[:en:Ethnic conflict]] [[:fr:Guerre ethnique]] [[:it:Conflitto etnico]] [[:de:Rassenkampf]]
# [[Incursio magna]]
# [[:en:Rebellion]] [[:fr:Révolte]] [[:it:Ribellione]] [[:de:Aufstand]]
# [[Tromocratia]]
# [[:en:Aerial warfare]] [[:it:Guerra aerea]] [[:de:Luftkrieg]]
# [[Copiae contraëreae]]
# [[:en:Anti-tank warfare]] [[:fr:Lutte antichar]] [[:de:Panzerabwehr]]
# [[:en:Armoured warfare]] [[:fr:Guerre blindée]] [[:it:Guerra corazzata]] [[:de:Panzertruppe]]
# [[:en:Conventional warfare]] [[:fr:Guerre conventionnelle]] [[:it:Guerra convenzionale]] [[:de:Konventionelle Kriegführung]]
# [[:en:Espionage]] [[:fr:Espionner]] [[:it:Spionaggio]] [[:de:Spionage]]
# [[Bellum clandestinum]]
# [[Bellum maritimum]]
# [[:en:Sniper]] [[:fr:Sniper]] [[:it:Tiratore scelto]] [[:de:Scharfschütze]]
# [[Bellum stativum]]
{{Div col end}}
=== Salus publica ===
{{Div col|cols=4}}
# [[Securitas socialis]]
# [[:en:Volunteering]] [[:fr:Bénévolat]] [[:it:Volontariato]] [[:de:Ehrenamt]]
# [[:en:Welfare]] [[:fr:Protection sociale]] [[:it:Previdenza sociale]] [[:de:Wohlfahrt]]
# [[:en:Foster care]] [[:fr:Enfants placés]] [[:it:Affido familiare]] [[:de:Pflegeverhältnis]]
# [[Adoptio]]
# [[Oecotropheum]]
# [[Orphanotrophium]]
# [[Carcer]]
# [[Opera socialia]]
{{Div col end}}
=== Educatio ===
{{Div col|cols=4}}
# [[Educatio]]
# [[:en:Primary education]] [[:fr:Enseignement primaire]] [[:de:Grundschulpädagogik]]
# [[Educatio secundaria]]
# [[Collegium]]
# [[:en:Curriculum]] [[:fr:Programmes scolaires]] [[:it:Curriculum]] [[:de:Curriculum (Pädagogik)]]
# [[:en:Learning]] [[:fr:Apprentissage]] [[:it:Apprendimento]] [[:de:Lernen]]
# [[Schola]]
# [[Doctor]]
# [[:en:Exam]] [[:fr:Test (évaluation)]] [[:de:Klausur (Prüfung)]]
# [[Universitas]]
# [[:en:Distance education]] [[:fr:Formation à distance]] [[:it:Formazione a distanza]] [[:de:Fernunterricht]]
# [[Educatio superior]]
# [[Artes liberales]]
# [[:en:E-learning]] [[:fr:Formation en ligne]] [[:it:Apprendimento online]] [[:de:E-Learning]]
# [[Academia]]
# [[Discipulus]]
# [[Stipendium scholasticum]]
# [[Madrasa]]
# [[Paedotropheum]]
# [[Thesis doctoralis]]
# [[Diploma]]
# [[:en:Bologna Process]] [[:fr:Processus de Bologne]] [[:it:Processo di Bologna]] [[:de:Bologna-Prozess]]
# [[Paedagogia]]
# [[Lectio (ratio)]]
# [[Ludus litterarius]]
# [[Schola musica]]
==== Universitates et scholae ====
# [[Universitas al-Qarawīīn]]
# [[Universitas al-Azhar]]
# [[Universitas Cairensis]]
# [[:en:University of Cape Town]] [[:fr:Université du Cap]] [[:it:Università di Città del Capo]] [[:de:Universität Kapstadt]]
# [[Universitas Foederalis Fluminensis]]
# [[Universitas Mexicana]]
# [[Universitas Columbiae Britannicae]]
# [[Universitas Bonaëropolitana]]
# [[Universitas Torontonensis]]
# [[Universitas Chicaginiensis]]
# [[Institutum Technologiae Californiense]]
# [[Universitas Hopkinsiensis]]
# [[Massachusettense Institutum Technologiae]]
# [[Universitas Stanfordiensis]]
# [[Universitas Dukiana]]
# [[Universitas Carolinae Septentrionalis in Monte Capellae]]
# [[Universitas Virginiensis]]
# [[Universitas Michiganensis]]
# [[Universitas Californiensis Berkeleiensis]]
# [[Universitas Californiensis Angelopolitana]]
# [[Foedus Hederanum]]
# [[Universitas Harvardiana]]
# [[Universitas Yalensis]]
# [[Universitas Princetoniensis]]
# [[Universitas Brunensis]]
# [[Universitas Columbiae]]
# [[Universitas Cornelliana]]
# [[Collegium Dartmuthense]]
# [[Universitas Pennsylvaniensis]]
# [[Universitas Kiotoensis]]
# [[Universitas Tokiensis]]
# [[Universitas Calcuttensis]]
# [[Institutum Scientiae Indicum]]
# [[Instituta Technologiae Indica]]
# [[Instituta Administrationis Indica]]
# [[:en:Fudan University]] [[:fr:Université Fudan]] [[:it:Università Fudan]] [[:de:Fudan-Universität]]
# [[:en:University of Hong Kong]] [[:fr:Université de Hong Kong]] [[:it:Università di Hong Kong]] [[:de:Universität Hongkong]]
# [[:en:Nanjing University]] [[:fr:Université de Nankin]] [[:it:Università di Nanchino]] [[:de:Universität Nanjing]]
# [[Universitas Pekinensis]]
# [[:en:Tsinghua University]] [[:fr:Université Tsinghua]] [[:it:Università Tsinghua]] [[:de:Tsinghua-Universität]]
# [[Universitas Cechianensis]]
# [[Alma Mater Studiorum]]
# [[Universitas Hafniensis]]
# [[Universitas Complutensis Matritensis]]
# [[Alma Mater Rudolphina Vindobonensis]]
# [[Academia Lugduno-Batava]]
# [[Studium Urbis]]
# [[Universitas Studii Salmanticensis]]
# [[Schola Superior Polytechnica Foederalis Turicensis]]
# [[Universitas Parisiensis]]
# [[Sorbona]]
# [[Universitas Petri Mariaeque Curie]]
# [[Universitas Ludovico-Maximilianea Monacensis]]
# [[Universitas Humboldtiana Berolinensis]]
# [[Universitas Goethii Francofurtensis]]
# [[Universitas Ruperto-Carola Heidelbergensis]]
# [[Universitas Cantabrigiensis]]
# [[Universitas Oxoniensis]]
# [[Universitas Londiniensis]]
# [[Universitas Carolina Pragensis]]
# [[Universitas Iagellonica]]
# [[Universitas Publica Moscuensis]]
# [[Universitas Publica Petropolitana]]
# [[Universitas Kioviensis]]
# [[Universitas Nationalis Australiana]]
{{Div col end}}
=== Anthropologia ===
{{Div col|cols=4}}
# [[Cultura]]
# [[Festum]]
# [[:en:Holiday]] [[:fr:Jour férié]] [[:it:Giorno festivo]] [[:de:Feiertag]]
# [[Vexillum]]
# [[Cannibalismus]]
# [[Traditio]]
# [[Natalis]]
# [[ʻĪd al-Fiṭr]]
# [[Pervigilium Omnium Sanctorum]]
# [[Carnelevarium]]
# [[Ramadanus]]
# [[:en:Crown]] [[:fr:Couronne (attribut)]] [[:it:Corona (copricapo)]] [[:de:Krone]]
==== Familia et gens ====
# [[Cognatio]]
# [[Familia]]
# [[:en:Household]] [[:fr:Ménage]] [[:it:Nucleo familiare]] [[:de:Privathaushalt]]
# [[Familia nuclearis]]
# [[:en:Extended family]] [[:fr:Famille élargie]] [[:it:Famiglia estesa]] [[:de:Großfamilie]]
# [[Familia privigna]]
# [[Adfinitas]]
# [[:en:Clan]] [[:fr:Clan]] [[:it:Clan]] [[:de:Clan]]
# [[Concubinatus]]
# [[Familia consanguinea]]
# [[Orbus]]
# [[Animal familiare]]
# [[Coniunx]]
# [[Parens]]
# [[Compater]]
# [[Proles eorundem parentum]]
# [[Gemini]]
# [[Nepos]]
# [[Sponsalia]]
# [[Nuptiae]]
# [[Dos]]
# [[Matrimonium]]
# [[Matrimonium civile]]
# [[Unio civilis]]
# [[:en:Marriage of convenience]] [[:fr:Mariage de complaisance]] [[:de:Konvenienzehe]]
# [[:en:Family planning]] [[:fr:Planification familiale]] [[:it:Pianificazione familiare]] [[:de:Familienplanung]]
# [[Puerperium]]
# [[Graviditas surrogata]]
# [[:en:Childlessness]] [[:de:Kinderlosigkeit]]
# [[Cura liberorum]]
# [[Status liberorum parentum eiusdem sexus]]
# [[Divortium]]
# [[:en:Infidelity]] [[:fr:Infidélité]] [[:it:Infedeltà coniugale]]
# [[Viduitas]]
# [[:en:Incest]] [[:fr:Inceste]] [[:it:Incesto]] [[:de:Inzest]]
# [[Violentia domestica]]
==== Exornatio personae ====
# [[Barba]]
# [[Persona]]
# [[:en:Process of tattooing]] [[:fr:Tatouage]]
# [[:en:Jewellery]] [[:fr:Joaillerie]] [[:it:Gioielleria]] [[:de:Schmuck]]
{{Div col end}}
=== Res novae et mutationes sociales ===
{{Div col|cols=4}}
# [[Salus publica]]
# [[Therapia]]
# [[Internationalis hymnus]]
# [[Res novae velutinae]]
# [[Directorium (Francia)]]
# [[Terroris Regimen]]
# [[:en:National Convention]] [[:fr:Convention nationale]] [[:it:Convenzione nazionale]] [[:de:Nationalkonvent]]
# [[:en:May 68]] [[:fr:Mai 68]] [[:it:Maggio francese]] [[:de:Mai 1968 in Frankreich]]
# [[:en:Orange Revolution]] [[:fr:Révolution orange]] [[:it:Rivoluzione arancione]] [[:de:Orange Revolution]]
{{Div col end}}
<noinclude>
[[Categoria:Myrias]]
[[Categoria:Vicipaedia]]
</noinclude>
lnl02f2pj9sw4iurf4jsmvokf46wkad
Vicipaedia:Paginae quas omnibus Vicipaediis contineri oportet/Expansio/Biologia
4
214608
4001913
3914382
2026-11-10T22:12:28Z
Grufo
64423
+[[Cellulosa]]; +[[Pigmentum (biologia)]]
4001913
wikitext
text/x-wiki
::''Transclusio paginae Vicipaedia:Paginae quas omnibus Wikipediis contineri oportet/Expansio/Biologia''
== Biologia et medicina (1100 tituli) ==
=== Palaeontologia ===
{{Div col|4}}
# [[Palaeontologia]]
==== Dinosauria ====
# [[Dinosauria]]
# [[Allosaurus]]
# [[Ankylosaurus magniventris]]
# [[Apatosaurus]]
# [[Brachiosaurus altithorax]]
# [[Diplodocus]]
# [[Stegosaurus]]
# [[Triceratops]]
# [[Tyrannosaurus]]
# [[Velociraptor]]
{{Div col end}}
=== Res generales ===
{{Div col|cols=4}}
# [[Biologia]]
# [[Botanice]]
# [[Zoologia]]
# [[Classificatio biologica]]
# [[Systematica]]
# [[Species (taxinomia)]]
# [[Genus (taxinomia)]]
# [[Familia (taxinomia)]]
# [[Ordo (taxinomia)]]
# [[Classis (taxinomia)]]
# [[Phylum (taxinomia)]]
# [[Regnum (taxinomia)]]
# [[Regio (taxinomia)]]
# [[Evolutio]]
# [[Selectio naturalis]]
# [[Genetica]]
# [[Acidum desoxyribonucleicum]]
# [[Acidum ribonucleicum]]
# [[Genum]]
# [[Hereditas (biologia)]]
# [[Vita]]
# [[Mors]]
# [[Abiogenesis]]
# [[Microbiologia]]
# [[Mycologia]]
# [[Adaptatio]]
# [[:en:Genetic drift]] [[:fr:Dérive génétique]] [[:it:Deriva genetica]] [[:de:Gendrift]]
# [[Mutatio genetica]]
# [[Phylogenetica]]
# [[Organismus]]
# [[Eukaryota]]
{{Div col end}}
=== Oecologia ===
{{Div col|cols=4}}
# [[Diversitas biologica]]
# [[Symbiosis]]
# [[:en:Competition (biology)]] [[:fr:Compétition (biologie)]] [[:it:Competizione]] [[:de:Konkurrenz (Ökologie)]]
# [[Herbivora]]
# [[Parasitismus]]
# [[Praedatio (biologia)]]
# [[:en:Biome]] [[:fr:Biome]] [[:it:Bioma]] [[:de:Ökozone]]
# [[:en:Food chain]] [[:fr:Chaîne alimentaire]] [[:it:Catena alimentare]] [[:de:Nahrungskette]]
# [[Habitatio]]
# [[:en:Invasive species]] [[:fr:Espèce envahissante]] [[:it:Specie alloctona]]
# [[Nidus oecologicus]]
# [[Oecologia]]
# [[Oecosystema]]
# [[Species in discrimen adducta]]
# [[Exstinctio]]
# [[:en:Extremophile]] [[:fr:Extrêmophile]] [[:it:Estremofilo]] [[:de:Extremophilie]]
# [[:en:Population]] [[:fr:Population]] [[:de:Population (Biologie)]]
# [[:en:Trophic level]] [[:fr:Niveau trophique]] [[:it:Livello trofico]] [[:de:Trophieniveau]]
{{Div col end}}
=== Biochemia ===
{{Div col|cols=4}}
# [[:en:Α-Amylase]] [[:fr:Α-amylase]] [[:it:Α-amilasi]]
# [[:en:Biomolecule]] [[:fr:Biomolécule]] [[:it:Biomolecola]] [[:de:Naturstoff]]
# [[Pigmentum (biologia)]]
# [[:en:Carotenoid]] [[:fr:Caroténoïde]] [[:it:Carotenoidi]] [[:de:Carotinoide]]
# [[Chlorophyllum]]
# [[:en:Melanin]] [[:fr:Mélanine]] [[:it:Melanina]] [[:de:Melanine]]
# [[Carbohydratum]]
# [[Cellulosa]]
# [[Amylum]]
# [[Saccharum (alimentum)]]
# [[Pingue]]
# [[Acidum adipatum]]
# [[Lipidum]]
# [[Proteina]]
# [[Enzymum]]
# [[Haemoglobinum]]
# [[Aminoacidum]]
# [[Hormon]]
# [[Oestrogenum]]
# [[Testosteronum]]
# [[Alcaloides]]
# [[Lactosum]]
# [[Chitinum]]
# [[Glycogenum]]
# [[Cholesterolum]]
# [[Biologia molecularis]]
# [[Acidum nucleicum]]
# [[Adrenalinum]]
# [[:en:Plant hormone]] [[:fr:Phytohormone]] [[:it:Fitormone]] [[:de:Phytohormon]]
# [[:en:Prion]] [[:fr:Prion (protéine)]] [[:it:Prione]] [[:de:Prion]]
{{Div col end}}
==== Microbiologia ====
{{Div col|cols=4}}
# [[Archaea]]
# [[Bacterium]]
# [[Escherichia coli]]
# [[Protista]]
# [[Virus biologicum]]
# [[Virus immunodeficientiae humanae]]
{{Div col end}}
=== Botanice ===
==== Physiologia plantarum ====
{{Div col|cols=4}}
# [[Photosynthesis]]
# [[Transpiratio]]
{{Div col end}}
===== Procreatio plantarum =====
{{Div col|cols=4}}
# [[:en:Plant reproduction]] [[:fr:Reproduction dans le règne végétal]]
# [[:en:Gametophyte]] [[:fr:Gamétophyte]] [[:it:Gametofito]] [[:de:Gametophyt]]
# [[:en:Pollination]] [[:fr:Pollinisation]] [[:it:Impollinazione]] [[:de:Bestäubung]]
# [[:en:Alternation of generations]] [[:fr:Alternance de générations]] [[:it:Ciclo vitale aplodiplonte]] [[:de:Generationswechsel]]
# [[:en:Sporophyte]] [[:fr:Sporophyte]] [[:it:Sporofito]] [[:de:Sporophyt]]
{{Div col end}}
==== Anatomia plantarum ====
{{Div col|cols=4}}
# [[Cellula plantarum]]
# [[Paries cellularis]]
# [[Cortex]]
# [[Bacca]]
# [[Flos]]
# [[Pollen]]
# [[Fructus]]
# [[Folium]]
# [[Radix (botanica)]]
# [[Semen]]
# [[Stoma]]
# [[Planta herbacea]]
# [[Liana]]
# [[Frutex]]
# [[Arbor]]
# [[Caulis]]
# [[Truncus]]
# [[Lignum]]
# [[Epidermis (botanica)]]
# [[:en:Sclerenchyma]] [[:fr:Sclérenchyme]] [[:it:Sclerenchima]] [[:de:Sklerenchym]]
# [[Meristema]]
# [[:en:Vascular tissue]] [[:de:Leitgewebe]]
# [[Cambium vasculare]]
{{Div col end}}
==== Anatomia fungorum ====
{{Div col|cols=4}}
# [[Hypha]]
# [[Mycelium]]
{{Div col end}}
==== Fungi ====
{{Div col|cols=4}}
# [[Fungi]]
# [[Fungus]]
# [[Ascomycota]]
# [[Basidiomycota]]
# [[Zygomycota]]
# [[Agaricus]]
# [[Boletus edulis]]
# [[Cantharellus cibarius]]
# [[Pleurotus ostreatus]]
# [[Lentinula edodes]]
# [[Tuber (fungus)]]
# [[Amanita muscaria]]
# [[Amanita phalloides]]
{{Div col end}}
==== Plantae ====
# [[Plantae]]
===== Plantae sine spermis =====
{{Div col|cols=4}}
# [[Filix]]
# [[Marchantiophyta]]
# [[Bryophyta]]
# [[Equisetum]]
{{Div col end}}
===== Plantae cum floribus =====
{{Div col|cols=4}}
# [[Angiospermae]]
# [[Geranium]]
# [[Lilium]]
# [[Convolvulaceae]]
# [[Asparagales]]
# [[Agave (genus)]]
# [[Aloe]]
# [[Gladiolus]]
# [[Iridaceae]]
# [[Convallaria majalis]]
# [[Narcissus]]
# [[Orchidaceae]]
# [[Yucca]]
# [[Alismatales]]
# [[Araceae]]
# [[Anthurium]]
# [[Ericales]]
# [[Ericaceae]]
# [[Rhododendron]]
# [[Theaceae]]
# [[Camellia]]
# [[Primulaceae]]
# [[Asterales]]
# [[Asteraceae]]
# [[Chrysanthemum]]
# [[Dahlia]]
# [[Bellis perennis]]
# [[Taraxacum]]
# [[Helianthus annuus]]
# [[Tagetes]]
# [[Campanulaceae]]
# [[Gentianales]]
# [[Apocynaceae]]
# [[Brassicales]]
# [[Cucurbitaceae]]
# [[Poales]]
# [[Poaceae]]
# [[Bambuseae]]
# [[Rosales]]
# [[Rosaceae]]
# [[Prunus dulcis]]
# [[Rosa]]
# [[Ulmaceae]]
# [[Ulmus]]
# [[Lamiales]]
# [[Lamiaceae]]
# [[Oleaceae]]
# [[Fraxinus]]
# [[Salvia]]
# [[Malpighiales]]
# [[Euphorbiaceae]]
# [[Euphorbia pulcherrima]]
# [[Viola (genus plantarum)]]
# [[Malvaceae]]
# [[Adansonia]]
# [[Myrtales]]
# [[Myrtaceae]]
# [[Eucalyptus]]
# [[Fagales]]
# [[Betulaceae]]
# [[Alnus]]
# [[Betula]]
# [[Corylus]]
# [[Carpinus]]
# [[Fagaceae]]
# [[Castanea]]
# [[Fagus]]
# [[Quercus]]
# [[Juglandaceae]]
# [[Sapindales]]
# [[Anacardium occidentale]]
# [[Arecaceae]]
# [[Cocos nucifera]]
# [[Nelumbo (genus)]]
# [[Platanus]]
# [[Cornus]]
# [[Fabales]]
# [[Fabaceae]]
# [[Moraceae]]
{{Div col end}}
===== Pinophyta =====
{{Div col|cols=4}}
# [[Cedrus]]
# [[Cupressus]]
# [[Abies]]
# [[Juniperus]]
# [[Pinus]]
# [[Picea]]
{{Div col end}}
===== Fruges =====
{{Div col|cols=4}}
# [[Malum]]
# [[Prunus armeniaca]]
# [[Persea americana]]
# [[Musa (fructus)]]
# [[:en:Rubus subg. Rubus]] [[:fr:Rubus subg. Rubus]] [[:de:Brombeeren]]
# [[Artocarpus altilis]]
# [[Cerasus (pomum)]]
# [[Citrus]]
# [[Citrus japonica]]
# [[Limon]]
# [[Lumia]]
# [[Malum Sinense]]
# [[Ficus carica]]
# [[Cucumis sativus]]
# [[Oxycoccus]]
# [[Ribes rubrum]]
# [[Ribes nigrum]]
# [[Phoenix dactylifera]]
# [[Solanum melongena]]
# [[Uva]]
# [[Psidium]]
# [[Artocarpus heterophyllus]]
# [[Actinidiae fructus]]
# [[Litchi chinensis]]
# [[Mangus]]
# [[Morus]]
# [[Olea europaea]]
# [[Carica papaya]]
# [[Prunus persica]]
# [[Pyrus]]
# [[Ananas comosus]]
# [[Punica granatum]]
# [[Fragaria × ananassa]]
# [[Citrullus lanatus]]
{{Div col end}}
===== Holera et frumenta =====
{{Div col|cols=4}}
# [[:en:Beet]] [[:fr:Betterave potagère]] [[:de:Rote Bete]]
# [[Beta vulgaris subsp. vulgaris, greges Cicla et Flavescens]]
# [[Allium ampeloprasum var. porrum]]
# [[:en:Shallot]] [[:fr:Échalote]] [[:it:Allium ascalonicum]] [[:de:Schalotte]]
# [[Carota (holus radicale)]]
# [[Apium graveolens]]
# [[Cuminum cyminum]]
# [[Cynara cardunculus var. scolymus]]
# [[Helianthus tuberosus]]
# [[Cichorium intybus]]
# [[Cichorium endivia]]
# [[Lactuca sativa]]
# [[Eruca sativa]]
# [[Brassica oleracea Grex Capitata]]
# [[Brassica oleracea Grex Botrytis]]
# [[Brassica oleracea Grex Italica]]
# [[Brassica oleracea Grex Gongylodes]]
# [[Raphanus sativus]]
# [[Brassica napus Grex Napobrassica]]
# [[Rapa (holus)]]
# [[Capsicum (fructus)]]
# [[Solanum tuberosum]]
# [[Solanum lycopersicum]]
# [[Legumen]]
# [[Pisum sativum]]
# [[Faba]]
# [[Vicia faba]]
# [[Glycine max]]
# [[Phaseolus vulgaris]]
# [[Arachis hypogaea]]
# [[Asparagus officinalis]]
# [[Manihot esculenta]]
# [[Abelmoschus esculentus]]
# [[Portulaca oleracea]]
# [[Rumex acetosa]]
# [[Ipomoea batatas]]
# [[Hordeum vulgare]]
# [[Zea mays]]
# [[Avena sativa]]
# [[Oryza (victus)]]
# [[Sorghum bicolor]]
# [[Triticum (alimentum)]]
# [[Triticum aestivum ssp. spelta]]
# [[Milium]]
# [[Secale cereale]]
# [[Fagopyrum esculentum]]
# [[Amaranthus]]
# [[Chenopodium quinoa]]
{{Div col end}}
=== Zoologia ===
==== Physiologia animalium ====
# [[Digestio]]
==== Procreatio et ontogenesis ====
{{Div col|cols=4}}
# [[Procreatio]]
# [[:en:Development of the human body]] [[:fr:Développement humain (biologie)]] [[:it:Sviluppo umano (biologia)]]
# [[:en:Developmental biology]] [[:fr:Biologie du développement]] [[:it:Biologia dello sviluppo]] [[:de:Entwicklungsbiologie]]
# [[:en:Asexual reproduction]] [[:fr:Multiplication asexuée]] [[:it:Riproduzione asessuata]] [[:de:Ungeschlechtliche Vermehrung]]
# [[:en:Sexual reproduction]] [[:fr:Sexualité (reproduction)]] [[:it:Riproduzione sessuata]] [[:de:Geschlechtliche Fortpflanzung]]
# [[Graviditas]]
# [[Sexus]]
# [[Femina (sexus)]]
# [[Mas]]
# [[Menstrua]]
# [[Cyclus menstrualis]]
# [[Menopausis]]
# [[Eiaculatum]]
# [[:en:Ontogeny]] [[:fr:Ontogenèse]] [[:it:Ontogenesi]] [[:de:Ontogenese]]
# [[:en:Plant cuticle]] [[:fr:Cuticule (botanique)]] [[:it:Cuticola (botanica)]] [[:de:Cuticula (Pflanzen)]]
# [[Ovum]]
# [[Embryo]]
# [[Fetus]]
# [[Imago (biologia)]]
# [[Larva (zoologia)]]
# [[:en:Longevity]] [[:fr:Longévité]]
# [[Metamorphosis (biologia)]]
# [[:en:Microbial cyst]] [[:fr:Cyste (biologie)]] [[:it:Ciste (microbiologia)]] [[:de:Zyste (Biologie)]]
# [[:en:Moulting]] [[:fr:Mue (biologie)]] [[:it:Muta (biologia)]]
# [[Nympha (biologia)]]
# [[Pubertas]]
# [[:en:Pupa]] [[:fr:Pupe]] [[:it:Pupa]] [[:de:Puppe (Insekt)]]
# [[:en:Spore]] [[:fr:Spore]] [[:it:Spora]] [[:de:Spore]]
# [[:en:Tadpole]] [[:fr:Têtard]] [[:it:Girino]] [[:de:Kaulquappe]]
{{Div col end}}
==== Animalia ====
===== Res generales =====
{{Div col|cols=4}}
# [[Animalia]]
# [[Arthropoda]]
# [[Chelicerata]]
# [[Chordata]]
# [[Gnathostomata]]
# [[Hexapoda]]
# [[Invertebrata]]
# [[Nematoda]]
# [[Tetrapoda]]
# [[Vertebrata]]
{{Div col end}}
===== Arachnida =====
{{Div col|cols=4}}
# [[Acari]]
# [[Arachnida]]
# [[Opiliones]]
# [[Pseudoscorpiones]]
# [[Scorpiones]]
# [[Solifugae]]
# [[Araneae]]
# [[Theraphosidae]]
{{Div col end}}
===== Crustacea =====
{{Div col|cols=4}}
# [[Crustacea]]
# [[Amphipoda]]
# [[Branchiopoda]]
# [[Brachyura]]
# [[Decapoda]]
# [[Euphausiacea]]
# [[Nephropidae]]
# [[Malacostraca]]
{{Div col end}}
===== Insecta =====
{{Div col|cols=4}}
# [[Insecta]]
# [[Trichoptera]]
# [[Dermaptera]]
# [[Siphonaptera]]
# [[Phthiraptera]]
# [[Mantodea]]
# [[Mecoptera]]
# [[Neuroptera]]
# [[Myrmeleontidae]]
# [[Phasmatodea]]
# [[Plecoptera]]
# [[Psocoptera]]
# [[Strepsiptera]]
# [[Thysanoptera]]
# [[Coleoptera]]
# [[Curculionidae]]
# [[Coccinellidae]]
# [[Lampyridae]]
# [[Carabidae]]
# [[Chrysomelidae]]
# [[Leptinotarsa decemlineata]]
# [[Cerambycidae]]
# [[Scarabaeidae]]
# [[Blattodea]]
# [[Isoptera]]
# [[Diptera]]
# [[Drosophila melanogaster]]
# [[Tabanidae]]
# [[Musca domestica]]
# [[Culicidae]]
# [[Glossina]]
# [[Hemiptera]]
# [[Cicadidae]]
# [[Heteroptera]]
# [[Cimex lectularius]]
# [[Gerridae]]
# [[Aphidoidea]]
# [[Hymenoptera]]
# [[Formica]]
# [[Anthophila]]
# [[Bombus]]
# [[Apis mellifera]]
# [[Vespa]]
# [[Lepidoptera]]
# [[Papilio]]
# [[Papilionidae]]
# [[Lycaenidae]]
# [[Nymphalidae]]
# [[Pieridae]]
# [[Pieris brassicae]]
# [[Hesperiidae]]
# [[Heterocera]]
# [[Bombyx]]
# [[Geometridae]]
# [[Sphingidae]]
# [[Odonata]]
# [[Zygoptera]]
# [[Anisoptera]]
# [[Orthoptera]]
# [[Gryllidae]]
# [[Caelifera]]
# [[Gryllotalpidae]]
# [[Tettigoniidae]]
{{Div col end}}
===== Cnidaria =====
{{Div col|cols=4}}
# [[Cnidaria]]
# [[Corallium]]
# [[Pulmo (cnidaria)]]
{{Div col end}}
===== Mollusca =====
{{Div col|cols=4}}
# [[Mollusca]]
# [[Bivalvia]]
# [[Octopus]]
# [[Decapodiformes]]
# [[Limax]]
# [[Cochlea (animal)]]
{{Div col end}}
===== Alia animalia invertebrata =====
{{Div col|cols=4}}
# [[Collembola]]
# [[Myriapoda]]
# [[Chilopoda]]
# [[Diplopoda]]
# [[Pycnogonida]]
{{Div col end}}
===== Amphibia =====
{{Div col|cols=4}}
# [[Amphibia]]
# [[Gymnophiona]]
# [[Anura]]
# [[Caudata]]
# [[Ranidae]]
{{Div col end}}
===== Aves =====
{{Div col|cols=4}}
# [[Aves]]
# [[Archaeopteryx]]
# [[Podicipedidae]]
# [[Phoenicopterus]]
# [[Trochilidae]]
# [[Coliidae]]
# [[Spheniscidae]]
# [[Pteroclididae]]
# [[Tinamidae]]
# [[:en:Phaethontidae]] [[:fr:Phaethontidae]]
# [[Accipiter]]
# [[Aquila]]
# [[Falco]]
# [[Cathartidae]]
# [[Pandion haliaetus]]
# [[Sagittarius serpentarius]]
# [[Anatidae]]
# [[Anas (avis)]]
# [[Anserini]]
# [[Cygnus]]
# [[Apodidae]]
# [[Caprimulgiformes]]
# [[Caprimulgidae]]
# [[Charadriiformes]]
# [[Alcidae]]
# [[Turnicidae]]
# [[Laridae]]
# [[Scolopacidae]]
# [[Stercorarius]]
# [[Sterninae]]
# [[Ardea (avis)]]
# [[Threskiornithinae]]
# [[Balaeniceps rex]]
# [[Platalea]]
# [[Ciconiidae]]
# [[Raphus cucullatus]]
# [[Columbidae]]
# [[Ectopistes]]
# [[Meropidae]]
# [[Bucerotidae]]
# [[Upupa epops]]
# [[Cuculidae]]
# [[Opisthocomus hoazin]]
# [[Musophagidae]]
# [[Galliformes]]
# [[Gallus]]
# [[Tetraoninae]]
# [[Numididae]]
# [[Phasianus colchicus]]
# [[Coturnix coturnix]]
# [[Meleagris (genus)]]
# [[Gruiformes]]
# [[Gruidae]]
# [[Otididae]]
# [[Rallidae]]
# [[Passeriformes]]
# [[Passeri]]
# [[Paradisaeidae]]
# [[Corvidae]]
# [[Corvus]]
# [[Pica pica]]
# [[Laniidae]]
# [[Pycnonotidae]]
# [[:en:Emberizidae]] [[:fr:Emberizidae]] [[:it:Emberizidae]] [[:de:Ammern]]
# [[Fringillidae]]
# [[Alaudidae]]
# [[Motacillidae]]
# [[Muscicapidae]]
# [[Erithacus]]
# [[Luscinia megarhynchos]]
# [[Sittidae]]
# [[Passeridae]]
# [[Sturnidae]]
# [[Nectariniidae]]
# [[Hirundinidae]]
# [[Paridae]]
# [[Turdidae]]
# [[Troglodytidae]]
# [[:en:Cormorant]] [[:fr:Cormoran]] [[:it:Phalacrocoracidae]] [[:de:Kormorane]]
# [[Sulidae]]
# [[Fregatidae]]
# [[Pelecanidae]]
# [[Piciformes]]
# [[Indicatoridae]]
# [[Ramphastidae]]
# [[Picidae]]
# [[Diomedeidae]]
# [[Procellariidae]]
# [[Hydrobatidae]]
# [[Psittaciformes]]
# [[Melopsittacus undulatus]]
# [[Cacatuidae]]
# [[Casuarius]]
# [[Dromaius novaehollandiae]]
# [[Apteryx]]
# [[Dinornithiformes]]
# [[Struthio]]
# [[Rhea (avis)]]
# [[Strigiformes]]
# [[Strigidae]]
# [[Bubo bubo]]
# [[Athene noctua]]
# [[Tytonidae]]
# [[Trogoniformes]]
{{Div col end}}
===== Pisces =====
{{Div col|cols=4}}
# [[Piscis]]
# [[Chondrichthyes]]
# [[Acanthodii]]
# [[Osteichthyes]]
# [[Actinopterygii]]
# [[Sarcopterygii]]
# [[Placodermi]]
# [[Electrophorus electricus]]
# [[Lophiiformes]]
# [[Mugilidae]]
# [[Mugil cephalus]]
# [[Arapaima]]
# [[Batoidea]]
# [[Pristidae]]
# [[Torpediniformes]]
# [[Characiformes]]
# [[Serrasalmidae]]
# [[Acipenseridae]]
# [[Clupeiformes]]
# [[Engraulidae]]
# [[Clupeidae]]
# [[Cypriniformes]]
# [[Cyprinidae]]
# [[Abramis brama]]
# [[Carassius]]
# [[Cyprinus carpio]]
# [[Carassius auratus]]
# [[Ctenopharyngodon idella]]
# [[Tinca tinca]]
# [[Poecilia reticulata]]
# [[Anguilliformes]]
# [[Gadiformes]]
# [[Lota lota]]
# [[Melanogrammus aeglefinus]]
# [[Perciformes]]
# [[Cichlidae]]
# [[Gobiidae]]
# [[Dicentrarchus labrax]]
# [[Xiphias gladius]]
# [[Echeneidae]]
# [[Scombridae]]
# [[Thunnus]]
# [[Pleuronectiformes]]
# [[Scophthalmus maximus]]
# [[Salmonidae]]
# [[Tructa]]
# [[Scorpaeniformes]]
# [[Selachimorpha]]
# [[Carcharodon carcharias]]
# [[Sphyrnidae]]
# [[Galeocerdo cuvier]]
# [[Rhincodon]]
# [[Siluriformes]]
# [[Silurus glanis]]
# [[Hippocampus]]
# [[Tetraodontidae]]
{{Div col end}}
===== Mammalia =====
{{Div col|cols=4}}
# [[Mammalia]]
# [[Orycteropus afer]]
# [[Dasypodidae]]
# [[Dermoptera]]
# [[Manis]]
# [[Scandentia]]
# [[Chiroptera]]
# [[Megachiroptera]]
# [[Microchiroptera]]
# [[Desmodontinae]]
# [[Carnivora (mammalia)]]
# [[Ursidae]]
# [[Ursus arctos]]
# [[Ailuropoda melanoleuca]]
# [[Ursus maritimus]]
# [[Canidae]]
# [[Canis]]
# [[Vulpes]]
# [[Coiotes]]
# [[Lupus]]
# [[Thos]]
# [[Felidae]]
# [[Feles]]
# [[Acinonyx jubatus]]
# [[Puma concolor]]
# [[Panthera onca]]
# [[Pardus]]
# [[Leo]]
# [[Lynx]]
# [[Tigris]]
# [[Hyaenidae]]
# [[Herpestidae]]
# [[Mustelidae]]
# [[Procyonidae]]
# [[Mephitidae]]
# [[Viverridae]]
# [[Cetacea]]
# [[Mammale marinum]]
# [[Balaena]]
# [[Balaenoptera musculus]]
# [[Delphinidae]]
# [[Orca]]
# [[Megaptera novaeangliae]]
# [[Phocoenidae]]
# [[Physeter macrocephalus]]
# [[Erinaceidae]]
# [[Erinaceinae]]
# [[Artiodactyla]]
# [[Ruminantia]]
# [[Bovidae]]
# [[Syncerus caffer]]
# [[Bison bison]]
# [[Dorcas]]
# [[Capra (genus)]]
# [[Bos taurus]]
# [[Gazella (genus)]]
# [[Bos gaurus]]
# [[Capra aegagrus hircus]]
# [[Aepyceros melampus]]
# [[Ovibos moschatus]]
# [[Ovis]]
# [[Bubalus bubalis]]
# [[Connochaetes]]
# [[Bison bonasus]]
# [[Bos mutus]]
# [[Camelus]]
# [[Camelus bactrianus]]
# [[Camelus dromedarius]]
# [[Cervidae]]
# [[Cervus canadensis]]
# [[Alces]]
# [[Cervus elaphus]]
# [[Tarandus]]
# [[Lama glama]]
# [[Giraffa]]
# [[Lama guanicoe]]
# [[Hippopotamus]]
# [[Tayassuidae]]
# [[Sus]]
# [[Sus scrofa]]
# [[Porcus]]
# [[Antilocapra americana]]
# [[Vicugna vicugna]]
# [[Lagomorpha]]
# [[Lepus]]
# [[Ochotona]]
# [[Cuniculus]]
# [[Marsupialia]]
# [[Diprotodontia]]
# [[Macropus]]
# [[Phascolarctos cinereus]]
# [[Dasyuromorphia]]
# [[Sarcophilus harrisii]]
# [[Monotremata]]
# [[Tachyglossidae]]
# [[Ornithorhynchus anatinus]]
# [[Perissodactyla]]
# [[Equus africanus asinus]]
# [[Equidae]]
# [[Equus ferus caballus]]
# [[Rhinocerotidae]]
# [[Tapirus]]
# [[Zebra]]
# [[Folivora]]
# [[Pinnipedia]]
# [[Otariidae]]
# [[Phocidae]]
# [[Odobenus rosmarus]]
# [[Primates]]
# [[Simia]]
# [[Hominoidea]]
# [[Pan (genus)]]
# [[Hylobatidae]]
# [[Gorilla]]
# [[Pongo]]
# [[Gens humana]]
# [[Cercopithecidae]]
# [[Papio]]
# [[Macaca]]
# [[Strepsirrhini]]
# [[Galagidae]]
# [[Lemuriformes]]
# [[Tarsius]]
# [[Proboscidea]]
# [[Elephantidae]]
# [[Sirenia]]
# [[Procaviidae]]
# [[Afrosoricida]]
# [[:en:Elephant shrew]] [[:fr:Macroscelididae]] [[:it:Macroscelididae]] [[:de:Rüsselspringer]]
# [[:en:Orycteropodidae]] [[:fr:Tubulidentata]] [[:it:Tubulidentata]]
# [[Rodentia]]
# [[Hydrochoerus hydrochaeris]]
# [[Myocastor coypus]]
# [[Castor (genus)]]
# [[Dipodidae]]
# [[Gliridae]]
# [[Cavia porcellus]]
# [[Cricetinae]]
# [[Marmota]]
# [[Mus (genus)]]
# [[Muridae]]
# [[Ondatra zibethicus]]
# [[Rattus]]
# [[Sciuridae]]
# [[Spermophilus]]
# [[Soricidae]]
# [[Talpidae]]
{{Div col end}}
===== Reptilia =====
{{Div col|cols=4}}
# [[Reptilia]]
# [[Alligator]]
# [[Lacertilia]]
# [[Chamaeleonidae]]
# [[Varanus komodoensis]]
# [[Heloderma suspectum]]
# [[Serpentes]]
# [[Vipera berus]]
# [[Boidae]]
# [[Naja]]
# [[Hydrophiinae]]
# [[Testudines]]
# [[:en:Galápagos tortoise]] [[:fr:Tortue géante des Galápagos]] [[:de:Galapagos-Riesenschildkröten]]
# [[Chelonioidea]]
# [[Chelonia mydas]]
# [[Dermochelys coriacea]]
# [[Caretta]]
# [[Testudinidae]]
# [[Sphenodon]]
{{Div col end}}
===== Alia animalia vertebrata et invertebrata =====
{{Div col|cols=4}}
# [[Dimetrodon]]
# [[Agnatha]]
# [[Myxiniformes]]
# [[Alga]]
# [[Plancton]]
{{Div col end}}
=== Medicina ===
{{Div col|cols=4}}
==== Res generales ====
# [[Medicina]]
# [[:en:Health care]] [[:fr:Soins de santé]] [[:it:Assistenza sanitaria]]
# [[Medicus]]
# [[:en:General practitioner]] [[:it:Medico di famiglia]] [[:de:Hausarzt]]
# [[Ars infirmariorum]]
# [[Chirurgus]]
# [[Transfusio sanguinis]]
# [[:en:Coma]] [[:fr:Coma]] [[:it:Coma]] [[:de:Koma]]
# [[:en:Vegetative state]] [[:fr:Syndrome d'éveil non répondant]] [[:it:Stato vegetativo]] [[:de:Apallisches Syndrom]]
# [[Debilitas]]
# [[Autismus]]
# [[Caecitas]]
# [[:en:Color blindness]] [[:fr:Daltonisme]] [[:it:Discromatopsia]] [[:de:Farbenblindheit]]
# [[Surditas]]
# [[Syndroma Downii]]
# [[Tarditas intellegentiae]]
# [[Valetudinarium]]
# [[Damnum corporis]]
# [[Fractura (ossis)]]
# [[:en:Bruise]] [[:fr:Contusion]] [[:it:Contusione]] [[:de:Prellung]]
# [[:en:Burn]] [[:fr:Brûlure]] [[:it:Ustione]] [[:de:Verbrennung (Medizin)]]
# [[:en:Frostbite]] [[:fr:Gelure]] [[:it:Congelamento (medicina)]] [[:de:Erfrierung]]
# [[Vulnus]]
# [[:en:Snakebite]] [[:fr:Morsure de serpent]] [[:de:Schlangenbiss]]
# [[Anaesthesia]]
# [[Chemotherapia]]
# [[Diagnosis medica]]
# [[Transplantatio organorum]]
# [[:en:Palliative care]] [[:fr:Soins palliatifs]] [[:it:Cure palliative]] [[:de:Palliative Care]]
# [[Radiotherapia]]
# [[Chirurgia]]
# [[:en:Artificial organ]] [[:fr:Organe artificiel]] [[:it:Organo artificiale]]
# [[Pandemia]]
# [[:en:Physical examination]] [[:fr:Examen clinique]] [[:it:Esame obiettivo]] [[:de:Körperliche Untersuchung]]
# [[Autopsia]]
# [[Biopsia]]
# [[Pressio sanguinis]]
# [[:en:Blood test]] [[:fr:Bilan sanguin]] [[:it:Esame del sangue]] [[:de:Blutuntersuchung]]
# [[:en:DNA profiling]] [[:fr:Empreinte génétique]] [[:it:Impronta genetica]] [[:de:Genetischer Fingerabdruck]]
# [[Electrocardiogramma]]
# [[Endoscopia]]
# [[:en:Eye examination]] [[:fr:Test de vision]]
# [[Punctio lumbalis]]
# [[Iconismus resonantia magnetica factus]]
# [[:en:Pap test]] [[:fr:Test de Papanicolaou]] [[:it:Test di Papanicolaou]] [[:de:Pap-Test]]
# [[Pulsus]]
# [[Radiologia]]
# [[Reflexus]]
# [[Analysis urinae]]
# [[Venenum]]
# [[:en:Toxin]] [[:fr:Toxine]] [[:it:Tossina]] [[:de:Toxin]]
# [[Aneurysma]]
# [[:en:Brain damage]] [[:fr:Lésion cérébrale]] [[:it:Cerebrolesione]] [[:de:Hirnschaden]]
# [[Haemorrhagia]]
# [[Institio cordis]]
# [[Hypoxia (medicina)]]
# [[Inflammatio]]
# [[Infarctus cordis]]
# [[Insufficientia respiratoria]]
# [[Ictus (circulatorius)]]
# [[Apoplexia cerebri]]
# [[Syndroma]]
# [[Symptoma]]
# [[Capitis dolor]]
# [[Vaccinatio]]
# [[Vaccinum]]
==== Partes scientiae medicinae ====
# [[:en:Alternative medicine]] [[:fr:Médecine non conventionnelle]] [[:it:Medicina alternativa]] [[:de:Alternativmedizin]]
# [[Homoiopathia]]
# [[Angiologia]]
# [[Cardiologia]]
# [[Medicina dentium]]
# [[Cavum dentis]]
# [[:en:Dental restoration]] [[:fr:Odontologie conservatrice]] [[:it:Odontoiatria conservativa]] [[:de:Füllungstherapie]]
# [[:en:Root canal]] [[:fr:Racine dentaire]] [[:it:Canale radicolare]] [[:de:Zahnwurzel]]
# [[:en:Toothache]] [[:fr:Mal de dent]] [[:it:Odontalgia]] [[:de:Zahnschmerzen]]
# [[Dermatologia]]
# [[:en:Dietitian]] [[:fr:Diététicien]] [[:it:Dietista]] [[:de:Diätassistent]]
# [[Gastroenterologia]]
# [[:en:Geriatrics]] [[:fr:Gériatrie]] [[:it:Geriatria]] [[:de:Geriatrie]]
# [[Haematologia]]
# [[:en:Immunology]] [[:fr:Immunologie]] [[:it:Immunologia]] [[:de:Immunologie]]
# [[Neurologia]]
# [[:en:Obstetrics and gynaecology]] [[:fr:Gynécologie obstétrique]]
# [[Oncologia]]
# [[Ophthalmologia]]
# [[:en:Otorhinolaryngology]] [[:fr:Otorhinolaryngologie]] [[:it:Otorinolaringoiatria]] [[:de:Hals-Nasen-Ohren-Heilkunde]]
# [[Paediatria]]
# [[:en:Pharmacy]] [[:fr:Pharmacie]] [[:it:Farmacia]] [[:de:Pharmazie]]
# [[:en:Essential medicines]] [[:fr:Médicament essentiel]] [[:de:Unentbehrliche Arzneimittel]]
# [[Medicamentum pharmaceuticum]]
# [[:en:Pharmacist]] [[:fr:Pharmacien]] [[:it:Farmacista]] [[:de:Apotheker]]
# [[Pharmacologia]]
# [[Pharmacocinetica]]
# [[Antibioticum]]
# [[Penicillinum]]
# [[:en:Management of HIV/AIDS]] [[:fr:Antirétroviral]] [[:de:Antiretrovirale Therapie]]
# [[Psychiatria]]
# [[:en:Pulmonology]] [[:fr:Pneumologie]] [[:it:Pneumologia]] [[:de:Pneumologie]]
# [[:en:Reproductive health]] [[:it:Salute riproduttiva]]
# [[Toxicologia]]
# [[:en:Traditional medicine]] [[:fr:Médecine traditionnelle]] [[:it:Medicina popolare]] [[:de:Volksmedizin]]
# [[Traumatologia]]
# [[Urologia]]
# [[Medicina veterinaria]]
{{Div col end}}
=== Anatomia et forma corporis ===
{{Div col|cols=4}}
# [[Anatomia]]
# [[Dissimulatio]]
# [[Cellula]]
# [[Systema endocrineum]]
# [[Systema immunitatis]]
# [[Organum (corpus)]]
# [[Textus (biologia)]]
{{Div col end}}
==== Anatomia animalium ====
{{Div col|cols=4}}
# [[Arteria]]
# [[Sanguis]]
# [[Apparatus circulatorius]]
# [[Cor]]
# [[Erythrocytus]]
# [[Vena]]
# [[Leucocytus]]
# [[Apparatus digestorius]]
# [[Colon]]
# [[Intestinum tenue]]
# [[Iecur]]
# [[Intestinum crassum]]
# [[Os (anatomia oris)]]
# [[Dentes humani]]
# [[Pancreas]]
# [[Stomachus]]
# [[Systema integumentarium]]
# [[Mamma]]
# [[Cutis]]
# [[Penna]]
# [[Pellis]]
# [[Pilus]]
# [[Unguis]]
# [[Squama]]
# [[:en:Muscular system]] [[:fr:Système musculaire]] [[:it:Sistema muscolare]] [[:de:Muskulatur]]
# [[Myocytus]]
# [[:en:Skeletal muscle]] [[:fr:Muscle squelettique]] [[:de:Skelettmuskel]]
# [[Systema nervosum]]
# [[Cerebrum]]
# [[Nervus (anatomia)]]
# [[Systema sensorium]]
# [[:en:Auditory system]] [[:fr:Système auditif]] [[:it:Sistema uditivo]] [[:de:Hörbahn]]
# [[Auris]]
# [[:en:Gustatory system]] [[:de:Gustatorische Wahrnehmung]]
# [[Systema olfactorium]]
# [[Nasus]]
# [[:en:Somatosensory system]] [[:fr:Somesthésie]] [[:it:Vie somatosensoriali]] [[:de:Tastsinn]]
# [[Systema visuale]]
# [[Oculus]]
# [[Intellegentia]]
# [[Auditus]]
# [[Gustatus]]
# [[Odoratus]]
# [[Dolor]]
# [[Visus]]
# [[Systema reproductionis]]
# [[Penis]]
# [[Vagina]]
# [[Organum sexuale]]
# [[Clitoris]]
# [[Ovarium]]
# [[Testis (membrum)]]
# [[Systema respiratorium]]
# [[Pulmo]]
# [[Branchiae]]
# [[Sceletus]]
# [[Os (anatomia ossis)]]
# [[Thorax]]
# [[Pelvis]]
# [[Calvaria]]
# [[Columna vertebralis]]
# [[Articulus]]
# [[Epithelium]]
# [[Textus conexivus]]
# [[Musculus]]
# [[Textus nervosus]]
# [[Ren]]
# [[Vesica urinaria]]
{{Div col end}}
=== Physiologia ===
{{Div col|cols=4}}
# [[Respiratio]]
# [[Homoeostasis]]
# [[Metabolismus]]
# [[Excretio]]
# [[:en:Respiration (physiology)]] [[:fr:Respiration]] [[:de:Atmung]]
{{Div col end}}
=== Salus ===
{{Div col|cols=4}}
# [[Salus]]
# [[Habilitas physica]]
# [[Index massae corporeae]]
# [[Exercitatio corporis]]
# [[Hygiene]]
# [[Obesitas]]
# [[:en:Weight loss]] [[:fr:Amaigrissement]] [[:it:Perdita di peso]] [[:de:Gewichtsreduktion]]
# [[Contentio enervans (biologia)]]
# [[Mors voluntaria]]
# [[:en:Nutrition]] [[:fr:Nutrition]] [[:it:Nutrizione]] [[:de:Ernährung]]
# [[Diaeta]]
# [[:en:Dietary supplement]] [[:fr:Complément alimentaire]] [[:it:Integratore alimentare]] [[:de:Nahrungsergänzungsmittel]]
# [[Conditio nutrimentorum prava]]
# [[:en:Substance abuse]] [[:fr:Abus de substances]]
# [[Dependentia (medicina)]]
# [[Alcoholismus]]
# [[:en:Toxicomania]] [[:fr:Toxicomanie]] [[:it:Tossicodipendenza]]
# [[Medicamentum]]
# [[Cannabis]]
# [[Tabacum]]
# [[Opium]]
# [[Salus mentis]]
# [[:en:Ageing]] [[:fr:Vieillissement]] [[:it:Invecchiamento]] [[:de:Altern]]
# [[Fames]]
# [[Fumatio]]
{{Div col end}}
=== Morbus ===
{{Div col|cols=4}}
# [[Morbus]]
# [[Allergia]]
# [[Morbus Alzheimer]]
# [[Asthma bronchiale]]
# [[Bronchitis]]
# [[Cirrhosis hepatis]]
# [[Morbus chronicus obstructionis pulmonum]]
# [[Dementia]]
# [[Diabetes mellitus]]
# [[Morbus comitialis]]
# [[Gastroenteritis]]
# [[Morbus Parkinsonianus]]
# [[Morbus cardiovascularis]]
# [[Hepatitis]]
# [[Hypertensio arterialis]]
# [[Meningitis]]
# [[Encephalomyelitis disseminata]]
# [[Cancer (morbus)]]
# [[Cancer mammae]]
# [[Cancer colorectalis]]
# [[Leuchaemia]]
# [[Cancer pulmonis]]
# [[Lymphoma]]
# [[Cancer prostatae]]
# [[Cancer cutis]]
# [[Melanoma malignum]]
# [[Tumor]]
# [[Tumor cerebri]]
# [[:en:Foodborne illness]] [[:fr:Intoxication alimentaire]] [[:it:Intossicazione alimentare]] [[:de:Lebensmittelvergiftung]]
# [[Botulismus]]
# [[:en:Mushroom poisoning]] [[:fr:Intoxication par les champignons]] [[:it:Fungo velenoso]] [[:de:Pilzvergiftung]]
# [[Typhus abdominalis]]
# [[:en:Salmonellosis]] [[:fr:Salmonellose]] [[:it:Salmonellosi]] [[:de:Salmonellose]]
# [[:en:Infectious disease]] [[:fr:Maladie infectieuse]] [[:it:Malattia infettiva]] [[:de:Infektionskrankheit]]
# [[:en:Pathogen]] [[:fr:Agent infectieux]] [[:it:Microrganismo patogeno]] [[:de:Krankheitserreger]]
# [[Morbus venereus]]
# [[Morbus deficientiae immunitatis acquisitae]]
# [[Gonorrhoea]]
# [[:en:Herpes simplex]] [[:fr:Herpès]] [[:it:Herpes simplex]] [[:de:Herpes simplex]]
# [[Syphilis]]
# [[:en:Anthrax]] [[:fr:Maladie du charbon]] [[:it:Antrace]] [[:de:Milzbrand]]
# [[Pestis bubonica]]
# [[Varicella]]
# [[Cholera]]
# [[Gravedo]]
# [[COVID-19]]
# [[Febris dengue]]
# [[Diphtheria]]
# [[:en:Dysentery]] [[:fr:Dysenterie]] [[:it:Dissenteria]] [[:de:Dysenterie]]
# [[Encephalitis]]
# [[Gangraena]]
# [[Ebola febris haemorrhagica]]
# [[:en:Hand, foot, and mouth disease]] [[:fr:Syndrome pieds-mains-bouche]] [[:it:Malattia mano-piede-bocca]] [[:de:Hand-Fuß-Mund-Krankheit]]
# [[Influentia]]
# [[H5N1]]
# [[Lepra]]
# [[:en:Lyme disease]] [[:fr:Maladie de Lyme]] [[:it:Malattia di Lyme]] [[:de:Lyme-Borreliose]]
# [[Malaria]]
# [[Morbillus]]
# [[Parotitis epidema]]
# [[:en:Whooping cough]] [[:fr:Coqueluche]] [[:it:Pertosse]] [[:de:Keuchhusten]]
# [[Pneumonia]]
# [[Poliomyelitis]]
# [[Rabies]]
# [[:en:Scabies]] [[:fr:Gale]] [[:it:Scabbia]] [[:de:Krätze]]
# [[Scarlatina]]
# [[Variola]]
# [[Tetanus]]
# [[Phthisis]]
# [[Typhus (morbus)]]
# [[:en:Yellow fever]] [[:fr:Fièvre jaune]] [[:it:Febbre gialla]] [[:de:Gelbfieber]]
# [[Morbus mentis]]
# [[Psychosis affectiva bipolaris]]
# [[:en:Major depressive disorder]] [[:fr:Dépression (psychiatrie)]] [[:it:Disturbo depressivo]] [[:de:Depression]]
# [[:en:Neurosis]] [[:fr:Névrose]] [[:it:Nevrosi]] [[:de:Neurose]]
# [[:en:Post-traumatic stress disorder]] [[:fr:Trouble de stress post-traumatique]] [[:it:Disturbo da stress post-traumatico]] [[:de:Posttraumatische Belastungsstörung]]
# [[:en:Psychosis]] [[:fr:Psychose]] [[:it:Psicosi]] [[:de:Psychose]]
# [[Delusio]]
# [[Halucinatio]]
# [[Schizophrenia]]
{{Div col end}}
=== Cultura animalium ===
{{Div col|cols=4}}
# [[:en:Arabian horse]] [[:fr:Arabe (cheval)]] [[:it:Cavallo arabo]] [[:de:Vollblutaraber]]
# [[:en:Andalusian horse]] [[:it:Andaluso]] [[:de:Andalusier (Pferd)]]
# [[:en:Appaloosa]] [[:fr:Appaloosa]] [[:it:Appaloosa]] [[:de:Appaloosa]]
# [[:en:Clydesdale horse]] [[:fr:Clydesdale (cheval)]] [[:it:Clydesdale (cavallo)]] [[:de:Clydesdale (Pferd)]]
# [[:en:Friesian horse]] [[:fr:Frison (cheval)]] [[:it:Frisone (cavallo)]] [[:de:Friese]]
# [[:en:Hackney horse]] [[:fr:Hackney (cheval)]] [[:it:Hackney (cavallo)]] [[:de:Hackney (Pferd)]]
# [[:en:Lipizzan]] [[:fr:Lipizzan]] [[:it:Lipizzano]] [[:de:Lipizzaner]]
# [[:en:Morgan horse]] [[:fr:Morgan (cheval)]] [[:de:Morgan (Pferd)]]
# [[:en:Palomino]] [[:fr:Palomino (robe)]] [[:it:Palomino (cavallo)]]
# [[:en:American Quarter Horse]] [[:fr:Quarter Horse]] [[:it:Quarter Horse]] [[:de:American Quarter Horse]]
# [[:en:Standardbred]] [[:fr:Standardbred]] [[:it:Trottatore americano]] [[:de:American Standardbred]]
# [[:en:Thoroughbred]] [[:fr:Pur-sang]] [[:it:Purosangue inglese]] [[:de:Englisches Vollblut]]
# [[:en:Pony]] [[:fr:Poney]] [[:it:Pony]] [[:de:Pony (Pferd)]]
# [[:en:Siamese cat]] [[:fr:Siamois (chat)]] [[:it:Siamese (gatto)]] [[:de:Siamkatze]]
# [[Felis catus anura]]
# [[:en:American Brahman]] [[:fr:Brahmane (race bovine)]] [[:de:Brahman (Zebu)]]
# [[:en:Hereford cattle]] [[:fr:Hereford (race bovine)]] [[:it:Hereford (razza bovina)]] [[:de:Hereford-Rind]]
# [[:en:Highland cattle]] [[:fr:Highland (race bovine)]] [[:it:Highlander (razza bovina)]] [[:de:Schottisches Hochlandrind]]
# [[:en:Holstein Friesian cattle]] [[:fr:Holstein (race bovine)]] [[:it:Frisona]] [[:de:Holstein-Rind]]
# [[Beagle]]
# [[:en:Chihuahua (dog)]] [[:fr:Chihuahua (chien)]] [[:it:Chihuahua (razza canina)]] [[:de:Chihuahua (Hunderasse)]]
# [[:en:Dachshund]] [[:fr:Teckel]] [[:it:Bassotto tedesco]] [[:de:Dackel]]
# [[:en:Dalmatian (dog)]] [[:fr:Dalmatien]] [[:it:Dalmata (razza canina)]] [[:de:Dalmatiner]]
# [[:en:Great Dane]] [[:fr:Dogue allemand]] [[:it:Alano]] [[:de:Deutsche Dogge]]
# [[Canis leporarius]]
# [[:en:Retriever]] [[:fr:Chien de rapport]] [[:it:Retriever]] [[:de:Retriever]]
# [[Canis pastoralis Theodiscus]]
# [[:en:Shih Tzu]] [[:fr:Shih tzu]] [[:it:Shih Tzu]] [[:de:Shih Tzu]]
# [[Terrarius]]
{{Div col end}}
<noinclude>
[[Categoria:Myrias]]
[[Categoria:Vicipaedia]]
</noinclude>
n0lgzwdmm7m4z1pj0szn6tk25iqxlw7
Vicipaedia:Paginae quas omnibus Vicipaediis contineri oportet/Expansio/Physica
4
214612
4001909
3914394
2026-11-10T22:11:32Z
Grufo
64423
+[[Delta Cephei]]; +[[Tritium (chemia)]]
4001909
wikitext
text/x-wiki
::''Transclusio paginae Vicipaedia:Paginae quas omnibus Wikipediis contineri oportet/Expansio/Physica''
== Scientiae physicae (1350 tituli) ==
=== Scientia ===
{{Div col|cols=4}}
# [[Scientia (ratio)]]
# [[Experimentum]]
# [[Laboratorium]]
# [[Instrumentum laboratorii]]
# [[Natura]]
# [[Observatio]]
# [[Disquisitio scientifica]]
# [[Methodus scientifica]]
# [[:en:Scientific theory]] [[:fr:Théorie scientifique]]
# [[Scientista]]
{{Div col end}}
=== Astronomia ===
==== Res generales ====
# [[Astronomia]]
# [[Astrobiologia]]
# [[:en:Extinction (astronomy)]] [[:fr:Extinction (astronomie)]] [[:it:Estinzione (astronomia)]] [[:de:Extinktion (Astronomie)]]
# [[Vita extranea]]
# [[:en:Magnitude (astronomy)]] [[:fr:Magnitude (astronomie)]]
==== Astrometria ====
{{Div col|cols=4}}
# [[Astrometria]]
# [[Resolutio angularis]]
# [[:en:Cosmic distance ladder]] [[:fr:Mesure des distances en astronomie]] [[:it:Scala delle distanze cosmiche]] [[:de:Entfernungsleiter]]
# [[:en:Parallax]] [[:fr:Parallaxe]] [[:it:Parallasse]] [[:de:Parallaxe]]
# [[:en:Photometry (astronomy)]] [[:fr:Photométrie (astronomie)]] [[:it:Fotometria (astronomia)]] [[:de:Astrofotometrie]]
# [[Systema coordinatarum caelestium]]
# [[Declinatio (astronomia)]]
# [[Ascensio recta]]
# [[:en:Celestial equator]] [[:fr:Équateur céleste]] [[:it:Equatore celeste]] [[:de:Himmelsäquator]]
# [[Sphaera caelestis]]
# [[Aequinoctium]]
# [[Linea ecliptica]]
# [[Finitor]]
# [[Nadir]]
# [[Solstitium]]
# [[:en:Star chart]] [[:it:Carta celeste]] [[:de:Sternkarte]]
# [[Zenith]]
# [[Zodiacus]]
# [[Constellatio]]
# [[Andromeda (constellatio)]]
# [[Aquarius (constellatio)]]
# [[Aquila (constellatio)]]
# [[Ara (constellatio)]]
# [[Aries (constellatio)]]
# [[Auriga (constellatio)]]
# [[Bootes (constellatio)]]
# [[Camelopardalis (constellatio)]]
# [[Cancer (constellatio)]]
# [[Canes Venatici (constellatio)]]
# [[Canis Maior (constellatio)]]
# [[Canis Minor (constellatio)]]
# [[Capricornus (constellatio)]]
# [[Carina (constellatio)]]
# [[Cassiopeia (constellatio)]]
# [[Centaurus (constellatio)]]
# [[Cepheus (constellatio)]]
# [[Cetus (constellatio)]]
# [[Columba (constellatio)]]
# [[Coma Berenices (constellatio)]]
# [[Corona Australis (constellatio)]]
# [[Corona Borealis (constellatio)]]
# [[Corvus (constellatio)]]
# [[Crater (constellatio)]]
# [[Crux (constellatio)]]
# [[Cygnus (constellatio)]]
# [[Delphinus (constellatio)]]
# [[Draco (constellatio)]]
# [[Equuleus (constellatio)]]
# [[Eridanus (constellatio)]]
# [[Gemini (constellatio)]]
# [[Hercules (constellatio)]]
# [[Hydra (constellatio)]]
# [[Lacerta (constellatio)]]
# [[Leo (constellatio)]]
# [[Leo Minor (constellatio)]]
# [[Lepus (constellatio)]]
# [[Libra (constellatio)]]
# [[Lupus (constellatio)]]
# [[Lynx (constellatio)]]
# [[Lyra (constellatio)]]
# [[Monoceros (constellatio)]]
# [[Ophiuchus (constellatio)]]
# [[Orion (constellatio)]]
# [[Pegasus (constellatio)]]
# [[Perseus (constellatio)]]
# [[Pisces (constellatio)]]
# [[Piscis Austrinus (constellatio)]]
# [[Puppis (constellatio)]]
# [[Pyxis (constellatio)]]
# [[Sagitta (constellatio)]]
# [[Sagittarius (constellatio)]]
# [[Scorpius (constellatio)]]
# [[Scutum (constellatio)]]
# [[Serpens (constellatio)]]
# [[Sextans (constellatio)]]
# [[Taurus (constellatio)]]
# [[Triangulum (constellatio)]]
# [[Triangulum Australe (constellatio)]]
# [[Ursa Maior (constellatio)]]
# [[Ursa Minor (constellatio)]]
# [[Vela (constellatio)]]
# [[Virgo (constellatio)]]
# [[Vulpecula (constellatio)]]
# [[:en:Chinese constellations]] [[:fr:Astérisme chinois]] [[:it:Costellazioni cinesi]] [[:de:Chinesische Sternenkonstellationen]]
# [[:en:Vermilion Bird]] [[:fr:Oiseau vermillon]] [[:it:Uccello Vermiglio (costellazione cinese)]] [[:de:Roter Vogel]]
# [[:en:White Tiger (mythology)]] [[:fr:Tigre blanc de l'Ouest]] [[:it:Tigre Bianca (costellazione cinese)]] [[:de:Weißer Tiger (chinesische Sternenkonstellation)]]
# [[:en:Black Tortoise]] [[:fr:Tortue noire]] [[:it:Tartaruga Nera (costellazione cinese)]] [[:de:Schwarze Schildkröte]]
# [[:en:Azure Dragon]] [[:fr:Dragon azur]] [[:it:Drago Azzurro (costellazione cinese)]] [[:de:Blauer Drache]]
{{Div col end}}
==== Corpora caelestia ====
{{Div col|cols=4}}
# [[Corpus caeleste]]
# [[:en:Centaurus A]] [[:fr:Centaurus A]] [[:it:NGC 5128]] [[:de:Centaurus A]]
# [[:en:Cygnus X-1]] [[:fr:Cygnus X-1]] [[:it:Cygnus X-1]] [[:de:Cygnus X-1]]
# [[Eta Carinae]]
# [[Cometa Halleyanus]]
# [[:en:Hyades (star cluster)]] [[:fr:Hyades (astronomie)]] [[:it:Iadi]] [[:de:Hyaden (Astronomie)]]
# [[Nubecula Maior]]
# [[:en:Messier 87]] [[:fr:M87]] [[:it:Galassia Virgo A]] [[:de:Messier 87]]
# [[:en:Mira]] [[:fr:Mira (étoile)]] [[:it:Mira (astronomia)]] [[:de:Mira (Stern)]]
# [[Omega Centauri]]
# [[:en:Orion Nebula]] [[:fr:Nébuleuse d'Orion]] [[:it:Nebulosa di Orione]] [[:de:Orionnebel]]
# [[Pleiades]]
# [[Sagittarius A*]]
# [[Grex propinquus]]
# [[:en:Magellanic Clouds]] [[:fr:Nuages de Magellan]] [[:it:Nubi di Magellano]] [[:de:Magellansche Wolken]]
# [[Via lactea]]
# [[Galaxias Andromedae]]
# [[Nebula Trianguli]]
# [[Systema solare]]
# [[Sol]]
# [[Mercurius (planeta)]]
# [[Venus (planeta)]]
# [[Tellus (planeta)]]
# [[Luna]]
# [[Mars (planeta)]]
# [[Deimus]]
# [[Phobus]]
# [[Cingulus asteroidum]]
# [[Ceres (planetulus)]]
# [[Iuppiter (planeta)]]
# [[Io (satelles)]]
# [[Europa (satelles)]]
# [[Ganymedes (satelles)]]
# [[Callisto (satelles)]]
# [[Saturnus (planeta)]]
# [[Enceladus (satelles)]]
# [[Titan (satelles)]]
# [[Uranus (planeta)]]
# [[Neptunus (planeta)]]
# [[Triton (satelles)]]
# [[Pluto (planetulus)]]
# [[Charon (satelles)]]
# [[Eris (planetulus)]]
# [[Makemake (planetulus)]]
# [[Haumea (planetulus)]]
# [[Zona Kuiperi]]
# [[Nubes Oort]]
# [[PSR B1257+12 c]]
# [[51 Pegasi b]]
# [[Sirius]]
# [[Canopus]]
# [[Arcturus]]
# [[Alpha Centauri]]
# [[Vega]]
# [[Beta Orionis]]
# [[Procyon]]
# [[Achernar]]
# [[Alpha Orionis]]
# [[Capella (astronomia)]]
# [[Altair]]
# [[Aldebaran]]
# [[Spica (stella)]]
# [[Antares]]
# [[Pollux (astronomia)]]
# [[Fomalhaut]]
# [[Deneb]]
# [[:en:RR Lyrae]] [[:fr:RR Lyrae]] [[:it:RR Lyrae]] [[:de:RR Lyrae]]
# [[Alpha Crucis]]
# [[Beta Centauri]]
# [[Algol (stella)]]
# [[Delta Cephei]]
# [[Polaris]]
# [[3C 273]]
# [[:en:Crab Nebula]] [[:fr:Nébuleuse du Crabe]] [[:it:Nebulosa Granchio]] [[:de:Krebsnebel]]
{{Div col end}}
==== Mechanica caelestis ====
{{Div col|cols=4}}
# [[:en:Celestial mechanics]] [[:fr:Mécanique céleste]] [[:it:Meccanica celeste]] [[:de:Himmelsmechanik]]
# [[Eclipsis]]
# [[Defectio lunae]]
# [[Defectio solis]]
# [[:en:Ephemeris]] [[:fr:Éphéméride (astronomie)]] [[:it:Effemeridi]] [[:de:Ephemeriden]]
# [[Epocha (astronomia)]]
# [[Celeritas fugae]]
# [[:en:Equatorial coordinate system]] [[:fr:Système de coordonnées équatoriales]] [[:it:Sistema di coordinate equatoriali]] [[:de:Äquatoriales Koordinatensystem]]
# [[:en:Gravity assist]] [[:fr:Assistance gravitationnelle]] [[:it:Fionda gravitazionale]] [[:de:Swing-by]]
# [[Leges Keplerianae]]
# [[:en:Lagrange point]] [[:fr:Point de Lagrange]] [[:it:Punti di Lagrange]] [[:de:Lagrange-Punkte]]
# [[Satelles]]
# [[Orbita]]
# [[:en:Geostationary orbit]] [[:fr:Orbite géostationnaire]] [[:it:Orbita geostazionaria]]
# [[:en:Low Earth orbit]] [[:fr:Orbite terrestre basse]] [[:it:Orbita terrestre bassa]] [[:de:Niedrige Erdumlaufbahn]]
# [[:en:Orbital elements]] [[:fr:Éléments orbitaux]] [[:it:Parametri orbitali]] [[:de:Bahnelement]]
# [[:en:Orbital eccentricity]] [[:fr:Excentricité orbitale]] [[:it:Eccentricità orbitale]] [[:de:Exzentrizität (Astronomie)]]
# [[:en:Orbital mechanics]] [[:fr:Mécanique spatiale]] [[:it:Astrodinamica]] [[:de:Raumflugmechanik]]
# [[:en:Occultation]] [[:fr:Occultation]] [[:it:Occultazione]] [[:de:Okkultation]]
# [[:en:Two-body problem]] [[:fr:Problème à deux corps]] [[:it:Problema dei due corpi]] [[:de:Zweikörperproblem]]
{{Div col end}}
==== Astronomia galaxiae et astronomia extra galaxiam ====
{{Div col|cols=4}}
# [[Foramen nigrum]]
# [[Radius Schwarzschildianus]]
# [[:en:Supermassive black hole]] [[:fr:Trou noir supermassif]] [[:it:Buco nero supermassiccio]] [[:de:Supermassereiches Schwarzes Loch]]
# [[Radiatio cosmica]]
# [[:en:Dark nebula]] [[:fr:Nébuleuse obscure]] [[:it:Nebulosa oscura]] [[:de:Dunkelwolke]]
# [[Galaxias]]
# [[:en:Galaxy cluster]] [[:fr:Amas de galaxies]] [[:it:Ammasso di galassie]] [[:de:Galaxienhaufen]]
# [[:en:Galaxy group]] [[:fr:Groupe de galaxies]] [[:it:Gruppo di galassie]] [[:de:Galaxiengruppe]]
# [[:en:Supercluster]] [[:fr:Superamas de galaxies]] [[:it:Superammasso di galassie]] [[:de:Superhaufen]]
# [[:en:Great Attractor]] [[:fr:Grand attracteur]] [[:it:Grande Attrattore]] [[:de:Großer Attraktor]]
# [[:en:H II region]] [[:fr:Région HII]] [[:it:Regione H II]] [[:de:H-II-Gebiet]]
# [[:en:Interstellar medium]] [[:fr:Milieu interstellaire]] [[:it:Mezzo interstellare]] [[:de:Interstellares Medium]]
# [[:en:Molecular cloud]] [[:fr:Nuage moléculaire]] [[:it:Nube molecolare]] [[:de:Molekülwolke]]
# [[Nebula (astronomia)]]
# [[Spatium (astronomia)]]
# [[Ventus solaris]]
# [[Cumulus stellarum]]
# [[Cumulus stellarum globosus]]
# [[Cumulus stellarum apertus]]
# [[:en:Stellar association]] [[:fr:Association stellaire]] [[:it:Associazione stellare]] [[:de:Sternassoziation]]
# [[:en:Galaxy morphological classification]] [[:fr:Classification de Vaucouleurs]] [[:de:Morphologische Klassifizierung von Galaxien]]
# [[:en:Dwarf galaxy]] [[:fr:Galaxie naine]] [[:it:Galassia nana]] [[:de:Zwerggalaxie]]
# [[:en:Elliptical galaxy]] [[:fr:Galaxie elliptique]] [[:it:Galassia ellittica]] [[:de:Elliptische Galaxie]]
# [[:en:Irregular galaxy]] [[:fr:Galaxie irrégulière]] [[:it:Galassia irregolare]] [[:de:Irreguläre Galaxie]]
# [[:en:Lenticular galaxy]] [[:fr:Galaxie lenticulaire]] [[:it:Galassia lenticolare]] [[:de:Linsenförmige Galaxie]]
# [[:en:Spiral galaxy]] [[:fr:Galaxie spirale]] [[:it:Galassia a spirale]] [[:de:Spiralgalaxie]]
# [[:en:Active galactic nucleus]] [[:fr:Galaxie active]] [[:it:Galassia attiva]] [[:de:Aktiver Galaxienkern]]
# [[:en:Blazar]] [[:fr:Blazar]] [[:it:Blazar]] [[:de:Blazar]]
# [[Quasar]]
# [[:en:Radio galaxy]] [[:fr:Radiogalaxie]] [[:it:Radiogalassia]] [[:de:Radiogalaxie]]
# [[:en:Seyfert galaxy]] [[:fr:Galaxie de Seyfert]] [[:it:Galassia di Seyfert]] [[:de:Seyfertgalaxie]]
# [[:en:Starburst galaxy]] [[:fr:Galaxie à sursauts de formation d'étoiles]] [[:it:Galassia starburst]] [[:de:Starburstgalaxie]]
{{Div col end}}
==== Astronomia per observationem ====
# [[:en:Absolute magnitude]] [[:fr:Magnitude absolue]] [[:it:Magnitudine assoluta]] [[:de:Absolute Helligkeit]]
# [[Magnitudo apparens]]
# [[Observatorium]]
==== Cosmologia physica ====
{{Div col|cols=4}}
# [[Cosmologia]]
# [[:en:Age of the universe]] [[:fr:Âge de l'Univers]] [[:it:Età dell'universo]] [[:de:Weltalter]]
# [[Immanis diruptio]]
# [[Cosmica radiatio micrometrica primordialis]]
# [[:en:Dark energy]] [[:fr:Énergie sombre]] [[:it:Energia oscura]] [[:de:Dunkle Energie]]
# [[Materia nigra]]
# [[:en:Formation and evolution of the Solar System]] [[:fr:Formation et évolution du Système solaire]] [[:it:Formazione ed evoluzione del sistema solare]] [[:de:Entstehung des Sonnensystems]]
# [[:en:Galaxy formation and evolution]] [[:fr:Formation et évolution des galaxies]] [[:it:Formazione ed evoluzione galattica]]
# [[:en:Hubble's law]] [[:fr:Loi de Hubble-Lemaître]] [[:it:Legge di Hubble]]
# [[:en:Solar Nebula]] [[:fr:Nébuleuse solaire]] [[:it:Nebulosa solare]] [[:de:Sonnennebel]]
# [[:en:Nebular hypothesis]] [[:fr:Hypothèse de la nébuleuse]] [[:de:Nebularhypothese]]
# [[Motus ad rubrum]]
# [[Universum]]
# [[:en:Observable universe]] [[:fr:Univers observable]] [[:it:Universo osservabile]] [[:de:Beobachtbares Universum]]
{{Div col end}}
==== Scientiae planetarum ====
{{Div col|cols=4}}
# [[Asteroides]]
# [[Cometes]]
# [[Planeta extrasolaris]]
# [[Planeta minor]]
# [[Planeta]]
# [[Planetulus]]
# [[Planeta iovialis]]
# [[Planeta terrestris]]
{{Div col end}}
==== Astronomia stellarum ====
{{Div col|cols=4}}
# [[Stella]]
# [[Pumilio fusca]]
# [[Zona habitabilis]]
# [[:en:Gamma-ray burst]] [[:fr:Sursaut gamma]] [[:it:Lampo gamma]] [[:de:Gammablitz]]
# [[Diagramma Hertzsprung-Russell]]
# [[:en:Metallicity]] [[:fr:Métallicité]] [[:it:Metallicità]] [[:de:Metallizität]]
# [[:en:Planetary system]] [[:fr:Système planétaire]] [[:it:Sistema planetario]] [[:de:Planetensystem]]
# [[Classis spectralis]]
# [[:en:Stellar evolution]] [[:fr:Évolution stellaire]] [[:it:Evoluzione stellare]]
# [[Nebula planetaria]]
# [[:en:Star formation]] [[:fr:Naissance des étoiles]] [[:it:Formazione stellare]] [[:de:Sternentstehung]]
# [[Series principalis]]
# [[:en:Protostar]] [[:fr:Protoétoile]] [[:it:Protostella]] [[:de:Protostern]]
# [[Stella gigantea rubra]]
# [[:en:Giant star]] [[:fr:Étoile géante]] [[:it:Stella gigante]] [[:de:Riesenstern]]
# [[:en:Supergiant]] [[:fr:Étoile supergéante]] [[:it:Stella supergigante]]
# [[:en:Wolf–Rayet star]] [[:fr:Étoile Wolf-Rayet]] [[:it:Stella di Wolf-Rayet]] [[:de:Wolf-Rayet-Stern]]
# [[Stella degener]]
# [[Pumilio alba]]
# [[Stella neutronica]]
# [[:en:Stellar black hole]] [[:fr:Trou noir stellaire]] [[:it:Buco nero stellare]] [[:de:Stellares Schwarzes Loch]]
# [[:en:Stellar kinematics]] [[:fr:Cinématique stellaire]] [[:it:Cinematica stellare]]
# [[:en:Stellar magnetic field]] [[:fr:Champ magnétique stellaire]] [[:it:Campo magnetico stellare]]
# [[:en:Stellar nucleosynthesis]] [[:fr:Nucléosynthèse stellaire]] [[:it:Nucleosintesi stellare]]
# [[:en:Stellar rotation]] [[:fr:Rotation stellaire]] [[:it:Rotazione stellare]] [[:de:Sternrotation]]
# [[:en:Star system]] [[:fr:Système stellaire]] [[:it:Sistema stellare]]
# [[Stella binaria]]
# [[:en:Circumstellar disc]] [[:fr:Disque circumstellaire]] [[:it:Disco circumstellare]]
# [[:en:Variable star]] [[:fr:Étoile variable]] [[:it:Stella variabile]] [[:de:Veränderlicher Stern]]
# [[Stella variabilis Cepheis]]
# [[Nova]]
# [[Pulsar]]
# [[Supernova]]
{{Div col end}}
=== Chemia ===
{{Div col|cols=4}}
# [[:en:Antioxidant]] [[:fr:Antioxydant]] [[:it:Antiossidante]] [[:de:Antioxidans]]
# [[Cyclus acidi citrici]]
# [[:en:Concentration]] [[:fr:Concentration (opération chimique)]] [[:it:Concentrazione (chimica)]] [[:de:Konzentration (Chemie)]]
# [[Destillatio]]
# [[:en:Electronegativity]] [[:fr:Électronégativité]] [[:it:Elettronegatività]] [[:de:Elektronegativität]]
# [[Radix (chemia)]]
# [[Fluorescentia]]
# [[Glycolysis]]
# [[Hydroxidum]]
# [[:en:Hydrophobe]] [[:fr:Hydrophobie (physique)]] [[:de:Hydrophobie]]
# [[:en:Monosaccharide]] [[:fr:Ose]] [[:it:Monosaccaridi]] [[:de:Monosaccharide]]
# [[:en:Polymerization]] [[:fr:Polymérisation]] [[:it:Polimerizzazione]] [[:de:Polymerisation]]
# [[:en:Polymerase chain reaction]] [[:fr:Réaction en chaîne par polymérase]] [[:it:Reazione a catena della polimerasi]] [[:de:Polymerase-Kettenreaktion]]
# [[Phlogiston]]
# [[:en:Polysaccharide]] [[:fr:Polysaccharide]] [[:it:Polisaccaridi]] [[:de:Polysaccharide]]
# [[:en:Stoichiometry]] [[:fr:Stœchiométrie]] [[:it:Stechiometria]] [[:de:Stöchiometrie]]
# [[Tritium (chemia)]]
# [[:en:Radionuclide]] [[:fr:Radioisotope]] [[:it:Radionuclide]] [[:de:Radionuklid]]
# [[:en:Solvent]] [[:fr:Solvant]] [[:it:Solvente]] [[:de:Lösungsmittel]]
# [[:en:Covalent radius]] [[:fr:Rayon de covalence]] [[:it:Raggio covalente]] [[:de:Kovalenter Radius]]
# [[:en:Oxidation state]] [[:fr:Nombre d'oxydation]] [[:it:Stato di ossidazione]] [[:de:Oxidationszahl]]
# [[:en:Vulcanization]] [[:fr:Vulcanisation]] [[:it:Vulcanizzazione]] [[:de:Vulkanisation]]
# [[:en:Geochemistry]] [[:fr:Géochimie]] [[:it:Geochimica]] [[:de:Geochemie]]
# [[:en:Carbon cycle]] [[:fr:Cycle du carbone]] [[:it:Ciclo del carbonio]] [[:de:Kohlenstoffzyklus]]
# [[:en:Eutrophication]] [[:fr:Eutrophisation]] [[:it:Eutrofizzazione]] [[:de:Eutrophierung]]
# [[:en:Phase diagram]] [[:fr:Diagramme de phase]] [[:it:Diagramma di fase]] [[:de:Phasendiagramm]]
# [[:en:Van der Waals radius]] [[:fr:Rayon de van der Waals]] [[:it:Raggio di van der Waals]] [[:de:Van-der-Waals-Radius]]
# [[:en:Macromolecule]] [[:fr:Macromolécule]] [[:it:Macromolecola]] [[:de:Makromolekül]]
# [[:en:Surfactant]] [[:fr:Tensioactif]] [[:it:Tensioattivo]] [[:de:Tensid]]
# [[:en:Parts per million]] [[:fr:Partie par million]] [[:it:Parti per milione]] [[:de:Parts per million]]
# [[Glycoproteinum]]
# [[:en:Oxidizing agent]] [[:fr:Oxydant]] [[:it:Ossidante]] [[:de:Oxidationsmittel]]
# [[:en:Poisson's ratio]] [[:fr:Coefficient de Poisson]] [[:it:Coefficiente di Poisson]] [[:de:Poissonzahl]]
# [[Destillatio sicca]]
# [[:en:Electrophoresis]] [[:fr:Électrophorèse]] [[:it:Elettroforesi]] [[:de:Elektrophorese]]
# [[:en:Valence electron]] [[:fr:Électron de valence]] [[:de:Valenzelektron]]
# [[:en:Adhesion]] [[:fr:Adhésion]] [[:it:Adesione]] [[:de:Adhäsion]]
# [[:en:Tear gas]] [[:fr:Gaz lacrymogène]] [[:it:Gas lacrimogeno]] [[:de:Reizstoff]]
# [[:en:Valence (chemistry)]] [[:fr:Valence (chimie)]] [[:it:Valenza (chimica)]] [[:de:Wertigkeit (Chemie)]]
# [[:en:Cosmic dust]] [[:fr:Poussière cosmique]] [[:de:Kosmischer Staub]]
# [[:en:IUPAC nomenclature of chemistry]] [[:fr:Nomenclature de l'UICPA]]
# [[:en:Radical (chemistry)]] [[:fr:Radical (chimie)]] [[:it:Radicale libero]] [[:de:Radikal (Chemie)]]
# [[:en:Isomer]] [[:fr:Isomère]] [[:de:Isomer]]
{{Div col end}}
==== Res generales ====
{{Div col|cols=4}}
# [[Chemia]]
# [[:en:Agricultural chemistry]] [[:fr:Chimie agricole]] [[:it:Agrochimica]] [[:de:Agrochemie]]
# [[Biochemia]]
# [[:en:Computational chemistry]] [[:fr:Chimie numérique]] [[:it:Chimica computazionale]]
# [[Electrochemia]]
# [[Electrolysis]]
# [[:en:Environmental chemistry]] [[:fr:Chimie environnementale]] [[:it:Chimica ambientale]] [[:de:Umweltchemie]]
# [[:en:Forensic science]] [[:fr:Science forensique]] [[:it:Scienza forense]] [[:de:Forensik]]
# [[Chemia inorganica]]
# [[:en:Materials science]] [[:fr:Science des matériaux]] [[:it:Scienza dei materiali]] [[:de:Materialwissenschaft und Werkstofftechnik]]
# [[:en:Medicinal chemistry]] [[:fr:Chimie pharmaceutique]] [[:de:Medizinische Chemie]]
# [[:en:Nuclear chemistry]] [[:fr:Chimie nucléaire]] [[:it:Chimica nucleare]] [[:de:Kernchemie]]
# [[:en:Table of nuclides]] [[:fr:Carte des nucléides]] [[:it:Tabella di nuclidi]] [[:de:Nuklidkarte]]
# [[Chemia organica]]
# [[Chemia organometallica]]
# [[:en:Photochemistry]] [[:fr:Photochimie]] [[:it:Fotochimica]] [[:de:Photochemie]]
# [[Chemia physica]]
# [[:en:Polymer chemistry]] [[:fr:Chimie macromoléculaire]] [[:it:Chimica dei polimeri e delle macromolecole]] [[:de:Polymerchemie]]
# [[Chemia quantica]]
# [[Alchemia]]
# [[Vinculum chemicum]]
# [[:en:Ionic bonding]] [[:fr:Liaison ionique]] [[:it:Legame ionico]] [[:de:Ionische Bindung]]
# [[:en:Covalent bond]] [[:fr:Liaison covalente]] [[:it:Legame covalente]] [[:de:Kovalente Bindung]]
# [[:en:Metallic bonding]] [[:fr:Liaison métallique]] [[:it:Legame metallico]] [[:de:Metallische Bindung]]
# [[:en:Hydrogen bond]] [[:fr:Liaison hydrogène]] [[:it:Legame a idrogeno]] [[:de:Wasserstoffbrückenbindung]]
# [[:en:Intermolecular force]] [[:fr:Force intermoléculaire]] [[:it:Legami intermolecolari]] [[:de:Zwischenmolekulare Kräfte]]
# [[Molecula]]
# [[Ars chemica]]
# [[:en:Chemical industry]] [[:fr:Industrie chimique]] [[:it:Industria chimica]] [[:de:Chemische Industrie]]
# [[Reactio chemica]]
# [[:en:Acid–base reaction]] [[:fr:Réaction acido-basique]] [[:it:Reazione acido-base]] [[:de:Säure-Base-Reaktion]]
# [[Catalysis]]
# [[:en:Chemical equation]] [[:fr:Équation chimique]] [[:it:Equazione chimica]] [[:de:Reaktionsgleichung]]
# [[:en:Chemical equilibrium]] [[:fr:Équilibre chimique]] [[:it:Equilibrio chimico]] [[:de:Chemisches Gleichgewicht]]
# [[Formula chemica]]
# [[:en:Chemical kinetics]] [[:fr:Cinétique chimique]] [[:it:Cinetica chimica]] [[:de:Kinetik (Chemie)]]
# [[:en:Combustion]] [[:fr:Combustion]] [[:it:Combustione]] [[:de:Verbrennung (Chemie)]]
# [[Ignis]]
# [[:en:Double displacement reaction]] [[:fr:Métathèse (chimie)]] [[:it:Metatesi (chimica)]] [[:de:Metathese (Chemie)]]
# [[:en:Reaction mechanism]] [[:fr:Mécanisme réactionnel]] [[:it:Meccanismo di reazione]] [[:de:Reaktionsmechanismus]]
# [[:en:Redox]] [[:fr:Réaction d'oxydoréduction]] [[:it:Ossidoriduzione]] [[:de:Redoxreaktion]]
# [[:en:Corrosion]] [[:fr:Corrosion]] [[:it:Corrosione]] [[:de:Korrosion]]
# [[:en:Substitution reaction]] [[:fr:Réaction de substitution]] [[:it:Reazione di sostituzione]] [[:de:Substitutionsreaktion]]
# [[:en:Chemical substance]] [[:fr:Substance chimique]] [[:it:Sostanza pura]] [[:de:Chemischer Stoff]]
# [[:en:Chemical synthesis]] [[:fr:Synthèse chimique]] [[:it:Sintesi chimica]] [[:de:Synthese (Chemie)]]
# [[Chemicus]]
# [[:en:Conservation of mass]] [[:fr:Conservation de la masse]] [[:it:Legge della conservazione della massa (fisica)]] [[:de:Massenerhaltungssatz]]
# [[Pyrotechnia]]
# [[Spectaculum pyrotechnicum]]
{{Div col end}}
==== Chemia analytica ====
{{Div col|cols=4}}
# [[Chemia analytica]]
# [[Chromatographia]]
# [[:en:Mass spectrometry]] [[:fr:Spectrométrie de masse]] [[:it:Spettrometria di massa]] [[:de:Massenspektrometrie]]
# [[:en:Spectroscopy]] [[:fr:Spectroscopie]] [[:it:Spettroscopia]] [[:de:Spektroskopie]]
# [[:en:Absorption spectrum]] [[:it:Spettro di assorbimento]] [[:de:Absorptionsspektrum]]
# [[Spectroscopia absorptionis]]
{{Div col end}}
==== Materies chemicales ====
{{Div col|cols=4}}
# [[:en:Material]] [[:fr:Matériau]] [[:it:Materiale]] [[:de:Material (Betriebswirtschaft)]]
# [[Argilla]]
# [[Vitrum]]
# [[Oleum (generale)]]
# [[Polymerum]]
# [[Minerale]]
# [[Gypsum]]
# [[Sal]]
# [[:en:Silicate]] [[:fr:Silicate]]
# [[Adamas]]
# [[Plumbago]]
# [[Quarzum]]
# [[Oxidum]]
# [[:en:Peroxide]] [[:fr:Peroxyde]] [[:it:Perossidi]] [[:de:Peroxide]]
# [[Ozonum]]
# [[:en:Carbonate]] [[:fr:Carbonate]] [[:it:Carbonati]] [[:de:Carbonate]]
# [[:en:Chloride]] [[:fr:Chlorure]] [[:it:Cloruro]] [[:de:Chloride]]
# [[:en:Nitrate]] [[:fr:Nitrate]] [[:it:Nitrato]] [[:de:Nitrate]]
# [[:en:Sulfate]] [[:fr:Sulfate]] [[:it:Solfato]] [[:de:Sulfate]]
# [[:en:Organophosphorus chemistry]] [[:fr:Composé organophosphoré]] [[:it:Composto organofosforico]]
# [[:en:Organosilicon chemistry]] [[:fr:Composé organosilicié]] [[:de:Siliciumorganische Verbindungen]]
# [[:en:Silicone]] [[:fr:Silicone]] [[:it:Siliconi]] [[:de:Silikone]]
# [[:en:Organosulfur chemistry]] [[:fr:Composé organosulfuré]] [[:de:Organoschwefelverbindungen]]
# [[:en:Thiol]] [[:fr:Thiol]] [[:it:Tioli]] [[:de:Thiole]]
# [[Ester]]
# [[Aether (chemica)]]
# [[Hydrocarboneum]]
# [[:en:Aromatic compound]] [[:fr:Composé aromatique]] [[:it:Composti aromatici]] [[:de:Aromaten]]
# [[Alkinum]]
{{Div col end}}
===== Elementa =====
{{Div col|cols=4}}
# [[Elementum chemicum]]
# [[Index elementorum chemicorum]]
# [[Numerus atomicus]]
# [[Massa atomica]]
# [[Systema periodicum]]
# [[Periodus (systema periodicum)]]
# [[Metallum]]
# [[Metalla alcalica]]
# [[Metalla alcalica terrena]]
# [[Lanthanida]]
# [[Actinida]]
# [[Metalla transitionis]]
# [[:en:Group 3 element]] [[:fr:Groupe 3 du tableau périodique]] [[:it:Elementi del gruppo 3]] [[:de:Scandiumgruppe]]
# [[:en:Group 4 element]] [[:fr:Groupe 4 du tableau périodique]] [[:it:Elementi del gruppo 4]] [[:de:Titangruppe]]
# [[:en:Group 5 element]] [[:fr:Groupe 5 du tableau périodique]] [[:it:Elementi del gruppo 5]] [[:de:Vanadiumgruppe]]
# [[:en:Group 6 element]] [[:fr:Groupe 6 du tableau périodique]] [[:it:Elementi del gruppo 6]] [[:de:Chromgruppe]]
# [[Metalla nobilia]]
# [[:en:Group 11 element]] [[:fr:Groupe 11 du tableau périodique]] [[:it:Elementi del gruppo 11]] [[:de:Kupfergruppe]]
# [[:en:Group 12 element]] [[:fr:Groupe 12 du tableau périodique]] [[:it:Elementi del gruppo 12]] [[:de:Zinkgruppe]]
# [[Metalloides]]
# [[Non-metallum]]
# [[:en:Boron group]] [[:fr:Groupe 13 du tableau périodique]] [[:it:Gruppo del boro]] [[:de:Borgruppe]]
# [[:en:Carbon group]] [[:fr:Groupe 14 du tableau périodique]] [[:it:Gruppo del carbonio]] [[:de:Kohlenstoffgruppe]]
# [[:en:Pnictogen]] [[:fr:Pnictogène]] [[:it:Gruppo dell'azoto]] [[:de:Stickstoffgruppe]]
# [[Chalcogenia (elementa)]]
# [[Halogenia]]
# [[Gasia nobilia]]
# [[Elementum periodi primae]]
# [[Elementum periodi secundae]]
# [[Elementum periodi tertiae]]
# [[Hydrogenium]]
# [[Helium]]
# [[Lithium]]
# [[Beryllium]]
# [[Borium]]
# [[Carbonium]]
# [[Nitrogenium]]
# [[Oxygenium]]
# [[Fluorum]]
# [[Neon]]
# [[Natrium]]
# [[Magnesium]]
# [[Aluminium]]
# [[Silicium]]
# [[Phosphorus]]
# [[Sulphur]]
# [[Chlorum]]
# [[Argon]]
# [[Kalium]]
# [[Calcium]]
# [[Scandium]]
# [[Titanium]]
# [[Vanadium]]
# [[Chromium]]
# [[Manganum]]
# [[Ferrum]]
# [[Cobaltum]]
# [[Niccolum]]
# [[Cuprum]]
# [[Zincum]]
# [[Gallium]]
# [[Germanium]]
# [[Arsenicum]]
# [[Selenium]]
# [[Bromium]]
# [[Krypton]]
# [[Rubidium]]
# [[Strontium]]
# [[Yttrium]]
# [[Zirconium]]
# [[Niobium]]
# [[Molybdenum]]
# [[Technetium]]
# [[Ruthenium]]
# [[Rhodium]]
# [[Palladium]]
# [[Argentum]]
# [[Cadmium]]
# [[Indium]]
# [[Stannum]]
# [[Stibium]]
# [[Tellurium]]
# [[Iodum]]
# [[Xenon]]
# [[Caesium]]
# [[Barium (elementum)]]
# [[Lanthanum]]
# [[Cerium]]
# [[Praseodymium]]
# [[Neodymium]]
# [[Promethium]]
# [[Samarium]]
# [[Europium]]
# [[Gadolinium]]
# [[Terbium]]
# [[Dysprosium]]
# [[Holmium]]
# [[Erbium]]
# [[Thulium]]
# [[Ytterbium]]
# [[Lutetium]]
# [[Hafnium]]
# [[Tantalum]]
# [[Wolframium]]
# [[Rhenium]]
# [[Osmium]]
# [[Iridium]]
# [[Platinum]]
# [[Aurum]]
# [[Hydrargyrum]]
# [[Thallium]]
# [[Plumbum]]
# [[Bisemutum]]
# [[Polonium]]
# [[Astatium]]
# [[Radon]]
# [[Francium]]
# [[Radium]]
# [[Actinium]]
# [[Thorium]]
# [[Protactinium]]
# [[Uranium]]
# [[Neptunium]]
# [[Plutonium]]
# [[Americium]]
# [[Curium]]
# [[Berkelium]]
# [[Californium]]
# [[Einsteinium]]
# [[Fermium]]
# [[Mendelevium]]
# [[Nobelium]]
# [[Lawrencium]]
# [[Rutherfordium]]
# [[Dubnium]]
# [[Seaborgium]]
# [[Bohrium]]
# [[Hassium]]
# [[Meitnerium]]
# [[Darmstadtium]]
# [[Roentgenium]]
# [[Copernicium]]
# [[Nihonium]]
# [[Flerovium]]
# [[Moscovium]]
# [[Livermorium]]
# [[Tennessine]]
# [[Oganesson]]
{{Div col end}}
===== Composita chemica =====
{{Div col|cols=4}}
# [[Compositum chemicum]]
# [[Acidum]]
# [[Acidum aceticum]]
# [[:en:Boric acid]] [[:fr:Acide borique]] [[:it:Acido borico]] [[:de:Borsäure]]
# [[Acidum citricum]]
# [[Acidum hydrochloricum]]
# [[:en:Hydrofluoric acid]] [[:fr:Acide fluorhydrique]] [[:it:Acido fluoridrico]] [[:de:Flusssäure]]
# [[Acidum lacticum]]
# [[Acidum nitricum]]
# [[Acidum phosphoricum]]
# [[Acidum sulphuricum]]
# [[:en:Tannic acid]] [[:fr:Acide tannique]] [[:it:Acido tannico]] [[:de:Tanninsäure]]
# [[Alkali]]
# [[Basis (chemia)]]
# [[Compositio inorganica]]
# [[Ammonia]]
# [[Carbonii dioxidum]]
# [[Carbonii monoxidum]]
# [[Aqua]]
# [[:en:Organic compound]] [[:fr:Composé organique]] [[:it:Composto organico]] [[:de:Organische Verbindung]]
# [[Acetone]]
# [[Alcohol]]
# [[Aldehydum]]
# [[Alcanum]]
# [[Alkenum]]
# [[:en:Amide]] [[:fr:Amide]] [[:it:Ammidi]] [[:de:Amide]]
# [[:en:Amine]] [[:fr:Amine (chimie)]] [[:it:Ammine]] [[:de:Amine]]
# [[Benzenum]]
# [[Butanum]]
# [[Ethanum]]
# [[Caffeinum]]
# [[Acidum carboxylicum]]
# [[:en:Chlorofluorocarbon]] [[:fr:Chlorofluorocarbure]] [[:de:Fluorchlorkohlenwasserstoffe]]
# [[Cocainum]]
# [[Ethanolum]]
# [[Ethenum]]
# [[Methanal]]
# [[Fructosum]]
# [[Glucosum]]
# [[:en:Haloalkane]] [[:fr:Halogénoalcane]] [[:it:Alogenuri alchilici]]
# [[Ketone]]
# [[Methanum]]
# [[Methanol]]
# [[Nicotinum]]
# [[Phenolum]]
# [[Propanum]]
# [[:en:Propylene]] [[:fr:Propène]] [[:it:Propilene]] [[:de:Propen]]
# [[:en:Syngas]] [[:fr:Gaz de synthèse]] [[:it:Gas di sintesi]] [[:de:Synthesegas]]
# [[Sal (chemia)]]
# [[:en:Alum]] [[:fr:Alun]] [[:it:Allume]] [[:de:Alaune]]
# [[:en:Ammonium nitrate]] [[:fr:Nitrate d'ammonium]] [[:it:Nitrato d'ammonio]] [[:de:Ammoniumnitrat]]
# [[:en:Ammonium sulfate]] [[:fr:Sulfate d'ammonium]] [[:it:Solfato d'ammonio]] [[:de:Ammoniumsulfat]]
# [[Carbonatum calcii]]
# [[:en:Calcium chloride]] [[:fr:Chlorure de calcium]] [[:it:Cloruro di calcio]] [[:de:Calciumchlorid]]
# [[:en:Magnesium sulfate]] [[:fr:Sulfate de magnésium]] [[:it:Solfato di magnesio]] [[:de:Magnesiumsulfat]]
# [[Hydroxidum kalii]]
# [[:en:Potassium nitrate]] [[:fr:Nitrate de potassium]] [[:it:Nitrato di potassio]] [[:de:Kaliumnitrat]]
# [[:en:Sodium bicarbonate]] [[:fr:Bicarbonate de sodium]] [[:it:Bicarbonato di sodio]] [[:de:Natriumhydrogencarbonat]]
# [[:en:Sodium carbonate]] [[:fr:Carbonate de sodium]] [[:it:Carbonato di sodio]] [[:de:Natriumcarbonat]]
# [[Natrii chloridum]]
# [[Lixivium]]
# [[:en:Sodium nitrate]] [[:fr:Nitrate de sodium]] [[:it:Nitrato di sodio]] [[:de:Natriumnitrat]]
# [[:en:Sodium metasilicate]] [[:fr:Silicate de sodium]] [[:it:Silicato di sodio]] [[:de:Natriummetasilikat]]
# [[Natrii sulphas]]
# [[:en:Titanium dioxide]] [[:fr:Dioxyde de titane]] [[:it:Biossido di titanio]] [[:de:Titan(IV)-oxid]]
{{Div col end}}
===== Mixturae chemicae =====
{{Div col|cols=4}}
# [[Mixtura]]
# [[:en:Aerosol]] [[:fr:Aérosol]] [[:it:Aerosol]] [[:de:Aerosol]]
# [[:en:Colloid]] [[:fr:Colloïde]] [[:it:Colloide]] [[:de:Kolloid]]
# [[:en:Dispersion (chemistry)]] [[:fr:Dispersion (chimie)]] [[:it:Dispersione (chimica)]] [[:de:Dispersion (Chemie)]]
# [[:en:Emulsion]] [[:fr:Émulsion]] [[:it:Emulsione]] [[:de:Emulsion]]
# [[:en:Foam]] [[:fr:Mousse (matière)]] [[:it:Schiuma]] [[:de:Schaum]]
# [[Gel]]
# [[Solutio (chemia)]]
# [[:en:Suspension (chemistry)]] [[:fr:Suspension (chimie)]] [[:it:Sospensione (chimica)]] [[:de:Suspension (Chemie)]]
# [[Vapor]]
# [[Mixtura metallica]]
# [[:en:Amalgam (chemistry)]] [[:fr:Amalgame (métallurgie)]] [[:it:Amalgama]] [[:de:Amalgam]]
# [[Orichalcum]]
# [[Aes (mixtura)]]
# [[Fictile]]
# [[:en:Cast iron]] [[:fr:Fonte (métallurgie)]] [[:it:Ghisa]] [[:de:Gusseisen]]
# [[:en:Duralumin]] [[:fr:Duralium]] [[:it:Duralluminio]] [[:de:Duraluminium]]
# [[Chalybs]]
# [[:en:Stainless steel]] [[:fr:Acier inoxydable]] [[:it:Acciaio inossidabile]] [[:de:Rostfreier Stahl]]
{{Div col end}}
==== Pharmacia ====
{{Div col|cols=4}}
# [[:en:Tablet (pharmacy)]] [[:fr:Comprimé]] [[:it:Compressa]] [[:de:Tablette]]
# [[:en:Placebo]] [[:fr:Placebo (pharmacologie)]] [[:it:Placebo]] [[:de:Placebo]]
{{Div col end}}
=== Scientia tellustris ===
==== Res generales ====
{{Div col|cols=4}}
# [[Scientia telluris]]
{{Div col end}}
==== Cartographia ====
# [[Cartographia]]
# [[Tabula geographica]]
==== Calamitates naturales ====
{{Div col|cols=4}}
# [[Ruina naturae]]
# [[Labina nivis]]
# [[Siccitas]]
# [[Inundatio]]
# [[Terrae motus]]
# [[Megacyma]]
{{Div col end}}
==== Tellus ====
{{Div col|cols=4}}
# [[Structura Telluris]]
===== Geologia =====
# [[:en:Fold (geology)]] [[:fr:Pli (géologie)]] [[:it:Piega (geologia)]] [[:de:Falte (Geologie)]]
# [[:en:Geological formation]] [[:fr:Formation géologique]] [[:it:Formazione (stratigrafia)]] [[:de:Formation (Geologie)]]
# [[Fossile]]
# [[Geologia]]
# [[Crater illisionis]]
# [[Lithosphaera]]
# [[Cortex Telluris]]
# [[Disiectura]]
# [[Lapis (geologia)]]
# [[Basaltes]]
# [[Silex]]
# [[Saxum igneum]]
# [[Calcarea]]
# [[Magma]]
# [[Saxum metamorphicum]]
# [[Saxum sedimentarium]]
# [[Mineralogia]]
# [[Tectonica laminarum]]
# [[Stratigraphia (geologia)]]
# [[Stratum (geologia)]]
# [[:en:Thrust fault]] [[:fr:Chevauchement]] [[:it:Faglia inversa]] [[:de:Überschiebung]]
# [[:en:Pyroxene]] [[:fr:Pyroxène]] [[:it:Pirosseno]] [[:de:Pyroxengruppe]]
# [[Silicatum]]
# [[Spathum]]
# [[:en:Kaolinite]] [[:fr:Kaolinite]] [[:it:Caolinite]] [[:de:Kaolinit]]
# [[Talcum]]
# [[Mica]]
# [[Asbestus]]
# [[Beryllus]]
# [[Smaragdus]]
# [[Sapphirus]]
# [[Carbunculus]]
# [[Topazium]]
# [[Sucinum]]
# [[Ebur]]
# [[Margarita]]
# [[Petrologia]]
# [[Saxum conglomeratum]]
# [[Glarea]]
# [[Granitum (lapis)]]
# [[Tofus]]
# [[Schistus]]
# [[Marmor]]
# [[Gneissum]]
# [[Tellus (terra)]]
# [[Harena]]
# [[Saxum arenaceum]]
# [[:en:Bauxite]] [[:fr:Bauxite]] [[:it:Bauxite]] [[:de:Bauxit]]
# [[Turfa]]
# [[Quartzites]]
# [[Ardesia]]
# [[Schistus bituminosus]]
===== Geophysica =====
# [[:en:Geodesy]] [[:fr:Géodésie]] [[:it:Geodesia]] [[:de:Geodäsie]]
# [[:en:Geophysics]] [[:fr:Géophysique]] [[:it:Geofisica]] [[:de:Geophysik]]
# [[:en:Earth's magnetic field]] [[:fr:Champ magnétique terrestre]] [[:it:Campo geomagnetico]] [[:de:Erdmagnetfeld]]
# [[Nucleus Telluris interior]]
# [[Nucleus Telluris exterior]]
# [[:en:Earth's mantle]] [[:fr:Manteau terrestre]] [[:it:Mantello terrestre]] [[:de:Erdmantel]]
# [[Sismologia]]
===== Historia geologica =====
# [[Aevum geologicum]]
# [[Pangaea]]
# [[Exstinctio maior]]
# [[Exstinctio Permia Triassica]]
# [[Exstinctio Cretacea-Palaeogenica]]
# [[Aevum glaciale]]
# [[Praecambrium]]
# [[Phanerozoicum]]
# [[Palaeozoicum]]
# [[Cambrium]]
# [[Permium]]
# [[Mesozoicum]]
# [[Triassicum]]
# [[Iurassicum]]
# [[Cretaceum]]
# [[Caenozoicum]]
# [[Quaternarium]]
# [[Holocaenum]]
{{Div col end}}
===== Geomorphologia =====
{{Div col|cols=4}}
# [[Geomorphologia]]
# [[Erosio]]
# [[:en:Mesa]] [[:fr:Mesa (géomorphologie)]] [[:it:Mesa]] [[:de:Tafelberg]]
# [[Stakus]]
# [[:en:Weathering]] [[:fr:Météorisation (géologie)]] [[:it:Degradazione meteorica]] [[:de:Verwitterung]]
# [[Conformatio terrestris]]
# [[Mons]]
# [[Montes continui]]
# [[Alta planities]]
# [[Collis]]
# [[Vallis]]
# [[Planities]]
# [[Conus deiectionis]]
# [[Acta]]
# [[Canno (angustiae)]]
# [[:en:Cliff]] [[:fr:Rempart montagneux]] [[:it:Falesia]] [[:de:Klippe]]
# [[Vallis vere inundata]]
# [[Maeander (versura)]]
# [[Oasis]]
# [[Cataracta (angustiae)]]
# [[Aqua cadens]]
# [[:en:Cirque]] [[:fr:Cirque naturel]] [[:de:Kar (Talform)]]
# [[Dorsum montis]]
# [[Fiordum]]
# [[Speleologia]]
# [[Specus]]
# [[Carstus]]
# [[Atollum]]
# [[Sinus marinus]]
# [[Litus]]
# [[Planities litoralis]]
# [[Scopulus curalii]]
# [[Lacuna (mare)]]
# [[:en:Oceanic trench]] [[:fr:Fosse océanique]] [[:it:Fossa oceanica]] [[:de:Tiefseerinne]]
# [[Paeninsula]]
# [[Isthmus]]
# [[Insula]]
# [[Mons marinus]]
# [[Mons ignifer]]
# [[Caldera]]
# [[Aquae calidae salientes]]
# [[:en:Hotspot (geology)]] [[:fr:Point chaud (géologie)]] [[:it:Punto caldo]] [[:de:Hotspot (Geologie)]]
# [[Iugum oceanicum medium]]
# [[Crater vulcanicus]]
# [[:en:Volcanic plug]] [[:fr:Neck]] [[:it:Neck]]
# [[Tholus vulcanicus]]
# [[:en:Submarine volcano]] [[:fr:Volcan sous-marin]] [[:it:Vulcano sottomarino]] [[:de:Submariner Vulkan]]
# [[:en:Guyot]] [[:fr:Guyot (géologie)]] [[:it:Guyot]] [[:de:Guyot]]
# [[:en:Aeolian processes]]
# [[Thinium]]
# [[Fossa]]
# [[Receptaculum aquae]]
# [[Polra]]
# [[:en:Artificial island]] [[:fr:Île artificielle]] [[:it:Isola artificiale]] [[:de:Künstliche Insel]]
# [[Agger (opus terrestre)]]
# [[:en:Quarry]] [[:fr:Carrière (géologie)]] [[:it:Cava (miniera)]]
# [[:en:Ditch]] [[:fr:Fossé (infrastructure)]] [[:it:Fosso]] [[:de:Wassergraben]]
# [[Aggeratio maritima]]
{{Div col end}}
===== Biomae =====
{{Div col|cols=4}}
# [[Deserta]]
# [[Tundra]]
# [[:en:Heath]] [[:fr:Lande]] [[:it:Landa]] [[:de:Heide (Landschaft)]]
# [[Silva]]
# [[Iungala]]
# [[Mangle]]
# [[Silva borealis]]
# [[Silva tropica]]
# [[Silva pluvialis]]
# [[Silvae pluviales Amazoniae]]
# [[:en:Temperate broadleaf and mixed forests]] [[:fr:Forêts tempérées décidues et mixtes]] [[:it:Foreste di latifoglie e foreste miste temperate]]
# [[:en:Grassland]] [[:fr:Pelouse]] [[:it:Prateria]] [[:de:Grasland]]
# [[:en:Cerrado]] [[:fr:Cerrado]] [[:it:Cerrado]] [[:de:Cerrado (Brasilien)]]
# [[Ager]]
# [[Llanos]]
# [[Pratum]]
# [[Pampa]]
# [[:en:Pasture]] [[:fr:Pâturage]] [[:it:Pascolo]] [[:de:Weide (Tierhaltung)]]
# [[Prataria]]
# [[Sahel]]
# [[Savana]]
# [[Tesqua]]
# [[Locus uliginosus]]
# [[Palus silvestris]]
# [[Palus turfacea]]
# [[Turbaria]]
{{Div col end}}
===== Pedologia vel scientia humi =====
{{Div col|cols=4}}
# [[:en:Pedosphere]] [[:fr:Pédosphère]] [[:de:Pedosphäre]]
# [[:en:Soil formation]] [[:fr:Pédogenèse (géologie)]] [[:it:Pedogenesi]] [[:de:Pedogenese]]
# [[Scientia solorum]]
{{Div col end}}
==== Aer ====
{{Div col|cols=4}}
# [[Aër]]
# [[:en:Atmospheric chemistry]] [[:fr:Chimie atmosphérique]] [[:it:Chimica atmosferica]] [[:de:Atmosphärenchemie]]
# [[:en:Air mass]] [[:fr:Masse d'air]] [[:it:Massa d'aria]] [[:de:Luftmasse (Meteorologie)]]
# [[:en:Atmospheric pressure]] [[:fr:Pression atmosphérique]] [[:it:Pressione atmosferica]] [[:de:Luftdruck]]
# [[Aurora (astronomia)]]
# [[Halos]]
# [[:en:Mirage]] [[:fr:Mirage]] [[:it:Miraggio]]
# [[Arcus caelestis]]
# [[Caelum]]
{{Div col end}}
===== Climatologia =====
{{Div col|cols=4}}
# [[:en:Climatology]] [[:fr:Climatologie]] [[:it:Climatologia]] [[:de:Klimatologie]]
# [[Clima]]
# [[El Niño]]
# [[Calefactio globalis]]
# [[Enumeratio climatum Köppen–Geiger]]
# [[Zona temperata]]
# [[:en:Tropical climate]] [[:fr:Climat tropical]] [[:it:Clima tropicale]] [[:de:Regenklima]]
{{Div col end}}
===== Meteorologia =====
{{Div col|cols=4}}
# [[Meteorologia]]
# [[Barometrum]]
# [[:en:Humidity]] [[:fr:Hygrométrie]] [[:it:Umidità]] [[:de:Luftfeuchtigkeit]]
# [[:en:Weather front]] [[:fr:Front (météorologie)]] [[:it:Fronte meteorologico]] [[:de:Front (Meteorologie)]]
# [[Status caeli]]
# [[Nubes]]
# [[:en:Cirrus cloud]] [[:fr:Cirrus]] [[:it:Cirro]] [[:de:Cirrus (Wolke)]]
# [[Cumulonimbus]]
# [[:en:Cumulus cloud]] [[:fr:Cumulus]] [[:it:Cumulo (nube)]] [[:de:Cumulus]]
# [[Nebula (meteorologia)]]
# [[Praecipitatio]]
# [[Pluvia acida]]
# [[:en:Black ice]] [[:fr:Glace noire]] [[:it:Ghiaccio nero (meteorologia)]] [[:de:Winterglätte]]
# [[Ros]]
# [[Pruina]]
# [[Aqua terrestris]]
# [[Grando]]
# [[Pluvia]]
# [[Nix]]
# [[Tempora anni]]
# [[Ver]]
# [[Aestas]]
# [[Autumnus]]
# [[Hiems]]
# [[Tempus pluviosum]]
# [[:en:Dry season]] [[:fr:Saison sèche]] [[:it:Stagione secca]] [[:de:Trockenzeit]]
# [[Circulatio atmosphaerica]]
# [[Anticyclon]]
# [[Cyclon]]
# [[:en:Hadley cell]] [[:fr:Cellule de Hadley]] [[:it:Cella di Hadley]] [[:de:Hadley-Zelle]]
# [[:en:Polar vortex]] [[:fr:Vortex polaire]] [[:it:Vortice polare]] [[:de:Polarwirbel]]
# [[Procella]]
# [[Blizzard]]
# [[Procella pulveris]]
# [[Fulgur]]
# [[:en:Saffir–Simpson scale]] [[:fr:Échelle de Saffir-Simpson]] [[:it:Scala Saffir-Simpson]] [[:de:Saffir-Simpson-Hurrikan-Windskala]]
# [[Tempestas (meteorologia)]]
# [[Turbo (caelum)]]
# [[Typhon marinus]]
# [[Ventus]]
# [[:en:Beaufort scale]] [[:fr:Échelle de Beaufort]] [[:it:Scala di Beaufort]] [[:de:Beaufortskala]]
# [[:en:Jet stream]] [[:fr:Courant-jet]] [[:it:Corrente a getto]] [[:de:Jetstream]]
# [[Hippalus]]
# [[:en:Sea breeze]] [[:fr:Régime de brise]] [[:it:Brezza]] [[:de:Land-See-Windsystem]]
# [[Venti anniversarii]]
{{Div col end}}
==== Aqua ====
{{Div col|cols=4}}
# [[Hydrosphaera]]
# [[Cryosphaera]]
# [[Glaciologia]]
# [[Firn]]
# [[Glaciarium]]
# [[Glacies]]
# [[Glaciarium continentale]]
# [[Pluteus glaciei]]
# [[Mons glacialis]]
# [[Glacies marina]]
# [[Congelatio aeterna]]
# [[Hydrologia]]
# [[Circulus aquae]]
# [[Hydrographia]]
# [[Flumen]]
# [[Aestuarium]]
# [[Delta fluminis]]
# [[Limnologia]]
# [[Lacus]]
# [[Stagnum]]
# [[Aestus marinus]]
# [[Oceanographia]]
# [[Oceanus]]
# [[Mare]]
# [[Flumen oceani]]
# [[Maris aequor]]
# [[:en:Thermohaline circulation]] [[:fr:Circulation thermohaline]] [[:it:Circolazione termoalina]] [[:de:Thermohaline Zirkulation]]
{{Div col end}}
=== Physica ===
==== Cosmologia ====
{{Div col|cols=4}}
# [[:en:Quantum computer]] [[:fr:Ordinateur quantique]] [[:it:Computer quantistico]] [[:de:Quantencomputer]]
# [[:en:Gravitational lens]] [[:fr:Lentille gravitationnelle]] [[:it:Lente gravitazionale]] [[:de:Gravitationslinseneffekt]]
{{Div col end}}
==== Mechanica caelestis ====
{{Div col|cols=4}}
# [[Spatium]]
# [[:en:Geocentric model]] [[:fr:Géocentrisme]] [[:it:Sistema geocentrico]] [[:de:Geozentrisches Weltbild]]
# [[Theoria heliocentrica]]
# [[Astrophysica]]
# [[Praecessio]]
# [[Horizon eventuum]]
# [[:en:Van Allen radiation belt]] [[:fr:Ceinture de Van Allen]] [[:it:Fasce di Van Allen]] [[:de:Van-Allen-Gürtel]]
# [[:en:Tunguska event]] [[:fr:Événement de la Toungouska]] [[:it:Evento di Tunguska]] [[:de:Tunguska-Ereignis]]
# [[Apsis]]
# [[Periodus orbitalis]]
# [[Semiaxis maior]]
{{Div col end}}
==== Res generales scientiae physicae ====
{{Div col|cols=4}}
# [[Energia]]
# [[Energia]]
# [[Aequatio massae et energiae]]
# [[Materia (physica)]]
# [[Radiatio]]
# [[Continuum spatio-temporale]]
# [[Tempus]]
# [[Tempus planckianum]]
# [[Unitates Planckianae]]
# [[Vacuum]]
# [[Theoria relativitatis]]
# [[Relativitas generalis]]
# [[Relativitas specialis]]
# [[:en:Michelson–Morley experiment]] [[:fr:Expérience de Michelson et Morley]] [[:it:Esperimento di Michelson-Morley]] [[:de:Michelson-Morley-Experiment]]
{{Div col end}}
==== Physica quantica ====
{{Div col|cols=4}}
# [[:en:Physical quantity]] [[:fr:Grandeur physique]] [[:it:Grandezza fisica]] [[:de:Physikalische Größe]]
# [[Physica theoretica]]
# [[:en:Schrödinger's cat]] [[:fr:Chat de Schrödinger]] [[:it:Paradosso del gatto di Schrödinger]] [[:de:Schrödingers Katze]]
# [[Iter transtemporale]]
# [[Theoria camporum quanticorum]]
# [[Mechanica quantica]]
# [[:en:Quantum entanglement]] [[:fr:Intrication quantique]] [[:it:Entanglement quantistico]] [[:de:Quantenverschränkung]]
# [[:en:Uncertainty principle]] [[:fr:Principe d'incertitude]] [[:it:Principio di indeterminazione di Heisenberg]] [[:de:Heisenbergsche Unschärferelation]]
# [[:en:Schrödinger equation]] [[:fr:Équation de Schrödinger]] [[:it:Equazione di Schrödinger]] [[:de:Schrödingergleichung]]
# [[:en:Wave function]] [[:fr:Fonction d'onde]] [[:it:Funzione d'onda]] [[:de:Wellenfunktion]]
# [[:en:Wave–particle duality]] [[:fr:Dualité onde-corpuscule]] [[:it:Dualismo onda-particella]] [[:de:Welle-Teilchen-Dualismus]]
{{Div col end}}
==== Mechanica "classica" dicta ====
{{Div col|cols=4}}
# [[Mechanica]]
# [[Mechanica Newtoniana]]
# [[Conservatio energiae]]
# [[Vis]]
# [[Systema relationum]]
# [[Inertia]]
# [[Massa]]
# [[:en:Moment of inertia]] [[:fr:Moment d'inertie]] [[:it:Momento di inerzia]] [[:de:Trägheitsmoment]]
# [[:en:Perpetual motion]] [[:fr:Mouvement perpétuel]] [[:it:Moto perpetuo]]
# [[Gravitas (physica)]]
# [[Constans gravitatis]]
# [[:en:Kinematics]] [[:fr:Cinématique]] [[:it:Cinematica]] [[:de:Kinematik]]
# [[Energia cinetica]]
# [[Energia potentialis]]
# [[Densitas et Spissitudo]]
# [[:en:Continuum mechanics]] [[:fr:Mécanique des milieux continus]] [[:it:Meccanica del continuo]] [[:de:Kontinuumsmechanik]]
# [[:en:Impulse (physics)]] [[:fr:Percussion (physique)]] [[:it:Impulso (fisica)]]
# [[Momentum]]
# [[Motus]]
# [[Acceleratio]]
# [[Leges motus Newtoni]]
# [[:en:Free fall]] [[:fr:Chute libre (physique)]] [[:it:Caduta libera]] [[:de:Freier Fall]]
# [[Velocitas]]
# [[Rotatio]]
# [[:en:Angular momentum]] [[:fr:Moment cinétique]] [[:it:Momento angolare]] [[:de:Drehimpuls]]
# [[Vis centrifugalis]]
# [[:en:Centripetal force]] [[:fr:Force centripète]] [[:it:Forza centripeta]] [[:de:Zentripetalkraft]]
# [[Vis Coriolis]]
# [[Lex universalis gravitationis Newtoniana]]
# [[Momentum virium]]
# [[Pondus]]
# [[Labor (physica)]]
# [[:en:Length contraction]] [[:fr:Contraction des longueurs]] [[:it:Contrazione delle lunghezze]] [[:de:Lorentzkontraktion]]
# [[:en:Statics]] [[:fr:Statique (mécanique)]] [[:it:Statica]] [[:de:Statik starrer Körper]]
# [[:en:Solid mechanics]] [[:fr:Mécanique des solides déformables]] [[:it:Meccanica dei solidi]] [[:de:Mechanik fester Körper]]
# [[:en:Strength of materials]] [[:fr:Résistance des matériaux]] [[:it:Resistenza meccanica]] [[:de:Festigkeitslehre]]
# [[:en:Stress (mechanics)]] [[:fr:Contrainte (mécanique)]] [[:it:Tensione interna]] [[:de:Mechanische Spannung]]
# [[:en:Friction]] [[:fr:Frottement]] [[:it:Attrito]] [[:de:Reibung]]
# [[:en:Elastic modulus]] [[:fr:Module d'élasticité]] [[:it:Modulo di elasticità]]
# [[:en:Elasticity (physics)]] [[:fr:Déformation élastique]] [[:it:Elasticità]] [[:de:Elastizität (Physik)]]
# [[Lex Hookiana]]
# [[Plasticitas]]
# [[:en:Stiffness]] [[:fr:Raideur (mécanique)]] [[:it:Rigidezza]] [[:de:Steifigkeit]]
# [[:en:Butterfly effect]] [[:fr:Effet papillon]] [[:it:Effetto farfalla]] [[:de:Schmetterlingseffekt]]
# [[Velocitas angularis]]
# [[:en:Dynamics (mechanics)]] [[:fr:Dynamique (mécanique)]] [[:it:Dinamica]] [[:de:Dynamik (Physik)]]
# [[:en:Foucault pendulum]] [[:fr:Pendule de Foucault]] [[:it:Pendolo di Foucault]] [[:de:Foucaultsches Pendel]]
{{Div col end}}
===== Mechanica fluidorum =====
{{Div col|cols=4}}
# [[:en:Hydraulics]] [[:fr:Hydraulique]] [[:it:Idraulica]] [[:de:Hydraulik]]
# [[:en:Rheology]] [[:fr:Rhéologie]] [[:it:Reologia]] [[:de:Rheologie]]
# [[:en:Fluid mechanics]] [[:fr:Mécanique des fluides]] [[:it:Meccanica dei fluidi]] [[:de:Strömungsmechanik]]
# [[:en:Bernoulli's principle]] [[:fr:Théorème de Bernoulli]] [[:it:Equazione di Bernoulli]] [[:de:Bernoulli-Gleichung]]
# [[:en:Buoyancy]] [[:fr:Flottabilité]] [[:de:Statischer Auftrieb]]
# [[:en:Convection]] [[:fr:Convection]] [[:it:Convezione]] [[:de:Konvektion]]
# [[Diffusio]]
# [[:en:Fluid dynamics]] [[:fr:Dynamique des fluides]] [[:it:Fluidodinamica]] [[:de:Fluiddynamik]]
# [[:en:Hydrostatics]] [[:fr:Hydrostatique]] [[:it:Fluidostatica]] [[:de:Hydrostatik]]
# [[:en:Navier–Stokes equations]] [[:fr:Équations de Navier-Stokes]] [[:it:Equazioni di Navier-Stokes]] [[:de:Navier-Stokes-Gleichungen]]
# [[:en:Reynolds number]] [[:fr:Nombre de Reynolds]] [[:it:Numero di Reynolds]] [[:de:Reynolds-Zahl]]
# [[:en:Surface tension]] [[:fr:Tension superficielle]] [[:it:Tensione superficiale]] [[:de:Oberflächenspannung]]
# [[:en:Turbulence]] [[:fr:Turbulence]] [[:it:Regime turbolento]] [[:de:Turbulente Strömung]]
# [[:en:Viscosity]] [[:fr:Viscosité]] [[:it:Viscosità]] [[:de:Viskosität]]
# [[Lex Archimedea]]
{{Div col end}}
==== Aerodynamica ====
# [[Aerodynamica]]
# [[Numerus Machianus]]
==== Undae ====
{{Div col|cols=4}}
# [[Unda]]
# [[Acustica]]
# [[Sonus (physica)]]
# [[Celeritas soni]]
# [[:en:Ultrasound]] [[:fr:Ultrason]] [[:it:Ultrasuoni]] [[:de:Ultraschall]]
# [[:en:Diffraction]] [[:fr:Diffraction]] [[:it:Diffrazione]] [[:de:Beugung (Physik)]]
# [[Frequentia]]
# [[:en:Wave interference]] [[:fr:Interférence]] [[:it:Interferenza (fisica)]] [[:de:Interferenz (Physik)]]
# [[:en:Noise]] [[:fr:Bruit]] [[:it:Rumore]] [[:de:Geräusch]]
# [[:en:Resonance]] [[:fr:Résonance]] [[:it:Risonanza (fisica)]] [[:de:Resonanz]]
# [[Effectus Doppler]]
# [[Metronomus]]
# [[:en:Oscillation]] [[:fr:Oscillation]] [[:it:Oscillazione]] [[:de:Schwingung]]
# [[:en:Harmonic oscillator]] [[:fr:Oscillateur harmonique]] [[:it:Moto armonico]] [[:de:Harmonischer Oszillator]]
# [[:en:Amplitude]] [[:fr:Amplitude]] [[:it:Ampiezza]] [[:de:Amplitude]]
{{Div col end}}
==== Optica et physica lucis ====
{{Div col|cols=4}}
# [[Optica]]
# [[:en:Luminosity]] [[:fr:Luminosité]] [[:it:Luminosità (astronomia)]] [[:de:Leuchtkraft]]
# [[:en:Physical optics]] [[:fr:Optique physique]] [[:it:Ottica fisica]] [[:de:Wellenoptik]]
# [[:en:Reflection (physics)]] [[:fr:Réflexion (physique)]] [[:it:Riflessione (fisica)]] [[:de:Reflexion (Physik)]]
# [[:en:Free-electron laser]] [[:fr:Laser à électrons libres]] [[:it:Laser a elettroni liberi]] [[:de:Freie-Elektronen-Laser]]
# [[:en:Photonics]] [[:fr:Photonique]] [[:it:Fotonica]] [[:de:Photonik]]
# [[:en:Kerr effect]] [[:fr:Effet Kerr]] [[:it:Effetto Kerr]] [[:de:Kerr-Effekt]]
# [[:en:Nonlinear optics]] [[:fr:Optique non linéaire]] [[:it:Ottica non lineare]] [[:de:Nichtlineare Optik]]
# [[:en:Polarization (physics)]] [[:fr:Polarisation (optique)]] [[:it:Polarizzazione della radiazione elettromagnetica]] [[:de:Polarisation]]
# [[:en:Refractive index]] [[:fr:Indice de réfraction]] [[:it:Indice di rifrazione]] [[:de:Brechungsindex]]
# [[Lux]]
# [[Celeritas lucis]]
# [[Refractio]]
# [[Longitudo undae]]
# [[Microscopium electronicum]]
{{Div col end}}
==== Thermodynamics ====
{{Div col|cols=4}}
# [[:en:First law of thermodynamics]] [[:fr:Premier principe de la thermodynamique]] [[:it:Primo principio della termodinamica]] [[:de:Erster Hauptsatz der Thermodynamik]]
# [[Altera lex thermodynamica]]
# [[:en:Heat transfer]] [[:fr:Transfert thermique]] [[:it:Trasmissione del calore]] [[:de:Wärmeübertragung]]
# [[:en:Internal energy]] [[:fr:Énergie interne]] [[:it:Energia interna]] [[:de:Innere Energie]]
# [[:en:Phase (matter)]] [[:fr:Phase (thermodynamique)]] [[:it:Fase (chimica)]] [[:de:Phase (Materie)]]
# [[Punctum criticum]]
# [[:en:Condensation]] [[:fr:Condensation]] [[:it:Condensazione]] [[:de:Kondensation]]
# [[Evaporatio]]
# [[Punctum triplex]]
# [[Status materiae]]
# [[Gas]]
# [[Liquidum]]
# [[Solidum]]
# [[Calor]]
# [[:en:Heat capacity]] [[:fr:Capacité thermique]] [[:it:Capacità termica]] [[:de:Wärmekapazität]]
# [[:en:Thermal conductivity]] [[:fr:Conductivité thermique]] [[:it:Conducibilità termica]] [[:de:Wärmeleitfähigkeit]]
# [[:en:Adiabatic process]] [[:fr:Processus adiabatique]] [[:it:Trasformazione adiabatica]] [[:de:Adiabatische Zustandsänderung]]
# [[Zerum absolutum]]
# [[Potentia (physica)]]
# [[Ebullitio]]
# [[Gelatio]]
# [[Liquefactio]]
# [[Sublimatio]]
# [[:en:Brownian motion]] [[:fr:Mouvement brownien]] [[:it:Moto browniano]] [[:de:Brownsche Bewegung]]
# [[Punctum ebullitionis]]
# [[Punctum liquefactionis]]
# [[Machinatio caloris]]
# [[Status normalis]]
# [[:en:Ideal gas]] [[:fr:Gaz parfait]] [[:it:Gas ideale]] [[:de:Ideales Gas]]
# [[:en:Statistical mechanics]] [[:fr:Mécanique statistique]] [[:it:Meccanica statistica]] [[:de:Statistische Mechanik]]
# [[Temperatura thermodynamica]]
# [[Thermodynamica]]
# [[:en:Enthalpy]] [[:fr:Enthalpie]] [[:it:Entalpia]] [[:de:Enthalpie]]
# [[Entropia]]
# [[:en:Ideal gas law]] [[:fr:Loi des gaz parfaits]] [[:it:Equazione di stato dei gas perfetti]] [[:de:Thermische Zustandsgleichung idealer Gase]]
# [[Pressio]]
# [[:en:State function]] [[:fr:Fonction d'état]] [[:it:Funzione di stato]] [[:de:Zustandsgröße]]
# [[:en:Gibbs free energy]] [[:fr:Enthalpie libre]] [[:it:Energia libera di Gibbs]] [[:de:Gibbs-Energie]]
# [[:en:Thermodynamic state]] [[:it:Stato termodinamico]] [[:de:Zustand (Thermodynamik)]]
# [[Constans Boltzmanniana]]
# [[:en:Enthalpy of vaporization]] [[:fr:Énergie de vaporisation]] [[:it:Entalpia di vaporizzazione]] [[:de:Verdampfungsenthalpie]]
# [[Pressio vaporis]]
# [[:en:Boyle's law]] [[:fr:Loi de Boyle-Mariotte]] [[:it:Legge di Boyle-Mariotte]] [[:de:Gesetz von Boyle-Mariotte]]
# [[:en:Black body]] [[:fr:Corps noir]] [[:it:Corpo nero]] [[:de:Schwarzer Körper]]
{{Div col end}}
==== Physica electromagnetica ====
{{Div col|cols=4}}
# [[Campus physicus]]
# [[Tensio electrica]]
# [[:en:Magnetic flux]] [[:fr:Flux magnétique]] [[:it:Flusso magnetico]] [[:de:Magnetischer Fluss]]
# [[:en:Permeability (electromagnetism)]] [[:fr:Perméabilité magnétique]] [[:it:Permeabilità magnetica]] [[:de:Magnetische Permeabilität]]
# [[:en:Electrical resistivity]] [[:fr:Résistivité]] [[:it:Resistività elettrica]] [[:de:Spezifischer Widerstand]]
# [[Resistentia electrica]]
# [[:en:Ohm's law]] [[:fr:Loi d'Ohm]] [[:it:Legge di Ohm]] [[:de:Ohmsches Gesetz]]
# [[:en:Electrical impedance]] [[:fr:Impédance (électricité)]] [[:it:Impedenza]] [[:de:Elektrische Impedanz]]
# [[:en:Electrical reactance]] [[:fr:Réactance (électricité)]] [[:it:Reattanza]] [[:de:Blindwiderstand]]
# [[Electronvoltium]]
# [[Plasma]]
# [[Superfluidum]]
# [[Electricitas]]
# [[Fluxus oneris electrici]]
# [[Conductrum]]
# [[:en:Dielectric]] [[:fr:Diélectrique]] [[:it:Dielettrico]] [[:de:Dielektrikum]]
# [[:en:Insulator (electricity)]] [[:fr:Isolant électrique]] [[:it:Isolante elettrico]] [[:de:Nichtleiter]]
# [[:en:Oil drop experiment]] [[:fr:Expérience de la goutte d'huile de Millikan]] [[:it:Esperimento di Millikan]] [[:de:Millikan-Versuch]]
# [[:en:Electrostatics]] [[:fr:Électrostatique]] [[:it:Elettrostatica]] [[:de:Elektrostatik]]
# [[Onus electricum]]
# [[:en:Coulomb's law]] [[:fr:Loi de Coulomb (électrostatique)]] [[:it:Forza di Coulomb]] [[:de:Coulombsches Gesetz]]
# [[Campus electricus]]
# [[:en:Gauss's law]] [[:fr:Théorème de Gauss (physique)]] [[:it:Teorema del flusso]] [[:de:Gaußsches Gesetz]]
# [[:en:Electric potential]] [[:fr:Potentiel électrique]] [[:it:Potenziale elettrico]] [[:de:Elektrisches Potential]]
# [[Aequatio Lorentziana]]
# [[:en:Electromotive force]] [[:fr:Force électromotrice]] [[:it:Forza elettromotrice]] [[:de:Elektromotorische Kraft]]
# [[:en:Electromagnetic induction]] [[:fr:Induction électromagnétique]] [[:it:Induzione elettromagnetica]] [[:de:Elektromagnetische Induktion]]
# [[:en:Faraday's law of induction]] [[:fr:Loi de Lenz-Faraday]] [[:it:Legge di Faraday]]
# [[Aequationes Maxwellianae]]
# [[:en:Electromagnetic field]] [[:fr:Champ électromagnétique]] [[:it:Campo elettromagnetico]] [[:de:Elektromagnetisches Feld]]
# [[:en:Ampère's circuital law]] [[:fr:Théorème d'Ampère]] [[:it:Legge di Ampère]] [[:de:Ampèresches Gesetz]]
# [[:en:Kirchhoff's circuit laws]] [[:fr:Lois de Kirchhoff]] [[:it:Leggi di Kirchhoff]] [[:de:Kirchhoffsche Regeln]]
# [[:en:Electromagnet]] [[:fr:Électroaimant]] [[:it:Elettromagnete]] [[:de:Elektromagnet]]
# [[Radiatio electromagnetica]]
# [[:en:Electromagnetic spectrum]] [[:fr:Spectre électromagnétique]] [[:it:Spettro elettromagnetico]] [[:de:Elektromagnetisches Spektrum]]
# [[:en:Capacitance]] [[:fr:Capacité électrique]] [[:it:Capacità elettrica]] [[:de:Elektrische Kapazität]]
# [[:en:Inductance]] [[:fr:Inductance]] [[:it:Induttanza]] [[:de:Induktivität]]
# [[Unda radioelectrica]]
# [[Unda micrometrica]]
# [[Radiatio infrarubra]]
# [[Spectrum visibile]]
# [[Radiatio ultraviolacea]]
# [[:en:Eddy current]] [[:fr:Courants de Foucault]] [[:it:Corrente parassita]] [[:de:Wirbelstrom]]
# [[:en:Gain (electronics)]] [[:fr:Gain (électronique)]] [[:it:Guadagno (elettronica)]] [[:de:Verstärkung (Physik)]]
# [[:en:Photoelectric effect]] [[:fr:Effet photoélectrique]] [[:it:Effetto fotoelettrico]] [[:de:Photoelektrischer Effekt]]
# [[Roentgeniani radii]]
# [[Radiatio gamma]]
# [[:en:Bose–Einstein condensate]] [[:fr:Condensat de Bose-Einstein]] [[:it:Condensato di Bose-Einstein]] [[:de:Bose-Einstein-Kondensat]]
# [[Electromagnetismus]]
# [[:en:Metamaterial]] [[:fr:Métamatériau]] [[:it:Metamateriale]] [[:de:Metamaterial]]
# [[Superconductrum]]
# [[Ferromagnetismus]]
# [[:en:Magnetism]] [[:fr:Magnétisme]] [[:it:Magnetismo]] [[:de:Magnetismus]]
# [[Magnes]]
# [[:en:Magnetomotive force]] [[:fr:Force magnétomotrice]] [[:it:Tensione magnetica]] [[:de:Magnetische Durchflutung]]
# [[:en:Magnetostatics]] [[:fr:Magnétostatique]] [[:it:Magnetostatica]] [[:de:Magnetostatik]]
# [[Campus magneticus]]
# [[:en:Magnetic moment]] [[:fr:Moment magnétique]] [[:it:Momento magnetico]] [[:de:Magnetisches Dipolmoment]]
{{Div col end}}
==== Physica atomorum et particularum elementarium ====
{{Div col|cols=4}}
# [[:en:Geiger–Marsden experiments]] [[:fr:Expérience de Rutherford]] [[:it:Esperimento di Rutherford]] [[:de:Rutherfordscher Streuversuch]]
# [[Foramen vermis]]
# [[:en:Condensed matter physics]] [[:fr:Physique de la matière condensée]] [[:it:Fisica della materia condensata]] [[:de:Kondensierte Materie]]
# [[:en:Amorphous solid]] [[:fr:Matière amorphe]] [[:it:Solido amorfo]] [[:de:Amorphes Material]]
# [[:en:Solid-state physics]] [[:fr:Physique du solide]] [[:it:Fisica dello stato solido]] [[:de:Festkörperphysik]]
# [[:en:Ionization]] [[:fr:Ionisation]] [[:it:Ionizzazione]] [[:de:Ionisation]]
# [[:en:Fundamental interaction]] [[:fr:Interaction élémentaire]] [[:it:Interazioni fondamentali]] [[:de:Fundamentale Wechselwirkung]]
# [[Particula elementaris]]
# [[Graviton]]
# [[:en:Atomic radius]] [[:fr:Rayon atomique]] [[:it:Raggio atomico]] [[:de:Atomradius]]
# [[Vertigo quantica]]
# [[Atomus]]
# [[Vis fortis]]
# [[Vis debilis]]
# [[:en:Atomic physics]] [[:fr:Physique atomique]] [[:it:Fisica atomica]] [[:de:Atomphysik]]
# [[Orbitalis atomica]]
# [[:en:Atomic theory]] [[:fr:Théorie atomique]] [[:de:Liste der Atommodelle]]
# [[:en:Binding energy]] [[:fr:Énergie de liaison]] [[:it:Energia di legame]] [[:de:Bindungsenergie]]
# [[:en:Bohr model]] [[:fr:Modèle de Bohr]] [[:it:Modello atomico di Bohr]] [[:de:Bohrsches Atommodell]]
# [[:en:Electron configuration]] [[:fr:Configuration électronique]] [[:it:Configurazione elettronica]] [[:de:Elektronenkonfiguration]]
# [[Tegimen electronicum]]
# [[:en:Excited state]] [[:fr:Excitation (physique)]] [[:it:Eccitazione (meccanica quantistica)]] [[:de:Angeregter Zustand]]
# [[:en:Hydrogen-like atom]] [[:fr:Hydrogénoïde]] [[:it:Atomo idrogenoide]]
# [[:en:Hyperfine structure]] [[:fr:Structure hyperfine]] [[:it:Struttura iperfine]] [[:de:Hyperfeinstruktur]]
# [[:en:Plum pudding model]] [[:fr:Modèle atomique de Thomson]] [[:it:Modello atomico di Thomson]] [[:de:Thomsonsches Atommodell]]
# [[:en:Principal quantum number]] [[:fr:Nombre quantique principal]] [[:it:Numero quantico principale]]
# [[:en:Molecular orbital]] [[:fr:Orbitale moléculaire]] [[:it:Orbitale molecolare]]
# [[:en:Molecular orbital theory]] [[:fr:Théorie de l'orbitale moléculaire]] [[:it:Teoria degli orbitali molecolari]] [[:de:Molekülorbitaltheorie]]
# [[Chromodynamice Quantica]]
# [[:en:Quantum electrodynamics]] [[:fr:Électrodynamique quantique]] [[:it:Elettrodinamica quantistica]] [[:de:Quantenelektrodynamik]]
# [[Principium exclusionis Pauli]]
# [[Physica particularum elementarium]]
# [[Particula]]
# [[:en:Cloud chamber]] [[:fr:Chambre à brouillard]] [[:it:Camera a nebbia]] [[:de:Nebelkammer]]
# [[:en:Standard Model]] [[:fr:Modèle standard de la physique des particules]] [[:it:Modello standard]] [[:de:Standardmodell der Teilchenphysik]]
# [[Theoria chordarum]]
# [[:en:Spontaneous symmetry breaking]] [[:fr:Brisure spontanée de symétrie]] [[:it:Rottura spontanea di simmetria]] [[:de:Spontane Symmetriebrechung]]
# [[Supersymmetria]]
# [[Particularum acceleratorium]]
# [[Collisor Hadronalis Magnus]]
# [[:en:Synchrotron]] [[:fr:Synchrotron]] [[:it:Sincrotrone]] [[:de:Synchrotron]]
# [[:en:Synchrotron radiation]] [[:fr:Rayonnement synchrotron]] [[:it:Radiazione di sincrotrone]] [[:de:Synchrotronstrahlung]]
# [[:en:Tevatron]] [[:fr:TeVatron]] [[:it:Tevatron]] [[:de:Tevatron]]
# [[Particula subatomica]]
# [[Fermion]]
# [[Lepton]]
# [[Electron]]
# [[Myon]]
# [[Tauon]]
# [[Neutrinum]]
# [[Quarcum]]
# [[Quarcum sursum]]
# [[Quarcum deorsum]]
# [[Quarcum lepor]]
# [[Quarcum mirum]]
# [[Quarcum summum]]
# [[Quarcum imum]]
# [[Hadron]]
# [[Baryon]]
# [[Neutron]]
# [[Proton]]
# [[Meson]]
# [[Boson]]
# [[:en:Gauge boson]] [[:fr:Boson de jauge]] [[:it:Bosone di gauge]] [[:de:Eichboson]]
# [[Gluon]]
# [[Photon]]
# [[Boso Higgsianus]]
# [[:en:W and Z bosons]] [[:fr:Bosons W et Z]] [[:it:Bosoni W e Z]]
# [[Antimateria]]
# [[:en:Antiparticle]] [[:fr:Antiparticule]] [[:it:Antiparticella]] [[:de:Antiteilchen]]
# [[Positron]]
# [[:en:Antihydrogen]] [[:fr:Antihydrogène]] [[:it:Anti-idrogeno]] [[:de:Antiwasserstoff]]
# [[:en:Antiproton]] [[:fr:Antiproton]] [[:it:Antiprotone]] [[:de:Antiproton]]
# [[:en:Antineutron]] [[:fr:Antineutron]] [[:it:Antineutrone]] [[:de:Antineutron]]
# [[:en:Degenerate matter]] [[:fr:Matière dégénérée]] [[:it:Materia degenere]] [[:de:Entartete Materie]]
# [[:en:Quark–gluon plasma]] [[:fr:Plasma quarks-gluons]] [[:it:Plasma di quark e gluoni]] [[:de:Quark-Gluon-Plasma]]
# [[:en:Quantum tunnelling]] [[:fr:Effet tunnel]] [[:it:Effetto tunnel]] [[:de:Tunneleffekt]]
# [[:en:Compton scattering]] [[:fr:Diffusion Compton]] [[:it:Effetto Compton]] [[:de:Compton-Effekt]]
# [[Radiatio ionizans]]
# [[:en:Stimulated emission]] [[:fr:Émission stimulée]] [[:it:Emissione stimolata]] [[:de:Stimulierte Emission]]
# [[Physica nuclearis]]
# [[Radioactivitas]]
# [[:en:Alpha decay]] [[:fr:Radioactivité α]] [[:it:Decadimento alfa]] [[:de:Alphazerfall]]
# [[Isotopus]]
# [[Fissio nuclearis]]
# [[Fusio nuclearis]]
# [[:en:Tokamak]] [[:fr:Tokamak]] [[:it:Tokamak]] [[:de:Tokamak]]
# [[:en:Fusion power]] [[:fr:Énergie de fusion nucléaire]] [[:it:Energia da fusione]] [[:de:Fusionsenergie]]
# [[:en:Alpha particle]] [[:fr:Particule α]] [[:it:Particella α]] [[:de:Alphateilchen]]
# [[:en:Beta particle]] [[:fr:Particule β]] [[:it:Particella β]] [[:de:Betateilchen]]
# [[:en:Beta decay]] [[:fr:Radioactivité β]] [[:it:Decadimento beta]] [[:de:Betazerfall]]
# [[:en:Ionization energy]] [[:fr:Énergie d'ionisation]] [[:it:Energia di ionizzazione]] [[:de:Ionisierungsenergie]]
# [[Ion]]
# [[:en:Auger effect]] [[:fr:Effet Auger]] [[:it:Emissione Auger]] [[:de:Auger-Effekt]]
# [[:en:Bremsstrahlung]] [[:fr:Rayonnement continu de freinage]] [[:it:Bremsstrahlung]] [[:de:Bremsstrahlung]]
# [[Nucleus atomi]]
{{Div col end}}
==== Chemia solidorum et crystallographia ====
{{Div col|cols=4}}
# [[:en:Atomism]] [[:fr:Atomisme]] [[:it:Atomismo]] [[:de:Atomismus]]
# [[Quattuor elementa]]
# [[Hydrolysis]]
# [[:en:Solubility]] [[:fr:Solubilité]] [[:it:Solubilità]] [[:de:Löslichkeit]]
# [[:en:Adsorption]] [[:fr:Adsorption]] [[:it:Adsorbimento]] [[:de:Adsorption]]
# [[Potentia Hydrogenii]]
# [[:en:Electrolyte]] [[:fr:Électrolyte]] [[:it:Elettrolita]] [[:de:Elektrolyt]]
# [[:en:Heavy water]] [[:fr:Eau lourde]] [[:it:Acqua pesante]] [[:de:Schweres Wasser]]
# [[:en:Crystallization]] [[:fr:Cristallisation (chimie)]] [[:it:Cristallizzazione]] [[:de:Kristallisation]]
# [[Crystallum]]
# [[:en:Crystal system]] [[:fr:Système cristallin]] [[:it:Sistema cristallino]] [[:de:Kristallsystem]]
# [[:en:Phase transition]] [[:fr:Transition de phase]] [[:it:Transizione di fase]] [[:de:Phasenübergang]]
# [[:en:Hardness]] [[:fr:Dureté (matériau)]] [[:it:Durezza]] [[:de:Härte]]
# [[:en:Allotropy]] [[:fr:Allotropie]] [[:it:Allotropia (chimica)]] [[:de:Allotropie]]
# [[Crystallographia]]
# [[:en:Crystal structure]] [[:fr:Structure cristalline]] [[:de:Kristallstruktur]]
# [[:en:Mohs scale]] [[:fr:Échelle de Mohs]] [[:it:Scala di Mohs]]
{{Div col end}}
==== Materiae geologicae et atmosphaera ====
{{Div col|cols=4}}
# [[:en:Wind wave]] [[:fr:Vague]] [[:it:Onda marina]] [[:de:Wasserwelle]]
# [[:en:Water vapor]] [[:fr:Vapeur d'eau]] [[:it:Vapore acqueo]] [[:de:Wasserdampf]]
# [[:en:Ionosphere]] [[:fr:Ionosphère]] [[:it:Ionosfera]] [[:de:Ionosphäre]]
# [[:en:Magnetosphere]] [[:fr:Magnétosphère]] [[:it:Magnetosfera]] [[:de:Magnetosphäre]]
# [[Corpus sanctum]]
# [[:en:Dew point]] [[:fr:Point de rosée]] [[:it:Punto di rugiada]] [[:de:Taupunkt]]
# [[:en:Solar corona]] [[:fr:Couronne solaire]] [[:it:Corona solare]] [[:de:Korona (Sonne)]]
# [[Lapis obsidianus]]
{{Div col end}}
==== Processus biophysici ====
# [[:en:Biophysics]] [[:fr:Biophysique]] [[:it:Biofisica]] [[:de:Biophysik]]
# [[Osmosis]]
==== Ars ingenaria ====
{{Div col|cols=4}}
# [[:en:Fatigue (material)]] [[:fr:Fatigue (matériau)]] [[:it:Fatica (scienza dei materiali)]] [[:de:Materialermüdung]]
# [[Circuitus electricus]]
# [[Lumen fluorescens]]
# [[:en:Remote sensing]] [[:fr:Télédétection]] [[:it:Telerilevamento]] [[:de:Fernerkundung]]
# [[Antlia (mechanica)]]
# [[:en:Ballistic missile]] [[:fr:Missile balistique]] [[:it:Missile balistico]] [[:de:Ballistische Rakete]]
# [[Ars mechanica solorum]]
{{Div col end}}
=== Mensura ===
==== Res generales ====
{{Div col|cols=4}}
# [[Mensuratio]]
# [[:en:List of measuring instruments]] [[:fr:Instrument de mesure]] [[:it:Strumento di misura]] [[:de:Messgerät]]
# [[:en:Altimeter]] [[:fr:Altimètre]] [[:it:Altimetro]] [[:de:Höhenmesser]]
# [[:en:Micrometer (device)]] [[:fr:Micromètre (appareil de mesure)]] [[:it:Micrometro (strumento)]] [[:de:Messschraube]]
# [[:en:Sensor]] [[:fr:Capteur]] [[:it:Sensore]] [[:de:Sensor]]
# [[:en:Spectrometer]] [[:fr:Spectromètre]] [[:it:Spettrometro]] [[:de:Spektrometer]]
# [[:en:Theodolite]] [[:fr:Théodolite]] [[:it:Teodolite]] [[:de:Theodolit]]
# [[Thermometrum]]
# [[Libra (instrumentum)]]
# [[Unitas mensuralis]]
# [[Mensura metrica]]
# [[Systema internationale unitatum]]
# [[:en:Metrology]] [[:fr:Métrologie]] [[:it:Metrologia]] [[:de:Metrologie]]
{{Div col end}}
==== Angulus ====
# [[Gradus anguli]]
# [[Radians (unitas)]]
# [[:en:Steradian]] [[:fr:Stéradian]] [[:it:Steradiante]] [[:de:Steradiant]]
==== Dimensio ====
{{Div col|cols=4}}
# [[Metrum quadratum]]
# [[Acra (mensura)]]
# [[Hectarium]]
# [[Ångström (unitas)]]
# [[Unitas astronomica]]
# [[Pes (mensura)]]
# [[Uncia (mensura longitudinis)]]
# [[Annus luce mensus]]
# [[Metrum]]
# [[Mille passus]]
# [[:en:Nautical mile]] [[:fr:Mille marin]] [[:it:Miglio nautico]] [[:de:Seemeile]]
# [[Parsec]]
# [[Virga (mensura)]]
# [[Secundum]]
# [[Minutum]]
# [[Hora]]
# [[Dies]]
# [[Hebdomas]]
# [[Mensis]]
# [[Annus]]
# [[Decennium]]
# [[Millennium]]
# [[:en:Gallon]] [[:fr:Gallon]] [[:it:Gallone]] [[:de:Gallone]]
# [[Litrum]]
{{Div col end}}
==== Mensura quantitatum electromagneticarum ====
{{Div col|cols=4}}
# [[Volta (unitas)]]
# [[:en:Ohm]] [[:fr:Ohm (unité)]] [[:it:Ohm]] [[:de:Ohm]]
# [[Hertz]]
# [[:en:Farad]] [[:fr:Farad]] [[:it:Farad]] [[:de:Farad]]
# [[Coulomb (unitas)]]
# [[:en:Henry (unit)]] [[:fr:Henry (unité)]] [[:it:Henry (unità di misura)]] [[:de:Henry (Einheit)]]
# [[:en:Tesla (unit)]] [[:fr:Tesla (unité)]] [[:it:Tesla (unità di misura)]] [[:de:Tesla (Einheit)]]
# [[:en:Weber (unit)]] [[:fr:Weber (unité)]] [[:it:Weber (unità di misura)]] [[:de:Weber (Einheit)]]
# [[Vattium]]
# [[Amperium (unitas)]]
==== Mensura lucis ====
# [[:en:Candela]] [[:fr:Candela]] [[:it:Candela (unità di misura)]] [[:de:Candela]]
# [[:en:Lumen (unit)]] [[:fr:Lumen (unité)]] [[:it:Lumen]] [[:de:Lumen (Einheit)]]
# [[:en:Lux]] [[:fr:Lux (unité)]] [[:it:Lux]] [[:de:Lux (Einheit)]]
{{Div col end}}
==== Mechanica ====
{{Div col|cols=4}}
# [[Atmosphaera (unitas)]]
# [[Joulium]]
# [[Newtonus (unitas)]]
# [[:en:Calorie]] [[:fr:Calorie]] [[:it:Caloria]] [[:de:Kalorie]]
# [[:en:Pascal (unit)]] [[:fr:Pascal (unité)]] [[:it:Pascal (unità di misura)]] [[:de:Pascal (Einheit)]]
# [[Chiliogramma]]
# [[Tonna]]
# [[Libra (pondus)]]
# [[Uncia (pondus et nummus)]]
# [[:en:Dalton (unit)]] [[:fr:Unité de masse atomique unifiée]] [[:it:Unità di massa atomica]] [[:de:Atomare Masseneinheit]]
# [[:en:Knot (unit)]] [[:fr:Nœud (unité)]] [[:it:Nodo (unità di misura)]] [[:de:Knoten (Einheit)]]
{{Div col end}}
==== Quantitas ====
{{Div col|cols=4}}
# [[Quantitas substantiae]]
# [[Moles (unitas)]]
# [[:en:Byte]] [[:fr:Byte]] [[:it:Byte]] [[:de:Byte]]
# [[Bit]]
# [[:en:Baud]] [[:fr:Baud (mesure)]] [[:it:Baud]] [[:de:Baud]]
==== Radioactivitas ====
# [[Becquerel (unitas)]]
# [[Gray (unitas)]]
# [[Sievert (unitas)]]
==== Temperatura ====
# [[Gradus Celsianus]]
# [[:en:Fahrenheit]] [[:fr:Degré Fahrenheit]] [[:it:Grado Fahrenheit]] [[:de:Grad Fahrenheit]]
# [[Kelvinus (unitas)]]
==== Mensurae aliae ====
# [[Decibel]]
{{Div col end}}
<noinclude>
[[Categoria:Myrias]]
[[Categoria:Vicipaedia]]
</noinclude>
cw2xy07prfmbv90yiszjshnvntgc9u3
Vicipaedia:Paginae quas omnibus Vicipaediis contineri oportet/Expansio/Technologia
4
214618
4001906
3998858
2026-11-10T22:11:02Z
Grufo
64423
+[[Ephippium]]; +[[Funda]]
4001906
wikitext
text/x-wiki
::''Transclusio paginae Vicipaedia:Paginae quas omnibus Wikipediis contineri oportet/Expansio/Technologia''
== Technologia (995 tituli) ==
=== Res generales ===
{{Div col|cols=4}}
# [[Technologia]]
# [[Innovatio]]
# [[:en:Science studies]] [[:fr:Science studies]] [[:de:Wissenschaftsforschung]]
# [[Ethica ingeniariae]]
# [[Ars ingeniaria]]
# [[Ingeniaria biomedica]]
# [[Microtechnologia]]
# [[Nanotechnologia]]
# [[:en:Human reliability]]
# [[Ingeniaria moderationis]]
# [[:en:Mass production]] [[:fr:Production en série]] [[:it:Produzione di massa]] [[:de:Massenproduktion]]
# [[:en:Industrial robot]] [[:fr:Robotique industrielle]] [[:it:Robot industriale]] [[:de:Industrieroboter]]
{{Div col end}}
=== Technologia informationis ===
{{Div col|cols=4}}
==== Res generales ====
# [[Technologia informationis]]
# [[Abacus]]
# [[Calculatrum]]
# [[Computatio]]
# [[Data (computatio)]]
# [[:en:Expert system]] [[:fr:Système expert]] [[:it:Sistema esperto]] [[:de:Expertensystem]]
# [[:en:Internationalization and localization]] [[:fr:Internationalisation et localisation]]
# [[:en:High tech]] [[:fr:Techniques de pointe]] [[:it:Alta tecnologia]] [[:de:Spitzentechnologie]]
# [[Mutatio technologica]]
# [[Ingeniaria corporum programmatum]]
# [[Intellegentia artificialis]]
# [[Normalizatio]]
==== Technologia computatrorum ====
# [[Informatica]]
# [[Algorithmus]]
# [[Compilatrum]]
# [[Compressio datorum]]
# [[Structura datorum]]
# [[Deprehensio et correctio mendorum]]
# [[Quadratura (mathematica)]]
# [[:en:Search engine (computing)]] [[:fr:Moteur de recherche]] [[:it:Motore di ricerca]] [[:de:Suchmaschine]]
# [[Cryptographia]]
# [[:en:Authentication]] [[:fr:Authentification]] [[:it:Autenticazione]] [[:de:Authentifizierung]]
# [[:en:Encryption]] [[:fr:Chiffrement]] [[:de:Verschlüsselung]]
# [[Tessera (solutio)]]
# [[Programmatio computatralis]]
# [[Paradigma programmandi]]
# [[Programmatio functionalis]]
# [[Programmatio obiecticonstituta]]
# [[Programmatio ordinata]]
==== Machinae computatrorum ====
# [[Computatrum]]
# [[Initiatio systematis]]
# [[Discus compactus]]
# [[ENIAC]]
# [[Discus fixus]]
# [[Tabula mater]]
# [[Procestrum princeps]]
# [[Memoria volatilis]]
# [[Memoria volatilis dynamica]]
# [[Memoria fixa]]
# [[Periphericum]]
# [[Interfacies utentium]]
# [[Claviatura]]
# [[Monitorium]]
# [[Quadrum crystallorum liquidorum]]
# [[Mus (computatralis)]]
# [[Quadrum tactile]]
==== Programmata computatralia ====
# [[Corpus programmatum]]
# [[Programma computatrale]]
# [[Datorum repositorium]]
# [[:en:Data warehouse]] [[:fr:Entrepôt de données]] [[:it:Data warehouse]] [[:de:Data Warehouse]]
# [[GUI]]
# [[Malware]]
# [[Programma fontium apertorum]]
# [[Tabula calculatoria]]
# [[Programma editorium]]
# [[Navigatrum]]
# [[Realitas virtualis]]
# [[Systema internum]]
# [[Berkeley Software Distribution]]
# [[Linux]]
# [[Systemata interna Macintosh]]
# [[Microsoft Windows]]
# [[MS-DOS]]
# [[:en:Multics]] [[:fr:Multics]] [[:it:Multics]] [[:de:Multics]]
# [[OpenVMS]]
# [[Unix]]
# [[Lingua programmandi]]
# [[Ada (lingua programmandi)]]
# [[Lingua coactionis]]
# [[Basic]]
# [[C (lingua programmandi)]]
# [[C++]]
# [[COBOL]]
# [[FORTRAN]]
# [[Java (lingua programmandi)]]
# [[JavaScript]]
# [[Lisp]]
# [[PHP]]
# [[Python (lingua programmandi)]]
# [[SQL]]
==== Retia computatrorum ====
# [[Reticulum computatrale]]
# [[Ethernet]]
# [[Collineatorium]]
# [[Wi-Fi]]
# [[Interrete]]
# [[Cursus electronicus]]
# [[:en:Transmission Control Protocol]] [[:fr:Transmission Control Protocol]] [[:it:Transmission Control Protocol]] [[:de:Transmission Control Protocol]]
# [[Tela totius terrae]]
# [[Protocollum translationis hypertextuum]]
# [[HTML]]
# [[:en:Internet protocol suite]] [[:fr:Suite des protocoles Internet]] [[:it:Suite di protocolli Internet]] [[:de:Internetprotokollfamilie]]
# [[Machina quaesitoria]]
# [[Situs interretialis]]
# [[Vici]]
{{Div col end}}
=== Technologia in societate ===
{{Div col|cols=4}}
# [[Timor technologiae]]
# [[:en:Science and technology studies]] [[:fr:Études des sciences et des techniques]] [[:it:Studi su scienza e tecnologia]] [[:de:Science and Technology Studies]]
# [[Transhumanismus]]
# [[Determinismus technologicus]]
# [[Convergentia technologica]]
# [[Innovatio disruptiva]]
{{Div col end}}
=== Navigatio, biotechnologia ===
{{Div col|cols=4}}
# [[Dies sideralis]]
# [[:en:Celestial navigation]] [[:fr:Navigation astronomique]] [[:it:Navigazione astronomica]] [[:de:Astronomische Navigation]]
# [[GPS (Systema localizationis globale)]]
# [[:en:Azimuth]] [[:fr:Azimut]] [[:it:Azimut]] [[:de:Azimut]]
# [[:en:Satellite navigation]] [[:fr:Système de positionnement par satellites]] [[:it:Sistema satellitare globale di navigazione]] [[:de:Globales Navigationssatellitensystem]]
# [[Echometrum]]
# [[Administratio litoralis]]
# [[Biotechnologia]]
# [[Clonizatio]]
# [[Organismus genetice mutatus]]
# [[Technologia genetica]]
{{Div col end}}
==== Energia, electricitas, ars electrica ====
{{Div col|cols=4}}
# [[Energia geothermica]]
# [[Energia hydroelectrica]]
# [[Energia nuclearis]]
# [[Energia solaris]]
# [[Electricitas solaris]]
# [[Energia renovabilis]]
# [[Energia ventosa]]
# [[Cereus]]
# [[Ventimola]]
# [[:en:Hydropower]] [[:fr:Énergie hydraulique]] [[:it:Energia idraulica]] [[:de:Wasserkraft]]
# [[Technologia nuclearis]]
# [[Ingeniaria nuclearis]]
# [[:en:Electricity generation]] [[:fr:Production d'électricité]] [[:it:Produzione di energia elettrica]] [[:de:Elektrische Energieerzeugung]]
# [[Electrificina]]
# [[:en:Cooling tower]] [[:fr:Tour aéroréfrigérante]] [[:it:Torre di raffreddamento]] [[:de:Kühlturm]]
# [[:en:Solar cell]] [[:fr:Cellule photovoltaïque]] [[:it:Cella solare]] [[:de:Solarzelle]]
# [[:en:Turbine]] [[:fr:Turbine]] [[:it:Turbina]] [[:de:Turbine]]
# [[Mola pneumatica]]
# [[:en:Electrical grid]] [[:fr:Réseau électrique]] [[:it:Rete elettrica]] [[:de:Stromnetz]]
# [[:en:Electric power transmission]] [[:fr:Transport d'énergie électrique]] [[:it:Trasmissione di energia elettrica]]
# [[:en:Electric power distribution]] [[:fr:Réseau de distribution électrique]] [[:it:Distribuzione di energia elettrica]]
# [[Electronica]]
# [[Ars electrica]]
# [[:en:Alternating current]] [[:fr:Courant alternatif]] [[:it:Corrente alternata]] [[:de:Wechselstrom]]
# [[:it:Finale di potenza]] [[:de:Endstufe]]
# [[Ampflificator operationalis]]
# [[:en:Circuit design]]
# [[:en:Direct current]] [[:fr:Courant continu]] [[:it:Corrente continua]] [[:de:Gleichstrom]]
# [[Amplificator electronicus]]
# [[Oscilloscopium]]
# [[Commutamen]]
# [[:en:Signal processing]] [[:fr:Traitement du signal]] [[:de:Signalverarbeitung]]
# [[:en:Mechatronics]] [[:fr:Mécatronique]] [[:it:Meccatronica]] [[:de:Mechatronik]]
# [[Elementum electronicum]]
# [[Motrum electricum]]
# [[Antenna (radiophonia)]]
# [[Accumulatrum electricum]]
# [[Condensatrum]]
# [[Diodus]]
# [[LED]]
# [[:en:Flat-panel display]] [[:fr:Écran plat]] [[:it:Schermo piatto]] [[:de:Flachbildschirm]]
# [[Globulus electricus]]
# [[Inductorium]]
# [[Circuitus integratus]]
# [[:en:Cavity magnetron]] [[:fr:Magnétron]] [[:it:Magnetron]] [[:de:Magnetron]]
# [[Restitorium]]
# [[Semiconductrum]]
# [[Transformatrum]]
# [[Transistrum]]
# [[:en:Vacuum tube]] [[:fr:Tube électronique]] [[:it:Valvola termoionica]] [[:de:Elektronenröhre]]
# [[:en:Waveguide]] [[:de:Wellenleiter]]
# [[:en:Cathode-ray tube]] [[:fr:Tube cathodique]] [[:it:Tubo a raggi catodici]] [[:de:Kathodenstrahlröhre]]
# [[PCB]]
# [[:en:Electrical connector]] [[:fr:Connectique]] [[:it:Connettore elettrico]] [[:de:Steckverbinder]]
# [[Megaphonum]]
# [[:en:Power supply]] [[:fr:Alimentation électrique]] [[:it:Alimentazione elettrica]] [[:de:Labornetzteil]]
# [[:en:Switch]] [[:fr:Interrupteur]] [[:it:Interruttore]] [[:de:Schalter (Elektrotechnik)]]
# [[:en:Circuit breaker]] [[:fr:Disjoncteur]] [[:de:Leitungsschutzschalter]]
# [[:en:Fuse (electrical)]] [[:fr:Fusible (électricité)]] [[:it:Fusibile elettrico]] [[:de:Schmelzsicherung]]
# [[:en:Wire]] [[:fr:Fil métallique]] [[:it:Filo]] [[:de:Draht]]
# [[:en:Flip-flop (electronics)]] [[:fr:Bascule (circuit logique)]] [[:it:Flip-flop]] [[:de:Flipflop]]
# [[:en:Thyristor]] [[:fr:Thyristor]] [[:it:Tiristore]] [[:de:Thyristor]]
# [[Radarium]]
# [[:en:Atomic clock]] [[:fr:Horloge atomique]] [[:it:Orologio atomico]] [[:de:Atomuhr]]
# [[Gyroscopium]]
{{Div col end}}
=== Ars mechanica ===
{{Div col|cols=4}}
# [[Machinarum inductio]]
# [[Ingenium (machina)]]
# [[Motrum combustionis internae]]
# [[Machina vaporaria]]
# [[Machina pyraulocinetica]]
# [[Machina simplex]]
# [[:en:Inclined plane]] [[:fr:Plan incliné]] [[:it:Piano inclinato]] [[:de:Schiefe Ebene]]
# [[Vectis]]
# [[Trochlea]]
# [[Clavus cochleatus]]
# [[Cuneus]]
# [[Rota]]
# [[:en:Wheel and axle]] [[:it:Asse della ruota]] [[:de:Wellrad]]
# [[Tolleno]]
# [[Ars mechanica]]
# [[Machina]]
# [[Centrifugium]]
# [[:en:Axle]] [[:fr:Axe (mécanique)]] [[:it:Asse (meccanica)]] [[:de:Achse (Maschinenelement)]]
# [[:en:Bearing (mechanical)]] [[:fr:Palier (mécanique)]] [[:de:Lager (Maschinenelement)]]
# [[:en:Clutch]] [[:fr:Embrayage]] [[:it:Frizione (meccanica)]] [[:de:Kupplung]]
# [[Rota dentata]]
# [[:en:Worm drive]] [[:fr:Vis (engrenage)]] [[:de:Schneckengetriebe]]
# [[:en:Electrical cable]] [[:fr:Fil électrique]] [[:it:Cavo elettrico]] [[:de:Kabel]]
# [[Catena]]
# [[Funis]]
# [[Rete (instrumentum)]]
# [[:en:Twine]] [[:fr:Ficelle (corde)]] [[:it:Spago]] [[:de:Zwirn]]
# [[:en:Fastener]]
# [[Matrix (mechanica)]]
# [[Nodus]]
# [[:en:Rivet]] [[:fr:Rivet]] [[:it:Rivetto]] [[:de:Niet]]
# [[:en:Washer (hardware)]] [[:fr:Rondelle (mécanique)]] [[:it:Rondella (meccanica)]] [[:de:Unterlegscheibe]]
# [[:en:Kinematic pair]] [[:fr:Liaison (mécanique)]] [[:it:Coppia cinematica]] [[:de:Gelenk (Technik)]]
# [[:en:Lock and key]] [[:fr:Serrure]] [[:it:Serratura]] [[:de:Schloss (Technik)]]
# [[Clavis]]
# [[Tubus]]
# [[:en:Gasket]] [[:fr:Joint (étanchéité)]] [[:it:Guarnizione]] [[:de:Flachdichtung]]
# [[Elater]]
# [[:en:Chainsaw]] [[:fr:Tronçonneuse]] [[:it:Motosega]] [[:de:Kettensäge]]
# [[:en:Cotton gin]] [[:fr:Cotton gin]] [[:it:Sgranatrice di cotone]] [[:de:Egreniermaschine]]
# [[:en:Cultivator]] [[:fr:Cultivateur (outil)]] [[:de:Grubber]]
# [[:en:Irrigation sprinkler]] [[:fr:Arrosage automatique]] [[:it:Irrigatore]] [[:de:Sprinkler (Beregnung)]]
# [[Herbisectrum]]
# [[Machina sartoria]]
# [[Tractorium]]
# [[:en:Air conditioning]] [[:fr:Climatisation]]
# [[Machina siccatoria volubilis]]
# [[Machinula coffearia]]
# [[Machina elutoria]]
# [[Furnus]]
# [[Trulleum]]
# [[:en:Electric stove]] [[:fr:Plaque électrique]] [[:it:Forno elettrico da cucina]] [[:de:Elektroherd]]
# [[Latrina]]
# [[Pulveris hauritorium]]
# [[Machina lavatoria]]
{{Div col end}}
=== Arma ===
{{Div col|cols=4}}
# [[Ingeniaria militaris]]
# [[Arma]]
# [[Raeda]]
# [[:en:Stealth technology]] [[:fr:Furtivité]] [[:it:Tecnologia stealth]] [[:de:Tarnkappentechnik]]
# [[Autocurrus armatus]]
# [[:en:Torpedo]] [[:fr:Torpille]] [[:it:Siluro]] [[:de:Torpedo]]
# [[:en:War elephant]] [[:fr:Éléphant de guerre]] [[:it:Elefante da guerra]] [[:de:Kriegselefant]]
# [[:en:Ammunition]] [[:fr:Munition]] [[:it:Munizione]] [[:de:Munition]]
# [[:en:Cartridge (firearms)]] [[:it:Cartuccia (munizione)]] [[:de:Patrone (Munition)]]
# [[Pulvis pyrius]]
# [[Sagitta]]
# [[Glans (arma)]]
# [[Calibra]]
# [[:en:Body armor]] [[:fr:Armure (équipement)]] [[:it:Armatura]] [[:de:Rüstung (Schutzkleidung)]]
# [[:en:Bulletproof vest]] [[:fr:Gilet pare-balles]] [[:it:Giubbotto antiproiettile]] [[:de:Beschusshemmende Weste]]
# [[:en:Combat helmet]] [[:fr:Casque de combat]] [[:it:Elmetto]] [[:de:Militärische Kopfbedeckung]]
# [[Cassis]]
# [[Lorica hamata]]
# [[:en:Plate armour]] [[:fr:Plate (armure)]] [[:it:Armatura a piastre]] [[:de:Plattenpanzer]]
# [[Scutum]]
# [[Bomba]]
# [[:en:Cluster munition]] [[:fr:Arme à sous-munitions]] [[:it:Bomba a grappolo]] [[:de:Streumunition]]
# [[:en:Improvised explosive device]] [[:fr:Engin explosif improvisé]] [[:it:Ordigno esplosivo improvvisato]] [[:de:Unkonventionelle Spreng- und Brandvorrichtung]]
# [[Granata manualis]]
# [[Mina terrestris]]
# [[Missile]]
# [[Ignis Graecus]]
# [[Gallicauda Molotovii]]
# [[:en:Napalm]] [[:fr:Napalm]] [[:it:Napalm]] [[:de:Napalm]]
# [[:en:Nunchaku]] [[:fr:Nunchaku]] [[:it:Nunchaku]] [[:de:Nunchaku]]
# [[:en:Bayonet]] [[:fr:Baïonnette (arme)]] [[:it:Baionetta]] [[:de:Bajonett]]
# [[:en:Battle axe]] [[:fr:Hache de guerre]] [[:it:Ascia da battaglia]] [[:de:Streitaxt]]
# [[:en:Dagger]] [[:fr:Poignard]] [[:it:Pugnale]] [[:de:Dolch]]
# [[:en:Épée]] [[:fr:Épée (escrime)]] [[:it:Spada (sport)]]
# [[Katana]]
# [[Culter]]
# [[Rapperia]]
# [[:en:Sabre]] [[:fr:Sabre]] [[:it:Sciabola]] [[:de:Säbel]]
# [[Hasta]]
# [[Gladius]]
# [[:en:Tomahawk]] [[:fr:Tomahawk (hache)]] [[:it:Tomahawk]] [[:de:Tomahawk]]
# [[Fustis]]
# [[Sclopetum]]
# [[:en:Assault rifle]] [[:fr:Fusil d'assaut]] [[:it:Fucile d'assalto]] [[:de:Sturmgewehr]]
# [[AK-47]]
# [[Pistolium]]
# [[Sclopetum polybolicum]]
# [[:en:Uzi]] [[:fr:Uzi]] [[:it:IMI Uzi]] [[:de:Uzi]]
# [[Sclopetum striatum]]
# [[Tormenta]]
# [[:en:Battering ram]] [[:fr:Bélier (machine de guerre)]] [[:it:Ariete (arma)]] [[:de:Rammbock]]
# [[Canno]]
# [[:en:Howitzer]] [[:fr:Obusier]] [[:it:Obice]] [[:de:Haubitze]]
# [[:en:Mortar (weapon)]] [[:fr:Mortier (arme)]] [[:it:Mortaio (arma)]] [[:de:Mörser (Geschütz)]]
# [[:en:Military aircraft]] [[:fr:Avion militaire]] [[:it:Aeromobile militare]] [[:de:Militärflugzeug]]
# [[:en:Bomber]] [[:fr:Bombardier (avion)]] [[:it:Bombardiere]] [[:de:Bomber]]
# [[Aëroplanum insectatorium]]
# [[:en:Attack aircraft]] [[:fr:Avion d'attaque au sol]] [[:it:Aereo da attacco al suolo]] [[:de:Erdkampfflugzeug]]
# [[:en:Battleship]] [[:fr:Cuirassé]] [[:it:Nave da battaglia]] [[:de:Schlachtschiff]]
# [[Navis aëroplanigera]]
# [[:en:Dreadnought]] [[:fr:Dreadnought]] [[:it:Dreadnought]] [[:de:Dreadnought]]
# [[:en:Dromon]] [[:fr:Dromon]] [[:it:Dromone]] [[:de:Dromone]]
# [[:en:Galley]] [[:fr:Galère (navire)]] [[:it:Galea]] [[:de:Galeere]]
# [[Navis submarina]]
# [[:en:Capital ship]] [[:fr:Capital ship]] [[:de:Großkampfschiff]]
# [[:en:Ship of the line]] [[:fr:Navire de ligne]] [[:it:Vascello]] [[:de:Linienschiff]]
# [[Triremis]]
# [[Navis bellica]]
# [[Ballista]]
# [[Boomerang]]
# [[Arcus (arma)]]
# [[Catapulta]]
# [[Manuballista (sagittaria)]]
# [[Mosquetum]]
# [[Sclopetum dispergens]]
# [[Funda]]
# [[:en:Weapon of mass destruction]] [[:fr:Arme de destruction massive]] [[:it:Arma di distruzione di massa]] [[:de:Massenvernichtungswaffe]]
# [[:en:Biological weapon]] [[:fr:Arme biologique]] [[:it:Arma biologica]] [[:de:Biologische Waffe]]
# [[Arma chemica]]
# [[Arma nuclearia]]
# [[:en:Thermonuclear weapon]] [[:fr:Bombe H]] [[:it:Bomba all'idrogeno]] [[:de:Wasserstoffbombe]]
{{Div col end}}
{{Div col|cols=4}}
=== Ars ingeniaria navalis ===
# [[:en:Barge]] [[:fr:Barge (bateau)]] [[:it:Chiatta]] [[:de:Schute (Schiffstyp)]]
# [[Linter]]
# [[Caudica]]
# [[Carabella]]
# [[Navis exceptaculifera]]
# [[:en:Cruise ship]] [[:fr:Navire de croisière]] [[:it:Nave da crociera]] [[:de:Kreuzfahrtschiff]]
# [[Navis traiectoria]]
# [[:en:Hovercraft]] [[:fr:Aéroglisseur]] [[:it:Hovercraft]] [[:de:Luftkissenfahrzeug]]
# [[Iuncus (navis)]]
# [[Portus]]
# [[Ratis]]
# [[Navis remivaga]]
# [[Velum (navigatio)]]
# [[:en:Sailing]] [[:fr:Navigation à voile]] [[:de:Segeln]]
# [[Navis]]
# [[Navis cisternata]]
# [[Navigium]]
=== Ars ingeniaria civilis ===
# [[Ars ingeniaria civilis]]
# [[Ingeniaria constructionis]]
# [[Ingeniaria terrae motuum]]
{{Div col end}}
=== Vectura ===
{{Div col|cols=4}}
==== Res generales ====
# [[:en:Cargo]] [[:fr:Cargaison]] [[:it:Carico (trasporti)]] [[:de:Frachtgut]]
# [[:en:Conveyor belt]] [[:fr:Bande transporteuse]] [[:it:Nastro trasportatore]] [[:de:Förderband]]
# [[Anabathrum]]
# [[Scalae versatiles]]
# [[:en:Intermodal container]] [[:fr:Conteneur]] [[:it:Container]] [[:de:ISO-Container]]
# [[:en:Logistics]] [[:fr:Logistique]] [[:it:Logistica]] [[:de:Logistik]]
# [[:en:Passenger]] [[:fr:Passager (transport)]] [[:it:Passeggero]] [[:de:Passagier]]
# [[:en:Pipeline]] [[:fr:Pipeline]] [[:it:Conduttura]] [[:de:Pipeline]]
# [[:en:Public transport]] [[:fr:Transport en commun]] [[:it:Trasporto pubblico]] [[:de:Öffentlicher Verkehr]]
# [[:en:Rush hour]] [[:fr:Heure de pointe]] [[:de:Verkehrszeiten]]
# [[Vectura]]
# [[Ingeniaria transportationis]]
# [[Iter]]
# [[Vehiculum]]
==== Vectura in terra====
# [[:en:High-speed rail]] [[:fr:Grande vitesse ferroviaire]] [[:it:Alta velocità ferroviaria]] [[:de:Hochgeschwindigkeitsverkehr]]
# [[Currus tractorius]]
# [[Vaporitraha]]
# [[:en:Maglev]] [[:fr:Train à sustentation magnétique]] [[:it:Treno a levitazione magnetica]] [[:de:Magnetschwebebahn]]
# [[:en:Rail transport]] [[:fr:Transport ferroviaire]] [[:it:Trasporto ferroviario]] [[:de:Bahn (Verkehr)]]
# [[:en:Railway signal]] [[:fr:Signalisation ferroviaire]] [[:it:Segnale ferroviario]] [[:de:Eisenbahnsignal]]
# [[Ferrivia]]
# [[Tramen]]
# [[Statio ferriviaria]]
# [[Currus electricus]]
# [[Ferrivia subterranea]]
# [[Ferrivia subterranea Londiniensis]]
# [[Ferrivia subterranea Moscuensis]]
# [[Ferrivia metropolitana Neo-Eboracensis]]
# [[Ferrivia metropolitana Parisiensis]]
# [[Ferrivia Transsibirica]]
# [[:en:Auto rickshaw]] [[:fr:Tuk-tuk]] [[:it:Tuk-tuk]] [[:de:Autorikscha]]
# [[Birota]]
# [[Laophorium]]
# [[Filoraeda]]
# [[:en:Bus station]] [[:fr:Gare routière]] [[:it:Autostazione]] [[:de:Busbahnhof]]
# [[:en:Carriage]] [[:fr:Voiture (hippomobile)]] [[:it:Carrozza]] [[:de:Wagen]]
# [[Birota automataria]]
# [[Via]]
# [[Autovia]]
# [[Ephippium]]
# [[Stapes]]
# [[Commeatus]]
# [[:en:Traffic collision]] [[:fr:Accident de la route]] [[:it:Incidente stradale]] [[:de:Straßenverkehrsunfall]]
# [[Signum viale]]
# [[Semita]]
# [[Autocinetum onerarium]]
# [[Autocurrus sarcinarius]]
# [[Autocinetum]]
# [[:en:Automotive industry]] [[:fr:Construction automobile]] [[:it:Industria automobilistica]] [[:de:Automobilindustrie]]
# [[:en:Electric car]] [[:fr:Voiture électrique]] [[:it:Auto elettrica]] [[:de:Elektroauto]]
# [[Taxiraeda]]
# [[Ford Motor Company]]
# [[:en:General Motors]] [[:fr:General Motors]] [[:it:General Motors]] [[:de:General Motors]]
# [[Honda]]
# [[:en:Hyundai Motor Company]] [[:fr:Hyundai Motor]] [[:it:Hyundai Motor Company]] [[:de:Hyundai Motor Company]]
# [[:en:Nissan]] [[:fr:Nissan]] [[:it:Nissan Motor]] [[:de:Nissan]]
# [[:en:Renault]] [[:fr:Renault]] [[:it:Renault]] [[:de:Renault]]
# [[:en:Stellantis]] [[:fr:Stellantis]] [[:it:Stellantis]] [[:de:Stellantis]]
# [[Toyota]]
# [[Volkswagen]]
# [[:en:Ford Model T]] [[:fr:Ford T]] [[:it:Ford Model T]] [[:de:Ford Modell T]]
# [[VW Käfer]]
# [[:en:Toyota Corolla]] [[:fr:Toyota Corolla]] [[:it:Toyota Corolla]] [[:de:Toyota Corolla]]
# [[:en:VAZ-2101]] [[:fr:Lada 2101/2102]] [[:de:WAS-2101]]
{{Div col end}}
=== Instrumenta ===
{{Div col|cols=4}}
# [[Instrumentum]]
# [[Cochlea Archimedea]]
# [[Securis]]
# [[Malleus]]
# [[Serra (instrumentum)]]
# [[Scalprum dentatum]]
# [[:en:Clamp (tool)]] [[:fr:Serre-joint]] [[:it:Morsetto]] [[:de:Schraubzwinge]]
# [[Tornus]]
# [[Runcina]]
# [[Charta aspera]]
# [[Forfex]]
# [[Cochleatorstrum]]
# [[Scopae]]
# [[Regula (instrumentum)]]
# [[Scalae portatiles]]
# [[Peniculus dentarius]]
# [[Terebra]]
# [[Incus (instrumentum)]]
# [[Complanatorium]]
# [[Gummi deletile]]
# [[Crates dentatae]]
# [[Rastrum]]
# [[:en:Machete]] [[:fr:Machette]] [[:it:Machete]] [[:de:Machete]]
# [[Furca]]
# [[Aratrum]]
# [[Pecten (instrumentum)]]
# [[:en:Roller (agricultural tool)]] [[:fr:Rouleau agricole]] [[:it:Rullo compattatore]] [[:de:Walze (Landtechnik)]]
# [[Falx fenatoria]]
# [[Falx]]
# [[Pala]]
# [[Nasiterna]]
{{Div col end}}
=== Salus publica, sanitatio ===
{{Div col|cols=4}}
# [[:en:Home appliance]] [[:fr:Électroménager]] [[:it:Elettrodomestico]] [[:de:Haushaltsgerät]]
# [[Furnulus undarum brevium]]
# [[Pasteurizatio]]
# [[Armarium frigidarium]]
# [[Sapo]]
# [[Furnulus]]
# [[Vasa Scubae]]
# [[Lagoena caldaria]]
# [[:en:Laundry]] [[:fr:Entretien des textiles]] [[:de:Wäsche]]
# [[:en:Sanitation]] [[:fr:Assainissement]] [[:de:Sanitärtechnik]]
# [[Systema cloacarum]]
# [[:en:Sewage treatment]] [[:fr:Épuration des eaux]] [[:de:Abwasserentgiftung]]
# [[:en:Water purification]] [[:fr:Purification de l'eau]] [[:it:Potabilizzazione dell'acqua]] [[:de:Wasseraufbereitung]]
# [[Aquae ductus]]
# [[:en:Plumbing]] [[:fr:Plomberie]] [[:it:Impianto idraulico]]
# [[:en:Pumping station]] [[:fr:Station de pompage]] [[:it:Idrovora]] [[:de:Pumpwerk]]
# [[Turris aquaria]]
# [[Puteus]]
# [[:en:Waste]] [[:fr:Déchet]] [[:it:Rifiuto]] [[:de:Abfall]]
# [[:en:Landfill]] [[:fr:Décharge (déchet)]] [[:it:Discarica]] [[:de:Deponie]]
# [[Regyratio]]
# [[:en:Waste management]] [[:fr:Gestion des déchets]] [[:it:Gestione dei rifiuti]]
{{Div col end}}
=== Spatium et robotica ===
{{Div col|cols=4}}
==== Ars ingeniaria aërospatialis ====
# [[Ingeniaria aërospatialis]]
# [[:en:Atacama Large Millimeter Array]] [[:fr:Grand réseau d'antennes millimétrique/submillimétrique de l'Atacama]] [[:it:Atacama Large Millimeter Array]] [[:de:Atacama Large Millimeter/submillimeter Array]]
# [[Ordo Europaeus spatio cosmico investigando]]
# [[:en:Great Observatories program]] [[:fr:Programme des Grands Observatoires]] [[:it:Grandi Osservatori della NASA]]
# [[:en:Herschel Space Observatory]] [[:fr:Herschel (télescope spatial)]] [[:it:Herschel Space Observatory]] [[:de:Herschel-Weltraumteleskop]]
# [[Telescopium spatiale Hubbleanum]]
# [[Statio Spatialis Internationalis]]
# [[Telescopium spatiale Webbianum]]
# [[:en:Moon landing]] [[:fr:Alunissage]] [[:it:Allunaggio]] [[:de:Mondlandung]]
# [[Nationalis Aëronauticae Spatioque Administratio]]
# [[Programma Apollo]]
# [[Apollo 11]]
# [[Rocheta]]
# [[Satelles artificialis]]
# [[:en:Soyuz (spacecraft)]] [[:fr:Soyouz (véhicule spatial)]] [[:it:Sojuz (veicolo spaziale)]] [[:de:Sojus (Raumschiff)]]
# [[Volatus spatialis]]
# [[Ponto Spatialis]]
# [[Statio spatialis]]
# [[:en:Spitzer Space Telescope]] [[:fr:Spitzer (télescope spatial)]] [[:it:Telescopio spaziale Spitzer]] [[:de:Spitzer-Weltraumteleskop]]
# [[:en:Very Large Telescope]] [[:fr:Très Grand Télescope]] [[:it:Very Large Telescope]] [[:de:Very Large Telescope]]
# [[:en:Wilkinson Microwave Anisotropy Probe]] [[:fr:Wilkinson Microwave Anisotropy Probe]] [[:it:WMAP]] [[:de:Wilkinson Microwave Anisotropy Probe]]
# [[Astronauta]]
# [[:en:Launch vehicle]] [[:fr:Lanceur (astronautique)]] [[:it:Vettore spaziale]] [[:de:Trägerrakete]]
# [[:en:Rocket engine]] [[:fr:Moteur-fusée]] [[:it:Motore a razzo]] [[:de:Raketentriebwerk]]
# [[:en:Space capsule]] [[:fr:Capsule spatiale]]
# [[:en:Spaceport]] [[:fr:Base de lancement]] [[:it:Spazioporto]] [[:de:Weltraumbahnhof]]
# [[Speculatrum spatiale]]
# [[:en:Space suit]] [[:fr:Combinaison spatiale]] [[:it:Tuta spaziale]] [[:de:Raumanzug]]
# [[Baikonur]]
# [[:en:China National Space Administration]] [[:fr:Administration spatiale nationale chinoise]] [[:it:Agenzia spaziale cinese]] [[:de:Nationale Raumfahrtbehörde Chinas]]
# [[:en:JAXA]] [[:fr:Agence d'exploration aérospatiale japonaise]] [[:it:JAXA]] [[:de:Japan Aerospace Exploration Agency]]
# [[:en:Kennedy Space Center]] [[:fr:Centre spatial Kennedy]] [[:it:John F. Kennedy Space Center]] [[:de:Kennedy Space Center]]
# [[:en:Geosynchronous orbit]] [[:fr:Orbite géosynchrone]] [[:it:Orbita geosincrona]] [[:de:Geosynchrone Umlaufbahn]]
# [[Sputnik 1]]
# [[:en:Voyager program]] [[:fr:Programme Voyager]] [[:it:Programma Voyager]] [[:de:Voyager-Programm]]
# [[:en:Proton (rocket family)]] [[:fr:Proton (fusée)]] [[:it:Proton (lanciatore)]] [[:de:Proton (Rakete)]]
# [[:en:Saturn V]] [[:fr:Saturn V]] [[:it:Saturn V]]
# [[:en:Cerro Tololo Inter-American Observatory]] [[:fr:Observatoire interaméricain du Cerro Tololo]] [[:it:Osservatorio di Cerro Tololo]] [[:de:Cerro Tololo Inter-American Observatory]]
# [[:en:Mauna Kea Observatories]] [[:fr:Observatoires du Mauna Kea]] [[:it:Osservatorio di Mauna Kea]] [[:de:Mauna-Kea-Observatorium]]
# [[Observatorium Montis Wilson]]
# [[Observatorium Palomar]]
# [[Jet Propulsion Laboratory]]
# [[:en:Ion thruster]] [[:fr:Moteur ionique]] [[:it:Propulsore ionico]] [[:de:Ionenantrieb]]
# [[Astronautica]]
# [[Vostok (programma)]]
# [[Vostok 1]]
==== Aerinavigatio ====
# [[Vehiculum aërium]]
# [[:en:Airline]] [[:fr:Compagnie aérienne]] [[:it:Compagnia aerea]] [[:de:Fluggesellschaft]]
# [[Aëroplanum]]
# [[Aëroportus]]
# [[Navis aeria]]
# [[Navigatio aërea]]
# [[Globus aerostaticus]]
# [[Helicopterum]]
# [[Draco volans]]
# [[Umbrella descensoria]]
# [[Teleplanum]]
# [[Airbus]]
# [[:en:Bombardier Aviation]] [[:fr:Bombardier Aéronautique]] [[:it:Bombardier Aerospace]] [[:de:Bombardier Aerospace]]
# [[Boeing]]
# [[:en:Embraer]] [[:fr:Embraer]] [[:it:Embraer]] [[:de:Embraer]]
# [[Tupolev]]
# [[:en:Beijing Capital International Airport]] [[:fr:Aéroport international de Pékin-Capitale]] [[:it:Aeroporto di Pechino-Capitale]] [[:de:Flughafen Peking-Hauptstadt]]
# [[:en:Hartsfield–Jackson Atlanta International Airport]] [[:fr:Aéroport international Hartsfield-Jackson d'Atlanta]] [[:it:Aeroporto Internazionale di Atlanta-Hartsfield-Jackson]] [[:de:Hartsfield–Jackson Atlanta International Airport]]
# [[:en:Los Angeles International Airport]] [[:fr:Aéroport international de Los Angeles]] [[:it:Aeroporto Internazionale di Los Angeles]] [[:de:Los Angeles International Airport]]
==== Robotica ====
# [[Automatio]]
# [[Robotum]]
# [[Robotica]]
{{Div col end}}
=== Agricultura ===
{{Div col|cols=4}}
# [[Scientia agriculturalis]]
# [[Ingeniaria agriculturalis]]
# [[Agronomia]]
# [[Domitus]]
# [[Fundus]]
# [[Agricola (munus)]]
# [[Res novae virides]]
# [[:en:Selective breeding]] [[:fr:Sélection artificielle]] [[:it:Selezione artificiale]] [[:de:Zucht]]
# [[Kolkhoz]]
# [[Horreum]]
# [[Granarium]]
# [[:en:Grain elevator]] [[:fr:Élévateur à grain]] [[:de:Getreideheber]]
# [[:en:Stable]] [[:fr:Écurie]] [[:it:Scuderia (equini)]] [[:de:Pferdestall]]
# [[Caldarium (hortorum cultus)]]
# [[Messor compositus]]
# [[Cultivarietas]]
# [[Laetamen]]
# [[Hortorum cultus]]
# [[Messis]]
# [[Hydroponica]]
# [[Insecticida]]
# [[Inrigatio]]
# [[Pesticida]]
# [[Herbicida]]
# [[:en:Plant breeding]] [[:fr:Culture sélective des plantes]] [[:de:Pflanzenzüchtung]]
# [[Aratio]]
# [[Vannus]]
# [[Educatio animalium]]
# [[Apicultura]]
# [[Pecus]]
# [[Seminium]]
# [[Aves cohortales]]
# [[Hortus]]
# [[Fruges]]
# [[Linum xylinum]]
# [[Faenum]]
# [[:en:Weed]] [[:fr:Adventice]] [[:it:Piante infestanti]] [[:de:Unkraut]]
# [[Officina lactaria]]
# [[:en:Extensive farming]] [[:fr:Agriculture extensive]] [[:it:Agricoltura estensiva]] [[:de:Extensive Landwirtschaft]]
# [[Piscicultura]]
# [[:en:Industrial agriculture]] [[:fr:Agriculture industrielle]] [[:de:Industrielle Landwirtschaft]]
# [[Agricultura intensiva]]
# [[Arbustum]]
# [[Agricultura organica]]
# [[Permacultura]]
# [[Sericultura]]
# [[:en:Subsistence agriculture]] [[:fr:Agriculture vivrière]] [[:it:Agricoltura di sussistenza]] [[:de:Subsistenzwirtschaft]]
# [[:en:Sustainable agriculture]] [[:fr:Agriculture durable]] [[:it:Agricoltura sostenibile]] [[:de:Nachhaltige Landwirtschaft]]
# [[Agricultura urbana]]
# [[:en:Agricultural policy]] [[:it:Politica agraria]] [[:de:Agrarpolitik]]
{{Div col end}}
=== Artes domesticae ===
==== Ars coquinaria et alimenta ====
{{Div col|cols=4}}
# [[Ars coquinaria]]
# [[:en:Cuisine]] [[:fr:Cuisine]] [[:it:Cucina (attività)]] [[:de:Kochkunst]]
# [[Cibus]]
# [[Potio]]
# [[Vitaminum]]
# [[Epulum]]
# [[Ientaculum]]
# [[Prandium]]
# [[Cena]]
# [[Tragemata]]
# [[:en:Cooking oil]] [[:fr:Huile alimentaire]] [[:it:Olio alimentare]] [[:de:Speisefette und Speiseöle]]
# [[Oleum]]
# [[:en:Palm oil]] [[:fr:Huile de palme]] [[:it:Olio di palma]] [[:de:Palmöl]]
# [[Cibus promptus]]
# [[Popina sellariola]]
# [[Vegetarianismus]]
# [[Holus]]
# [[:en:Root vegetable]] [[:fr:Légume-racine]] [[:de:Wurzelgemüse]]
# [[:en:Tuber]] [[:fr:Tubercule]] [[:it:Tubero]] [[:de:Pflanzenknolle]]
# [[:en:Culinary fruit]] [[:fr:Fruit (alimentation humaine)]] [[:it:Frutta]] [[:de:Obst]]
# [[:en:Pumpkin]] [[:fr:Citrouille]] [[:it:Zucca]]
# [[Rubus (fructus)]]
# [[Prunum armeniacum]]
# [[:en:Date (fruit)]] [[:fr:Datte]] [[:it:Dattero]]
# [[:en:Pomegranate fruit]] [[:fr:Grenade (fruit)]] [[:it:Melagrana]]
# [[Lac]]
# [[Butyrum]]
# [[:en:Margarine]] [[:fr:Margarine]] [[:it:Margarina]] [[:de:Margarine]]
# [[Cramum]]
# [[Caseus]]
# [[Caseus mucore glaucus]]
# [[Caseus Cheddarensis]]
# [[Mozzarella]]
# [[Caseus Parmensis]]
# [[:en:Coconut milk]] [[:fr:Lait de coco]] [[:it:Latte di cocco]] [[:de:Kokosmilch]]
# [[Glacies edibilis]]
# [[:en:Soy milk]] [[:fr:Lait de soja]] [[:it:Latte di soia]] [[:de:Sojamilch]]
# [[Caseus soiae]]
# [[Iogurtum]]
# [[Panis]]
# [[Frumentum]]
# [[Farina]]
# [[Bellaria]]
# [[:en:Caramel]] [[:fr:Caramel]] [[:it:Caramello]] [[:de:Karamell]]
# [[Socolata]]
# [[Mel]]
# [[Nux]]
# [[Nux avellana]]
# [[Iuglans (nux)]]
# [[:en:Eggs as food]] [[:fr:Œuf (aliment)]] [[:it:Uovo (alimento)]] [[:de:Ei (Lebensmittel)]]
# [[Caro]]
# [[:en:Bacon]] [[:fr:Lard fumé]] [[:it:Bacon (salume)]] [[:de:Speck]]
# [[Bubula]]
# [[Pullina]]
# [[:en:Ham]] [[:fr:Jambon]] [[:it:Prosciutto]] [[:de:Schinken]]
# [[Pastillum Hamburgense]]
# [[Hilla calens]]
# [[Vervecina]]
# [[Suilla]]
# [[:en:Lard]] [[:fr:Saindoux]] [[:it:Strutto]] [[:de:Schmalz]]
# [[:en:Offal]] [[:fr:Abat]] [[:it:Frattaglie]] [[:de:Innereien]]
# [[Botulus]]
# [[Conchylium]]
# [[:en:Fish as food]] [[:fr:Poisson (aliment)]] [[:it:Pesce (alimento)]] [[:de:Speisefisch]]
# [[:en:Condiment]] [[:fr:Condiment]] [[:it:Condimento]] [[:de:Würzmittel]]
# [[:en:Herb]] [[:it:Erbe]]
# [[Ius (cibus)]]
# [[Aroma]]
# [[Pimpinella anisum]]
# [[Ocimum basilicum]]
# [[Piper nigrum]]
# [[Elettaria cardamomum]]
# [[Cinnamum]]
# [[Foeniculum vulgare]]
# [[Allium sativum]]
# [[Zingiber officinale]]
# [[Armoracia rusticana]]
# [[Lavandula]]
# [[Cymbopogon]]
# [[Glycyrrhiza glabra]]
# [[Mentha]]
# [[Allium cepa]]
# [[Petroselinum crispum]]
# [[Safranum]]
# [[:en:Chutney]] [[:fr:Chutney]] [[:it:Chutney]] [[:de:Chutney]]
# [[Liquamen]]
# [[:en:Jam]]
# [[Liquamen lycopersici]]
# [[Ius Magonicum]]
# [[Sinapi]]
# [[Paprica]]
# [[:en:Pesto]] [[:fr:Pesto]] [[:it:Pesto alla genovese]] [[:de:Pesto]]
# [[Soia (liquamen)]]
# [[:en:Tartar sauce]] [[:fr:Sauce tartare]] [[:it:Salsa tartara]] [[:de:Sauce tartare]]
# [[Acetum]]
# [[Gastellus]]
# [[Caril]]
# [[:en:Fondue]] [[:fr:Fondue]] [[:it:Fonduta]] [[:de:Fondue]]
# [[Patatae frictae]]
# [[Chebeb]]
# [[Collyra]]
# [[Pasta]]
# [[:en:Pastry]] [[:fr:Pâtisserie]] [[:it:Pasticceria]] [[:de:Gebäck]]
# [[Crustum]]
# [[Placenta Neapolitana]]
# [[Puls]]
# [[Acetaria]]
# [[Sambusuch]]
# [[Pastillum fartum]]
# [[Iuscellum]]
# [[:en:Stew]] [[:it:Stufato]]
# [[Sushi]]
# [[:en:Drinking water]] [[:fr:Eau potable]] [[:it:Acqua potabile]] [[:de:Trinkwasser]]
# [[:en:Iced tea]] [[:fr:Thé glacé]] [[:it:Tè freddo]] [[:de:Eistee]]
# [[Sucus]]
# [[:en:Orange juice]] [[:fr:Jus d'orange]] [[:it:Succo d'arancia]] [[:de:Orangensaft]]
# [[Limonata]]
# [[Potio refrigeratoria]]
# [[Cola (potio)]]
# [[Coca-Cola]]
# [[:en:Energy drink]] [[:fr:Boisson énergisante]] [[:it:Bevanda energetica]] [[:de:Energydrink]]
# [[:en:Tonic water]] [[:fr:Eau tonique]] [[:it:Acqua tonica]] [[:de:Tonic Water]]
# [[Thea]]
# [[Thea viridis]]
# [[:en:Black tea]] [[:fr:Thé noir]] [[:it:Tè nero]] [[:de:Schwarzer Tee]]
# [[Coffeum]]
# [[Cafea expressa]]
# [[Cafea Mochana]]
# [[Potio Guaxacana]]
# [[Mate]]
# [[Temetum]]
# [[Aqua ardens]]
# [[Cervesia]]
# [[Spiritus vini]]
# [[Pomacium]]
# [[Iuniperatum]]
# [[:en:Liqueur]] [[:fr:Liqueur]] [[:it:Liquore]] [[:de:Likör]]
# [[Rhomium]]
# [[Vinum Iaponicum]]
# [[:en:Tequila]] [[:fr:Tequila]] [[:it:Tequila]] [[:de:Tequila]]
# [[Vodca]]
# [[Vischium]]
# [[Vinum]]
# [[:en:Red wine]] [[:fr:Vin rouge]] [[:de:Rotwein]]
# [[:en:White wine]] [[:fr:Vin blanc]] [[:it:Vino bianco]] [[:de:Weißwein]]
# [[:en:Sparkling wine]] [[:fr:Vin mousseux]] [[:it:Vino spumante]] [[:de:Schaumwein]]
# [[Cocktail]]
# [[Dry martini]]
# [[Mojito]]
# [[:en:Sangria]] [[:fr:Sangria]] [[:it:Sangria]] [[:de:Sangría]]
# [[:en:Kitchenware]] [[:fr:Ustensile de cuisine]] [[:de:Küchengerät]]
# [[Instrumenta escaria]]
# [[Furca (cibus)]]
# [[Cochlear (instrumentum)]]
# [[Bacilla escaria]]
# [[:en:Plate (dishware)]] [[:fr:Assiette (vaisselle)]] [[:it:Piatto (stoviglia)]] [[:de:Teller]]
# [[Labrum]]
# [[Lectus]]
# [[:en:Bench (furniture)]] [[:fr:Banc (siège)]] [[:it:Panchina]] [[:de:Bank (Möbel)]]
# [[:en:Cabinet (furniture)]] [[:it:Stipo]]
# [[Sella]]
# [[:en:Commode]] [[:fr:Commode (meuble)]] [[:it:Commode]] [[:de:Kommode]]
# [[:en:Couch]] [[:fr:Canapé]] [[:it:Divano]] [[:de:Sofa]]
# [[Armarium]]
# [[:en:Desk]] [[:fr:Bureau (meuble)]] [[:it:Scrivania]] [[:de:Schreibtisch]]
# [[Focus]]
# [[Supellex]]
# [[Mensa]]
# [[:en:Underwear]] [[:fr:Sous-vêtement]] [[:it:Biancheria intima]] [[:de:Unterwäsche]]
# [[Indusium]]
# [[Udo]]
# [[Strophium]]
# [[:en:Bedding]] [[:fr:Literie]] [[:de:Bettware]]
# [[Cervical]]
# [[Buto]]
# [[Focale]]
# [[:en:Hook-and-loop fastener]] [[:fr:Fermeture autoagrippante]] [[:it:Chiusura a strappo]] [[:de:Klettverschluss]]
# [[Clausura tractilis]]
# [[Cingulum]]
# [[:en:Hijab]] [[:fr:Hidjab]] [[:it:Hijab]] [[:de:Hidschāb]]
# [[:en:Scarf]] [[:fr:Écharpe (vêtement)]] [[:it:Sciarpa]] [[:de:Schal]]
# [[Vestis balnearis]]
# [[Medicamina faciei]]
# [[Liquor odoratus]]
{{Div col end}}
=== Communicatio ==={{Div col|cols=4}}
# [[:en:Radio broadcasting]] [[:it:Radio (mass media)]] [[:de:Hörfunk]]
# [[:en:Communications satellite]] [[:fr:Satellite de télécommunications]] [[:it:Telecomunicazioni satellitari]] [[:de:Kommunikationssatellit]]
# [[Photographia]]
# [[Impressio]]
# [[Typographum]]
# [[Prelum typographicum]]
# [[Editio]]
# [[Radiophonia]]
# [[:en:Amateur radio]] [[:fr:Radioamateurisme]] [[:it:Radiantismo]] [[:de:Amateurfunkdienst]]
# [[:en:Radio station]]
# [[Telecommunicatio]]
# [[Telegraphia]]
# [[Telephonum]]
# [[Televisio]]
# [[:en:Cable television]] [[:fr:Télévision par câble]] [[:it:Televisione via cavo]] [[:de:Kabelfernsehen]]
# [[:en:Satellite television]] [[:fr:Télévision par satellite]] [[:it:Televisione satellitare]] [[:de:Satellitenrundfunk]]
# [[Dactylographium]]
# [[:en:Video]] [[:fr:Vidéo]] [[:it:Video]] [[:de:Videotechnik]]
# [[:en:Video camera]] [[:it:Telecamera]] [[:de:Videokamera]]
# [[:en:Videotape]] [[:fr:Cassette vidéo]] [[:it:Videocassetta]] [[:de:Videokassette]]
# [[:en:Recording medium]] [[:fr:Stockage d'information]] [[:it:Supporto di memoria]] [[:de:Datenträger]]
# [[Quadrum computatrale]]
# [[Taeniola magnetica]]
# [[Charta memorialis]]
# [[Discus opticus]]
# [[Cursus publicus]]
# [[Pittacium cursuale]]
# [[:en:Courier]] [[:fr:Coursier (métier)]] [[:it:Corriere espresso]] [[:de:Bote]]
# [[:en:Mobile device]] [[:fr:Appareil mobile]] [[:it:Dispositivo mobile]] [[:de:Mobilgerät]]
# [[Telephonum gestabile]]
# [[:en:Photocopier]] [[:fr:Photocopieur]] [[:it:Fotocopiatrice]]
# [[Media socialia]]
# [[Blog]]
# [[:en:Sound recording]] [[:fr:Enregistrement sonore]] [[:it:Registrazione sonora]] [[:de:Tonaufnahme]]
# [[Microphonum]]
# [[:en:Speech synthesis]] [[:fr:Synthèse vocale]] [[:it:Sintesi vocale]] [[:de:Sprachsynthese]]
# [[:en:Coding theory]] [[:fr:Théorie des codes]] [[:it:Teoria dei codici]] [[:de:Kodierungstheorie]]
# [[Transmissio datorum]]
# [[:en:Forward error correction]] [[:it:Forward Error Correction]] [[:de:Vorwärtsfehlerkorrektur]]
# [[:en:Modulation]] [[:fr:Modulation du signal]] [[:it:Modulazione]] [[:de:Modulation (Technik)]]
# [[Cartibulum visificum lusorium]]
{{Div col end}}
=== Ars navigandi ===
# [[Ars navigandi]]
# [[:en:Dead reckoning]] [[:fr:Navigation à l'estime]] [[:it:Navigazione stimata]] [[:de:Koppelnavigation]]
# [[Administratio ingeniariae]]
# [[Ingeniaria industrialis]]
=== Materies ===
{{Div col|cols=4}}
# [[Materia displosiva]]
# [[Dynamites]]
# [[Metallurgia]]
# [[Plastica (materia)]]
# [[Cummis]]
# [[Gluten]]
# [[:en:Ore]] [[:fr:Minerai]] [[:it:Minerale grezzo]] [[:de:Erz]]
# [[Charta]]
# [[Papyrus (materies)]]
# [[:en:Lumber]] [[:fr:Bois d'œuvre]] [[:it:Legname]] [[:de:Bauholz]]
# [[:en:Petrochemical]]
# [[Ingeniaria cibaria]]
# [[:en:Ceramic engineering]] [[:fr:Céramique technique]] [[:it:Tecnica ceramica]] [[:de:Technische Keramik]]
# [[:en:Woodworking]] [[:fr:Travail du bois]] [[:de:Holzverarbeitung]]
# [[Fomes fossilis]]
# [[Carbo]]
# [[Benzinum]]
# [[Ceroleum]]
# [[Gasium naturale]]
# [[Petroleum]]
# [[Ingeniaria petrolei]]
# [[:en:Metalworking]] [[:it:Lavorazione dei metalli]] [[:de:Metallverarbeitung]]
# [[Faber ferrarius]]
# [[:en:Die casting]] [[:fr:Moulage métallique]] [[:it:Pressofusione]] [[:de:Druckguss]]
# [[:en:Drilling]] [[:fr:Perçage]] [[:it:Perforazione (ingegneria)]] [[:de:Bohren]]
# [[:en:Extrusion]] [[:fr:Extrusion]] [[:it:Estrusione]] [[:de:Extrusion (Verfahrenstechnik)]]
# [[:en:Laser cutting]] [[:fr:Découpe laser]] [[:de:Laserschneiden]]
# [[:en:Machine press]] [[:it:Pressa]] [[:de:Presse (Fertigungsmaschine)]]
# [[:en:Quenching]] [[:fr:Trempe (métallurgie)]] [[:it:Trattamento di tempra]] [[:de:Abschrecken (Metallurgie)]]
# [[:en:Rolling (metalworking)]] [[:fr:Laminage]] [[:it:Laminazione]] [[:de:Walzen]]
# [[:en:Soldering]] [[:fr:Brasage]] [[:it:Brasatura]] [[:de:Löten]]
# [[:en:Welding]] [[:fr:Soudage]] [[:it:Saldatura]] [[:de:Schweißen]]
# [[Textum]]
# [[Teges pavimenti]]
# [[Velum fenestrale]]
# [[Corium]]
# [[Sericum]]
# [[Lana]]
{{Div col end}}
=== Artificium ===
{{Div col|cols=4}}
==== Instrumenta ====
# [[Horologium]]
# [[Pendulum]]
# [[:en:Chronometer watch]] [[:fr:Chronomètre]] [[:it:Cronometro]] [[:de:Chronometer]]
# [[:en:Sextant]] [[:fr:Sextant]] [[:it:Sestante]] [[:de:Sextant]]
# [[:en:Astrolabe]] [[:fr:Astrolabe]] [[:it:Astrolabio]] [[:de:Astrolabium]]
# [[Solarium]]
# [[:en:Water clock]] [[:fr:Horloge hydraulique]] [[:it:Orologio idraulico]] [[:de:Wasseruhr]]
# [[Clepsydra (horologium)]]
# [[Pyxis nautica]]
# [[Machina photographica]]
# [[Perspicillum]]
# [[Instrumentum lasericum]]
# [[:en:Lens]] [[:fr:Lentille optique]] [[:it:Lente]] [[:de:Linse (Optik)]]
# [[Microscopium]]
# [[Prisma]]
# [[Telescopium]]
# [[Holographia]]
# [[Fibra optica]]
# [[:en:Photodetector]] [[:fr:Photodétecteur]] [[:it:Fotorivelatore]] [[:de:Photodetektor]]
# [[:en:Optical illusion]] [[:fr:Illusion d'optique]] [[:it:Illusione ottica]] [[:de:Optische Täuschung]]
# [[Albedo]]
# [[:en:Depth of field]] [[:fr:Profondeur de champ]] [[:it:Profondità di campo]] [[:de:Schärfentiefe]]
# [[:en:Photodiode]] [[:fr:Photodiode]] [[:it:Fotodiodo]] [[:de:Photodiode]]
# [[Camera obscura]]
# [[Periscopium]]
# [[:en:Anti-reflective coating]] [[:fr:Traitement antireflet]] [[:it:Trattamento antiriflesso]] [[:de:Antireflexbeschichtung]]
# [[:en:Diffraction grating]] [[:fr:Réseau de diffraction]] [[:it:Reticolo di diffrazione]] [[:de:Optisches Gitter]]
# [[:en:Focal length]] [[:fr:Focale]] [[:it:Lunghezza focale]] [[:de:Brennweite]]
# [[:en:Focus (optics)]] [[:fr:Foyer (optique)]] [[:it:Fuoco (ottica)]] [[:de:Fokus]]
# [[:en:Fresnel lens]] [[:fr:Lentille de Fresnel]] [[:it:Lente di Fresnel]] [[:de:Fresnel-Linse]]
# [[Speculum]]
# [[:en:Polarizer]] [[:fr:Polariseur]] [[:it:Polarizzatore]] [[:de:Polarisator]]
# [[:en:Rayleigh scattering]] [[:fr:Diffusion Rayleigh]] [[:it:Scattering di Rayleigh]] [[:de:Rayleigh-Streuung]]
# [[:en:Dispersion (optics)]] [[:fr:Dispersion (mécanique ondulatoire)]] [[:it:Dispersione ottica]]
# [[:en:Binoculars]] [[:fr:Jumelles]] [[:it:Binocolo]] [[:de:Fernglas]]
# [[:en:Interferometry]] [[:fr:Interférométrie]] [[:it:Interferometria]] [[:de:Interferometrie]]
# [[:en:Catadioptric system]] [[:fr:Objectif catadioptrique]] [[:de:Spiegellinsenobjektiv]]
# [[:en:Reflecting telescope]] [[:fr:Télescope réflecteur]] [[:it:Telescopio riflettore]] [[:de:Spiegelteleskop]]
# [[:en:Refracting telescope]] [[:fr:Lunette astronomique]] [[:it:Telescopio rifrattore]] [[:de:Fernrohr]]
==== Vestimenta ====
# [[Manicae]]
# [[:en:Shoe]] [[:fr:Chaussure]] [[:it:Scarpa]] [[:de:Schuh]]
# [[Vestimenta]]
# [[:en:Cloak]] [[:fr:Cape (vêtement)]] [[:it:Mantello (indumento)]] [[:de:Umhang]]
# [[Vestis muliebris]]
# [[Bracae]]
# [[Gunna]]
# [[Petasus]]
{{Div col end}}
=== Constructio ===
{{Div col|cols=4}}
# [[:en:Bitumen]] [[:fr:Bitume]] [[:it:Bitume]] [[:de:Bitumen]]
# [[:en:Adobe]] [[:fr:Adobe (brique)]] [[:it:Adobe (mattone)]]
# [[Pons pendulus]]
# [[:en:Reinforced concrete]] [[:fr:Béton armé]] [[:it:Calcestruzzo armato]] [[:de:Stahlbeton]]
# [[Fossa castrensis]]
# [[Lutum]]
# [[Chamulcus automatarius]]
# [[:en:Mortar (masonry)]] [[:fr:Mortier (matériau)]] [[:it:Malta (materiale)]] [[:de:Mörtel]]
# [[:en:Plaster]] [[:fr:Plâtre]] [[:it:Gesso (materiale)]] [[:de:Putz (Bauteil)]]
# [[Quadra fictilis]]
# [[:en:Building material]] [[:fr:Matériau de construction]] [[:it:Materiale da costruzione]] [[:de:Baustoff]]
# [[:en:Foundation (engineering)]] [[:fr:Fondation (construction)]] [[:it:Fondazione (edilizia)]] [[:de:Gründung (Bauwesen)]]
# [[:en:Computer numerical control]] [[:it:Controllo numerico computerizzato]] [[:de:Computerized Numerical Control]]
# [[:en:Stucco]] [[:fr:Stuc]] [[:it:Stucco]] [[:de:Stuck]]
# [[Moles fluctifraga]]
# [[:en:Naval architecture]] [[:fr:Architecture navale]] [[:it:Architettura navale]] [[:de:Schiffstechnik]]
# [[Ingeniaria urbana]]
# [[Pictura technica]]
==== Res generales ====
# [[Aedificium]]
# [[:en:Architectural engineering]] [[:it:Ingegneria edile]] [[:de:Bauwesen]]
# [[:en:Building code]] [[:fr:Document technique unifié]]
# [[Infrastructura]]
# [[Ingeniaria structuralis]]
==== Materies constructionis ====
# [[Clavus]]
# [[Later]]
# [[Ferrumen]]
# [[Rudus concretum]]
# [[:en:Masonry]] [[:fr:Maçonnerie]] [[:it:Muratura]] [[:de:Mauerwerk]]
# [[Tabulatio structoria]]
==== Genera aedificiorum ====
# [[Arcus (architectura)]]
# [[:en:Ceiling]] [[:fr:Plafond (architecture)]] [[:it:Soffitto]] [[:de:Decke (Bauteil)]]
# [[Columna]]
# [[Tholus]]
# [[Ianua]]
# [[:en:Façade]] [[:fr:Façade]] [[:it:Facciata]] [[:de:Fassade]]
# [[:en:Floor]] [[:fr:Plancher]] [[:it:Pavimento]] [[:de:Fußboden]]
# [[Tectum]]
# [[Conclave (architectura)]]
# [[Scalae]]
# [[Murus]]
# [[Fenestra]]
# [[Statio navalis]]
# [[Pharus]]
# [[:en:Pier]] [[:fr:Estacade]] [[:it:Pontile]] [[:de:Seebrücke]]
# [[:en:Office]] [[:fr:Bureau (immobilier)]] [[:it:Ufficio (locale)]] [[:de:Büro]]
# [[:en:Warehouse]] [[:fr:Entrepôt]] [[:it:Magazzino]] [[:de:Lagerhaltung]]
# [[Diaeta (aedificium)]]
# [[:en:Barracks]] [[:fr:Caserne (militaire)]] [[:it:Caserma]] [[:de:Kaserne]]
# [[Domus]]
# [[Pagoda]]
# [[:en:Palace]] [[:fr:Palais]] [[:it:Palazzo]] [[:de:Palast]]
# [[:en:Penthouse apartment]] [[:fr:Penthouse (appartement)]] [[:it:Attico (abitazione)]] [[:de:Penthouse]]
# [[Pyramis (aedificium)]]
# [[Caeliscalpium]]
# [[Turris]]
# [[:en:Tower block]] [[:fr:Immeuble de grande hauteur]] [[:it:Casa a torre]] [[:de:Hochhaus]]
# [[Villa]]
# [[Casa]]
# [[Iglu]]
# [[:en:Basement]] [[:fr:Sous-sol (architecture)]] [[:it:Seminterrato]] [[:de:Keller]]
# [[Balneum]]
# [[Cubiculum]]
# [[:en:Dining room]] [[:fr:Salle à manger]] [[:it:Sala da pranzo]] [[:de:Esszimmer]]
# [[Stabulum autocineticum]]
# [[Culina]]
# [[Exedrium]]
# [[Promptuarium]]
# [[:en:Tent]] [[:fr:Tente]] [[:it:Tenda (abitazione)]] [[:de:Zelt]]
# [[Yurt]]
==== Scientia urbium ====
# [[Ars urbium disponendarum]]
# [[Designatio urbana]]
# [[:en:Campus]] [[:fr:Campus]] [[:it:Campus]] [[:de:Campus]]
# [[:en:City block]] [[:fr:Îlot urbain]] [[:it:Isolato]] [[:de:Häuserblock]]
# [[:en:Downtown]] [[:de:Downtown]]
# [[Ghectum]]
# [[:en:Industrial park]] [[:fr:Parc industriel]] [[:de:Industriepark]]
# [[Viridarium]]
# [[Via urbis]]
# [[Forum (architectura)]]
# [[:en:Zoning]] [[:fr:Zonage (urbanisme)]] [[:it:Zonizzazione]]
==== Moles ====
# [[Moles (agger)]]
# [[Moles Hooverana]]
# [[Moles Trium Angustiarum]]
==== Aedificia ad homines vehendos ====
# [[Pons]]
# [[:en:Akashi Kaikyo Bridge]] [[:fr:Pont du détroit d'Akashi]] [[:it:Ponte dello stretto di Akashi]] [[:de:Akashi-Kaikyō-Brücke]]
# [[:en:Bang Na Expressway]] [[:fr:Bang Na Expressway]] [[:de:Bang Na Expressway]]
# [[Pons Brooklynensis]]
# [[Viaeductus Danyang–Kunshan]]
# [[Cuniculus Freti Femerae]]
# [[:en:George Washington Bridge]] [[:fr:Pont George-Washington]] [[:it:Ponte George Washington]] [[:de:George-Washington-Brücke]]
# [[Pons Aureae Portae]]
# [[Pons Baltici Freti Maioris]]
# [[:en:Hong Kong–Zhuhai–Macau Bridge]] [[:fr:Pont Hong Kong-Zhuhai-Macao]] [[:it:Ponte Hong Kong-Zhuhai-Macao]] [[:de:Hongkong-Zhuhai-Macau-Brücke]]
# [[:en:Lake Pontchartrain Causeway]] [[:fr:Chaussée du lac Pontchartrain]] [[:it:Lake Pontchartrain Causeway]] [[:de:Lake Pontchartrain Causeway]]
# [[Pons Londiniensis]]
# [[Pons Oresundianus]]
# [[Pons Russicus]]
# [[:en:Tower Bridge]] [[:fr:Tower Bridge]] [[:it:Tower Bridge]] [[:de:Tower Bridge]]
# [[Cuniculus (aedificium)]]
# [[Cuniculus Freti Gallici]]
# [[Cuniculus Seikan]]
{{Div col end}}
<noinclude>
[[Categoria:Myrias]]
[[Categoria:Vicipaedia]]
</noinclude>
m4gzm2km4a8mtiqapk758epl0zi84r7
Index urbium, oppidorum et communium Saxoniae Inferioris
0
216135
4001953
4001077
2026-11-11T05:12:22Z
InternetArchiveBot
139091
Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead. #IABot (v2.0.9.7)
4001953
wikitext
text/x-wiki
[[Fasciculus:Municipalities in Lower Saxony.svg|thumb|500px|Urbes et communia Saxoniae Inferioris.]]
'''Index urbium, oppidorum et communium in [[Saxonia Inferior|Saxonia Inferiore]]''' omnia [[commune|communia]] (Theodisce ''Gemeinden''), consociationes communium (Theodisce ''Gemeindeverbände'') atque loca nulli communium adscripta (Theodisce ''gemeindefreien Gebiete''), quae hodie in [[Terra foederalis (Germania)|terra]] [[Germania|Germanica]] [[Saxonia Inferior]]e exstant, complectitur.
Postremae mutationes finium territorialium in Saxonia Inferiore [[1 Novembris|Kalendis Novembribus]] anni [[2021]] effectae sunt. Ex eo tempore [[Saxonia Inferior]] 939 communia et 25 loca nulli communi adscripta (quorum duo habitantur) habet. Quibus e communibus 159 titulo [[urbs|urbis]] (Theodisce ''Stadt'') et 49 titulo [[oppidum|oppidi]] (Theodisce ''Flecken'') utuntur.
Praeterea nonnullae proprietates exstant secundum communium administrationem: Nam 939 communia in 289 communia unitaria et 650 communia membra dividuntur; quae vero in universum 114 consociationes communium constituunt, ut munera communiter administrent. Hae consociationes communium ipsa communia non sunt, sed foedera cooperationis, quae aut ex regione aut ex communitate in qua sedes administrationis sita est nomen accipiunt. Quapropter in Saxonia Inferiore idem nomen tam communi quam consociationi communium tribui potest. Agitur tamen de duobus corporibus iuridicis distinctis, quae proprias repraesentationes atque propria munera habent.
Praeterea, propter magnitudinem suam, nonnullae communium et consociationes communium peculiarem rationem cum [[Index circulorum Germanicorum|circulo terrae]] (Theodisce ''Landkreis'') habent:
* Decem urbes statum iuridicum [[Index circulorum Germanicorum|circuli urbani]] (Theodisce ''kreisfreien Stadt'') obtinent, nulli circulo terrae subiiciuntur atque omnia sua munera exercent.
* Septem urbes statum iuridicum urbis magnae sui iuris (Theodisce ''Große selbständige Stadt'') obtinent atque multa, sed non omnia, munera circuli terrae cui adscribuntur exercent.
* 61 communium et tria communia generalia (Theodisce ''Samtgemeinden'') statum iuridicum communis sui iuris (Theodisce ''Selbständige Gemeinde'') obtinent atque quaedam munera districtus cui adscribuntur exercent.
* 861 ceterae communium nullam peculiarem rationem cum circulo terrae cui adscribuntur habent.
=== A ===
{{div col|3}}
* [[Abensium]]<ref name="Schlegel 1705"/> <small>([[Theodisce]] ''Apensen''; [[Saxonice]] ''Obbens'')</small>
* [[Acheimum]]<ref name="Grote III 1877">Grote, H. (1877). ''Münzstudien: Geschichte der älteren Münzen und Urkunden des Bisthums Verden'' (Vol. VIII). Hannoverae: Hahn’sche Hofbuchhandlung.</ref> <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Achim''; [[Saxonice]] ''Achem'')</small>
* [[Achestedium]]<ref name="Pratje 1759"/> <small>([[Theodisce]] ''Axstedt''; [[Saxonice]] ''Ax'')</small>
* [[Adelebsenum]]<ref name="Funck 1736">Funck, J. N. (1736). ''Disputatio Academica de Voluntaria Morte Judaeorum et Gentilium sub Praesidio S. R. I. Libero Baroni de Adelebsen Dedicata''. Rintelii: Typis Johannis Friderici Enax.</ref> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Adelebsen'')</small>
* [[Adenebutla]]<ref name="Pischke 1998">Pischke, G. (Ed.) (1998). ''Das Lehnsregister der Edelherren von Meinersen: Edition und historische Untersuchung der mittelalterlichen Besitzurkunden'' (Documentum anni MCCXX). Hannoverae, in Germania: Hahnsche Buchhandlung.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Adenbüttel'')</small>
* [[Adenhusium]]<ref name="Schlegel 1703">Schlegel, J. C. (1703). ''Chronica Parochiarum ditionis Mindensis et Hildesiensis: De ecclesiis parochialibus et ditione antiqua oppidi Adenhusii''. Mindae: Typis Johannis Meyeri; et: Schlegel, J. C. (1703). ''Chronica Parochiarum ditionis Mindensis et Hildesiensis:...''. Mindae: Typis Johannis Meyeri.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Ahnsen'')</small>
* [[Adenthorpium]]<ref name="Höhbaum 1876">Höhbaum, K. (Ed.) (1876). ''Hansisches Urkundenbuch: Monumenta Germaniae Historica e codicibus diplomaticis Bremensibus et Luneburgensibus'' (Vol. I). Halis Saxonum: Typis Orphanotrophei.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Adendorf''; [[Saxonice]] ''Adendörp'')</small>
* [[Affinghusia]]<ref name="Rathlef 1766">Rathlef, E. L. (1766). ''Geschichte der Grafschaften Hoya und Diepholz: Monimenta diplomatica et antiquitates ditionis Affinghusiae'' (Vol. I). Bremae: Försterischen Buchhandlung.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Affinghausen''; [[Saxonice]] ''Affinghusen'' seu ''Affjehusen'')</small>
* [[Aldendorpevilla]]<ref name="Orbis Latinus A-D"/> <small>[[urbs]]</small> ([[Theodisce]] ''Stadtoldendorf'')
* [[Alrebekesa]]<ref name="Oven 1872">Oven, A. von (Ed.) (1872). ''Urkundenbuch des Herzogthums Lüneburg: Diplomata, chartae et registra historica saeculi XII (Documentum anni MCXCVII de venditione praedii Alrebekesae)'' (Vol. I). Hannoverae: Carl Rümpler.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Ahnsbeck'')</small>
* [[Ahusium (Saxonia Inferior)|Ahusium]]<ref name="Schlegel 1705">Schlegel, J. C. (1705). ''Chronicon Ducatus Bremensis et Verdensis:...''. Cellis: Typis Holmerianis; et: Schlegel, J. C. (1705). ''Chronicon Ducatus Brunsvicensis et Lunaeburgensis:...''. Cellis: Typis Holmerianis; et: Schlegel, J. C. (1705). ''Chronicon Parochiarum ditionis Corbeiensis et Hildesiensis:...''. Cellis: Typis Holmerianis.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Ahausen''; [[Saxonice]] ''Ahusen'')</small>
* [[Alfelda]]<ref name="Graesse"/> <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Alfeld''; [[Saxonice]] ''Allefelle'')</small>
* [[Alfhusium]]<ref name="Schlegel 1705"/> <small>([[Theodisce]] ''Alfhausen''; [[Saxonice]] ''Alfhusen'')</small>
* [[Algermissenum]]<ref name="Hoogeweg III 1903">Hoogeweg, H. (Ed.) (1903). ''Urkundenbuch des Hochstifts Hildesheim und seiner Bischöfe: Quellen und Darstellungen zur Geschichte Niedersachsens (Monimenta historica et privilegia de Algermisseno)'' (Vol. III). Hannoverae, in Germania: Hahn’sche Buchhandlung.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Algermissen'')</small>
* [[Alisni (Circulus Neoburgensis Visurgensis)|Alisni]]<ref name="Orbis Latinus A-D">[https://www.bavarikon.de/object/bav:BSB-MDZ-00000BSB00050912?p=1&cq=Antonius%20%E3%80%88de%20Brixia%E3%80%89&lang=de ''Orbis latinus : Lexikon lateinischer geographischer Namen des Mittelalters und der Neuzeit / 1. A-D''].</ref> <small>(in [[Circulus Neoburgensis Visurgensis|Circulo Neoburgensi Visurgensi]]<ref name="Landkreis Nienburg/Weser">Fingitur nomen "Circulus Neoburgensis Visurgensis" -Theodisce ''Landkreis Nienburg/Weser'' nuncupatum- sic: Latinum substantivum "circulus " Theodiscum substantivum ''Landkreis'' (secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo) vertit et Latina gentilicia "Neoburgensis-e" et "Visurgensis-e" ad commune [[Nova Urbs (Saxonia Inferior)|Novam Urbem]] et flumen [[Visurgis|Visurgem]] respective referuntur. Quibus de toponymis, vide {{Graesse}}</ref>)</small> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Liebenau''; [[Saxonice]] ''Levenau'')</small>
* [[Alisni]]<ref name="Graesse"/> <small>(in [[Circulus terrae Paludis Visurgensis|Circulo Paludis Visurgensis]]<ref name="Landkreis Wesermarsch">Latinum syntagma "circulus terrae" Theodiscum substantivum ''Landkreis'' -secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo- vertit. De Latina autem toponymia, vide Egli, J. J. (1893). ''Nomina Geographica: Sprach- und Sacherklärung von 42000 Geographischen Namen aller Erdräume''. [[Lipsia]]e: Friedrich Brandstetter. Theodisce ''Landkreis Wesermarsch''.</ref>)</small> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Elsfleth'')</small>
* [[Almstedium]]<ref name="Hoogeweg II 1901">Hoogeweg, H. (Ed.) (1901). ''Urkundenbuch des Hochstifts Hildesheim und seiner Bischöfe: Quellen und Darstellungen zur Geschichte Niedersachsens (Monimenta historica et registra de Almstedio)'' (Vol. II). Hannoverae, in Germania: Hahn’sche Buchhandlung.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Almstedt'')</small>
* [[Alorstedium]]<ref name="Pratje 1758">Pratje, J. H. (1758). ''Historische Nachrichten von dem ehemaligen berühmten Closter Harsefeld: Monumenta ac documenta saeculi XII ubi de decimis Alorstedii agitur''. Stadae: Typis H. C. Götheli.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Ahlerstedt''; [[Saxonice]] ''Ohlers'')</small>
* [[Alvstedium]]<ref name="Pratje 1759">Pratje, J. H. (1759). ''Historische Nachrichten von den ehemaligen vicedominis in ditione Bremensi:...''. Stadae: Typis H. C. Götheli.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Alfstedt''; [[Saxonice]] ''Alfs'' seu ''Alfst'')</small>
* [[Amelinghusium]]<ref name="Baring 1746">Baring, E. (1746). ''Succincta Hannoverae et ditionum vicinarum Notitia Historica''. Hanoverae: Typis Nicolae Försteri.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Amelinghausen''; [[lingua Saxonica|Boreosaxonice]] ''Amekhusen''; [[Saxonice]] ''Amelkusen'')</small>
* [[Anchemium]]<ref name="Schlegel 1705"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Ankum'')</small>
* [[Andervenia]]<ref name="Schlegel 1705"/> <small>([[Theodisce]] ''Andervenne'')</small>
* [[Andorlangia]]<ref name="Pratje 1759"/> <small>([[Theodisce]] ''Anderlingen''; [[Saxonice]] ''Annerlingen'')</small>
* [[Ansibarium]]<ref name="Orbis Latinus N-Z">[https://www.bavarikon.de/object/bav:BSB-MDZ-00000BSB00050914?p=27&cq=M%C3%BCnchen&lang=de''Orbis latinus : Lexikon lateinischer geographischer Namen des Mittelalters und der Neuzeit / 3. N-Z''].</ref> <small>[[Index circulorum Germanicorum|circulus urbanus]] et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Osnabrück''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Ossenbrääch''; [[Saxonice]] et [[Lingua Saxonica|Westfalice]] ''Ossenbrügge'')</small>
* [[Antiqua Medingha]]<ref name="Homeyer X 2006">Homeyer, J. (Ed.) (2006). ''Urkundenbuch des Klosters Medingen: Lüneburger Urkundenbuch (Monimenta historica saeculi XIV de parochia Medinghae) (Vol. X)''. Hannoverae, in Germania: Hahnsche Buchhandlung.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Altenmedingen''; [[Saxonice]] ''Ohmein'')</small>
* [[Apenum]]<ref name="Baring 1746"/> <small>([[Theodisce]] ''Apen''; [[Saxonice]] ''Aap'')</small>
* [[Apleremum]]<ref name="Schlegel 1703"/> <small>([[Theodisce]] ''Apelern'')</small>
* [[Appelium]]<ref name="Schlegel 1705"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Appel'')</small>
* [[Aquae Lauterbergenses in Montibus Harthicis]]<ref name="Mirus 1826">Mirus, A. (1826). ''De salubritate aquarum lauterbergensium in montibus harthicis sitarum''. Typis Regiis.</ref> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Bad Lauterberg im Harz'')</small>
* [[Aquae Nendorpenses]]<ref name="Marcard 1805">Marcard, H. M. (1805). ''De salubritate aquarum nendorpensium et de earum usu in morbis chronicis''. [[Goettinga]]e: Dieterich; et: Macard, H. M. (1805). ''De usu salutari fontium salinorum in territorio Hildesiensi sitorum''. [[Goettinga]]e: Dieterich.</ref> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Bad Nenndorf'')</small>
* [[Aquae Zwischenahnenses]]<ref name="Statisitakamt Nord 2025">Statistikamt Nord (Editio Latina). ''Catalogus Urbium et Communium Germaniae''. Hamburgi, 2025.</ref> <small>commune sui iuris</small> <small>([[Theodisce]] ''Bad Zwischenahn''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Twiskenoan'' seu ''Boad Twiskenoan''; [[Saxonice]] ''Twüschenahn'')</small>
* [[Aroldishusium]]<ref name="Schlegel 1705"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Arholzen'')</small>
* [[Artlenburgum]]<ref name="Baring 1746"/> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Artlenburg'')</small>
* [[Artlissa]]<ref name="Mader 1664">Mader, J. J. (1664). ''Antiquitates Brunsvicenses: De antiquis parochiis Saxonum et finibus dioecesis Mindensis (Caput de parochia Artlissa)''. Helmestadii: Typis Henningi Mulleri.</ref> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Aerzen'': quoque [[Theodisce]] ''Ärzen'')</small>
* [[Arx Agathae]]<ref name="Kochen 1724">Kochen, J. H. (1724). ''Introductio in Historiam Ducatus Bremensis y Verdensis: Accesserunt diplomata varia et descriptio Arcis Agathae et ditionis Stadiensis''. Stadae: Typis Caspari Holmii.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Agathenburg''; [[Saxonice]] ''Gothenborg'')</small>
* [[Arx Draconis]]<ref name="Egger 1977"/> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Drakenburg''; [[Saxonice]] ''Drakenborg'')</small>
* [[Ascalingium]]<ref name="Graesse"/> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Ahlden'')</small>
* [[Asanthorpium]]<ref name="Vogell 1856">Vogell, A. (Ed.) (1856). ''Urkundenbuch des Bisthums Verden und des Collegiatstifts Bardewick: Chartae, diplomata et monumenta historica saeculi XIII...''. Hannoverae: Hahn’sche Hofbuchhandlung.</ref> <small>(in [[Circulus Harburgensis|Circulo Harburgensi]]<ref name="Landkreis Harburg">Fingitur nomen "Circulus Harburgensis" -Theodisce ''Landkreis Harburg'' nuncupatum- sic: Latinum substantivum "circulus" Theodiscum substantivum ''Landkreis'' (secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo) vertit, et de Latino toponymo "[[Harburgum]]" -ad quod gentilicium "Harburgensis-e" refertur-.</ref>)</small> <small>([[Theodisce]] ''Asendorf''; [[Saxonice]] ''Asendörp'')</small>
* [[Asenthorpium]]<ref name="Hodenberg 1855">Hodenberg, W. von (Ed.) (1855). ''Hoyer Urkundenbuch'' (Vol. I). Hannoverae: Jänecke Verlag.</ref> <small>(in [[Circulus terrae Diepholtia|Circulo terrae Diepholtia]]<ref name="Landkreis Diepholz">Fingitur nomen "Circulus terrae Diepholtia" -Theodisce ''Landkreis Diepholz'' nuncupatum- sic: Latinum syntagma "circulus terrae" Theodiscum substantivum ''Landkreis'' (secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo) vertit, et de Latino toponymo "[[Diepholtia]]", vide {{Hofmannus}}.</ref>)</small> <small>([[Theodisce]] ''Asendorf''; [[Saxonice]] ''Asendörp'')</small>
* [[Assena]]<ref name="Philippi & Bar 1892">Philippi, F., & Bär, M. (Eds.) (1892). ''Osnabrücker Urkundenbuch: Die Urkunden der Jahre 772-1200'' (Vol. 1). Verein für Geschichte und Landeskunde von Osnabrück.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Bad Essen'')</small>
* [[Assini]]<ref name="Orbis Latinus A-D"/> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Essen'')</small>
* [[Astanholteremarki-Scirnbeki]]<ref name="Graesse">{{Graesse}}.</ref> <small>commune sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Osterholz-Scharmbeck''; [[Saxonice]] ''Oosterholt-Scharmbeek'')</small>
* [[Astedele]]<ref name="Astedele">Vide [https://kirchengemeindelexikon.de/einzelgemeinde/osteel/ ''Kirchengemeindelexikon''], ubi dicitur "(...) ''S''[igillum] ''Domini Siadonis in Astedele'' (Siegel des Herrn Syado in Osteel) (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Osteel''; [[Saxonice]] ''Oosteel'')</small>
* [[Asylum (Saxonia Inferior)|Asylum]]<ref name="Asylum">Theodiscum nomen ''Freistatt'', quod ''Freistätte, Zufluchtsort, Asyl'' significat, Latine "asylum" reddi potest. Nam in ''Deutsches Wörterbuch'' de Weigand et Hirt vox Theodisca ''Asyl'' explicatur ut «Freistatt» et ipsa vox Theodisca ''Asyl'' e Latino "asylum" orta esse dicitur. Praeterea lexicon Germanico-Latinum, quod in traditione lexicographica Georgii continetur, directe tradit: ''Freistatt, -stätte'', "asylum'". Itaque "Asylum" non est forma ficticia neque mera translatio nostra, sed aequivalentia lexicographice comprobata.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Freistatt''; [[Saxonice]] ''Freestatt'')</small>
* [[Aszi]]<ref name="Hermann">Hermann Abels: ''Die Ortsnamen des Emslandes in ihrer sprachlichen und kulturgeschichtlichen Bedeutung''. S. 27f.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Esche'')</small>
* [[Attendorium]]<ref name="Orbis Latinus A-D"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Otterndorf''; [[Saxonice]] ''Oterndörp'' seu ''Otterndörp'')</small>
* [[Aulica]]<ref name="Graesse"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Elze'')</small>
* [[Auriacum (Saxonia Inferior)|Auriacum]]<ref name="Graesse"/><ref name="Orbis Latinus A-D"/> <small>commune sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Aurich''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Aurk''; [[Saxonice]] et [[lingua Saxonica|Eofrisosaxonice]] ''Auerk'')</small>
{{div col end}}
=== B ===
{{div col|3}}
* [[Badberga]]<ref name="-berga">Germanica toponyma cum suffixis ''-berg'' aut ''-berge'' aut ''-bergen'' aut ''-berghe'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-berga-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Amberga]], [[Annaberga]], [[Arensberga]], [[Asschaberga]], [[Bamberga]], [[Berga]], [[Blancoberga]], [[Bobbinberga]], [[Brunsberga]], [[Cassonberga]], [[Coloberga]], [[Eversberga]], [[Freiberga]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Badbergen''; [[Saxonice]] ''Badbern'')</small>
* [[Baddekenstedium]]<ref name="Casemir & Menzel & Ohainski X 2018">Casemir, K., Menzel, F., & Ohainski, U. (2018). ''Die Ortsnamen des Landkreises Wolfenbüttel und der Stadt Salzgitter (Niedersächsisches Ortsnamenbuch, Teil X)''. Verlag für Regionalgeschichte.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Baddeckenstedt''; [[Saxonice]] ''Barkenstäe'')</small>
* [[Balga]]<ref name="Udolph 1994">Udolph, J. (1994). ''Namenkundliche Studien zum Germanenproblem'' (Reallexikon der Germanischen Altertumskunde, Ergänzungsbände 9). Walter de Gruyter.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Balje'')</small>
* [[Balga Cortis]]<ref name="Orbis Latinus A-D"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Balge'')</small>
* [[Baltrumum]]<ref name="Wiarda III 1792">Wiarda, T. D. (1792). ''Ostfriesische Geschichte: Von den ältesten Zeiten bis zum Jahre 1648'' (Vol. 3). August Friedrich Winter.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Baltrum'')</small>
* [[Bamwida]]<ref name="Orbis Latinus A-D"/> <small>([[Theodisce]] ''Bohmte''; [[Saxonice]] ''Baumte'')</small>
* [[Bardenuvicum]]<ref name="Graesse"/> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Bardowick''; [[Saxonice]] ''Bewick'')</small>
* [[Bardorpium]]<ref name="Sudendorf 1859">Sudendorf, H. (Ed.) (1859). ''Urkundenbuch zur Geschichte der Herzöge von Braunschweig und Lüneburg und ihrer Lande'' (Vol. 1). Carl Rümpler Verlag.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Bahrdorf'')</small>
* [[Barenburgum]]<ref name="Kolb 1712">Kolb, G. (1712). ''Compendium totius orbis: partim geographicum, partim historicum, partim genealogicum''. Typis Universitatis Carolo-Francisceae</ref> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Barenburg''; [[Saxonice]] ''Baarnborg'')</small>
* [[Bargstedum]]<ref name="Mushard 1764">Mushard, M. (1764). ''Palaeogentilismus Bremensis: Monumenta ac veterum tumuli in ducatibus Bremensi et Verdensi''. Typis Andreae Vandenhoeck.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Bargstedt''; [[Saxonice]] ''Bargst'' seu ''Bars'')</small>
* [[Barnstedum]]<ref name="Bünting & Letzner 1702">Bünting, H., & Letzner, J. (1702). ''Braunschweig-Lüneburgische Chronica, Oder Historische Beschreibung der Durchlauchtigsten Herzogen zu Braunschweig und Lüneburg''. Gedruckt bey Caspar Johann Jakobi.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Barnstedt'')</small>
* [[Barnstorfium]]<ref name="Böhmer 2007">Böhmer, J. F. (2007). ''Regesta Imperii III: Salisches Haus 1024–1125. Die Regesten des Kaiserreiches unter Heinrich IV'' (T. Struve, Ed.). Böhlau Verlag.</ref> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Barnstorf''; [[Saxonice]] ''Baarnstrup'')</small>
* [[Barsela]]<ref name="Köbler 2016">Köbler, G. (2016). ''Orte in der deutschen Ortsgeschichte''. Wikiling-Zier. [[Universitas Leopoldino-Franciscea]].</ref> <small>([[Theodisce]] ''Barßel''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Bäärsel''; [[Saxonice]] ''Bassel'')</small>
* [[Barsingehusa]]<ref name="Harenberg 1753">Harenberg, J. C. (1753). ''Historia ecclesiae Gandershemensis diplomatica''. Typis et Impensis Joannis Christophori Meisneri.</ref> <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Barsinghausen''; [[Saxonice]] ''Baschehusen'' seu ''Basche'')</small>
* [[Barum (Luneburgum)|Barum]]<ref name="Mindermann I II 2004">Mindermann, A. (Ed.) (2004). ''Verdener Urkundenbuch, 1. Abteilung, Band 2: 1300–1380''. Landschaftsverband der ehemaligen Herzogtümer Bremen und Verden.</ref> <small>(in [[Circulus Luneburgensis|Circulo Luneburgensi]]<ref name="Landreis Lüneburg">Fingitur nomen "Circulus Luneburgensis" -Theodisce ''Landreis Lüneburg'' nuncupatum- sic: Latinum substantivum "circulus" Theodiscum substantivum ''Landkreis'' (secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo) vertit et Latinum gentilicium "Luneburgensis-e" ad [[Luneburgum]] refertur. Quo de toponymo, vide {{Graesse}}.</ref>)</small> <small>([[Theodisce]] ''Barum''; [[Saxonice]] ''Boorn'')</small>
* [[Barum (Circulus Ulsenensis)|Barum]]<ref name="AdWzG 2010">Akademie der Wissenschaften zu Göttingen (2010). ''Die Ortsnamen des Landkreises Wolfenbüttel und der Stadt Salzgitter'' (K. Casemir, F. Menzel, & U. Ohainski, Eds.). Verlag für Regionalgeschichte.</ref> <small>(in [[Circulus Ulsenensis|Circulo Ulsenensi]]<ref name="Landkreis Uelzen">Fingitur nomen "Circulus Ulsenensis" -Theodisce ''Landkreis Uelzen'' nuncupatum- sic: Latinum substantivum "circulus" Theodiscum substantivum ''Landkreis'' (secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo) vertit et Latinum gentilicium "Ulsenensis-e" ad [[Ulsena]]m refertur. Quo de gentilicio, vide lemma "res-publica Ulsenensis" apud {{Google Books|w_tWAAAAcAAJ|vide paginam dedicationis operis}}"; et de topnymo, vide {{Graesse}}.</ref>)</small> <small>([[Theodisce]] ''Barum''; [[Saxonice]] ''Bourm'')</small>
* [[Barunvilla]]<ref name="SdaedhdlM 1862">Société d'archéologie et d'histoire de la Moselle (1862). ''Mémoires de la Société d'archéologie et d'histoire de la Moselle: Année 1860–1861''. Rousseau-Pallez.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Barendorf''; [[Saxonice]] ''Borendörp'')</small>
* [[Barverum]]<ref name="Böhmer 1844">Böhmer, J. F. (1844). ''Regesta Chronologico-Diplomatica Regum et Imperatorum Romanorum: Inde a Conrado I. Usque ad Henricum VII''. Typis et Sumtibus J. C. Hermann.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Barver'')</small>
* [[Barwedelum]]<ref name="Köbler 2016"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Barwedel'')</small>
* [[Basdalum]]<ref name="Meiborn III 1688"/> <small>([[Theodisce]] ''Basdahl''; [[Saxonice]] ''Basdaal'' seu ''Basdohl'')</small>
* [[Bawinkelum]]<ref name="Moser 1738">Moser, J. J. (1738). ''Bibliotheca Iuris Publici S. R. I. Germanici: Specially regarding the territories of Westphalia and Lower Saxony''. Typis Ioannis Georgii Cottae.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Bawinkel''; [[Saxonice]] ''Bowinkel'')</small>
* [[Bebenhusa (Saxonia Inferior)|Bebenhusa]]<ref name="Ahlfeldt 2010">Ahlfeldt, J. (Ed.) (2010). ''Regnum Francorum Online: Traditio Fuldenses''. Francia-Ahlfeldt Project.</ref> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Bad Bevensen''; [[Saxonice]] ''Bämsen'' seu ''Bemsen'')</small>
* [[Beckdorfium]]<ref name="AdWzG 2010"/> <small>([[Theodisce]] ''Beckdorf''; [[Saxonice]] ''Beekdörp'')</small>
* [[Beckedorfium]]<ref name="Köbler 2016"/> <small>([[Theodisce]] ''Beckedorf''; [[Saxonice]] ''Biäkedörp'')</small>
* [[Beckelnum]]<ref name="Böhmer 1844"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Beckeln'')</small>
* [[Bedenbostelum]]<ref name="NL 1924">Niedersächsisches Landesarchiv (1924). ''Niedersächsisches Jahrbuch für Landesgeschichte''. Veröffentlichungen de Historischen Kommission für Niedersachsen und Bremen.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Beedenbostel''; [[Saxonice]] ''Bedenbossel'')</small>
* [[Beierstedum]]<ref name="Köbler 2016"/> <small>([[Theodisce]] ''Beierstedt''; [[Saxonice]] ''Barste’e'')</small>
* [[Belmum]]<ref name="Moser 1738"/> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Belm'')</small>
* [[Belumum]]<ref name="Mushard 1764"/> <small>([[Theodisce]] ''Belum''; [[Saxonice]] ''Belen'')</small>
* [[Bema (Saxonia Inferior)|Bema]]<ref name="Sudendorf 1859"/> <small>([[Theodisce]] ''Böhme''; [[Saxonice]] ''Böhm'')</small>
* [[Bendestorfium]]<ref name="Bührmann 2005">Bührmann, M. (2005). ''Suffixbildungen in alten Ortsnamen des norddeutschen Raumes''. Akademie der Wissenschaften zu Göttingen. </ref> <small>([[Theodisce]] ''Bendestorf''; [[Saxonice]] ''Bendsdörp'')</small>
* [[Berga (Circulus Cellensis)|Berga]]<ref name="Bruzen de La Martinière 1737">Bruzen de La Martinière, A. A. (1737). ''Thesaurus geographicus criticus: in quo omnium orbis terrarum regionum, civitatum, oppidorum, nominibus antiquis, medii aevi et modernis''. Ex Officina Wetsteniana.</ref> <small>(in [[Circulus Cellensis|Circulo Cellensi]]<ref name="Landkreis Celle">Fingitur nomen "Circulus Cellensis" -Theodisce ''Landkreis Celle'' nuncupatum- sic: Latinum substantivum "circulus" Theodiscum substantivum ''Landkreis'' (secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo) vertit, et de Latino toponymo "[[Cella (Germania)|Cella]]" -ad quod gentilicium "Cellensis-e" refertur-, vide {{Graesse}}.</ref>)</small> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Bergen''; [[Saxonice]] ''Bargen'')</small>
* [[Berga (Circulus Osnabrugae)|Berga]]<ref name="Orbis Latinus A-D"/> <small>(in [[Circulus Osnabrugae|Circulo Osnabrugae]]<ref name="Landkreis Osnabrück">Fingitur nomen "Circulus Osnabrugae" -Theodisce ''Landkreis Osnabrück'' nuncupatum- sic: Latinum substantivum "circulus" Theodiscum ''LandKreis'' (secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo) vertit et de Latino toponymo "[[Osnabruga|Osnabruga-ae]]", vide Pertsch, Erich: ''Langenscheidts Großes Schulwörterbuch Lateinisch-Deutsch'', Berolini et Monaci 1983, ISBN 3-468-07202-3, p. 1325.</ref>)</small> <small>([[Theodisce]] ''Berge'')</small>
* [[Berga ad Dumnam]]<ref name="Bruzen de La Martinière 1737"/> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Bergen an der Dumme''; [[Polabice]] ''Djörska'')</small>
* [[Bergenborstelium]]<ref name="Hodenberg 1855"/> <small>([[Theodisce]] ''Bahrenborstel''; [[Saxonice]] ''Bornbössel'' seu ''Boornbössel'')</small>
* [[Bergfelda]]<ref name="Bünting & Letzner 1702"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Bergfeld''; quoque [[Saxonice]] ''Bargfeld'')</small>
* [[Bernsium Minus]]<ref name="Bernsium">Vide [https://emslaendische-landschaft.de/images/AFEL/Publikationen/Zeitschriften/Band_22/Heft_109_Mai_2011.pdf?utm ''Emsländische Landschaft''], ubi dicitur "(...) '''Berßen, Groß oder Klein''' (...) Bernsium (...)".</ref><ref name="KleinGrosse">De interpretatione toponymica adiectivorum Germanicorum "Klein" et "Gross" per Latina "Minor-us" et "Maior-ius", vide: Casemir, K., Ohainski, U., & Udolph, J. (2018). ''Die Ortsnamen des Landkreises Helmstedt und der Stadt Wolfsburg (Niedersächsisches Ortsnamenbuch, Teil VII)''. Verlag für Regionalgeschichte.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Klein Berßen''; [[Saxonice]] ''Lütke Bässen'')</small>
* [[Bersenbrugum]]<ref name="Sandhoff 1785">Sandhoff, J. E. (1785). ''Antistitum Osnabrugensis ecclesiae, qui per decem saecula episcopale munus in ea gesserunt, chronotaxis''. Typis Joannis Georgii Kislingii.</ref> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Bersenbrück''; [[Saxonice]] ''Bessenbrügge'')</small>
* [[Bersinium]]<ref name="Kaemling 1987">Kaemling, ''Atlas zur Geschichte Niedersachsens'' (1987).</ref> <small>([[Theodisce]] ''Groß Berßen''; [[Saxonice]] ''Groten Bässen'')</small>
* [[Berumburgum]]<ref name="Emmius 1616">Emmius, U. (1616). ''Rerum Frisicarum Historia''. [[Lugdunum Batavorum|Lugduni Batavorum]]: Elzevier.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Berumbur'')</small>
* [[Bestena]]<ref name="Jellinghaus 1923">Jellinghaus, H. (1923). ''Die westfälischen Ortsnamen nach ihren Bestandteilen''' (III ed.). Ferdinand Schöningh.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Beesten'')</small>
* [[Betzendorfum]]<ref name="Bünting & Letzner 1702"/> <small>([[Theodisce]] ''Betzendorf''; [[Saxonice]] ''Bätzendörp'')</small>
* [[Bevernense Castrum]]<ref name="Graesse"/> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Bevern'')</small>
* [[Beverstedum]]<ref name="Köbler 2016"/> <small>([[Theodisce]] ''Beverstedt''; [[Saxonice]] ''Beverst'')</small>
* [[Bienenbuttelum]]<ref name="Köbler 2016"/> <small>([[Theodisce]] ''Bienenbüttel''; [[Saxonice]] ''Bienbüddel'')</small>
* [[Bilshusa]]<ref name="Wolf 1819">Wolf, J. (1819). ''Politische Geschichte des Eichsfeldes mit Urkunden erläutert''. Johann Georg Rosenbusch.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Bilshausen'')</small>
* [[Binethemum]]<ref name="Meiborn III 1688">Meibom, H. (1688). ''Rerum Germanicarum Tomi III: I. Historicos Germanicos, II. Historiam Helmstadensem, III. Dissertationes de utriusque Saxoniae''. Typis Georgii Wolffgangi Hammii; et: Meibom, H. (1688). ''Rerum Germanicarum Tomi III: Dissertationen und historische Chroniken des Herzogtums Braunschweig-Lüneburg''. Typis Georgii Wolffii.</ref> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Bad Bentheim'')</small>
* [[Binnenum]]<ref name="Köbler 2016"/> <small>([[Theodisce]] ''Binnen''; [[Saxonice]] ''Binn’n'')</small>
* [[Bippenum]]<ref name="Köbler 2016"/> <small>([[Theodisce]] ''Bippen''; [[Saxonice]] ''Bippen'')</small>
* [[Birsina]]<ref name="Orbis Latinus A-D"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Bassum''; [[Saxonice]] ''Bassen'')</small>
* [[Bissendorpum]]<ref name="Köbler 2016"/> <small>([[Theodisce]] ''Bissendorf''; [[Saxonice]] ''Bissendörp'')</small>
* [[Blenderum]]<ref name="Brosius 1993">Brosius, D. (1993). ''Urkundenbuch des Klosters Loccum'' (Vol. 1). Wallstein Verlag.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Blender''; [[Saxonice]] ''Blenner'')</small>
* [[Bliederstorpum]]<ref name="Trüper 2017">Trüper, H. G. (2017). ''Urkundenbuch der Herren von Zesterfleth: 1232–1657''. Wallstein Verlag.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Bliedersdorf''; [[Saxonice]] ''Bliersdörp'')</small>
* [[Bobentunum]]<ref name="Casemir & Ohainski & Udolph"/> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Bovenden''; quoque [[Saxonice]] ''Bovten'')</small>
* [[Bocensis]]<ref name="Graesse"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Bückeburg''; [[Saxonice]] ''Bückeborg'')</small>
* [[Bocholta (Circulus Heidensis)|Bocholta]]<ref name="Hodenberg 1859"/> <small>(in [[Circulus Heidensis|Circulo Heidensi]]<ref name="Heidekreis">Fingitur nomen "Circulus Heidensis" -Theodisce ''Heidekreis'' nuncupatum- sic: Latinum substantivum "circulus" Theodiscum suffixum ''-kreis'' (secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo) et Latinum gentilicium "Heidensis-e" Theodiscum lexema ''Heide-'' vertit.</ref>)</small> <small>([[Theodisce]] ''Buchholz''; [[Saxonice]] ''Bookholt'')</small>
* [[Bocholta (Circulus Theorosburgensis)|Bocholta]]<ref name="Wilmans & Hoogeweg VI 1898"/> <small>(in [[Circulus Theorosburgensis|Circulo Theorosburgensi]]<ref name="Landkreis Schaumburg">Fingitur nomen "Circulus Theorosburgensis" -Theodisce ''Landkreis Schaumburg'' nuncupatum- sic: Latinum substantivum "circulus" Theodiscum substantivum ''Landkreis'' (secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo) vertit et de Latino gentilicio "Theorosburgensis-e", quod ad [[Theorosburgum]] refertur, vide {{Graesse}}.</ref>)</small> <small>([[Theodisce]] ''Buchholz''; [[Saxonice]] ''Baukholt'')</small>
* [[Bocholtum in Ericeto]]<ref name="Mindermann 2001"/> <small>[[urbs]] et commune sui iuris</small> <small>([[Theodisce]] ''Buchholz in der Nordheide''; [[Saxonice]] ''Bookholt'')</small>
* [[Bochorna (Circulus Frisicus)|Bochorna]]<ref name="Ehmck & Bippen 1873">Ehmck, D. R., & von Bippen, W. (Ed.) (1873). ''Bremisches Urkundenbuch: Band 1. Urkunden bis zum Jahre 1300''. C. Schünemann.</ref> <small>(in [[Circulus Frisicus|Circulo Frisico]]<ref name="Landkreis Friesland">Fingitur nomen "Circulus Frisicus" -Theodisce ''Landkreis Friesland'' nuncupatum- sic: Latinum substantivum "circulus" Theodiscum substantivum ''Landkreis'' (secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo) vertit et Latinum gentilicium "Frisicus-a-um" ad [[Frisia (discretiva)|Frisiam]] refertur. Quod de toponymo, vide {{Graesse}}.</ref>)</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Bockhorn'')</small>
* [[Bochorna (Circulus Vetha)|Bochorna]]<ref name="Graesse"/> <small>(in [[Circulus Vetha|Circulo Vetha]]<ref name="Landkreis Vechta">Fingitur nomen "Circulus Vetha" -Theodisce ''Landkreis Vechta'' nuncupatum- sic: Latinum substantivum "circulus" Theodiscum substantivum ''Landkreis'' (secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo).</ref><ref name="Orbis Latinus A-D"/>)</small> <small>([[Theodisce]] ''Bakum'')</small>
* [[Bochorstia]]<ref name="Erhard 1851">Erhard, H. A. (Ed.) (1851). ''Regesta Historiae Westfaliae: Accedit Codex Diplomaticus/Regesten der Geschichte Westfalens''. Regensberg.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Bockhorst''; [[Saxonice]] ''Baukhast'')</small>
* [[Bodendicum]]<ref name="Brosius 1985">Brosius, D. (1985). ''Aus der Geschichte der Burg Bodenteich''. Ecomed Verlag.</ref> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Bad Bodenteich''; [[Saxonice]] ''Bonndiek'')</small>
* [[Bodenfelda]]<ref name="Sudendorf 1859"/> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Bodenfelde'')</small>
* [[Bodensa]]<ref name="Casemir & Ohainski & Udolph">Casemir, K., Ohainski, U., & Udolph, J. (2003). ''Die Ortsnamen des Landkreises Göttingen''. In ''J. Udolph (Ed.), Niedersächsisches Ortsnamenbuch (NOB)''. Verlag für Regionalgeschichte.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Bodensee'')</small>
* [[Bodonis Insula]]<ref name="Orbis Latinus A-D"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Bodenwerder'')</small>
* [[Boffeshusium]]<ref name="Casemir & Ohainski VI 2007">Casemir, K., & Ohainski, U. (2007). ''Die Ortsnamen del Landkreises Holzminden''. In ''J. Udolph (Ed.), Niedersächsisches Ortsnamenbuch (NOB) (Teil VI)''. Editio ab Academia Scientiarum Gottingensi. Verlag für Regionalgeschichte.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Boffzen'')</small>
* [[Boitersena]]<ref name="Mindermann 2001">Mindermann, A. (Ed.) (2001). ''Urkundenbuch der Bischöfe und des Domkapitels von Verden: Band 1''. Von den Anfängen bis 1300. [[Stadae|Stadis]]: Landschaftsverband der ehemaligen Herzogtümer Bremen und Verden.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Bötersen''; [[Saxonice]] ''Boitzen'')</small>
* [[Boitzia]]<ref name="Sudendorf 1859"/> <small>([[Theodisce]] ''Boitze''; [[Saxonice]] ''Böhtz'')</small>
* [[Bokenstorpium]]<ref name="Sudendorf 1859"/> <small>([[Theodisce]] ''Bokensdorf''; [[Saxonice]] ''Bokensdörp'')</small>
* [[Bokenum]]<ref name="Orbis Latinus A-D"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Bockenem''; [[Saxonice]] ''Bokeln'')</small>
* [[Borchwega]]<ref name="Rüther 1905">Rüther, H. (Ed.) (1905). ''Urkundenbuch des Klosters Neuenwalde''. Halle’sche Buchhandlung.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Burweg'')</small>
* [[Borkna]]<ref name="Graesse"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Borkum''; [[lingua Frisica|Frisice]] ''Boarkum''; quoque [[Saxonice]] ''Börkum'')</small>
* [[Borna Castra]]<ref name="Graesse"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Berne'')</small>
* [[Borsla]]<ref name="Niemeyer 2012">Niemeyer, M. (Ed.) (2012). ''Deutsches Ortsnamenbuch''. De Gruyter</ref> <small>([[Theodisce]] ''Bösel''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Böäsel''; [[Saxonice]] ''Bäsel'')</small>
* [[Borstla]]<ref name="Hodenberg 1842">Hodenberg, W. von (Ed.) (1842). ''Diepholzer Urkundenbuch: Authentische Urkunden zur Geschichte der Grafschaft Diepholz''. [[Hannovera]]e: Hahn'schen Hofbuchhandlung.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Borstel''; [[Saxonice]] ''Bössel'')</small>
* [[Botela]]<ref name="Mindermann 2001"/> <small>([[Theodisce]] ''Bothel''; [[Saxonice]] ''Bootel'')</small>
* [[Brachia (Germania)|Brachia]]<ref name="Egli 1893"/> <small>[[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Brake''; [[Saxonice]] ''Braak'' seu ''Broak'')</small>
* [[Braclina]]<ref name="Rübel 1881">Rübel, K. (Ed.) (1881). ''Dortmunder Urkundenbuch: Band 1. Urkunden bis zum Jahre 1340''. [[Isarlohia]]e: J. Baedeker.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Brackel''; [[Saxonice]] ''Braackel'')</small>
* [[Bracum]]<ref name="Kirchbrak">Germanica et Romanica toponyma cum terminationibus ''-ac'' aut ''-ach'' aut ''-ack'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-acum-i" aut "-achium-i". Qua de latinizatione, vide [https://es.scribd.com/document/441536698/1983-Stearn-Botanical-Latin-pesquisavel-pdf ''Botanical Latin''], ubi dicitur "(...) '''-ac, -ach, -ack''' : -''acum,'' -''achium'' (...)". Hoc casu, latinizantia suffixa formis antiquis huius toponymi "Brac" applicantur; quo de toponymo, vide [https://rep.adw-goe.de/bitstream/handle/11858/00-001S-0000-0023-9B77-F/NOB%20VI%20Die%20Ortsnamen%20des%20Landkreises%20Holzminden.pdf?isAllowed=y&sequence=1&utm ''NOB VI Die Ortsnamen des Landkreises Holzminden'']{{Nexus deficit|date=September 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, ubi dicitur "(...) ''Theodericus de Brach'' (...) ''Henricus de Brach'' (...) ''Henrico de Brack'' (...) ''villa Brac'' (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] ''Kirchbrak''; [[Saxonice]] ''Kerkbraak'')</small>
* [[Bramascus]]<ref name="Orbis Latinus A-D"/> <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Bramsche'')</small>
* [[Breddenberga]]<ref name="Wilmans & Hoogeweg VI 1898">Wilmans, R., & Hoogeweg, H. (Ed.). (1898). ''Westfälisches Urkundenbuch: Band 6. Die Urkunden des Bisthums Minden und angrenzender Gebiete''. [[Monasterium (Germania)|Monasterii]]: Regensberg'schen Buchhandlung.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Breddenberg'')</small>
* [[Bredenforda]]<ref name="Hoogeweg 1898">Hoogeweg, H. (Ed.) (1898). ''Westfälisches Urkundenbuch: Band 6. Die Urkunden des Bisthums Minden vom J. 1201-1300''. [[Monasterium (Germania)|Monasterii]]: Regensberg'schen Buchhandlung.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Brevörde''¨; quoque [[Saxonice]] ''Bräwer'')</small>
* [[Bredthorpium]]<ref name="Ehmck & Bippen 1873"/> <small>([[Theodisce]] ''Breddorf''; [[Saxonice]] ''Breddörp'')</small>
* [[Brestum (Saxonia Inferior)|Brestum]]<ref name="Pratje 1759"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Brest'')</small>
* [[Brincama]]<ref name="Friedländer 1878">Friedländer, E. (Ed.) (1878). ''Ostfriesisches Urkundenbuch: Band 1. (Jahre 787–1470)''. [[Emda]]e: Haynel.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Brinkum'')</small>
* [[Britlinga]]<ref name="Udolph 2004">Udolph, J. (2004). ''Suffixbildungen in alten Ortsnamen: Akten eines internationalen Symposiums in Uppsala''. [[Gottinga]]e: Hahnsche Buchhandlung.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Brietlingen''; [[Saxonice]] ''Brietl'')</small>
* [[Brochema]]<ref name="Wilmans & Hoogeweg VI 1898"/> <small>([[Theodisce]] ''Brockum''; [[Saxonice]] ''Broubm'' seu ''Brookm'')</small>
* [[Brocleda]]<ref name="Janicke 1896">Janicke, K. (Ed.) (1896). ''Urkundenbuch des Hochstifts Hildesheim und seiner Bischöfe: Band 1''. [[Lipsia]]e: S. Hirzel.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Bröckel''; [[Saxonice]] ''Bräukel'')</small>
* [[Broclina]]<ref name="Mindermann 2001"/> <small>([[Theodisce]] ''Brockel''; [[Saxonice]] ''Brookel'')</small>
* [[Broma]]<ref name="Casemir & Ohainski 2014">Casemir, K., & Ohainski, U. (Ed.). (2014). ''Niedersächsisches Ortsnamenbuch: Die Ortsnamen des Landkreises Gifhorn''. [[Bilivelda]]e: Verlag für Regionalgeschichte.</ref> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Brome''; [[Saxonice]] ''Brom'')</small>
* [[Brochusium-Vilsena]]<ref name="Hodenberg 1855"/><ref name="Wilmans & Hoogeweg VI 1898"/> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Bruchhausen-Vilsen''; [[Saxonice]] ''Brooksen-Vilsen'')</small>
* [[Brunsvicum]]<ref name="Graesse"/> <small>[[Index circulorum Germanicorum|circulus urbanus]] et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Braunschweig''; [[Saxonice]] ''Brunswiek''; [[lingua Saxonica|Brunsvicice]] dialectaliter ''Bronswiek'' seu ''Brönswiek'')</small>
* [[Bukina]]<ref name="Wilmans & Hoogeweg VI 1898"/> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Bücken'')</small>
* [[Bulcova]]<ref name="Ehmck & Bippen 1873"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Bülkau'')</small>
* [[Bulsteda]]<ref name="Ehmck & Bippen 1873"/> <small>([[Theodisce]] ''Bülstedt''; [[Saxonice]] ''Büls'')</small>
* [[Brunla]]<ref name="Bode 1893">Bode, G. (Ed.) (1893). ''Urkundenbuch der Stadt Goslar und der in und bei Goslar belegenen geistlichen Stiftungen: Band 1 (922 bis 1250)''.</ref> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Braunlage'')</small>
* [[Bunda]]<ref name="Deiter">Deiter, H. (1881). Oldeborchs, Pastoris zu Bunda in Reiderland, kleine ostfriesische Chronicke, betreffend die Jahre 1558 bis 1605. ''Jahrbuch de Gesellschaft für bildende Kunst und vaterländische Altertümer zu Emden''.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Bunde''; [[Saxonice]] ''Bunn'')</small>
* [[Burchardivillare]]<ref name="Janicke 1892">Janicke, K. (Ed.) (1892). ''Urkundenbuch des Hochstifts Hildesheim und seiner Bischöfe: Band 1. Bis zum Jahre 1221''. S. Hirzel.</ref> <small>(in [[Circulus Guelpherbytensis|Circulo Guelpherbytensi]]<ref name="Landkreis Wolfenbüttel">Fingitur nomen "Circulus Guelpherbytensis" -Theodisce ''Landkreis Wolfenbüttel'' nuncupatum- sic: Latinum substantivum "circulus" Theodiscum substantivum ''Landkreis'' (secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo) vertit et Latinum gentilicium "Guelpherbytensis-e" ad [[Guelpherbytum]] refertur. Quo de toponymo, vide [https://vd18.gbv.de/viewer/fullscreen/006049869/1/ ''vd18.gbv.de''], ubi dicitur "(...) Pro eo ac debuisti, urbs aerumnosa, infelix ac misera Guelpherbytum (...)"; et quo de gentilicio, vide [https://www.deutsche-digitale-bibliothek.de/item/MBRY52X6EUWPQOQRFBKHVLYBSUG4M6LS ''Carmina Votiva Honori Clarißimi atq[ue] Experientißimi Viri Dn. Samuelis Stockhausen''], ubi dicitur "(...) Practici Guelpherbytensis (...)".</ref>)</small> <small>([[Theodisce]] ''Burgdorf''; [[Saxonice]] ''Borgdörp'')</small>
* [[Burgdorfium]]<ref name="Graesse"/> <small>(in [[Hannovera (regio)|Regione Hannovera]]<ref name="Graesse"/>)</small> <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Burgdorf''; [[Saxonice]] ''Borgdörp'' seu ''Bortörp'')</small>
* [[Burgium (Saxonia Inferior)|Burgium]]<ref name="Remling VII 2026">Remling, L. (2026). ''Die Ortsnamen des Landkreises Emsland''. In ''J. Udolph (Ed.), Niedersächsisches Ortsnamenbuch (NOB) (Teil VII)''. Verlag für Regionalgeschichte.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Börger''; [[Saxonice]] ''Borger'')</small>
* [[Buria (Saxonia Inferior)|Buria]]<ref name="Casemir & Ohainski & Udolph"/> <small>([[Theodisce]] ''Bühren'')</small>
* [[Bursina (Saxonia Inferior)|Bursina]]<ref name="Casemir 2003">Casemir, K. (2003). ''Die Ortsnamen des Landkreises Wolfenbüttel und der Stadt Salzgitter''. In ''J. Udolph (Ed.), Niedersächsisches Ortsnamenbuch (NOB) (Teil III)''. Verlag für Regionalgeschichte.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Börßum'')</small>
* [[Butiadinga]]<ref name="Ehmck & Bippen II 1876">Ehmck, D. R., & Bippen, W. von. (Ed.) (1876). ''Bremisches Urkundenbuch: Band 2. 1301–1350''. D. Ed. Müller.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Butjadingen'')</small>
* [[Buxtehuda]]<ref name="Lappenberg 1842">Lappenberg, J. M. (Ed.) (1842). ''Hamburgisches Urkundenbuch: Band 1''. Perthes-Besser & Mauke.</ref> <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Buxtehude''; [[Saxonice]] ''Buxthu'')</small>
* [[Byspinga]]<ref name="Hodenberg 1859">Hodenberg, W. von (Ed.) (1859). ''Lüneburger Urkundenbuch, Fünfte Abtheilung: Archiv des Klosters St. Michaelis zu Lüneburg''. Capaun-Karlowa’sche Buchhandlung.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Bispingen''; [[Saxonice]] ''Bissen'')</small>
{{div col end}}
=== C ===
{{div col|3}}
* [[Calba (Saxonia Inferior)|Calba]]<ref name="Kalbe">Theodiscum toponymum ''Kalbe'' seu ''Calbe'' forma "Calba" latinizari solet. Cf. [[Calba ad Salam|Calbam ad Salam]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Kalbe''; [[Saxonice]] ''Kalf'')</small>
* [[Calefelda]]<ref name="-felda">Germanica toponyma cum suffixis ''-feld(en)'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-felda-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Falufelda]], [[Frauenfelda]], [[Heresfelda]], [[Hirutfelda]], [[Ilfelda]], [[Mansfelda]], [[Salfelda]], [[Sualafelda]], [[Alfelda]], [[Alsfelda]] apud {{Graesse}}.</ref><ref name="Calefeldensis">"C" pro "K" ponitur propter orthographiam gentilicii "Calefeldensis-e". Quo de gentilicio, vide [https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/9/9a/Abhandlungen_zur_geologischen_Specialkarte_von_Preussen_und_den_Th%C3%BCringischen_Staaten_%28IA_abhandlungenzurg8589preu%29.pdf?utm_source=commons.wikimedia.org&utm_campaign=index&utm_content=original ''Abhandlungen zur geologischen Specialkarte von Preussen und den Thüringischen Staaten''], ubi dicitur "(...) ''Calefeldensis'' (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Kalefeld'')</small>
* [[Campus Rufus]]<ref name="Stüve 1789"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Bad Rothenfelde'')</small>
* [[Capella (Saxonia Inferior)|Capella]]<ref name="Philippi II 1894">Philippi, F. (Ed.) (1894). ''Osnabrücker Urkundenbuch: Band 2. Die Urkunden der Jahre 1201–1250''. H. Th. Wenner.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Cappeln'')</small>
* [[Capella Orientalis]]<ref name="Capella">Theodiscum suffixum ''-cappel(n)'' Latino vocabulo "capella-ae" vertitur.</ref><ref name="Orientalis"/> <small>([[Theodisce]] ''Ostercappeln''; [[Saxonice]] ''Austerkappeln'')</small>
* [[Castrovallium]]<ref name="Meiborn III 1688"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Burgwedel''; [[Saxonice]] ''Borwee'' seu ''Boorwee'')</small>
* [[Cella (Germania)|Cella]]<ref name="Graesse"/> <small>magna urbs sui iuris et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Celle'')</small>
* [[Clenza]]<ref name="Janicke II 1896">Janicke, K. (Ed.) (1896). ''Urkundenbuch des Hochstifts Hildesheim und seiner Bischöfe: Band 2. Von 1221 bis 1260''. S. Hirzel.</ref> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Clenze''; [[Polabice]] ''Kloncka'')</small>
* [[Cloppenburgum]]<ref name="Egli 1893"/> <small>commune sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Cloppenburg''; [[Saxonice]] ''Cloppenborg''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Kloppenbuurich'')</small>
* [[Clusa (Saxonia Inferior)|Clusa]]<ref name="Kluse">Theodiscum Saxonicumque toponymum ''Kluse'' derivatur a Medio-Latino vocabulo "clūsa", "angustum montium aditum, locum clausum" significante, quae ad Latinum verbum "claudere" refertur; cf. Kluge, ''Etymologisches Wörterbuch der deutschen Sprache'', s.v. ''Klause'', ubi Mediaevali Theodisco vocabulo ''klûse'', Antiquo Theodisco vocabulo ''chlûsa'' ex [[Latinitas medii aevi|Mediaevali Latino vocabulo]] "clausa, clusa" deducitur, et Lühr, ''Etymologisches Wörterbuch des Althochdeutschen'', V, s.v. ''klûsa'', ubi Antiquum Theodiscum vocabulum ''klûsa'', ''Einfriedung, Engpass'' significans, ex [[Latinitas medii aevi|Mediaevali Latino vocabulo]] "clūsa" explicatur. Inde Theodiscum Saxonicumque toponymum ''Kluse'' ortum est.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Kluse'')</small>
* [[Coeli Porta]]<ref name="Graesse"/> <small>([[Theodisce]] ''Himmelpforten''; [[Saxonice]] ''Himmelpoorten'')</small>
* [[Collis (Saxonia Inferior)|Collis]]<ref name="Erhard 1851">Erhard, H. A. (Ed.) (1851). ''Regesta Historiae Westfaliae: Accedit Codex Diplomaticus/Regesten der Geschichte Westfalens''. Regensberg.</ref> <small>[[oppidum]]</small> ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Polle'')
* [[Cornu Curvatum]]<ref name="Cornu Curvatum">[https://www.navigium.de/latein-woerterbuch/curvatus?wb=gross&nr=1 Theodiscum adiectivale praefixum ''Krumm-'' Latino adiectivo "curvatus-a-um"] et [https://www.navigium.de/latein-woerterbuch/cornu?wb=gross&nr=2 Theodiscum nominale suffixum ''-hörn'' Latino nomine "cornu-us" (n.)] vertitur.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Krummhörn'')</small>
* [[Cramma]]<ref name="Casemir 2003"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Cramme'')</small>
* [[Cranenburgum (Saxonia Inferior)|Cranenburgum]]<ref name="Cranenburgum">Theodiscum toponymum ''Kranenburg'' "Cranenburgum" latinizari solet. Cf. [[Cranenburgum (Rhenania Septentrionalis et Vestfalia)|Cranenburgum Rhenanum]] apud ''Atlas Sive Cosmographicae Meditationes de Fabrica Mundi et Fabricati Figura'', Mercatoris.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Kranenburg''; [[Saxonice]] ''Kronenborg'')</small>
* [[Curia Maiorica]]<ref name="Curia Maiorica">Manfred Niemeyer (Hrsg.): ''Deutsches Ortsnamenbuch''. De Gruyter, Berolini 2012, ISBN 978-3-11-018908-7, S. 298.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Jork''; [[Saxonice]] ''Jörk'')</small>
* [[Curia Sanctae Mariae]]<ref name="Marienhafe">Vide [https://bibliothek.ostfriesischelandschaft.de/wp-content/uploads/sites/3/dateiarchiv/3134/Marienhafe.pdf ''Marienhafe''], ubi dicitur "(...) Urkundlich wird Marienhafe erstmals am 16. Februar 1250 als „curia sancte Marie“, d.h. „Hof der heiligen Maria“ erwähnt. 1362 ist von „curia Virginis gloriose“ (...)".</ref> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Marienhafe'')</small>
* [[Cuxhavia]]<ref name="Graesse"/> <small>magna urbs sui iuris et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Cuxhaven''; [[Saxonice]] ''Cuxhoben'')</small>
{{div col end}}
=== D ===
{{div col|3}}
* [[Dalemia]]<ref name="Meiborn III 1688"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Dahlem'')</small>
* [[Dalenburgum]]<ref name="Rzihacek & Spreitzer XI 2024">Rzihacek, A., & Spreitzer, F. (Ed.) (2024). ''Die Urkunden Otto IV (Monumenta Germaniae Historica, Diplomata Regum et Imperatorum Germaniae, Tomus XI). Hahnsche Buchhandlung.</ref> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Dahlenburg''; [[Saxonice]] ''Dahlenborg'')</small>
* [[Dalum]]<ref name="Janicke II 1896"/> <small>([[Theodisce]] ''Dahlum''; [[Saxonice]] ''Tahln'')</small>
* [[Damma (Saxonia Inferior)|Damma]]<ref name="Philippi II 1894"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Damme'')</small>
* [[Damnatzium]]<ref name="Garzmann LXXVI 2004">Garzmann, M. R. W. (Ed.) (2004). ''Niedersächsisches Jahrbuch für Landesgeschichte: Neue Folge der Zeitschrift des Historischen Vereins für Niedersachsen (Band 76)''. Hahnsche Buchhandlung.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Damnatz'')</small>
* [[Danneberga]]<ref name="Orbis Latinus A-D"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Dannenberg''; [[Saxonice]] ''Dannenbarg''; [[Polabice]] ''Wajdars'')</small>
* [[Danthorpum]]<ref name="Casemir & Menzel % Udolph VII 2011">Casemir, K., Menzel, F., & Udolph, J. (2011). ''Die Ortsnamen des Landkreises Helmstedt und der Stadt Wolfsburg (Niedersächsisches Ortsnamenbuch, Teil VII''). Verlag für Regionalgeschichte.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Danndorf'')</small>
* [[Dassela]]<ref name="Graesse"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Dassel'')</small>
* [[Dedenhusa]]<ref name="-husaDeensen">Germanica toponyma cum suffixis ''-haus(en)'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-husa-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Petrishusa]], [[Sachsenhusa]], [[Sangerhusa]], [[Sunthusa]], [[Ahusa]], [[Bebenhusa]], [[Buozolteshusa]], [[Chuzenhusa]], [[Husa]], [[Francohusa]], [[Gisinhusa]], [[Harthusa]], [[Hilpertohusa]] apud {{Graesse}}. Hoc casu suffixum primae formae huius toponymi ''Dedehusen'' testatae applicatur. Qua de pristina forma, vide: Casemir, K., & Ohainski, U. (2007). ''Die Ortsnamen des Landkreises Holzminden (Veröffentlichungen del Institut für Historische Landesforschung der Universität Göttingen, Vol. 51)''. Verlag für Regionalgeschichte.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Deensen'')</small>
* [[Deinsta]]<ref name="-e"/> <small>([[Theodisce]] ''Deinste''; [[Saxonice]] ''Deinst'')</small>
* [[Deinstadium]]<ref name="-stadt">Germanica toponyma cum suffixis ''-stadt'' et ''-stedt'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-stadium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Arnstadium]], [[Bernstadium]], [[Berolstadium]], [[Carolostadium]], [[Hermannostadium]], [[Darmstadium]], [[Freistadium]], [[Eisenstadium]], [[Fraustadium]], [[Harpstadium]], [[Helmstadium]], [[Altstadium]], [[Auerstadium]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Deinstedt''; [[Saxonice]] ''Deins'')</small>
* [[Delmenhorstium]]<ref name="Graesse"/> <small>[[Index circulorum Germanicorum|circulus urbanus]] et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Delmenhorst''; [[Saxonice]] ''Demost'')</small>
* [[Dengdia]]<ref name="Orbis Latinus A-D"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Denkte'')</small>
* [[Derenthalia]]<ref name="-thalia">Germanica toponyma cum suffixo ''-thal'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-thalia-ae" seu "-dalia-ae". Qua de latinizatione, vide [https://es.scribd.com/document/441536698/1983-Stearn-Botanical-Latin-pesquisavel-pdf ''Botanical Latin''], ubi dicitur "(...) '''-thal''' : -''thalia'', -''dalia'' (...)". Animadvertendum est suffixum ''-thal'' veterem orthographiam hodierni suffixi ''-tal'' esse; ergo Germanica toponyma cum suffixo ''-tal'' quoque latinizari potest addita terminatione latinizata "-thalia-ae" seu "-dalia-ae".</ref> <small>([[Theodisce]] ''Derental'')</small>
* [[Dersum]]<ref name="Egger 1977">Egger, C. (1977). ''Lexicon Nominum Locorum (Officium Libri Catholici)''. Libreria Editrice Vaticana.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Dersum''; [[Saxonice]] ''Derßm'')</small>
* [[Dettum]]<ref name="Egger 1977"/> <small>([[Theodisce]] ''Dettum''; [[Saxonice]] ''Detten'')</small>
* [[Dicla]]<ref name="Mooyer 1855">Mooyer, E. F. (Ed.) (1855). ''Urkundenbuch des vormaligen Stiftes Minden''. J. C. C. Bruns.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Dickel'')</small>
* [[Diddersa]]<ref name="-e"/> <small>([[Theodisce]] ''Didderse'' et [[Saxonice]] ''Deesse'')</small>
* [[Diekholza]]<ref name="-a"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Diekholzen'')</small>
* [[Dielmissa]]<ref name="-a"/> <small>([[Theodisce]] ''Dielmissen'')</small>
* [[Diepenavia]]<ref name="-avia">Germanica toponyma cum terminatione ''-au'' seu ''-aw'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-avia-ae", quamquam huius terminationis variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Iereslavia]], [[Iunonwladislavia]], [[Labiavia]], [[Landavia]], [[Lindavia]], [[Liptavia]], [[Lobavia]], [[Lochavia]], [[Lublavia]], [[Luccavia]], [[Mitavia]], [[Multavia]], [[Namslavia]], [[Neoboleslavia]], [[Olavia]], [[Oppavia]], [[Pegavia]], [[Pillavia]], [[Premislavia]], inter alia, apud {{Graesse}}.</ref> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Diepenau''; quoque [[Saxonice]] ''Deepnau'')</small>
* [[Diepholtia]]<ref name="Hofmannus">{{Hofmannus}}.</ref> <small>[[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Diepholz''; [[Saxonice]] ''Deefholt'')</small>
* [[Dinklaga]]<ref name="-e"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Dinklage''; [[Saxonice]] ''Dinklaoge'')</small>
* [[Disaldishusa]]<ref name="-husaDelligsen">Germanica toponyma cum suffixis ''-haus(en)'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-husa-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Petrishusa]], [[Sachsenhusa]], [[Sangerhusa]], [[Sunthusa]], [[Ahusa]], [[Bebenhusa]], [[Buozolteshusa]], [[Chuzenhusa]], [[Husa]], [[Francohusa]], [[Gisinhusa]], [[Harthusa]], [[Hilpertohusa]] apud {{Graesse}}. Hoc casu suffixum primae formae huius toponymi ''Disaldishusen'' testatae applicatur. Qua de pristina forma, vide: Reuter, A. (Ed.) (1950). ''1100 Jahre Delligsen: Geschichte der Hilsmulde und des Ortes Delligsen''. Verlag der Gemeinde Delligsen. </ref> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Delligsen'')</small>
* [[Disna (Saxonia Inferior)|Disna]]<ref name="Graesse"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Dissen am Teutoburger Wald'')</small>
* [[Dithgherscope-Twielenflethum]]<ref name="Hollern">Vide [https://kirchengemeindelexikon.de/einzelgemeinde/hollern-twielenfleth/?utm ''Kirchengemeindelexikon''] {{Nexus deficit|date=November 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}. ubi dicitur "(...) ''Luderus in Dithgherscope'' (...)".</ref><ref name="-ethum">Germanica toponyma cum terminatione ''-eth'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-ethum-i", quamquam huius terminationis variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Bechtsriethum]], [[Maitenbethum]] ac [[Wiesethum]] apud Vicipaediae Latinae articulum de [[Index communium Bavariae|indice communium Bavariae]]; et [[Gransebiethum]] apud Vicipaediae Latinae articulum de [[Index Communium Megapolis et Pomeraniae Citerioris|indice communium Megapolis et Pomeraniae Citerioris]].</ref> <small>([[Theodisce]] ''Hollern-Twielenfleth''; [[Saxonice]] ''Hullern-Twielenfleth'')</small>
* [[Dohra (Terra Emesensis)|Dohra]]<ref name="-a"/> <small>(in [[Circulus Terrae Emesensis|Terra Emesensi]]<ref>Fingitur nomen "Circulus Terrae Altenburgensis" -Theodisce ''Landkreis Emsland'' nuncupatum- sic: Latinum substantivum "circulus" Theodiscum substantivum ''Landkreis'' (secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo) et Latinum "terra-ae" Theodiscum lexema ''-land'' vertit et Latinum gentilicium "Emesensis-e" ad flumen [[Amisia|Emesam]] refertur. De hoc hydronymo, vide {{Graesse}}.</ref>)</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Dohren '')</small>
* [[Dohra (Circulus Harburgensis)|Dohra]]<ref name="-a"/> <small>(in [[Circulus Harburgensis|Circulo Harburgensi]]<ref name="Landkreis Harburg"/>)</small> <small>([[Theodisce]] ''Dohren''; [[Saxonice]] ''Duhrn'')</small>
* [[Dolnere]]<ref name="Dolnere">Vide [https://adw-goe.de/fileadmin/forschungsprojekte/ortsnamen_rhein_elbe/dokumente/Publikationen_Udolph_PDF/2001-2005/315._Udolph_Anmerkungen_zum_Ortsnamen_Dollern.pdf ''Anmerkugen zum Ortsnamen Dollern''], ubi dicitur "(...) 1105 (Fälschung Mitte 12. Jh.) ''Dolnere'' (...) 1209 ''Johannes de dolnere'' (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Dollern'')</small>
* [[Doristacus]]<ref name="Orbis Latinus A-D"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Dorstadt'')</small>
* [[Dornum]]<ref name="Egger 1977">Egger, C. (1977). ''Lexicon Nominum Locorum (Officium Libri Catholici)''. Libreria Editrice Vaticana.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Dornum''; [[Saxonice]] ''Dornm'')</small>
* [[Dorverda]]<ref name="-a"/> <small>([[Theodisce]] ''Dörverden''; [[Saxonice]] ''Dörbern'' seu ''Dörb'' seu ''Dörveern'')</small>
* [[Dotlinga]]<ref name="-inga">Germanica toponyma cum suffixis ''-ing'' et ''-ingen'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-inga-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Huninga]], [[Ihilinga]], [[Incinga]], [[Isininga]], [[Lauginga]], [[Leichlinga]], [[Liuchinga]], [[Liutmuntinga]], [[Lollinga]], [[Machtolvinga]], [[Mecchinga]], [[Memminga]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Dötlingen'')</small>
* [[Draga (Albis)|Draga]]<ref name="-e"/> <small>([[Theodisce]] ''Drage''; [[Saxonice]] ''Draag'')</small>
* [[Drentweda]]<ref name="-e"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Drentwede'')</small>
* [[Drestadium]]<ref name="-stadt"/> <small>([[Theodisce]] ''Drestedt''; [[Saxonice]] ''Dreest'')</small>
* [[Drochtersa]]<ref name="-a"/> <small>([[Theodisce]] ''Drochtersen''; [[Saxonice]] ''Drochters'')</small>
* [[Dudanebutli]]<ref name="Lappenberg 1841">Lappenberg, J. M. (Ed.) (1841). ''Hamburgisches Urkundenbuch (Band 1)''. Perthes-Besser & Mauke.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Düdenbüttel''; [[Saxonice]] ''Düünbeudel'')</small>
* [[Duderstadium]]<ref name="Graesse"/> <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Duderstadt''; [[Saxonice]] ''Dustadt'')</small>
* [[Dunsa]]<ref name="-a"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Dünsen'')</small>
* [[Dunum (Saxonia Inferior)|Dunum]]<ref name="Houtrouw 1889">Houtrouw, O. G. (1889). ''Ostfriesland: Eine geschichtlich-ortskundige Wanderung gegen Ende der Fürstenzeit (Band 1)''. Dunkmann.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Dunum'')</small>
* [[Duthungun]]<ref name="Udolph 2004"/> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Duingen''; [[Saxonice|Ostfalice]] ''Daujen'')</small>
{{div col end}}
=== E ===
{{div col|3}}
* [[Ebbestorpium]]<ref name="Jaitner 1985">Jaitner, K. (Ed.) (1985). ''Urkundenbuch des Klosters Ebstorf (Lüneburger Urkundenbuch, 14. Abteilung)''. Lax Verlag.</ref> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Ebstorf''; [[Saxonice]] ''Ebstörp'')</small>
* [[Ebersdorfium (Saxonia Inferior)|Ebersdorfium]]<ref name="Ebersdorfium">Theodiscum toponymum ''Ebersdorf'' in Latinam "Ebersdorfium" verti solet. V.gr. vide [https://www.bavarikon.de/object/bav:BSB-MDZ-00000BSB00050913 ''Orbis latinus: Lexikon lateinischer geographischer Namen des Mittelalters und der Neuzeit / 2. E-M''].</ref> <small>([[Theodisce]] ''Ebersdorf''; [[Saxonice]] ''Eversdörp'')</small>
* [[Echemium]]<ref name="-hemium">Germanica toponyma cum suffixis ''-he(i)m'' et ''-hjem'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-hemium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ingelhemium]], [[Eboreshemium]], [[Arnhemium]], [[Oppenhemium]], [[Forchemium]], [[Gerineshemium]], [[Benthemium]], [[Buxhemium]], [[Dronthemium]], [[Enshemium]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Echem''; [[Saxonice]] ''Echen'')</small>
* [[Edemissa]]<ref name="-a"/> <small>([[Theodisce]] ''Edemissen''; [[Saxonice]] ''Emisse'')</small>
* [[Egestorpium]]<ref name="-torpium">Germanica toponyma cum suffixis ''-torf'' et ''-torp'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-torpium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ebbestorpium]] apud Jaitner, K. (Ed.) (1985). ''Urkundenbuch des Klosters Ebstorf (Lüneburger Urkundenbuch, 14. Abteilung)''. Lax Verlag; [[Ermelstorpium]] apud Pratje, J. H. (1759). ''Historische Nachrichten von den ehemaligen vicedominis in ditione Bremensi:...''. Stadae: Typis H. C. Götheli; [[Gottorpium]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Egestorf''; [[Saxonice]] ''Äästörp'')</small>
* [[Edewechte]]<ref name="Berger 2012">Berger, D. (2012). ''Edewecht''. In ''Deutsches Ortsnamenbuch''. Walter de Gruyter.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Edewecht''; [[Saxonice]] ''Erwech''; historice ''Adewacht'')</small>
* [[Eggermuhla]]<ref name="-a"/> <small>([[Theodisce]] ''Eggermühlen''; [[Saxonice]] ''Eggermöhlen'')</small>
* [[Ehra-Lessia]]<ref name="-a"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Ehra-Lessien'')</small>
* [[Eicklinga]]<ref name="-inga">Germanica toponyma cum suffixis ''-ing'' et ''-ingen'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-inga-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Huninga]], [[Ihilinga]], [[Incinga]], [[Isininga]], [[Lauginga]], [[Leichlinga]], [[Liuchinga]], [[Liutmuntinga]], [[Lollinga]], [[Machtolvinga]], [[Mecchinga]], [[Memminga]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Eicklingen''; [[Saxonice]] ''Eikeln'')</small>
* [[Eildissum]]<ref name="Stumpf-Brentano II 1865">Stumpf-Brentano, K. F. (Ed.) (1865). ''Die Reichskanzler vornehmlich des X., XI. und XII. Jahrhunderts: Acta Imperii Selecta'' (Vol. 2). [[Aeni Pons (Austria)|Aeni Ponte]]: Wagner'schen Universitäts-Buchhandlung.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Bad Eilsen''; [[Saxonice]] ''Ahlsen'')</small>
* [[Eima (Circulus Hildesiensis)|Eima]]<ref name="-e"/> </small>(in [[Circulus Hildesiensis|Circulo Hildesiensi]]<ref name="Circulus Hildesiensis">Fingitur nomen "Circulus Hildesiensis" -Theodisce ''Landkreis Hildesheim'' nuncupatum- sic: Latinum substantivum "circulus" Theodiscum substantivum ''Landkreis'' (secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo) vertit et Latinum gentilicium "Hildesiensis-e" ad [[Hildesia]]m refertur. Hac de urbe, vide {{Graesse}}.</ref>)</small> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Eime'')</small>
* [[Eima (Circulus Holtisminnensis)|Eima]]<ref name="-a"/> <small>(in [[Circulus Holtisminnensis|Circulo Holtisminnensi]]<ref name="Circulus Holtisminnensis">Fingitur nomen "Circulus Holtisminnensis" -Theodisce ''Landkreis Holzminden'' nuncupatum- sic: Latinum substantivum "circulus" Theodiscum substantivum ''Landkreis'' (secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo) vertit, et de Latino toponymo "[[Holtisminni]]" -ad quod gentilicium "Holtisminnensis-e" refertur-, vide {{Graesse}}.</ref>)</small> <small>([[Theodisce]] ''Eimen'')</small>
* [[Eimka]]<ref name="-e"/> <small>([[Theodisce]] ''Eimke''; [[Saxonice]] ''Aimk'')</small>
* [[Ekelum]]<ref>Vide: Von Hodenberg, W. (Ed.) (1855). ''Walsroder Urkundenbuch (Urkunde Nr. 19)''. Hahnsche Hofbuchhandlung. Quo opere "proprietatem bonorum in Ekelo, que ab ecclesia Walsrodensi in feodum tenuit, pro quinquaginta marcis seriosius comparavit." dicitur.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Eickeloh'')</small>
* [[Elba (Saxonia Inferior)|Elba]]<ref name="-e"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Elbe'')</small>
* [[Elbingeroda]]<ref name="-roda"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Elbingerode'')</small>
* [[Eldinga]]<ref name="-inga">Germanica toponyma cum suffixis ''-ing'' et ''-ingen'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-inga-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Huninga]], [[Ihilinga]], [[Incinga]], [[Isininga]], [[Lauginga]], [[Leichlinga]], [[Liuchinga]], [[Liutmuntinga]], [[Lollinga]], [[Machtolvinga]], [[Mecchinga]], [[Memminga]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Eldingen'')</small>
* [[Elsdorfium (Saxonia Inferior)|Elsdorfium]]<ref name="-dorf">Germanica toponyma cum suffixo ''-dorf'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-dorfium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ensdorfium]], [[Burgdorfium]], [[Altdorfium]], [[Oberndorfium]], [[Rebdorfium]], [[Schenckendorfium]], [[Wilhelmersdorfium]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Elsdorf''; [[Saxonice]] ''Elsdörp'')</small>
* [[Embeca]]<ref name="Embeca">"non ignobiles Saxoniae civitates, Embeca et Gottinga" {{Google Books|I7pXAAAAcAAJ|p. 734}}. Interdum "Embica", "Embecka" etc. reperis</ref> <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Einbeck''; [[Saxonice]] ''Aimbeck'')</small>
* [[Embsa]]<ref name="-a"/> <small>([[Theodisce]] ''Embsen''; [[Saxonice]] ''Emsen'')</small>
* [[Emda]]<ref name="Graesse"/> <small>[[Index circulorum Germanicorum|circulus urbanus]] et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Emden''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Oamde'')</small>
* [[Emmelkampus]]<ref name="Emmelkampus">Vide [https://www.altreformiert.de/beuker/geschichte/grafschaft-bentheim/ERK-GRAFSCH_Classis_1625-1705_Prot_-_Plasger_2021_gjb.pdf?utm ''Protokolle der Classis der reformierten Prediger der Grafschaft Bentheim 1625–1705''], ubi dicitur "(...) Domino Bernhardus Tinneken Pastorum Emmelkampum (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] ''Emlichheim''; [[Saxonice]] et [[Batavice]] ''Emmelkamp'')</small>
* [[Emmendorfium]]<ref name="-dorf">Germanica toponyma cum suffixo ''-dorf'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-dorfium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ensdorfium]], [[Burgdorfium]], [[Altdorfium]], [[Oberndorfium]], [[Rebdorfium]], [[Schenckendorfium]], [[Wilhelmersdorfium]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Emmendorf''; [[Saxonice]] ''Emdörp'')</small>
* [[Emphstece]]<ref name="Emphstece">Vide [https://www.emstek.de/die-gemeinde/ortsteile/emstek?utm ''www.emstek.de'']; ubi dicitur "(...) Urkunde aus dem Jahre 947 als „Emphstece" (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Emstek''; [[Saxonice]] ''Emstäk'')</small>
* [[Emsbura]]<ref name="-a"/> <small>([[Theodisce]] ''Emsbüren''; [[Saxonice]] ''Büren'')</small>
* [[Emtinghusa]]<ref name="-husa">Germanica toponyma cum suffixis ''-haus(en)'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-husa-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Petrishusa]], [[Sachsenhusa]], [[Sangerhusa]], [[Sunthusa]], [[Ahusa]], [[Bebenhusa]], [[Buozolteshusa]], [[Chuzenhusa]], [[Husa]], [[Francohusa]], [[Gisinhusa]], [[Harthusa]], [[Hilpertohusa]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Emtinghausen''; [[Saxonice]] ''Emhusen'')</small>
* [[Engda]]<ref name="-a"/> <small>([[Theodisce]] ''Engden''; [[Saxonice]] ''Engn'')</small>
* [[Engelschofa]]<ref name="-hofa">Germanica toponyma cum suffixis ''-hof(f)(e)(n)'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-hofa-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Hattenhofa (Bavaria)|Hattenhofa Bavarica]], [[Pfaffenhofa ad fluvium Glon]], [[Pfaffenhofa ad Rotam]], [[Poohofa]], [[Gundershofa]], [[Hattenhofa (Badenia-Virtembergia)|Hattenhofa Badeniae-Virtembergiae]], [[Pfaffenhofa (Badenia-Virtembergia)|Pfaffenhofa]], [[Matichofa]], [[Philshofa]] apud [[Google|Gugulam]].</ref> <small>([[Theodisce]] ''Engelschoff''; [[Saxonice]] ''Engelschopp'')</small>
* [[Erenburgum]]<ref name="Minden II 1902">Minden, G. von (Ed.) (1902). ''Urkundenbuch der Bischöfe von Verden und Minden (Band 2)''. Hahn’sche Buchhandlung.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Ehrenburg''; [[Saxonice]] ''Ehrenborg'')</small>
* [[Erkeroda]]<ref name="-roda">Germanica toponyma cum suffixis ''-rode'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-roda-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Baceroda]], [[Gerningeroda]], [[Osteroda]], [[Werningroda]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Erkerode''; [[Saxonice]] ''Erkero'')</small>
* [[Ermelstorpium]]<ref name="Pratje 1759"/> <small>([[Theodisce]] ''Armstorf''; [[Saxonice]] ''Armsdörp'')</small>
* [[Ericetum Magnum]]<ref name="Ericetum">[https://woerterbuchnetz.de/?sigle=MeckWB&lemid=H01756 Theodiscum toponymicum suffixum et vocabulum ''(-)Heide'' Latino nomine "Ericetum-i" vertitur.]</ref><ref name="Magnus">[https://www.navigium.de/latein-woerterbuch/magnus?wb=gross&nr=1 Theodiscum praefixum ''Groß-'' Latino adiectivo "magnus-a-um" vertitur.]</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Großheide''; [[Saxonice]] ''Grootheid'')</small>
* [[Escheda]]<ref name="-e"/> <small>([[Theodisce]] ''Eschede''; [[Saxonice]] ''Esche'')</small>
* [[Eschershusa]]<ref name="-husa">Germanica toponyma cum suffixis ''-haus(en)'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-husa-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Petrishusa]], [[Sachsenhusa]], [[Sangerhusa]], [[Sunthusa]], [[Ahusa]], [[Bebenhusa]], [[Buozolteshusa]], [[Chuzenhusa]], [[Husa]], [[Francohusa]], [[Gisinhusa]], [[Harthusa]], [[Hilpertohusa]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Eschershausen'')</small>
* [[Esena]]<ref name="Graesse">{{Graesse}}.</ref> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Esens'')</small>
* [[Essel]] <small>([[Theodisce]] ''Essel''; [[Saxonice]] ''Äsel'')</small>
* [[Esterwega]]<ref name="-a"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Esterwegen''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Äästerweede'')</small>
* [[Estorpium]]<ref name="-torpium">Germanica toponyma cum suffixis ''-torf'' et ''-torp'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-torpium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ebbestorpium]] apud Jaitner, K. (Ed.) (1985). ''Urkundenbuch des Klosters Ebstorf (Lüneburger Urkundenbuch, 14. Abteilung)''. Lax Verlag; [[Ermelstorpium]] apud Pratje, J. H. (1759). ''Historische Nachrichten von den ehemaligen vicedominis in ditione Bremensi:...''. Stadae: Typis H. C. Götheli; [[Gottorpium]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>(ad [[Visurgis|Visurgem]]<ref name="Graesse"/>)</small> <small>([[Theodisce]] ''Estorf''; [[Saxonice]] ''Esdörp'' seu ''Esdrup'')</small>
* [[Estorpium]]<ref name="-torpium">Germanica toponyma cum suffixis ''-torf'' et ''-torp'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-torpium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ebbestorpium]] apud Jaitner, K. (Ed.) (1985). ''Urkundenbuch des Klosters Ebstorf (Lüneburger Urkundenbuch, 14. Abteilung)''. Lax Verlag; [[Ermelstorpium]] apud Pratje, J. H. (1759). ''Historische Nachrichten von den ehemaligen vicedominis in ditione Bremensi:...''. Stadae: Typis H. C. Götheli; [[Gottorpium]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>(in [[Circulus Stadae|Circulo Stadae]]<ref name="Landkreis Stade">Fingitur nomen "Circulus Stadae" -Theodisce ''Landkreis Stade'' nuncupatum- sic: Latinum substantivum "circulus" Theodiscum substantivum ''Landreis'' (secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo) vertit et de Latino toponymo "[[Stadae]]", vide {{Graesse}}.</ref>)</small> <small>([[Theodisce]] ''Estorf''; [[Saxonice]] ''Esdörp'')</small>
* [[Evergoteshemium]]<ref name="-hemiumEver">Germanica toponyma cum suffixis ''-he(i)m'' et ''-hjem'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-hemium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ingelhemium]], [[Eboreshemium]], [[Arnhemium]], [[Oppenhemium]], [[Forchemium]], [[Gerineshemium]], [[Benthemium]], [[Buxhemium]], [[Dronthemium]], [[Enshemium]] apud {{Graesse}}. Hoc casu suffixum primae formae huius toponymi ''Euergoteshem'' testatae applicatur. Qua de pristina forma, vide: H. Bresslau et. al.: ''Die Urkunden Heinrichs II. und Arduins''. In: Monumenta Germaniae Historica, Die Urkunden der deutschen Könige und Kaiser, Band 3. [[Hannovera]]e 1900–1903.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Ebergötzen''; quoque [[Saxonice]] ''Ewerchötzschen'')</small>
* [[Everinga]]<ref name="-ingaEvern">Germanica toponyma cum suffixis ''-ing'' et ''-ingen'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-inga-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Huninga]], [[Ihilinga]], [[Incinga]], [[Isininga]], [[Lauginga]], [[Leichlinga]], [[Liuchinga]], [[Liutmuntinga]], [[Lollinga]], [[Machtolvinga]], [[Mecchinga]], [[Memminga]] apud {{Graesse}}. Hoc casu suffixum mediaevali formae huius toponymi ''Everinge'' testatae applicatur. Quo de mediaevali toponymo, vide: Ohainski, U., & Udolph, J. (1998). ''Die Ortsnamen des Landkreises und der Stadt Hannover (Niedersächsisches Ortsnamenbuch, Teil I)''. Verlag für Regionalgeschichte.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Deutsch Evern''; [[Saxonice]] ''Düütsch Äwern'')</small>
* [[Eversmeer]] <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Eversmeer'')</small>
* [[Evessum]]<ref name="NOB 2004">Niedersächsisches Ortsnamenbuch (2004). ''Die Ortsnamen des Landkreises Wolfenbüttel und der Stadt Salzgitter''' (NOB III). [[Gottinga]]e: Verlag für Regionalgeschichte.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Evessen'')</small>
* [[Eydelstadium]]<ref name="-stadt">Germanica toponyma cum suffixis ''-stadt'' et ''-stedt'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-stadium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Arnstadium]], [[Bernstadium]], [[Berolstadium]], [[Carolostadium]], [[Hermannostadium]], [[Darmstadium]], [[Freistadium]], [[Eisenstadium]], [[Fraustadium]], [[Harpstadium]], [[Helmstadium]], [[Altstadium]], [[Auerstadium]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Eydelstedt''; [[Saxonice]] ''Eidelstee'')</small>
* [[Eyendorfium]]<ref name="-dorf">Germanica toponyma cum suffixo ''-dorf'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-dorfium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ensdorfium]], [[Burgdorfium]], [[Altdorfium]], [[Oberndorfium]], [[Rebdorfium]], [[Schenckendorfium]], [[Wilhelmersdorfium]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Eyendorf''; [[Saxonice]] ''Eyndörp'')</small>
* [[Eystharpa]]<ref name="-tharpa">Germanica toponyma cum suffixis ''-trup'' seu ''-drup'' seu ''-trop'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-tharpa-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Butilingtharpa]], [[Graftharpa]], [[Gumorodingtharpa]], [[Haringtharpa]], [[Heppingtharpa]], [[Holttharpa]], [[Hurstharpa]], [[Kathingtharpa]], [[Kiedeningtharpa]], [[Marastharpa]], [[Markiligtharpa]], [[Meinbrahtingtharpa]], [[Peingtharpa]], [[Radistharpa]], [[Sutharpa]], [[Tettingtharpa]], [[Vilomaringtharpa]], [[Winikingtharpa]], [[Varetharpa]], [[Vrilingtharpa]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Eystrup''; [[Saxonice]] ''Eestrup'')</small>
{{div col end}}
=== F ===
{{div col|3}}
* [[Fallingbostela]]<ref name="Egli 1893"/> <small>[[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Bad Fallingbostel''; [[Saxonice]] ''Bad Fambossel'')</small>
* [[Fardium]]<ref name="Graesse"/> <small>commune sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Verden''; [[Saxonice]] ''Veern'')</small>
* [[Farva]]<ref name="-a"/> <small>([[Theodisce]] ''Farven''; [[Saxonice]] ''Farm'')</small>
* [[Fassberga]]<ref name="-berga">Germanica toponyma cum suffixis ''-berg'' aut ''-berge'' aut ''-bergen'' aut ''-berghe'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-berga-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Amberga]], [[Annaberga]], [[Arensberga]], [[Asschaberga]], [[Bamberga]], [[Berga]], [[Blancoberga]], [[Bobbinberga]], [[Brunsberga]], [[Cassonberga]], [[Coloberga]], [[Eversberga]], [[Freiberga]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Faßberg'')</small>
* [[Filsum]] <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Filsum'')</small>
* [[Firrel]] <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Firrel'')</small>
* [[Florimontium (circulus Widmundensis)|Florimontium]]<ref name="Meiborn III 1688"/> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Blomberg''; [[Saxonice]] ''Bloombarg'' seu ''Blombarg'')</small>
* [[Flotide]]<ref name="Flotide">De nominibus "Flotide" {{caa|780|802}}, "Flathi" {{caa|1013}}, "Flatide" {{caa|1142}}, "Flothethe" {{caa|1187}}, "Vlothe" {{caa|1189}} et "Flotethe" {{caa|1194}}, vide: Udolph, Jürgen. [https://web.archive.org/web/20160729194352/https://www.ndr.de/ndr1niedersachsen/programm/Ortsnamen-Uebersicht-fuer-Buchstaben-F,ortsnamenforscher111.html ''Ortsnamenforscher'']. ''NDR 1 Niedersachsen''.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Flöthe'')</small>
* [[Frankenfelda]]<ref name="-felda">Germanica toponyma cum suffixis ''-feld(en)'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-felda-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Falufelda]], [[Frauenfelda]], [[Heresfelda]], [[Hirutfelda]], [[Ilfelda]], [[Mansfelda]], [[Salfelda]], [[Sualafelda]], [[Alfelda]], [[Alsfelda]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Frankenfeld'')</small>
* [[Freda]]<ref name="-a"/> <small>([[Theodisce]] ''Freden'')</small>
* [[Fredenbiki]]<ref name="-biki">Germanica toponyma cum suffixis ''-beck'' seu ''-beek'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-biki-orum", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Aesebiki]], [[Asbiki]], [[Beverbiki]], [[Gledabiki]], [[Goltbiki]], [[Sannanabiki]], [[Trobiki]], [[Walbeka|Walbiki]], [[Winesbiki]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Fredenbeck''; [[Saxonice]] ''Freenbeek'')</small>
* [[Frera]]<ref name="-a"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Freren'')</small>
* [[Fresenburgum]]<ref name="-burg">Germanica toponyma cum suffixis ''-burg'' et ''-borg'' et ''-burgh'' et ''-bourg'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-burgum-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Wisingsburgum]], [[Edinburgum]], [[Alburgum]], [[Altenburgum]], [[Brandeburgum]], [[Caroburgum]], [[Doesburgum]], [[Friburgum]], [[Hamburgum]], [[Iulioburgum]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Fresenburg''; [[Saxonice]] ''Fräsenborg'')</small>
* [[Friburgum (Albis)|Friburgum]]<ref name="Friburgum">Theodiscum toponymum ''Freiburg'' Latino toponymo "Friburgum" verti solet. Cf. [[Friburgum Brisgoviae]] aut [[Friburgum Nuithonum]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Freiburg/Elbe''; [[Saxonice]] ''Fryborg'' seu ''Freiborg'')</small>
* [[Frideburgum]]<ref name="Frideburgum">Vide [https://www.heimatbund-finnentrop.de/index_htm_files/Staats-%20u.%20Reisegeogr.%205.pdf?utm ''Beschreibung derer merkwürdigsten Oerter''], ubi dicitur "(...) '''Frideburg, Friedeburg, lat. Frideburgum'''. Liegt im Fürstenthum Ostfriesland, an den Grenzen der Grafschaft Oldenburg (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Friedeburg''; [[Saxonice]] ''Freborg'' seu ''Freebörg'')</small>
* [[Friedlandia (Saxonia Inferior)|Friedlandia]]<ref name="Friedland">Theodiscum toponymum ''Friedland' in Latinam "Friedlandia" verti solet. V.gr. vide {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Friedland'')</small>
* [[Frisoyta]]<ref name="Frisoyta">Vide [https://www.researchgate.net/publication/363707446_Der_Status_animarum_im_Hochstift_Munster_und_die_Alphabetisierung_im_landlichen_Raum_eines_geistlichen_Furstentums_im_17_und_18_Jahrhundert ''Der Status animarum im Hochstift Münster und die Alphabetisierung im ländlichen Raum eines geistlichen Fürstentums im 17. und 18. Jahrhundert''], ubi dicitur "(...) Specificatio catholic[orum] et acatholicorum in Frisoyta (...)".</ref> <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Friesoythe''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Ait''; [[Saxonice]] ''Aithe'')</small>
* [[Furstenavia]]<ref name="Furstenavia">Theodiscum nomen proprium ''Fürstenau'' in Latinam "Furstenavia" verti solet. V.gr. vide {{Hofmannus}}, ubi dicitur "(...) FURSTENAVIA Familia Germ. ''Furstenau'', ramus est Familiae Erpacensis (...)".</ref> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Fürstenau''; [[Saxonice]] ''Fösnau'' seu ''Försnau'')</small>
* [[Furstenberga]]<ref name="Orbis Latinus E-M"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Fürstenberg'')</small>
{{div col end}}
=== G ===
{{div col|3}}
* [[Ganderkesea]]<ref name="-e"/> <small>commune sui iuris</small> <small>([[Theodisce]] ''Ganderkesee''; [[Saxonice]] ''Gannerseer'')</small>
* [[Gandershemium]]<ref>[http://books.google.fi/books?id=6kwBAAAAQAAJ&pg=PA27&lpg=PA27&dq=Gandershemium&source=bl&ots=_NMr2DmhUK&sig=CXPUuuKZ8W03AC7uB3YlYYNscJ4&hl=fi&sa=X&ei=7z7WUrfrO8iC4gTGxoGYCw&ved=0CDIQ6AEwAQ#v=onepage&q=Gandershemium&f=false R. p. Hertenberger: ''Historia pragmatica universalis, sacra et profana''], p.27;
[http://books.google.fi/books?id=yScyAQAAQBAJ&pg=PA58&lpg=PA58&dq=Gandershemium&source=bl&ots=ZoGX4tZRRD&sig=8fUZc6grFgYD0jN-twVcDyzarYI&hl=fi&sa=X&ei=7z7WUrfrO8iC4gTGxoGYCw&ved=0CC4Q6AEwAA#v=onepage&q=Gandershemium&f=false ''Acta Sanctorum, Junii'' (1698-1717), cit. in ''A Companion to Hrotsvit of Gandersheim (fl. 960)''], p. 58 n.103.</ref> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Bad Gandersheim''; [[Saxonice]] ''Ganderssen'')</small>
* [[Gandesberga]]<ref name="-berga">Germanica toponyma cum suffixis ''-berg'' aut ''-berge'' aut ''-bergen'' aut ''-berghe'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-berga-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Amberga]], [[Annaberga]], [[Arensberga]], [[Asschaberga]], [[Bamberga]], [[Berga]], [[Blancoberga]], [[Bobbinberga]], [[Brunsberga]], [[Cassonberga]], [[Coloberga]], [[Eversberga]], [[Freiberga]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Gandesbergen''; quoque [[Saxonice]] ''Gannsbargen'')</small>
* [[Garbsa]]<ref name="-a"/> <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Garbsen'')</small>
* [[Garlstorpium]]<ref name="-torpium">Germanica toponyma cum suffixis ''-torf'' et ''-torp'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-torpium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ebbestorpium]] apud Jaitner, K. (Ed.) (1985). ''Urkundenbuch des Klosters Ebstorf (Lüneburger Urkundenbuch, 14. Abteilung)''. Lax Verlag; [[Ermelstorpium]] apud Pratje, J. H. (1759). ''Historische Nachrichten von den ehemaligen vicedominis in ditione Bremensi:...''. Stadae: Typis H. C. Götheli; [[Gottorpium]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Garlstorf''; [[Saxonice]] ''Garlstörp'')</small>
* [[Garrel]] <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Garrel'')</small>
* [[Garstadium]]<ref name="-stadt">Germanica toponyma cum suffixis ''-stadt'' et ''-stedt'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-stadium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Arnstadium]], [[Bernstadium]], [[Berolstadium]], [[Carolostadium]], [[Hermannostadium]], [[Darmstadium]], [[Freistadium]], [[Eisenstadium]], [[Fraustadium]], [[Harpstadium]], [[Helmstadium]], [[Altstadium]], [[Auerstadium]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Garstedt''; [[Saxonice]] ''Gastää'')</small>
* [[Gartovia]]<ref name="-ovia">[[Linguae Germanicae|Germanica]] ac [[linguae Slavicae|Slavica]] toponyma cum suffixo ''-ov'' seu ''-öv'' seu ''ow'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-ovia-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Asovia]], [[Brewnovia]], [[Czernichovia]], [[Glasgovia]], [[Golnovia]], [[Grabovia]], [[Kharkovia]], [[Laszovia]], [[Ostrovia]], [[Pscovia]], [[Racovia]], [[Sucovia]], [[Tarnovia]], [[Wengrovia]], [[Witkowa]], [[Wittovia]], [[Crovia]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Gartow'')</small>
* [[Geesta]]<ref name="-e"/> <small>([[Theodisce]] ''Geeste''; [[Saxonice]] ''Choeiste'')</small>
* [[Geestlandia]]<ref name="-landia">Germanica toponyma cum suffixo ''-land'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-landia-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Amelandia]], [[Bevelandia Australis]], [[Bevelandia Septentrionalis]], [[Bolandia]], [[Iutlandia]], [[Curlandia]], [[Estlandia]], [[Finlandia]], [[Flevolandia]], [[Friedlandia]], [[Islandia]], [[Gothlandia]], [[Hollandia]], [[Ingermanlandia]], [[Isalandia]] [[Lalandia]], [[Langelandia]], [[Oehtlandia]] [[Olandia]], [[Sallandia]], [[Samlandia]] [[Zelandia]], [[Selandia]] [[Fotlandia]], [[Wermelandia]] [[Withlandia]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Geestland'')</small>
* [[Gehrda]]<ref name="-e"/> <small>([[Theodisce]] ''Gehrde''; [[Saxonice]] ''Gährde'')</small>
* [[Gemmegum]]<ref name="Gemmegum">Vide ''Giminghem - der alte Name von Jemgum'' Gerhardi Kronsweide; ubi dicitur "(...) '''Mittelalterliche urkundliche und einige neuzeitliche Nennungen von Jemgum''' (...) Gemmegum (Urkunde in lateinisch) (...) Gommegum (lat.) (...) Gemghum (lat.) (...) Gemmyngum (lat.) (...) Jemgum (Ubbo Emmius, lat.) (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Jemgum'')</small>
* [[Georgsdorfium]]<ref name="-dorf">Germanica toponyma cum suffixo ''-dorf'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-dorfium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ensdorfium]], [[Burgdorfium]], [[Altdorfium]], [[Oberndorfium]], [[Rebdorfium]], [[Schenckendorfium]], [[Wilhelmersdorfium]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Georgsdorf'')</small>
* [[Gerdavia]]<ref name="-avia">Germanica toponyma cum terminatione ''-au'' seu ''-aw'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-avia-ae", quamquam huius terminationis variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Iereslavia]], [[Iunonwladislavia]], [[Labiavia]], [[Landavia]], [[Lindavia]], [[Liptavia]], [[Lobavia]], [[Lochavia]], [[Lublavia]], [[Luccavia]], [[Mitavia]], [[Multavia]], [[Namslavia]], [[Neoboleslavia]], [[Olavia]], [[Oppavia]], [[Pegavia]], [[Pillavia]], [[Premislavia]], inter alia, apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Gerdau'')</small>
* [[Gerdinum]]<ref name="Gerdinium">Vide [https://kirchengemeindelexikon.de/einzelgemeinde/gehrden/?utm ''Kirchengemeindelexikon''], ubi dicitur "(...) Urkundlich ist der spätere Flecken möglicherweis erstmals als ''Gerdinum'' im Verzeichnis der Schenkungen (''Traditionen'') an das Kloster Corvey erwähnt, das um 826/76 angelegt wurde (...)".</ref> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Gehrden''; [[Saxonice]] ''Gieren'')</small>
* [[Gersta]]<ref name="-a"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Gersten'')</small>
* [[Geteloha]]<ref name="-loha">Germanica praesentia aut antiqua toponyma cum suffixis ''-loh(e)'' et ''-lo'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-loha-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ascloha]], [[Buohloha]], [[Eiloha]], [[Hadaloha]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Getelo''; [[Saxonice]] ''Getel'')</small>
* [[Gevensleba]]<ref name="-leba">Germanica toponyma cum suffixo ''-leben'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-leba-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Hadersleba]], [[Kintileba]], [[Meresleba]], [[Mimileba]], [[Rumerestleba]], [[Wigileba]], [[Winirichileba]], [[Albgozesleba]], [[Asoltesleba]], [[Buffileba]], [[Egisleba]], [[Gorchesleba]], [[Gozzenleba]], [[Gunderichesleba]], [[Gunzenleba]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Gevensleben'')</small>
* [[Gevera]]<ref name="Egli 1893"/> <small>[[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Jever'')</small>
* [[Gieboldehusa]]<ref name="-husa">Germanica toponyma cum suffixis ''-haus(en)'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-husa-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Petrishusa]], [[Sachsenhusa]], [[Sangerhusa]], [[Sunthusa]], [[Ahusa]], [[Bebenhusa]], [[Buozolteshusa]], [[Chuzenhusa]], [[Husa]], [[Francohusa]], [[Gisinhusa]], [[Harthusa]], [[Hilpertohusa]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Gieboldehausen''; [[Saxonice]] ''Chiwelehusen'')</small>
* [[Giesa]]<ref name="-a"/> <small>([[Theodisce]] ''Giesen'')</small>
* [[Gifhorna]]<ref name="Cellarius 1703"/> <small>commune sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Gifhorn'')</small>
* [[Gilta]]<ref name="-a"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Gilten'')</small>
* [[Glandorfium]]<ref name="-dorf">Germanica toponyma cum suffixo ''-dorf'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-dorfium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ensdorfium]], [[Burgdorfium]], [[Altdorfium]], [[Oberndorfium]], [[Rebdorfium]], [[Schenckendorfium]], [[Wilhelmersdorfium]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Glandorf'')</small>
* [[Gleicha]]<ref name="-a"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Gleichen'')</small>
* [[Gnarrenburgum]]<ref name="-burg">Germanica toponyma cum suffixis ''-burg'' et ''-borg'' et ''-burgh'' et ''-bourg'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-burgum-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Wisingsburgum]], [[Edinburgum]], [[Alburgum]], [[Altenburgum]], [[Brandeburgum]], [[Caroburgum]], [[Doesburgum]], [[Friburgum]], [[Hamburgum]], [[Iulioburgum]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Gnarrenburg''; [[Saxonice]] ''Gnarrenborg'')</small>
* [[Godenstorfium]]<ref name="-torpium">Germanica toponyma cum suffixis ''-torf'' et ''-torp'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-torpium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ebbestorpium]] apud Jaitner, K. (Ed.) (1985). ''Urkundenbuch des Klosters Ebstorf (Lüneburger Urkundenbuch, 14. Abteilung)''. Lax Verlag; [[Ermelstorpium]] apud Pratje, J. H. (1759). ''Historische Nachrichten von den ehemaligen vicedominis in ditione Bremensi:...''. Stadae: Typis H. C. Götheli; [[Gottorpium]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Gödenstorf''; [[Saxonice]] ''Gö’nstörp'')</small>
* [[Goldbiki]]<ref name="Graesse"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Golmbach'')</small>
* [[Goldenstadium]]<ref name="-stadt">Germanica toponyma cum suffixis ''-stadt'' et ''-stedt'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-stadium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Arnstadium]], [[Bernstadium]], [[Berolstadium]], [[Carolostadium]], [[Hermannostadium]], [[Darmstadium]], [[Freistadium]], [[Eisenstadium]], [[Fraustadium]], [[Harpstadium]], [[Helmstadium]], [[Altstadium]], [[Auerstadium]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Goldenstedt''; [[Saxonice]] ''Gollnste'')</small>
* [[Golencampus]]<ref name="campus-i">[https://ewa.saw-leipzig.de/articles/80250/en?utm Germanica toponyma cum suffixo ''-kamp'' seu ''-kampf'' seu ''-camp'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-campus-i"], quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Gölenkamp''; [[Saxonice]] ''Göllenkamp'')</small>
* [[Gorenthin]]<ref name="Gorenthin">Vide [https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/7/75/Zeitschrift_des_Historischen_Vereins_f%C3%BCr_Niedersachsen_%28IA_zeitschriftdeshi1857hist%29.pdf?utm ''Zeitschrift des Historischen Vereins für Niedersachsen''], ubi dicitur "(...) villam Gorenthin '' (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] ''Göhrde''; [[Saxonice]] ''Göhr''; [[Polabice]] ''Djöra'')</small>
* [[Gorleba]]<ref name="-leba">Germanica toponyma cum suffixo ''-leben'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-leba-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Hadersleba]], [[Kintileba]], [[Meresleba]], [[Mimileba]], [[Rumerestleba]], [[Wigileba]], [[Winirichileba]], [[Albgozesleba]], [[Asoltesleba]], [[Buffileba]], [[Egisleba]], [[Gorchesleba]], [[Gozzenleba]], [[Gunderichesleba]], [[Gunzenleba]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Gorleben'')</small>
* [[Goslaria]]<ref name="Graesse"/> <small>magna urbs sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Goslar''; [[Saxonice]] ''Goslär'')</small>
* [[Gottinga]]<ref>[http://books.google.com/books?id=kkM-AAAAcAAJ&printsec=frontcover&dq=gottingensis&lr=&cd=14#v=onepage&q=&f=false Libri Googles].</ref> <small>[[Index circulorum Germanicorum|circulus urbanus]] et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Göttingen''; [[Saxonice]] ''Chöttingen'')</small>
* [[Grafhorstium]]<ref name="-horstium">Germanica toponyma cum suffixo ''-horst'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-horstium-i". Qua de latinizatione, vide [https://es.scribd.com/document/441536698/1983-Stearn-Botanical-Latin-pesquisavel-pdf ''Botanical Latin''], ubi dicitur "(...) '''-horst''' : -''horstium'' (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] ''Grafhorst''; [[Saxonice]] ''Grafhorst'')</small>
* [[Grasberga]]<ref name="-berga">Germanica toponyma cum suffixis ''-berg'' aut ''-berge'' aut ''-bergen'' aut ''-berghe'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-berga-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Amberga]], [[Annaberga]], [[Arensberga]], [[Asschaberga]], [[Bamberga]], [[Berga]], [[Blancoberga]], [[Bobbinberga]], [[Brunsberga]], [[Cassonberga]], [[Coloberga]], [[Eversberga]], [[Freiberga]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Grasberg''; [[Saxonice]] ''Grasbarg'')</small>
* [[Grasleba]]<ref name="-leba">Germanica toponyma cum suffixo ''-leben'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-leba-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Hadersleba]], [[Kintileba]], [[Meresleba]], [[Mimileba]], [[Rumerestleba]], [[Wigileba]], [[Winirichileba]], [[Albgozesleba]], [[Asoltesleba]], [[Buffileba]], [[Egisleba]], [[Gorchesleba]], [[Gozzenleba]], [[Gunderichesleba]], [[Gunzenleba]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Grasleben''; [[Saxonice]] ''Graslewe'')</small>
* [[Grethemium]]<ref name="-hemium">Germanica toponyma cum suffixis ''-he(i)m'' et ''-hjem'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-hemium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ingelhemium]], [[Eboreshemium]], [[Arnhemium]], [[Oppenhemium]], [[Forchemium]], [[Gerineshemium]], [[Benthemium]], [[Buxhemium]], [[Dronthemium]], [[Enshemium]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Grethem''; [[Saxonice]] ''Graitn'')</small>
* [[Grona (Leina)|Grona]]<ref name="Graesse"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Gronau'')</small>
* [[Grundensis Civitas Metallica]]<ref name="Orbis Latinus E-M"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Bad Grund'')</small>
* [[Grunendicum]]<ref name="-dicum"/> <small>([[Theodisce]] ''Grünendeich''; [[Saxonice]] ''Greundiek'')</small>
* [[Guderhandviertel]] <small>([[Theodisce]] ''Guderhandviertel''; [[Saxonice]] ''Gauderhandviddel'')</small>
* [[Guelpherbytum]]<ref name="Graesse"/> <small>commune sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Wolfenbüttel''; [[Saxonice]] ''Wulfenbüttel'')</small>
* [[Gusbornium]]<ref name="-bornium">Germanica toponyma cum suffixo ''-born'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-bornium-ii", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Calenbornium (prope Aram)|Calenbornium prope Aram]] et [[Calenbornium (prope Caesariacum)|Calenbornium prope Caesariacum]] (Theodisce ''Kalenborn''); [[Calenbornium-Scheurenum]] (Theodisce ''Kalenborn-Scheuern''); [[Hasbornium (Eiflia)|Hasbornium]] (Theodisce ''Hasborn''); [[Leidenbornium]] (Theodisce ''Leidenborn''); [[Lichtenbornium]] (Theodisce ''Lichtenborn''). Quae omnia toponyma ex articulo Vicipaediae Latinae de [https://la.wikipedia.org/wiki/Index_urbium_et_communium_Rhenaniae_et_Palatinatus indice urbium et communium Rhenaniae et Palatinatus] desumpta sunt, ubi apte referuntur.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Gusborn'')</small>
* [[Gyhum]] <small>([[Theodisce]] ''Gyhum''; [[Saxonice]] ''Jeem'')</small>
{{div col end}}
=== H ===
{{div col|3}}
* [[Hachede]]<ref name="Hachede">Vide [https://kirchengemeindelexikon.de/einzelgemeinde/marschacht/?utm ''Kirchengemeindelexikon''], ubi dicitur "(...) ''paludem a Blekethe vsque ad Ecclesiam Hachede'' (...) ''in quorum honore est altare in prefata ecclesia Hachethe dedicatum'' (...) ''Hinricus Bartolomei plebanus in Merschhachede'' (...) ''rector parrochialis ecclesie in Merschachtede'' (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] ''Marschacht''; [[Saxonice]] ''Meschacht'')</small>
* [[Hademstorpium]]<ref name="-torpium">Germanica toponyma cum suffixis ''-torf'' et ''-torp'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-torpium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ebbestorpium]] apud Jaitner, K. (Ed.) (1985). ''Urkundenbuch des Klosters Ebstorf (Lüneburger Urkundenbuch, 14. Abteilung)''. Lax Verlag; [[Ermelstorpium]] apud Pratje, J. H. (1759). ''Historische Nachrichten von den ehemaligen vicedominis in ditione Bremensi:...''. Stadae: Typis H. C. Götheli; [[Gottorpium]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Hademstorf''; [[Saxonice]] ''Hamstorp'')</small>
* [[Haeslinga]]<ref name="Orbis Latinus E-M"/> <small>([[Theodisce]] ''Heeslingen''; [[Saxonice]] ''Heeßel'')</small>
* [[Haga (Saxonia Inferior)|Haga]]<ref name="Haga">Vide [https://bibliothek.ostfriesischelandschaft.de/wp-content/uploads/sites/3/dateiarchiv/3191/Hage.pdf?utm ''Historische Ortsdatenbank für Ostfriesland''], ubi dicitur "(...) Erscheinung trat der Ort als „curatus Hagensis“ im Jahr 1400. Spätere Bezeichnungen waren „
Haga“ (um 1409) (...)".</ref> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Hage''; [[Saxonice]] et [[lingua Saxonica|Eofrisosaxonice]] ''Haag'')</small>
* [[Haga ad Teutoburgiensem Saltum]]<ref name="-haga">Germanica toponyma cum suffixis ''-hag(e)(n)'' seu ''-ha(a)g'' seu ''-hague'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-haga-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Haga (Franconia Superior)|Haga Franconiae Superioris]], [[Haga ad Ambram]], [[Haga (in Bavaria superiore)|Haga in Bavaria Superiore]] apud [[Index communium Bavariae|articulum Vicipaediae Latinae de indice communium Bavariae]]; [[Falkenhaga (Marchia)|Falkenhaga Marchiana]] apud [[Index communium Brandenburgi|articulum Vicipaediae Latinae de indice communium Brandenburgi]]; [[Haga Schauenburgi]], [[Haga Promontorium]], [[Haga]] apud {{Graesse}}.</ref><ref name="Teutoburger Wald">Cfr. [[Cornelius Tacitus|Taciti]], ''[[Annales (Tacitus)|Annales]]'', {{Vf|Ab excessu divi Augusti (Annales)/Liber I|LX|I, 60}}: "... haud procul '''Teutoburgiensi saltu''' in quo reliquiae Vari legionumque insepultae dicebantur".</ref> <small>([[Theodisce]] ''Hagen am Teutoburger Wald'')</small>
* [[Haga Bremensis]]<ref name="-haga">Germanica toponyma cum suffixis ''-hag(e)(n)'' seu ''-ha(a)g'' seu ''-hague'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-haga-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Haga (Franconia Superior)|Haga Franconiae Superioris]], [[Haga ad Ambram]], [[Haga (in Bavaria superiore)|Haga in Bavaria Superiore]] apud [[Index communium Bavariae|articulum Vicipaediae Latinae de indice communium Bavariae]]; [[Falkenhaga (Marchia)|Falkenhaga Marchiana]] apud [[Index communium Brandenburgi|articulum Vicipaediae Latinae de indice communium Brandenburgi]]; [[Haga Schauenburgi]], [[Haga Promontorium]], [[Haga]] apud {{Graesse}}.</ref><ref>Latinum gentilicium "Bremensis-e" Theodiscum syntagma ''im Bremischen'' vertit.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Hagen im Bremischen''; [[Saxonice]] ''Hagen'')</small>
* [[Haga Saxonum]]<ref name="Orbis Latinus E-M">[https://www.bavarikon.de/object/bav:BSB-MDZ-00000BSB00050913 ''Orbis latinus: Lexikon lateinischer geographischer Namen des Mittelalters und der Neuzeit / 2. E-M''].</ref> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Sachsenhagen''; [[Saxonice]] ''Sassenhagen'')</small>
* [[Haga Schauenburgi]]<ref name="Graesse"/> <small>[[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Stadthagen'')</small>
* [[Hagenburgum]]<ref name="-burg">Germanica toponyma cum suffixis ''-burg'' et ''-borg'' et ''-burgh'' et ''-bourg'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-burgum-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Wisingsburgum]], [[Edinburgum]], [[Alburgum]], [[Altenburgum]], [[Brandeburgum]], [[Caroburgum]], [[Doesburgum]], [[Friburgum]], [[Hamburgum]], [[Iulioburgum]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Hagenburg''; [[Saxonice]] ''Hagenborg'')</small>
* [[Halbemontium]]<ref name="-montium">Germanica et Romanica toponyma cum suffixis ''-mond'' aut ''-mont'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-montium-i". Qua de latinizatione, vide [https://es.scribd.com/document/441536698/1983-Stearn-Botanical-Latin-pesquisavel-pdf ''Botanical Latin''], ubi dicitur "(...) '''-mond, mont''' : -''montium, mons'' (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Halbemond'')</small>
* [[Halla (Holtisminni)|Halla]]<ref name="Orbis Latinus E-M"/> <small>(in Montibus [[Visurgis]]<ref name="Graesse"/>)</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Halle'')</small>
* [[Halla (Comitatus Binethensis)|Halla]]<ref name="Halla prope Neuenhusam">Theodiscum toponymum ''Halle'' plerumque toponymo "Halla-ae" latinizatur. Qua de latinizatione, vide complures Hallae apud [https://www.bavarikon.de/object/bav:BSB-MDZ-00000BSB00050913 ''Orbis latinus: Lexikon lateinischer geographischer Namen des Mittelalters und der Neuzeit / 2. E-M''].</ref> <small>(prope [[Neuenhusa]]m<ref name="-husa"/>)</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Halle'')</small>
* [[Halvesbostel]] <small>([[Theodisce]] ''Halvesbostel''; [[Saxonice]] ''Hassbossel'')</small>
* [[Hamala]]<ref name="Graesse"/> <small>magna urbs sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Hameln'')</small>
* [[Hamberga]]<ref name="-berga"/> <small>([[Theodisce]] ''Hambergen''; [[Saxonice]] ''Hambargen'')</small>
* [[Hambuhra]]<ref name="-a"/> <small>([[Theodisce]] ''Hambühren''; [[Saxonice]] ''Hambüren'')</small>
* [[Hamele]]<ref name="Hamele">Vide [https://rep.adw-goe.de/bitstream/handle/11858/2261/NOB%20VIII_Die%20Ortsnamen%20des%20Landkreises%20Peine.pdf?isAllowed=y&sequence=1&utm ''NOB VIII Die Ortsnamen des Landkreises Peine'']{{Nexus deficit|date=September 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, ubi dicitur "(...) 1146 ''in Sutherem iuxta Hamele'' (UB H.Hild. I Nr. 239 S. 222) 1180 ''in Bikem iuxta Honhamelen'' (UB H.Hild. I Nr. 396 S. 385) 1193 ''in Honhamele'' (UB H.Hild. II Nachtrag Nr. 13 S. 580) 1198 ''apud Honhamelen'' (...) 1251 ''Sutherem apud Hoenhamale'' (UB H.Hild. II Nr. 861 S. 435) 1278-1280 ''iugera Hamelen'' (Lehnregister Meinersen II Nr. 20 S. 590) (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] ''Hohenhameln''; [[Saxonice]] ''Häogenhameln'')</small>
* [[Hamelhusa]]<ref name="-husa">Germanica toponyma cum suffixis ''-haus(en)'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-husa-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Petrishusa]], [[Sachsenhusa]], [[Sangerhusa]], [[Sunthusa]], [[Ahusa]], [[Bebenhusa]], [[Buozolteshusa]], [[Chuzenhusa]], [[Husa]], [[Francohusa]], [[Gisinhusa]], [[Harthusa]], [[Hilpertohusa]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Hämelhausen''; [[Saxonice]] ''Hämelhusen'')</small>
* [[Hamersa]]<ref name="-a"/> <small>([[Theodisce]] ''Hamersen''; [[Saxonice]] ''Homersen'')</small>
* [[Hamma (Saxonia Inferior)|Hamma]]<ref name="-ah">Germanica aut Semitica aut Indoiranica toponyma cum terminatione ''-ah'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-a-ae". Exempli gratiā: [[Calvela]], [[Maliana]], Parra, [[Widenla]], [[Zellia]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Hammah''; [[Saxonice]] ''Hammoh'')</small>
* [[Handeloha]]<ref name="-loha">Germanica praesentia aut antiqua toponyma cum suffixis ''-loh(e)'' et ''-lo'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-loha-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ascloha]], [[Buohloha]], [[Eiloha]], [[Hadaloha]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Handeloh'' seu olim ''Handorf bei Tostedt''; [[Saxonice]] ''Handörp'')</small>
* [[Handorfium]]<ref name="-dorf">Germanica toponyma cum suffixo ''-dorf'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-dorfium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ensdorfium]], [[Burgdorfium]], [[Altdorfium]], [[Oberndorfium]], [[Rebdorfium]], [[Schenckendorfium]], [[Wilhelmersdorfium]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Handorf''; [[Saxonice]] ''Handörp'')</small>
* [[Hantharpa]]<ref name="-tharpa">Germanica toponyma cum suffixis ''-trup'' seu ''-drup'' seu ''-trop'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-tharpa-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Butilingtharpa]], [[Graftharpa]], [[Gumorodingtharpa]], [[Haringtharpa]], [[Heppingtharpa]], [[Holttharpa]], [[Hurstharpa]], [[Kathingtharpa]], [[Kiedeningtharpa]], [[Marastharpa]], [[Markiligtharpa]], [[Meinbrahtingtharpa]], [[Peingtharpa]], [[Radistharpa]], [[Sutharpa]], [[Tettingtharpa]], [[Vilomaringtharpa]], [[Winikingtharpa]], [[Varetharpa]], [[Vrilingtharpa]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Handrup'')</small>
* [[Hannovera]]<ref name="Graesse"/> <small>[[caput (urbs)|caput]] [[Terra foederalis (Germania)|terrae foederalis]] et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circulus urbanus]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Hannover''; [[Saxonice]] ''Hannober'')</small>
* [[Hanstadium (Circulus Harburgensis)|Hanstadium]]<ref name="-stadt">Germanica toponyma cum suffixis ''-stadt'' et ''-stedt'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-stadium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Arnstadium]], [[Bernstadium]], [[Berolstadium]], [[Carolostadium]], [[Hermannostadium]], [[Darmstadium]], [[Freistadium]], [[Eisenstadium]], [[Fraustadium]], [[Harpstadium]], [[Helmstadium]], [[Altstadium]], [[Auerstadium]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>(in [[Circulus Harburgensis|Circulo Harburgensi]]<ref name="Landkreis Harburg"/>)</small> <small>([[Theodisce]] ''Hanstedt''; [[Saxonice]] ''Hanstää'')</small>
* [[Hanstadium (Circulus Ulsenensis)|Hanstadium]]<ref name="-stadt">Germanica toponyma cum suffixis ''-stadt'' et ''-stedt'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-stadium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Arnstadium]], [[Bernstadium]], [[Berolstadium]], [[Carolostadium]], [[Hermannostadium]], [[Darmstadium]], [[Freistadium]], [[Eisenstadium]], [[Fraustadium]], [[Harpstadium]], [[Helmstadium]], [[Altstadium]], [[Auerstadium]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>(in [[Circulus Ulsenensis|Circulo Ulsenensi]]<ref name="Landkreis Uelzen"/>)</small> <small>([[Theodisce]] ''Hanstedt''; [[Saxonice]] ''Hanster'')</small>
* [[Hardegsa]]<ref name="-a"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Hardegsen'')</small>
* [[Harmstorpium]]<ref name="-torpium">Germanica toponyma cum suffixis ''-torf'' et ''-torp'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-torpium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ebbestorpium]] apud Jaitner, K. (Ed.) (1985). ''Urkundenbuch des Klosters Ebstorf (Lüneburger Urkundenbuch, 14. Abteilung)''. Lax Verlag; [[Ermelstorpium]] apud Pratje, J. H. (1759). ''Historische Nachrichten von den ehemaligen vicedominis in ditione Bremensi:...''. Stadae: Typis H. C. Götheli; [[Gottorpium]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Harmstorf''; [[Saxonice]] ''Harmsdörp'')</small>
* [[Harna]]<ref name="Graesse"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Haren'')</small>
* [[Harpstadium]]<ref name="Graesse"/> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Harpstedt''; [[Saxonice]] ''Harpstäe'')</small>
* [[Harsfeldum]]<ref name="Graesse"/> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Harsefeld''; [[Saxonice]] ''Harsfeld'' seu ''Hasfeld'')</small>
* [[Harsum]] <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Harsum'')</small>
* [[Hartsburgum]]<ref name="Graesse"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Bad Harzburg''; [[Saxonice]] ''Harzeborg'')</small>
* [[Hasberga]]<ref name="-berga">Germanica toponyma cum suffixis ''-berg'' aut ''-berge'' aut ''-bergen'' aut ''-berghe'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-berga-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Amberga]], [[Annaberga]], [[Arensberga]], [[Asschaberga]], [[Bamberga]], [[Berga]], [[Blancoberga]], [[Bobbinberga]], [[Brunsberga]], [[Cassonberga]], [[Coloberga]], [[Eversberga]], [[Freiberga]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Hasbergen'')</small>
* [[Hasburgum]]<ref name="Orbis Latinus E-M"/> <small>([[Theodisce]] ''Haßbergen''; [[Saxonice]] ''Haßbargen'')</small>
* [[Hasela (Saxonia Inferior)|Hasela]]<ref name="Hasela">Vide [https://kirchengemeindelexikon.de/einzelgemeinde/hassel/?utm ''Kirchengemeindelexikon''] {{Nexus deficit|date=November 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, ubi dicitur "(...) Dort ist die ''villa Hasela'' erwähnt, also das Dorf Hassel (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Hassel'')</small>
* [[Hasla]]<ref name="Hasla">Vide [https://kirchengemeindelexikon.de/einzelgemeinde/hesel/?utm ''Kirchengemeindelexikon''] {{Nexus deficit|date=November 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, ubi dicitur "(...) Der früheste schriftliche Beleg für den Ort findet sich als ''Hasla'' in einem Urbar der Abtei Werden, das sich auf das 10. Jh. datieren lässt (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Hesel'')</small>
* [[Hassendorfium]]<ref name="-dorf">Germanica toponyma cum suffixo ''-dorf'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-dorfium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ensdorfium]], [[Burgdorfium]], [[Altdorfium]], [[Oberndorfium]], [[Rebdorfium]], [[Schenckendorfium]], [[Wilhelmersdorfium]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Hassendorf''; [[Saxonice]] ''Hassendörp'')</small>
* [[Hasta (Saxonia Inferior)|Hasta]]<ref name="-e"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Haste'')</small>
* [[Hatta]]<ref name="-a"/><ref name="KleinGrosse">De interpretatione toponymica adiectivorum Germanicorum "Klein" et "Gross" per Latina "Minor-us" et "Maior-ius", vide: Casemir, K., Ohainski, U., & Udolph, J. (2018). ''Die Ortsnamen des Landkreises Helmstedt und der Stadt Wolfsburg (Niedersächsisches Ortsnamenbuch, Teil VII)''. Verlag für Regionalgeschichte.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Hatten'')</small>
* [[Hattorpium ad Harthicos Montes]]<ref name="-torpium">Germanica toponyma cum suffixis ''-torf'' et ''-torp'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-torpium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ebbestorpium]] apud Jaitner, K. (Ed.) (1985). ''Urkundenbuch des Klosters Ebstorf (Lüneburger Urkundenbuch, 14. Abteilung)''. Lax Verlag; [[Ermelstorpium]] apud Pratje, J. H. (1759). ''Historische Nachrichten von den ehemaligen vicedominis in ditione Bremensi:...''. Stadae: Typis H. C. Götheli; [[Gottorpium]] apud {{Graesse}}.</ref><ref name="Graesse">{{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Hattorf am Harz'')</small>
* [[Hauslinga]]<ref name="-inga">Germanica toponyma cum suffixis ''-ing'' et ''-ingen'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-inga-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Huninga]], [[Ihilinga]], [[Incinga]], [[Isininga]], [[Lauginga]], [[Leichlinga]], [[Liuchinga]], [[Liutmuntinga]], [[Lollinga]], [[Machtolvinga]], [[Mecchinga]], [[Memminga]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Häuslingen''; [[Saxonice]] ''Hüßel'')</small>
* [[Haverla]]<ref name="Haverla">Vide [https://rep.adw-goe.de/bitstream/handle/11858/00-001S-0000-0023-9B73-8/NOB%20III%20Die%20Ortsnamen%20des%20Landkreises%20Wolfenb%C3%BCttel%20und%20der%20Stadt%20Salzgitter.pdf?isAllowed=y&sequence=1&utm ''Die Ortsnamen des Landkreises Wolfenbüttel und der Stadt Salzgitter'']{{Nexus deficit|date=September 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, ubi dicitur "(...) um 941 (Fä. Mitte 12. Jh., kop. 17. Jh.) ''Haverlae'' (...) 1319 ''Haverla'' (UB H Hild. IV 464 S. 247) (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] ''Haverlah''; [[Saxonice]] ''Haberlah'')</small>
* [[Hechthusa]]<ref name="-husa">Germanica toponyma cum suffixis ''-haus(en)'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-husa-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Petrishusa]], [[Sachsenhusa]], [[Sangerhusa]], [[Sunthusa]], [[Ahusa]], [[Bebenhusa]], [[Buozolteshusa]], [[Chuzenhusa]], [[Husa]], [[Francohusa]], [[Gisinhusa]], [[Harthusa]], [[Hilpertohusa]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Hechthausen''; [[Saxonice]] ''Heckthusen'')</small>
* [[Hedebere]]<ref name="Hedebere">Vide [https://rep.adw-goe.de/bitstream/handle/11858/00-001S-0000-0023-9B73-8/NOB%20III%20Die%20Ortsnamen%20des%20Landkreises%20Wolfenb%C3%BCttel%20und%20der%20Stadt%20Salzgitter.pdf?isAllowed=y&sequence=1&utm ''NOB III Die Ortsnamen des Landkreises Wolfenbüttel und der Stadt Salzgitter'']{{Nexus deficit|date=September 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, ubi dicitur "(...) ''Antiquum Hedebere seu Minus, Novum Hedebere seu Maius'' (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] ''Hedeper''; [[Saxonice]] ''Heper'')</small>
* [[Heeda (Terra Emesensis)|Heeda]]<ref name="-e"/> <small>([[Theodisce]] ''Heede''; [[Saxonice]] ''Häie'')</small>
* [[Heemsa]]<ref name="-a"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Heemsen'')</small>
* [[Heessa]]<ref name="-a"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Heeßen'')</small>
* [[Heidenavia (Saxonia Inferior)|Heidenavia]]<ref name="-avia">Germanica toponyma cum terminatione ''-au'' seu ''-aw'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-avia-ae", quamquam huius terminationis variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Iereslavia]], [[Iunonwladislavia]], [[Labiavia]], [[Landavia]], [[Lindavia]], [[Liptavia]], [[Lobavia]], [[Lochavia]], [[Lublavia]], [[Luccavia]], [[Mitavia]], [[Multavia]], [[Namslavia]], [[Neoboleslavia]], [[Olavia]], [[Oppavia]], [[Pegavia]], [[Pillavia]], [[Premislavia]], inter alia, apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Heidenau'')</small>
* [[Heina (Saxonia Inferior)|Heina]]<ref name="Heina">Vide [https://hgv-hhm.de/ortsnamen-13-19-jahrhundert.html?utm ''Heimat- und Geschichtsverein für Heinade-Hellental-Merxhausen E.V.''], ubi dicitur "(...) ''villa Heina'' (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Heinade'')</small>
* [[Heinbockel]] <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Heinbockel'')</small>
* [[Heiningensis Locus]]<ref name="Orbis Latinus E-M"/> <small>([[Theodisce]] ''Heiningen''; [[Saxonice]] ''Heinig'')</small>
* [[Heinsa]]<ref name="-a"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Heinsen'')</small>
* [[Heli (Saxonia Inferior)|Heli]]<ref name="Heli">Vide [https://web.archive.org/web/20241109195129/https://rep.adw-goe.de/bitstream/handle/11858/00-001S-0000-0023-9B73-8/NOB%20III%20Die%20Ortsnamen%20des%20Landkreises%20Wolfenb%C3%BCttel%20und%20der%20Stadt%20Salzgitter.pdf ''NOB III Die Ortsnamen des Landkreises Wolfenbüttel und der Stadt Salzgitter''], ubi dicitur "(...) ''in villa Heli'' (...) ''Heloon'' (...) ''collatio ecclesie Helen'' (...) ''Thidericus de Helenen'' (...) ''plebanos ecclesiarum de Helen'' (...) ''in campo sive marke ville Helen'' (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Hehlen'')</small>
* [[Hellwega]]<ref name="-e"/> <small>([[Theodisce]] ''Hellwege''; [[Saxonice]] ''Hellweeg'')</small>
* [[Helmstadium]]<ref name="Graesse"/> <small>commune sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Helmstedt''; [[Saxonice]] ''Helmstidde'')</small>
* [[Helpsa]]<ref name="-a"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Helpsen'')</small>
* [[Helvesiecca]]<ref name="-siek">Germanica et Romanica toponyma cum suffixis ''-ec(k)'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-ecca-ae" seu "-eca-ae". Qua de latinizatione, vide [https://es.scribd.com/document/441536698/1983-Stearn-Botanical-Latin-pesquisavel-pdf ''Botanical Latin''], ubi dicitur "(...) '''-ec, -eck''' : -''ecca'', -''ēca'' (...)". Hoc in casu, applicatur terminatio latinizans formae antiquae suffixi ''-siek'' -quae ''-sieck'', ut accidit in toponymis velut ''Bannensieck'', cuius hodierna forma ''Bannensiek'' est. Qua de ultima antiqua forma, vide [https://www.arcinsys.niedersachsen.de/arcinsys/showArchivalDescriptionDetails?archivalDescriptionId=2955251 ''Arcinsys''].</ref> <small>([[Theodisce]] ''Helvesiek''; [[Saxonice]] ''Helsch'')</small>
* [[Hemminga (Saxonia Inferior)|Hemminga]]<ref name="-inga">Germanica toponyma cum suffixis ''-ing'' et ''-ingen'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-inga-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Huninga]], [[Ihilinga]], [[Incinga]], [[Isininga]], [[Lauginga]], [[Leichlinga]], [[Liuchinga]], [[Liutmuntinga]], [[Lollinga]], [[Machtolvinga]], [[Mecchinga]], [[Memminga]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Hemmingen''; [[Saxonice]] ''Hemmje'')</small>
* [[Hemmoor]] <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Hemmoor'')</small>
* [[Hemsbunda]]<ref name="-e"/> <small>([[Theodisce]] ''Hemsbünde''; [[Saxonice]] ''Heemsbünnen'')</small>
* [[Hemslinga]]<ref name="-inga">Germanica toponyma cum suffixis ''-ing'' et ''-ingen'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-inga-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Huninga]], [[Ihilinga]], [[Incinga]], [[Isininga]], [[Lauginga]], [[Leichlinga]], [[Liuchinga]], [[Liutmuntinga]], [[Lollinga]], [[Machtolvinga]], [[Mecchinga]], [[Memminga]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Hemslingen'')</small>
* [[Hemsloha]]<ref name="-loha">Germanica praesentia aut antiqua toponyma cum suffixis ''-loh(e)'' et ''-lo'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-loha-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ascloha]], [[Buohloha]], [[Eiloha]], [[Hadaloha]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Hemsloh''; [[Saxonice]] ''Hemzel'' seu ''Hemsel'' seu ''Hemßel'')</small>
* [[Hepstadium]]<ref name="-stadt">Germanica toponyma cum suffixis ''-stadt'' et ''-stedt'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-stadium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Arnstadium]], [[Bernstadium]], [[Berolstadium]], [[Carolostadium]], [[Hermannostadium]], [[Darmstadium]], [[Freistadium]], [[Eisenstadium]], [[Fraustadium]], [[Harpstadium]], [[Helmstadium]], [[Altstadium]], [[Auerstadium]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Hepstedt''; [Saxonice]] ''Hepst'' seu ''Heps'')</small>
* [[Hepstidi Villa]]<ref name="Orbis Latinus E-M"/> <small>([[Theodisce]] ''Hipstedt''; [[Saxonice]] ''Hipst'')</small>
* [[Herrum]]<ref name="Herrum">Vide [https://web.archive.org/web/20241109195129/https://rep.adw-goe.de/bitstream/handle/11858/00-001S-0000-0023-9B73-8/NOB%20III%20Die%20Ortsnamen%20des%20Landkreises%20Wolfenb%C3%BCttel%20und%20der%20Stadt%20Salzgitter.pdf ''NOB III Die Ortsnamen des Landkreises Wolfenbüttel und der Stadt Salzgitter.''], ubi dicitur "(...) ''Majori villa Herre'' (...) ''Maiori Here'' (...) ''Minori Herro'' (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Heere'')</small>
* [[Hertzberga ad Harthicos Montes]]<ref name="Graesse">{{Graesse}}.</ref> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Herzberg am Harz'')</small>
* [[Herzlaka]]<ref name="-e"/> <small>([[Theodisce]] ''Herzlake''; [[Saxonice]] ''Hässelke'')</small>
* [[Hespa]]<ref name="-e"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Hespe'')</small>
* [[Heuerssa]]<ref name="-a"/> <small>([[Theodisce]] ''Heuerßen''; [[Saxonice]] ''Hoarßen'')</small>
* [[Heya]]<ref name="-a"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Heyen''; quoque [[Saxonice]] ''Hein'')</small>
* [[Hildesia]]<ref name="Graesse"/> <small>magna urbs sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Hildesheim''; [[Saxonice]] ''Hilmessen'' seu ''Hilmssen'')</small>
* [[Hilgermissa]]<ref name="-a"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Hilgermissen'')</small>
* [[Hillersa]]<ref name="-e"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Hillerse'')</small>
* [[Hilter ad Teutoburgiensem Saltum]]<ref name="Teutoburger Wald">Cfr. [[Cornelius Tacitus|Taciti]], ''[[Annales (Tacitus)|Annales]]'', {{Vf|Ab excessu divi Augusti (Annales)/Liber I|LX|I, 60}}: "... haud procul '''Teutoburgiensi saltu''' in quo reliquiae Vari legionumque insepultae dicebantur".</ref> <small>([[Theodisce]] ''Hilter am Teutoburger Wald'')</small>
* [[Himberga]]<ref name="-berga">Germanica toponyma cum suffixis ''-berg'' aut ''-berge'' aut ''-bergen'' aut ''-berghe'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-berga-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Amberga]], [[Annaberga]], [[Arensberga]], [[Asschaberga]], [[Bamberga]], [[Berga]], [[Blancoberga]], [[Bobbinberga]], [[Brunsberga]], [[Cassonberga]], [[Coloberga]], [[Eversberga]], [[Freiberga]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Himbergen''; [[Saxonice]] ''Himbargen'')</small>
* [[Hinuti]]<ref name="Hinuti">Vide [https://bibliothek.ostfriesischelandschaft.de/wp-content/uploads/sites/3/dateiarchiv/3180/Hinte.pdf?utm ''Historische Ortsdatenbank für Ostfriesland''], ubi dicitur "(...) Das Dorf wurde im 10. Jahrhundert als „in Hinuti“ erstmals urkundlich erfasst (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Hinte''; [[Saxonice]] ''Hint'')</small>
* [[Hitgera]]<ref name="Graesse">{{Graesse}}.</ref> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Hitzacker''; [[Polabice]] ''Ljauci'')</small>
* [[Hittberga]]<ref name="-berga">Germanica toponyma cum suffixis ''-berg'' aut ''-berge'' aut ''-bergen'' aut ''-berghe'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-berga-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Amberga]], [[Annaberga]], [[Arensberga]], [[Asschaberga]], [[Bamberga]], [[Berga]], [[Blancoberga]], [[Bobbinberga]], [[Brunsberga]], [[Cassonberga]], [[Coloberga]], [[Eversberga]], [[Freiberga]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Hittbergen''; [[Saxonice]] ''Hittbargen'')</small>
* [[Hlunia (commune)|Hlunia]]<ref name="Hlunia">Nomen communis Theodisce ''Lenne'' dicti suo e homonymo fluvio, Latine "Hlunia" nuncupato, ortum est. Latinum igitur nomen huius communis Latino ex hydronymo etiam derivandum est. Quo de Latino hydronymo, vide [https://www.bavarikon.de/object/bav:BSB-MDZ-00000BSB00050913 ''Orbis latinus: Lexikon lateinischer geographischer Namen des Mittelalters und der Neuzeit / 2. E-M''].</ref> <small>([[Theodisce]] ''Lenne'')</small>
* [[Hlutherun]]<ref name="Hlutherun">Vide [https://koeblergerhard.de/ZIER-HP/ZIER-HP-06-2016/AAAKoeblerGerhardBodeinderdeutschenOrtsgeschichte20161221-965.htm?utm ''Koeble rGerhard Bodeinderdeutschen Ortsgeschichte''], ubi dicitur "(...) '''Lüder''', 11. Jh., an einem Bache bei Bodenteich bei Uelzen, F1-1383 HLUTAR (lauter bzw. rein) Hlutherun, Hlutherun (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Lüder'')</small>
* [[Hodenhaga]]<ref name="-haga">Germanica toponyma cum suffixis ''-hag(e)(n)'' seu ''-ha(a)g'' seu ''-hague'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-haga-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Haga (Franconia Superior)|Haga Franconiae Superioris]], [[Haga ad Ambram]], [[Haga (in Bavaria superiore)|Haga in Bavaria Superiore]] apud [[Index communium Bavariae|articulum Vicipaediae Latinae de indice communium Bavariae]]; [[Falkenhaga (Marchia)|Falkenhaga Marchiana]] apud [[Index communium Brandenburgi|articulum Vicipaediae Latinae de indice communium Brandenburgi]]; [[Haga Schauenburgi]], [[Haga Promontorium]], [[Haga]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Hodenhagen'')</small>
* [[Hohbuoki]]<ref name="Hohbuoki">Vide [https://oar.onroerenderfgoed.be/publicaties/RELM/7/RELM007-001.pdf?utm ''The very beginning of Europe?''], ubi dicitur "(...) ''castellum hohbuoki'' (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] ''Höhbeck'')</small>
* [[Hohna]]<ref name="-e"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Hohne'')</small>
* [[Hohnhorstium]]<ref name="-horstium"/> <small>([[Theodisce]] ''Hohnhorst''; [[Saxonice]] ''Hionhoste'')</small>
* [[Hohnstorpium (Albis)|Hohnstorpium]]<ref name="-torpium">Germanica toponyma cum suffixis ''-torf'' et ''-torp'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-torpium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ebbestorpium]] apud Jaitner, K. (Ed.) (1985). ''Urkundenbuch des Klosters Ebstorf (Lüneburger Urkundenbuch, 14. Abteilung)''. Lax Verlag; [[Ermelstorpium]] apud Pratje, J. H. (1759). ''Historische Nachrichten von den ehemaligen vicedominis in ditione Bremensi:...''. Stadae: Typis H. C. Götheli; [[Gottorpium]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Hohnstorf''; [[Saxonice]] ''Haunstörp'')</small>
* [[Holdorfium (Saxonia Inferior)|Holdorfium]]<ref name="-dorf">Germanica toponyma cum suffixo ''-dorf'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-dorfium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ensdorfium]], [[Burgdorfium]], [[Altdorfium]], [[Oberndorfium]], [[Rebdorfium]], [[Schenckendorfium]], [[Wilhelmersdorfium]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Holdorf''; [[Saxonice]] ''Hollrup'')</small>
* [[Holdunesteti]]<ref name="Graesse"/> <small>([[Theodisce]] ''Hollenstedt''; [[Saxonice]] ''Hullnst'')</small>
* [[Holenberga]]<ref name="-berga">Germanica toponyma cum suffixis ''-berg'' aut ''-berge'' aut ''-bergen'' aut ''-berghe'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-berga-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Amberga]], [[Annaberga]], [[Arensberga]], [[Asschaberga]], [[Bamberga]], [[Berga]], [[Blancoberga]], [[Bobbinberga]], [[Brunsberga]], [[Cassonberga]], [[Coloberga]], [[Eversberga]], [[Freiberga]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Holenberg'')</small>
* [[Holla]]<ref name="-e"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Holle'')</small>
* [[Hollnsethum]]<ref name="-ethum">Germanica toponyma cum terminatione ''-eth'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-ethum-i", quamquam huius terminationis variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Bechtsriethum]], [[Maitenbethum]] ac [[Wiesethum]] apud Vicipaediae Latinae articulum de [[Index communium Bavariae|indice communium Bavariae]]; et [[Gransebiethum]] apud Vicipaediae Latinae articulum de [[Index Communium Megapolis et Pomeraniae Citerioris|indice communium Megapolis et Pomeraniae Citerioris]].</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Hollnseth'')</small>
* [[Holsta]]<ref name="-e"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Holste'')</small>
* [[Holtgaste]]<ref name="Friedländer 1878"/> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Holtgast'')</small>
* [[Holtisminni]]<ref name="Graesse"/> <small>commune sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Holzminden''; [[Saxonice]] ''Holtsminne'')</small>
* [[Holtlandia]]<ref name="-landia">Germanica toponyma cum suffixo ''-land'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-landia-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Amelandia]], [[Bevelandia Australis]], [[Bevelandia Septentrionalis]], [[Bolandia]], [[Iutlandia]], [[Curlandia]], [[Estlandia]], [[Finlandia]], [[Flevolandia]], [[Friedlandia]], [[Islandia]], [[Gothlandia]], [[Hollandia]], [[Ingermanlandia]], [[Isalandia]] [[Lalandia]], [[Langelandia]], [[Oehtlandia]] [[Olandia]], [[Sallandia]], [[Samlandia]] [[Zelandia]], [[Selandia]] [[Fotlandia]], [[Wermelandia]] [[Withlandia]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Holtland'')</small>
* [[Holza]]<ref name="-e"/> <small>([[Theodisce]] ''Holzen'')</small>
* [[Honengesbuthele]]<ref name="Honengesbuthele">Vide [https://blog.slub-dresden.de/fileadmin/groups/slubsite/Blog/2015-KristinCasimir-VortragDresden.pdf?utm ''Ortsnamen zwischen Rhein und Elbe - Onomastik im europäischen Raum''], ubi dicitur "(...) ''Honengesbvthele'' statt ''Honekesbutle'' (Casemir, -büttel S. 147) (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Hankensbüttel'')</small>
* [[Hoogsteda]]<ref name="-e"/> <small>([[Theodisce]] ''Hoogstede''; [[Saxonice]] ''Hoogstee'')</small>
* [[Horda ad Harthicos Montes]]<ref name="-e"/><ref name="Graesse">{{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Hörden am Harz'')</small>
* [[Horneburgum]]<ref name="-burg">Germanica toponyma cum suffixis ''-burg'' et ''-borg'' et ''-burgh'' et ''-bourg'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-burgum-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Wisingsburgum]], [[Edinburgum]], [[Alburgum]], [[Altenburgum]], [[Brandeburgum]], [[Caroburgum]], [[Doesburgum]], [[Friburgum]], [[Hamburgum]], [[Iulioburgum]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Horneburg''; [[Saxonice]] ''Hornborg'')</small>
* [[Horstadium (Saxonia Inferior)|Horstadium]]<ref name="-stadt">Germanica toponyma cum suffixis ''-stadt'' et ''-stedt'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-stadium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Arnstadium]], [[Bernstadium]], [[Berolstadium]], [[Carolostadium]], [[Hermannostadium]], [[Darmstadium]], [[Freistadium]], [[Eisenstadium]], [[Fraustadium]], [[Harpstadium]], [[Helmstadium]], [[Altstadium]], [[Auerstadium]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Horstedt''; [[Saxonice]] ''Horß'')</small>
* [[Hoya]]<ref name="Graesse">{{Graesse}}.</ref> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Hoya''; quoque [[Theodisce]] ''Hoya/Weser''; quoque [[Saxonice]] ''de Haaien'' seu ''Hejen'' seu ''Hajen'' seu ''Heien'')</small>
* [[Hretha]]<ref name="Hretha">Vide [https://www.heimatverein-rhede-ems.de/tag/ortsnamen/?utm ''Heimatverein Rhede (Ems)''], ubi dicitur "(...) Im Jahre 829 erscheint der einstämmige Orsname als Villa (Dorf) Hretha (mit latinisierter Endung a) (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Rhede''; [[Saxonice]] ''Rheen'')</small>
* [[Huda (Circulus terrae Astanholteremarki)|Huda]]<ref name="Huda">Vide [https://kirchengemeindelexikon.de/einzelgemeinde/ritterhude/?utm ''Kirchengemeindelexikon''], ubi dicitur "(...) 'Huda'' (...)".</ref> <small>(in [[Circulus terrae Astanholteremarki|Circulo terrae Astanholteremarkis]]<ref name="Landkreis Ostersholz">Fingitur nomen "Circulus terrae Astanholteremarki" -Theodisce ''Landkreis Ostersholz'' nuncupatum- sic: Latinum syntagma "circulus terrae" Theodiscum substantivum ''Landkreis'' (secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo) vertit, et de Latino toponymo "[[Astanholteremarki]]", vide {{Graesse}}.</ref>)</small> <small>([[Theodisce]] ''Ritterhude''; [[Saxonice]] ''Hu’e'')</small>
* [[Huda (Circulus terrae Diepholtia)|Huda]]<ref name="-e"/> <small>(in [[Circulus terrae Diepholtia|Circulo terrae Diepholtia]]<ref name="Landkreis Diepholz">Fingitur nomen "Circulus terrae Diepholtia" -Theodisce ''Landkreis Diepholz'' nuncupatum- sic: Latinum syntagma "circulus terrae" Theodiscum substantivum ''Landkreis'' (secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo) vertit, et de Latino toponymo "[[Diepholtia]]", vide {{Hofmannus}}.</ref>)</small> <small>([[Theodisce]] ''Hüde''; [[Saxonice]] ''Hüde'')</small>
* [[Hudha]]<ref name="Graesse">{{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Hude'')</small>
* [[Hulseda]]<ref name="-e"/> <small>([[Theodisce]] ''Hülsede''; [[Saxonice]] ''Hülse'')</small>
* [[Husum (prope Novam Urbem)|Husum]] <small>([[Theodisce]] ''Husum''; [[Saxonice]] ''Husen'')</small>
* [[Hutta Georgii et Mariae]]<ref name="hutta-ae">Toponyma cum suffixis ''-hütte'' aut ''-hutta'' plerumque latinizari solent Latino vocabulo "Hutta-ae", quamquam huius vocabuli variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Hutta vitriaria Bohemica]] apud [https://schwaben.hu/ortschaften/bohmischhutten?utm Schwaben.hu. (s. d.). ''Böhmischhütten / Csehbánya – Ortsgeschichte'']; [[Hutta Germanica]] apud [https://huta.ewk.hu/nemetbanya-1757-1781/?utm ''Németbánya. (s. s.). Németbánya története'']; [[Hutta Vitriaria]] apud https://slavistika.sk/wp-content/uploads/2023/02/2015_1.pdf?utm [Majtán, M. (1998). ''Názvy obcí Slovenskej republiky: Vývin v rokoch 1773–1997''. Bratislaviae: Veda]; Hutta apud [https://real.mtak.hu/140291/1/K%C3%A1rp%C3%A1talja%20helys%C3%A9gnevei.pdf?utm ''Kárpátalja helységnevei.'']; [[Hutta Polonica]] apud Štefánik, M. (2022). ''Italia ed Europa centro-orientale tra Medioevo ed età moderna: Economia, società, cultura''. Heidelberg University Publishing; [[Hutta (Eiflia)|Hutta Eifliae]] apud Beyer, H. (1860). ''Urkundenbuch zur Geschichte der, jetzt die Preussischen Regierungsbezirke Coblenz und Trier bildenden mittelrheinischen Territorien'' (Vol. 1). J. Hölscher, et Beyer, H. (1860). ''Urkundenbuch zur Geschichte der mittelrheinischen Territorien: Erster Band. Von den ältesten Zeiten bis zum Jahre 1169''. [[Confluentes (Germania)|Confluentibus]]: J. Hölscher.</ref><ref name="Georgius">[https://la.wiktionary.org/wiki/Georgius?utm Theodiscum praefixum ''Georg-'' Latino anthroponymo casu genetivo "Georfii" vertitur].</ref><ref name="Maria">[https://la.wiktionary.org/wiki/Maria?utm Theodiscum interfixum ''-marien-'' Latino anthroponymo casu genetivo "Mariae" vertitur].</ref> <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Georgsmarienhütte'')</small>
* [[Huvenni]]<ref name="Huvenni">Vide [https://dokumen.pub/suffixbildungen-in-alten-ortsnamen-akten-eines-internationalen-symposiums-in-uppsala-14-16-mai-2004-9185352578.html?utm ''Suffixbildungen in alten Ortsnamen: Akten eines internationalen Symposiums in Uppsala 14.-16. Mai 2004 9185352578''], ubi dicitur "(...) Hüven (Kr. Emsland), 10. Jh. (Kopie 15. Jh.) in Huvenni (Möller 1998 S. 101, Udolph 2002a S. 238) (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Hüven'')</small>
{{div col end}}
=== I ===
{{div col|3}}
* [[Iatha (Saxonia Inferior)|Iatha]]<ref name="Iatha">Commune nomen e flumine cepit. Quo de flumine, vide [https://www.lateinlexikon.com/lexicon_latinum_hodiernum_parsgeographica.pdf?utm ''Lexicon Latinum Hodiernum'' Petri Lucusaltiani]{{Nexus deficit|date=September 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, ubi dicitur "(...) '''Jade'', f ''Iatha, ae'', f [WPD: Jade (Fluss) (24.11.2019); a.1314: Jatha] (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Jade''; [[Saxonice]] ''Jaad'')</small>
* [[Iburgum]]<ref name="Von Schaten 1714">Von Schaten, N. (1714). ''Monumenta Osnabrugensia ex historia romana, francica, saxonicaque eruta''. Typis Jodoci Henrici Meyer.</ref> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Bad Iburg''; [[Saxonice]] ''Bad Ibig'' seu ''Ibig'')</small>
* [[Ielmstorpium]]<ref name="-torpium">Germanica toponyma cum suffixis ''-torf'' et ''-torp'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-torpium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ebbestorpium]] apud Jaitner, K. (Ed.) (1985). ''Urkundenbuch des Klosters Ebstorf (Lüneburger Urkundenbuch, 14. Abteilung)''. Lax Verlag; [[Ermelstorpium]] apud Pratje, J. H. (1759). ''Historische Nachrichten von den ehemaligen vicedominis in ditione Bremensi:...''. Stadae: Typis H. C. Götheli; [[Gottorpium]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Jelmstorf''; [[Saxonice]] ''Jelmstörp'')</small>
* [[Iembka]]<ref name="-e"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Jembke'')</small>
* [[Iemela]]<ref name="Iemela">Germanica toponyma cum terminatione ''-en'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-a-ae", quamquam huius terminationis variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Stolpa]], [[Dresda]] apud articulum Vicipaedia de [https://la.wikipedia.org/wiki/Index_urbium_et_communium_Saxoniae indice urbium et communium Saxoniae]; et Ala, [[Amma]], [[Brema]], [[Salancema]], Wisa, [[Groninga]], [[Toringa]] apud {{Graesse}}. Hoc casu, latinizans suffixum primae communis Theodisce ''Jameln'' dicti mentioni, quae ''Jemelen'' est, applicatur; qua de mentione, vide [https://rcin.org.pl/ihpan/Content/30940/PDF/WA303_9438_A165-8-r1929_Slavia-Occ.pdf?utm ''Slavia Occidentalis, Tomus VIII''].</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Jameln'')</small>
* [[Ierichsum]]<ref name="Graesse">{{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Jerxheim''; [[Saxonice]] ''Jerksen'')</small>
* [[Iesteburgum]]<ref name="-burg">Germanica toponyma cum suffixis ''-burg'' et ''-borg'' et ''-burgh'' et ''-bourg'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-burgum-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Wisingsburgum]], [[Edinburgum]], [[Alburgum]], [[Altenburgum]], [[Brandeburgum]], [[Caroburgum]], [[Doesburgum]], [[Friburgum]], [[Hamburgum]], [[Iulioburgum]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Jesteburg''; [[Saxonice]] ''Jesborg'')</small>
* [[Ihlienverda]]<ref name="-verda-ae">Germanica toponyma cum suffixo ''-worth'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-verda-ae". Qua de latinizatione, vide [https://es.scribd.com/document/441536698/1983-Stearn-Botanical-Latin-pesquisavel-pdf ''Botanical Latin''], ubi dicitur "(...) '''-worth''' : -''verda'' (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] ''Ihlienworth''; [[Saxonice]] ''Helmworth'')</small>
* [[Indago Comitis Hoyae]]<ref name="Indago Comitis Hoyae">Vide [https://kirchengemeindelexikon.de/einzelgemeinde/hoyerhagen/?utm ''kirchengemeindelexikon''], ubi dicitur "(...) ''indago comitis Hoye'' (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Hoyerhagen''; quoque [[Saxonice]] ''Heierhagen'' seu ''Heyerhagen'')</small>
* [[Insula Iuistensis]]<ref name="Iuistensis">De Latino gentilicio, cf. [[binomen|epithetum binominale]] [https://turbellaria.umaine.edu/turbellaria/turb3.php?action=6&code=598&valid=618&utm "juistensis"].</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Juist'')</small>
* [[Insula Longa (Saxonia Inferior)|Insula Longa]]<ref name="Insula Longa">Vocabulum ''Langeoog'', a vocibus [[Lingua Frisica|Frisicis Orientalibus]] ''lange-'' ([[Theodisce]] ''lang'') et ''-oog'' (Theodisce ''Insel'') compositum, [[Latine]] "Insula Longa" reddi potest: Buurman, in ''Hochdeutsch-Plattdeutsches Wörterbuch, s. v. oog, ostfrisicum -oog «Insel» significare tradit atque exempla Langeoog, Spiekeroog, Wangeroog affert; item Glossarium der Flurnamensammlung Ostfriesland'', s. v. ''Oog'', vocabulum Frisicum Orientale ''ôg, oge'' Theodisco ''Insel'' interpretatur. [https://www.navigium.de/latein-woerterbuch/lang?wb=gross&nr=1 Theodiscum autem adiectivum ''lang'' Latine "longus, -a, -um"] redditur; [https://www.navigium.de/latein-woerterbuch/insula?wb=gross&nr=2 nomen vero Theodiscum ''Insel'' Latine "insula, -ae" f.] dicitur. Quam ob rem compositum "Insula Longa" sensum toponymi fideliter reddit.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Langeoog''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Langeooch''; [[Saxonice]] ''Langoog'')</small>
* [[Isernhaga]]<ref name="-haga">Germanica toponyma cum suffixis ''-hag(e)(n)'' seu ''-ha(a)g'' seu ''-hague'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-haga-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Haga (Franconia Superior)|Haga Franconiae Superioris]], [[Haga ad Ambram]], [[Haga (in Bavaria superiore)|Haga in Bavaria Superiore]] apud [[Index communium Bavariae|articulum Vicipaediae Latinae de indice communium Bavariae]]; [[Falkenhaga (Marchia)|Falkenhaga Marchiana]] apud [[Index communium Brandenburgi|articulum Vicipaediae Latinae de indice communium Brandenburgi]]; [[Haga Schauenburgi]], [[Haga Promontorium]], [[Haga]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>commune sui iuris</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Isernhagen''; [[Saxonice]] ''Isernhogen'')</small>
* [[Isterberga]]<ref name="-berga">Germanica toponyma cum suffixis ''-berg'' aut ''-berge'' aut ''-bergen'' aut ''-berghe'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-berga-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Amberga]], [[Annaberga]], [[Arensberga]], [[Asschaberga]], [[Bamberga]], [[Berga]], [[Blancoberga]], [[Bobbinberga]], [[Brunsberga]], [[Cassonberga]], [[Coloberga]], [[Eversberga]], [[Freiberga]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Isterberg''; [[Saxonice]] ''Isterbarg'')</small>
* [[Itterbecca]]<ref name="-ecca">Germanica et Romanica toponyma cum suffixis ''-ec(k)'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-ecca-ae" seu "-eca-ae". Qua de latinizatione, vide [https://es.scribd.com/document/441536698/1983-Stearn-Botanical-Latin-pesquisavel-pdf ''Botanical Latin''], ubi dicitur "(...) '''-ec, -eck''' : -''ecca'', -''ēca'' (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Itterbeck'')</small>
* [[Iuniun]]<ref name="Iuniun">Vide [https://rep.adw-goe.de/bitstream/handle/11858/00-001S-0000-0023-9B74-6/NOB%20IV%20Die%20Ortsnamen%20des%20Landkreises%20G%C3%B6ttingen.pdf?utm ''NOB IV Die Ortsnamen des Landkreises Göttingen'']{{Nexus deficit|date=September 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, ubi dicitur "(...) 960 Iuniun (MGH DO I. Nr. 206 S. 285) (...) 1251 (A. 14. Jh.) Johan de June (UB Göttingen I Nr. 4 S. 5) 1266 ''Godefridus de Iunen [...] sacerdos'' (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Jühnde'')</small>
{{div col end}}
=== K ===
{{div col|3}}
* [[Kakenstorpium]]<ref name="-torpium">Germanica toponyma cum suffixis ''-torf'' et ''-torp'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-torpium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ebbestorpium]] apud Jaitner, K. (Ed.) (1985). ''Urkundenbuch des Klosters Ebstorf (Lüneburger Urkundenbuch, 14. Abteilung)''. Lax Verlag; [[Ermelstorpium]] apud Pratje, J. H. (1759). ''Historische Nachrichten von den ehemaligen vicedominis in ditione Bremensi:...''. Stadae: Typis H. C. Götheli; [[Gottorpium]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Kakenstorf''; [[Saxonice]] ''Kakenstörp'')</small>
* [[Karwicium]]<ref name="-icium">Germanica toponyma cum suffixis ''-itsch'' aut ''-itz'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-icium-i" aut "-itium-i" aut "-icia-ae". Qua de latinizatione, vide [https://es.scribd.com/document/441536698/1983-Stearn-Botanical-Latin-pesquisavel-pdf ''Botanical Latin''], ubi dicitur "(...) '''-itsch, -itz''' : ''-icium, -itium, -icia'' (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Karwitz'')</small>
* [[Katlenburgum-Lindavia]]<ref name="-burg">Germanica toponyma cum suffixis ''-burg'' et ''-borg'' et ''-burgh'' et ''-bourg'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-burgum-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Wisingsburgum]], [[Edinburgum]], [[Alburgum]], [[Altenburgum]], [[Brandeburgum]], [[Caroburgum]], [[Doesburgum]], [[Friburgum]], [[Hamburgum]], [[Iulioburgum]] apud {{Graesse}}.</ref><ref name="-avia">Germanica toponyma cum terminatione ''-au'' seu ''-aw'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-avia-ae", quamquam huius terminationis variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Iereslavia]], [[Iunonwladislavia]], [[Labiavia]], [[Landavia]], [[Lindavia]], [[Liptavia]], [[Lobavia]], [[Lochavia]], [[Lublavia]], [[Luccavia]], [[Mitavia]], [[Multavia]], [[Namslavia]], [[Neoboleslavia]], [[Olavia]], [[Oppavia]], [[Pegavia]], [[Pillavia]], [[Premislavia]], inter alia, apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Katlenburg-Lindau''; [[Saxonice]] ''Katelnborg-Lindau'')</small>
* [[Kettencampus]]<ref name="campus-i"/> <small>([[Theodisce]] ''Kettenkamp''; [[Saxonice]] ''Ketenkamp '')</small>
* [[Kirchdorfium (Saxonia Inferior)|Kirchdorfium]]<ref name="-dorf">Germanica toponyma cum suffixo ''-dorf'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-dorfium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ensdorfium]], [[Burgdorfium]], [[Altdorfium]], [[Oberndorfium]], [[Rebdorfium]], [[Schenckendorfium]], [[Wilhelmersdorfium]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Kirchdorf''; [[Saxonice]] ''Karkdörp'')</small>
* [[Kirchgellersa]]<ref name="-a"/> <small>([[Theodisce]] ''Kirchgellersen''; [[Saxonice]] ''Karkgellsen'')</small>
* [[Kirchseelta]]<ref name="-e"/> <small>([[Theodisce]] ''Kirchseelte''; [[Saxonice]] ''Seelte'')</small>
* [[Kirchtimka]]<ref name="-e"/> <small>([[Theodisce]] ''Kirchtimke''; [[Saxonice]] ''Karktimk'')</small>
* [[Kirchwalseda]]<ref name="-e"/> <small>([[Theodisce]] ''Kirchwalsede''; [[Saxonice]] ''Karkwals'')</small>
* [[Kissenbruga]]<ref name="Graesse">{{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Kissenbrück''; [[Saxonice]] ''Kissenbrügge'')</small>
* [[Kneitlinga]]<ref name="-inga">Germanica toponyma cum suffixis ''-ing'' et ''-ingen'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-inga-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Huninga]], [[Ihilinga]], [[Incinga]], [[Isininga]], [[Lauginga]], [[Leichlinga]], [[Liuchinga]], [[Liutmuntinga]], [[Lollinga]], [[Machtolvinga]], [[Mecchinga]], [[Memminga]] apud {{Graesse}}.</ref><ref name="KleinGrosse">De interpretatione toponymica adiectivorum Germanicorum "Klein" et "Gross" per Latina "Minor-us" et "Maior-ius", vide: Casemir, K., Ohainski, U., & Udolph, J. (2018). ''Die Ortsnamen des Landkreises Helmstedt und der Stadt Wolfsburg (Niedersächsisches Ortsnamenbuch, Teil VII)''. Verlag für Regionalgeschichte.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Kneitlingen''; [[Saxonice]] ''Kneitling'')</small>
* [[Kneta Maior]]<ref name="-a"/><ref name="KleinGrosse">De interpretatione toponymica adiectivorum Germanicorum "Klein" et "Gross" per Latina "Minor-us" et "Maior-ius", vide: Casemir, K., Ohainski, U., & Udolph, J. (2018). ''Die Ortsnamen des Landkreises Helmstedt und der Stadt Wolfsburg (Niedersächsisches Ortsnamenbuch, Teil VII)''. Verlag für Regionalgeschichte.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Großenkneten''; [[Saxonice]] ''Grotekneten'')</small>
* [[Krebecca]]<ref name="-ecca"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Krebeck'')</small>
* [[Krummendicum]]<ref name="-dicum">Germanica toponyma cum suffixis ''-di(e)k(e)'' aut ''-deich(e)'' aut ''-dijk'' aut ''-dyk(e)'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-dicum-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Isendicum]] apud {{Graesse}}; aut [[Mardicum]] apud ''Dictionnaire universel françois et latin, vulgairement appelé Dictionnaire de Trévoux''.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Krummendeich''; [[Saxonice]] ''Krummendiek'')</small>
* [[Kusta]]<ref name="-a"/> <small>([[Theodisce]] ''Küsten'')</small>
* [[Kutenholtia]]<ref name="-holtia">Germanica toponyma cum suffixo ''-holz'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-holtia-ae". Qua de latinizatione, vide [https://es.scribd.com/document/441536698/1983-Stearn-Botanical-Latin-pesquisavel-pdf ''Botanical Latin''], ubi dicitur "(...) -holz : -''holtia'' (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] ''Kutenholz''; [[Saxonice]] ''Kutenhult'' seu ''Kutenholt'')</small>
{{div col end}}
=== L ===
{{div col|3}}
* [[Laatza]]<ref name="-a"/> <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Laatzen'')</small>
* [[Lachendorfium]]<ref name="-dorf">Germanica toponyma cum suffixo ''-dorf'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-dorfium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ensdorfium]], [[Burgdorfium]], [[Altdorfium]], [[Oberndorfium]], [[Rebdorfium]], [[Schenckendorfium]], [[Wilhelmersdorfium]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Lachendorf''; [[Saxonice]] ''Lachendörp'')</small>
* [[Lacstidi]]<ref name="Lacstidi">Vide [https://www.mundart-kommission.lwl.org/media/filer_public/ef/48/ef48ff64-c0e3-4be5-906f-7d8f27fdba18/ndw_39__scheuermann_der_often.pdf?utm ''Mundart Kommission''], ubi dicitur "(...) ''in locis quorum hec sunt nomina, Lacstidi, Romlo, Dudanebutli'' (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] ''Loxstedt''; [[Saxonice]] ''Lox'')</small>
* [[Ladorpe]]<ref name="Abels 1929">Abels, H. (1929). ''Die Ortsnamen des Emslandes, in ihrer sprachlichen und kulturgeschichtlichen Bedeutung''. [[Paderbronna]]e: Ferdinand Schöningh.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Lorup''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Loorp''; [[Saxonice]] ''Loorpe'')</small>
* [[Laerium]]<ref name="Stüve 1789">Stüve, J. E. (1789). ''Beschreibung des Fürstenthums Osnabrück mit einigen Urkunden''. Kißling.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Bad Laer'')</small>
* [[Laga (Saxonia Inferior)|Laga]]<ref name="-e"/> <small>([[Theodisce]] ''Lage''; [[Saxonice]] ''Loage'')</small>
* [[Lahda]]<ref name="-e"/> <small>([[Theodisce]] ''Lähden''; [[Saxonice]] ''Löhn'')</small>
* [[Lahna (Saxonia Inferior)|Lahna]]<ref name="Lahna">Theodiscum toponymum ''Lahn'' forma "Lahna" latinizari solet. Cf. [[Limburgum ad Lahnam]] et [[Laugana|Lahnam]] apud [http://www.archive.org/stream/a568395900unknuoft/a568395900unknuoft_djvu.txt ''Further correspondence respecting the relations existing between foreign governments and the court of Rome: in continuation of papers presented to the Parliament,'' March 27, 1851].</ref> <small>([[Theodisce]] ''Lahn''; [[Saxonice]] ''Lohn'')</small>
* [[Lamespringa]]<ref name="Lamespringa">Vide [https://www.documentacatholicaomnia.eu/20vs/201_MGH/1925-1933%2C_MGH%2C_5_Antiquitates._01_Poetae_04_1._Poetae_Latini_Aevi_Carolini%2C_LT.pdf?utm ''Poetae Latini Aevi Carolini''], ubi dicitur "(...) ''Agius autem Lamespringae monachus fuisse videatur'' (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Lamspringe'')</small>
* [[Lamestede]]<ref name="Lamestede">Vide [https://kirchengemeindelexikon.de/einzelgemeinde/lamstedt/?utm ''Kirchengemeindelexikon''] {{Nexus deficit|date=November 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, ubi dicitur "(...) ''parochia Lamestede'' (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] ''Lamstedt''; [[Saxonice]] ''Loomst'')</small>
* [[Landesberga]]<ref name="-berga">Germanica toponyma cum suffixis ''-berg'' aut ''-berge'' aut ''-bergen'' aut ''-berghe'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-berga-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Amberga]], [[Annaberga]], [[Arensberga]], [[Asschaberga]], [[Bamberga]], [[Berga]], [[Blancoberga]], [[Bobbinberga]], [[Brunsberga]], [[Cassonberga]], [[Coloberga]], [[Eversberga]], [[Freiberga]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Landesbergen''; [[Saxonice]] ''Landsebargen'')</small>
* [[Landolfshusa]]<ref name="-husa">Germanica toponyma cum suffixis ''-haus(en)'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-husa-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Petrishusa]], [[Sachsenhusa]], [[Sangerhusa]], [[Sunthusa]], [[Ahusa]], [[Bebenhusa]], [[Buozolteshusa]], [[Chuzenhusa]], [[Husa]], [[Francohusa]], [[Gisinhusa]], [[Harthusa]], [[Hilpertohusa]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Landolfshausen'')</small>
* [[Langa (Circulus Terrae Emesensis)|Langa]]<ref name="-a"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Langen'')</small>
* [[Langa Inferior]]<ref name="-a"/><ref name="Nieder">Theodiscum praefixum ''Nieder-'' Latino adiectivo "inferior-ius" vertitur. V.gr., cf. [[Saxonia Inferior|Saxoniam Inferiorem]].</ref> <small>([[Theodisce]] ''Niederlangen''; [[Saxonice]] ''Nederlangen'')</small>
* [[Langa Superior]]<ref name="-a"/><ref name="Ober">Theodiscum praefixum ''Ober-'' Latino adiectivo "superior-ius" vertitur. V.gr. Cf. [[Austria Superior|Austriam Superiorem]].</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Oberlangen'')</small>
* [[Langelege]]<ref name="Langelege">Vide [https://kirchengemeindelexikon.de/einzelgemeinde/langlingen/?utm ''Kirchengemeindelexikon''], ubi dicitur "(...) ''ecclesia Langelege'' (Kirche Langlingen), (...) Bauern in Langlingen (''cives in Langelege'') (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] ''Langlingen''; [[Saxonice]] ''Langeln'')</small>
* [[Langelshemium]]<ref name="Chemnitz 1717">Chemnitz, B. P., (1717). ''Belli Sueco-Germanici Volumen Primum: In quo ostenditur, quibus de caussis Gustavus Adolphus, Suecorum Rex, in Germaniam transiverit''. Sumptibus Ioh. Caspari Meyeri.</ref> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Langelsheim'')</small>
* [[Langwedel (Saxonia Inferior)|Langwedel]]<ref name="Langwedel">Vide [https://www.koeblergerhard.de/ZIER-HP/ZIER-HP-06-2016/AAAKoeblerGerhardLaurinderdeutschenOrtsgeschichte20161207-1612.htm?utm ''www.koeblergerhard.de''], ubi dicitur "(...) '''Langwedel''', 13. Jh., bei Verden, Donb351, (Flecken in dem Landkreis Verden,) rund15000 Einwohner, (apud bzw. ad castrum) Langwedel (1220) (...)".</ref> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Langwedel'')</small>
* [[Lare]]<ref name="Lare">Vide [https://rep.adw-goe.de/bitstream/handle/11858/3014/NOB%20XV%20Grafschaft%20Bentheim.pdf?isAllowed=y&sequence=1&utm ''NOB XV Grafschaft Bentheim'']{{Nexus deficit|date=September 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, ubi dicitur "(...) '''LAAR''' (Gem. Laar, Samtgem. Emlichheim) 1232 (A. 14. Jh.) ''totum Lare cum ecclesia'' (Gesta Episc. Traiect. S. 424 Z. 51) 1312 (Transs. 1332; A.) ''sex domos [...] de Lare'' (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] ''Laar''; [[Saxonice]] ''Loar'')</small>
* [[Lasdorpe]]<ref name="Lasdorpe">Vide [https://www.lastrup.de/portal/seiten/geschichte-900000009-31120.html?utm ''Lastrup''], ubi dicitur "(...) „Curia Lasdorpe“ (Haupthof Lastrup) (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Lastrup''; quoque [[Saxonice]] ''Laastrup'')</small>
* [[Lauenbruga]]<ref name="-bruga">Germanica toponyma cum suffixis ''-brück(e)'' aut ''-brügge'' aut ''-brugg(e)'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-bruga-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Steinbruga]], [[Kissenbruga]], [[Bruga]], [[Bruga ad Ederum]], [[Osnabruga]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Lauenbrück''; [[Saxonice]] ''Lauenbrüch'')</small>
* [[Lauenforda]]<ref name="-e"/> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Lauenförde'')</small>
* [[Lauenhaga]]<ref name="-haga">Germanica toponyma cum suffixis ''-hag(e)(n)'' seu ''-ha(a)g'' seu ''-hague'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-haga-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Haga (Franconia Superior)|Haga Franconiae Superioris]], [[Haga ad Ambram]], [[Haga (in Bavaria superiore)|Haga in Bavaria Superiore]] apud [[Index communium Bavariae|articulum Vicipaediae Latinae de indice communium Bavariae]]; [[Falkenhaga (Marchia)|Falkenhaga Marchiana]] apud [[Index communium Brandenburgi|articulum Vicipaediae Latinae de indice communium Brandenburgi]]; [[Haga Schauenburgi]], [[Haga Promontorium]], [[Haga]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Lauenhagen''; [[Saxonice]] ''Loamharen'')</small>
* [[Leezdorfium]]<ref name="-dorf">Germanica toponyma cum suffixo ''-dorf'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-dorfium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ensdorfium]], [[Burgdorfium]], [[Altdorfium]], [[Oberndorfium]], [[Rebdorfium]], [[Schenckendorfium]], [[Wilhelmersdorfium]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Leezdorf''; [[Saxonice]] ''Leezdörp'')</small>
* [[Leha (Terrae Emesensis)|Leha]]<ref name="-e"/> <small>([[Theodisce]] ''Lehe''; [[Saxonice]] ''Läie'')</small>
* [[Lehrta]]<ref name="-e"/> <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Lehrte'')</small>
* [[Leiferda]]<ref name="-e"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Leiferde'')</small>
* [[Lembruchium]]<ref name="-bruchium">Germanica toponyma cum suffixis ''-bruch'' seu ''-broich'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-bruchium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Horbruchium]] ac [[Mosbruchium]] apud articulum Vicipaediae Latinae de [[Index urbium et communium Rhenaniae et Palatinatus|indice urbium et communium Rhenaniae et Palatinatus]]; [[Legebruchium]] apud articulum Vicipaediae Latinae de [[Index communium Brandenburgi|indice communium Brandenburgi]]; [[Grevenbruchium]] apud articulum Vicipaediae Latinae de [[Index communium Rhenaniae Septentrionalis et Vestfaliae|indice communium Rhenaniae Septentrionalis et Vestfaliae]].</ref> <small>([[Theodisce]] ''Lembruch''; [[Saxonice]] ''Lembrouk'')</small>
* [[Lemgovia]]<ref name="Hofmannus">{{Hofmannus}}.</ref><ref name="-ovia">[[Linguae Germanicae|Germanica]] ac [[linguae Slavicae|Slavica]] toponyma cum suffixo ''-ov'' seu ''-öv'' seu ''ow'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-ovia-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Asovia]], [[Brewnovia]], [[Czernichovia]], [[Glasgovia]], [[Golnovia]], [[Grabovia]], [[Kharkovia]], [[Laszovia]], [[Ostrovia]], [[Pscovia]], [[Racovia]], [[Sucovia]], [[Tarnovia]], [[Wengrovia]], [[Witkowa]], [[Wittovia]], [[Crovia]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Lemgow'')</small>
* [[Lemwerdera]]<ref name="Rüthning 1926">Rüthning, G. (Ed.) (1926). ''Oldenburger Urkundenbuch''. Gerhard Stalling.</ref><ref name="-ovia">[[Linguae Germanicae|Germanica]] ac [[linguae Slavicae|Slavica]] toponyma cum suffixo ''-ov'' seu ''-öv'' seu ''ow'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-ovia-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Asovia]], [[Brewnovia]], [[Czernichovia]], [[Glasgovia]], [[Golnovia]], [[Grabovia]], [[Kharkovia]], [[Laszovia]], [[Ostrovia]], [[Pscovia]], [[Racovia]], [[Sucovia]], [[Tarnovia]], [[Wengrovia]], [[Witkowa]], [[Wittovia]], [[Crovia]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Lemwerder'')</small>
* [[Lengethe]]<ref name="NOB VIII">Vide [https://rep.adw-goe.de/bitstream/handle/11858/2261/NOB%20VIII_Die%20Ortsnamen%20des%20Landkreises%20Peine.pdf?isAllowed=y&sequence=1&utm ''NOB VIII_Die Ortsnamen des Landkreises Peine'']{{Nexus deficit|date=September 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, ubi dicitur "(...) ''in Lengethe'' (UB H.Hild. I Nr. 275 S. 259) 1213 ''in Lengede'' (UB H.Hild. I Nr. 660 S. 631) um 1232 ''in Lengethe archidiaconus'' (UB Goslar I Nr. 518 S. 499) 1235 ''in Lengete'' (Orig. Guelf. IV Nr. 50 S. 144) 1256 ''in archidiaconatibus de Barem et Lengede'' (UB H.Hild. II Nr. 992 S. 497) 1311 Lenghedhe apud Vusenam (UB H.Hild. IV Nr. 85 S. 45) 1316 ''in Lengede'' (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] ''Lengede''; [[Saxonice]] ''Lenge'')</small>
* [[Lengenbostel]] <small>([[Theodisce]] ''Lengenbostel''; [[Saxonice]] ''Lengenbossel'')</small>
* [[Lengirichi]]<ref name="Lengirichi">Vide [https://www.koeblergerhard.de/Fontes/AltdeutschesNamenbuch-Bd2OrtsnamenLbisZ-3A-1913.pdf?utm ''AltdeutschesNamenbuch''], ubi dicitur "(...) 2) Lengerich an der Wallage, Kr. Lingen (...) Lengirichi Osnabr. Ukb. ca. a. 1000. (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] ''Lengerich''; [[Saxonice]] ''Lengerke'')</small>
* [[Leonis Forda]]<ref name="Leonis Forda">Vide [https://www.komoot.com/es-es/highlight/2261371 ''Iglesia Martín Lutero de Lemförde''], ubi dicitur "(...) La comunidad fue mencionada por primera vez en un documento en 1248. En épocas anteriores, el lugar se llamaba Löwenförde, Leonis forda (...)".</ref> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Lemförde''; quoque [[Saxonice]] ''Lemfouer'')</small>
* [[Leonovia]]<ref name="Leonovia">Vide [https://sempub.ub.uni-heidelberg.de/propylaeum_vitae/de/wisski/navigate/93514/view?utm ''Propylaeum Vitae''], ubi dicitur "(...) Leonovia-Brunsvigius (...)".</ref> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Lauenau''; [[Saxonice]] ''Laena'')</small>
* [[Leopolis (Saxonia Inferior)|Leopolis]]<ref name="Ebel 1960">Ebel, W. (1960). ''Lübisches Recht: Erster Band''. Hansischer Geschichtsverein.</ref> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Bleckede''; [[Saxonice]] ''Bleikd'')</small>
* [[Leri]]<ref name="Graesse"/> <small>commune sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Leer''; [[lingua Saxonica|Eofrisosaxonice]] ''Läär''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Lier'')</small>
* [[Lerin]]<ref name="NOB VII">Vide [https://rep.adw-goe.de/bitstream/handle/11858/00-001S-0000-0023-9B76-2/NOB%20VII%20Die%20Ortsnamen%20des%20Landkreises%20Helmstedt%20und%20der%20Stadt%20Wolfsburg.pdf?isAllowed=y&sequence=1&utm ''NOB VII Die Ortsnamen des Landkreises Helmstedt und der Stadt Wolfsburg'']{{Nexus deficit|date=September 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, ubi dicitur "(...) ''in loco Lerin provincie Saxo[n]um iuxta flumen Ouácra'' (...) ''Lerim'' (...)''in Lere'' (mGH Urk. Hdl nr. 50 s. 71) 1196-1197 ''Lere'' (schneidmüller, Kollegiatstifte s. 311) 1234 ''in Lere'' (...) ''plebano in Lere'' (UB Braunschweig iii nr. 440 s. 325) 1344 ''in villa Leere'' (Flentje / Henrichvark, lehnbücher nr. 142 s. 69) 1380 ''Lere'' (UB Braunschweig Vii nr. 351 s. 324) 1419 ''actum in Lere'' (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Lehre'')</small>
* [[Lethi]]<ref name="Lethi">Vide [https://kirchengemeindelexikon.de/einzelgemeinde/lathen/?utm ''Kirchengemeindelexikon''], ubi dicitur "(...) Urkundlich ist der Ort im Emsland erstmals als ''Lethi'' im Urbar der Abtei Werden erwähnt; der Eintrag lässt sich auf das 10. Jh. datieren (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] ''Lathen''; [[Saxonice]] ''Laothen'')</small>
* [[Liebenburgum]]<ref name="-burg">Germanica toponyma cum suffixis ''-burg'' et ''-borg'' et ''-burgh'' et ''-bourg'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-burgum-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Wisingsburgum]], [[Edinburgum]], [[Alburgum]], [[Altenburgum]], [[Brandeburgum]], [[Caroburgum]], [[Doesburgum]], [[Friburgum]], [[Hamburgum]], [[Iulioburgum]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Liebenburg''; quoque [[Saxonice]] ''Liebenborg'')</small>
* [[Liliarum Vallis]]<ref name="Orbis Latinus E-M"/> <small>([[Theodisce]] ''Lilienthal''; [[Saxonice]] ''Leendaal'' seu ''Lelendaal'')</small>
* [[Lindduri]]<ref name="Graesse"/> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Lindern'')</small>
* [[Lindhorstium]]<ref name="-horstium"/> <small>([[Theodisce]] ''Lindhorst''; [[Saxonice]] ''Lindhoste'')</small>
* [[Lindwedel]] <small>([[Theodisce]] ''Lindwedel''; [[Saxonice]] ''Linneweh'')</small>
* [[Linga (Amisia)|Linga]]<ref name="Graesse"/> <small>magna urbs sui iuris et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Lingen'')</small>
* [[Linsburgum]]<ref name="-burg">Germanica toponyma cum suffixis ''-burg'' et ''-borg'' et ''-burgh'' et ''-bourg'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-burgum-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Wisingsburgum]], [[Edinburgum]], [[Alburgum]], [[Altenburgum]], [[Brandeburgum]], [[Caroburgum]], [[Doesburgum]], [[Friburgum]], [[Hamburgum]], [[Iulioburgum]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Linsburg''; [[Saxonice]] ''Linsborg'')</small>
* [[Lintlo]]<ref name="Lintlo">Vide [https://kirchengemeindelexikon.de/einzelgemeinde/kirchlinteln/?utm ''Kirchengemeindelexikon''] {{Nexus deficit|date=November 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, ubi dicitur "(...) Urkundlich ist das Dorf erstmals 1123 als ''Lintlo'' belegt (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] ''Kirchlinteln''; [[Saxonice]] ''Karklinteln'' seu ''Kerklinteln'' seu ''Kerklinneln'')</small>
* [[Liubeme]]<ref name="Lübbow">Vide [https://kirchengemeindelexikon.de/einzelgemeinde/luebbow/?utm ''Kirchengemeindelexikon''], ubi dicitur "(...) Schriftlich ist das zweizeilige Reihendorf erstmals in einer kaiserlichen Urkunde aus dem Jahr 956 erwähnt: Ks. Otto I. († 973) schenkte dem Kloster Quedlinburg sechs Dörfer, darunter ''Liubeme'' (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] ''Lübbow'')</small>
* [[Locus Occidentalis (Saxonia Inferior)|Locus Occidentalis]]<ref name="Cellarius 1703">Cellarius, C. (1703). ''Geographia Antiqua iuxta et Nova''. Ienae: Bielckius.</ref> <small>[[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Westerstede''; [[Saxonice]] ''Westerstäe'')</small>
* [[Lon]]<ref name="Lon">Vide [https://rep.adw-goe.de/bitstream/handle/11858/00-001S-0000-0023-9B74-6/NOB%20IV%20Die%20Ortsnamen%20des%20Landkreises%20G%C3%B6ttingen.pdf?utm ''Das Güterverzeichniss Graf Heinrichs von Dale (1188)'']{{Nexus deficit|date=September 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, ubi dicitur "(...) ''parrochia Lon prope Vechtam'' (...)".</ref> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Lohne''; [[Saxonice]] ''Lohn'')</small>
* [[Longa Indago]]<ref name="Longa Indago">Vide [https://www.dbnl.org/tekst/_bij005190401_01/_bij005190401_01_0009.php?utm ''www.dbnl.org''], ubi dicitur "(...) ''parrochianus de Longa Indagine'' (...)".</ref> <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Langenhagen''; [[Saxonice]] ''Langenhogen'')</small>
* [[Longa Villa (Saxonia Inferior)|Longa Villa]]<ref name="Longa Villa">Theodiscum toponymum ''Langendorf'' Latino toponymo "Longa Villa" verti solet. Qua de correspondentia, vide [https://dbc.wroc.pl/Content/15237/PDF/17250.pdf?utm ''Das Waldhufendorf in Schlesien'', Gualterii Bernardi], ubi dicitur "(...) Langedorf ca. 1305 L.F.B.208 Longa villa (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] ''Langendorf''; [[Saxonice]] ''Langendörp'')</small>
* [[Loninga]]<ref name="-inga">Germanica toponyma cum suffixis ''-ing'' et ''-ingen'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-inga-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Huninga]], [[Ihilinga]], [[Incinga]], [[Isininga]], [[Lauginga]], [[Leichlinga]], [[Liuchinga]], [[Liutmuntinga]], [[Lollinga]], [[Machtolvinga]], [[Mecchinga]], [[Memminga]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Löningen'')</small>
* [[Lubberstedi]]<ref name="Lubberstedi">Vide [https://lübberstedt.de/ueber-unser-dorf/?utm ''Lübberstedt''], ubi dicitur "(...) Der ursprüngliche Name „lubberstedi“ ist zusammengesetzt aus „stedi“ (Ort, Platz, Stelle), womit eine Ansiedlung bezeichnet wird, und „lubber“, dem Namen des (ursprünglichen) Familienoberhauptes des Einzelhofes bzw. der kleinen Gemeinschaftssiedlung, bedeutet also: „Lubbers-Stätte“. (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] ''Lübberstedt''; [[Saxonice]] ''Lübbs'')</small>
* [[Luccavia (Saxonia Inferior)|Luccavia]]<ref name="Luccavia">Theodiscum toponymum ''Luckau'' forma "Luccavia" latinizari solet. Cf. [[Luccavia]]m apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Luckau'')</small>
* [[Luchovia]]<ref name="Luchovia">Vide [https://ia801403.us.archive.org/28/items/antiquitatessele00keys/antiquitatessele00keys.pdf ''Antiquitates selectae septentrionales et Celticae''], ubi dicitur "(...) De Venedicis aut Germanicis prope Luchoviam effossis Epistola ''Georgii Frid, Mithofii'' data Luchovia d. 17. Maji 1691 (...)".</ref> <small>[[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Lüchow''; [[Polabice]] ''Ljauchüw'')</small>
* [[Ludersburgum]]<ref name="-burg">Germanica toponyma cum suffixis ''-burg'' et ''-borg'' et ''-burgh'' et ''-bourg'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-burgum-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Wisingsburgum]], [[Edinburgum]], [[Alburgum]], [[Altenburgum]], [[Brandeburgum]], [[Caroburgum]], [[Doesburgum]], [[Friburgum]], [[Hamburgum]], [[Iulioburgum]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Lüdersburg''; [[Saxonice]] ''Lüsborg'')</small>
* [[Ludersfelda]]<ref name="-felda">Germanica toponyma cum suffixis ''-feld(en)'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-felda-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Falufelda]], [[Frauenfelda]], [[Heresfelda]], [[Hirutfelda]], [[Ilfelda]], [[Mansfelda]], [[Salfelda]], [[Sualafelda]], [[Alfelda]], [[Alsfelda]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Lüdersfeld''; [[Saxonice]] ''Lüschenfeile'')</small>
* [[Luerdissa]]<ref name="-a"/> <small>([[Theodisce]] ''Lüerdissen'')</small>
* [[Luhda]]<ref name="-a"/> <small>([[Theodisce]] ''Luhden''; [[Saxonice]] ''Liuen'')</small>
* [[Luneburgum]]<ref name="Graesse"/> <small>magna urbs sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Lüneburg''; [[Saxonice]] ''Lümborg'' seu ''Lünborg''; [[Lingua Saxonica antiqua|Palaeosaxonice]] ''Hliuni'')</small>
* [[Lunne]]<ref name="Lunne">Vide [https://kirchengemeindelexikon.de/einzelgemeinde/haseluenne/?utm ''Kirchengemeindelexikon''], ubi dicitur "(...) ''civibus opidi nostri in Lunne'' (...)". Latinum autem gentilicium "Haselunnensis-e" est. Quo de gentilicio, vide [https://www.bavarikon.de/object/bav:BSB-MDZ-00000BSB00050913 ''Orbis latinus: Lexikon lateinischer geographischer Namen des Mittelalters und der Neuzeit / 2. E-M''].</ref> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Haselünne''; quoque [[Saxonice]] ''Lünne'')</small>
* [[Lunni (commune generali Spella)|Lunni]]<ref name="Lunni">Vide [https://www.koeblergerhard.de/Fontes/AltdeutschesNamenbuch-Bd2OrtsnamenLbisZ-3A-1913.pdf?utm ''Altdeutsches Namenbuch'']; ubi dicitur "(...) '''Lunni.''' 9. 1) Altlünne bei Plantlünne (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Lünne'')</small>
* [[Lutetsburgum]]<ref name="-burg">Germanica toponyma cum suffixis ''-burg'' et ''-borg'' et ''-burgh'' et ''-bourg'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-burgum-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Wisingsburgum]], [[Edinburgum]], [[Alburgum]], [[Altenburgum]], [[Brandeburgum]], [[Caroburgum]], [[Doesburgum]], [[Friburgum]], [[Hamburgum]], [[Iulioburgum]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Lütetsburg''; [[Saxonice]] et [[lingua Saxonica|Eofrisosaxonice]] ''Lütsbörg'')</small>
* [[Luttera Regalis]]<ref name="Graesse"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Königslutter am Elm'')</small>
* [[Lyese]]<ref name="Lyese">Vide [https://api.pageplace.de/preview/DT0400.9783835341944_A39332036/preview-9783835341944_A39332036.pdf?utm ''Urkundenbuch des Klosters Loccum''], ubi dicitur "(...) in marchia Lyese proprietatis iure (...) in campis de Lyese trans Werram (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Leese'')</small>
{{div col end}}
=== M ===
{{div col|3}}
* [[Maasa]]<ref name="-a"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Maasen'')</small>
* [[Magna Palus]]<ref name="Magna Palus">[https://www.navigium.de/latein-woerterbuch/magnus?wb=gross&nr=1 Theodiscum praefixum ''Große-'' Latino adiectivo "magnus-a-um"] et [https://www.koeblergerhard.de/germanistischewoerterbuecher/altsaechsischeswoerterbuch/asF.pdf Theodiscum suffixum ''-fehn'' Latino nomine "palus paludis" (f.)] vertitur.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Großefehn''; [[Saxonice]] ''Grootfehn'')</small>
* [[Maius Vrelstede]]<ref name="Maius Vrelstede">Vide [https://rep.adw-goe.de/bitstream/handle/11858/00-001S-0000-0023-9B76-2/NOB%20VII%20Die%20Ortsnamen%20des%20Landkreises%20Helmstedt%20und%20der%20Stadt%20Wolfsburg.pdf?isAllowed=y&sequence=1&utm ''Die Ortsnamen des Landkreises Helmstedt und der stadt WoLfsburg''] {{Nexus deficit|date=September 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, ubi dicitur "(...) 1318 ''in Maiori Vrelstede'' (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] ''Frellstedt''; [[Saxonice]] ''Frillstidde'')</small>
* [[Markloha]]<ref name="-loha">Germanica praesentia aut antiqua toponyma cum suffixis ''-loh(e)'' et ''-lo'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-loha-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ascloha]], [[Buohloha]], [[Eiloha]], [[Hadaloha]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Marklohe'')</small>
* [[Marlare (Saxonia Inferior)|Marlare]]<ref name="Marlare">Theodiscum toponymum ''Marl'' forma "Marlare" latinizari solet. Cf. [[Marlare|Marlare Rhenaniae Septentrionalis et Vestfaliae]] apud [https://www.bavarikon.de/object/bav:BSB-MDZ-00000BSB00050913 ''Orbis latinus: Lexikon lateinischer geographischer Namen des Mittelalters und der Neuzeit / 2. E-M''].</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Marl'')</small>
* [[Marsunnon]]<ref name="Marsunnon">Vide [https://historischer-rueckklick-bielefeld.com/wp-content/uploads/2026/01/07svhvr-texte_ocr.pdf?utm ''Die Ortsnamen des Osnabrücker Raumes''], ubi dicitur "(...) ''Merzen (Marsunnon)'' (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] ''Merzen'')</small>
* [[Marxa]]<ref name="-a"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Marxen'')</small>
* [[Masingi]]<ref name="Messingen">Vide [https://rep.adw-goe.de/bitstream/handle/11858/2258/WOB%2011%20Die%20Ortsnamen%20des%20Kreises%20Paderborn.pdf?isAllowed=y&sequence=1&utm ''WOB 11 Die Ortsnamen des Kreises Paderborn''] {{Nexus deficit|date=September 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, ubi dicitur "(...) ''silva Masingorum'' (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Messingen'')</small>
* [[Mechtersa]]<ref name="-a"/> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Mechtersen''; [[Saxonice]] ''Mechtsen'')</small>
* [[Meckelsa Maior]]<ref name="-a"/><ref name="KleinGrosse">De interpretatione toponymica adiectivorum Germanicorum "Klein" et "Gross" per Latina "Minor-us" et "Maior-ius", vide: Casemir, K., Ohainski, U., & Udolph, J. (2018). ''Die Ortsnamen des Landkreises Helmstedt und der Stadt Wolfsburg (Niedersächsisches Ortsnamenbuch, Teil VII)''. Verlag für Regionalgeschichte.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Groß Meckelsen''; [[Saxonice]] ''Groot Meckels'')</small>
* [[Meckelsa Minor]]<ref name="-a"/><ref name="KleinGrosse"/> <small>([[Theodisce]] ''Klein Meckelsen''; [[Saxonice]] ''Lütt Meckels'')</small>
* [[Media Lu]]<ref name="Media Lu">Vide [https://kirchengemeindelexikon.de/einzelgemeinde/mittelnkirchen/?utm ''Kirchengemeindelexikon''] {{Nexus deficit|date=November 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}. ubi "(...) Mittelnkirchen ist nach 1305 und 1322 als ''medie Lu'' (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] ''Mittelnkirchen''; [[Saxonice]] ''Mittelskark'')</small>
* [[Meinersa]]<ref name="-a"/> <small>([[Theodisce]] ''Meinersen''; [[Saxonice]] ''Maanze'')</small>
* [[Melbike]]<ref name="Melbeck">Vide [https://www.samtgemeinde-ilmenau.de/PortalData/10/Resources/historie/dokumente/Orts-_und_Gewaessernamen_im_Landkreis_Lueneburg.pdf?utm ''Orts- und Gewässernamen im Landkreis Lueneburg'']. ubi "(...) Melbeck 1296 in Melbeke. 1300 in villa Melbike. 1303 in villa Melbeke (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Melbeck'')</small>
* [[Mella]]<ref name="Mella">Vide [https://www.lemgo.de/fileadmin/user_upload/Dokumente/Stadtarchiv/Bib_974.pdf?utm ''Album studiosorum Academiae'']. ubi "(...) Henrich Carl Kahmann Mella-Osnabrugensis (...)".</ref> <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Melle'')</small>
* [[Mellinghusa]]<ref name="-husa">Germanica toponyma cum suffixis ''-haus(en)'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-husa-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Petrishusa]], [[Sachsenhusa]], [[Sangerhusa]], [[Sunthusa]], [[Ahusa]], [[Bebenhusa]], [[Buozolteshusa]], [[Chuzenhusa]], [[Husa]], [[Francohusa]], [[Gisinhusa]], [[Harthusa]], [[Hilpertohusa]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Mellinghausen''; [[Saxonice]] ''Mellgenhusen'')</small>
* [[Menslaga]]<ref name="-e"/> <small>([[Theodisce]] ''Menslage''; [[Saxonice]] ''Menslaoge'')</small>
* [[Meppea]]<ref name="Graesse"/> <small>commune sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Meppen''; quoque [[Saxonice]] ''Möppen'')</small>
* [[Merdvelde]]<ref name="Merdvelde">Vide [https://kirchengemeindelexikon.de/einzelgemeinde/martfeld/?utm ''Kirchengemeindelexikon''] {{Nexus deficit|date=November 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, ubi dicitur "(...) 1318 ''Curtem in Merdvelde'' (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] ''Martfeld''; [[Saxonice]] ''Mattfeld'')</small>
* [[Meribiki]]<ref name="Meribiki">Vide [https://www.koeblergerhard.de/wikiling/index.php?f=lemmaFull&langType=reviews&lemmaID=3296&utm ''www.koeblergerhard.de''], ubi dicitur "(...) '''Meerbeck''' (...) Meribiki MGd. 3 (1013) (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] ''Meerbeck''; [[Saxonice]] ''Mierbke'')</small>
* [[Messencampus]]<ref name="campus-i"/> <small>([[Theodisce]] ''Messenkamp''; [[Saxonice]] ''Messenkampe'')</small>
* [[Meynum]]<ref name="Graesse">{{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Meine'')</small>
* [[Mittelstenaha]] <small>([[Theodisce]] ''Mittelstenahe''; [[Saxonice]] ''Mittelsnohn'')</small>
* [[Moisburgum]]<ref name="-burg">Germanica toponyma cum suffixis ''-burg'' et ''-borg'' et ''-burgh'' et ''-bourg'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-burgum-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Wisingsburgum]], [[Edinburgum]], [[Alburgum]], [[Altenburgum]], [[Brandeburgum]], [[Caroburgum]], [[Doesburgum]], [[Friburgum]], [[Hamburgum]], [[Iulioburgum]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Moisburg''; [[Saxonice]] ''Mesborg'')</small>
* [[Molberga]]<ref name="Molberga">Vide [https://mateo.uni-mannheim.de/camena/loescher2/loescherthreni.html ''THRENI, SEU LAMENTATIOnes Ieremiae Prophetae...''], ubi dicitur "(...) 1318 ''Molberga vocatur'' (...) ''Sensit et externas Molberga innoxia vires'' (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Molbergen''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Molbiergen'')</small>
* [[Mons Catonis (Saxonia Inferior)|Mons Catonis]]<ref name="Meiborn III 1688"/> <small>([[Theodisce]] ''Cadenberge''; [[Saxonice]] ''Cuddeldutt'' seu ''Kumbarg'')</small>
* [[Monstere]]<ref name="Monstere">Vide [https://kirchengemeindelexikon.de/einzelgemeinde/munster-st-urbani/?utm ''Kirchengemeindelexikon''] {{Nexus deficit|date=November 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, ubi dicitur "(...) ''decima in Monstere'' (...)"</ref> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Munster''; [[Saxonice]] ''Munste'')</small>
* [[Moormerlandia]]<ref name="-landia">Germanica toponyma cum suffixo ''-land'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-landia-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Amelandia]], [[Bevelandia Australis]], [[Bevelandia Septentrionalis]], [[Bolandia]], [[Iutlandia]], [[Curlandia]], [[Estlandia]], [[Finlandia]], [[Flevolandia]], [[Friedlandia]], [[Islandia]], [[Gothlandia]], [[Hollandia]], [[Ingermanlandia]], [[Isalandia]] [[Lalandia]], [[Langelandia]], [[Oehtlandia]] [[Olandia]], [[Sallandia]], [[Samlandia]] [[Zelandia]], [[Selandia]] [[Fotlandia]], [[Wermelandia]] [[Withlandia]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Moormerland''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Moormerlound'')</small>
* [[Moranga Curtis]]<ref name="Graesse">{{Graesse}}.</ref> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Moringen'')</small>
* [[Mundia Hannoverana]]<ref name="Mundia Hannoverana">Vide [https://spatial.demo.geocode.earth/explore/place/wof/101810167?utm ''Geocode Earth''], ubi dicitur "(...) LAT preferred '''Mundia Hannoverana''' (...)".</ref> <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Hann. Münden'' seu ''Hannoversch Münden''; [[Saxonice]] ''Hannöversch Münnen'')</small>
* [[Munimeri]]<ref name="Dronke 1844">Dronke, E. F. J. (Ed.) (1844). ''Traditiones et Antiquitates Fuldenses: Chartae et registra historica saeculi IX''. Fuldense: Typis Müllerianis.</ref> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Bad Münder am Deister''; [[Saxonice]] ''Bad Münner'')</small>
* [[Mutha]]<ref name="Mutha">Vide [https://niedersaechsischer-heimatbund.de/wp-content/uploads/2022/10/1022-Die-echte-und-die-gef%C3%A4lschten-Urkunden-f%C3%BCr-das-Kloster-St.-MIchaelis-in-Hildesheim_compressed.pdf?utm ''Niedersächsischer Heimatbund''], ubi dicitur "(...) III. ''Mutha'' Güter (Urk. II S. 307); ''Mutha'' Güter (Urk. III S. 66) (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Müden'')</small>
{{div col end}}
=== N ===
{{div col|3}}
* [[Nahrendorfium]]<ref name="-dorf">Germanica toponyma cum suffixo ''-dorf'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-dorfium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ensdorfium]], [[Burgdorfium]], [[Altdorfium]], [[Oberndorfium]], [[Rebdorfium]], [[Schenckendorfium]], [[Wilhelmersdorfium]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Nahrendorf''; [[Saxonice]] ''Norndörp'')</small>
* [[Nenndorfium (circulus Widmundensis)|Nenndorfium]]<ref name="-dorf"/> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Nenndorf''; [[Saxonice]] ''Nenndörp'')</small>
* [[Netesse]]<ref name="Netesse">Vide [https://www.deutsche-digitale-bibliothek.de/item/WG33LCQUIIHK3OA7DR6IKIOFHW6FXKYJ?utm ''12 Lüneburger Ratsmannen bekunden, dass der Magister Bernard de Netesse (Neetze) ½ Rump Salz...''], ubi dicitur "(...) Magister Bernard de Netesse (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] ''Neetze''; [[Saxonice]] ''Neetz'' seu ''Näätz'')</small>
* [[Neuenhusa]]<ref name="-husa">Germanica toponyma cum suffixis ''-haus(en)'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-husa-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Petrishusa]], [[Sachsenhusa]], [[Sangerhusa]], [[Sunthusa]], [[Ahusa]], [[Bebenhusa]], [[Buozolteshusa]], [[Chuzenhusa]], [[Husa]], [[Francohusa]], [[Gisinhusa]], [[Harthusa]], [[Hilpertohusa]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Neuenhaus''; [[Saxonice]] ''Neenhuus'')</small>
* [[Neyenkerken]]<ref name="Neyenkerken">Vide [https://kirchengemeindelexikon.de/einzelgemeinde/neuenkirchen-lueneburger-heide/ ''Kirchengemeindelexikon''], ubi dicitur "(...) ''bona, que Vriban vulgariter nuncupantur, in Neyenkerken et Hellewede'' (...)".</ref> <small>(in [[Ericetum Luneburgense|Ericeto Luneburgensi]]<ref name="Ericetum"/><ref name="Lüneburger">Theodiscum gentilicium ''Lüneburger'' Latino "Luneburgensis-e" vertitur, quod ad [[Luneburgum]] refertur. Quo de toponymo, vide {{Graesse}}.</ref><ref name="Lüneburger Heide">Theodisce ''Lüneburger Heide''.</ref>)</small> <small>([[Theodisce]] ''Neuenkirchen''; [[Saxonice]] ''Neenkerken'')</small>
* [[Niedernwohra]]<ref name="-a"/> <small>([[Theodisce]] ''Niedernwöhren''; [[Saxonice]] ''Niernweuern'')</small>
* [[Nienstide]]<ref name="Nienstide">Vide [https://www.koeblergerhard.de/ZIER-HP/ZIER-HP-07-2017/AAAKoeblerGerhardSamtgemeindeinderdeutschenOrtsgeschichte20170710%20-%20111.htm?utm ''www.koeblergerhard.de''], ubi dicitur "(...) (Samtgemeinde in dem Landkreis Schaumburg,) rund 11000 Einwohner, Nienstide (1153-1170) (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] ''Nienstädt''; [[Saxonice]] ''Nienstie'')</small>
* [[Nighunburni]]<ref name="Graesse">{{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Negenborn''; [[Saxonice]] ''Niägenborn'')</small>
* [[Norda]]<ref name="Orbis Latinus E-M"/> <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Norden''; [[Saxonice]] et [[Saxonice|Eofrisicosaxonice]] ''Nörden'')</small>
* [[Nordcele]]<ref name="Nordcele">Vide [https://www.koeblergerhard.de/wikiling/index.php?f=lemmaFull&langType=reviews&lemmaID=2774&utm ''www.koeblergerhard.de''], ubi dicitur "(...) '''Nordsehl''', 13. Jh., Gemeinde in Schaumburg, s. GOV Schaumburg 384, (in) Nordcele Cal (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] ''Nordsehl''; [[Saxonice]] ''Nordsiele'')</small>
* [[Nordenhamia]]<ref name="-ham">Germanica toponyma cum terminatione ''-ham'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-hamia-ae" aut "hamium-i". Qua de latinizatione, vide [https://es.scribd.com/document/441536698/1983-Stearn-Botanical-Latin-pesquisavel-pdf ''Botanical Latin''], ubi dicitur "(...) '''-ham''' : -''hamia,'' -''hamium'' (...)".</ref> <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Nordenham'')</small>
* [[Norderneia]]<ref name="Orbis Latinus N-Z"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Norderney''; [[Saxonice]] et [[lingua Saxonica|Eofrisosaxonice]] ''Nördernee'')</small>
* [[Nordtmor]]<ref name="Nordtmor">Hoc Latinum toponymum regressive derivatur Latino e gentilicio "Nordtmorensis-e". Quo de gentilicio, vide [https://web.archive.org/web/20261011064228/https://kirchengemeindelexikon.de/einzelgemeinde/nortmoor/ ''Kirchengemeindelexikon''], ubi dicitur "(...) ''Nordtmorensis: Hermannus Gueneranus'' (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Nortmoor'')</small>
* [[Norhtunon-Hardenberga]]<ref name="Nörten">Vide [https://web.archive.org/web/20261006193144/https://kirchengemeindelexikon.de/einzelgemeinde/noerten/ ''Kirchengemeindelexikon'']. ubi dicitur "(...) ''Norhtunon'' (...)".</ref><ref name="-berga">Germanica toponyma cum suffixis ''-berg'' aut ''-berge'' aut ''-bergen'' aut ''-berghe'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-berga-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Amberga]], [[Annaberga]], [[Arensberga]], [[Asschaberga]], [[Bamberga]], [[Berga]], [[Blancoberga]], [[Bobbinberga]], [[Brunsberga]], [[Cassonberga]], [[Coloberga]], [[Eversberga]], [[Freiberga]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Nörten-Hardenberg''; [[Saxonice]] et [[Saxonice|Ostfalice]] ''Nörten-Harenbarg'')</small>
* [[Northarpa]]<ref name="-tharpa">Germanica toponyma cum suffixis ''-trup'' seu ''-drup'' seu ''-trop'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-tharpa-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Butilingtharpa]], [[Graftharpa]], [[Gumorodingtharpa]], [[Haringtharpa]], [[Heppingtharpa]], [[Holttharpa]], [[Hurstharpa]], [[Kathingtharpa]], [[Kiedeningtharpa]], [[Marastharpa]], [[Markiligtharpa]], [[Meinbrahtingtharpa]], [[Peingtharpa]], [[Radistharpa]], [[Sutharpa]], [[Tettingtharpa]], [[Vilomaringtharpa]], [[Winikingtharpa]], [[Varetharpa]], [[Vrilingtharpa]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Nortrup''; [[Saxonice]] ''Norpen'')</small>
* [[Northemium]]<ref name="Nothemium">Vide [https://mateo.uni-mannheim.de/camenahist/wassenberg1/Wassenberg_florus.html ''FLORUS GERMANICUS''] , ubi dicitur "(...) Et VVolferbytum, Northemium, Steinbruggam, Nienburgum (...) Primo vere Tillius tribunos suos Northemium misit (...) Caesaeriani Northemium expugnant (...)".</ref> <small>[[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Northeim''; [[Saxonice]] ''Nuurten'')</small>
* [[Northorna]]<ref name="Egli 1893">Egli, J. J. (1893). ''Nomina Geographica: Sprach- und Sacherklärung von 42000 Geographischen Namen aller Erdräume''. [[Lipsia]]e: Friedrich Brandstetter.</ref> <small>commune sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Nordhorn''; [[Saxonice]] ''Nothoorn'' seu ''Notthoarn'' seu ''Netthoarn'' seu ''Noordhoorn'')</small>
* [[Nortleda]]<ref name="Nortleda">Vide [https://kirchengemeindelexikon.de/einzelgemeinde/nordleda/?utm ''Kirchengemeindelexikon''] {{Nexus deficit|date=November 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} , ubi dicitur "(...) urkundlich erstmals 1312 als ''Nortleda'' belegt (...) ''Marquardus de Nortleda'' (...) ''Thidericus rector ecclesie in Nortleda'' (...) ''rector parochialis ecclesia in Nortleda'' (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] ''Nordleda''; [[Saxonice]] ''De Lee'' seu ''Lee'')</small>
* [[Notendorpe]]<ref name="Notendorpe">Vide [https://mgh.de/storage/app/media/v-ed/Urkunden_Heinrich_VI_deut_franzoes_italien_Empfaenger_DD_Vorabedition_Pferschy-Maleczek_2020-02-16.pdf?utm ''Die Urkunden Heinrichs VI: Vorabedition''], ubi dicitur "(...) ''confirmamus ducentos mansos in Notendorpe'' (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] ''Natendorf''; [[Saxonice]] ''Natendörp'')</small>
* [[Nottensdorfium]]<ref name="-dorf">Germanica toponyma cum suffixo ''-dorf'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-dorfium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ensdorfium]], [[Burgdorfium]], [[Altdorfium]], [[Oberndorfium]], [[Rebdorfium]], [[Schenckendorfium]], [[Wilhelmersdorfium]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Nottensdorf''; [[Saxonice]] ''Nottensdörp'')</small>
* [[Nova Civitas (Saxonia Inferior)|Nova Civitas]]<ref name="Orbis Latinus N-Z"/> <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Neustadt am Rübenberge'' seu ''Neustadt a. Rbge.''; [[Saxonice]] ''Niestadt'')</small>
* [[Nova Darchavia]]<ref name="Neu"/><ref name="-avia">Germanica toponyma cum terminatione ''-au'' seu ''-aw'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-avia-ae", quamquam huius terminationis variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Iereslavia]], [[Iunonwladislavia]], [[Labiavia]], [[Landavia]], [[Lindavia]], [[Liptavia]], [[Lobavia]], [[Lochavia]], [[Lublavia]], [[Luccavia]], [[Mitavia]], [[Multavia]], [[Namslavia]], [[Neoboleslavia]], [[Olavia]], [[Oppavia]], [[Pegavia]], [[Pillavia]], [[Premislavia]], inter alia, apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Neu Darchau''; [[Saxonice]] ''Nee Darchau'')</small>
* [[Nova Domus (Saxonia Inferior)|Nova Domus]]<ref name="Nova Domus">Theodiscum toponymum ''Neuhaus'' Latino "Nova Domum" verti solet. Cf. Novas Domus apud {{Graesse}} aut [https://www.bavarikon.de/object/bav:BSB-MDZ-00000BSB00050912?p=1&cq=Antonius%20%E3%80%88de%20Brixia%E3%80%89&lang=de ''Orbis latinus : Lexikon lateinischer geographischer Namen des Mittelalters und der Neuzeit / 1. A-D''].</ref> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Neuhaus''; [[Saxonice]] ''Neehuus'')</small>
* [[Nova Ecclesia (prope Birsinam)|Nova Ecclesia]]<ref name="Nova Ecclesia">Theodiscum toponymum ''Neuenkirchen'' Latino "Nova Ecclesia" verti solet. Cf. [[Nova Ecclesia (Liebenburgum)|Novam Ecclesiam Liebenburgensem]] apud [https://rep.adw-goe.de/bitstream/handle/11858/2262/NOB%20X%20Die%20Ortsnamen%20des%20Landkreises%20Goslar.pdf?utm ''NOB X Die Ortsnamen des Landkreises Goslar''] {{Nexus deficit|date=September 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}; [[Nova Ecclesia (Rugia)|Novam Ecclesiam in Rugia]] apud Fabricii (anno 1862) ''Urkunden zur Geschichte des Fürstenthums Rügen unter den eingebornen Fürsten''; [[Nova Ecclesia (prope Anclamum)|Novam Ecclesiam]] prope [[Anclamum]] apud Eggert (anno 1970) ''Geschichte Pommerns: Vol. 1. Bis zum Westfälischen Frieden''; [[Nova Ecclesia (prope Brandenburgum Novum)|Novam Ecclesiam]] prope Brandenburgum Novum apud ''Mecklenburgisches Urkundenbuch'' (Vol. 9); et Novam Ecclesiam Pomeranam apud {{Graesse}}.</ref> <small>(prope [[Birsina]]m<ref name="Orbis Latinus A-D"/>)</small> <small>([[Theodisce]] ''Neuenkirchen''; [[Saxonice]] ''Neenkarken'')</small>
* [[Nova Ecclesia-Vorda]]<ref name="Nova Ecclesia"/><ref name="-a"/> <small>([[Theodisce]] ''Neuenkirchen-Vörden''; [[Saxonice]] ''Nienkerken-Vörden'')</small>
* [[Nova Exclusa Harlingana]]<ref name="Neu"/><ref name="exclusa>Vocabulum et suffixum [[lingua Saxonica|Saxonicum]] ''(-)Siel'' Theodisco vocabulum ''Schleuse'' respondet, ut iam Adelungus in ''Grammatisch-kritischem Wörterbuch der Hochdeutschen Mundart'' s. v. ''Schleuse'' testatur: "Im Niederdeutschen wird eine Schleuse ... ein Siel ... [vocatur]"; ipsum autem Theodiscum ''Schleuse'' Latine "exclusa, -ae" f. redditur, nam Adelungus ibidem ''Schleuse'' inter mediae Latinitatis vocabula "exclusa", "inclusura", "conclusio", "sclusa", "clusa" refert, et ''Lexicon Latinum Hodiernum'' quoque ''Schleuse'' = "exclusa, -ae" f. tradit.</ref><ref name="Harlinganus-a-um">Theodiscum gentilicium interfixum ''-harlinger-'' Latino "harlinganus-a-um" vertitur. Quo de Latino gentilicio, vide [https://bibliothek.ostfriesischelandschaft.de/wp-content/uploads/sites/3/dateiarchiv/3275/Altharlingersiel.pdf?utm Heinze, A. (2015). ''Altharlingersiel''. Ostfriesische Landschaft, Bibliothek/Ortsdatenbank], ubi dicitur "(...) claustrum Harlinganum (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Neuharlingersiel''; [[Saxonice]] ''Neeharlingersiel'')</small>
* [[Nova Indago (Circulus terrae Cellensis)|Nova Indago]]<ref name="Nienhagen">Theodiscum toponymum ''Nienhagen'' "Nova Indago" latinizari solet. Cf. [https://archive.org/stream/bub_gb_WfU-AAAAcAAJ/bub_gb_WfU-AAAAcAAJ_djvu.txt ''"Meklenburgisches Urkundenbuch / 4 1297-1300 ; Nachträge und Register zu Band I - IV''], ubi dicitur "(...) Nienhagen, A. Doberan, Kspl. Lichtenhagen, 13 NO Rostock, Nigenhaghen, Noua Indago, Nygenhaghen (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Nienhagen'')</small>
* [[Nova Leha]]<ref name="Neu"/><ref name="-e"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Neulehe'')</small>
* [[Nova Lu]]<ref name="Nova Lu">Vide [https://kirchengemeindelexikon.de/einzelgemeinde/neuenkirchen-altes-land/?utm ''Kirchengemeindelexikon''] {{Nexus deficit|date=November 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, ubi dicitur "(...) urkundlich erstmals 1274 als ''Nova Lu'' belegt (...) Landesgemeinde Altes Land (1361 eigenes Siegel, Umschrift: ''Sigillum communitates veteris terrae'') (...)".</ref> <small>(in [[Vetus Terra|Vetere Terra]]<ref name="Nova Lu"/><ref name="Vetus Terra">Theodisce ''Altes Land''.</ref>)</small> <small>([[Theodisce]] ''Neuenkirchen''; [[Saxonice]] ''Neekark'')</small>
* [[Nova Palus Campensis]]<ref name="Neu"/><ref name="campensis">Theodiscum interfixum ''-kamper-'' Latino gentilicio "campensis-e" vertitur, quod ad vocabulum "campus-i" (Theodisce ''Kamp'') refertur. Revera, [https://ewa.saw-leipzig.de/articles/80250/en?utm Germanica toponyma cum lexemate ''-kamp'' seu ''-kampf'' seu ''-camp'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-campus-i"], quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt.</ref><ref name="-fehn"/> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Neukamperfehn''; [[Saxonice]] ''Neeikamperfehn'')</small>
* [[Nova Scona Mora]]<ref name="Neu"/><ref name="Scona Mora">Vide [https://www.holtgast-urlaub.de/cgi-bin/hvv/index.pl?gid=&id=&mid=40&utm ''Die Benediktinerzeit''], ubi dicitur "(...) Der Visiator fand um 1290 im Kloster "Scona Mora" (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Neuschoo''; [[Saxonice]] ''Neeschoo'')</small>
* [[Nova Urbs (Saxonia Inferior)|Nova Urbs]]<ref name="Graesse"/> <small>commune sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Nienburg/Weser''; [[Saxonice]] ''Näinborg'' seu ''Nienborg'' seu ''Neenborg'' seu ''Negenborg'')</small>
* [[Novale Frigidum]]<ref name="Meiborn III 1688"/> <small>([[Theodisce]] ''Colnrade''; [[Saxonice]] ''Kollenroad'')</small>
* [[Novum Burgium]]<ref name="Neu">[https://www.navigium.de/latein-woerterbuch/Neu?wb=gross&nr=1 Theodiscum adiectivum aut praefixum ''Neu(-)'' Latino adiectivo "novus-a-um"] vertitur.</ref><ref name="Remling VII 2026"/> <small>([[Theodisce]] ''Neubörger''; [[Saxonice]] ''Naiboorger'')</small>
* [[Novum Wulmstorpium]]<ref name="Neu"/><ref name="-torpium">Germanica toponyma cum suffixis ''-torf'' et ''-torp'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-torpium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ebbestorpium]] apud Jaitner, K. (Ed.) (1985). ''Urkundenbuch des Klosters Ebstorf (Lüneburger Urkundenbuch, 14. Abteilung)''. Lax Verlag; [[Ermelstorpium]] apud Pratje, J. H. (1759). ''Historische Nachrichten von den ehemaligen vicedominis in ditione Bremensi:...''. Stadae: Typis H. C. Götheli; [[Gottorpium]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Neu Wulmstorf''; [[Saxonice]] ''Vosshusen'')</small>
* [[Nyenkerken (Circulus Osnabrugae)|Nyenkerken]]<ref name="NyenkerkenII">Vide [https://www.dbnl.org/tekst/_bij005190401_01/_bij005190401_01_0009.php?utm ''dbnl''], ubi dicitur "(...) ''Item curtis in Nyenkerken'' (...)".</ref> <small>(in [[Circulus Osnabrugae|Circulo Osnabrugae]]<ref name="Landkreis Osnabrück"/>)</small> <small>([[Theodisce]] ''Neuenkirchen''; [[Saxonice]] ''Nienkerken'')</small>
* [[Nyenkerken (Haduloha)|Nyenkerken]]<ref name="Nyenkerken">Vide [https://kirchengemeindelexikon.de/einzelgemeinde/neuenkirchen-land-hadeln/?utm ''Kirchengemeindelexikon''] {{Nexus deficit|date=November 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, ubi dicitur "(...) ''rector parrochialis ecclesie in Nyenkerken'' (...)".</ref> <small>(in [[Haduloha (commune generale)|Haduloha]]<ref name="Haduloha">Vide [https://www.lwl.org/westfaelische-geschichte/txt/wz-9396.pdf?utm ''Westfälische Geschichte''], ubi dicitur "(...) "Haduloha ... - hoc enim loco nomen, ubi oceanus Saxoniam alluit (...)".</ref> ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Land Hadeln'')</small> <small>([[Theodisce]] ''Neuenkirchen''; [[Saxonice]] ''Neenkarken'')</small>
{{div col end}}
=== O ===
{{div col|3}}
* [[Oberndorfium (Osta)|Oberndorfium]]<ref name="-dorf">Germanica toponyma cum suffixo ''-dorf'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-dorfium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ensdorfium]], [[Burgdorfium]], [[Altdorfium]], [[Oberndorfium]], [[Rebdorfium]], [[Schenckendorfium]], [[Wilhelmersdorfium]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Oberndorf''; [[Saxonice]] ''Öberndörp'')</small>
* [[Obernfelda]]<ref name="-felda">Germanica toponyma cum suffixis ''-feld(en)'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-felda-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Falufelda]], [[Frauenfelda]], [[Heresfelda]], [[Hirutfelda]], [[Ilfelda]], [[Mansfelda]], [[Salfelda]], [[Sualafelda]], [[Alfelda]], [[Alsfelda]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Obernfeld'')</small>
* [[Obernholtia]]<ref name="-holtia"/> <small>([[Theodisce]] ''Obernholz''; [[Saxonice]] ''Obernholt'')</small>
* [[Obernkircha]]<ref name="Orbis Latinus N-Z"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Obernkirchen''; [[Saxonice]] ''Öwernkerken'')</small>
* [[Ochtersum]] <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Ochtersum'')</small>
* [[Odenhus]]<ref name="Graesse">{{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Osloß'')</small>
* [[Oderquatum]]<ref name="Oderquatum">Germanica et Romanica toponyma cum terminationibus ''-at'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-atum-i". Qua de latinizatione, vide [https://es.scribd.com/document/441536698/1983-Stearn-Botanical-Latin-pesquisavel-pdf ''Botanical Latin''], ubi dicitur "(...) '''-at''' : -''atum'' (...)". Hoc casu, latinizantia suffixa formae antiquae huius toponymi "Oderquat" applicantur; quo de toponymo, vide [https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/9/99/Zeitschrift_des_Historischen_Vereins_f%C3%BCr_Niedersachsen_%28IA_zeitschriftdeshi1889hist%29.pdf?utm ''Zeitschrift des Historischen Vereins für Niedersachsen''], ubi dicitur "(...) Cadenberghe, Oppele, Oderquat (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Oederquart'')</small>
* [[Odishemium]]<ref name="-hemium">Germanica toponyma cum suffixis ''-he(i)m'' et ''-hjem'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-hemium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ingelhemium]], [[Eboreshemium]], [[Arnhemium]], [[Oppenhemium]], [[Forchemium]], [[Gerineshemium]], [[Benthemium]], [[Buxhemium]], [[Dronthemium]], [[Enshemium]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Odisheim''; [[Saxonice]] ''Godshem'')</small>
* [[Oen (Saxonia Inferior)|Oen]]<ref name="NOB XV">Vide [https://rep.adw-goe.de/bitstream/handle/11858/3014/NOB%20XV%20Grafschaft%20Bentheim.pdf?isAllowed=y&sequence=1&utm ''NOB XV Grafschaft Bentheim''] {{Nexus deficit|date=October 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}; ubi dicitur "(...) ''de dotali manso ecclesie Oen'' (Niesert, Beiträge I Nr. 83 S. 258) 1110 (A. 14. Jh.) ''de curia Oen'' (Niesert, Beiträge I Nr. 83 S. 258) 1110 (A. 14. Jh.) ''de domo Bernhardi Oen'' (Niesert, Beiträge I Nr. 83 S. 258) um 1150 ''in Toń'' (Urb. Werden I S. 234 Z. 19) 1188-1331 (A. 1331) ''in parrochia On'' (Philippi/Bannier, Güterverzeichnis S. 420) 1213 ''in parochia On'' (Niesert, Urkundensammlung IV Nr. 48 S. 188) 1263 ''de domo Herewici de One'' (WUB III Nr. 706 S. 366) 1282-1306 (A. Mitte 16. Jh.) ''curtem dictam Runhoff in parochia On'' (...) ''in parrochia On'' (...) ''domum des Doven in parochia Oen'' (...) ''curtem dictam Ruvenhoff, Cortehus in parochia On'' (...) ''in parochia Oen'' (Bruns, LB Steinfurt Nr. K53 S. 58) 1367 ''in parrochia, in qua et legione dictis Oen'' (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Ohne'')</small>
* [[Oesinga Maior]]<ref name="-inga">Germanica toponyma cum suffixis ''-ing'' et ''-ingen'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-inga-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Huninga]], [[Ihilinga]], [[Incinga]], [[Isininga]], [[Lauginga]], [[Leichlinga]], [[Liuchinga]], [[Liutmuntinga]], [[Lollinga]], [[Machtolvinga]], [[Mecchinga]], [[Memminga]] apud {{Graesse}}.</ref><ref name="KleinGrosse">De interpretatione toponymica adiectivorum Germanicorum "Klein" et "Gross" per Latina "Minor-us" et "Maior-ius", vide: Casemir, K., Ohainski, U., & Udolph, J. (2018). ''Die Ortsnamen des Landkreises Helmstedt und der Stadt Wolfsburg (Niedersächsisches Ortsnamenbuch, Teil VII)''. Verlag für Regionalgeschichte.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Groß Oesingen''; [[Saxonice]] ''Groot Oesingen'')</small>
* [[Oetza]]<ref name="-a">Germanica toponyma cum terminatione ''-en'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-a-ae", quamquam huius terminationis variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Stolpa]], [[Dresda]] apud articulum Vicipaedia de [https://la.wikipedia.org/wiki/Index_urbium_et_communium_Saxoniae indice urbium et communium Saxoniae]; et Ala, [[Amma]], [[Brema]], [[Salancema]], Wisa, [[Groninga]], [[Toringa]] apud {{Graesse}}.</ref><ref name="Nieder">Theodiscum praefixum ''Nieder-'' Latino adiectivo "inferior-ius" vertitur. V.gr., cf. [[Saxonia Inferior|Saxoniam Inferiorem]].</ref> <small>([[Theodisce]] ''Oetzen''; [[Saxonice]] ''Ötzen'')</small>
* [[Ohrum]] <small>([[Theodisce]] ''Ohrum''; [[Saxonice]] ''Ohrn'')</small>
* [[Oldenburgum]]<ref name="Graesse">{{Graesse}}.</ref> <small>[[Index circulorum Germanicorum|circulus urbanus]] et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Oldenburg''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Ooldenbuurich''; [[Saxonice]] ''Ollnborg'' seu ''Ollenbörg'' seu ''Ollenborg'')</small>
* [[Oldendorfium (Luya)|Oldendorfium]]<ref name="Oldendorfium">Theodiscum toponymum ''Oldendorf'' in Latinam "Oldendorfium" verti solet. V.gr. vide [https://www.bavarikon.de/object/bav:BSB-MDZ-00000BSB10932874?p=378&cq=ad&lang=de ''Boicae Gentis Annalium Partis III Liber XXXIII''], ubi dicitur "(...) Ergo comperto, Vrangelium coactis ad Oldendorfium copijs (...)".</ref> <small>(ad [[Luya]]m<ref name="Graesse"/>)</small> <small>([[Theodisce]] ''Oldendorf''; [[Saxonice]] ''Olndörp'')</small>
* [[Oldendorpe]]<ref name="Oldendorpe">Vide [https://kirchengemeindelexikon.de/einzelgemeinde/oldendorf-landkreis-stade/?utm ''Kirchengemeindelexikon''] {{Nexus deficit|date=November 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, ubi dicitur "(...) ''dominus Hermannus, rector ecclesie in Oldendorpe'' (...)".</ref> <small>(in [[Circulus Stadae|Circulo Stadae]]<ref name="Landkreis Stade"/>)</small> <small>([[Theodisce]] ''Oldendorf''; [[Saxonice]] ''Olendörp'')</small>
* [[Osta (Saxonia Inferior)|Osta]]<ref name="Osta">Vide [https://kirchengemeindelexikon.de/einzelgemeinde/osten-oste/ ''Kirchengemeindelexikon''], ubi dicitur "(...) ''dominus Otto, rector ecclesie in Osta'' (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] ''Osten''; [[Saxonice]] ''Oosten'')</small>
* [[Osterbroke]]<ref name="Osterbroke">Vide [https://kirchengemeindelexikon.de/einzelgemeinde/osterbruch/ ''Kirchengemeindelexikon''], ubi dicitur "(...) ''ecclesia in Osterbroke'' (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] ''Osterbruch''; [[Saxonice]] ''Osterbrook'')</small>
* [[Ostereistadium]]<ref name="-stadt">Germanica toponyma cum suffixis ''-stadt'' et ''-stedt'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-stadium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Arnstadium]], [[Bernstadium]], [[Berolstadium]], [[Carolostadium]], [[Hermannostadium]], [[Darmstadium]], [[Freistadium]], [[Eisenstadium]], [[Fraustadium]], [[Harpstadium]], [[Helmstadium]], [[Altstadium]], [[Auerstadium]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Ostereistedt''; [[Saxonice]] ''Oostereis'')</small>
* [[Osteroda ad Harthicos montes|Osteroda ad Harthicos Montes]]<ref name="Osterode am Harz">Vide [https://www.geonames.org/advanced-search.html?q=Goettingen ''www.geonames.org''], ubi dicitur "(...) Osterode am Harz Osteroda ad Harthicos montes (...)".</ref> <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Osterode am Harz''; [[Saxonice]] ''Ostroe'')</small>
* [[Ottenstenium]]<ref name="-stein">Germanica toponyma cum suffixo ''-stein'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-stenium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Leostenium]], [[Ravenstenium]], [[Richenstenium]], [[Alienstenium]], [[Gastenium]], [[Crybenstenium]], [[Dachstenium]], [[Eberstenium]], [[Falcostenium]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Ottenstein'')</small>
* [[Otter]] <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Otter'')</small>
* [[Ottersberga]]<ref name="-berga">Germanica toponyma cum suffixis ''-berg'' aut ''-berge'' aut ''-bergen'' aut ''-berghe'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-berga-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Amberga]], [[Annaberga]], [[Arensberga]], [[Asschaberga]], [[Bamberga]], [[Berga]], [[Blancoberga]], [[Bobbinberga]], [[Brunsberga]], [[Cassonberga]], [[Coloberga]], [[Eversberga]], [[Freiberga]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Ottersberg''; [[Saxonice]] ''Otterbarg'')</small>
* [[Ovelgonna]]<ref name="-e"/> <small>([[Theodisce]] ''Ovelgönne''; [[Saxonice]] ''Övelgönn'' seu ''Övelgünn'')</small>
* [[Ovenhagium]]<ref name="Schlegel 1703"/> <small>([[Theodisce]] ''Auhagen'')</small>
* [[Oytha]]<ref name="Graesse">{{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Oyten''; [[Saxonice]] ''Eiten'')</small>
{{div col end}}
=== P ===
{{div col|3}}
* [[Palus Hagensis]]<ref name="Palus Hagensis">[https://www.latin-is-simple.com/de/vocabulary/noun/13172/ Theodiscum toponymicum suffixum ''-marsch'' Latino vocabulo "palus paludis" vertitur] et Latinum gentilicium "Hagensis-e", quod ad [[Haga (Saxonia Inferior)|Hagam]] refertur, Theodiscum gentilicium praefixum ''Hager-'' vertitur. Quo de gentilicio et toponymo, vide [https://bibliothek.ostfriesischelandschaft.de/wp-content/uploads/sites/3/dateiarchiv/3191/Hage.pdf?utm ''Historische Ortsdatenbank für Ostfriesland''], ubi dicitur "(...) Erscheinung trat der Ort als „curatus Hagensis“ im Jahr 1400. Spätere Bezeichnungen waren „Haga“ (um 1409) (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Hagermarsch'')</small>
* [[Palus Hilcae]]<ref name="Hilkenbrook">Theodiscum toponymum ''Hilkenbrook'', quamquam hodiernum est, syntagmate ''Palus Hilcae'' Latine verti potest. Nomen Germanicum ''Hilcke'', variatio nominis Theodisci ''Hilken-'', apud Stark ad formam Latinam "Hilca-ae" refertur, quae saeculo XII testata est (''Monumenta Garsensia'', n. 37; ''Monumenta Boica'' I, 27): Stark, F. (1866), ''Die Kosenamen der Germanen'', p. 318. Brook, i. e. bruoh «Sumpf, sumpfiges Gelände», Latine "palus, paludis" reddi potest. Itaque, anthroponomycum praefixum ''Hilken-'' ad nomen ''Hilca'' relatum et suffixum ''brook'' per vocabulum "palus, paludis" redditum, ''Hilkenbrook'' interpretari licet "Palus Hilcae".</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Hilkenbrook'')</small>
* [[Palus Regis]]<ref name="Palus Regis">[https://www.navigium.de/latein-woerterbuch/Moor?wb=gross&nr=1 Theodiscum suffixum ''-moor'' Latino vocabulo "palus-udis" vertitur] et [https://www.navigium.de/latein-woerterbuch/rex?wb=gross&nr=1 Theodiscum praefixum genetivo casu ''Königs-'' Latino genetivo "regis"] vertitur.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Königsmoor'')</small>
* [[Palus Rhaudensis]]<ref name="-rhauder-">Theodiscum gentilicium praefixum aut interfixum ''(-)Rhauder-'' Latino gentilicio "Rhaudensis-e".</ref><ref name="-fehn">[https://www.koeblergerhard.de/germanistischewoerterbuecher/altsaechsischeswoerterbuch/asF.pdf Theodiscum suffixum ''-fehn'' Latino nomine "palus paludis" (f.)] vertitur.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Rhauderfehn''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Rauderfeen'')</small>
* [[Palus Rhaudensis Orientalis]]<ref name="-rhauder-"/><ref name="-fehn"/><ref name="Orientalis"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Ostrhauderfehn''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Aastrauderfeen''; [[lingua Saxonica|Eofrisosaxonice]] ''Ōsterfēn'')</small>
* [[Papenburgum]]<ref name="-burg">Germanica toponyma cum suffixis ''-burg'' et ''-borg'' et ''-burgh'' et ''-bourg'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-burgum-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Wisingsburgum]], [[Edinburgum]], [[Alburgum]], [[Altenburgum]], [[Brandeburgum]], [[Caroburgum]], [[Doesburgum]], [[Friburgum]], [[Hamburgum]], [[Iulioburgum]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Papenburg'')</small>
* [[Parsavia]]<ref name="-avia">Germanica toponyma cum terminatione ''-au'' seu ''-aw'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-avia-ae", quamquam huius terminationis variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Iereslavia]], [[Iunonwladislavia]], [[Labiavia]], [[Landavia]], [[Lindavia]], [[Liptavia]], [[Lobavia]], [[Lochavia]], [[Lublavia]], [[Luccavia]], [[Mitavia]], [[Multavia]], [[Namslavia]], [[Neoboleslavia]], [[Olavia]], [[Oppavia]], [[Pegavia]], [[Pillavia]], [[Premislavia]], inter alia, apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Parsau'')</small>
* [[Patthenhusa]]<ref name="-husaPattensen">Germanica toponyma cum suffixis ''-haus(en)'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-husa-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Petrishusa]], [[Sachsenhusa]], [[Sangerhusa]], [[Sunthusa]], [[Ahusa]], [[Bebenhusa]], [[Buozolteshusa]], [[Chuzenhusa]], [[Husa]], [[Francohusa]], [[Gisinhusa]], [[Harthusa]], [[Hilpertohusa]] apud {{Graesse}}. Hoc casu suffixum primae formae huius toponymi ''Patthenhusen'' testatae applicatur. Qua de pristina forma, vide [https://rep.adw-goe.de/bitstream/handle/11858/00-001S-0000-0023-9B78-D/NOB%20I%20Die%20Ortsnamen%20des%20Landkreises%20und%20der%20Stadt%20Hannover.pdf?utm ''NOB I Die Ortsnamen des Landkreises und der Stadt Hannover''] {{Nexus deficit|date=November 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, ubi dicitur "(...) ''Hildebrandus de Patthenhusen'' (...)".</ref <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Pattensen''; [[Saxonice]] ''Pattjehiusen'')</small>
* [[Pennigsehl]] <small>([[Theodisce]] ''Pennigsehl''; [[Saxonice]] ''Pennigsähle'')</small>
* [[Perdestorphe]]<ref name="Perdestorphe">Vide [https://rep.adw-goe.de/bitstream/handle/11858/00-001S-0000-0023-9B77-F/NOB%20VI%20Die%20Ortsnamen%20des%20Landkreises%20Holzminden.pdf?sequence=1&utm ''NOB VI Die Ortsnamen des Landkreises Holzminden''] {{Nexus deficit|date=November 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, ubi dicitur "(...) ''sitam in Perdestorphe'' (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] ''Pegestorf''; [[Saxonice]] ''Pästörpe'')</small>
* [[Petrimons]]<ref name="Perizonius 1758">Perizonius, J. (1758). ''Compendium historiarum antiquissimarum, civilium et ecclesiasticarum, usque ad seculum decimum octavum: Cum appendice de ducatu Westphaliae et comitatu Petrimontano''. Ex officina Wetsteniana.</ref> <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Bad Pyrmont''; [[Saxonice]] ''Bad Puurmont'')</small>
* [[Pohla]]<ref name="-e">Germanica et Romanica (praecipue Francica) toponyma cum suffixo ''-e'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-a-ae". Qua de latinizatione, vide [https://es.scribd.com/document/441536698/1983-Stearn-Botanical-Latin-pesquisavel-pdf ''Botanical Latin''], ubi dicitur "(...) '''-e''' : -''a'' (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] ''Pohle''; [[Saxonice]] ''Peohle'')</small>
* [[Pollhaga]]<ref name="-haga">Germanica toponyma cum suffixis ''-hag(e)(n)'' seu ''-ha(a)g'' seu ''-hague'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-haga-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Haga (Franconia Superior)|Haga Franconiae Superioris]], [[Haga ad Ambram]], [[Haga (in Bavaria superiore)|Haga in Bavaria Superiore]] apud [[Index communium Bavariae|articulum Vicipaediae Latinae de indice communium Bavariae]]; [[Falkenhaga (Marchia)|Falkenhaga Marchiana]] apud [[Index communium Brandenburgi|articulum Vicipaediae Latinae de indice communium Brandenburgi]]; [[Haga Schauenburgi]], [[Haga Promontorium]], [[Haga]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Pollhagen'')</small>
* [[Pons Cobbanus]]<ref name="Leuckfeld 1714">Leuckfeld, J. G. (1714). ''Antiquitates Blankenburgenses, oder Historische Beschreibung derer vormals berühmten Grafen von Blankenburg, nebst dazugehörigen diplomatibus und Chartis''. Gottfried Freytag.</ref> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Coppenbrügge'')</small>
* [[Poynum]]<ref name="Graesse"/> <small>commune sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Peine''; [[Saxonice]] ''Paane''; [[Lingua Theodisca alta recens|Protoneoaltotheodisce]] ''Peina'')</small>
* [[Praefectura Neohusana]]<ref name="Grupen II 1742">Grupen, C. U. (1742). ''Disceptationes Forenses cum Observationibus Juris: De originibus et iurisdictione praefecturarum ditionis Brunsvicensis (Caput de Praefectura Neohusana)'' (Vol. II). Hannoverae: Förster.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Amt Neuhaus'')</small>
* [[Pratum Vitulorum]]<ref name="Meiborn III 1688"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Calberlah'')</small>
* [[Prezella]]<ref name="-e"/> <small>([[Theodisce]] ''Prezelle'')</small>
* [[Prinzhofta]]<ref name="-e"/> <small>([[Theodisce]] ''Prinzhöfte''; [[Saxonice]] ''Prinshööfd'')</small>
{{div col end}}
=== Q ===
{{div col|3}}
* [[Quakenbrugge]]<ref name="Quakenbrugge">Vide [https://kirchengemeindelexikon.de/einzelgemeinde/quakenbrueck-sylvester/?utm ''Kirchengemeindelexikon''] {{Nexus deficit|date=November 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, ubi dicitur "(...) ''castellanis in Quakenbrugge'' (...)".</ref> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Quakenbrück''; [[Saxonice]] ''Quokenbrügge'')</small>
* [[Quenethorpe]]<ref name="Quenethorpe">Vide [https://rep.adw-goe.de/bitstream/handle/11858/3014/NOB%20XV%20Grafschaft%20Bentheim.pdf?isAllowed=y&sequence=1&utm ''NOB XV Grafschaft Bentheim.''] {{Nexus deficit|date=October 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, ubi dicitur "(...) ''1197 Euerhardus de Quenethorpe'' (WUB II Cod. Nr. 564 S. 250) 1209 ''Everhardus de Quenethorp'' (INA Steinfurt Nr. 12 S. 254) 1248 ''Everhardo de Quenedorp'' (Osnabrücker UB II Nr. 525 S. 414) 1271 ''Everhadus de Quendhorpe'' (Osnabrücker UB III Nr. 443 S. 303) 1272 ''Everhardo de Quenthorpe'' (WUB III Nr. 926 S. 481) 1277 ''Everardo de Quedendorp'' (Oorkondenboek Utrecht IV Nr. 1940 S. 180) 1298 ''Frederico et Gerhardo fratribus de Quendorpe'' (WUB III Nr. 1600 S. 834) 1305 (A. 1492-1500) ''famulos de Quendorpe'' (Wilkens, Geschichte Nr. 11 S. 51) 1306 ''dicti de Quendorpe'' (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] ''Quendorf''; [[Saxonice]] ''Quendrup'')</small>
* [[Querenhorstium]]<ref name="-horstium"/> <small>([[Theodisce]] ''Querenhorst''; [[Saxonice]] ''Quernhost'')</small>
* [[Quernhemium]]<ref name="-hemium">Germanica toponyma cum suffixis ''-he(i)m'' et ''-hjem'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-hemium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ingelhemium]], [[Eboreshemium]], [[Arnhemium]], [[Oppenhemium]], [[Forchemium]], [[Gerineshemium]], [[Benthemium]], [[Buxhemium]], [[Dronthemium]], [[Enshemium]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Quernheim'')</small>
{{div col end}}
=== R ===
{{div col|3}}
* [[Radbruchium]]<ref name="-bruchium">Germanica toponyma cum suffixis ''-bruch'' seu ''-broich'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-bruchium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Horbruchium]] ac [[Mosbruchium]] apud articulum Vicipaediae Latinae de [[Index urbium et communium Rhenaniae et Palatinatus|indice urbium et communium Rhenaniae et Palatinatus]]; [[Legebruchium]] apud articulum Vicipaediae Latinae de [[Index communium Brandenburgi|indice communium Brandenburgi]]; [[Grevenbruchium]] apud articulum Vicipaediae Latinae de [[Index communium Rhenaniae Septentrionalis et Vestfaliae|indice communium Rhenaniae Septentrionalis et Vestfaliae]].</ref> <small>([[Theodisce]] ''Radbruch''; [[Saxonice]] ''Radbrouk'')</small>
* [[Rastdorfium]]<ref name="-dorf">Germanica toponyma cum suffixo ''-dorf'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-dorfium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ensdorfium]], [[Burgdorfium]], [[Altdorfium]], [[Oberndorfium]], [[Rebdorfium]], [[Schenckendorfium]], [[Wilhelmersdorfium]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Rastdorf'')</small>
* [[Rastedensis Vicus]]<ref name="Graesse">{{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Rastede''; [[Saxonice]] ''Raastäe'' seu ''Raas'')</small>
* [[Ratherisdorfa]]<ref name="Orbis Latinus N-Z"/> <small>([[Theodisce]] ''Raddestorf''; [[Saxonice]] ''Rastörpe'')</small>
* [[Ratzlinga]]<ref name="-inga">Germanica toponyma cum suffixis ''-ing'' et ''-ingen'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-inga-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Huninga]], [[Ihilinga]], [[Incinga]], [[Isininga]], [[Lauginga]], [[Leichlinga]], [[Liuchinga]], [[Liutmuntinga]], [[Lollinga]], [[Machtolvinga]], [[Mecchinga]], [[Memminga]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Rätzlingen''; [[Saxonice]] ''Rätzen'')</small>
* [[Rechtsupwegium]]<ref name="-wegium">Theodiscum suffixum ''-weg'' Latino suffixo "-wegium-i" verti solet. V. gr. vide: [[Erdwegium]] apud ''Acta ecclesiastica dioecesis Frisingensis'' aut [[Schoefwegium]] apud ''Monumenta Boica''.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Rechtsupweg'')</small>
* [[Redun]]<ref name="Redun">Vide [https://www.rehden.de/rathaus/gemeindeportrait/?utm ''Samtgemeinde Rehden''], ubi dicitur "(...) 11. Jahrhundert Redun, in den späteren Jahrhunderten stets Rehden geschrieben (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Rehden''; [[Saxonice]] ''Rehrn'')</small>
* [[Reessum]] <small>([[Theodisce]] ''Reeßum''; [[Saxonice]] ''Reeßen'')</small>
* [[Regesbostel]] <small>([[Theodisce]] ''Regesbostel''; [[Saxonice]] ''Resbossel'')</small>
* [[Rehburgum-Luca]]<ref name="-burg">Germanica toponyma cum suffixis ''-burg'' et ''-borg'' et ''-burgh'' et ''-bourg'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-burgum-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Wisingsburgum]], [[Edinburgum]], [[Alburgum]], [[Altenburgum]], [[Brandeburgum]], [[Caroburgum]], [[Doesburgum]], [[Friburgum]], [[Hamburgum]], [[Iulioburgum]] apud {{Graesse}}.</ref><ref name="Luca">Vide [https://kirchengemeindelexikon.de/einzelgemeinde/loccum/ ''Kirchengemeindelexikon''], ubi dicitur "(...) ''ecclesia in Luca'' (...)".</ref> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Rehburg-Loccum''; [[Saxonice]] ''Rehborg-Locken'')</small>
* [[Rehlinga]]<ref name="-inga">Germanica toponyma cum suffixis ''-ing'' et ''-ingen'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-inga-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Huninga]], [[Ihilinga]], [[Incinga]], [[Isininga]], [[Lauginga]], [[Leichlinga]], [[Liuchinga]], [[Liutmuntinga]], [[Lollinga]], [[Machtolvinga]], [[Mecchinga]], [[Memminga]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Rehlingen''; [[Saxonice]] ''Rehlen'')</small>
* [[Reinstorpium]]<ref name="-torpium">Germanica toponyma cum suffixis ''-torf'' et ''-torp'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-torpium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ebbestorpium]] apud Jaitner, K. (Ed.) (1985). ''Urkundenbuch des Klosters Ebstorf (Lüneburger Urkundenbuch, 14. Abteilung)''. Lax Verlag; [[Ermelstorpium]] apud Pratje, J. H. (1759). ''Historische Nachrichten von den ehemaligen vicedominis in ditione Bremensi:...''. Stadae: Typis H. C. Götheli; [[Gottorpium]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Reinstorf''; [[Saxonice]] ''Reinstörp'')</small>
* [[Remlinga-Semmenstadium]]<ref name="Remlingen">Theodisca vox ''Remlingen'' in Latinam "Remlinga" verti solet. V.gr. vide {{Graesse}} aut [https://www.bavarikon.de/object/bav:BSB-MDZ-00000BSB00050914?p=27&cq=M%C3%BCnchen&lang=de ''Orbis latinus: Lexikon lateinischer geographischer Namen des Mittelalters und der Neuzeit / 3. N-Z''].</ref><ref name="-stadt">Germanica toponyma cum suffixis ''-stadt'' et ''-stedt'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-stadium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Arnstadium]], [[Bernstadium]], [[Berolstadium]], [[Carolostadium]], [[Hermannostadium]], [[Darmstadium]], [[Freistadium]], [[Eisenstadium]], [[Fraustadium]], [[Harpstadium]], [[Helmstadium]], [[Altstadium]], [[Auerstadium]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Remlingen-Semmenstedt''; [[Saxonice]] ''Remlingen-Semmenstidde'')</small>
* [[Renkenberga]]<ref name="-berga">Germanica toponyma cum suffixis ''-berg'' aut ''-berge'' aut ''-bergen'' aut ''-berghe'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-berga-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Amberga]], [[Annaberga]], [[Arensberga]], [[Asschaberga]], [[Bamberga]], [[Berga]], [[Blancoberga]], [[Bobbinberga]], [[Brunsberga]], [[Cassonberga]], [[Coloberga]], [[Eversberga]], [[Freiberga]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Renkenberge'')</small>
* [[Rennavia]]<ref name="-avia">Germanica toponyma cum terminatione ''-au'' seu ''-aw'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-avia-ae", quamquam huius terminationis variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Iereslavia]], [[Iunonwladislavia]], [[Labiavia]], [[Landavia]], [[Lindavia]], [[Liptavia]], [[Lobavia]], [[Lochavia]], [[Lublavia]], [[Luccavia]], [[Mitavia]], [[Multavia]], [[Namslavia]], [[Neoboleslavia]], [[Olavia]], [[Oppavia]], [[Pegavia]], [[Pillavia]], [[Premislavia]], inter alia, apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Rennau''; [[Saxonice]] ''Rannau'')</small>
* [[Reppenstadium]]<ref name="-stadt">Germanica toponyma cum suffixis ''-stadt'' et ''-stedt'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-stadium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Arnstadium]], [[Bernstadium]], [[Berolstadium]], [[Carolostadium]], [[Hermannostadium]], [[Darmstadium]], [[Freistadium]], [[Eisenstadium]], [[Fraustadium]], [[Harpstadium]], [[Helmstadium]], [[Altstadium]], [[Auerstadium]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Reppenstedt''; [[Saxonice]] ''Reppenstää'')</small>
* [[Rethis]]<ref name="Rethis">Vide [https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/2/27/Die_Kunstdenkm%C3%A4ler_der_Provinz_Hannover_%28IA_gri_33125013193475%29.pdf?utm ''Die Kunstdenkmäler der Provinz Hannover''], ubi dicitur "(...) in
Rethim 4. mansos quos habuit Bernhardus de Rothe miles (...)".</ref> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Rethem''; [[Saxonice]] ''Reten'')</small>
* [[Ride (Saxonia Inferior)|Ride]]<ref name="Ride">Vide [https://kirchengemeindelexikon.de/einzelgemeinde/riede/?utm ''Kirchengemeindelexikon''], ubi dicitur "(...) ''curiam Ride'' (...) ''Volbertus de Ride'' (...) ''Rembertus de Ride'' (...) ''parrochia in Ride'' (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] ''Riede''; [[Saxonice]] ''Rier'')</small>
* [[Ridepa]]<ref name="Ridepa">Vide [https://web.archive.org/web/20241207121004/https://rep.adw-goe.de/bitstream/handle/11858/00-001S-0000-0023-9B76-2/NOB%20VII%20Die%20Ortsnamen%20des%20Landkreises%20Helmstedt%20und%20der%20Stadt%20Wolfsburg.pdf?sequence=1&isAllowed=y ''NOB VII Die Ortsnamen des Landkreises Helmstedt und der Stadt Wolfsburg.''], ubi dicitur "(...) 1205 ''parte ville Ridepe'' (UB H. Halb. i nr. 429 s. 383) (...) 1304 ''Henricus de Redop'' (Urk. Helmstedt ii nr. 4) 1311 ''Hinricus de Redepe'' (UB marienberg nr. 212 s. 169) 1333 ''in villa Reddop'' (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Räbke'')</small>
* [[Riesta]]<ref name="-e"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Rieste'')</small>
* [[Rikbaldesgebutle]]<ref name="Ribbesbüttel">[https://web.archive.org/web/20150119104531/http://www.isenbuettel.de/staticsite/staticsite.php?menuid=212&topmenu=209 www.isenbuettel.de]</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Ribbesbüttel'')</small>
* [[Ringe]]<ref name="Ringe">Vide [https://rep.adw-goe.de/bitstream/handle/11858/3014/NOB%20XV%20Grafschaft%20Bentheim.pdf?isAllowed=y&sequence=1&utm ''NOB XV Grafschaft Bentheim''] {{Nexus deficit|date=November 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, ubi dicitur "(...) 1209 ''Rudulfus de Ringe'' (INA Steinfurt Nr. 12 S. 254) 1328 (A.) ''apud Ringhe'' (Racer, Gedenkstukken VI S. 294) 1329 ''domum dictam Herscopinch sitam in legione Righe'' (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Ringe'')</small>
* [[Rintelia]]<ref name="Graesse">{{Graesse}}.</ref> <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Rinteln'')</small>
* [[Rodenberga]]<ref name="Orbis Latinus N-Z"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Rodenberg''; [[Saxonice]] ''Rommbarje'')</small>
* [[Rodewolde]]<ref name="Rodewolde">Vide [https://kirchengemeindelexikon.de/einzelgemeinde/rodewald/?utm ''Kirchengemeindelexikon''], ubi dicitur "(...) ''Bruningus, Thidericus, Willehelmus in Rodewolde, in Giltene et in Suderbroke ecclesiarum rectores'' (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] ''Rodewald''; [[Saxonice]] ''Rowohle'')</small>
* [[Rohrsa]]<ref name="-a"/> <small>([[Theodisce]] ''Rohrsen''; [[Saxonice]] ''Rohßen'')</small>
* [[Roklum]] <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Roklum'')</small>
* [[Rollshusa]]<ref name="-husa">Germanica toponyma cum suffixis ''-haus(en)'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-husa-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Petrishusa]], [[Sachsenhusa]], [[Sangerhusa]], [[Sunthusa]], [[Ahusa]], [[Bebenhusa]], [[Buozolteshusa]], [[Chuzenhusa]], [[Husa]], [[Francohusa]], [[Gisinhusa]], [[Harthusa]], [[Hilpertohusa]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Rollshausen'')</small>
* [[Romstadium]]<ref name="-stadt">Germanica toponyma cum suffixis ''-stadt'' et ''-stedt'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-stadium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Arnstadium]], [[Bernstadium]], [[Berolstadium]], [[Carolostadium]], [[Hermannostadium]], [[Darmstadium]], [[Freistadium]], [[Eisenstadium]], [[Fraustadium]], [[Harpstadium]], [[Helmstadium]], [[Altstadium]], [[Auerstadium]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Römstedt''; [[Saxonice]] ''Römst'')</small>
* [[Ronnenberga]]<ref name="-berga">Germanica toponyma cum suffixis ''-berg'' aut ''-berge'' aut ''-bergen'' aut ''-berghe'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-berga-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Amberga]], [[Annaberga]], [[Arensberga]], [[Asschaberga]], [[Bamberga]], [[Berga]], [[Blancoberga]], [[Bobbinberga]], [[Brunsberga]], [[Cassonberga]], [[Coloberga]], [[Eversberga]], [[Freiberga]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Ronnenberg''; [[Saxonice]] ''Ronnenbarg'')</small>
* [[Rosarum Hortus (Saxonia Inferior)|Rosarum Hortus]]<ref name="Rosengarten">Theodiscum toponymum ''Rosergarten'' in Latinam "Rosarum Hortus" verti solet. V.gr., vide {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Rosengarten''; [[Saxonice]] ''Roosengoorn'' seu ''Rosengoorn'')</small>
* [[Roscha]]<ref name="-e"/> <small>([[Theodisce]] ''Rosche''; [[Saxonice]] ''Roosche'')</small>
* [[Rosdorfium]]<ref name="-dorf">Germanica toponyma cum suffixo ''-dorf'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-dorfium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ensdorfium]], [[Burgdorfium]], [[Altdorfium]], [[Oberndorfium]], [[Rebdorfium]], [[Schenckendorfium]], [[Wilhelmersdorfium]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Rosdorf''; [[Saxonice]] ''Rosdörp'')</small>
* [[Rotenburgum ad Wemmam]]<ref name="Rotenburgum ad Wemmam">De Latino toponymico syntagmate "[[Rotenburgum ad Wemmam]]" -ad quod Latinum gentilicium "Rotenburgensis-e" refertur-, vide homonymas urbes apud {{Graesse}} et {{Hofmannus}}. De hydronymo "[[Wemma]]", etiam vide {{Graesse}}.</ref> <small>[[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Rotenburg''; quoque [[Theodisce]] ''Rotenburg an der Wümme''; [[Saxonice]] ''Rodenborg'')</small>
* [[Rotgesbutle]]<ref name="-butle">Germanica toponyma cum suffixo ''-büttel'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-butle-is" n. aut "-butle" n. indeclinabili, quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Watenbutle]] (Theodisce ''Watenbüttel'') apud [https://rep.adw-goe.de/bitstream/handle/11858/2263/NOB%20IX%20Stadt%20Braunschweig.pdf?isAllowed=y&sequence=1&utm ''NOB IX Stadt Braunschweig'']{{Nexus deficit|date=September 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, ubi dicitur "(...) ''villam Watenbutle'' (...)"; [[Adenebutle]] (Theodisce ''Adenbüttel'') apud [https://www.wikiwand.com/de/Adenb%C3%BCttel ''Wikiwand''], ubi dicitur "(...) curiam unam Adenebutle et unum mansum Bocsele (...)"; [[Herikesgebutle]] (Theodisce ''Harxbüttel'') apud [https://www.braunschweig.de/leben/stadtportraet/stadtteile/gruendungen.php?utm ''Leben in Braunschweig''], ubi dicitur "(...) '''Harxbüttel''' - erstmals 1007 als "Herikesgebutle" in einer Urkunde von König Heinrich II. erwähnt (...)"; [[Wulferesbutle]] (Theodisce ''Wolfenbüttel'') apud [https://www.wolfenbuettel.de/kultursommer/Stadtleben/Die-Stadt/Stadtgeschichte/?utm ''Stadt Wolfenbüttel''], ubi dicitur "(...) Die erste urkundliche Erwähnung war im Jahr 1118 als „Wulferesbutle (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] ''Rötgesbüttel''; [[Saxonice]] ''Rötjesbüttel'')</small>
* [[Rotha (Saxonia Inferior)|Rotha]]<ref name="Rotha">Vide [https://www.archive.nrw.de/sites/default/files/media/files/Ersterw__hnung_Rhade.pdf?utm ''Ersterwähnung des Ortes/der Orte: Rhade''], ubi dicitur "(...) nostre ecclesie ministerialis, super decima '''Rothe''' in parrochia Lembek (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] ''Rhade''; [[Saxonice]] ''Rhaar'')</small>
* [[Rudershusa]]<ref name="-husa">Germanica toponyma cum suffixis ''-haus(en)'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-husa-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Petrishusa]], [[Sachsenhusa]], [[Sangerhusa]], [[Sunthusa]], [[Ahusa]], [[Bebenhusa]], [[Buozolteshusa]], [[Chuzenhusa]], [[Husa]], [[Francohusa]], [[Gisinhusa]], [[Harthusa]], [[Hilpertohusa]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Rüdershausen'')</small>
* [[Ruha]]<ref name="-a"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Rühen'')</small>
* [[Rullstorpium]]<ref name="-torpium">Germanica toponyma cum suffixis ''-torf'' et ''-torp'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-torpium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ebbestorpium]] apud Jaitner, K. (Ed.) (1985). ''Urkundenbuch des Klosters Ebstorf (Lüneburger Urkundenbuch, 14. Abteilung)''. Lax Verlag; [[Ermelstorpium]] apud Pratje, J. H. (1759). ''Historische Nachrichten von den ehemaligen vicedominis in ditione Bremensi:...''. Stadae: Typis H. C. Götheli; [[Gottorpium]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Rullstorf''; [[Saxonice]] ''Rullstörp'')</small>
* [[Rumispringe]]<ref name="Rumispringe">Casemir, K., Ohainski, U., & Udolph, J. (2003). ''Die Ortsnamen des Landkreises Göttingen. Verlag für Regionalgeschichte'', p. 337. (Kopialbuch Katlenburg, Bd. I, S. 61f.).</ref> <small>([[Theodisce]] ''Rhumspringe'')</small>
{{div col end}}
=== S ===
{{div col|3}}
* [[Sagterlandia]]<ref name="BOV 2013">Bischöfliches Offizialat Vechta (2013). ''Findbuch des Offizialatsarchivs Vechta: Altes Archiv (Abteilung A: Saterlandia, Kirchliche Unterlagen, Akte A 8: „Informatio de Sagterlandia“ aus dem Jahre 1710)''. Vechtae, in Germania: Bischöfliches Offizialat.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Saterland''; quoque [[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Saterland''; [[Theodisce]] seu haud officialiter ''Sagterland''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Seelterlound'')</small>
* [[Salis Cancellum]]<ref name="Cellarius 1703"/> <small>[[Index circulorum Germanicorum|circulus urbanus]] et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Salzgitter''; [[Saxonice]] ''Soltgitter'')</small>
* [[Salis Mons]]<ref name="Janning 1715">Janning, J. (1715). ''Acta Sanctorum Aprilis: Tomus II''. Typis Petri Jacobs.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Salzbergen'';[[Saxonice]] ''Soltbergen'' seu ''Solbergen'')</small>
* [[Salzdetfordium]]<ref name="Marcard 1805"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Bad Salzdetfurth'')</small>
* [[Salzhemmendorfium]]<ref name="-dorf">Germanica toponyma cum suffixo ''-dorf'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-dorfium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ensdorfium]], [[Burgdorfium]], [[Altdorfium]], [[Oberndorfium]], [[Rebdorfium]], [[Schenckendorfium]], [[Wilhelmersdorfium]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Salzhemmendorf''; [[Saxonice]] ''Solthemmendorp'')</small>
* [[Salzhusa]]<ref name="-husa">Germanica toponyma cum suffixis ''-haus(en)'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-husa-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Petrishusa]], [[Sachsenhusa]], [[Sangerhusa]], [[Sunthusa]], [[Ahusa]], [[Bebenhusa]], [[Buozolteshusa]], [[Chuzenhusa]], [[Husa]], [[Francohusa]], [[Gisinhusa]], [[Harthusa]], [[Hilpertohusa]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Salzhausen''; [[Saxonice]] ''Solzhusen'')</small>
* [[Sameren]]<ref name="Sameren">Vide [https://rep.adw-goe.de/bitstream/handle/11858/3014/NOB%20XV%20Grafschaft%20Bentheim.pdf?isAllowed=y&sequence=1&utm ''NOB XV Grafschaft Bentheim''] {{Nexus deficit|date=November 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, ubi dicitur "(...) ''Adolf de Samaron'' (Niesert, Beiträge I Nr. 83 S. 258) 1181 ''in Samaran'' (WUB II Cod. Nr. 418 S. 158) 1209 ''decimam Sameren'' (WUB III Nr. 57 S. 30) 1213 ''in villa Samere'' (WUB III Nr. 70 S. 38) 1271 (A. 18. Jh.) ''in curia Sameren'' (WUB III Nr. 875 S. 457) 1272 ''Erpo de Sameren'' (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Samern'')</small>
* [[Sandbostel]] <small>([[Theodisce]] ''''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''''; [[Saxonice]] '''')</small>
* [[Sande (Frisia)|Sande]] <small>([[Theodisce]] ''''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''''; [[Saxonice]] '''')</small>
* [[Sanctae Mariae Vallis]]<ref name="Orbis Latinus E-M"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Mariental'')</small>
* [[Sarstedt]] <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''''; [[Saxonice]] '''')</small>
* [[Sassenburg]] <small>([[Theodisce]] ''''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''''; [[Saxonice]] '''')</small>
* [[Sathsa]]<ref name="Graesse"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Bad Sachsa'')</small>
* [[Sauensiek]] <small>([[Theodisce]] ''''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''''; [[Saxonice]] '''')</small>
* [[Schapen]]
* [[Scharnebeck]]
* [[Scheden]]
* [[Scheeßel]]
* [[Schellerten]]
* [[Schiffdorf]]
* [[Schladen-Werla]]
* [[Schnackenburg]] <small>[[urbs]]</small>
* [[Schnega]]
* [[Schneverdingen]] <small>[[urbs]]</small>
* [[Schola Dei]]<ref name="Orbis Latinus N-Z"/> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Ihlow''; [[Saxonice]] ''Ihl'')</small>
* [[Scholen]]
* [[Schönewörde]]
* [[Schöningen]] <small>[[urbs]]</small>
* [[Schöppenstedt]] <small>[[urbs]]</small>
* [[Schortens]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small>
* [[Schüttorf]] <small>[[urbs]]</small>
* [[Schwaförden]]
* [[Schwanewede]]
* [[Schwarme]]
* [[Schwarmstedt]]
* [[Schweindorf]]
* [[Schweringen]] <small>([[Theodisce]] ''''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''''; [[Saxonice]] ''Swering'')</small>
* [[Schwerinsdorf]]
* [[Schwienau]]
* [[Schwülper]]
* [[Seeburg (Niedersachsen)|Seeburg]]
* [[Seedorf (bei Zeven)|Seedorf]]
* [[Seelze]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small>
* [[Seesen]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small>
* [[Seevetal]] <small>commune sui iuris</small>
* [[Seggebruch]]
* [[Sehlde]]
* [[Sehlem (Niedersachsen)|Sehlem]]
* [[Sehnde]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''''; [[Saxonice]] ''Seinje'')</small>
* [[Selsingen]]
* [[Seulingen]]
* [[Sibbesse]]
* [[Sickte]]
* [[Siedenburg]] <small>[[oppidum]]</small>
* [[Silva Orientalis (Neuenhusa)|Silva Orientalis]]<ref name="Wald">[https://www.navigium.de/latein-woerterbuch/Wald?wb=gross&nr=1 Latinum substantivum "silva-ae" Theodiscum suffixum ''-wald''] vertit.</ref><ref name="Orientalis">[https://www.navigium.de/latein-woerterbuch/orientalis?wb=gross&nr=3 Theodiscum praefixum ''Ost(er)-'' Latino adiectivo "orientalis-e" vertitur.]</ref> <small>([[Theodisce]] ''Osterwald''; [[Saxonice]] ''Wauld'')</small>
* [[Sittensen]]
* [[Soderstorf]]
* [[Sögel]]
* [[Söhlde]]
* [[Söllingen (Niedersachsen)|Söllingen]]
* [[Soltau]] <small>[[urbs]]</small>
* [[Soltendieck]]
* [[Sottrum]]
* [[Spahnharrenstätte]]
* [[Spella]]<ref name="Spella">Vide [https://www.emsland.com/la/tour/emsland-route-395-km?utm ''www.esland.com''], ubi dicitur "(...) A Spella ad Rhenum: circiter XVI km (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Spelle'')</small>
* [[Spiekeroog]]
* [[Sprakensehl]]
* [[Springe]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small>
* [[Stadae]]<ref name="Graesse"/> <small>commune sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circulus urbanus]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Stade''; [[Saxonice]] ''Stood'')</small>
* [[Stadlandia]]<ref>Ioannes Iustus Wynkelman, [https://books.google.com/books?id=WvgaAAAAYAAJ&pg=PA617&lpg=PA617&dq=statlandia+saxonia&source=bl&ots=Ysl9JI4L06&sig=2y6x3I38sU3-RcrP0HtnSkUxssI&hl=en&sa=X&ved=0CCwQ6AEwA2oVChMIwqiv-NWMxgIVQgmSCh2CZwDj#v=onepage&q=statlandia%20saxonia&f=false ''Notitia historico-politica veteris Saxo-Westphaliae finitimarumque regionum,''] 1667:277.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Stadland'')</small>
* [[Staffhorst]]
* [[Staufenberg]]
* [[Stavern]]
* [[Stedesdorf]]
* [[Steimbke]] <small>([[Theodisce]] ''''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''''; [[Saxonice]] ''Steembke'')</small>
* [[Steinau (Niedersachsen)|Steinau]]
* [[Steinfeld (Oldenburg)]]
* [[Steinhorst (Niedersachsen)|Steinhorst]]
* [[Steinkirchen (Altes Land)|Steinkirchen]]
* [[Stelle]]
* [[Stemmen (Landkreis Rotenburg)|Stemmen]]
* [[Stemne]]<ref name="Stemne">Vide [https://kirchengemeindelexikon.de/einzelgemeinde/nordstemmen/?utm ''Kirchengemeindelexikon''], ubi dicitur "(...) ''novem iugera sitam Stemne'' (...) ''novem iugeribus in Nortstempne'' (...) ''capellam in northstemne'' (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Nordstemmen'')</small>
* [[Stemshorn]]
* [[Steyerberg]] <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] ''''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''''; [[Saxonice]] ''Staarbarg'')</small>
* [[Stinstedt]]
* [[Stöckse]] <small>([[Theodisce]] ''''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''''; [[Saxonice]] ''Stöckse'')</small>
* [[Stoetze]]
* [[Stolzenau]] <small>([[Theodisce]] ''''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''''; [[Saxonice]] ''Stoltnaa'')</small>
* [[Stuhr]] <small>commune sui iuris</small>
* [[Südbrookmerland]]
* [[Suderburg]]
* [[Südergellersen]]
* [[Südheide]]
* [[Sudwalde]]
* [[Suhlendorf]]
* [[Sulingen]] <small>[[urbs]]</small>
* [[Süpplingen]]
* [[Süpplingenburg]]
* [[Süstedt]]
* [[Sustrum]]
* [[Surwold]]
* [[Suthfeld]]
* [[Syke]] <small>[[urbs]]</small>
{{div col end}}
=== T ===
{{div col|3}}
* [[Tappenbeck]]
* [[Tarmstedt]]
* [[Tespe]]
* [[Teuderium]]<ref name="Orbis Latinus N-Z"/> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Detern''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Tjootern''; [[Saxonice|Eofrisicosaxonice]] ''Däitern'')</small>
* [[Thransfellensis Ecclesia]]<ref name="Graesse"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Dransfeld'')</small>
* [[Thedinghausen]]
* [[Theodolfestorpum]]<ref name="Asseburg 1855">Asseburg, J. von der. (1855). ''Urkundenbuch des Geschlechts von der Asseburg (Vol. 1)''. Hahnschen Hofbuchhandlung.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Dedelstorf'')</small>
* [[Thomasburg]]
* [[Thorpum]]<ref name="Thorpum">Vide [https://www.koeblergerhard.de/ZIER-HP/ZIER-HP-06-2016/AAAKoeblerGerhardDorfinderdeutschenOrtsgeschichte20160831-7111.htm ''www.koeblergerhard.de''], ubi dicitur "(...) '''Dörpen''', 9. Jh., bei Aschendorf nördlich Meppens, F2-1090 THURP (Dorf) Dorfa (7), Thorpum (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Dörpen'')</small>
* [[Thuine]]
* [[Tiddische]]
* [[Tiste]]
* [[Toppenstedt]]
* [[Tostedt]]
* [[Tosterglope]]
* [[Trebel]]
* [[Triburi]]<ref name="Philippi & Bar 1892"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Drebber'')</small>
* [[Tülau]]
* [[Twieflingen]]
* [[Twilpstede Maius]]<ref name="Twilpstede Maius">Vide [https://rep.adw-goe.de/bitstream/handle/11858/00-001S-0000-0023-9B76-2/NOB%20VII%20Die%20Ortsnamen%20des%20Landkreises%20Helmstedt%20und%20der%20Stadt%20Wolfsburg.pdf?isAllowed=y&sequence=1&utm ''Die Ortsnamen des Landkreises Helmstedt und der Stadt Wolfsburg'']{{Nexus deficit|date=September 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, ubi dicitur "(...) 1311 ''Twilpstede Maiori'' (...) 1311 ''Twilpstede Maiori et Minori'' (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] ''Groß Twülpstedt''; [[Saxonice]] ''Groot Twülpstidde'')</small>
* [[Twist (Emsland)|Twist]]
* [[Twistringen]] <small>[[urbs]]</small>
{{div col end}}
=== U ===
{{div col|3}}
* [[Uchte]] <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] ''''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''''; [[Saxonice]] ''Uchte'')</small>
* [[Uehrde]]
* [[Uelsen]]
* [[Uetze]] <small>commune sui iuris</small>
* [[Ulsena]]<ref name="Graesse"/> <small>commune sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Uelzen''; quoque [[Saxonice]] ''Ülz’n'')</small>
* [[Ummern]]
* [[Undeloh]]
* [[Upgant-Schott]]
* [[Uplengen]]
* [[Urlaha]]<ref name="">Vide [https://oerrel.feuerwehr-munster.de/---orla---die-kleine-oertze-.html ''Freiwillige Feuerwehr Oerre''], ubi dicitur "(...) „Vrlaha“ als das Kirchdorf „Oerel“ (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Oerel'')</small>
* [[Uslar]] <small>[[urbs]]</small>
* [[Utarp]]
{{div col end}}
=== V ===
{{div col|3}}
* [[Vahlberg]]
* [[Vahlbruch]]
* [[Vahlde]]
* [[Vallis Ambrae]]<ref name="Ambra">Latino de toponymo "Ambra" (Theodisce ''Emmer''), vide {{Graesse}}.</ref><ref name="Vallis">[https://www.navigium.de/latein-woerterbuch/Tal?wb=gross&nr=1 Theodiscum vocabulum ''T(h)al'' aut Theodiscum suffixum ''-t(h)al'' Latino vocabulo "vallis-is"] vertitur.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Emmerthal''; [[Saxonice]] ''Emmerdaal'')</small>
* [[Vallis Augae]]<ref name="SLH 1988">Societas Latina Hannoverana (1988). ''Fasciculi geographici et historici: De parvis provinciis ditionis Hannoveranae et Schaumburgensis''. Hannoverae: Typis Exscripsit Libraria Scripturarum.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Auetal'')</small>
* [[Vallis Claustra-Cella]]<ref name="Conring 1730">Conring, H. (1730). ''De Antiquitatibus Academicis Dissertationes Septem''. Officina Smeinkiana.</ref><ref name="Orbis Latinus A-D"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Clausthal-Zellerfeld''; [[Supraharthice]] ''Clasthol-Zallerfall'')</small>
* [[Vallis Mimedensis]]<ref name="Vallis"/><ref name="Mimedensis">Theodiscum hydronymicum praefixum ''Nieme-'' Latino gentilicio "Mimedensis-e" vertitur, quod ad flumen Mimede seu Mymede (Theodisce ''Nieme'') refertur. Quo de Latino hydronymo, vide [https://rep.adw-goe.de/bitstream/handle/11858/00-001S-0000-0023-9B74-6/NOB%20IV%20Die%20Ortsnamen%20des%20Landkreises%20G%C3%B6ttingen.pdf?utm ''NOB IV Die Ortsnamen des Landkreises Göttingen''] {{Nexus deficit|date=September 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, ubi dicitur "(...) ''riuum, qui teutonice Mimede vocatur'' (...) ''riuum, qui toutonice Mymede vocatur'' (...) ''flumine Mimede'' (...) ''riuum, qui Mymede vocatur'' (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Niemetal'')</small>
* [[Varel]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small>
* [[Varrel]]
* [[Vastorf]]
* [[Vechelde]]
* [[Velpke]]
* [[Veltheim (Ohe)]]
* [[Vetha]]<ref name="Orbis Latinus A-D"/> <small>commune sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Vechta''; [[Saxonice]] ''Vechte'')</small>
* [[Via Paludis]]<ref name="Via Paludis">[https://www.navigium.de/latein-woerterbuch/Moor?wb=gross&nr=1 Theodiscum nominale praefixum ''Moor-'' Latino substantivo casu genetivo "paludis" (f.)] et [https://www.navigium.de/latein-woerterbuch/Weg?wb=gross&nr=2 Theodiscum nominale suffixum ''-weg'' Latino nomine "via-ae" (f.)] vertitur.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Moorweg'')</small>
* [[Vicus Adelaidis]]<ref name="ALF 2016">Academia Latinitati Fovendae (2016). ''Commentarii Academiae Latinitati Fovendae: De novis parochiis et communibus Saxoniae Inferioris textus'' (Vol. XXIV). Romae: Herder.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Adelheidsdorf'')</small>
* [[Vicus Vetus Hassicus]]<ref name="Vicus Vetus Hassicus">Vide [https://www.fallingrain.com/world/GM/06/Hessisch_Oldendorf.html?utm ''www.fallingrain''], ubi dicitur "(...) '''Other (Latin) names: Vicus Vetus Hassicus,Vicus Vetus Hassicus,Hessisch-Oldendorf,Hessisch-Oldendorf''' (...)".</ref> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Hessisch Oldendorf''; [[Saxonice]] ''Eolendörpe'')</small>
* [[Vierden]]
* [[Vierhöfen]]
* [[Vildhusia]]<ref name="Hofmannus"/> <small>[[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Wildeshausen''; [[Saxonice]] ''Wilshusen'')</small>
* [[Villa Cremilonis]]<ref name="Meiborn III 1688"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Cremlingen'')</small>
* [[Vintlum]]<ref name="Vintlum">Vide [https://kirchengemeindelexikon.de/einzelgemeinde/schneverdingen-peter-und-paul/?utm ''Schneverdingen, Peter und Paul''], ubi dicitur "(...) ''capella in honorem sancti Anthonii in villa Vintlo parrochie Snewerdinge'' (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Fintel'')</small>
* [[Visbek]]
* [[Visselhövede]] <small>[[urbs]]</small>
* [[Vögelsen]]
* [[Vollersode]]
* [[Voltlage]]
* [[Vorda Bremensis]]<ref name="Orbis Latinus N-Z"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Bremervörde''; [[Saxonice]] ''Bremervöör'')</small>
* [[Vordorf]]
* [[Vorwerk (Niedersachsen)|Vorwerk]]
* [[Vrees]]
{{div col end}}
=== W ===
{{div col|3}}
* [[Waake]]
* [[Waddeweitz]]
* [[Wagenfeld]]
* [[Wagenhoff]]
* [[Wahrenholz]]
* [[Walchum]]
* [[Walkenried]]
* [[Wallenhorst]] <small>commune sui iuris</small>
* [[Wallmoden]]
* [[Walsrode]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small>
* [[Wangelnstedt]]
* [[Wangerland]]
* [[Wangerooge]]
* [[Wanna]]
* [[Warberg]]
* [[Wardenburg]]
* [[Warmsen]] <small>([[Theodisce]] ''''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''''; [[Saxonice]] ''Warmsen'')</small>
* [[Warpe]] <small>([[Theodisce]] ''''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''''; [[Saxonice]] ''Warpe'')</small>
* [[Wasbüttel]]
* [[Wathlingen]]
* [[Wedemark]] <small>commune sui iuris</small>
* [[Weener]] <small>[[urbs]]</small>
* [[Weenzen]]
* [[Wehrbleck]]
* [[Welle]]
* [[Wendeburg]]
* [[Wendisch Evern]]
* [[Wennigsen]] <small>([[Theodisce]] ''''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''''; [[Saxonice]] ''Wenngessen'')</small>
* [[Wenzendorf]]
* [[Werdum]]
* [[Werlte]] <small>[[urbs]]</small>
* [[Werpeloh]]
* [[Wesendorf]]
* [[Weste (Niedersachsen)|Weste]]
* [[Westergellersen]]
* [[Westerholt]]
* [[Westertimke]]
* [[Westerwalsede]]
* [[Westfeld (Niedersachsen)|Westfeld]]
* [[Westoverledingen]]
* [[Wetschen]]
* [[Wettrup]]
* [[Weyhausen]]
* [[Weyhe]] <small>commune sui iuris</small>
* [[Wieda]]
* [[Wiedensahl]] <small>[[oppidum]]</small>
* [[Wiefelstede]]
* [[Wielen]]
* [[Wienhausen]]
* [[Wiesmoor]] <small>[[urbs]]</small>
* [[Wietmarschen]]
* [[Wietze]]
* [[Wietzen]] <small>([[Theodisce]] ''''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''''; [[Saxonice]] ''Wietzen'')</small>
* [[Wietzendorf]]
* [[Wilhelmshaven]] <small>[[Index circulorum Germanicorum|circulus urbanus]] et [[urbs]]</small>
* [[Wilstedt]]
* [[Wilsum]]
* [[Wingst]]
* [[Winkelsett]]
* [[Winnigstedt]]
* [[Winsen (Aller)]]
* [[Winsenia]]<ref name="Büttner">Büttner, D. S. (1710). ''Rudera Diluvii Testes, i.e. Zeichnung und Abbildung derer Columnarum Sceletonum''. Gottfried Zimmermann.</ref> <small>(ad [[Luya]]m<ref name="Graesse"/>)</small> <small>commune sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Winsen'')</small>
* [[Winzenburg]]
* [[Wippingen]]
* [[Wirdum]]
* [[Wischhafen]]
* [[Wistedt]]
* [[Witmundia]]<ref>E.g., [[Ioannes Luyts|Ioannis Luyts]] ''Introductio ad Geographiam novam et veterem'', Ultraiecti 1692, [https://books.google.fr/books?id=_o0YP3-9VTMC&pg=PA281&dq=Witmundia&hl=ru&sa=X&ved=2ahUKEwjShLT7vdDrAhVJw4sKHZLLCokQ6AEwAnoECAMQAg#v=onepage&q=Witmundia&f=false p. 281].</ref> <small>[[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Wittmund'')</small>
* [[Wittingen]] <small>[[urbs]]</small>
* [[Wittmar]]
* [[Wittorf]]
* [[Wohnste]]
* [[Wolfsburgum]]<ref>Vide nomini arcis: Samuel Pufendorfus, ''Commentariorum de rebus Suecicis libri XXVI'' {{Google Books|lV1PAAAAcAAJ|pag. 457 et 475}}, ''Nova Acta Eruditorum'' {{Google Books|eGFlITDJFSMC|pag. 487}}, Lipsiae, anno 1756, ac ''Itininerarium Thomae Carve, Tipperariensis'' ([https://archive.org/details/itinerariumthom00kerngoog/page/n182 pag. 108]).</ref> <small>[[Index circulorum Germanicorum|circulus urbanus]] et [[urbs]]</small> </small> <small>([[Theodisce]] ''Wolfsburg''; [[Saxonice]] ''Wulfsborg''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Wolfsbuurich'')</small>
* [[Wollbrandshausen]]
* [[Wollershausen]]
* [[Wölpinghausen]]
* [[Wolsdorf]]
* [[Woltersdorf (Wendland)|Woltersdorf]]
* [[Woltershausen]]
* [[Worde]]<ref name="Worde">Vide [https://kirchengemeindelexikon.de/einzelgemeinde/grossenwoerden/?utm ''Kirchengemeindelexikon''], ubi dicitur "(...) ''Hinricus rector ecclesie in Worde'' (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] ''Großenwörden''; [[Saxonice]] ''Grootweurn'')</small>
* [[Worpswede]]
* [[Wremen]]
* [[Wrestedt]]
* [[Wriedel]]
* [[Wulfsen]]
* [[Wulften ad Harthicos montes]]
* [[Wunstorf]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''''; [[Saxonice]] ''Wunsdörp'')</small>
* [[Wurster Nordseeküste]]
* [[Wustrow (Saxonia Inferior)]] <small>[[urbs]]</small>
{{div col end}}
=== Y ===
{{div col|3}}
* [[Ylsede]]<ref name="Ylsede">Vide [https://kleinilsede.hier-im-netz.de/historis.htm ''Historisches über Klein Ilsede''], ubi dicitur "(...) minori ylsede (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] ''Ilsede''; [[Saxonice]] ''Ilse'')</small>
* [[Yppenerdhe]]<ref name="Yppenerdhe">Vide [https://www.gross-ippener.de/gemeinde/geschichte.html?utm ''Groß Ippene''], ubi dicitur "(...) Parrochia Yppenerdhe (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] ''Groß Ippener''; [[Saxonice]] ''Groot Ippner'')</small>
* [[Ysinibutle]]<ref name="Ysinibutle">Vide [https://www.arcinsys.niedersachsen.de/arcinsys/showArchivalDescriptionDetails?archivalDescriptionId=5905372&utm ''Arcinsys''], ubi dicitur "(...) Isenbüttel, Kr. Gifhorn (Ysinibutle, Ysenebutle) (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Isenbüttel'')</small>
{{div col end}}
=== Z ===
{{div col|3}}
* [[Zernien]]
* [[Zetel]]
* [[Zeven]] <small>[[urbs]]</small>
* [[Zorge]]
{{div col end}}
==Notae==
<references />
[[Categoria:Communia Saxoniae Inferioris|!]]
d28424z2ytezxtby8m13hnf643ev3yb
Grand'Combe-Châteleu
0
216292
4001835
3995754
2026-11-10T12:57:31Z
InternetArchiveBot
139091
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7)
4001835
wikitext
text/x-wiki
[[Fasciculus:Grand_Combe_Chateleu.jpg |thumb|250 px|Grand'Combe-Châteleu: despectus in vicum]]
[[Fasciculus: Map commune FR insee code 25285.png|thumb|left|250px|Grand'Combe-Châteleu: communis tabula]]
''' Grand'Combe-Châteleu''' est commune [[Francia|Francicum]] 1'369 incolarum (anno [[2011]]) [[Tabula administrativa Franciae|praefecturae]] [[Dubis (praefectura Franciae)|Dubis]] in regione [[Liber Comitatus (regio Franciae)|Libero Comitatu]].
{{NexInt}}
* [[Index communium praefecturae Dubis|Indicem communium praefecturae Dubis]]
== Nexus externi ==
{{CommuniaCat|Grand'Combe-Châteleu|Grand'Combe-Châteleu}}
* [https://web.archive.org/web/20210122001616/https://grandcombechateleu.fr/ Grand'Combe-Châteleu pagina interretialis]
* {{INSEE commune|25285|de=Grand'Combe-Châteleu}}
{{geo-stipula}}
[[Categoria:Communia praefecturae Dubis]]
[[Categoria:Loci habitati praefecturae Dubis]]
4ezl6n93k182csgdcrl0uijucvnst4o
Jouy (Ebura et Lidericus)
0
222371
4001971
3441192
2026-11-11T08:41:33Z
InternetArchiveBot
139091
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7)
4001971
wikitext
text/x-wiki
[[Fasciculus: Mairie_de_Jouy_%2828%29.jpg |thumb|250 px|Jouy: [[vici conciliabulum]]]]
[[Fasciculus: Map commune FR insee code 28201.png|thumb|left|250px|Jouy: communis tabula]]
''' Jouy''' est commune [[Francia|Francicum]] 1'926 incolarum (anno [[2011]]) [[Tabula administrativa Franciae|praefecturae]] [[Ebura et Lidericus|Eburae et Liderici]] in regione [[Centrum (regio Franciae)|Media]].
{{NexInt}}
* [[Index communium praefecturae Eburae et Liderici|Indicem communium praefecturae Eburae et Liderici]]
== Nexus externi ==
{{CommuniaCat|Jouy (Eure-et-Loir)|Jouy}}
* [https://web.archive.org/web/20160509222533/http://www.jouy28.com/ Jouy pagina interretialis]
* {{INSEE commune|28201|de=Jouy}}
{{geo-stipula}}
[[Categoria:Communia praefecturae Eburae et Liderici]]
[[Categoria:Loci habitati praefecturae Eburae et Liderici]]
sbu3e5w88vlctetg3c22scv20q960zn
Levatum
0
222469
4001999
3720883
2026-11-11T10:56:36Z
InternetArchiveBot
139091
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7)
4001999
wikitext
text/x-wiki
{{pro pagina discretiva vide|Levate (discretiva)}}
{{Capsa urbis Vicidata}}
[[Fasciculus:Levate orologio.jpg|thumb|Levatum]]
'''Levatum'''<ref>[https://web.archive.org/web/20160311074221/http://familysearch.org/learn/wiki/en/Diocese_of_Bergamo,_Italy:_Parish_Records Diocese of Bergamo, Italy: Parish ]</ref><ref>Nomi d'Italia - AAVV, De Agostini</ref> {{victio|Levatum|i|n}} vel '''Levate''' {{victio|Levatum|atis|n}} (alia nomina: ''Levas -atis'') ([[Lingua Italiana|Italiane]]: ''[[:it:Levate|Levate]]'') est [[oppidum]] [[Italia]]e et [[Commune Italiae|municipium]], circiter 3 800 incolarum, in [[Regio Italiae|Regione]] [[Langobardia]] et in [[Provincia Bergomas|Provincia Bergomati]] situm. Incolae ''Levatenses'' appellantur.
== Insigne ==
<gallery>
Fasciculus:Corona di comune.svg|''[[Municipium Italiae]]''
</gallery>
== Geographia ==
* [[Ager Bergomas Imus]] occidentalis (''terra''),
== Fractiones, vici et loci in municipio ==
== Municipia finitima ==
{{NexInt}}
* [[Langobardia]] (''regio''),
* [[Provincia Bergomas]],
* [[Ager Bergomas Imus]] occidentalis (''terra''),
* [[Bergomum]] (''urbs''),
* [[Municipium Italiae]].
== Nexus externi ==
* [https://web.archive.org/web/20100617032849/http://www.comune.levate.bg.it/ Situs publicus]
{{CommuniaCat|Levate|Levatum}}
== Pinacotheca ==
<gallery>
Fasciculus:Map of comune of Levate (province of Bergamo, region Lombardy, Italy).svg|Collocatio finium municipii in Provincia Bergomati.
</gallery>
== Notae ==
<references />
{{urbs-stipula}}
[[Categoria:Municipia in provincia Bergomi]]
[[Categoria:Ager Bergomas Imus]]
oje0b1vxigglw2uh1uvwjd49cv5p2iy
Lambrugum
0
224142
4001984
3519822
2026-11-11T09:50:52Z
InternetArchiveBot
139091
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7)
4001984
wikitext
text/x-wiki
{{Capsa urbis Vicidata}}
'''Lambrugum'''<ref>[http://books.google.it/books?id=eodYAAAAcAAJ&printsec=frontcover&hl=it&source=gbs_ge_summary_r&cad=0#v=onepage&q&f=false Memorie spettanti alla storia, al governo ed alla descrizione della città, e della campagna di Milano, ne' secoli bassi, Volume 9 (Google eBook) conte Giorgio Giulini, Stamperia di G. Bianchi, 1760]</ref> {{victio|Lambrugum|i|n}} ([[Lingua Italiana|Italiane]]: ''[[:it:Lambrugo|Lambrugo]]'') est [[oppidum]] [[Italia]]e et [[Commune Italiae|municipium]], circiter 2 450 incolarum, in [[Regio Italiae|Regione]] [[Langobardia]] et in [[Provincia Novocomensis|Provincia Novocomensi]] situm. Incolae ''Lambrugenses'' appellantur.
== Insigne ==
<gallery>
Fasciculus:Corona di comune.svg|''[[Municipium Italiae]]''
</gallery>
== Geographia ==
* [[Brigantia (Italia)|Brigantia]] (''terra''),
== Fractiones, vici et loci in municipio ==
== Municipia finitima ==
{{NexInt}}
* [[Langobardia]] (''regio''),
* [[Provincia Novocomensis]],
* [[Brigantia (Italia)|Brigantia]] (''terra''),
* [[Novum Comum]] (''urbs''),
* [[Municipium Italiae]].
== Nexus externi ==
* [https://web.archive.org/web/20150106002817/http://www.comune.lambrugo.co.it/ Situs publicus]
{{CommuniaCat|Lambrugo|Lambrugum}}
== Pinacotheca ==
<gallery>
Fasciculus:Map of comune of Lambrugo (province of Como, region Lombardy, Italy).svg|Collocatio finium municipii in Provincia Novocomensi.
</gallery>
== Notae ==
<references />
{{urbs-stipula}}
[[Categoria:Municipia in provincia Novi Comi]]
[[Categoria:Municipia in Brigantia]]
qbztrqn85i68b0u7luy6jdaxkoiqhya
Lezenum
0
225028
4002003
3525792
2026-11-11T11:01:37Z
InternetArchiveBot
139091
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7)
4002003
wikitext
text/x-wiki
{{Capsa urbis Vicidata}}
'''Lezenum'''<ref>[http://books.google.it/books?id=eodYAAAAcAAJ&printsec=frontcover&hl=it&source=gbs_ge_summary_r&cad=0#v=onepage&q&f=false Memorie spettanti alla storia, al governo ed alla descrizione della città, e della campagna di Milano, ne' secoli bassi, Volume 9 (Google eBook) conte Giorgio Giulini, Stamperia di G. Bianchi, 1760]</ref> {{victio|Lezenum|i|n}} (alia nomina: ''Lecenum''<ref>[http://books.google.it/books?id=HOhM_4RW8ukC&pg=PA274&lpg=PA274&dq=%22Blevium%22&source=bl&ots=A6WHJLIVHu&sig=yaGH5rHLDobpAslFv9__-GbC4qE&hl=it&sa=X&ei=w8wnVOmELuPW7QaXxoC4Ag&ved=0CDgQ6AEwAw#v=onepage&q=%22Blevium%22&f=false Viaggio da Milano ai tre laghi Maggiore, di Lugano e di Como e ne' monti che li circondano di Carlo Amoretti - Carlo Amoretti, per Giovanni Silvestri, 1817 - 342 pagine]</ref>) ([[Lingua Italiana|Italiane]]: ''[[:it:Lezzeno|Lèzzeno]]'') est [[oppidum]] [[Italia]]e et [[Commune Italiae|municipium]], circiter 2 050 incolarum, in [[Regio Italiae|Regione]] [[Langobardia]] et in [[Provincia Novocomensis|Provincia Novocomensi]] situm. Incolae ''Lezenenses'' appellantur.
== Insigne ==
<gallery>
Fasciculus:Corona di comune.svg|''[[Municipium Italiae]]''
</gallery>
== Fractiones, vici et loci in municipio ==
== Municipia finitima ==
{{NexInt}}
* [[Langobardia]] (''regio''),
* [[Provincia Novocomensis]],
* [[Novum Comum]] (''urbs''),
* [[Municipium Italiae]].
== Nexus externi ==
* [https://web.archive.org/web/20250321174136/http://www.comune.lezzeno.co.it/ Situs publicus]
{{CommuniaCat|Lezzeno|Lezenum}}
== Pinacotheca ==
<gallery>
Fasciculus:Map of comune of Lezzeno (province of Como, region Lombardy, Italy).svg|Collocatio finium municipii in Provincia Novocomensi.
</gallery>
== Notae ==
<references />
{{urbs-stipula}}
[[Categoria:Municipia in provincia Novi Comi]]
6v0w01mp4n7zxr5m4rsh41t225f9ox5
Le Val-Saint-Germain
0
233809
4001993
3956711
2026-11-11T10:23:08Z
InternetArchiveBot
139091
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7)
4001993
wikitext
text/x-wiki
[[Fasciculus:Val_Saint-Germain_%28Essonne%29_mairie_1095.jpg |thumb|250 px|Le Val-Saint-Germain: [[vici conciliabulum]]]]
[[Fasciculus: Map commune FR insee code 91630.png|thumb|left|250px|Le Val-Saint-Germain: communis tabula]]
'''Le Val-Saint-Germain''' est [[commune]] [[Francia|Francicum]] 1'437 incolarum (anno [[2012]]) [[Tabula administrativa Franciae|praefecturae]] [[Exona (praefectura Franciae)|Exonae]] in regione [[Insula Franciae]].
{{NexInt}}
* [[Index communium praefecturae Exonae|Indicem communium praefecturae Exonae]]
== Nexus externi ==
{{CommuniaCat|Le Val-Saint-Germain|Le Val-Saint-Germain}}
* [https://web.archive.org/web/20160605204356/http://le-val-saint-germain.fr/ Huius communis pagina interretialis]
* {{INSEE commune|91630|de=Le Val-Saint-Germain}}
* [http://cassini.ehess.fr/cassini/fr/html/fiche.php?select_resultat=38596 De hoc commune apud cassini.ehess.fr]
{{geo-stipula}}
[[Categoria:Communia praefecturae Exonae]]
[[Categoria:Loci habitati praefecturae Exonae]]
a7gluvm0ahnenx1d2tmxgwvfvjwncki
Launaguet
0
234519
4001988
3958769
2026-11-11T10:06:58Z
InternetArchiveBot
139091
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7)
4001988
wikitext
text/x-wiki
[[Fasciculus: Ch%C3%A2teau_de_Launaguet_-_Fa%C3%A7ade_Sud-Est.jpg|thumb|250 px|Launaguet: [[castellum]] et [[vici conciliabulum]]]]
[[Fasciculus: Map commune FR insee code 31282.png|250 px|left|thumb|Launaguet: communis tabula]]
''' Launaguet''' est commune [[Francia|Francicum]] 7'469 incolarum (anno [[2012]]) [[Tabula administrativa Franciae|praefecturae]] [[Garunna Superior|Garunnae Superioris]] in regione australi [[Meridianum et Pyrenaei|Meridiano et Pyrenaeis]] (a die [[1 Ianuarii]] [[2016]] [[Occitania Ruscino Meridianum et Pyrenaei|Occitania Ruscinone Meridiano et Pyrenaeis]]).
{{NexInt}}
* [[Index communium praefecturae Garunnae Superioris|Indicem communium praefecturae Garunnae Superioris]]
== Nexus externi ==
{{CommuniaCat|Launaguet|Launaguet}}
* {{INSEE commune|31282|de=Launaguet}}
* [http://cassini.ehess.fr/cassini/fr/html/fiche.php?select_resultat=18904 De hoc commune apud cassini.ehess.fr]
* [https://web.archive.org/web/20211129154202/https://www.mairie-launaguet.fr/ Huius communis pagina interretialis]
{{geo-stipula}}
[[Categoria:Communia praefecturae Garumnae superioris]]
[[Categoria:Loci habitati praefecturae Garumnae superioris]]
rtpg1rhwivol7iu1wfqzqkuvb6mol7v
Michael Mari
0
238442
4001893
2934383
2026-11-10T21:10:04Z
LilyKitty
18316
de Praemio Strega anno 2026
4001893
wikitext
text/x-wiki
{{Capsa hominis Vicidata}}
''' Michael Mari''' ([[Mediolanum |Mediolani]] natus die [[26 Decembris]] [[1955]]) est [[scriptor]] [[Italia|Italianus]] et professor Universitatis Studiorum Mediolanensis de [[litterae Italiae|litteris Italiae]] est. Anno [[2003]] operis ''Tutto il ferro della Tour Eiffel"'' gratia [[Praemium Bagutta]] ex aequo cum [[Eva Cantarella]] et [[Eduardus Sanguineti|Eduardo Sanguineti]] accepit. Et anno [[2026]] operis ''I conviati di pietra'' gratia [[Praemium Strega]] accepit.
== Nexus externi ==
* [http://www5.rsi.ch/home/networks/la1/cultura/Cult-TV/2011/02/14/mari.html?selectedVideo=1#Video Colloquium percontativum cum Michaele Mari – Radio Svizzera Italiana]
* [http://www.youtube.com/watch?v=OXBdiLreFwA Michele Mari in youtube]
* [http://www.youtube.com/watch?v=iGA0MGme9MA Michele Mari in youtube enarrat demythistoria sua ''Verderame'']
{{scriptor-stipula}}
{{DEFAULTSORT:Mari, Michael}}
[[Categoria:Nati 1955]]
[[Categoria:Homines vivi]]
[[Categoria:Scriptores Italiae]]
[[Categoria:Auctores Italiani]]
dpmy1wimu75ob4cbtgtvnu6i3lxyyv2
Ioha (Apulia)
0
238680
4001958
3571199
2026-11-11T07:14:49Z
InternetArchiveBot
139091
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7)
4001958
wikitext
text/x-wiki
{{pro pagina discretiva vide|Gioia (discretiva)}}
{{pro pagina discretiva vide|Ioia (discretiva)}}
{{pro pagina discretiva vide|Ioha (discretiva)}}
{{Capsa urbis Vicidata}}
[[Fasciculus:Stazione FFSS Gioia del Colle.jpg|thumb|Statio Iohae]]
'''Ioha'''<ref>[https://books.google.it/books?id=x3M-AQAAIAAJ&q=Gioia+del+Colle+Ioha&dq=Gioia+del+Colle+Ioha&hl=it&sa=X&ei=J4IgVZXRJdLbaqPagoAN&ved=0CCUQ6AEwAQ Pergamene angioine di terra di Bari: Altamura (1277-1309), Terlizzi (1382-1435), Fondo biblioteca "De gemmis" di Bari (1159-1400).]</ref><ref>[https://books.google.it/books?id=BKbpAAAAMAAJ&q=Gioia+del+Colle+Joha&dq=Gioia+del+Colle+Joha&hl=it&sa=X&ei=W4EgVce9CI37asDFgTA&ved=0CE0Q6AEwCA Medium aevum]</ref> {{victio|Ioha|ae|f}} seu '''Ioia'''<ref>{{Graesse}}</ref><ref name="Sacco">{{Sacco}}}</ref> {{victio|Ioia|ae|f}} et '''Gioia''' {{victio|Goia|ae|f}} (alia nomina: ''Iovia''<ref>W. Schweickard, ''[https://books.google.it/books?id=pJ1xmEtMa8gC&printsec=frontcover&hl=it&source=gbs_ge_summary_r&cad=0#v=onepage&q&f=false Derivati da nomi geografici (F-L)]'' (Tubingae: M. Niemeyer, 2006)</ref>) ([[Lingua Italiana|Italiane]]: ''[[:it:Gioia del Colle|Gioia del Colle]]'') est [[oppidum]] [[Italia]]e et [[Commune Italiae|municipium]], circiter 27 750 incolarum, in [[Regio Italiae|Regione]] [[Apulia]] et in [[Urbs metropolitana Barensis|Urbe metropolitana Barensi]] situm. Incolae ''Ioienses'' seu ''Gioienses'' appellantur.
== Insigne ==
<gallery>
Fasciculus:Corona di comune.svg|''[[Municipium Italiae]]''
</gallery>
== Geographia ==
* [[Murgesii montes]]
== Clari cives ==
=== Nati ===
* [[Manfredus (rex Siciliae)|Manfredus]], rex Siciliae
== Infrastructurae ==
* [[Aeroportus bellicus Jojae]]
== Ecclesia Catholica Romana ==
* [[Archidioecesis Barensis-Bituntina]]
== Fractiones, vici et loci in municipio ==
=== Fractiones ===
* [[Colonia Hanseniana]] ([[Lingua Italiana|Italiane]]: ''[[:it:Colonia Hanseniana|Colonia Hanseniana]]''),
* ''Corvello'',
* ''La Torre'',
* [[Casinum Herasmus et Marzagaia]],
* [[Mons Iohannacius]] ([[Lingua Italiana|Italiane]]: ''[[:it:Monte Sannace|Monte Sannace]]''),
* ''Montursi'',
* [[Fanum Sanctae Candidae]] ([[Lingua Italiana|Italiane]]: ''[[:it:Santa Candida|Santa Candida]]''),
* ''Terzi'',
* [[Vicus Azureus]] ([[Lingua Italiana|Italiane]]: ''[[:it:Villaggio Azzurro|Villaggio Azzurro]]'').
== Municipia finitima ==
* [[Aqua Viva (Apulia)|Aqua Viva]],
* [[Casalis Sancti Michaelis]],
* [[Castanea (Italia)|Castanea]] ([[Provincia Tarentina|TA]]),
* [[Castellum Nucum]],
* [[Castrum Sancti Herasmi]],
* [[Letentia]] ([[Provincia Tarentina|TA]]),
* [[Motula]] ([[Provincia Tarentina|TA]]),
* [[Potineanum]],
* [[Turum]].
== Communium coniunctiones ==
* [[Fasciculus:Flag of Romania.svg|20px|Romania]] [[Târgoviște]], [[Romania]]
{{NexInt}}
* [[Apulia]]m (''regionem''),
* [[Urbs metropolitana Barensis|Urbem metropolitanam Barensem]],
* [[Provincia Barensis|Provinciam Barensem]] (''provinciam abrogatam''),
* [[Barium (Italia)|Barium]] (''urbem''),
* [[Municipium Italiae]].
== Nexus externi ==
* [https://web.archive.org/web/20210119025412/https://www.comune.gioiadelcolle.ba.it/ Situs publicus]
{{CommuniaCat|Gioia del Colle|Ioham}}
== Pinacotheca ==
<gallery widths="px" heights="px">
Fasciculus:Map of comune of Gioia del Colle (province of Bari, region Apulia, Italy).svg|Collocatio finium Municipii in Urbe metropolitana Barensi.
Fasciculus:Tornado GR4 Prepares for Takeoff to Support UN Sanctioned No Fly Zone over Libya MOD 45152564.jpg|[[Aeroportus bellicus Iohae]]
</gallery>
== Notae ==
<references />
{{urbs-stipula}}
[[Categoria:Municipia in Urbe metropolitana Barensi]]
1eh6jixkwyixdsj6gmk9u7tezkatg91
Formula:Praesides Paraguaiae
10
241213
4001951
3817946
2026-11-11T05:00:24Z
Bartholomite
116968
4001951
wikitext
text/x-wiki
{{Capsa navigationis
| titulus = Praesides Paraguaiae
| imago = {{Insigne|Paraguaia|scriptum=nil|amplitudo=75px|nexus=Paraguaia}}
| index1 = [[Fulgentius Yegros]] • [[Iosephus Caspar Rodríguez de Francia]] • [[Fulgentius Yegros]] • [[Iosephus Caspar Rodríguez de Francia]] • [[Manuel Antonius Ortiz]] • [[Ioannes Iosephus Medina]] • [[Marianus Roque Alonzo]] • [[Carolus Antonius López]] • [[Franciscus Solano López]] • [[Cyrillus Antonius Rivarola]] • [[Facundus Machaín]] • [[Cyrillus Antonius Rivarola]] • [[Salvator Jovellanos]] • [[Ioannes Baptista Gill]] • [[Hyginius Uriarte]] • [[Candidus Bareiro]] • [[Adolphus Saguier]] • [[Bernardinus Caballero]] • [[Patricius Escobar]] • [[Ioannes Gualbertus González]] • [[Marcus Morínigo]] • [[Ioannes Baptista Egusquiza]] • [[Aemilius Aceval]] • [[Andreas Hector Carvallo]] • [[Ioannes Antonius Escurra]] • [[Ioannes Baptista Gaona]] • [[Caecilius Báez]] • [[Benignus Ferreira]] • [[Aemilianus González Navero]] • [[Manuel Gondra]] • [[Albinus Jara]] • [[Liberatus Martialis Rojas]] • [[Petrus Peña]] • [[Aemilianus González Navero]] • [[Eduardus Schaerer]] • [[Manuel Franco]] • [[Iosephus Petrus Montero]] • [[Manuel Gondra]] • [[Eusebius Ayala]] • [[Eligius Ayala]] • [[Ludovicus Albertus Riart]] • [[Eligius Ayala]] • [[Iosephus Patricius Guggiari]] • [[Eusebius Ayala]] • [[Raphael Franco]] • [[Felix Paiva]] • [[Iosephus Felix Estigarribia]] • [[Hyginius Moríñigo]] • [[Ioannes Manuel Frutos]] • [[Ioannes Natalicius González]] • [[Raimundus Rolón]] • [[Philippus Molas López]] • [[Fridericus Chávez]] • [[Thomas Romero Pereira]] • [[Alfredus Stroessner]] • [[Andreas Rodríguez]] • [[Ioannes Carolus Wasmosy]] • [[Radulphus Cubas Grau]] • [[Ludovicus Angelus González Macchi]] • [[Nicanor Duarte]] • [[Ferdinandus Lugo]] • [[Fridericus Franco]] • [[Horatius Cartes]] • [[Marius Abdo Benítez]] • [[Iacobus Peña]] • [[Petrus Alliana]]
| sub = [[Opus:Geopoliticum|Opus geopoliticum]] • [[Duces civitatum Americanarum hodiernarum]]
| sub2 = [[Formula:Ministri rerum externarum Paraguaiani|Ministri rerum externarum Paraguaiani]]}}<noinclude>
[[Categoria:Formulae Paraguaiam spectantes]]
[[Categoria:Formulae navigationis ducum civitatum|Paraguaia]]
[[Categoria:Res politicae Paraguaianae|ß]]
</noinclude>
iakgg9xp53pb57m6z7fsqysrpvaffsl
Levetiracetamum
0
268449
4002002
3976460
2026-11-11T10:56:53Z
InternetArchiveBot
139091
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7)
4002002
wikitext
text/x-wiki
{{cautio}}
{| class="wikitable floatright"
|+ '''Levetiracetamum'''
|-
! colspan="2" | Cognitores
|-
| style="font-size: 85%" | ''[[ChemSpider]]'' || style="font-size: 85%" | [http://www.chemspider.com/Chemical-Structure.4447633.html 4447633]
|-
| style="font-size: 85%" | [[PubChem]] || style="font-size: 85%" | [https://pubchem.ncbi.nlm.nih.gov/compound/5284583 5284583]
|-
| style="font-size: 85%" | [[DrugBank]] || style="font-size: 85%" | [https://web.archive.org/web/20190924095240/https://www.drugbank.ca/drugs/DB01202 DB01202]
|-
! colspan="2" | Natura chemica
|-
| style="text-align: center" colspan="2" | [[Fasciculus:Levetiracetam.svg|180px|Levetiracetamum]]
|-
| style="text-align: center" colspan="2" | [[Fasciculus:Levetiracetam ball-and-stick model.png|200px|Levetiracetamum]]
|-
| style="font-size: 85%" | [[Formula chemica]] || style="font-size: 85%" | {{chem|C|8|H|14|N|2|O|2}}
|-
| style="font-size: 85%" | [[Massa molaris]] || style="font-size: 85%" | 170.212 g/mol
|-
! colspan="2" | Natura pharmacologica
|-
| style="font-size: 85%" | Codex ATC || style="font-size: 85%" | {{ATC|N03AX|14}}
|-
| style="font-size: 85%" | [[Semivita biologica]] || style="font-size: 85%" | 6—8 h
|-
| style="font-size: 85%" | Excretio || style="font-size: 85%" | [[ren]]ibus (66%)
|-
! colspan="2" | Ad usum therapeuticum
|-
| style="font-size: 85%" | Applicatio || style="font-size: 85%" | per os, i.v.
|}
'''Levetiracetamum''' est substantia cum effectibus anticonvulsivis.
== Natura Levetiracetami ==
=== Natura chemica ===
Levetiracetamum est (S)-2-(2-oxopyrrolidin-1-yl)-butylamidum, quod est [[Butyrolactamum|butyrolactamorum]] unum. Massa molaris est 170.209 g/mol.
[[Systema classificationis Anatomicum Therapeuticum Chemicumque|Codex ATC]] est [[Codex ATC N03AX|N03AX]]14.
=== Natura pharmacologica ===
Levetiracetamum est substantia chemica cuius natura est anticonvulsiva.
=== Pharmacodynamica ===
Levetiracetamum cum proteino SV2A coniungit.
=== Pharmacocinetica ===
==== Metabolismus ====
[[Semivita biologica]] <math>t_{\frac{1}{2}}</math>.<ref>[http://goldbook.iupac.org/B00658.html ''IUPAC Goldbook.'']</ref> 6-8 h est.
==== Excretio ====
Excretio est per urinas (66%).
== Effectus levetiracetami ==
=== Effectus adversi ===
Effectus principales sunt somnolentia, [[fatigatio (symptoma)|fatigatio]], [[capitis dolor]], vicissitudines [[motus animi|motuum animi]].
Rarissime halucinationes narrantur<ref>{{cite journal |authors=Shakya D. R., Dutta A., Gautam R. |title=Hallucination in a seizure patient using levetiracetam: a case report |journal=Case reports in medicine |year=2012 |pages=706243 |url=https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/22851978/}}</ref><ref>{{cite journal |authors=Erdogan S., Bosnak M. |title=Hallucination: A rare complication of levetiracetam theraphy |journal=Nothern Clinics of Istanbul |year=2017 |volume=4 |issue=3 |pages=267-9 |url=https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/29270577/}}</ref>.
== Usus levetiracetami ==
=== Usus pharmaceuticus ===
[[Dosis diurna definita]] (DDD) est 1500 mg per die p.o.<ref>[http://www.whocc.no/atc_ddd_index/?code=N03AX&showdescription=no Systema classificationis Anatomicum Therapeuticum Chemicumque, cap. N03AX cum levetiracetami referentia]</ref>
{{NexInt}}
* [[Morbus comitialis]]
== Notae ==
<references />
[[Categoria:Anticonvulsiva]]
4idk48z6q1r2w2lk1x8xpccibmkeyix
Collectio sermonum Domini
0
269502
4001851
3960177
2026-11-10T15:32:57Z
-sTOMachor-
217416
/* growthexperiments-addlink-summary-summary:1|2|0 */
4001851
wikitext
text/x-wiki
[[Fasciculus:MQMLL-la.svg|thumb|Hypothesis duorum fontium auctores evangeliorum secundum Matthaeum Lucamque potissimum in Evangelium secundum Marcum inniti postulat, praeterea in collectionem sic dictam sermonum Domini littera "Q" notam.]]
'''Collectio sermonum Domini''',<ref>Fons nominis in: [http://www.vatican.va/roman_curia/congregations/cfaith/pcb_documents/rc_con_cfaith_doc_19120626_questione-sinottica_lt.html De quaestione synoptica]</ref> a [[critica textualis|criticis textualibus]] '''Q''' nuncupata, textus opinabilis sed non iam servatus appellatur, qui (secundum [[hypothesis duorum fontium|hypothesim duorum fontium]]) medio saeculo I p.C.n. scriptus collectionem dictorum [[Iesus|Iesu]] comprehendisset. Auctores [[Evangelium|evangeliorum]] [[evangelium secundum Matthaeum|Matthaei]] et [[evangelium secundum Lucam|Lucae]] hac collectione una cum [[evangelium secundum Marcum|evangelio Marci]] usos esse arbitrantur, ut evangelia sua scriberent. Qua hypothesi similitudines differentiaeque inter tria [[evangelia synoptica]] explicantur.
== Nomen "Q" et historia scientiae ==
Collectio sermonum Domini "Q" nominata est, quod [[Theodisce]] diu "Logienquelle" ("fons dictorum"; "Q" a verbo "Quelle" sumptum) dicta est. [[Fridericus Schleiermacher]] primus e testimonio de [[Liber de verbis Domini|libro de verbis Domini]] a [[Papias|Papia]] scripto coniecit collectionem dictorum [[Iesus|Iesu]] [[Aramaice]] scriptam fontem evangelii secundum Matthaeum fuisse.<ref>Armin D. Baum: Einleitung in das Neue Testament - Evangelien und Apostelgeschichte. Brunnen Verlag, Gießen 2018, ISBN 978-3-765-57715-4, p. 501</ref> Christianus Hermannus Weisse, philosophus [[Lipsia|Lipsiensis]], anno [[1838]] primus Matthaeum et Lucam in locis, quibus concordant, non Marco, sed altero fonte usos esse suspicatus est. Nota „Q“ primo anno [[1890]] apud Ioannem Weiß invenitur, anno [[1899]] a Paulo Wernle in scientiam introductus est, qui pervestigationibus [[Carolus Lachmann|Caroli Lachmann]] innixus est.
Ex tunc multae et variae hypotheseis de ea re publicatae, a pluribus etiam collectio sermonum Domini quam optime restituta est. Iacobus M. Robinson et Ioannes S. Kloppenborg anno [[1989]] societatem theologorum "International Q Project" appellatam collectionis sermonum Domini restituendi causa condiderunt.
== Critica ==
An Collectio sermonum Domini revera fuerit, in [[Scientia Biblica|scientia biblica]] adhuc disputatur<ref>vide bibliographiam</ref>. Contra hypothesin duorum fontium hae quaestiones opponuntur:
*Quaeritur, quid sit de textibus, qui tantum in evangelio secundum Marcum inveniuntur ( (4,9 % textus sie 549 verba)?
*Quaeritur, quare Lucas Mc 6,45 – 8,26 in evangelium suum non receperit (sic dicta "lacuna Lucana")
*Quaeritur, quare sint loci, ubi Matthaeus et Lucas contra Marcum concordant (Anglice "minor agreements" dicti).
== Notae ==
<references/>
== Bibliographia ==
*John S. Kloppenborg: Q, the Earliest Gospel: An Introduction to the Original Stories and Sayings of Jesus. Westminster John Knox Press, Louisville 2008, ISBN 978-0-664-23222-1.
* Terence C. Mournet, ''Oral Tradition and Literary Dependency: Variability and Stability in the Synoptic Tradition and Q''. Siebeck: Mohr, 2005. ISBN 978-3-16-148454-4 {{Google Books|IJUy8mw4ZPwC|Paginae selectae}}
*Frans Neirynck (ed.): Q-synopsis. The Double Tradition Passages in Greek (= Studiorum Novi Testamenti Auxilia. Vol. 13). University Press, Leuven 1988 (2. ed. amplificata 1995, 2001), ISBN 90-5867-165-8.
*James M. Robinson, Paul Hoffmann, John S. Kloppenborg (ed.): The Critical Edition of Q. Synopsis Including the Gospels of Matthew and Luke, Mark and Thomas with English, German, and French Translations of Q and Thomas. Peeters Press, Leuven 2000, ISBN 978-90-429-0926-7 / Fortress Press, Minneapolis 2000, ISBN 978-0-8006-3149-9.
; Scriptores, qui hypothesin abnuunt:
*Allan J. McNicol, David L. Dungan, David B. Peabody: Beyond the Q Impasse. Luke's Use of Matthew. A Demonstration by the Research Team of the International Institute for the Renewal of Gospel Studies. Trinity, Philadelphia 1996, ISBN 1-56338-184-2.
*Eta Linnemann: Q – das verlorene Evangelium – Fantasie oder Faktum? In: Eta Linnemann: Bibelkritik auf dem Prüfstand. Wie wissenschaftlich ist die „wissenschaftliche Theologie“? Verlag für Theologie und Religionswissenschaft, Nürnberg 1998, ISBN 3-933372-19-4, S. 13–32.
*Michael D. Goulder: Self-Contradiction in the IQP. (International Q Project) In: Journal of Biblical Literature. Nr. 118, 1999, ISSN 0021-9231, S. 477–496.
*Mark Goodacre: The Case Against Q. Studies in Markan Priority and the Synoptic Problem. Trinity Press, Harrisburg 2002, ISBN 1-56338-334-9.
== Nexus externi ==
*[https://www.bibelwissenschaft.de/wibilex/das-bibellexikon/lexikon/sachwort/anzeigen/details/logienquelle-spruchquelle/ch/8edb3e28be8a246f49525c3c70277d73/#h9 Bibelwissenschaft.de]: Tractatus collectionem sermonum Domini explicans (Thomas Hieke), visum die 04. Octobris 2018.
*[https://web.archive.org/web/20201008070647/https://neues-testament.uni-graz.at/de/fwf-projekte-zu-q/internationales-q-projekt/ Das Internationale Q-Projekt] (Christoph Heil), visum die 04. Octobris 2018.
*[https://web.archive.org/web/20120408025117/http://markgoodacre.org/Q/ The Case Against Q] (Mark Goodacre, 2002), visum die 04. Octobris 2018.
[[Categoria:Logia]]
[[Categoria:Evangelium secundum Matthaeum]]
[[Categoria:Evangelium secundum Lucam]]
[[Categoria:Libri deperditi]]
[[Categoria:Res opinabiles]]
ciamjzprunyyz0m02iuqagsivsmpoll
4001901
4001851
2026-11-10T21:50:28Z
IacobusAmor
1163
~
4001901
wikitext
text/x-wiki
[[Fasciculus:MQMLL-la.svg|thumb|Coniectura duorum fontium [[auctor]]es evangeliorum secundum Matthaeum Lucamque potissimum in Evangelium secundum Marcum inniti postulat, praeterea in collectionem sic dictam sermonum Domini littera ''Q'' notam.]]
'''Collectio sermonum Domini''',<ref>Fons nominis in: [http://www.vatican.va/roman_curia/congregations/cfaith/pcb_documents/rc_con_cfaith_doc_19120626_questione-sinottica_lt.html De quaestione synoptica].</ref> a [[critica textualis|criticis textualibus]] '''Q''' nuncupata, textus opinabilis sed non iam servatus appellatur, qui (secundum [[hypothesis duorum fontium|hypothesim duorum fontium]]) medio [[saeculum 1|saeculo primo]] scriptus collectionem dictorum [[Iesus|Iesu]] comprehendisset. [[Auctor]]es [[Evangelium|evangeliorum]] [[evangelium secundum Matthaeum|Matthaei]] et [[evangelium secundum Lucam|Lucae]] hac collectione una cum [[evangelium secundum Marcum|evangelio Marci]] usos esse arbitrantur, ut evangelia sua scriberent. Qua coniectura similitudines differentiaeque inter tria [[evangelia synoptica]] explicantur.
== Nomen ''Q'' et historia scientiae ==
Collectio sermonum Domini Q nominata est, quod [[Theodisce]] diu 'Logienquelle' ("fons dictorum"; Q a verbo ''Quelle'' sumptum) dicta est. [[Fridericus Schleiermacher]] primus e testimonio de [[Liber de verbis Domini|libro de verbis Domini]] a [[Papias|Papia]] scripto coniecit collectionem dictorum [[Iesus|Iesu]] [[Aramaice]] scriptam fontem evangelii secundum Matthaeum fuisse.<ref>Armin D. Baum, ''Einleitung in das Neue Testament: Evangelien und Apostelgeschichte'' (Gießen: Brunnen Verlag, 2018), ISBN 978-3-765-57715-4, p. 501.</ref> Christianus Hermannus Weisse, philosophus [[Lipsia|Lipsiensis]], anno [[1838]] primus Matthaeum et Lucam in locis, quibus concordant, non Marco, sed altero fonte usos esse suspicatus est. Nota Q primo anno [[1890]] apud Ioannem Weiß invenitur, anno [[1899]] a Paulo Wernle in scientiam introductus est, qui pervestigationibus [[Carolus Lachmann|Caroli Lachmann]] innixus est.
Ex tunc multae et variae hypotheseis de ea re publicatae, a pluribus etiam collectio sermonum Domini quam optime restituta est. Iacobus M. Robinson et Ioannes S. Kloppenborg anno [[1989]] societatem theologorum "International Q Project" appellatam collectionis sermonum Domini restituendi causa condiderunt.
== Critica ==
An Collectio sermonum Domini revera fuerit, in [[Scientia Biblica|scientia biblica]] adhuc disputatur<ref>vide bibliographiam</ref>. Contra hypothesin duorum fontium hae quaestiones opponuntur:
*Quaeritur, quid sit de textibus, qui tantum in evangelio secundum Marcum inveniuntur ( (4,9 % textus sie 549 verba)?
*Quaeritur, quare Lucas Mc 6,45 – 8,26 in evangelium suum non receperit (sic dicta "lacuna Lucana")
*Quaeritur, quare sint loci, ubi Matthaeus et Lucas contra Marcum concordant (Anglice "minor agreements" dicti).
== Notae ==
<references/>
== Bibliographia ==
*John S. Kloppenborg: Q, the Earliest Gospel: An Introduction to the Original Stories and Sayings of Jesus. Westminster John Knox Press, Louisville 2008, ISBN 978-0-664-23222-1.
* Terence C. Mournet, ''Oral Tradition and Literary Dependency: Variability and Stability in the Synoptic Tradition and Q''. Siebeck: Mohr, 2005. ISBN 978-3-16-148454-4 {{Google Books|IJUy8mw4ZPwC|Paginae selectae}}
*Frans Neirynck (ed.): Q-synopsis. The Double Tradition Passages in Greek (= Studiorum Novi Testamenti Auxilia. Vol. 13). University Press, Leuven 1988 (2. ed. amplificata 1995, 2001), ISBN 90-5867-165-8.
*James M. Robinson, Paul Hoffmann, John S. Kloppenborg (ed.): The Critical Edition of Q. Synopsis Including the Gospels of Matthew and Luke, Mark and Thomas with English, German, and French Translations of Q and Thomas. Peeters Press, Leuven 2000, ISBN 978-90-429-0926-7 / Fortress Press, Minneapolis 2000, ISBN 978-0-8006-3149-9.
; Scriptores, qui hypothesin abnuunt:
*Allan J. McNicol, David L. Dungan, David B. Peabody: Beyond the Q Impasse. Luke's Use of Matthew. A Demonstration by the Research Team of the International Institute for the Renewal of Gospel Studies. Trinity, Philadelphia 1996, ISBN 1-56338-184-2.
*Eta Linnemann: Q – das verlorene Evangelium – Fantasie oder Faktum? In: Eta Linnemann: Bibelkritik auf dem Prüfstand. Wie wissenschaftlich ist die „wissenschaftliche Theologie“? Verlag für Theologie und Religionswissenschaft, Nürnberg 1998, ISBN 3-933372-19-4, S. 13–32.
*Michael D. Goulder: Self-Contradiction in the IQP. (International Q Project) In: Journal of Biblical Literature. Nr. 118, 1999, ISSN 0021-9231, S. 477–496.
*Mark Goodacre: The Case Against Q. Studies in Markan Priority and the Synoptic Problem. Trinity Press, Harrisburg 2002, ISBN 1-56338-334-9.
== Nexus externi ==
*[https://www.bibelwissenschaft.de/wibilex/das-bibellexikon/lexikon/sachwort/anzeigen/details/logienquelle-spruchquelle/ch/8edb3e28be8a246f49525c3c70277d73/#h9 Bibelwissenschaft.de]: Tractatus collectionem sermonum Domini explicans (Thomas Hieke), visum die 04. Octobris 2018.
*[https://web.archive.org/web/20201008070647/https://neues-testament.uni-graz.at/de/fwf-projekte-zu-q/internationales-q-projekt/ Das Internationale Q-Projekt] (Christoph Heil), visum die 04. Octobris 2018.
*[https://web.archive.org/web/20120408025117/http://markgoodacre.org/Q/ The Case Against Q] (Mark Goodacre, 2002), visum die 04. Octobris 2018.
[[Categoria:Evangelium secundum Matthaeum]]
[[Categoria:Evangelium secundum Lucam]]
[[Categoria:Libri deperditi]]
[[Categoria:Logia]]
[[Categoria:Res opinabiles]]
bazdh00q44k2g7t3fbbw85zrum13r4y
Legalismus (philosophia Sinica)
0
269954
4001994
3879143
2026-11-11T10:27:55Z
InternetArchiveBot
139091
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7)
4001994
wikitext
text/x-wiki
[[Fasciculus:Statue of Shang Yang.jpg|thumb|[[Statua]] [[Shang Yang]], correctoris magni.]]
[[Fasciculus:Chongwu city wall.JPG|alt=|thumb|Moenia Chongwe urbis. Quia [[Mocius]] ipse [[ars ingeniaria|ingeniarius]] fuit [[pacifismus|pacifismo]] favens, Moistae munimentorum et [[obsidio]]num [[aedificium|aedificandarum]] periti erant.]]
[[Fasciculus:CMOC Treasures of Ancient China exhibit - stone slab with twelve small seal characters.jpg|thumb|[[Stela]] lapidea cui sunt duodecim litterae scripti sigillorum parvorum.<!--The 12 characters on this slab of floor brick affirm that it is an auspicious moment for the First Emperor to ascend the throne, as the country is united and no men will be dying along the road.-->]]<!--
[[File:EN-HAN260BCE.jpg|thumb|]]
[[File:BronzePlaque-EdictOfSecondEmperor-Qin-ROM-May8-08.png|thumb|Small bronze plaque containing an edict from the second emperor of the Qin dynasty. 209 BC.]]
[[File:Terracotta Army Pit 1 - 10.jpg|thumb|''Terracotta Army'']]
[[File:环形算盘.jpg|thumb|The earliest known written documentation for the Chinese abacus, the [[Suan Pan]], dates to the 2nd century BC (its original design is unknown).]]-->
'''Legalismus'''{{FD ref}} ([[Mandarinice]] 法家, [[pinyin]] ''Fǎjiā'') in [[philosophia Sinica]] est una e [[Centum Scholae Cogitationis|sex scholis cogitationis classicis]] [[Sima Tan]] unumque e praecipuis [[aetas civitatum bellantium|aetatis civitatum bellantium]] fluminibus [[philosophia Sinica|philosophicis]],<ref>CTI Reviews, ''Traditions and Encounters,'' 1, [https://books.google.com/books?id=k44hAgAAQBAJ&pg=PT125 From the Beginning to 1500.]{{Nexus deficitur|date=January 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> si minus publica [[domus Qin]] [[ideologia]].<ref>Chi-yen Ch'en, ''Hsun Yueh and the Mind of Late Han China'' (1980), [https://books.google.com/books?id=Sar_AwAAQBAJ&pg=PA11 11].</ref> [[Nomen proprium|Nomen]], quod 'domus Fa' ferme significat, in se rationes vel normas administrativas habet.<ref>Paul R. Goldin, [http://www.academia.edu/24999390/Persistent_Misconceptions_about_Chinese_Legalism_ "Persistent Misconceptions about Chinese Legalism,"] 6, 7.</ref>
== Notae ==
<references/>
== Bibliographia ==
* Barbieri-Low, Anthony, conv. [[2006]]. ''The Standard Measure of Shang Yang (344 B.C.)''
* Creel, Herrlee G. [[1953]]. ''Chinese Thought from Confucius to Mao Tsê-tung.'' Sicagi: University of Chicago Press. ISBN 9780226120300.
* Duyvendak, J. J. L., trans. [[1928]]. ''The Book of Lord Shang: A Classic of the Chinese School of Law.'' Londinii: Probsthain.
* Fu, Zhengyuan. [[1996]]. ''China's Legalists: The Earliest Totalitarians and Their Art of Ruling.'' M. E. Sharpe. ISBN 9781563247798.
* Goldin, Paul R. [[2011]]. Persistent misconceptions about Chinese "Legalism." ''Journal of Chinese Philosophy'' 38(1): 88–104. doi:10.1111/j.1540-6253.2010.01629.x. Etiam:
** Goldin, Paul R. [[2011]]. Response to editor. ''Journal of Chinese Philosophy'' 38(2): 328–329. doi:10.1111/j.1540-6253.2011.01654.x.
** Cheng, Chung-ying. [[2011]]. Editor's discussion. ''Journal of Chinese Philosophy'' 38(): 330. doi:10.1111/j.1540-6253.2011.01655.x.
* Graham, A. C. [[1993]]. ''Disputers of the TAO: Philosophical Argument in Ancient China.'' Open Court. ISBN 0812690877.
* Lai, Karyn L. [[2008]]. ''An Introduction to Chinese Philosophy.'' Cantabrigiae: Cambridge University Press. ISBN 9781139471718.
* Pu-hai, Shen. [[1974]]. "Appendix C: The Shen Pu-hai Fragments." Shen Pu-hai: A Chinese Political Philosopher of the Fourth Century B.C. Translated by Herrlee G. Creel. Sicagi: The University of Chicago Press.
* Qian, Sima. Records of the Grand Historian, Qin Dynasty. Translated by Burton Watson. New York: Columbia University Press, 1993.
* Schwartz, Benjamin I. [[1985]]. ''The World of Thought in Ancient China.'' Cantabrigiae Massachusettae: Harvard University Press. ISBN 9780674961913.
* Potter, Pittman. [[2003]]. ''From Leninist Discipline to Socialist Legalism: Peng Zhen on Law and Political Authority in the PRC.'' ISBN 9780804745000.
* Watson, Burton, conv. [[1964]]. ''Han Fei Tzu: Basic Writings.'' Novi Eboraci: Columbia University Press.
* Xinzhong, Yao. [[2000]]. ''Introduction to Confucianism. ISBN 9780521643122.''
== Nexus externi ==
* [http://www.bbc.co.uk/programmes/b06r84qy "Chinese Legalism (In Our Time, 10/12/15)."]
* [http://www.worldfuturefund.org/wffmaster/Reading/China/China%20Legalism.htm "Chinese Legalism: Documentary Materials and Ancient Totalitarianism."]
* [http://ctext.org/legalism Textus legalisici.] Chinese Text Project.
* [https://web.archive.org/web/20210118024627/http://www2.iath.virginia.edu/saxon/servlet/SaxonServlet?source=xwomen%2Ftexts%2Fhanfei.xml&style=xwomen%2Fxsl%2Fdynaxml.xsl&chunk.id=tpage&doc.view=tocc&doc.lang=bilingual ''Han Feizi.'']
* [http://ctext.org/shang-jun-shu ''Liber Domini Shang.'']
* [https://haquelebac.wordpress.com/2012/06/24/%E6%85%8E%E5%88%B0-shen-dao-text-and-translation/ ''Shenzi.'']
<!--
[[Category:Movements in ancient Chinese philosophy]]-->
[[Categoria:Cultura Sinica]]
[[Categoria:Legalismus| ]]
[[Categoria:Philosophia Sinarum classica]]
[[Categoria:Ius]]
[[Categoria:Theoriae politicae]]
8plvj5mwnx4xnbksyonquvnde4i8601
Matthaeus Salvini
0
274811
4001969
3998005
2026-11-11T08:29:50Z
~2026-58674-06
217304
De forma Latina cognominis
4001969
wikitext
text/x-wiki
{{Movenda|Matthaeus Salvinius}}
{{Capsa hominis Vicidatorum}}
{{res|Matthaeus Salvinius}}<ref>"Matthaeus Salvīnius, Ītalus rēbus internīs praefectus"; [https://nuntiilatini.com/2019/06/28/die-duodetricesimo-mensis-iunii/ Diē duodētrīcēsimō mēnsis Iūniī], ''Nuntii Latini'', [[Bellinghamia|Bellinghamiae]], [[Occidentalis Universitas Vasintoniensis]], 28 Iunii 2019.</ref><ref>"Ēius factiō, Frātrēs Ītaliae, quartam partem omnium suffrāgiōrum reportāvit; et cum factiōnibus Matteī Salvīniī et Silviī Berluscōniī cōnsociāta in ūtrāque senātūs camerā pollēbit"; [https://nuntiilatini.com/2022/09/30/die-tricesimo-mensis-septembris/ Diē trīcēsimō mēnsis Septembris], ''Nuntii Latini'', [[Bellinghamia|Bellinghamiae]], [[Occidentalis Universitas Vasintoniensis]], 30 Septembris 2022.</ref> (vulgo ''Matteo Salvini''; [[Mediolanum|Mediolani]] natus die [[9 Martii]] [[1973]]) est [[civilitas|rerum politicarum peritus]] [[Italia|Italicus]] factionis [[Foedus Septemtrionale|Foederis Septemtrionalis]]. [[Universitas Mediolanensis|Universitatem Mediolanensem]] frequentavit, e qua sine lauris abiit.<ref>“[https://www.corriere.it/scuola/rientro-a-scuola/cards/giuli-e-il-caso-della-laurea-chi-e-laureato-e-chi-no-nel-governo-a-partire-da-giorgia-meloni-e-matteo-salvini/il-caso-crosetto.shtml Giuli e il caso della laurea. Chi è laureato e chi no nel governo. A partire da Giorgia Meloni e Matteo Salvini]” in ''Corriere della Sera'' (14 Augusti 2026). {{Ling|Italice}}</ref> Legatus est [[parlamentum Europaeum|parlamento Europaeo]] a die [[20 Iulii]] [[2004]] ad [[7 Novembris]] [[2006]], iterum ab [[14 Iulii]] [[2009]] usque ad [[22 Martii]] [[2018]]. Deputatus est [[parlamentum Italicum|parlamento Italico]] a die [[29 Aprilis]] [[2008]] usque ad [[13 Iulii]] [[2009]], sed senator Italicus die [[23 Martii]] [[2018]] creatus est. Dux factus est (titulo "secretarius") factionis suae [[15 Decembris|Idis decembris]] [[2013|anni 2013]].<ref>“[https://www.repubblica.it/politica/2013/12/07/news/lega_nord_il_giorno_delle_primarie_salvini_e_bossi_in_corsa_per_la_segreteria-72920286/ Matteo Salvini è il nuovo segretario della Lega Nord: "No all'Ue, è un gulag"]” in ''La Repubblica'' (7 Decembris 2013). {{Ling|Italice}}</ref> Recens autem negotiorum internorum minister est inde a [[Iunius|mense Iunio]] [[2018]] in prima [[Iosephus Conte|Iosephi Conte]] administratione<ref>“[https://tg24.sky.it/politica/2018/05/31/matteo-salvini-ministro-interno Matteo Salvini, il leader della Lega è il nuovo ministro dell’Interno]” in ''Sky TG24'' (31 Maii 2018). {{Ling|Italice}}</ref> atque minister [[commeatus]] et aedificiorum in rectione [[Georgia Melonia|Georgiae Meloniae]], a mense Octobris [[2022]].<ref>“[https://ilmanifesto.it/matteo-salvini-ministro-delle-infrastrutture-e-mobilita-sostenibili Matteo Salvini, ministro delle Infrastrutture e Mobilità Sostenibili]” in ''Il Manifesto'' (22 Octobris 2022). {{Ling|Italice}}</ref>
== Notae ==
<references />
== Bibliographia ==
[[Fasciculus:Delegazione Lega 2019 2 cropped.jpg|thumb|upright=1.75|[[Sergius Mattarella]] praeses Italiae (ad sinistram partem), delegatis [[Foedus Septemtrionale|Foederis]] Matthaeo Salvinio, [[Ricardus Molinari|Ricardo Molinari]], [[Maximilianus Romeo|Maximiliano Romeo]] die [[22 Augusti]] [[2019]] receptis.]]
* Angela Giuffrida, "[https://www.theguardian.com/politics/2019/may/16/matteo-salvini-the-far-right-zelig-of-italian-politics 'He wants power': how Salvini kept changing his message to reach his ultimate goal]" in ''[[The Guardian]]'' (16 Maii 2019)
* Alessandro Sala, "[https://www.corriere.it/politica/16_aprile_26/trump-incorona-salvini-1427cf18-0b7b-11e6-a8d3-4c904844517f.shtml E Trump incorona Salvini a Filadelfia: «Diventerai premier in Italia»]" in ''Corriere della Sera'' (26 Aprilis 2016)
== Nexus externi ==
{{Fontes biographici}}
{{CommuniaCat|Matteo Salvini|Matthaeum Salvini}}
{{Ministri rerum internarum Italici}}
{{Consilium Italicum Conte}}
{{Consilium Italicum Meloni}}
{{Ductores factionum Italici}}
{{Lifetime|1973||Salvini, Matthaeus}}
[[Categoria:Alumni Universitatis Mediolanensis]]
[[Categoria:Politici Italiae]]
[[Categoria:Foedus Septemtrionale]]
[[Categoria:Ministri rerum internarum]]
[[Categoria:Legati Parlamenti Europaei]]
byxnxuf5msh4vlz0pv8fx5vvrvfxcc3
Vicipaedia:Index paginarum cottidianarum/Promovendae
4
278018
4001887
3993605
2026-11-10T18:27:24Z
Grufo
64423
Nomen paginae mutatum est
4001887
wikitext
text/x-wiki
<noinclude>{{/Praefatio}}</noinclude>{{safesubst:Index paginarum quotidianarum
|##=<!-- ######################################################################
SCRIBE NOVAS PAGINAS HIC INFRA
Omnes paginae a te promotae *semper summae parti indicis* addendae sunt
(etiam quum commentationes antiquissimas inseras). Si plures paginas addis,
tibi suademus ut recentiores earum ante vetustiores disponas (ordo tamen haud
stricte tibi servandus est).
SYNTAXIS: Pagina // Descriptio // Imago
NOTA BENE: Paginae iam promotae non sunt delendae! Tantummodo adde paginas
novas hic subter, *nihil ex indice detrahens*.
NOTA BENE: Si currentem ordinem mutare vis, a te petimus ut recensionem vacuam
primum divulges.
############################################################ -->| promovendae =
Hortum habet insula // [[Carmen]] a [[Goliardia|discipulis vagantibus]] [[Latinitas medii aevi|Latine]] scriptum, sub numero XCIII in codice [[Carmina Burana|Carminum Buranorum]] servatum // Carmina Burana - Wheel of Fortune.JPG
Merobaudes // [[Poëta]] et dux militum Romanus originis [[Franci|Francae]] qui [[saeculum 5|saeculo V]] floruit // IMG 6427 - MI - Sant'Eustorgio - Cimitero paleocristiano - Vittorino esorcista + 3 nov 377 - Foto Giovanni Dall'Orto - 1-Mar-2007.jpg
Anni parte florida // [[Carmen]] a [[Goliardia|discipulis vagantibus]] [[Latinitas medii aevi|Latine]] scriptum, sub numero XCII in codice [[Carmina Burana|Carminum Buranorum]] servatum // Carmina Burana - Wheel of Fortune.JPG
Ioannes Polić Kamov // [[Poëta]], prosator atque [[scriptor]] dramaticus [[Croatia|Croaticus]], cuius opera ad primam modernitatem atque expressionismum pertinent // Janko polic kamov.jpg
Sacerdotes, mementote // [[Carmen]] a [[Goliardia|discipulis vagantibus]] [[Latinitas medii aevi|Latine]] scriptum, sub numero XCI in codice [[Carmina Burana|Carminum Buranorum]] servatum // Carmina Burana - Wheel of Fortune.JPG
Paulinus Petricordiensis // [[Poëta]] Latinus et [[hagiographia|hagiographus]] originis [[Gallia|Gallicae]] circa anno [[490]] mortuus // Manuscrit- Vita metrica Sancti Martini de Paulin de Périgueux; Vita metrica sancti Martini de Venance Fortunat; Visio Wettini de Haito et de Walahfrid Strabon; Revelatio Baronti monachi, etc..jpg
Exiit diluculo // [[Carmen]] a [[Goliardia|discipulis vagantibus]] [[Latinitas medii aevi|Latine]] scriptum, sub numero XC in codice [[Carmina Burana|Carminum Buranorum]] servatum // Carmina Burana - Wheel of Fortune.JPG
|?#=<!-- ######################################################################
NOLI HIC SUBTER SCRIBERE!
Partes hic subter *non sunt* manu recensendae. Quotienscumque hanc paginam
divulgabitur, nostrum mechanema ordinem sponte dabit.
########################################################################### -->
| 2026-01 =
Publius Cornelius Sylla
Ioël
Iosephus Grünwidl
Franciscus Joannes Bodfield Hooper
Hortus Aestivus
Marinus Anne Nicolaas Rovers
Ioël Mokyr
Petrus Howitt
Philippus Aghion
Antonius Rinaldi
Theodoricus Dahlenburg
Anscharius Saier
Aemilius Augustus Chartier
Doctor Zhivago (mythistoria)
Villa Comoedia et villa Tragoedia
Geometria (Cartesius)
Arbitrage (pellicula 2012)
Zohran Mamdani
Ecclesia Divinae Sapientiae (Patavium)
Lex Pompeia de provinciis
Villa Pawlowskensis
Abbo Sangermanensis
Aimoinus Sangermanensis
Psalmus 80
Genus cinematographicum
Ricardus Dehmel
Le Figaro
Ivan Vaisov
Ioannes Franciscus Thomas de Thomon
Edmundus Grimley Evans
Oranienbaumium (villa)
| 2026-02 =
Gewandhausorchester
Moles Petropolitana
Andreas Nelsons
Fabius Planciades Fulgentius
Turania (regio)
Gatschina (villa)
Ars Sinica
Symphonia quadragesmia prima (Mozart)
Coleopsis archaica
Gens Vibia
Psalterium (instrumentum)
Symphonia octava (Schubert)
Gaius Vibius Varus
Columna infamis
Olga (regina Graeciae)
Isadora (pellicula 1968)
Regnum Poloniae (1815–1915)
Dioecesis Aturensis et Aquae Augustae
Symphonia tertia Ludovici van Beethoven
Lingua insulata
Studium Op. 10, No. 12 (Chopin)
Nestor Сhronographus
Studia (Chopin)
Before Sunset (pellicula 2004)
Symphonia quarta (Čajkovskij)
Symphonia quinta (Čajkovskij)
Trezenzonius
Fidelio
| 2026-03 =
Hubertus Robert
Epistulae Paulinae
Impetus Civitatum Foederatarum in Venetiolam anni 2026
Congeminatio
Nigellus de Longo Campo
Tela araneorum
Eyes Wide Shut (pellicula 1999)
Requiem (Mozartus)
Lucilla Dumitrescu
Universitas Cantii
Manfredus (symphonia)
Bernardus Zamagna
Peer Gynt
Carolus Antonius Wetstenius
Arbor vitae crucifixae Jesu Christi
Liber chronicarum sive tribulationum ordinis Minorum
Divisio instrumentorum musicorum
Coriolani apertura
Egmont (Beethoven)
Salix arctica
Insula Sancti Laurentii
Fratercula cirrhata
arXiv
Laurentius Corvinus
Wozzeck
Opera Civica Sub Tiliis
Theombrotus Ambraciotes
Index Carminum Buranorum
Digitale operis indicatrum
Vitaminum B12
Psalmus 81
| 2026-04 =
Mos maiorum
Tannhauser (fabula melica)
Ranja Zafinifotsy
Kindertotenlieder
Nobilitas civica in Marca Pontificia
Der fliegende Holländer (melodrama)
Manus ferens munera
Cloacina
Tiberius Claudius Paulinus
Marmor Tauriniacum
Responde, qui tanta cupis
Marcus Aedinius Iulianus
Alphabetum Kaldeorum
Psalmus 82
Titus Sennius Sollemnis
Ecce torpet probitas
Publius Nigidius Figulus
Psalmus 83
Amaris stupens casibus
Navis Batava volans
Vhelinga
Fideyorus
Lingua Palatina
Dialecti Eiflenses
Xenocrates Aphrodisiensis
Alexander Trallianus
Hosidius Geta
Reactio nuclearis
Deuterium
Tritium
| 2026-05 =
The Night of the Hunter (pellicula 1955)
Defectio solis die 25 Februarii 1058 visa
Topologia classium punctorum
Lex municipalis Irnitana
Ibn Sahl
Florebat olim studium
Campus Martius (Petropolis)
Postquam nobilitas
Oblatio vitae
Licet eger cum egrotis
Sergius Kamenev
Ecce sonat in aperto
Guntur
In terra summus
Christophorus Zetterstrand
Procurans odium
Raphia
Invidus invidia
In laudem Iustini Minoris
O varium Fortune
Enheduanna
Celum, non animum
Spatium topologicum
Fortune plango vulnera
The Silence of the Lambs (pellicula 1991)
O Fortuna levis
Gulielmus Foege
Regnabo; regno; regnavi; sum sine regno
Starbucks
Fas et nefas ambulant
Sevir equitum Romanorum
| 2026-06 =
Est modus in verbis
Petrus Baptista Pizzaballa
Veritas veritatum
Pamphile (Apuleius)
Homo, quo vigeas vide!
Syrtis Maior
Vide, qui nosti litteras
Syrtis Minor
Flete flenda
The Green Years
Iudas gehennam meruit
Electronica usui domestico destinata
O Fortuna
Robertus Nannetensis
Iste mundus furibundus
Babylonokia
Vivere sub meta
Eliseus Peyre Ferry
Ad cor tuum revertere
Principium Machianum
Bonum est confidere
Reticulum (mathematica)
Laudat rite deum
Thomas Hall
In lacu miserie
Lohengrin (drama musicum)
Dum iuventus floruit
Lycanthropus
Vite perdite
Cum dilecti
| 2026-07 =
Cur homo torquetur
The Keys of the Kingdom
Non te lusisse pudeat
Epistolae Abaelardi et Heloisae
Deduc Sion uberrimas
Epistolae duorum amantium
Magnus, maior, maximus
Crónica del Perú
Nulli beneficium
The Valorous Years
In Gedeonis area
Nathan Futerfas
Doctrinae verba paucis
Matthias Sagmeister
In huius mundi patria
Cellulosa
In huius mundi domo
Franz (pellicula 2025)
Cum vadis ad altare
Venenum ornithorhynchi
Quicquid habes meriti
Thyminum
Propter Sion non tacebo
Ruby (lingua programmationis)
Utar contra vitia
Smalltalk
Roma, tue mentis oblita sanitate
Uracilum
In illo tempore
Ioannes Rouaud
Roma tenens morem
| 2026-08 =
Sermo Variscus
Fides cum Ydolatria
De origine actibusque Romanorum (Iordanes)
Crucifigat omnes
Dialectus Lusatica Superior
Curritur ad vocem
Dialecti Thuringico-Altosaxonicae
Quod spiritu David precinuit
Dialectus Metalliferomontana
Horstu, uriunt, den wahter an der cinne
Petrus Sabatier
Tonat evangelica clara vox in mundo
Ricardus Bradley
Heu, voce flebili cogor enarrare
Lucius Roselli
Debacchatur mundus pomo
Abbatia Sancti Germani a Pratis
Imperator rex Grecorum
Nouvelle Vague (pellicula 2025)
Nomen a solemnibus
Tempus Passionis
Anno Christi incarnationis
Constantinus Vergilius Gheorghiu
Passeres illos, qui transmigrant supra montes
Iosephus Haslinger
Omne genus demoniorum
Hadrianus (cardinalis S. Chrysogoni)
Amara tanta tyri
Küchenmeisterei
Ianus annum circinat
Nichols (Connecticuta)
| 2026-09 =
Bruma, veris emula
Requiem (Fauré)
Iam ver oritur
Saeptum Civitatis Montis Woosterani
Ecce, chorus virginum
Ecclesia Sanctae Theresiae (Trumbull, Connecticuta)
Captus amore gravi
Yoxinobus Xadaquedonus
Cupido mentem gyrat
Nicomachus Flavianus iunior
Siquem Pieridum ditavit contio
Canon missae
Dum Diane vitrea
Canon Missae pontificalis
Olim sudor Herculis
À bout de souffle (pellicula 1960)
Prima Cleonei tolerata
Sergius Gredescul
Quocumque more motu
The Dictionary (Elyot)
Acteon, Lampos, Erythreus et Philogeus
Contra Symmachum
A globo veteri
Tractatus de salis cathartici amari natura
Saturni sidus lividum
Laudes (Psalmi)
Estas in exilium
Prima
Estatis florigero tempore
Officium capituli
| 2026-10 =
Axe Phebus aureo
Laudes (liturgia)
Grates ago Veneri
Albania (Caucasus)
Clauso Cronos
Recueil d'expériences et observations
Letabundus rediit
Flavius Orestes
Omittamus studia
Mizzumus Cauachius
Dum caupona verterem
Fucuscima Masanori
Si linguis angelicis
Lingua Harthica Superior
Anni novi rediit novitas
Superpelliceum
Estivali sub fervore
Sarrocium
Estivali gaudio
Why Nations Fail
Solis iubar nituit
Hiroshima, mon amour (pellicula 1959)
Frigus hinc est horridum
Rostroconchia
Sevit aure spiritus
Valva (conchae)
Dum prius inculta
Saepes dingonum
Veris dulcis in tempore (CB 85)
Saepes contra cuniculos
Non contrecto quam affecto
| 2026-11 =
Petrus Zittaviensis
Amor tenet omnia
Elisabetha Bohemiae
Amor habet superos
Ianus Lernutius
Iove cum Mercurio
Methodus Interlinguae
Nos duo boni
Naucellius
|tabularium={{safesubst:#invoke:params|self}}|labens=20261110|longevitas=7|1={{{1|}}}}}<noinclude>{{/Postfatio}}
[[Categoria:Officia periodica Vicipaediae]]
[[Categoria:Pagina prima]]
</noinclude>
hd654k5pkrx24img75aspkxf38mx83t
Leverkusium
0
279695
4002000
3955550
2026-11-11T10:56:41Z
InternetArchiveBot
139091
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7)
4002000
wikitext
text/x-wiki
{{Latinitas|-2}}
{{Capsa urbis Vicidatorum}}
[[Fasciculus:LEV Rathaus Galerie 2010.jpg|thumb|Curia urbis et porticus mercatorius]]
{{res|Leverkusium}}<ref name="Egli 1893">Egli, J. J. (1893). ''Nomina Geographica: Sprach- und Sacherklärung von 42000 Geographischen Namen aller Erdräume''. [[Lipsia]]e: Friedrich Brandstetter.</ref> (Theodisce ''Leverkusen'') est urbs [[Germania|Germanica]] prope [[Colonia Agrippina|Coloniam Agrippinam]] ad [[Rhenus|Rhenum]] iacens, circiter 160 000 incolarum.
Leverkusium die 1 Aprilis 1930 conditum est e coniunctione communium ''Wiesdorf'', ''Schlebusch'', ''Steinbüchel'', ac ''Rheindorf''.<ref>Bernardus Steinacker: ''Leverkusen Stadt an Rhein und Wupper''. edition 1 anno 1987, Steinacker’sche Verlagsbuchhandlung, Leverkusen. ISBN 3-9801588-0-2</ref> Nomen urbis novae erat nomen vici operarium anno 1861 conditi a {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Carolus Leverkus|Carolo Leverkus|de|qid=Q98459}} eius ultramarini synthetici fabricam servandi. Huic vico Leverkus nomen sedis hereditariae gentis suae dederat: villae Leverkusium apud [[Remscheidium]].<ref>[http://www.rheinische-geschichte.lvr.de/Persoenlichkeiten/carl-leverkus/DE-2086/lido/57c94078da7448.71917790 Portal Rheinische Geschichte: Carl Leverkus].</ref> Anno 1975 etiam ''Opladen'', ''Neukirchen'' et ''Hitdorf'' urbi adiuncti sunt.<ref>[https://recht.nrw.de/lmi/owa/br_bes_text?anw_nr=2&gld_nr=2&ugl_nr=2020&bes_id=4054&aufgehoben=N&menu=1&sg=0 Köln-Gesetz].</ref>
Fabrica Caroli Leverkus serius a [[Bayer AG]] empta est, quae hodie sedem suam Leverkusii habet et oeconomiae urbis maximissime interest.
Praeclara est societas pedilusoria Leverkusensis in [[Bundesliga (Germanica)|Bundesliga]], [[Bayer 04 Leverkusen]].
== Pinacotheca ==
<gallery>
Fasciculus:Lev historisch 2007.png|Tabula geographica urbis Leverkusii
Fasciculus:Bayer-Kreuz.jpg|Crux Bayer
Fasciculus:Wuppermuendung-20040412.jpg|Ostium [[Wippera|Vipperae]] in Rhenum
Fasciculus:Villa-roemer.jpg|''Villa Römer''
</gallery>
== Nexus externi ==
{{CommuniaCat}}
{{Fontes geographici}}
* [https://web.archive.org/web/20220412111336/https://www.leverkusen.de/ Situs urbis proprius]
== Notae ==
<references />
{{Panorama
|image = Fasciculus:Panorama Leverkusen-Wiesdorf1.jpg
|height = 230
|width =
|alt =
|caption = Aspectus partis ''Wiesdorf'' urbis Leverkusii de sinistra ad dextram: pons autoviae A1 trans Rhenum, hortus ''Neuland-Park'', habitationes, fabrica ''Bayer AG''.
|dir =
}}
{{CirculiRSV}}
[[Categoria:Urbes Rhenaniae Septentrionalis-Vestfaliae]]
lu0qbl8umnofsqd3mfknw9lkqpzqcoe
Guaninum
0
282207
4001838
3998387
2026-11-10T13:17:44Z
InternetArchiveBot
139091
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7)
4001838
wikitext
text/x-wiki
{| class="wikitable floatright"
|+ '''Guaninum'''
|-
| style="text-align: center" colspan="2" | [[Fasciculus:Guanin.svg|200px| Guaninum]]
|-
| style="text-align: center" colspan="2" | [[Fasciculus:Guanine-3D-balls.png|200px| Guaninum]]
|-
! colspan="2" | Cognitores
|-
| style="font-size: 85%" | ''[[ChemSpider]]'' || style="font-size: 85%" | [http://www.chemspider.com/Chemical-Structure.744.html 744]
|-
| style="font-size: 85%" | [[DrugBank]] || style="font-size: 85%" | [https://web.archive.org/web/20170705235050/https://www.drugbank.ca/drugs/DB02377 DB02377]
|-
| style="font-size: 85%" | [[PubChem]] || style="font-size: 85%" | [https://pubchem.ncbi.nlm.nih.gov/compound/135398634 135398634]
|-
! colspan="2" | Natura chemica
|-
| style="font-size: 85%" | [[Formula chemica|Formula summarum]] || style="font-size: 85%" | {{chem|C|5|H|5|N|5|O}}
|-
| style="font-size: 85%" | [[Massa molaris]] || style="font-size: 85%" | 151.13 g/mol
|-
|}
'''Guaninum''' vel '''guaninium''' (nota G) est [[basis nucleici acidi]] ("nucleobasis") et simul unum basium quinque formationis [[acidum nucleicum|acidorum nucleicorum]] [[ADN]] et [[ARN]] in [[organismus|organismis]].
== Natura guanini ==
=== Natura chemia ===
Nomen [[IUPAC]] est 2-amino-1,9-dihydro-6H-[[purinum|purino]]-6-onum.
<gallery>
Fasciculus:Desoxyguanosin.svg|Deoxyguanosinum, intra [[ADN]]
Fasciculus:Guanosin.svg|Guanosinum, intra [[ARN]]
Fasciculus:Guannum2.svg|Guaninum cum vinculis tribus.
Fasciculus:Cytonum2.svg|[[Cytosinum]] etiam cum vinculis tribus.
</gallery>
=== Natura physiologica ===
Intra [[ADN]], guanin [[nucleosidum]] ''deoxy-guanosinum'' vincula chemica tria cum basi [[cytosinum|cytosini]] format.
{{NexInt}}
* [[ADN]]
* [[Cytosinum]]
* [[Morbus Huntington]]
== Nexus externi ==
* ''study.com'' de [https://study.com/academy/lesson/guanine-structure-definition-quiz.html guanino]. {{Ling|Anglice}}
* [https://web.archive.org/web/20260613054316/https://www.aquaportail.com/dictionnaire/definition/3553/guanine Aquaportail]
* [https://www.britannica.com/science/guanine Britannica]
{{chem-stipula}}
[[Categoria:Nucleobases]]
[[Categoria:Purina]]
jm2pixdjwgrg5z2bf3zanspi3a9hlef
Yoshihide Suga
0
291349
4001960
3709841
2026-11-11T07:55:10Z
~2026-58674-06
217304
Formae Latinae praenominis
4001960
wikitext
text/x-wiki
{{Movenda|Ioshihida Suga}}
{{Capsa hominis Vicidata}}
'''Ioshihida Suga''' (-ae, ''m.''),<ref>"Fūmiō Kīshida, quī in locum Iōshīhīdae Sūgae modo successit et diē Lūnae summus factus est Iāpōnum magistrātus, statim rogāvit ut mēnse exeunte nova comitia indīcerentur"; [https://nuntiilatini.com/2021/10/08/die-octavo-mensis-octobris/ Diē octāvō mēnsis Octōbris], ''Nuntii Latini'', [[Bellinghamia|Bellinghamiae]], [[Occidentalis Universitas Vasintoniensis]], 8 Octobris 2021.</ref> vel '''Ioshihide''',<ref>"Iōshīhīdē Sūga, secretārius administrōrum cōnsiliī"; [https://nuntiilatini.com/2020/10/06/die-sexto-mensis-octobris/ Diē sextō mēnsis Octōbris], ''Nuntii Latini'', [[Bellinghamia|Bellinghamiae]], [[Occidentalis Universitas Vasintoniensis]], 6 Octobris 2020.</ref> seu litteris Iaponicis 菅義偉 ''Suga Yoshihide'' (ad [[Yuzawa]] praefecturae [[Akita (praefectura)|Akita]] natus die [[6 Decembris]] [[1948]]), alumnus universitatum [[Universitas Hosei|Hosei]], est [[politicus]] [[Iaponia]]e.
[[Primus minister]] Iaponiae factus est ab die [[16 Septembris]] [[2020]] post [[Scinzus Abe|Scinzum Abe]].
== Notae ==
<references/>
== Bibliographia ==
* Justin McCurry, "[https://www.theguardian.com/world/2020/sep/14/yoshihide-suga-to-be-japan-prime-minister-after-winning-party-vote Yoshihide Suga to be Japan's prime minister after winning party vote]" in ''[[The Guardian]]'' (14 Septembris 2020)
== Nexus externi ==
{{CommuniaCat|Yoshihide Suga|Ioshihidam Sugam}}
{{Fontes biographici}}
* [https://www.sugayoshihide.gr.jp/l Situs Iaponice scriptus officialis]{{Nexus deficitur|date=October 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
{{Primi ministri Iaponiae}}
{{bio-stipula}}
{{DEFAULTSORT:Suga, Yoshihide}}
[[Categoria:Nati 1948]]
[[Categoria:Homines vivi]]
[[Categoria:Alumni Universitatis Hosei]]
[[Categoria:Politici Iaponiae]]
3xe6odj5tmrhbm1thw9bcgxej1bxar3
Gulielmus Rowan Hamilton
0
291574
4001845
3938283
2026-11-10T13:52:03Z
InternetArchiveBot
139091
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7)
4001845
wikitext
text/x-wiki
[[Fasciculus:William Rowan Hamilton portrait oval combined.png|thumb|upright=0.8|Gulielmus Rowan Hamilton eques.]]
'''Gulielmus Rowan Hamilton''' [[eques]] ([[Dublinum|Dublini]] natus [[3 Augusti]] [[1805]]; ibidem mortuus [[2 Septembris]] [[1865]]<ref>{{cite web|title=Sir William Rowan Hamilton (1805–1865) |orig-year=1916 |date=10 Aprilis [[2015]] |series=Historical Mathematics Monographs |author-first=Alexander |author-last=Macfarlane |website=Project Euclid |department=Cornell University Library |publisher=Cornell University |place=Ithacae Novi Eboraci |url=https://projecteuclid.org/download/pdf_1/euclid.chmm/1428680554}}: PDF capituli in Alexander Macfarlane, ''Lectures on ten British mathematicians of the nineteenth century'' (Novi Eboraci: John Wiley & Sons, 1916), 34–49.</ref>) fuit [[mathematicus]], [[professor]] [[astronomia]]e Andrewsianus apud [[Collegium Trinitatis iuxta Dublinum]], et regalis [[astronomus]] [[Hibernia]]e. Operam ambabus mathematicae purae et mathematicae pro [[physica]] dedit. [[Inventio|Inventa]] magni momenti in [[optica]], [[mechanica classica]], [[algebra]]que fecit. Quamquam [[physicus]] non erat (se quidem mathematicum aestimabat purum), eius opera gravissima in [[historia]] physicae sunt, praecipue eius correctio [[mechanica Newtoniana|mechanicae Newtonianae]], nunc [[mechanica Hamiltoniana]] appellata. Quod opus fundamentis in hodiernis [[theoria]]rum classicarum investigationibus prodest, ut in [[electromagnetismus|electromagnetismo]] atque in evolutione [[mechanica quantica|mechanicae quanticae]]. In mathematica pura, [[numerus quaternus|numeris quaterniis]] [[inventio|inventis]] et [[matrix (mathematica)|matrice]] inventa innotuit.
==Opera==
[[Fasciculus:William Rowan Hamilton Plaque - geograph.org.uk - 347941.jpg|thumb|[[Monumentum]] Hamiltonianum in ponte Broom Dublini: "Hic praeteriens die sexto decimo Octobris 1843, Gulielmus Rowan Hamilton [[eques]], ingenio fulgente, primam [[multiplicatio]]nis quaterniontum formulam invenit <math>\,i^2 = j^2 = k^2 = i j k = - 1</math>."<ref>[[Anglice]] "Here as he walked by on the 16th of October 1843, Sir William Rowan Hamilton in a flash of genius discovered the fundamental formula for quaternion multiplication."</ref>]]
*Hamilton, W. R. [[1833]]. [https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=uiug.30112084960829&view=1up&seq=84 "Introductory Lecture on Astronomy."] ''Dublin University Review and Quarterly Magazine'' (Dublini: Trinity College), 1.
*Hamilton, Sir W. R. [[1853]]. [https://archive.org/details/lecturesonquater00hami ''Lectures on Quaternions.''] Dublini: Hodges and Smith.
*Hamilton, Sir W. R. [[1866]]. [https://archive.org/details/elementsquaterni00hamirich ''Elements of Quaternions,]'' ed. W. E. Hamilton. Londinii: Longmans, Green, & Co.
*Wilkins, David R. [https://www.maths.tcd.ie/pub/HistMath/People/Hamilton/Papers.html "Sir William Rowan Hamilton (1805–1865): Mathematical Papers."]
==Notae==
<references/>
==Bibliographia==
*Bedford, A. [[1985]]. ''Hamilton's principle in continuum mechanics.'' Bostoniae: Pitman Advanced Publishing Program. ISBN 0273087304.
*Chow, Tai L. [[2013]]. "Chaper 5: Hamilton Formulation of Mechanics: Description of Motion in Phase Spaces." In ''Classical Mechanics.'' CRC Press, ISBN 9781466569980.
*Graves, Robert Perceval. [[1975]]. ''Life of Sir William Rowan Hamilton.'' 3 vol (1882, 1885, 1889). Novi Eboraci: Arno Press. ISBN 0405065949.
*Hamilton, William Rowan. [[1899]], [[1901]]. ''Elements of quaternions.'' 2 vol., ed. Charles Jasper Joly. Londinii et Novi Eboraci: Longmans, Green, and Co.
*Hankins, Thomas L. [[1980]]. ''Sir William Rowan Hamilton.'' Baltimorae: The Johns Hopkins University Press. ISBN 978-0-8018-2203-2.
*Lambek, J. [[1995]]. "If Hamilton had prevailed: quaternions in physics." ''Mathematical Intelligencer'' 17 (4): 7–15.
*McGovern, Iggy. [[2013]]. ''A mystic dream of 4: a sonnet sequence based on the life of William Rowan Hamilton.'' Dublini: Quaternia Press. ISBN 9780992629403, ISBN 9780992629410.
*O'Donnell, Seán. [[1983]]. ''William Rowan Hamilton: portrait of a prodigy.'' Dublini: Boole Press. ISBN 0906783062.
*Synge, J. L. [[1937]]. ''Geometrical optics: an introduction to Hamilton's Method.'' Cantabrigiae: Cambridge University Press.
*Synge, J. L. [[1944]]. "The life and early work of Sir William Rowan Hamilton." ''Scripta Mathematica'' 10: 13–24.
==Nexus externi==
{{CommuniaCat|William Rowan Hamilton|Gulielmum Rowan Hamilton equitem}}
{{Wikiquote|William Rowan Hamilton|Gulielmum Rowan Hamilton equitem}}
{{Fontes biographici}}
*Haefner, Cheryl. [[2003]]. [https://web.archive.org/web/20030814154355/http://www.engr.iupui.edu/~orr/webpages/cpt120/mathbios/hamil.htm "Sir William Rowan Hamilton."]
*[http://www.hamilton.ie Hamilton Institute.]
*[https://web.archive.org/web/20151231173230/http://www.hamilton.tcd.ie/ The Hamilton Mathematics Institute, Trinity College Dublin.]
*[http://www.hamilton-trust.org.uk/ Hamilton Trust.]
*[https://web.archive.org/web/20130616062320/http://www.hamilton2005.ie/ ''The Hamilton year 2005.'']
*[https://web.archive.org/web/20090311004837/http://physicsworld.com/cws/article/print/22749 De vita Hamiltoniana.]
*Wilkins, David R. [https://web.archive.org/web/20210126050358/http://www.maths.tcd.ie/pub/HistMath/People/Hamilton/ "Sir William Rowan Hamilton."] School of Mathematics, Trinity College, Dublin.
*[http://scienceworld.wolfram.com/biography/HamiltonWilliamRowan.html "William Rowan Hamilton."] Wolfram Research.
{{Lifetime|1805|1865|Hamilton, Gulielmus Rowan}}
[[Categoria:Alumni Collegii Trinitatis iuxta Dublinum]]
[[Categoria:Anglicani]]
[[Categoria:Astronomi Hiberniae]]
[[Categoria:Auctores Anglici]]
[[Categoria:Electromagnetismus]]
[[Categoria:Equites]]
[[Categoria:Eruditi Hiberniae]]
[[Categoria:Gulielmus Rowan Hamilton| ]]
[[Categoria:Incolae Hiberniae]]
[[Categoria:Logici]]
[[Categoria:Mathematici Hiberniae]]
[[Categoria:Optica]]
[[Categoria:Physici Britanniae]]
[[Categoria:Physici Hiberniae]]
[[Categoria:Scriptores Hiberniae]]
[[Categoria:Socii Academiae Scientiarum Borussicae]]
[[Categoria:Socii Academiae Artium et Scientiarum Americanae]]
{{Myrias|Homines}}
t9uydp2ypgztiizpgvthpf4iq8gapmd
Madame
0
295665
4001968
3966937
2026-11-11T08:23:21Z
~2026-58674-06
217304
4001968
wikitext
text/x-wiki
{{Capsa hominis Vicidatorum}}
{{res|Madame}}, alias {{res|Francisca Calearo}}, vulgo ''Francesca Calearo'' (nata [[Vicetia|Vicetiae]] die [[16 Ianuarii]] [[2002]]), est cantrix atque [[Recitatio rapiana|recitatrix rapiana]] [[Italia|Italica]]. ''[[Sciccherie]]'' carmine ex anno 2018 innotuit, [[Feriae Villae Matutiae|Festivali Villae Matutiae]] anno 2021 ''[[Voce]]'' carmen cantans interfuit,<ref>"[https://www.ansa.it/sanremo_2021/notizie/artisti/2021/02/27/madame-a-sanremo-con-voce-e-rap-della-rockstar-celentano_5481a60b-a3e3-4dd5-b2e0-a2a7e842d51f.html Madame, a Sanremo con Voce e rap della rockstar Celentano]", in ''ANSA,'' 27 Februarii 2021. {{Ling|Italice}}</ref> et denuo anno 2023 cum carmine ''[[Il bene nel male]]''.<ref>"[https://tg24.sky.it/spettacolo/musica/approfondimenti/madame-sanremo-2023-testo-canzone-il-bene-nel-male Sanremo 2023, Madame con Il bene nel male. Il testo della canzone]", in ''Sky TG24,'' 8 Februarii 2023. {{Ling|Italice}}</ref> Cum [[Angelina Mango]] scripsit textum carminis ''[[La noia]]'', quae editionem anni 2024 Feriarum Villae Matutiae vicit.<ref>"[https://www.vicenzatoday.it/attualita/festival-di-sanremo-vince-angelina-mango-e-anche-madame.html Festival di Sanremo, vince Angelina Mango... e anche Madame]", in ''VicenzaToday,'' 11 Februarii 2024. {{Ling|Italice}}</ref>
== Vita privata ==
Studuit [[Vicetia|Vicetiae]], apud [[Lyceum (schola)|lyceum]] scientiarum humanarum [[Iosephus Fogazzaro|Iosepho Fogazzaro]] dicatum, ubi amicitiam fecit cum cantore [[Sangiovanni]] (vere Ioannes Petrus Damian).<ref>"[https://tv.fanpage.it/sangiovanni-e-madame-come-si-sono-conosciuti-e-che-rapporto-hanno-oggi/ Sangiovanni e Madame: come si sono conosciuti e che rapporto hanno oggi]", in ''Fanpage.it,'' 14 Aprilis 2021. {{Ling|Italice}}</ref> Vicetiae etiam [[Suorum carminum actor|auctorem suorum carminum]] [[Ioannes Maria Volpato|Ioannem Mariam Volpato]] (seu simpliciter Ioannes Maria) cognovit.<ref>"[https://www.cosmopolitan.com/it/lifestyle/musica/a45942707/gianmaria-madame-io-ti-conosco-testo-canzone/ Gianmaria con Madame in "Io ti conosco": «Per lei provo cose uniche»]", in ''Cosmopolitan Italia,'' 25 Novembris 2023. {{Ling|Italice}}</ref>
Ea se [[bisexualitas|bisexualem]] in conloquio interrogatorio concessa, secundum [[diarium]] ''[[La Repubblica|Repubblica]].''<ref>{{cite web|url=https://www.repubblica.it/dossier/spettacoli/sanremo-2021/2021/03/04/news/sanremo_2021_madame-290364346/|title=Sanremo 2021, Madame: "Il pudore è solo chiusura mentale I piedi nudi? Per comodità”|author=Silvia Fumarola|date=2021-03-04|accessdate=5 Martii 2021}} in ''[[Corriere della Sera]]''. {{Ling|Italice}}</ref>
== Agnitiones ==
* [[Feriae Villae Matutiae]] anno 2021:
** Praemium Lunezia pro virtute musica litteralique cum suo carmine ''"Voce"''
** Praemium Sergio Bardotti dicatum pro optimo scripto cum suo carmine ''"Voce"''.
*Feriae Villae Matutiae anno 2024: Praemium Ioanni Carolo Bigazzi dicatum pro optima musica cum carmine ''La noia'' [[Angelina Mango|Angelinae Mango]]
== Opera sua ==
[[Fasciculus:Madame during an interview for Radio Bruno in 2021.png|thumb|Madame (2021)]]
=== Alba ===
* 2021 - ''Madame''
* 2023 - ''L'amore''
* 2026 - ''Disincanto''
=== Carmina ===
==== Ut prima artifex ====
* 2018 – ''Anna''
* 2018 – ''Sciccherie''
* 2019 – ''17''
* 2019 – ''La promessa dell'anno''
* 2020 – ''Baby''
* 2020 – ''Sentimi''
* 2020 – ''Spaccato'' <small>(cum Don Joe et Dani Faiv)</small>
* 2020 – ''Nuove strade'' <small>(cum Ernia, Gaia, Samurai Jay et Rkomi)</small>
* 2020 – ''Clito''
* 2021 – ''Il mio amico'' <small>(cum Fabri Fibra)</small>
* 2021 – ''Voce''
* 2021 – ''Marea''
* 2022 – ''L'eccezione''
* 2023 – ''Il bene nel male''
* 2023 – ''Aranciata''
* 2026 – ''Disincanto''
* 2026 – ''OK''
* 2026 – ''Rosso come il fango''
* 2026 – ''M'ama non m'ama''
==== Ut hospita artifex ====
* 2019 – ''Mira'' <small>(Ensi cum Madame)</small>
* 2020 – ''Fck U'' <small>(Psicologi cum Madame)</small>
* 2020 – ''Defuera'' <small>(DRD cum Ghali, Madame et Marracash)</small>
* 2020 – ''Euforia'' <small>(Chris Nolan cum Tedua, Madame, Aiello et Birthh)</small>
* 2021 – ''La strega nel frutteto'' <small>(Sick Luke et Chiello cum Madame)</small>
* 2021 – ''Perso nel buio'' <small>(Sangiovanni cum Madame)</small>
* 2022 - ''Mi fiderò'' <small>(Marcus Mengoni cum Madame)</small>
* 2022 – ''Pare'' <small>(Ghali cum Madame)</small>
* 2022 – ''Caos'' <small>(Fabri Fibra et Lazza cum Madame)</small>
* 2026 – ''Amica'' <small>(Annalisa cum Madame)</small>
=== Auxilia ===
* 2019 – ''.Rosso'' <small>(cum Night Skinny et Rkomi)</small>
* 2019 – ''Madame - L'anima'' <small>(cum Marracash)</small>
* 2020 – ''Fuoriluogo'' <small>(cum Ernia)</small>
* 2020 – ''Weekend'' <small>(cum Slait, Lazza et Massimo Pericolo)</small>
* 2020 – ''Alibi'' <small>(cum Mecna)</small>
* 2020 – ''Non è vero niente'' <small>(Negramaro cum Madame)</small>
* 2021 – ''Acqua'' <small>(cum Mace et Rkomi)</small>
* 2021 – ''Tu mi hai capito'' <small>(cum Sfera Ebbasta)</small>
* 2023 – ''Too Late'' <small>(Nitro cum Madame)</small>
* 2023 – ''Io ti conosco'' <small>(Ioannes Maria cum Madame)</small>
* 2024 – ''Ho fatto un sogno'' <small>(cum Tananai et Rose Villain)</small>
* 2026 – ''Volevo capire'' <small>(cum Marracash)</small>
== Notae ==
<references />
== Nexus externus==
{{CommuniaCat|Madame (singer)|Madame}}{{Lifetime|2002||Madame}}
[[Categoria:Cantores Italiae]]
[[Categoria:LGBT]]
[[Categoria:Rapiani]]
[[Categoria:Provincia Vicetina]]
pmybgn8pxcbg7b1fgr6jvltc7y9lov8
Hermon
0
297048
4001944
3945941
2026-11-11T04:29:31Z
Bartholomite
116968
capsa
4001944
wikitext
text/x-wiki
{{Capsa montis Vicidatorum}}
[[Fasciculus:Brechat ram mt hermon.JPG|thumb|Mons Hermon et Breihat Ram]]
[[Fasciculus:Hermon.jpg|thumb|Regio [[ars athletica|artis athleticae]] hiemalis in monte Hermon]]
'''Hermon''' ([[Hebraice]] הַר חֶרְמוֹן = har Ḥermon; [[Arabice]] جبل الشيخ = ǧabal aš-šaiḫ) est mons 2814 metrorum altus in [[Asia occidentalis|Asia occidentali]] in finibus inter [[Libanus|Libanum]], [[Israël]] et [[Syria]]m situs. Cacumen altissimus est mons Syriae. <ref>[https://web.archive.org/web/20210203054123/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/syria/#geography The World Factbook], visum die 11.06.2021 (Anglice)</ref> In clivo austro-occidentali - opinione quidem Israelitica - est locus civitatis Israelis altissimus (altitudo: 2224 m).<ref>[https://mfa.gov.il/MFA/AboutIsrael/Spotlight/Pages/Israel-at-65-A-statistical-glimpse.aspx Israel at 65: A statistical glimpse] (Anglice), visum die 11.06.2021</ref>
== Hermon in Bibliis ==
Mons septentrionalis [[Regnum Israel|Regni Israel]] finis fuisse traditur; secundum [[Liber I Paralipomenon|Librum I Paralipomenon]] 5,23 „filii quoque dimidiae tribus Manasse possederunt terram a Basan usque Baalhermon et Sanir et montem Hermon". Etiam in [[Liber Iosue|Libro Iosue]] mons Hermon saepius inter terras occupatas memoratur (Ios 11,17; 12,1; 13,5).
Im [[Novum Testamentum|Novo Testamento]] montis Hermonis nulla fit mentio. Ut [[evangelium|evangelia]] autem narrant, [[Iesus]] in urbe [[Caesarea Philippi]] in imis montis radicibus sita moratus est ([[Evangelium secundum Marcum|Mc]] 8,27ss. et loci paralleli).
==Utilitas pro Israele ==
* Utilitas militaris: Usque ad [[bellum sex dierum]] [[1967]] pars austro-occidentalis montis Hermonis ad Syriam pertinuit; die 10 Iunii 1967 fines una cum [[Gaulanitis|Gaulanitide]] ab Israel occupati et die 14 Decembri 1981 vindicati sunt. In monte, ex quo latas regiones Syriae occidentalis observari possunt, sunt stationes exercitus Israelitici. Sub ipso monte est "Hermon Hotel", castra in orbe terrarum altissima [[Nationes Unitae|Nationum Unitarum]], quae a militibus gregis UNDOF (United Nations Disengagement Observer Force) ooccupata sunt.
*Receptaculum aquae potabilis: Israel magnam aquae potabilis partem ex [[Iordanis|Iordane]] sumit, cuius fontes in monte Hermone sunt.
*Regio artis athleticae hiemalis: Ob magnam nivis copiam in regionibus altioribus athletae etiam [[narta|nartis]] uti possunt. Inde a Madschdal Schams in septentrionem versus parva artis athleticae hiemalis regio nomine Hermon ski resort in altitudine inter 1600 et 2040 m constituta est.
== Notae ==
<references/>
== Nexus externi ==
{{CommuniaCat|Mount Hermon|montem Hermonem}}
[[Categoria:Montes Syriae]]
[[Categoria:Montes Libani]]
[[Categoria:Montes Israelis]]
[[Categoria:Loci Biblici]]
[[Categoria:Loci ludorum hiemalium]]
ifxcuwwv0h4be06t596m9g79f4mrts0
Mauna Loa
0
297416
4001943
3821904
2026-11-11T03:25:37Z
Bartholomite
116968
4001943
wikitext
text/x-wiki
{{coord|19|28|46|N|155|36|10|W|type:mountain_region:US_scale:100000|format=dms|display=title}}
{{Capsa montis Vicidatorum}}
[[Fasciculus:Mauna Loa Volcano.jpg|thumb|Despectus in Mauna Loa ex [[aer]]e. [[Hualālai]] [[mons]] in abscedentiis videtur.]]
[[Fasciculus:mauna loa from hilo bay.JPG|thumb|Conspectus in Maunam Loam ex Sinu Hiloensi, Decembri 2017.]]
'''Mauna Loa''' ([[lingua Havaiana|Havaianice]], [[IPA]] /mɐwnə ˈlowə/ '[[mons]] [[longitudo|longus]]'<ref>United States Geological Survey, [https://web.archive.org/web/20150809235450/http://hvo.wr.usgs.gov/maunaloa/ "Mauna Loa: Earth's Largest Volcano,"] 2 Februarii 2006.</ref>) est unus e quinque [[mons ignifer|montibus igniferis]] qui [[Havaii (insula)|Magnam Insulam]] in [[insula|insulis]] [[Havaii (civitas)|Havaianis]], [[Civitatum Foederatarum civitas|civitate]] [[Civitates Foederatae|Civitatum Foederatarum]] in [[Oceanus Pacificus|Oceano Pacifico]] [[septentrio]]nali sitis, constituunt. Qui mons, ambobus [[massa]] et [[capacitas et volumen|volumine]] maximus [[tellus|telluris]] [[vulcanismus|vulcanus]] [[subaerius]], maximus quidem telluris mons ignifer saepe appellatur, solum [[Tamu]] [[planities|planitie]] submarina minor.<ref>Howard 2013.</ref><ref>Sager et al. 2013.</ref> Mauna Loa est activus [[mons ignifer scutiformis]], cui sunt clivi aliquantulum lenes, et cuius [[capacitas et volumen|volumen]] 75 000 fere [[chiliometrum|chiliometrorum]] [[cubus|cubicorum]] aestimatur,<ref>{{cite conference|last=Kaye|first=G. D.|title=Using GIS to estimate the total volume of Mauna Loa Volcano, Hawaii | url=http://gsa.confex.com/gsa/2002CD/finalprogram/abstract_34712.htm|work=98th Annual Meeting|conference=Geological Society of America|year=[[2002]]|access-date=5 Augusti 2007|archive-url=https://web.archive.org/web/20090125194545/http://gsa.confex.com/gsa/2002CD/finalprogram/abstract_34712.htm|archive-date=2009-01-25|url-status=dead}}.</ref> quamquam eius culmen est [[Mauna Kea]], monte proximo, 38 fere [[metrum|metra]] inferius.<ref name=maunakea>{{cite web|title=Mauna Kea|url=http://www.ngs.noaa.gov/cgi-bin/ds_mark.prl?PidBox=TU2314|work=NGS Station Datasheet|publisher=United States National Geodetic Survey|access-date=15 Februarii 2019}}.</ref> Eruptiones [[lava]]e ex Mauna Loa [[silica]] plerumque carent, fluidissimae sunt, et non explosivae esse solent.
Mauna Loa ut videtur saltem 700 000 [[annus|annorum]] erupit, et super [[maris aequor]] abhinc annorum 400 000 fere fortasse emersit. Antiquissima [[saxum|saxa]] nota 200 000 annorum non sunt antiquiora.<ref>{{cite web | url = http://hvo.wr.usgs.gov/maunaloa/ | title = Mauna Loa: Earth's Largest Volcano | date = 2 Februarii [[2006]] | access-date = 28 Iulii 2007| publisher = United States Geological Survey }}.</ref> [[Magma]] huius montis e [[geographia|geographico]] [[locus calidus|loco calido]] exoritur, qui per nonnullas decies [[millio]]num annorum [[Insulae Havaianae|Insulas Havaianas]] effecit.<ref name=usgs-map>{{cite web|title=Geologic Map of the State of Hawai'i|url=http://pubs.usgs.gov/of/2007/1089/Hawaii_expl_pamphlet.pdf|work=Open-File Report 2007–1089|publisher=United States Geological Survey|access-date=9 Decembris 2012|pages=50–51|year=[[2007]]|author1=David R. Sherrod |author2=John M. Sinton |author3=Sarah E. Watkins |author4=Kelly M. Brunt |name-list-style=amp }}</ref><ref name="Watson">{{cite web|last=Watson|first=Jim|title=The long trail of the Hawaiian hotspot|url=http://pubs.usgs.gov/gip/dynamic/Hawaiian.html|publisher=United States Geological Survey|access-date=26 Augusti 2010|date=5 Maii [[1999]].}}</ref> Lentum [[Lamina Pacifica|Laminae Pacificae]] [[tectonica laminarum|momentum]] ad ultimum Mauna Loa a loco calido ad annos a 500 000 ad milliones ferat, cum mons ignifer [[exstinctio|exstinctus]] fiet.
Mauna Loa nuperrime a [[24 Martii]] ad [[15 Aprilis]] [[1984]] erupit. Recentiores vulcani eruptiones homines non interfecerunt, sed eruptiones annis [[1926]] et [[1950]] aliquot [[vicus|vicos]] exstinxerunt, et [[Hilo]] [[urbs]] super lavam ex [[saeculum 19|saeculo undevicensimo]] exeunte partim instructa est. Mons, propter [[periculum]] [[domus|domuum]] et [[fundus|fundorum]], pars est "[[Vulcani Decenniales]]," consilii [[Societas Vulcanologiae Chemiaeque Interiorum Telluris Partium Internationalis|Societatis Vulcanologiae Chemiaeque Interiorum Telluris Partium Internationalis]],<ref>International Association of Volcanology and Chemistry of the Earth's Interior.</ref> quod periculosissimos [[mundus|mundi]] montes igniferos investigandos confirmat. Mauna Loa ab [[Observatorium Vulcanorum Havaianum|Observatorio Vulcanorum Havaiano]] ex [[1912]] penitus custoditur. Observationes [[atmosphaera|atmosphaerae]] in [[Observatorium Maunae Loae|Observatorio Maunae Loae]] [[sol]]isque in [[Observatorium Solare Maunae Loae|Observatorio Solari Maunae Loae]] fiunt, [[institutum|institutis]] ambobus prope montis culmen sitis. [[Vivarium Vulcanorum Havaianorum Nationale]] culmen et [[meridies|meridiem]] [[oriens|orientalemque]] vulcani radices tuitur, ac [[Kilauea]]m, alium montem igniferum, protegit.
==Notae==
{{multiple image | direction = horizontal | align=right | width1 = 187 | width2 = 200 |image1=Mapmaunaloa.svg|caption1=Locus Maunae Loae inter [[regio]]nes Magnae Insulae|image2=Island of Hawai'i - Landsat mosaic.jpg|caption2=[[Opus tessellatum]] [[Landsat]]; lava recens [[niger|nigra]] videtur.}}
<references/>
==Bibliographia==
* Barnard, Walther M., ed. [[1992]]. ''Mauna Loa, a source book: historical eruptions and exploration.'' Fredoniae Noviu Eboraci: Department of Geosciences, State University of New York College at Fredonia.
* Howard, Brian Clark. [[2013]]. "New Giant Volcano Below Sea Is Largest in the World: Tamu Massif in the northwest Pacific challenges traditional views of ocean science." ''National Geographic,'' 6 Septembris 2013. [https://www.nationalgeographic.com/science/article/130905-tamu-massif-shatsky-rise-largest-volcano-oceanography-science Editio interretialis.]
* Kious, W. J., et R. I. Tilling. [[1996]]. ''"Hotspots": Mantle thermal plumes.'' United States Geological Survey. ISBN 978-0-16-048220-5. [https://pubs.usgs.gov/gip/dynamic/hotspots.html Editio interretialis.]
* Rhodes, J. M., et John P. Lockwood, eds. [[1995]]. ''Mauna Loa revealed: structure, composition, history, and hazards.'' Vasintoniae: American Geophysical Union. ISBN 0875900496.
* Sager, William W., Jinchang Zhang, Jun Korenaga, Takashi Sano, Anthony A. P. Koppers, Mike Widdowson, et John J. Mahoney. [[2013]]. "An immense shield volcano within the Shatsky Rise oceanic plateau, northwest Pacific Ocean." ''Nature Geoscience'' 6, no. 11 (6 Septembris): 976–81. Bibcode:2013NatGe...6..976S. {{doi|10.1038/ngeo1934}}.
* Webster, Christine. [[2004]]. ''Mauna Loa: The largest volcano in the United States.'' Novi Eboraci: Weigl Publishers. ISBN 1590360400, ISBN 1590361628.
==Nexus externi==
{{CommuniaCat|Mauna Loa}}
{{fontes geographici}}
* [https://web.archive.org/web/20130514125105/http://www.volcano.si.edu/world/volcano.cfm?vnum=1302-02= Global Volcanism Program.]
* [http://www.soest.hawaii.edu/GG/HCV/maunaloa.html Hawaii Center for Volcanology.]
* [https://web.archive.org/web/20101106001903/http://www.esrl.noaa.gov/gmd/obop/mlo/ Mauna Loa Observatory.]
* [https://web.archive.org/web/20040603105950/http://mlso.hao.ucar.edu/cgi-bin/mlso_homepage.cgi Mauna Loa Solar Observatory.]
* [https://www.youtube.com/watch?v=fu5soxn5ydM Mauna Loa anno 1934 erupiens.] [[Pellicula]] colorifica sed muta. United States Geological Survey.]
* [https://web.archive.org/web/20141117061824/http://wwwhvo.wr.usgs.gov/maunaloa/ United States Geological Survey.]
[[Categoria:Geographia physica]]<!--Subtilius: Extreme points of Earth-->
[[Categoria:Mauna Loa| ]]
[[Categoria:Montes Havaiorum]]
[[Categoria:Montes igniferi Oceani Pacifici]]
[[Categoria:Montes sacri]]
[[Categoria:Res geographicae Havaiorum]]
[[Categoria:Verba Havaiana]]
mm8pl84vhd7pb03m5ar1ybyudlwxs5a
Formula:Capsa montis Vicidatorum
10
299580
4001942
3966553
2026-11-11T03:22:02Z
Bartholomite
116968
prima ascensio et eruptiones
4001942
wikitext
text/x-wiki
<includeonly>{{Capsa Vicidatorum
| color = #e3e3e3
| imago9_property = P18
| imago9_magnitudo = 190px
| imago9_descriptio = situs
| grex1 = Data
| index1 =
<!--
-->{{#if:{{#property:P2044}}|''Altitudo'': {{#statements:P2044}}<br />}}<!--
-->{{#if:{{#property:P793}}|''Eventus significantes'': {{#statements:P793}}<br />}}<!--
-->{{#if:{{#property:P625}}|''Locus'': {{#statements:P625}}<br />}}<!--
-->{{#if:{{#property:P17}}|''Civitas'': {{#statements:P17}}<br />}}<!--
-->{{#if:{{#property:P361}}|''Typus'': {{#statements:P361}}<br />}}<!--
-->{{#if:{{#property:P421}}|''Zona horaria'': {{#statements:P421}}<br />}}
| grex7 = Geographia
| index7 =
{{#if:{{#property:P2046}}|''Superficies'': {{#statements:P2046}}<br />}}<!--
-->{{#if:{{#property:P150}}|''Regiones urbanae'': {{#statements:P150}}<br />}}<!--
-->{{#if:{{#property:P47}}|''Territoria finitima'': {{#statements:P47}}<br />}}
| grexx = Coniunctiones urbium
| indexx =
{{#if:{{#property:P190}}|''Urbes gemellae'': {{#statements:P190}}<br />}}
}}</includeonly><noinclude>{{Documentatio}}</noinclude>
bv0enwy6wnvuyha0plrzkxrgl7gaegb
Dies mundi scientiae pro pace et progressu
0
299852
4001936
3651235
2026-11-10T23:37:43Z
LilyKitty
18316
de Die mundiali feminarum et puellarum in scientia
4001936
wikitext
text/x-wiki
{{Latinitas|-2}}
[[Fasciculus:Herbal Earth - Eastern Hemisphere (9083656321).jpg|thumb|Vegetatio telluris visu e [[satelles artificialis|satellite artificiosi]].]]
'''Dies mundi scientiae pro pace et progressu''' est dies internationalis decreta anno 2001 ab [[UNESCO]] quae celebratur die [[10 Novembris]] cuiusque anno ad conscientiam publicam de [[scientia (ratio)|scientis]] pro [[pax|pace]] et [[progressus durabilis|progressu durabili]] promovendam.<ref>[https://en.unesco.org/commemorations/worldscienceday De die mundi scientiae] ([[UNESCO]]).</ref>
Dies primum celebrata est anno [[2002]], et Consilium Internationalis pro Scientia collaborat pro hac die.
== Notae ==
<references/>
{{NexInt}}
*[[Dies mundialis feminarum et puellarum in scientia]]
== Nexus externi ==
*[https://www.un.org/en/observances/world-science-day Situs proprius] (Anglice)
*[https://www.un.org/fr/observances/world-science-day Situs publicus] (Francogallice)
[[Categoria:Ritus Novembris]]
[[Categoria:Scientia]]
[[Categoria:UNESCO]]
63ahle89k881xzxnnvg5wirs3o93trj
Dies mundialis feminarum et puellarum in scientia
0
301439
4001937
3942660
2026-11-10T23:39:19Z
LilyKitty
18316
de Die mundi scientiae pro pace et progressu
4001937
wikitext
text/x-wiki
{{latinitas|-3}}
'''Dies mundialis feminarum et puellarum in scientia'''{{Convertimus}} est [[dies]] quae inter gentes die [[11 Februarii]] quotannis celebratur ad [[ius]] et occasionem ad [[scientia (ratio)|scientiam]] et [[technologia]]m pro [[mulier|feminis]] et [[puella|puellis]] promovendam et a resolutione A/Res/70/212 [[Conventus generalis (Nationes Unitae)|Conventus Generalis Consociationis Nationum]] die [[22 Decembris]] [[2015]] promulgata.<ref>[https://undocs.org/A/RES/70/212 A/Res/70/212] Documenta Consociationis Nationum.]</ref>
Hodie dies ab [[UNESCO]] et [[CN Mulieres]] observatur et participationes{{dubsig}} ad scientiam [[technologia]]mque a mulieribus et puellis promovere mittent.{{dubsig}}
Sententia anno 2026 est "Scientia futura inclusica{{dubsig}} pro feminis et puellis."
==Notae==
<references/>
{{NexInt}}
*[[Dies Internationalis Mulierum]]
*[[Dies internationalis puellae]]
*[[Dies mundi scientiae pro pace et progressu]]
==Nexus externi==
*[https://www.un.org/en/observances/women-and-girls-in-science-day/ Situs publicus] (Anglice).
*[https://www.un.org/fr/observances/women-and-girls-in-science-day Situs publicus] (Francogallice).
*[https://en.unesco.org/commemorations/womenandgirlinscienceday Situs publicus ab UNESCO].
[[Categoria:Iura mulierum]]
[[Categoria:Nationes Unitae]]
[[Categoria:Ritus Februarii]]
[[Categoria:UNESCO]]
3z64w0sf1gyj9d43wqo3xd1pnlqst7f
Districtus electoralis
0
303715
4001919
3879915
2026-11-10T22:13:26Z
Grufo
64423
+{{[[Formula:Myrias|Myrias]]|[[:Categoria:Myrias Societas|Societas]]}}; minutiae
4001919
wikitext
text/x-wiki
{{res|Districtus comitialis}}<ref name="comparatio-districtus">''Districtus, {{pns|ūs|m}}''; conferantur [[Hispanice]] ''distrito electoral'', [[Catalanice]] ''districte electoral'', [[Lusice]] ''distrito eleitoral'', [[Asturice]] ''distritu eleutoral'', [[Gallaice]] ''distrito electoral'', [[Italice]] ''distretto elettorale'' aut [[Dacoromanice]] ''district electoral''.</ref>{{DAEL ref|distrito|341}} sive {{res|electoralis|plene=Districtus electoralis}}<ref name="comparatio-districtus" /><ref name="dael-distrito-341" /> seu {{res|circumscriptio comitialis}}<ref name="comparatio-circumscriptionis">''Circumscriptio, {{pns|onis|f}}''; conferantur [[Hispanice]] ''circunscripción electoral'', [[Catalanice]] ''circumscripció electoral'', [[Lusice]] ''circunscrição eleitoral'', [[Francice]] ''circonscription électorale'', [[Asturice]] ''circunscripción eleutoral'', [[Italice]] ''circoscrizione elettorale'' aut [[Dacoromanice]] ''circumscripție electorală''.</ref> sive {{res|electoralis|plene=Circumscriptio electoralis}} seu {{res|regio creandis}}<ref>''Regio, {{pns|onis|f}}''; {{LLHL26|Wahlkreis|216|prima=minuscula}}. Vel '''constituentia'''; confer [[Anglice]] et [[Italice]] ''constituency''.</ref> est divisio electoralis seu comitialis nonnullis a cuius territorii incolis conformata qui [[suffragium]] ferunt et suffragii unitatem constituunt. Districtuum electoralium magnitudo variat secundum [[comitia|comitiorum]] genus; verbi gratiā, in comitiis municipalibus, districtus electoralis [[municipium]] seu [[commune]] est; in comitiis nationalibus, hic districtus amplior divisio administrativa est, aut in comitiis [[Parlamentum Europaeum|Parlamenti Europaei]], disctrictus quique natio [[Unio Europaea|Unionis Europaeae]] membrum est.
== Notae ==
<references />
{{Myrias|Societas}}
[[Categoria:Ius]]
[[Categoria:Suffragium]]
[[Categoria:Civilitas]]
[[Categoria:Democratia]]
[[Categoria:Comitia]]
9al6su2nxc37aa8wngaoxbqih72g528
Categoria:Paginae partim inspiciendae
14
306519
4001849
4001824
2026-11-10T15:10:44Z
Grufo
64423
+Cat
4001849
wikitext
text/x-wiki
{{Categoria vestigatoria formularum
| Neutralitas dubia
| Nexus spammiferus
| Quis?
| Scholium
| Titulus barbarus desideratus
| Ubi?
| Verba barbara desiderata
| Verba obscura
}}
{{Categoria celata utinam vacua}}
{{Videatur etiam|Categoria:Paginae inspiciendae}}
[[Categoria:Corrigenda]]
[[Categoria:Inspicienda]]
nprz68u0gm4bj7x5f1bz4k757zj4o3y
Factio Municipalista Brasiliensis
0
307476
4001864
3879923
2026-11-10T17:24:19Z
Krok6kola
107199
([[c:GR|GR]]) [[c:COM:FR|File renamed]]: [[File:PMB logo (Brasil).png]] → [[File:Partido Municipalista Brasileiro logo (1985–1990).png]] [[c:COM:FR#FR2|Criterion 2]] (meaningless or ambiguous name) · To clarify what it means.
4001864
wikitext
text/x-wiki
[[Fasciculus:Partido Municipalista Brasileiro logo (1985–1990).png|thumb]]
'''Factio Municipalista Brasiliensis''' ([[Portugallice]] ''Partido Municipalista Brasileiro'', vel ''PMB'') fuit [[factio politica Brasiliensis]] ab [[1985|anno 1985]] condita ab evangelico pastore et advocato Armando Corrêa sub adnotatione provisionis, utens numero 26.<ref name=":0">{{Cite web|url=http://www.fgv.br/cpdoc/acervo/dicionarios/verbete-tematico/partido-municipalista-brasileiro-pmb|website=Centro de Pesquisa e Documentação|language=pt|title=PMB}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.tse.jus.br/eleitor/glossario/termos/partido-politico|website=www.tse.jus.br|language=pt|title=Partido político}}</ref> Praecipua propositio municipiorum fuit, id est, maior [[autonomia]] pro municipiis Brasiliensium.<ref name=":0" />
Dissoluta est [[factio politica]] anno 1989.
== Notae ==
<references />
[[Categoria:Factiones politicae Brasilienses]]
4s71fnefc0qz0jl9aotl9amxruuxqjb
Formula:Scientia dubia/doc
10
307598
4001857
3943362
2026-11-10T16:30:37Z
Grufo
64423
/* Ulteriora si cupis */
4001857
wikitext
text/x-wiki
{{Subpagina documentationis}}
{{Formula transitoria}}
{{Compendia formulae|ScDub|scdub}}
Utere hac formula si '''res''' paginae dubia est. Formula nihil ad paginae [[Vicipaedia:Latinitas|Latinitatem]] attinet. Paginae quae hac formula utuntur in [[:Categoria:Scientia corrigenda vel amplificanda]] numerabuntur.
== De usu ==
'''Vicitextus:'''
<syntaxhighlight lang="wikitext">{{Scientia dubia}}</syntaxhighlight>
'''Effectus:'''
{{Scientia dubia|propositum=exhibitio}}
== Synonyma ==
* {{Fn|ScDub}}
* {{Fn|scdub}}
== Ulteriora si cupis ==
{{Categoriae vestigatoriae formulae|Scientia corrigenda vel amplificanda}}
* {{Nf|Notiones disputatae}} – si de aliquibus tantum notionibus paginae disputatur
* {{Nfp|Scholium|inspicitur{{=}}''scientia''|''...''}} – ad scholia de scientia in paginam inserenda
* {{Nf|Taxinomia dubia}}
<includeonly>{{in harenario aut alibi||
<!-- Categorias sub hac linea adde -->
[[Categoria:Formulae|{{PAGENAME}}]]
[[Categoria:Formulae monituum nuntiorumque|{{PAGENAME}}]]
[[Categoria:Formulae quae seorsos versus creant|{{PAGENAME}}]]
[[Categoria:Formulae quae cunctas paginas afficiunt|{{PAGENAME}}]]
[[Categoria:Formulae de rebus corrigendis|{{PAGENAME}}]]
[[Categoria:Formulae administrationis Vicipaediae|{{PAGENAME}}]]
}}</includeonly>
7w2kzag522nz3mtjg0odrdsdk7afpbp
4001858
4001857
2026-11-10T16:31:01Z
Grufo
64423
/* Ulteriora si cupis */
4001858
wikitext
text/x-wiki
{{Subpagina documentationis}}
{{Formula transitoria}}
{{Compendia formulae|ScDub|scdub}}
Utere hac formula si '''res''' paginae dubia est. Formula nihil ad paginae [[Vicipaedia:Latinitas|Latinitatem]] attinet. Paginae quae hac formula utuntur in [[:Categoria:Scientia corrigenda vel amplificanda]] numerabuntur.
== De usu ==
'''Vicitextus:'''
<syntaxhighlight lang="wikitext">{{Scientia dubia}}</syntaxhighlight>
'''Effectus:'''
{{Scientia dubia|propositum=exhibitio}}
== Synonyma ==
* {{Fn|ScDub}}
* {{Fn|scdub}}
== Ulteriora si cupis ==
{{Categoriae vestigatoriae formulae
| Scientia corrigenda vel amplificanda # infeliciter
}}
* {{Nf|Notiones disputatae}} – si de aliquibus tantum notionibus paginae disputatur
* {{Nfp|Scholium|inspicitur{{=}}''scientia''|''...''}} – ad scholia de scientia in paginam inserenda
* {{Nf|Taxinomia dubia}}
<includeonly>{{in harenario aut alibi||
<!-- Categorias sub hac linea adde -->
[[Categoria:Formulae|{{PAGENAME}}]]
[[Categoria:Formulae monituum nuntiorumque|{{PAGENAME}}]]
[[Categoria:Formulae quae seorsos versus creant|{{PAGENAME}}]]
[[Categoria:Formulae quae cunctas paginas afficiunt|{{PAGENAME}}]]
[[Categoria:Formulae de rebus corrigendis|{{PAGENAME}}]]
[[Categoria:Formulae administrationis Vicipaediae|{{PAGENAME}}]]
}}</includeonly>
pfalj03l3jugrijsup5oae3tsjr2ftu
Categoria:Paginae inspiciendae
14
309401
4001848
4001825
2026-11-10T15:10:34Z
Grufo
64423
+Cat
4001848
wikitext
text/x-wiki
{{Categoria vestigatoria formularum}}
{{Categoria celata utinam vacua}}
{{Videatur etiam|Categoria:Paginae partim inspiciendae}}
[[Categoria:Corrigenda]]
[[Categoria:Inspicienda]]
nhorlqjofuwbyk4zhui5mlcfl2lj839
Res novae velutinae
0
309734
4001917
3924604
2026-11-10T22:13:03Z
Grufo
64423
+{{[[Formula:Myrias|Myrias]]|[[:Categoria:Myrias Societas|Societas]]}}
4001917
wikitext
text/x-wiki
{{Bellum|annus=17 Novembris anno 1989 - 29 Decembris eodem anno|locus=Res publica Bohemoslovaca socialistica|imago=|consequentia=- Casus regiminis communistici in Bohemoslovacia}}
{{res|Res novae velutinae}}<ref>De adiectivo: Ioannis Lindley [https://books.google.ru/books?redir_esc=y&id=Cp8HAQAAIAAJ&q=velutinus#v=snippet&q=velutinus&f=false''An Introduction to Botany'', vol. II, Londinii 1848, pp. 364]; {{Kirp|бархатистый}}</ref> ([[Bohemice]] ''samotová revoluce'', [[Slovace]] ''nežná revolúcia'') fuit [[aetas]] mutationum [[politica]]rum in terra [[Bohemoslovacia|Bohemoslovaca]] anno 1989 exeunte, quae ad extremum casum regiminis communistici atque transitionem civitatis ad democratiam adduxerunt. Hae mutationes etiam dissolutione regiminum orientalium ab [[Unio Sovietica|Unione Sovietica]] rectarum et indignatione crescenti plurrimorum civium situationis{{dubsig}} politicae oeconomicaeque causa valde acceleratae sunt.
Exceptis eventibus 17 Novembris, cum a militibus securitatis publicae demonstrantes oppugnati fuissent, [[res novae]] vi non utebantur neque unica vita amissa est. Propter indolem [[inviolentia|non violentam]] "res novae velutinae" nominantur. Quamquam assumptio [[potestas (socialis et politica)|potestatis]] sine usu violentiae facta est, mutationes sociales magnae consecuti sunt.
Quis primus nomine "rerum novarum velutinarum" usus sit, non liquet. Sententia Petri Pithart, terminus primum a relatoribus peregrinis adhibitus est.<ref>http://www.denik.cz/samet-rozhovory/pithart-nebyla-to-revoluce-ale-predani-moci.html - Pithart: Nebyla to revoluce, ale předání moci.</ref> Deinde huius vocabuli significatio et aliis rebus novis, cum potestas sine violentia assumpta essst, attributa est. Etiam adhibetur, verbi gratia, pro rebys novis [[Georgia]]e, quae inter [[res novae coloratae|res novas coloratas]] saepius numerantur.
== Notae ==
<references />
{{NexInt}}
* [[Venceslaus Havel]]
{{Myrias|Societas}}
[[Categoria:Historia Cechiae]]
[[Categoria:Historia Slovaciae]]
[[Categoria:Res novae]]
4w502c9p45e58hxt5gxtcdwcftczskf
Iacobus Peña
0
312874
4001945
3833350
2026-11-11T04:32:14Z
Bartholomite
116968
Bartholomite movit paginam [[Santiago Peña]] ad [[Iacobus Peña]]: latine
3833350
wikitext
text/x-wiki
{{Capsa hominis Vicidata}}
'''Santiago Peña Palacios''' (in [[Urbs Assumptionis|urbe Assumptionis]] natus die [[16 Novembris]] [[1978]]) est argentarius et politicus [[Paraguaia]]e.
Alumnus est [[Universitas Catholica Assumptionis|Universitatis Catholicae Assumptionis]] in urbe nativa et [[Universitas Columbiae|Universitas Columbiae]] [[Urbs Novum Eboracum|Novi Eboraci]] in urbe. Minister a vectigalibus a die [[5 Ianuarii]] [[2015]] usque in [[5 Iunii]] [[2017]] functus est, praeside [[Horatius Cartes|Horatio Cartes]]. Praeses Paraguaiae ipse a die [[15 Augusti]] [[2023]] meret.
== Bibliographia ==
* "[https://www.lanacion.com.py/lnpop/2022/09/09/se-caso-con-su-primera-novia-fue-padre-a-los-17-y-25-anos-despues-ya-esta-listo-para-ser-abuelo-la-historia-de-amor-de-santi-pena/ Se casó con su primera novia, fue padre a los 17 y 25 años después ya está listo para ser abuelo: la historia de amor de Santi Peña]" in ''La Nación'' (9 Septembris 2022)
* "[https://www.reuters.com/article/us-paraguay-politics/paraguay-finance-minister-pea-to-run-for-president-ruling-party-idUSKBN18P219/ Paraguay finance minister Peña to run for president: ruling party]" (29 Maii 2017) apud ''[[Reuters]]''
== Nexus externi ==
* {{CIDOB|https://www.cidob.org/es/biografias_lideres_politicos/america_del_sur/paraguay/santiago_pena_palacios|Santiago Peña Palacios}}
{{Praesides Paraguaiae}}
{{Lifetime|1978||Pena, Santiago}}
[[Categoria:Argentarii]]
[[Categoria:Politici Paraguaiae]]
[[Categoria:Duces civitatum]]
[[Categoria:Ministri vectigalium]]
[[Categoria:Alumni Universitatis Catholicae Assumptionis]]
[[Categoria:Alumni Universitatis Columbiae]]
3drnra5fxpe68sa02c712jy5168i73e
4001947
4001945
2026-11-11T04:38:39Z
Bartholomite
116968
4001947
wikitext
text/x-wiki
{{Capsa hominis Vicidatorum}}
{{res|Iacobus Peña Palacios}} (vulgo ''Santiago''; in [[Urbs Assumptionis|urbe Assumptionis]] natus die [[16 Novembris]] [[1978]]) est argentarius et politicus [[Paraguaia]]e.
Alumnus est [[Universitas Catholica Assumptionis|Universitatis Catholicae Assumptionis]] in urbe nativa et [[Universitas Columbiae|Universitas Columbiae]] [[Urbs Novum Eboracum|Novi Eboraci]] in urbe. Minister a vectigalibus a die [[5 Ianuarii]] [[2015]] usque in [[5 Iunii]] [[2017]] functus est, praeside [[Horatius Cartes|Horatio Cartes]]. Praeses Paraguaiae ipse a die [[15 Augusti]] [[2023]] meret. Die [[6 Novembris]] [[2026]] accusatus, ab officio remotus, et comprehensus est. In eius locum successit [[praeses vicarius]] [[Petrus Alliana]].
== Bibliographia ==
* "[https://www.lanacion.com.py/lnpop/2022/09/09/se-caso-con-su-primera-novia-fue-padre-a-los-17-y-25-anos-despues-ya-esta-listo-para-ser-abuelo-la-historia-de-amor-de-santi-pena/ Se casó con su primera novia, fue padre a los 17 y 25 años después ya está listo para ser abuelo: la historia de amor de Santi Peña]" in ''La Nación'' (9 Septembris 2022)
* "[https://www.reuters.com/article/us-paraguay-politics/paraguay-finance-minister-pea-to-run-for-president-ruling-party-idUSKBN18P219/ Paraguay finance minister Peña to run for president: ruling party]" (29 Maii 2017) apud ''[[Reuters]]''
== Nexus externi ==
* {{CIDOB|https://www.cidob.org/es/biografias_lideres_politicos/america_del_sur/paraguay/santiago_pena_palacios|Santiago Peña Palacios}}
{{Praesides Paraguaiae}}
{{Lifetime|1978||Pena, Iacobus}}
[[Categoria:Argentarii]]
[[Categoria:Politici Paraguaiae]]
[[Categoria:Duces civitatum]]
[[Categoria:Ministri vectigalium]]
[[Categoria:Alumni Universitatis Catholicae Assumptionis]]
[[Categoria:Alumni Universitatis Columbiae]]
quf5uy4gh2vksfgtrvxwjm3a9nx4ea3
4001950
4001947
2026-11-11T04:58:07Z
Bartholomite
116968
4001950
wikitext
text/x-wiki
{{Capsa hominis Vicidatorum}}
{{res|Iacobus Peña Palacios}} (vulgo ''Santiago''; in [[Urbs Assumptionis|urbe Assumptionis]] natus die [[16 Novembris]] [[1978]]) est argentarius et politicus [[Paraguaia]]e.
Alumnus est [[Universitas Catholica Assumptionis|Universitatis Catholicae Assumptionis]] in urbe nativa et [[Universitas Columbiae|Universitas Columbiae]] [[Urbs Novum Eboracum|Novi Eboraci]] in urbe. Minister a vectigalibus a die [[5 Ianuarii]] [[2015]] usque in [[5 Iunii]] [[2017]] functus est, praeside [[Horatius Cartes|Horatio Cartes]]. Praeses Paraguaiae ipse a die [[15 Augusti]] [[2023]] meret. Die [[6 Novembris]] [[2026]] accusatus, ab officio remotus, et comprehensus est. In eius locum successit [[praeses vicarius]] [[Petrus Alliana]].<ref>[https://nuntiilatini.com/2026/11/06/die-sexto-mensis-novembris/ diē sextō mēnsis Novembris] (2026). ''Nuntii Latinii''. [[Bellinghamia]]e: [[Occidentalis Universitas Vasintoniensis]]: "Iacōbus Peña, praeses Paraquāriae, mūnere abdīcāvit, et Petrus Alliāna ēiusdem factiōnis in locum ēius succēdet."</ref>
== Notae ==
<references />
== Bibliographia ==
* "[https://www.lanacion.com.py/lnpop/2022/09/09/se-caso-con-su-primera-novia-fue-padre-a-los-17-y-25-anos-despues-ya-esta-listo-para-ser-abuelo-la-historia-de-amor-de-santi-pena/ Se casó con su primera novia, fue padre a los 17 y 25 años después ya está listo para ser abuelo: la historia de amor de Santi Peña]" in ''La Nación'' (9 Septembris 2022)
* "[https://www.reuters.com/article/us-paraguay-politics/paraguay-finance-minister-pea-to-run-for-president-ruling-party-idUSKBN18P219/ Paraguay finance minister Peña to run for president: ruling party]" (29 Maii 2017) apud ''[[Reuters]]''
== Nexus externi ==
* {{CIDOB|https://www.cidob.org/es/biografias_lideres_politicos/america_del_sur/paraguay/santiago_pena_palacios|Santiago Peña Palacios}}
{{Praesides Paraguaiae}}
{{Lifetime|1978||Pena, Iacobus}}
[[Categoria:Argentarii]]
[[Categoria:Politici Paraguaiae]]
[[Categoria:Duces civitatum]]
[[Categoria:Ministri vectigalium]]
[[Categoria:Alumni Universitatis Catholicae Assumptionis]]
[[Categoria:Alumni Universitatis Columbiae]]
dy7km7f0265ffrve93zoreo1b178fwl
Ephippium
0
313144
4001907
3940586
2026-11-10T22:11:11Z
Grufo
64423
+{{[[Formula:Myrias|Myrias]]|[[:Categoria:Myrias Technologia|Technologia]]}}
4001907
wikitext
text/x-wiki
[[Fasciculus:Cheval selle.JPG|thumb|Equus ad equitandum praeparatus, cum ephippio, stapedibus, freno et habenis]]
{{res|Ephippium}}<ref>Commenius, Johannes Amos (1658) ''Orbis sensualium pictus, hoc est, Omnium fundamentalium in Mundo Rerum & in Vitâ Actionum Pictura & Nomenclatura.'' Norimbergae: Typis & Sumptibus Michaelis Endteri. ISBN 978-83-235-1720-7</ref> ([[Graece]] {{lang|grc|ἐφίππιον}}), seu '''sagma''' est structura fulciens quasi [[sella]], saepius e [[Corium|corio]] confecta, in dorso [[animal]]is posita, plerumque [[Equus ferus caballus|equi]], et [[cingula]]<!--cingula (Ovid.)--> fixa, ubi [[eques (equitatio)|eques]] ad [[Equitatio|equitandum]] sedet.
== Definitio et usus ==
Ephippio pondus equitis in latera equi distribuitur, nec amplius [[columna vertebralis]] animalis opprimitur. Inventio ergo ephippii maximi momenti in equitatione aestimatur, etiamsi primi equites sine ephippiis equitabantur. Ephippium antiquissimum quod ad nos pervenit medio [[millennium 1 a.C.n.|primo millennio a.C.n.]] in [[Sinae (regio)|Sina]] confectum est.<ref>Wertmann, Patricius et al. (2023), "The earliest directly dated saddle for horse-riding from a mid-1st millennium BCE female burial in Northwest China," ''Archaeological Research in Asia'' 35: 100451. [https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S2352226723000235?via%3Dihub Textus].</ref>
[[Medium aevum|Medio Aevo]] et usque ad initium [[saeculum 20|saeculi vicesimi]] ephippia feminarum fere semper ab ephippiis virum differebant, cum in his ambae pedes in eodem latere equi pendebant, in illis autem pes sinister equi lateri sinistro haerebat, dexter vero dextro.<ref>Veauvy, Isabella, de Savray, Adelaida, et de Ponton d'Amécourt, Isabella (2016), ''Cavalières Amazones: une histoire singulière'' (Swan, ISBN 978-2-9536796-6-3).</ref> Nostris temporibus feminae saepissime eodem modo quo et viri equitant. Ephippia autem varia minoribus a se differunt, ut puta haec ad saltandum breviora sunt quam quae ad longa itinera facienda serviunt.
== Pinacotheca ==
<gallery>
Fasciculus:Saddle with shabrack according to tradition linked with Hetman Mikołaj Hieronim Sieniawski.jpg|Ephippium ornatum a [[Turci]]s factum [[saeculum 17|saeculo septimo decimo]].
Fasciculus:EnglishSaddleParts.png|Partes ephippii et earum nomina [[Anglice|Anglica]]
Fasciculus:Amazons riding sidesaddles.jpg|Duae equites ephippiis olim feminis propriis utentes.
</gallery>
== Notae ==
<references/>
{{NexInt}}
* [[Equitatio]]
{{Myrias|Technologia}}
[[Categoria:Equites (equitantes)]]
f05my8hc3i7ihq2dh4k364vdgu63yp4
Equitatio
0
313159
4001923
3877688
2026-11-10T22:14:34Z
Grufo
64423
+{{[[Formula:Myrias|Myrias]]|[[:Categoria:Myrias Ars|Ars]]}}
4001923
wikitext
text/x-wiki
[[Fasciculus:Francesco Liani - Ritratto equestre di Maria Amalia di Sassonia.jpg|thumb|Maria Amalia, regina utriusque Siciliae, equitans medio saeculo duodevicesimo]]
'''Equitatio''' est ars et praxis equitandi, scilicet ab [[Homo sapiens|homine]] in dorso [[Equus ferus caballus|equi]] sedente sese vehendi.
== Historia equitationis ==
Homines equitare haud tardius quam medio tertio millennio a.C.n. coeperunt. [[Sceletus|Sceleta]] hominum qui inter annos 3021 et 2501 a.C.n. mortui sunt, vestigia mutationum propter equitationem inductarum exhibent, unde et habentur pro antiquissimo argumento de equitando quod dubitari non potest. Secunda parte quarti millenii a.C.n. equi iam ad [[lac]] habendum [[Domitus|domiti]] erant, sed incertum est utrum ab hominibus etiam ad [[Vectura|vecturam]] usi fuerint.<ref name=":0">Trautmann, Martinus et al. (2023) First bioanthropological evidence for Yamnaya horsemanship. ''Science Advances'' 9: eade2451 [https://www.science.org/doi/10.1126/sciadv.ade2451 Textus]</ref> In tabellis fictilibus duodevicesimo saeculo a.C.n. [[Scriptura cuneiformis|scriptis]] et in civitate [[Mari (Syria antiqua)|Mari]] inventis iam sine dubio de [[Zimri Lim]] rege Mari equitante narratur.<ref>Bodi, Daniel (2017) [https://www.academia.edu/34798699/BODI2017HiMA5p7p31The_Mustering_of_Tribes_for_Battle_in_1Sam11_ARM_2_48_and_the_Donkey_pdf The mustering of tribes for battle in 1 Samuel 11 and in ''Arm'' II 48 and the donkey as the Hebrew royal symbol in light of Amorite customs.] ''Revue internationale d’Histoire militaire ancienne'' '''5''': 7–31.</ref>
[[Fasciculus:La batalla de San Romano, por Paolo Uccello.jpg|thumb|Pugna equestris saeculo quinto decimo a [[Paulus Ugiellus|Paulo Ugiello]] picta]]
A secundo millennio a.C.n. equi in [[Bellum|bellando]] usi sunt, sed primo tantum ad [[Currus bellicus|currus]] trahendos. Celeber tractatus de exercitandis equis, Kikkuli auctore, [[Lingua Hetthaea|lingua Hethaea]] scriptus, solummodo de equis ad currus adiunctos narratur.<ref>Kammenhuber, Anna Lisa (1961). ''Hippologia Hethitica.'' Aquis Mattiacis: Otto Harrassowitz, VIII+375 pp. </ref> Milites equestri, [[equitatus]] scilicet, circa initium primi millennii a.C.n. apparuerunt apud [[Scythae|Scythas]] et postea apud [[Assyrii (antiquitas)|Assyrios]].<ref>''[https://www.britannica.com/technology/chariot Chariot].'' In: ''Encyclopedia Britannica'' [in interreti].</ref><ref>Gierowski, Iosephus Andreas, Grodziski, Stanislaus, et Wyrozumski, Georgius (2005) ''Stary i Nowy Świat: od "rewolucji" neolitycznej do podbojów Aleksandra Wielkiego.'' In: Śliwa, Ioachimus (ed.), ''Wielka historia świata'', tomus 2. Cracoviae–Varsoviae: Fogra, Bertelsmann Media. , 2005, ISBN 978-83-7391-581-7</ref> Ultima autem forsitan participatio copiarum equestrium in bello fuit incursus equitatus [[Italia|Italiani]] in pedites [[Unio Sovietica|Sovieticos]] ad pagum Isbuscenskij (''Избушенский'') non longe a [[Tanais|Tanai]] flumine die 24 Augusti 1942, in qua pugna equites victores exstiterunt.<ref>Lami, Lucius (1970) ''Isbuscenskij, l'ultima carica.'' Mediolani. [http://www.luciolami.com/libro_1970_isbuscenskij_l_ultima_carica.htm Fragmenta hic]</ref>
Inter populos antiquos praxis equitationis particularius apud Scythas valebat,<ref>Knörle, Claudia et Becker, Valeska (2024) [https://trivent-publishing.eu/img/cms/cheiron/3-%20Cheiron%201-2024_Claudia%20Knörle.pdf On the Treatment of Horses in the Fifth/Fourth Century BC in Greece and the Northern Pontic Region.] ''Cheiron: The International Journal of Equine and Equestrian History'', 4 (1): 23-50.</ref> [[Nomades|nomadas]] nempe [[Tesqua|steppae]] Ponticae, ubi et viri et feminae equitationem colebant, quod inusitatissimum [[Graecia antiqua|Graecis]] videbatur, unde et [[Mythologia|mythi]] [[Amazones|Amazonum]] originem traxerunt.<ref>Mayor, Adrienne (2014) The Amazons. ''Lives and legends of the warrior women across the Ancient World.'' Princeton University Press. ISBN 9780691147208</ref> Sed et Graeci equitare solebant: superest tractatus ''[[De re equestri (Xenophon)|De re equestri]]'' [[Xenophon|Xenophontis]].
Usque ad saeculum undevicesimum equitatio fuit velocissimus omnium vecturae modus. In [[Urbs|urbibus]] equites communiter conspiciebantur, unde et scalae parvae vel aediculae, per quas facilius equos ascenderent, multis in locis inveniebantur, quarum nonnullae usque ad praesentem diem permanserunt.<ref>Viollet-le-Duc, Eugenius (1863) ''[https://fr.wikisource.org/wiki/Dictionnaire_raisonné_de_l’architecture_française_du_XIe_au_XVIe_siècle/Montoir Montoir]''. In: ''Dictionnaire raisonné de l’architecture française du XIe au XVIe siècle.'' Vol. 6. Parisiis: B. Bance.</ref> Nunc vero equitatio fit rarius propter commoditatem (ut apud [[Vigil|vigiles]] equestres), sed ante omnia traditionis causa vel erga animalia amoris gratia.
<gallery>
Fasciculus:Amazon_on_the_Tomb_of_Nikeratos_and_Polyxenos_of_Istros_at_Piraeus_Museum_(left_side_frieze).jpg|Amazon equitans (toreuma Graecum, ca. 330 a.C.n.)
Fasciculus:Klöpferlein, Repfergasse 12, Schaffhausen (cropped).jpg|Aedicula ad ascendendos equos Scafusae
Fasciculus:Norwegian-police-equestrian-patrol-oslo.jpg|Vigiles equestres in Norvegia anno 2009
Fasciculus:Trooping the Colour 2023 (GovPM 08).jpg|Pompa equestris Britannica (Anglice ''Trooping the Colour'') anno 2023
Fasciculus:Victoria Max-Theurer GPS München-Riem 2013.jpg|Eques post certamen peractum equo suo gratias agens
</gallery>
== Praeparatio equi et equitis ==
[[Fasciculus:Vatican G 23 Group - Black-figure Pseudo-Panathenaic Amphora - Walters 482105 - Detail B.jpg|thumb|Equites Graeci sine ephippiis equitantes in amphora ineunte saeculo quinto picta]]
Equus, cum ad equitationem praeparatur, primo frenum cum habena in [[Os (anatomia oris)|os]] accepit, postea autem [[ephippium]], [[cingula]] fixum et [[Stapes|stapedibus]] instructum, in dorsum. E quibus frenum et habenae semper fere in usu sunt, reliqua autem nec semper nec ubique. Exempli gratia ephippia multo tardius inventa sunt quam ubi homines equitare coeperant,<ref>Wertmann, Patricius et al. (2023), "The earliest directly dated saddle for horse-riding from a mid-1st millennium BCE female burial in Northwest China," ''Archaeological Research in Asia'' 35: 100451. [https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S2352226723000235?via%3Dihub Textus].</ref> imaginibus secundo millennio a.C.n. pictis semper equites sine ephippis demonstrantibus.<ref name=":0" />
[[Eques (equitatio)|Eques]] vero vestimenta ad equitandum destinata induit, quae tamen decursu temporis valde inter se differebant. Hodie galea, qua caput ab iniuriis protegitur, gravissima forsitan pars vestimentorum equitis aestimatur, sed ante medium saeculum vicesimum rarissime in usu erat.<ref>Stanfill, A.G. et al. (2021) [https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC8097506/ Helmet use in equestrian athletes: opportunities for intervention.] ''Concussion'', 6 (1): CNC85.</ref> [[Bracae]] ad equitandum excogitatae esse videntur,<ref>Beck, Ulrica et al. (2014) [https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S1040618214002808 The invention of trousers and its likely affiliation with horseback riding and mobility: A case study of late 2nd millennium BC finds from Turfan in eastern Central Asia.] ''Quaternary International'' 348: 224-235.</ref> sed vestimenta equestria sensu stricto, id est vestitus totus solummodo ad equitandum destinatus, circa medium saeculi septimi decimi tantum apparuerunt.<ref>Blackman, C. (2001) [https://www.euppublishing.com/doi/abs/10.1179/cos.2001.35.1.47?src=recsys Walking Amazons: The Development of the Riding Habit in England during the Eighteenth Century.] ''Costume'', 35 (1): 47-58.</ref>
== Praxis equitandi ==
Equus cum equite multis modis incedere potest, quorum tres frequentiores enumerari possunt. Lentissimus omnium est '''gradus''', cum tres pedes equi in terra simul manent, unus tantum elevatur; atque eo iterum in solo posito, alius movetur. Velocius gradu modus est cum equus duos quoque pedes simul a terra elevat (dextrum anteriorem cum sinistro posteriore et sinistrum anteriorem cum dextro posteriore): quod dicitur '''tolutim''' incedere. Velocissimus autem modus incedendi est '''cursus incitatissimus''': equus incitatus per brevia iterata tempora omnes quattuor pedes a terra seiungit.<ref>Neville, Georgius (1877) ''Horses and riding.'' Londinii: Longmans, Green & Co. [https://books.google.be/books?id=X1ICAAAAYAAJ&pg=PA55#v=onepage&q&f=false Textus]</ref>
<gallery>
Fasciculus:Muybridge horse walking animated.gif|Equus gradu incedens
Fasciculus:Trot animated.gif|Equus cum equite tolutim incedens
Fasciculus:Muybridge race horse animated.gif|Equus cum equite cursu incitatissimo incedens
Fasciculus:THIEL 619.jpg|Equus incitatus simul omnes quattuor pedes a terra elevans
Fasciculus:Helen Langehanenberg Damon Hill NRW - GP - WDM Mechelen 2013 (cropped).jpg|Equus incitatus cum equite, in aere
</gallery>Praxis equitandi aliquantulum decursu temporum mutata est. Per multa saecula feminae saepissime aliter quam viri equitabant, ephippiis differentibus; quod hodie raro tantum fit. Item praxis saliendi: ineunte saeculo vicesimo Fredericus Caprilii eques Italianus animadvertit pondus equitis, si antrorsum producatur, melius cum motibus equi naturalibus congruere quam si eques retrorsum inclinetur, ut saeculo undevicesimo moris fuerat.<ref>Willekes, Carolina (2013). ''From Steppe to Stable: Horses and Horsemanship in the Ancient World.'' Dissertatio ad gradum doctoris obtinendum in Universitate Calgariensi. Calgariae. [https://prism.ucalgary.ca/server/api/core/bitstreams/27c308f4-35e8-4f0c-9258-3fd54b8055a0/content Textus]</ref> Hodie equitatio ad [[Ars athletica|artem athleticam]] saepe pertinet, ubi equites certantur tum transiliendo obstacula, tum motus certa dispositione determinatos [[Pulchritudo|pulchritudinis]] gratia efficiendo (Anglice: ''dressage''). Altissimum omnium obstaculum quod umquam equus cum equite transilire potuit altitudine 247 cm erat.
<gallery>
Fasciculus:Horace Luthrell, Miss Sidney C. Graves, 4-18-23 LOC npcc.08248.jpg|Vir et femina equitantes anno 1923, ephippiis differentibus, ergo haud eodem modo sedentes
Fasciculus:Horse riding LCCN2016894143.jpg|Femina anno 1925 equitans, in ephippio quo viri semper uti solebant
Fasciculus:STACE-Esther M.jpg|Esther Stace obstaculum 198 cm altum anno 1915 transiliens
Fasciculus:Record salto.jpg|Albertus Larraguibel anno 1949 obstaculum 247 cm altum transiluit
Fasciculus:North Forks Cardi Jessica Wisdom Final Salute 5-Apr-09 3-53 PM.jpg|Ante et post certamen equestre eques iudices gestu capitis manusque salutat
</gallery>
== Notae ==
<references />
{{Myrias|Ars}}
[[Categoria:Equites (equitantes)]]
4vclv4z3lyoem54qgukw8i5jbizx18x
Index formarum Latinarum nominum Iaponicorum
0
315223
4001985
3999731
2026-11-11T09:55:09Z
~2026-58674-06
217304
4001985
wikitext
text/x-wiki
{{Index imperfectus}}
== Tabula ==
{| class="wikitable sortable" border="border"
!Nomen in ''hiragana''
!Translitteratio
!Forma Latina
!Fontes
|-
| あきひと
|''Akihito''
|[[Akihitus]]
|
|-
|ありつね
|''Aritsune''
|[[Arituneus Mizuno|Arituneus]]
|
|-
|ありえもん
|''Ariemon''
|Ariyemon
|(<small>NPAC</small> [https://www.google.it/books/edition/Narratio_persecvtionis_adversvs_Christia/vRyN1WeBlcAC?hl=it&gbpv=1&dq=Ariyemon&pg=PA85&printsec=frontcover pag. 85])
|-
|れんざえもん
|''Renzaemon''
|Benzayemon
|(<small>CRES</small> [https://www.google.it/books/edition/Catalogus_regularium_et_secularium_qui_i/F4Mk53VDH4EC?hl=it&gbpv=1&dq=Thomas+Benzayemon&pg=PA43&printsec=frontcover p. 43])
|-
|ぶえもん
|''Buemon''
|Buyemon
|(<small>LAI</small> [https://www.google.it/books/edition/Litterae_Annvae_Iaponiae_Anni_M_DC_XXIV/jcZnAAAAcAAJ?hl=it&gbpv=1&dq=Buyemon+Iaponiae&pg=PA20&printsec=frontcover p. 20])
|-
|かくざえもん
|''Kakuzaemon''
|Cacuzaiemon; Cacuzayemon
|(<small>LAI</small> [https://www.google.it/books/edition/Litterae_Annvae_Iaponiae_Anni_M_DC_XXIV/jcZnAAAAcAAJ?hl=it&gbpv=1&dq=Laurentius+Cacuzaiemon&pg=PA19&printsec=frontcover pag. 20]); (<small>RDM</small> [https://www.google.it/books/edition/Relationes_de_morte_novem_Christianorum/CFlnAAAAcAAJ?hl=it&gbpv=1&dq=Cacuzayemon&pg=PA16&printsec=frontcover p. 16])
|-
|かくすけ
|''Kakusuke''
|Cacusuque
|(<small>CAIT</small> [https://www.google.it/books/edition/De_Christianis_apvd_Iapanios_trivmphis_s/HjBYAAAAYAAJ?hl=it&gbpv=1&dq=Cacusuque&pg=PA482&printsec=frontcover pag. 482])
|-
|かひょうえ
|''Kahyōe''
|Cafioius
|(<small>NPAC</small> [https://www.google.it/books/edition/Narratio_persecutionis_adversus_christia/X2Y1w1bbifMC?hl=it&gbpv=1&dq=Thomas+Cafioius&pg=PA82&printsec=frontcover pag. 82])
|-
|かげかつ
|''Kagekatsu''
|Caguecatsu
|(<small>NPAC</small> [https://www.google.it/books/edition/Narratio_persecutionis_adversus_christia/X2Y1w1bbifMC?hl=it&gbpv=1&dq=Caguecatsu+Queixin&pg=PA4&printsec=frontcover pag. 4])
|-
|かんびょうえ
|''Kanbyōe''
|Cambioie; Cambioius
|(<small>LAI</small> [https://www.google.it/books/edition/Litterae_Annvae_Iaponiae_Anni_M_DC_XXIV/jcZnAAAAcAAJ?hl=it&gbpv=1&dq=Cambioie+Iaponiae&pg=PA5&printsec=frontcover pag. 5]); (<small>NPAC</small> [https://www.google.it/books/edition/Narratio_persecutionis_adversus_christia/X2Y1w1bbifMC?hl=it&gbpv=1&dq=Ioannes+Cambioius&pg=PA101&printsec=frontcover pag. 101])
|-
|かんすけ
|''Kansuke''
|Cansuques
|(<small>NPAC</small> [https://www.google.it/books/edition/Catalogus_religiosorum_Societatis_Iesu_q/GcT6x9g1q3MC?hl=it&gbpv=1&dq=Petrus+Canfuques&pg=PA104&printsec=frontcover pag. 104])
|-
|かんしち
|''Kanshichi''
|Canxichi
|(<small>CRES</small> [https://www.google.it/books/edition/Catalogus_regularium_et_secularium_qui_i/IlxS0zUZc_UC?hl=it&gbpv=1&dq=ioannes+canxichi&pg=PA46&printsec=frontcover pag. 46])
|-
|かんざえもん
|''Kanzaemon''
|Canzayemon
|(<small>CRES</small> [https://www.google.it/books/edition/Catalogus_regularium_et_secularium_qui_i/F4Mk53VDH4EC?hl=it&gbpv=1&dq=canzayemon+dominicus&pg=PA50&printsec=frontcover pag. 50])
|-
|かえもん
|''Kaemon''
|Cayemon
|(<small>CRES</small> [https://www.google.it/books/edition/Catalogus_regularium_et_secularium_qui_i/F4Mk53VDH4EC?hl=it&gbpv=1&dq=Leo+Cayemon&pg=PA8&printsec=frontcover pag. 8])
|-
|きゅうえもん
|''Kyūemon''
|Chiemon; Kyemon
|(<small>AOM</small> [https://www.google.it/books/edition/Acta_Ordinis_Fratrum_Minorum/eTI2AQAAMAAJ?hl=it&gbpv=1&dq=lucas+Chiemon&pg=RA1-PA144&printsec=frontcover pag. 144]); (<small>JB</small> [https://www.google.it/books/edition/Japonen_beatificationis_seu_declarationi/VK5cAAAAcAAJ?hl=it&gbpv=1&dq=kyemon+lucas&pg=PA25&printsec=frontcover pag. 25])
|-
|しんすけ
|''Shinsuke''
|Chinsuqui; Scinsuke; Xinsucus; Xinsukè; Xinsuque; Xinsuqui; Xinsuquius
|(<small>JB</small> [https://www.google.it/books/edition/Japonen_beatificationis_seu_declarationi/VK5cAAAAcAAJ?hl=it&gbpv=1&dq=Paulus+Chinsuqui&pg=RA1-PA5&printsec=frontcover pag. 5]); (<small>MI</small> [https://www.google.it/books/edition/Mortes_Illvstres_Et_Gesta_Eorvm_De_Socie/eTplAAAAcAAJ?hl=it&gbpv=1&dq=Scinsuk%C3%A8&pg=PA383&printsec=frontcover pag. 383]); (<small>HSJ2</small> [https://www.google.it/books/edition/Historia_Societatis_Iesu/FKhFAAAAcAAJ?hl=it&gbpv=1&dq=Rinxeum+Tozum&pg=PA81&printsec=frontcover pag. 81]); (<small>CRES</small> [https://www.google.it/books/edition/Catalogus_regularium_et_secularium_qui_i/F4Mk53VDH4EC?hl=it&gbpv=1&dq=Paulus+Xinfuk%C3%A8&pg=PA45&printsec=frontcover pag. 45]); (<small>SRCE</small> [https://www.google.it/books/edition/Sac_rituum_congregatione_eminentissimo_r/SNS26RKBFtgC?hl=it&gbpv=1&dq=xinsuque&pg=RA2-PA36&printsec=frontcover pag. 36]); (<small>MMN</small> [https://www.google.it/books/edition/Ioan_Euseb_Nierembergii_P_Marcellus_Mast/fxNSAAAAcAAJ?hl=it&gbpv=1&dq=XLVII+PAVLVS&pg=PA284&printsec=frontcover pag. 284]); (<small>PLD</small> [https://www.google.it/books/edition/Paciecide/W98MAAAAYAAJ?hl=it&gbpv=1&dq=paciecide+Xinsuquius&pg=PA19&printsec=frontcover pag. 19])
|-
|きゅうざえもん
|''Kyūzaemon''
|Chiusayemon
|(<small>RM</small> [https://www.google.it/books/edition/Rerum_memorabilium_in_regno_Japoniae_ges/7LsTPHqocE8C?hl=it&gbpv=1&dq=fayemon+Matthias&pg=PA93&printsec=frontcover pag. 93])
|-
|きざえもん
|''Kizaemon''
|Chizaimon; Chizayemon; Kizayemon
|(<small>AOM</small> [https://www.google.it/books/edition/Acta_Ordinis_Fratrum_Minorum/eTI2AQAAMAAJ?hl=it&gbpv=1&dq=Michael+Chizaimon&pg=RA1-PA144&printsec=frontcover pag. 144]); (<small>JB</small> [https://www.google.it/books/edition/Japonen_beatificationis_seu_declarationi/VK5cAAAAcAAJ?hl=it&gbpv=1&dq=Chizayemon&pg=RA1-PA5&printsec=frontcover pag. 5]); (<small>NPAC</small> [https://www.google.it/books/edition/Catalogus_regularium_et_secularium_qui_i/F4Mk53VDH4EC?hl=it&gbpv=1&dq=Kizayemon&pg=PA34&printsec=frontcover pag. 34])
|-
|しょうざぶろう
|''Shōzaburō''
|Chizoburus
|(<small>NPAC</small> [https://www.google.it/books/edition/Narratio_persecutionis_adversus_christia/X2Y1w1bbifMC?hl=it&gbpv=1&dq=Chizoburus&pg=PA82&printsec=frontcover pag. 82])
|-
|ちょうびょうえ
|''Chōbyōe''
|Chobioye
|(<small>JB</small> [https://www.google.it/books/edition/Japonen_beatificationis_seu_declarationi/VK5cAAAAcAAJ?hl=it&gbpv=1&dq=arachi+chobioye&pg=RA1-PA5&printsec=frontcover pag. 5])
|-
|こえもん
|''Koemon''
|Choiemon; Choyemon
|(<small>LAI</small> [https://www.google.it/books/edition/Litterae_Annvae_Iaponiae_Anni_M_DC_XXIV/LKk1AAAAcAAJ?hl=it&gbpv=1&dq=Choiemon+Iaponiae&pg=PA20&printsec=frontcover pag. 20]); (<small>NPAC</small> [https://www.google.it/books/edition/Catalogus_regularium_et_secularium_qui_i/F4Mk53VDH4EC?hl=it&gbpv=1&dq=Choyemon&pg=PA34&printsec=frontcover pag. 34])
|-
|こざえもん
|''Kozaemon''
|Chosaiemon
|(<small>LAI</small> [https://www.google.it/books/edition/Litterae_Annvae_Iaponiae_Anni_M_DC_XXIV/LKk1AAAAcAAJ?hl=it&gbpv=1&dq=chosaiemon&pg=PA19&printsec=frontcover pag. 19])
|-
|ちゅうざえもん
|''Chūzaemon''
|Chusaiemon; Chusaiemonus
|(<small>HSJ</small> [https://www.google.it/books/edition/Historiae_societatis_Jesu_pars_VI_BSB_Cl/klRrlGOZ7L0C?hl=it&gbpv=1&dq=Chusaiemon&pg=RA2-PA220&printsec=frontcover pag. 220]); (<small>MI</small> [https://www.google.it/books/edition/Mortes_Illustres_Et_Gesta_Eorum_De_Socie/eTplAAAAcAAJ?hl=it&gbpv=1&dq=Chufaiemonus&pg=PA369&printsec=frontcover pag. 369])
|-
|じんたろう
|''Jintarō''
|Cintarus
|(<small>HI</small> [https://www.google.it/books/edition/Lettera_annua_del_Giappone_dell_anno_162/hzwxyhoUHjoC?hl=it&gbpv=1&dq=Cintarus&pg=PA36&printsec=frontcover pag. 36])
|-
|こひょうえ
|''Kohyōe''
|Cofioius; Kohioye
|(<small>NPAC</small> [https://www.google.it/books/edition/Narratio_persecutionis_adversus_christia/X2Y1w1bbifMC?hl=it&gbpv=1&dq=Dominicus+Cofioius&pg=PA103&printsec=frontcover pag. 103]); (<small>N</small> [https://www.cultodivino.va/content/dam/cultodivino/rivista-notitiae/1980/notitiae-17-(1981)/Notitiae-177-1981.pdf pag. 227])
|-
|ごんろく
|''Gonroku''
|Corrocu; Gonrocu; Gonrocus; [[Fascegava Gonrocuus|Gonrocuus]]
|(<small>CAIT</small> [https://www.google.it/books/edition/De_Christianis_Apud_Iaponios_Triumphis_S/aBJUAAAAcAAJ?hl=it&gbpv=1&dq=corrocu+safioie&pg=PA392&printsec=frontcover pag. 392]); (<small>NPAC</small> [https://www.google.it/books/edition/Narratio_persecutionis_adversus_christia/X2Y1w1bbifMC?hl=it&gbpv=1&dq=Gonrocu+gubernatoris&pg=PA79&printsec=frontcover pag. 79]); (<small>TP</small> [https://www.google.it/books/edition/Trinum_perfectum_via_veritas_vita_Seu_Se/P_XcjbqWZjsC?hl=it&gbpv=1&dq=Gonrocus&pg=PA193&printsec=frontcover pag. 193])
|-
|こういち
|''Kōichi''
|[[Coychi]]
|
|-
|くひょうえ
|''Kuhyōe''
|Cuffioje; Cufioius; Cufioye; Cufioyus
|(<small>AOM</small> [https://www.google.it/books/edition/Acta_Ordinis_Fratrum_Minorum/eTI2AQAAMAAJ?hl=it&gbpv=1&dq=Franciscus+Cuffioje&pg=RA1-PA144&printsec=frontcover pag. 144]); (<small>NPAC</small> [https://www.google.it/books/edition/Narratio_persecutionis_adversus_christia/X2Y1w1bbifMC?hl=it&gbpv=1&dq=Petrus+Cufioius&pg=PA82&printsec=frontcover pag. 82]); (<small>JB</small> [https://www.google.it/books/edition/Japonen_beatificationis_seu_declarationi/VK5cAAAAcAAJ?hl=it&gbpv=1&dq=Cufioye&pg=PA25&printsec=frontcover pag. 25]); (<small>NPAC</small> [https://www.google.it/books/edition/Narratio_persecutionis_adversus_christia/X2Y1w1bbifMC?hl=it&gbpv=1&dq=Iacobus+Nacaximus+Cufioyus&pg=PA92&printsec=frontcover pag. 92])
|-
|くろうびょうえ
|''Kurōbyōe''
|Curobioye; Kurobioye
|(<small>JB</small> [https://www.google.it/books/edition/Japonen_beatificationis_seu_declarationi/VK5cAAAAcAAJ?hl=it&gbpv=1&dq=curobioye&pg=PA24&printsec=frontcover pag. 24]); (<small>N</small> [https://www.cultodivino.va/content/dam/cultodivino/rivista-notitiae/1980/notitiae-17-(1981)/Notitiae-177-1981.pdf pag. 227])
|-
|くろえもん
|''Kuroemon''
|Curoyemon
|(<small>LAI</small> [https://www.google.it/books/edition/Litterae_Annvae_Iaponiae_Anni_M_DC_XXIV/LKk1AAAAcAAJ?hl=it&gbpv=1&dq=Curoyemon&pg=PA73&printsec=frontcover pag. 73])
|-
|くえもん
|''Kuemon''
|Cuyemon
|(<small>FEIF</small> [https://www.google.it/books/edition/Fasciculus_e_Iapponicis_floribus_suo_adh/ALBO9zYMg7UC?hl=it&gbpv=1&dq=Paulus+Cuyemon&pg=PT39&printsec=frontcover pag. 39])
|-
|だんえもん
|''Dan'emon''
|Danyemon
|(<small>CRES</small> [https://www.google.it/books/edition/Catalogus_regularium_et_secularium_qui_i/IlxS0zUZc_UC?hl=it&gbpv=1&dq=Danyemon&pg=PA11&printsec=frontcover pag. 44])
|-
|だいはち
|''Daihachi''
|Daifaccius, Dayfachius
|(<small>TLAD</small> [https://www.google.it/books/edition/Tragoediae_Ludis_Autumnalibus_Datae/LwhXAAAAcAAJ?hl=it&gbpv=1 pag. 302]); (<small>RUP</small> [https://www.google.it/books/edition/Respondent_ultima_primis_sive_Protasius/-S9JAAAAcAAJ?hl=it&gbpv=1&dq=Dayfachius&pg=PP10&printsec=frontcover scena IV])
|-
|でんしろう
|''Denshirō''
|Densciro; Denxiro
|(<small>MI</small> [https://www.google.it/books/edition/Mortes_Illvstres_Et_Gesta_Eorvm_De_Socie/eTplAAAAcAAJ?hl=it&gbpv=1&dq=Densciro+Mata-+fayemonio&pg=PA428&printsec=frontcover pag. 428]); (<small>MMN</small> [https://www.google.it/books/edition/P_Marcellvs_Mastrillvs_Neapolitanvs_Soci/4yRoAAAAcAAJ?hl=it&gbpv=1&dq=Denxiro&pg=PA292&printsec=frontcover pag. 292])
|-
|でんざえもん
|''Denzaemon''
|Densamonus; Denzaiemon
|(<small>PLD</small> [https://www.google.it/books/edition/Paciecide/W98MAAAAYAAJ?hl=it&gbpv=1&dq=Densamonus&pg=PA198&printsec=frontcover pag. 198]); (<small>HSJ</small> [https://www.google.it/books/edition/Historiae_societatis_Jesu_pars_VI_BSB_Cl/klRrlGOZ7L0C?hl=it&gbpv=1&dq=Denzaiemonem&pg=RA2-PA227&printsec=frontcover pag. 227])
|-
|でんじ
|''Denji''
|Denxi
|(<small>SRCE</small> [https://www.google.it/books/edition/Sac_rituum_congregatione_eminentissimo_r/SNS26RKBFtgC?hl=it&gbpv=1&dq=Iacobus+Denxi&pg=PA8&printsec=frontcover pag. 8]); (<small>JB</small> [https://www.google.it/books/edition/Japonen_beatificationis_seu_declarationi/VK5cAAAAcAAJ?hl=it&gbpv=1&dq=Jacobus++Denxi&pg=RA1-PA2&printsec=frontcover pag. 2])
|-
|はちろう
|''Hachirō''
|Fachirò
|(<small>NPAC</small> [https://www.google.it/books/edition/Narratio_persecutionis_adversus_christia/X2Y1w1bbifMC?hl=it&gbpv=1&dq=Fachir%C3%B2&pg=PA104&printsec=frontcover pag. 104])
|-
|はちぞう
|''Hachizō''
|Fachizò; Fachizus
|(<small>CRES</small> [https://www.google.it/books/edition/Catalogus_regularium_et_secularium_qui_i/F4Mk53VDH4EC?hl=it&gbpv=1&dq=Fachiz%C3%B2&pg=PA41&printsec=frontcover pag. 41]); (<small>NPAC</small> [https://www.google.it/books/edition/Narratio_persecutionis_adversus_christia/X2Y1w1bbifMC?hl=it&gbpv=1&dq=Laurentius+Fachizus&pg=PA75&printsec=frontcover pag. 75])
|-
|はんすけ
|''Hansuke''
|Fansuque
|(<small>RM</small> [https://www.google.it/books/edition/Rerum_memorabilium_in_regno_Japoniae_ges/0Qf7B97H27MC?hl=it&gbpv=1&dq=Fanfuque+Ludouicus+Omure&pg=PA112&printsec=frontcover pag. 212])
|-
|はんえもん
|''Han'emon''
|Fanyemonus
|(<small>HI</small> [https://www.google.it/books/edition/Lettera_annua_del_Giappone_dell_anno_162/hzwxyhoUHjoC?hl=it&gbpv=1&dq=Fanyemoni&pg=PA29&printsec=frontcover pag. 29])
|-
|はんざえもん
|''Hanzaemon''
|Fanzayemon
|(<small>RM</small> [https://www.google.it/books/edition/Rerum_memorabilium_in_regno_Japoniae_ges/7LsTPHqocE8C?hl=it&gbpv=1&dq=Fanzayemon&pg=PA70&printsec=frontcover pag. 70]); (<small>NPAC</small> [https://www.google.it/books/edition/Catalogus_regularium_et_secularium_qui_i/F4Mk53VDH4EC?hl=it&gbpv=1&dq=N.+Fanzayemon&pg=PA34&printsec=frontcover pag. 34])
|-
|はざぶろう
|''Hanzaburō''
|Fanzaburò
|(<small>CRES</small> [https://www.google.it/books/edition/Catalogus_regularium_et_secularium_qui_i/F4Mk53VDH4EC?hl=it&gbpv=1&dq=Gafpar+Fanzabur%C3%B2&pg=PA72&printsec=frontcover pag. 72])
|-
|はえもん
|''Haemon''
|Fayemon
|(<small>CAIT</small> [https://www.google.it/books/edition/De_Christianis_apvd_Iapanios_trivmphis_s/HjBYAAAAYAAJ?hl=it&gbpv=1&dq=Fayemon&pg=PA363&printsec=frontcover pag. 363])
|-
|はさぶろう
|''Hasaburō''
|Fazamburo; Fazamburus
|(<small>IUPI</small> [https://www.google.it/books/edition/Idea_christianae_fortitudinis_in_Iusto_U/O_NEAAAAcAAJ?hl=it&gbpv=1&dq=Fazamburo+Brunmair&pg=PA15&printsec=frontcover pag. 13]); (<small>MI</small> [https://www.google.it/books/edition/Mortes_illustres_et_gesta_eorum_de_Socie/lK9IAAAAcAAJ?hl=it&gbpv=1&dq=Fazamburus+ir%C3%A2+fuccenfus&pg=PA214&printsec=frontcover pag. 214])
|-
|ヘいびょうえ
|''Heibyōe''
|Feibioye
|(<small>JJS</small> [https://www.google.it/books/edition/Japan_on_the_Jesuit_Stage/TsqKEAAAQBAJ?hl=it&gbpv=1&dq=feibioye&pg=PA256&printsec=frontcover pag. 256])
|-
|ヘいさく
|''Heisaku''
|Feisacu; Feisacus
|(<small>FEIF</small> [https://www.google.it/books/edition/Fasciculus_e_Iapponicis_floribus_suo_adh/ALBO9zYMg7UC?hl=it&gbpv=1&dq=Ioannes+Feifacu&pg=PT46&printsec=frontcover pag. 46]); (<small>NPAC</small> [https://www.google.it/books/edition/Narratio_persecutionis_adversus_christia/X2Y1w1bbifMC?hl=it&gbpv=1&dq=Feisacus+laquichius&pg=PA101&printsec=frontcover pag. 101])
|-
|ヘいぞう
|''Heizō''
|Feizò
|(<small>MI</small> [https://www.google.it/books/edition/Mortes_Illvstres_Et_Gesta_Eorvm_De_Socie/nC3o9TJPwJwC?hl=it&gbpv=1&dq=Feiz%C3%B2+Ioannes&pg=PA370&printsec=frontcover pag. 370])
|-
|ひこすけ
|''Hikosuke''
|Ficosukè; Ficosuque
|(<small>FEIF</small> [https://www.google.it/books/edition/Fasciculus_e_Iapponicis_floribus_suo_adh/ALBO9zYMg7UC?hl=it&gbpv=1&dq=Mathia+Ficofuke&pg=PT56&printsec=frontcover pag. 56]); (<small>NPAC</small> [https://www.google.it/books/edition/Catalogus_religiosorum_Societatis_Iesu_q/GcT6x9g1q3MC?hl=it&gbpv=1&dq=Matthias+Ficosuque&pg=PA24&printsec=frontcover pag. 24])
|-
|ひこえもん
|''Hikoemon''
|Ficoyemon
|(<small>RDM</small> [https://www.google.it/books/edition/Relationes_de_morte_novem_Christianorum/CFlnAAAAcAAJ?hl=it&gbpv=1&dq=Michael+Ficoyemon&pg=PA4&printsec=frontcover pag. 4])
|-
|ひこざえもん
|''Hikozaemon''
|Ficozaiemon; Ficozayemon
|(<small>NPAC</small> [https://www.google.it/books/edition/Narratio_persecutionis_adversus_christia/X2Y1w1bbifMC?hl=it&gbpv=1&dq=Iacobus+Ficozaiemon&pg=PA103&printsec=frontcover pag.103]); (<small>CRES</small> [https://www.google.it/books/edition/Catalogus_regularium_et_secularium_qui_i/F4Mk53VDH4EC?hl=it&gbpv=1&dq=Iacobus+Ficozayemon&pg=PA62&printsec=frontcover pag. 62])
|-
|ひこじろう
|''Hikojirō''
|Ficoyo
|(<small>FEIF</small> [https://www.google.it/books/edition/Fasciculus_e_Iapponicis_floribus_suo_adh/ALBO9zYMg7UC?hl=it&gbpv=1&dq=Gaspar+Ficoyo&pg=PT18&printsec=frontcover pag. 18]); (<small>JB</small> [https://www.google.it/books/edition/Japonen_beatificationis_seu_declarationi/VK5cAAAAcAAJ?hl=it&gbpv=1&dq=Gaspar+Ficoyo&pg=RA1-PA1&printsec=frontcover pag. 1])
|-
|ひでより
|''Hideyori''
|Fide-Jori; Fide-Jorius; Fidejori; Fidejorus; Fidery; Fideyori; [[Fideyorus|Fideyor(i)us]]; Findeyori; Findeyorus
|(<small>HEC</small> [https://www.google.it/books/edition/Historiae_ecclesiasticae_compendium_prae/TFadBTWWukAC?hl=it&gbpv=1&dq=Fide-Jori&pg=PA131&printsec=frontcover pag. 131]); (<small>HI</small> [https://www.google.it/books/edition/Claudii_Fleurii_Abbatis_Historia_ecclesi/znS43wNTLOwC?hl=it&gbpv=1 pag. 428]); (<small>IHE</small> [https://www.google.it/books/edition/R_P_Clari_Vascotti_Institutiones_histori/kP7EqsTRZMcC?hl=it&gbpv=1&dq=taikosama+imperium+fidejori&pg=PA273&printsec=frontcover pag. 273]); (<small>IVIDE</small> [https://www.google.it/books/edition/Ingeniosa_vindicta/h5REAAAAcAAJ?hl=it&gbpv=1&dq=Fidejorum&pg=PP4&printsec=frontcover pag. 1]); (<small>MRAP</small> [https://www.google.it/books/edition/Viri_quondam_illustris_Hermanni_Conringi/599KMb3jkXEC?hl=it&gbpv=1&dq=Fidery&pg=PA508&printsec=frontcover pag. 508]); (<small>CAIT</small> [https://www.google.it/books/edition/De_Christianis_apvd_Iapanios_trivmphis_s/HjBYAAAAYAAJ?hl=it&gbpv=1&dq=Fideyori+dicebatur&pg=PA372&printsec=frontcover pag. 372]); (<small>CAIT</small> [https://www.google.it/books/edition/De_Christianis_apvd_Iapanios_trivmphis_s/HjBYAAAAYAAJ?hl=it&gbpv=1&dq=Findeyori+Filius&pg=PA16-IA2&printsec=frontcover pag. 2]); (<small>MI</small> [https://www.google.it/books/edition/Mortes_Illvstres_Et_Gesta_Eorvm_De_Socie/eTplAAAAcAAJ?hl=it&gbpv=1&dq=Findeyoro+Safioyo&pg=PA275&printsec=frontcover pag. 275])
|-
|ひでかね
|''Hidekane''
|Findecanus
|(<small>RIIR</small> [https://www.google.it/books/edition/De_Rebvs_In_Iaponiae_Regno_Post_Mortem_T/dTplAAAAcAAJ?hl=it&gbpv=1&dq=Findecanus&pg=PA54&printsec=frontcover pag. 54])
|-
|ひでひら
|''Hidehira''
|Findefira
|(<small>GFR</small> [https://archive.org/details/gloriosusfrancis00mari/page/534/mode/2up?q=Findefira pag. 534])
|-
|ひでただ
|''Hidetada''
|Fide-Tadda; Fidetadda
|(<small>HEC</small> [https://www.google.it/books/edition/Historiae_ecclesiasticae_compendium_prae/TFadBTWWukAC?hl=it&gbpv=1&dq=Fide-Tadda&pg=PA131&printsec=frontcover pag. 131]); (<small>IHE</small> [https://www.google.it/books/edition/R_P_Clari_Vascotti_Institutiones_histori/kP7EqsTRZMcC?hl=it&gbpv=1&dq=Fidetadda+vascotti&pg=PA273&printsec=frontcover pag. 273])
|-
|ひでなお
|''Hidenao''
|Findenanus
|(<small>DRI</small> [https://www.google.it/books/edition/De_rebus_iaponicis/pn1kAAAAcAAJ?hl=it&gbpv=1&dq=Findenanus&pg=PA532&printsec=frontcover pag. 532])
|-
|ヘいきち
|''Heikichi''
|Fioquichius
|(<small>NPAC</small> [https://www.google.it/books/edition/Narratio_persecvtionis_adversvs_Christia/vRyN1WeBlcAC?hl=it&gbpv=1&dq=Fioquichius&pg=PA103&printsec=frontcover pag. 103])
|-
|いえやす
|''Ieyasu''
|Geiasus; Gieiasus; [[Ieiasus]]; Ijejas
|(<small>DRI</small> [https://www.google.it/books/edition/De_rebus_iaponicis/pn1kAAAAcAAJ?hl=it&gbpv=1&dq=Geiasus+Daifulama&pg=PA980&printsec=frontcover Index rerum]); (<small>DRI</small> [https://www.google.it/books/edition/De_rebus_Japonicis_Indicis_et_Peruanis_e/L4mCvYrr_K8C?hl=it&gbpv=1&dq=Gieiafus&pg=PA545&printsec=frontcover pag. 545]); (<small>IHE</small> [https://www.google.it/books/edition/R_P_Clari_Vascotti_Institutiones_histori/kP7EqsTRZMcC?hl=it&gbpv=1&dq=Fidetadda+vascotti&pg=PA273&printsec=frontcover pag. 273])
|-
|げんぱち
|''Genpachi''
|Genpachius
|(<small>AAS</small> [https://www.vatican.va/archive/aas/documents/2007/luglio%202007.pdf pag. 627])
|-
|げんざえもん
|''Genzaemon''
|Genzayemon
|(<small>CRES</small> [https://www.google.it/books/edition/Catalogus_regularium_et_secularium_qui_i/F4Mk53VDH4EC?hl=it&gbpv=1&dq=Andreas+Genzayemon&pg=PA51&printsec=frontcover pag. 51])
|-
|じんぞう
|''Jinzō''
|Ginzò
|(<small>FEIF</small> [https://www.google.it/books/edition/Fasciculus_e_Iapponicis_floribus_suo_adh/ALBO9zYMg7UC?hl=it&gbpv=1&dq=Petrus+Ginz%C3%B2&pg=PT56&printsec=frontcover pag. 56])
|-
|じろうびょうえ
|''Jirōbyōe''
|Girobioye; Ieribioie; Ieribioius; Iirobioye
|(<small>CRES</small> [https://www.google.it/books/edition/Catalogus_regularium_et_secularium_qui_i/F4Mk53VDH4EC?hl=it&gbpv=1&dq=Girobioye&pg=PA56&printsec=frontcover pag. 56]); (<small>NPAC</small> [https://www.google.it/books/edition/Narratio_persecutionis_adversus_christia/X2Y1w1bbifMC?hl=it&gbpv=1&dq=ieribioie&pg=PA24&printsec=frontcover pag. 24]); (<small>NPAC</small> [https://www.google.it/books/edition/Narratio_persecutionis_adversus_christia/X2Y1w1bbifMC?hl=it&gbpv=1&dq=ieribioius&pg=PA13&printsec=frontcover pag. 13]); (<small>CRES</small> [https://www.google.it/books/edition/Catalogus_regularium_et_secularium_qui_i/F4Mk53VDH4EC?hl=it&gbpv=1&dq=Antonius%20lirobioye&pg=PA37&printsec=frontcover pag. 37])
|-
|じろえもん
|''Jirōemon''
|Giroyemon; Jiroyemon
|(<small>AL</small> [https://www.google.it/books/edition/Adversus_Latinorum_de_cultus_religiosi_o/tylLAAAAcAAJ?hl=it&gbpv=1&dq=Giroyemon+Caravallius&pg=PA288&printsec=frontcover pag. 288]); (<small>MB152</small> [https://digi.vatlib.it/view/MSS_Barb.or.152 littera 3])
|-
|げんごろう
|''Gengorō''
|Goengoro; Guengorus
|(<small>JB</small> [https://www.google.it/books/edition/Japonen_beatificationis_seu_declarationi/VK5cAAAAcAAJ?hl=it&gbpv=1&dq=Thomas+Goengoro&pg=RA1-PA2&printsec=frontcover pag. 2]); (<small>HSJ</small> [https://www.google.it/books/edition/Historiae_societatis_Jesu_pars_VI_BSB_Cl/klRrlGOZ7L0C?hl=it&gbpv=1&dq=thomam+tuengorum&pg=RA2-PA87&printsec=frontcover pag. 87]); (<small>JB</small> [https://www.google.it/books/edition/Japonen_beatificationis_seu_declarationi/VK5cAAAAcAAJ?hl=it&gbpv=1&dq=thomam+guengorum&pg=PA17&printsec=frontcover pag. 17])
|-
|ごひょうえ
|''Gohyōe''
|Gofioye
|(<small>CAIT</small> [https://www.google.it/books/edition/De_Christianis_apvd_Iapanios_trivmphis_s/HjBYAAAAYAAJ?hl=it&gbpv=1&dq=Gofioye+Ioannes&pg=PA516&printsec=frontcover pag. 516])
|-
|ごえもん
|''Goemon''
|Goiemon
|(<small>NPAC</small> [https://www.google.it/books/edition/Catalogus_religiosorum_Societatis_Iesu_q/GcT6x9g1q3MC?hl=it&gbpv=1&dq=goiemon&pg=PA101&printsec=frontcover pag. 101])
|-
|ごんない
|''Gonnai''
|Gonajus
|(<small>HSJ2</small> [https://www.google.it/books/edition/Historiae_societatis_Jesu_pars_quinta_to/wJScgg9re0QC?hl=it&gbpv=1&dq=saitum+gonajum&pg=PA682&printsec=frontcover pag. 682])
|-
|ごんえもん
|''Gon'emon''
|Goniemon; Gognemon
|(<small>LAI</small> [https://www.google.it/books/edition/Litterae_Annvae_Iaponiae_Anni_M_DC_XXIV/jcZnAAAAcAAJ?hl=it&gbpv=1&dq=goniemon&pg=PA20&printsec=frontcover pag. 20]); (<small>LAI</small> [https://www.google.it/books/edition/Litterae_Annvae_Iaponiae_Anni_M_DC_XXIV/jcZnAAAAcAAJ?hl=it&gbpv=1&dq=Leonem+Gognemon&pg=PA48&printsec=frontcover pag. 48])
|-
|ごんのすけ
|''Gonnosuke''
|Gonnosukeius
|(<small>AAS</small> [https://www.vatican.va/archive/aas/documents/2007/luglio%202007.pdf pag. 627])
|-
|ござえもん
|''Gozaemon''
|Gonzaiemon; Gozayemon
|(<small>NPAC</small> [https://www.google.it/books/edition/Narratio_persecutionis_adversus_christia/X2Y1w1bbifMC?hl=it&gbpv=1&dq=gonzaiemon+narratio&pg=PA101&printsec=frontcover pag. 101]); (<small>CRES</small> [https://www.google.it/books/edition/Catalogus_regularium_et_secularium_qui_i/F4Mk53VDH4EC?hl=it&gbpv=1&dq=Ludouicus+Gozayemon&pg=PA61&printsec=frontcover pag. 61])
|-
|ごろうびょうえ
|''Gorōbyōe''
|Gorobioye
|(<small>N</small> [https://www.cultodivino.va/content/dam/cultodivino/rivista-notitiae/1980/notitiae-17-(1981)/Notitiae-177-1981.pdf pag. 227])
|-
|ごろすけ
|''Gorosuke''
|Gorosuque
|(<small>CAIT</small> [https://www.google.it/books/edition/De_Christianis_apvd_Iapanios_trivmphis_s/HjBYAAAAYAAJ?hl=it&gbpv=1&dq=Gorosvqve&pg=PA361&printsec=frontcover pag. 362])
|-
|ごろうえもん
|''Gorōemon''
|Goroyemon
|(<small>NPAC</small> [https://www.google.it/books/edition/Narratio_persecutionis_adversus_christia/X2Y1w1bbifMC?hl=it&gbpv=1&dq=Goroyemon+Cataxima&pg=PA72&printsec=frontcover pag. 72])
|-
|ごろうざえもん
|''Gorōzaemon''
|Gorozaimon; Gorozayemon
|(<small>MGJ</small> [https://www2.uibk.ac.at/downloads/Periochen/A_Feldkirch/1669_Fk22_Minami_Gorozaimon_Johannes_Japon.Feldkirch.pdf pag. 2]); (<small>FEIF</small> [https://www.google.it/books/edition/Fasciculus_e_Iapponicis_floribus_suo_adh/ALBO9zYMg7UC?hl=it&gbpv=1&dq=Ioannes+gorozayemon&pg=PT48&printsec=frontcover pag. 48])
|-
|ごろう
|''Gorō''
|Gorus
|(<small>AAS</small> [https://www.vatican.va/archive/aas/documents/2007/luglio%202007.pdf pag. 627])
|-
|げんしろう
|''Genshirō''
|Guenxirò
|(<small>CRES</small> [https://www.google.it/books/edition/Catalogus_regularium_et_secularium_qui_i/F4Mk53VDH4EC?hl=it&gbpv=1&dq=Guenxiro&pg=PA48&printsec=frontcover pag. 48])
|-
|げんえもん
|''Gen'emon''
|Guenyemon
|(<small>CRES</small> [https://www.google.it/books/edition/Catalogus_regularium_et_secularium_qui_i/F4Mk53VDH4EC?hl=it&gbpv=1&dq=Guenyemon&pg=PA58&printsec=frontcover pag. 58])
|-
|やきち
|''Yakichi''
|Iaquichi
|(<small>CSRSE</small> [https://www.google.it/books/edition/Congregatione_sacrorum_rituum_siue_emine/k5LH05G3KMQC?hl=it&gbpv=1&dq=Iaquichi&pg=RA1-PA8&printsec=frontcover pag. 8])
|-
|やすけ
|''Yasuke''
|Iasuques
|(<small>NPAC</small> [https://www.google.it/books/edition/Narratio_persecutionis_adversus_christia/X2Y1w1bbifMC?hl=it&gbpv=1&dq=Iafuques&pg=PA97&printsec=frontcover pag. 97])
|-
|やすなり
|''Yasunari''
|Iasunarius
|([https://nusquam.net/2012/09/20/in-myogirium-iasunarium-exercitatio-saphhica/ Nusquam.net])
|-
|やしちろう
|''Yashichirō''
|Iaxichireus
|(<small>NPAC</small> [https://www.google.it/books/edition/Narratio_persecutionis_adversus_christia/X2Y1w1bbifMC?hl=it&gbpv=1&dq=Petrus+Iaxichireus&pg=PA102&printsec=frontcover pag. 102])
|-
|やざえもん
|''Yazaemon''
|Iazaiemon; Yazayemon
|(<small>LAI</small> [https://www.google.it/books/edition/Litterae_Annvae_Iaponiae_Anni_M_DC_XXIV/LKk1AAAAcAAJ?hl=it&gbpv=1&dq=iazaiemon&pg=PA19&printsec=frontcover pag. 19]); (<small>CRES</small> [https://www.google.it/books/edition/Catalogus_regularium_et_secularium_qui_i/F4Mk53VDH4EC?hl=it&gbpv=1&dq=Yazayemon&pg=PA52&printsec=frontcover pag. 52])
|-
|いちびょうえ
|''Ichibyōe''
|Ichibioius
|(<small>NPAC</small> [https://www.google.it/books/edition/Narratio_persecutionis_adversus_christia/X2Y1w1bbifMC?hl=it&gbpv=1&dq=ichibioius+quoque&pg=PA7&printsec=frontcover pag. 7])
|-
|いちざえもん
|''Ichizaemon''
|Ichizaiemon; Ichizeiemon; Schizaimon; Ychizayemon
|(<small>NPAC</small> [https://www.google.it/books/edition/Narratio_persecutionis_adversus_christia/X2Y1w1bbifMC?hl=it&gbpv=1&dq=Ichizaiemon+combuftus+Ifabella&pg=PA105&printsec=frontcover pag. 105]); (<small>NPAC</small> [https://www.google.it/books/edition/Narratio_persecutionis_adversus_christia/X2Y1w1bbifMC?hl=it&gbpv=1&dq=Ichizeiemon&pg=PA82&printsec=frontcover pag. 82]); (<small>HI</small> [https://www.google.it/books/edition/HISTORIA_IAPONENSIS_ANNI_M_DC_XXIV/tSU4_EDri-UC?hl=it&gbpv=1&dq=schizai-+monis&pg=PA39&printsec=frontcover pag. 39]); (<small>CRES</small> [https://www.google.it/books/edition/Catalogus_regularium_et_secularium_qui_i/IlxS0zUZc_UC?hl=it&gbpv=1&dq=Ychizayemon&pg=PA60&printsec=frontcover pag. 61])
|-
|えもん
|''Emon''
|Iemon
|(<small>LAI</small> [https://www.google.it/books/edition/Litterae_Annvae_Iaponiae_Anni_M_DC_XXIV/LKk1AAAAcAAJ?hl=it&gbpv=1&dq=Iemon+Iaponiae&pg=PA46&printsec=frontcover pag. 46])
|-
|えものすけ
|''Emonosuke''
|Iemonosuque
|(<small>PCYC</small> [https://www.google.it/books/edition/Ponencias_Comunicaciones_Y_Conclusiones/PZ28Kxx4mHIC?hl=it&gbpv=1&dq=Xurinosuque&pg=PA288&printsec=frontcover pag. 288])
|-
|えんぽう
|''Enpō''
|Iempo; Yempo
|(<small>LAI</small> [https://www.google.it/books/edition/Litterae_Annvae_Iaponiae_Anni_M_DC_XXIV/LKk1AAAAcAAJ?hl=it&gbpv=1&dq=Simon+Iempo+Iaponiae&pg=PA14&printsec=frontcover pag. 14]); (<small>FEIF</small> [https://www.google.it/books/edition/Fasciculus_e_Iapponicis_floribus_suo_adh/ALBO9zYMg7UC?hl=it&gbpv=1&dq=Simonem+Yemp%C3%B2&pg=PA104-IA3&printsec=frontcover pag. 104])
|-
|じひょうえ
|''Jihyōe''
|Iifioye
|(<small>CRES</small> [https://www.google.it/books/edition/Catalogus_regularium_et_secularium_qui_i/F4Mk53VDH4EC?hl=it&gbpv=1&dq=iifioye+Ychiz%C3%A0+Nizayemon&pg=PA40&printsec=frontcover pag. 40])
|-
|じんびょうえ
|''Jinbyōe''
|Iimbioye
|(<small>CRES</small> [https://www.google.it/books/edition/Catalogus_regularium_et_secularium_qui_i/F4Mk53VDH4EC?hl=it&gbpv=1&dq=Simeon+limbioye&pg=PA39&printsec=frontcover pag. 39])
|-
|じんえもん
|''Jin'emon''
|Iinyemon
|(<small>CRES</small> [https://www.google.it/books/edition/Catalogus_regularium_et_secularium_qui_i/F4Mk53VDH4EC?hl=it&gbpv=1&dq=Petro+Yafioye&pg=PA56&printsec=frontcover pag. 56])
|-
|よひょうえ
|''Yohyōe''
|Iofioius; Yofioye
|(<small>NPAC</small> [https://www.google.it/books/edition/Narratio_persecutionis_adversus_christia/X2Y1w1bbifMC?hl=it&gbpv=1&dq=Ioannes+Ienegura&pg=PA90&printsec=frontcover pag. 90]); (<small>CRES</small> [https://www.google.it/books/edition/Catalogus_regularium_et_secularium_qui_i/F4Mk53VDH4EC?hl=it&gbpv=1&dq=Gregorius+Yofioye&pg=PA60&printsec=frontcover pag. 60])
|-
|よえもん
|''Yoemon''
|Ioiemon; Yoiemon
|(<small>NPAC</small> [https://www.google.it/books/edition/Narratio_persecutionis_adversus_christia/X2Y1w1bbifMC?hl=it&gbpv=1&dq=Ioiemon&pg=PA104&printsec=frontcover pag. 104]); (<small>RM</small> [https://www.google.it/books/edition/Rerum_memorabilium_in_regno_Japoniae_ges/7LsTPHqocE8C?hl=it&gbpv=1&dq=Yoiemon+Thomas&pg=PA109&printsec=frontcover pag. 109])
|-
|よさく
|''Yosaku''
|Iosacu
|(<small>LAI</small> [https://www.google.it/books/edition/Litterae_Annvae_Iaponiae_Anni_M_DC_XXIV/LKk1AAAAcAAJ?hl=it&gbpv=1&dq=Thomas+iofaeu&pg=PA20&printsec=frontcover pag. 20])
|-
|よしひだ
|''Yoshihida''
|[[Ioshihida Suga|Ioshihida, Ioshihide]]
|
|-
|よそびょうえ
|''Yosobyōe''
|Iosobioie
|(<small>RM</small> [https://www.google.it/books/edition/Rervm_memorabilivm_in_regno_Iaponi%C3%A6_ges/NtlibTzZ8u4C?hl=it&gbpv=1&dq=Iofobioie+Ioachimus&pg=PA93&printsec=frontcover pag. 93])
|-
|よしのぶ
|''Yoshinobu''
|Ioxinobu; [[Ioxinobus]]; [[Yoxinobus Xadaquedonus|Yoxinobus]]
|(<small>LAI</small> [https://www.google.it/books/edition/Litterae_Annvae_Iaponiae_Anni_M_DC_XXIV/jcZnAAAAcAAJ?hl=it&gbpv=1&dq=deuani&pg=PA52&printsec=frontcover pag. 52])
|-
|ゆざえもん
|''Yuzaemon''
|Iuzayemon
|(<small>CRES</small> [https://www.google.it/books/edition/Catalogus_regularium_et_secularium_qui_i/F4Mk53VDH4EC?hl=it&gbpv=1&dq=Antonius+Iuzayemon&pg=PA54&printsec=frontcover pag. 54])
|-
|じゅざぶろう
|''Juzaburō''
|Iuzaburo
|(<small>NPAC</small> [https://www.google.it/books/edition/Narratio_persecutionis_adversus_christia/X2Y1w1bbifMC?hl=it&gbpv=1&dq=Paulus+Anazaua+Iuzaburo&pg=PA36&printsec=frontcover pag. 36])
|-
|じぶざえもん
|''Jibuzaemon''
|Iybuzaiemon
|(<small>NPAC</small> [https://www.google.it/books/edition/Narratio_persecvtionis_adversvs_Christia/vRyN1WeBlcAC?hl=it&gbpv=1&dq=Iybuzaiemonis&pg=PA134&printsec=frontcover pag. 134])
|-
|かねとし
|''Kanetoshi''
|Kanetoshus
|([http://ephemeris.alcuinus.net/archi2005/biographiae/mishima/index.php Ephemeris])
|-
|きみたけ
|''Kimitake''
|[[Kimitakus Hiraoka|Kimitakus]]
|
|-
|きさく
|''Kisaku''
|Kisacu; Kisacus; Quisaco; Quisacu; Quisacus
|(<small>MI</small> [https://www.google.it/books/edition/Mortes_illustres_et_gesta_eorum_de_Socie/Aqm2XVn1e-4C?hl=it&gbpv=1&dq=Ioannes+Kisacv&pg=PA383&printsec=frontcover pag. 383]); (<small>HSJ</small> [https://www.google.it/books/edition/Historiae_societatis_Jesu_pars_VI_BSB_Cl/klRrlGOZ7L0C?hl=it&gbpv=1&dq=Rinxeum+Tozum&pg=RA2-PA242&printsec=frontcover pag. 242]); (<small>JB</small> [https://www.google.it/books/edition/Japonen_beatificationis_seu_declarationi/VK5cAAAAcAAJ?hl=it&gbpv=1&dq=Ioannes+Quisaco&pg=RA1-PA5&printsec=frontcover pag. 5]); (<small>MMN</small> [https://www.google.it/books/edition/Ioan_Euseb_Nierembergii_P_Marcellus_Mast/fxNSAAAAcAAJ?hl=it&gbpv=1&dq=XLVIII+IOANNES&pg=PA284&printsec=frontcover pag. 284]); (<small>PLD</small> [https://www.google.it/books/edition/Paciecide/W98MAAAAYAAJ?hl=it&gbpv=1&dq=paciecide+Xinsuquius&pg=PA19&printsec=frontcover pag. 19])
|-
|きざえもん
|''Kizaemon''
|Kizayemon; Quizaiemon
|(<small>CRES</small> [https://www.google.it/books/edition/Catalogvs_Regvlarivm_Et_Secvlarivm_Qui_i/L25DAAAAcAAJ?hl=it&gbpv=1&dq=Mathias+Kizayemon&pg=PA34&printsec=frontcover pag. 34]); (<small>LAI</small> [https://www.google.it/books/edition/Litterae_Annvae_Iaponiae_Anni_M_DC_XXIV/LKk1AAAAcAAJ?hl=it&gbpv=1&dq=quizaiemon&pg=PA19&printsec=frontcover pag. 19])
|-
|まごえもん
|''Magoemon''
|Magoyemon
|(<small>CRES</small> [https://www.google.it/books/edition/Catalogus_regularium_et_secularium_qui_i/F4Mk53VDH4EC?hl=it&gbpv=1&dq=Paulus+Magoyemon&pg=PA47&printsec=frontcover pag. 47])
|-
|まござえもん
|''Magozaemon''
|Magozaiemon; Mangozaiemon; Magozayemon; Mongazaiemon
|(<small>NPAC</small> [https://www.google.it/books/edition/Narratio_persecutionis_adversus_christia/X2Y1w1bbifMC?hl=it&gbpv=1&dq=Micha%C3%ABl+Magozaiemon&pg=PA102&printsec=frontcover pag. 102]); (<small>LAI</small> [https://www.google.it/books/edition/Litterae_Annvae_Iaponiae_Anni_M_DC_XXIV/jcZnAAAAcAAJ?hl=it&gbpv=1&dq=sazaiemon&pg=PA20&printsec=frontcover pag. 20]); (<small>CRES</small> [https://www.google.it/books/edition/Catalogus_regularium_et_secularium_qui_i/IlxS0zUZc_UC?hl=it&gbpv=1&dq=Michael+Magozayemon&pg=PA62&printsec=frontcover pag. 62]); (<small>HI</small> [https://www.google.it/books/edition/Lettera_annua_del_Giappone_dell_anno_162/hzwxyhoUHjoC?hl=it&gbpv=1&dq=mongazaiemon&pg=PA6&printsec=frontcover pag. 6])
|-
|まごびょうえ
|''Magobyōe''
|Mangobioye
|(<small>LAI</small> [https://www.google.it/books/edition/Litterae_Annvae_Iaponiae_Anni_M_DC_XXIV/LKk1AAAAcAAJ?hl=it&gbpv=1&dq=Mangobioye&pg=PA49&printsec=frontcover pag. 49])
|-
|まごすけ
|''Magosuke''
|Mangosuque
|(<small>LAI</small> [https://www.google.it/books/edition/Litterae_Annvae_Iaponiae_Anni_M_DC_XXIV/jcZnAAAAcAAJ?hl=it&gbpv=1&dq=mangofu&pg=PA20&printsec=frontcover pag. 124])
|-
|まさかつ
|''Masakatsu''
|Masakatsus
|([http://ephemeris.alcuinus.net/archi2005/biographiae/mishima/index.php Ephemeris])
|-
|まさむね
|''Masamune''
|Masamunus; [[Massamune]]; Massamunes; Massamunus; Massomune
|(<small>HSJ</small> [https://www.google.it/books/edition/Historiae_societatis_Jesu_pars_VI_BSB_Cl/klRrlGOZ7L0C?hl=it&gbpv=1&dq=masamunus&pg=RA2-PA75&printsec=frontcover pag. 75]); (<small>GFR</small> [https://archive.org/details/gloriosusfrancis00mari/page/560/mode/2up?q=IdateMafamune%2C pag. 560]); (<small>LAI</small> [https://www.google.it/books/edition/Litterae_Annvae_Iaponiae_Anni_M_DC_XXIV/jcZnAAAAcAAJ?hl=it&gbpv=1&dq=Daisem+Iaponiae+Massa-munus&pg=PA32&printsec=frontcover pag. 32]); (<small>LAI</small> [https://www.google.it/books/edition/Litterae_Annvae_Iaponiae_Anni_M_DC_XXIV/LKk1AAAAcAAJ?hl=it&gbpv=1&dq=Massomune&pg=PA50&printsec=frontcover pag. 50])
|-
|またびょうえ
|''Matabyōe''
|Matabioye
|(<small>CRES</small> [https://www.google.it/books/edition/Catalogus_regularium_et_secularium_qui_i/F4Mk53VDH4EC?hl=it&gbpv=1&dq=Matabioye&pg=PA42&printsec=frontcover pag. 42])
|-
|またごろう
|''Matagorō''
|Matagorus
|(<small>NPAC</small> [https://www.google.it/books/edition/Narratio_persecutionis_adversus_christia/X2Y1w1bbifMC?hl=it&gbpv=1&dq=Paulus+Matagorus&pg=PA37&printsec=frontcover pag. 37])
|-
|またざえもん
|''Matazaemon''
|Matasayemon; Matasayemonius; Matazaiemon; Matazayemon
|(<small>MMN</small> [https://www.google.it/books/edition/P_Marcellvs_Mastrillvs_Neapolitanvs_Soci/4yRoAAAAcAAJ?hl=it&gbpv=1&dq=Denxiro&pg=PA292&printsec=frontcover pag. 292]); (<small>MI</small> [https://www.google.it/books/edition/Mortes_Illvstres_Et_Gesta_Eorvm_De_Socie/eTplAAAAcAAJ?hl=it&gbpv=1&dq=Densciro+Mata-+fayemonio&pg=PA428&printsec=frontcover pag. 428]); (<small>LAI</small> [https://www.google.it/books/edition/Litterae_Annvae_Iaponiae_Anni_M_DC_XXIV/LKk1AAAAcAAJ?hl=it&gbpv=1&dq=matazaiemon&pg=PA19&printsec=frontcover pag. 19]); (<small>FEIF</small> [https://www.google.it/books/edition/Fasciculus_e_Iapponicis_floribus_suo_adh/ALBO9zYMg7UC?hl=it&gbpv=1&dq=Francifcus+Matazaye&pg=PT39&printsec=frontcover pag. 39])
|-
|みちこ
|''Michiko''
|[[Michika]]
|
|-
|もひょうえ
|''Mohyōe''
|Mofioye
|(<small>JB</small> [https://www.google.it/books/edition/Japonen_beatificationis_seu_declarationi/VK5cAAAAcAAJ?hl=it&gbpv=1&dq=Bartholomaeus+Mofioye&pg=RA1-PA2&printsec=frontcover pag. 2])
|-
|もごえもん
|''Mogoemon''
|Mogoyemon
|(<small>CRES</small> [https://www.google.it/books/edition/Catalogus_regularium_et_secularium_qui_i/IlxS0zUZc_UC?hl=it&gbpv=1&dq=Michael+Mogoyemon&pg=PA47&printsec=frontcover pag. 48])
|-
|もえもん
|''Moemon''
|Moiemon; Moyemon
|(<small>HI</small> [https://www.google.it/books/edition/Lettera_annua_del_Giappone_dell_anno_162/hzwxyhoUHjoC?hl=it&gbpv=1&dq=Alexius+Moiemon&pg=PA30&printsec=frontcover pag. 30]); (<small>CRES</small> [https://www.google.it/books/edition/Catalogus_regularium_et_secularium_qui_i/IlxS0zUZc_UC?hl=it&gbpv=1&dq=Conda+moyemon&pg=PA66&printsec=frontcover pag. 66])
|-
|もざえもん
|''Mozaemon''
|Mozayemon
|(<small>CRES</small> [https://www.google.it/books/edition/Catalogus_regularium_et_secularium_qui_i/F4Mk53VDH4EC?hl=it&gbpv=1&dq=ignatius+concrematus+Tzungari&pg=PA44&printsec=frontcover pag. 44])
|-
|むつひと
|''Mutsuhito''
|[[Mutshuistus]]
|
|-
|のぶなが
|''Nobunaga''
|Nabunanga; [[Nobunanga]]; Nombunanga; Nubunanga
|(<small>BDJ</small> [https://www.google.it/books/edition/Brevis_Descriptio_Japaniae_Insulae_ac_re/TRRUAAAAcAAJ?hl=it&gbpv=1&dq=Nabunangam&pg=PA38-IA1&printsec=frontcover pag. 38]); (<small>JJS</small> [https://www.google.it/books/edition/Japan_on_the_Jesuit_Stage/TsqKEAAAQBAJ?hl=it&gbpv=1&dq=feibioye&pg=PA256&printsec=frontcover pag. 256]); (<small>IPMB</small> [https://www.google.it/books/edition/Ioannis_Petri_Maffeii_Bergomatis_e_Socie/R6ipkftCkH8C?hl=it&gbpv=1&dq=Nubunang%C3%A6&pg=PA550&printsec=frontcover pag. 550])
|-
|ないぜん
|''Naizen''
|Naisenus; Naiysen
|(<small>HSJ</small> [https://www.google.it/books/edition/Historiae_societatis_Jesu_pars_VI_BSB_Cl/klRrlGOZ7L0C?hl=it&gbpv=1&dq=ad+eas+voces+Naisenus&pg=RA2-PA245&printsec=frontcover pag. 245]); (<small>JB</small> [https://www.google.it/books/edition/Japonen_beatificationis_seu_declarationi/VK5cAAAAcAAJ?hl=it&gbpv=1&dq=Ioannes+Naiysen&pg=RA1-PA5&printsec=frontcover pag. 5])
|-
|にえもん
|''Niemon''
|Niyemon
|(<small>CRES</small> [https://www.google.it/books/edition/Catalogus_regularium_et_secularium_qui_i/F4Mk53VDH4EC?hl=it&gbpv=1&dq=Ioachimus+Niyemon&pg=PA39&printsec=frontcover pag. 39])
|-
|にざえもん
|''Nizaemon''
|Nizayemon
|(<small>CRES</small> [https://www.google.it/books/edition/Catalogus_regularium_et_secularium_qui_i/F4Mk53VDH4EC?hl=it&gbpv=1&dq=Ioachimus+Niyemon&pg=PA39&printsec=frontcover pag. 40])
|-
|けんしん
|''Kenshin''
|Queixin
|(<small>NPAC</small> [https://www.google.it/books/edition/Narratio_persecutionis_adversus_christia/X2Y1w1bbifMC?hl=it&gbpv=1&dq=Caguecatsu+Queixin&pg=PA4&printsec=frontcover pag. 4])
|-
|けんすけ
|''Kensuke''
|Quensuque
|(<small>CAIT</small> [https://www.google.it/books/edition/De_Christianis_apvd_Iapanios_trivmphis_s/HjBYAAAAYAAJ?hl=it&gbpv=1&dq=Quensuque&pg=PA512&printsec=frontcover pag. 512])
|-
|きびょうえ
|''Kibyōe''
|Quibioyus
|(<small>HSJ2</small> [https://www.google.it/books/edition/Historiae_Societatis_Jesu_pars_sexta/RmB_J2nrtv8C?hl=it&gbpv=1&dq=Micha%C3%ABl+xozaburus&pg=PA424&printsec=frontcover pag. 424])
|-
|きヘいじ
|''Kiheiji''
|Quifeyius
|(<small>NPAC</small> [https://www.google.it/books/edition/Narratio_persecutionis_adversus_christia/X2Y1w1bbifMC?hl=it&gbpv=1&dq=Quifeyius+,+lance%C3%A2+confossus+,&pg=PA103&printsec=frontcover pag. 103])
|-
|きゅうびょうえ
|''Kyūbyōe''
|Quiubioye
|(<small>CAIT</small> [https://www.google.it/books/edition/De_Christianis_apvd_Iapanios_trivmphis_s/HjBYAAAAYAAJ?hl=it&gbpv=1&dq=Quensuque&pg=PA512&printsec=frontcover pag. 512])
|-
|きえもん
|''Kiemon''
|Quiemon; Quiemonus
|(<small>LAI</small> [https://www.google.it/books/edition/Litterae_Annvae_Iaponiae_Anni_M_DC_XXIV/LKk1AAAAcAAJ?hl=it&gbpv=1&dq=Quiemon&pg=PA54&printsec=frontcover pag. 54]); (<small>PLD</small> [https://www.google.it/books/edition/Paciecide/W98MAAAAYAAJ?hl=it&gbpv=1&dq=352+paciecide&pg=PA451&printsec=frontcover pag. 452])
|-
|きんたろう
|''Kintarō''
|Quintaro
|(<small>CAIT</small> [https://www.google.it/books/edition/De_Christianis_apvd_Iapanios_trivmphis_s/HjBYAAAAYAAJ?hl=it&gbpv=1&dq=Quintaro+Ludouicus+Iamaguchi&pg=PA515&printsec=frontcover pag. 515])
|-
|りひょうえ
|''Rihyōe''
|Rifioie; Rifioye
|(<small>RM</small> [https://www.google.it/books/edition/Rerum_memorabilium_in_regno_Japoniae_ges/7LsTPHqocE8C?hl=it&gbpv=1&dq=Rifioie+Linus&pg=PA108&printsec=frontcover pag. 108]); (<small>CRES</small> [https://www.google.it/books/edition/Catalogus_regularium_et_secularium_qui_i/IlxS0zUZc_UC?hl=it&gbpv=1&dq=Leo+Rifioye+obtruncatus&pg=PA27&printsec=frontcover pag. 27])
|-
|りんせい
|''Rinsei''
|Rinxaeus; Rinxei; Rinxeius; Rinxeus; Rinzei
|(<small>PLD</small> [https://www.google.it/books/edition/Paciecide/W98MAAAAYAAJ?hl=it&gbpv=1&dq=Rinx%C3%A6i&pg=PA164&printsec=frontcover pag. 164]); (<small>MMN</small> [https://www.google.it/books/edition/Ioan_Euseb_Nierembergii_P_Marcellus_Mast/fxNSAAAAcAAJ?hl=it&gbpv=1&dq=Petrvs+Rinxei&pg=PA284&printsec=frontcover pag. 284]); (<small>PLD</small> [https://www.google.it/books/edition/Paciecide/W98MAAAAYAAJ?hl=it&gbpv=1&dq=paciecide+Rinxwus+.+Dum&pg=PA162&printsec=frontcover pag. 162]); (<small>HSJ</small> [https://www.google.it/books/edition/Historiae_societatis_Jesu_pars_VI_BSB_Cl/klRrlGOZ7L0C?hl=it&gbpv=1&dq=Rinxeum+Tozum&pg=RA2-PA242&printsec=frontcover pag. 242]); (<small>CRES</small> [https://www.google.it/books/edition/Catalogus_regularium_et_secularium_qui_i/F4Mk53VDH4EC?hl=it&gbpv=1&dq=Petrus+Rinzei&pg=PA45&printsec=frontcover pag. 45])
|-
|りょかん
|''Ryōkan''
|Riocan
|(<small>MI</small> [https://www.google.it/books/edition/Mortes_Illvstres_Et_Gesta_Eorvm_De_Socie/eTplAAAAcAAJ?hl=it&gbpv=1&dq=Riocan+Amacus%C3%A2+Fingensis&pg=PA427&printsec=frontcover pag. 427])
|-
|りゅうさ
|''Ryūsa''
|Riusa
|(<small>DRI</small> [https://www.google.it/books/edition/De_rebus_Japonicis_Indicis_et_Peruanis_e/L4mCvYrr_K8C?hl=it&gbpv=1&dq=Ioachimus+Riusa&pg=PA144&printsec=frontcover pag. 144])
|-
|ろくびょうえ
|''Rokubyōe''
|Rocubioye
|(<small>CRES</small> [https://www.google.it/books/edition/Catalogus_regularium_et_secularium_qui_i/IlxS0zUZc_UC?hl=it&gbpv=1&dq=Rocubioye&pg=PA68&printsec=frontcover pag. 68])
|-
|ろくえもん
|''Rokuemon''
|Rocoyemon; Rocuiemon; Rocuiemonus; [[Faxecura Rocuyemon|Rocuyemon]]
|(<small>GFR</small> [https://www.google.it/books/edition/Gloriosus_Franciscus_redivivus_sive_Chro/cfCq2mLSBBAC?hl=it&gbpv=1&dq=Rocoyemonem+fic+vocatum&pg=PA548&printsec=frontcover pag. 548]); (<small>IUPI</small> [https://www.google.it/books/edition/Idea_christianae_fortitudinis_in_Iusto_U/O_NEAAAAcAAJ?hl=it&gbpv=1&dq=thomas+Schlichtinger&pg=PA13&printsec=frontcover pag. 13]); (<small>HSJ</small> [https://www.google.it/books/edition/Historiae_societatis_Jesu_pars_VI_BSB_Cl/klRrlGOZ7L0C?hl=it&gbpv=1&dq=Acafoxius&pg=RA2-PA113&printsec=frontcover pag. 113])
|-
|ろくざえもん
|''Rokuzaemon''
|Rocuzayemon; Rokuzayemon
|(<small>NPAC</small> [https://www.google.it/books/edition/Catalogus_regularium_et_secularium_qui_i/F4Mk53VDH4EC?hl=it&gbpv=1&dq=Rocuzayemon&pg=PA60&printsec=frontcover pag. 60]); (<small>N</small> [https://www.cultodivino.va/content/dam/cultodivino/rivista-notitiae/1980/notitiae-17-(1981)/Notitiae-177-1981.pdf pag. 227])
|-
|さびょうえ
|''Sabyōe''
|Sabioye
|(<small>CRES</small> [https://www.google.it/books/edition/Catalogus_regularium_et_secularium_qui_i/F4Mk53VDH4EC?hl=it&gbpv=1&dq=Ioannes+sabioye&pg=PA54&printsec=frontcover pag. 54])
|-
|さぶろうびょうえ
|''Saburōbyōe''
|Saburobioie
|(<small>NPAC</small> [https://www.google.it/books/edition/Narratio_persecutionis_adversus_christia/X2Y1w1bbifMC?hl=it&gbpv=1&dq=Saburobioie&pg=PA24&printsec=frontcover pag. 24])
|-
|さぶろうえもん
|''Saburōemon''
|Saburoiemon
|(<small>HSJ</small> [https://www.google.it/books/edition/Historiae_societatis_Jesu_pars_VI_BSB_Cl/klRrlGOZ7L0C?hl=it&gbpv=1&dq=Michael+Nacaxima&pg=RA2-PP2&printsec=frontcover pag. 266])
|-
|さくびょうえ
|''Sakubyōe''
|Sacubyoius
|(<small>NPAC</small> [https://www.google.it/books/edition/Narratio_persecutionis_adversus_christia/X2Y1w1bbifMC?hl=it&gbpv=1&dq=Sacubyoius+natusMeaci+Feiz%C3%B2&pg=PA79&printsec=frontcover pag. 79])
|-
|さくえもん
|''Sakuemon''
|Sacuyemon
|(<small>HSJ</small> [https://www.google.it/books/edition/Historiae_societatis_Jesu_pars_VI_BSB_Cl/klRrlGOZ7L0C?hl=it&gbpv=1&dq=Sacuyemone+Ximabavanos&pg=RA2-PA255&printsec=frontcover pag. 255])
|-
|さくぞう
|''Sakuzō''
|Sacuzò
|(<small>CRES</small> [https://www.google.it/books/edition/Catalogus_regularium_et_secularium_qui_i/IlxS0zUZc_UC?hl=it&gbpv=1&dq=gaspar+Sacuz%C3%B2&pg=PA61&printsec=frontcover pag. 61])
|-
|さくざえもん
|''Sakuzaemon''
|Sacuzaiemon
|(<small>NPAC</small> [https://www.google.it/books/edition/Narratio_persecutionis_adversus_christia/X2Y1w1bbifMC?hl=it&gbpv=1&dq=Sacuzaiemon&pg=PA113&printsec=frontcover pag. 113])
|-
|さだまつ
|''Sadamatsu''
|Sadamataeus; Sadamathaeus; Sadamatzu; Sadamatzus; Sandamatsu; Sandamatzu
|(<small>HSJ2</small> [https://www.google.it/books/edition/Historiae_societatis_Jesu_pars_quinta_to/wJScgg9re0QC?hl=it&gbpv=1&dq=sadamataeus+Fasami&pg=PA80&printsec=frontcover pag. 80]); (<small>PLD</small> [https://www.google.it/books/edition/Paciecidos_libri_duodecim_Decantatar_cla/cmYIjWMGu7UC?hl=it&gbpv=1&dq=Sadamath%C3%A6us&pg=PA184&printsec=frontcover pag. 184]); (<small>MI</small> [https://www.google.it/books/edition/Mortes_Illustres_Et_Gesta_Eorum_De_Socie/eTplAAAAcAAJ?hl=it&gbpv=1&dq=Gaspari+Sadamatzu&pg=PA382&printsec=frontcover pag. 382]); (<small>HSJ</small> [https://www.google.it/books/edition/Historiae_societatis_Jesu_pars_VI_BSB_Cl/klRrlGOZ7L0C?hl=it&gbpv=1&dq=Sadamatzus&pg=RA2-PA239&printsec=frontcover pag. 239]); (<small>MI</small> [https://www.google.it/books/edition/Mortes_Illustres_Et_Gesta_Eorum_De_Socie/eTplAAAAcAAJ?hl=it&gbpv=1&dq=Gafpar+Sandamatsu&pg=PA369&printsec=frontcover pag. 369]); (<small>AES</small> [https://www.google.it/books/edition/Ad_Evangelia_Sanctorum_temporis_commenta/CH5BAAAAcAAJ?hl=it&gbpv=1&dq=Gaspar+Sandamatzu&pg=PA449&printsec=frontcover pag. 449])
|-
|さひょうえ
|''Sahyōe''
|Safiogius; Safioie; Safioye; Safioyus
|(<small>PLD</small> [https://www.google.it/books/edition/Paciecide/W98MAAAAYAAJ?hl=it&gbpv=1&dq=Safiogius+illinc&pg=PA46&printsec=frontcover pag. 46]); (<small>CAIT</small> [https://www.google.it/books/edition/De_Christianis_apvd_Iapanios_trivmphis_s/HjBYAAAAYAAJ?hl=it&gbpv=1&dq=Safioie&pg=PA122&printsec=frontcover pag. 122]); (<small>CAIT</small> [https://www.google.it/books/edition/De_Christianis_apud_Iaponios_triumphis_s/M_3dynNC9EQC?hl=it&gbpv=1&dq=Safioye&pg=PA422&printsec=frontcover pag. 422]); (<small>MI</small> [https://www.google.it/books/edition/Mortes_Illvstres_Et_Gesta_Eorvm_De_Socie/eTplAAAAcAAJ?hl=it&gbpv=1&dq=Findeyoro+Safioyo&pg=PA275&printsec=frontcover pag. 275])
|-
|さいごう
|''Saigō''
|Saigo(nis)
|([http://ephemeris.alcuinus.net/archi2008/nuntius2.php?id=313 Ephemeris])
|-
|さんぺい
|''Sanpei''
|Sampei
|(<small>CRES</small> [https://www.google.it/books/edition/Catalogus_regularium_et_secularium_qui_i/F4Mk53VDH4EC?hl=it&gbpv=1&dq=Michael+Sampei&pg=PA72&printsec=frontcover pag. 72])
|-
|さんぽう
|''Sanpō''
|Sampò; Zampo
|(<small>HSJ</small> [https://www.google.it/books/edition/Historiae_societatis_Jesu_pars_VI_BSB_Cl/klRrlGOZ7L0C?hl=it&gbpv=1&dq=Petro+Sampo&pg=RA2-PA98&printsec=frontcover pag. 98]); (<small>IPS</small> [https://www.google.it/books/edition/Imago_primi_saeculi_Societatis_Iesu_a_Pr/qu96aXgmp4oC?hl=it&gbpv=1&dq=Petrum+Zampo&pg=PA528&printsec=frontcover pag. 528])
|-
|さだゆう
|''Sadayū''
|Sandaius; Sandayu; Sandayus
|(<small>PLD</small> [https://www.google.it/books/edition/Paciecide/W98MAAAAYAAJ?hl=it&gbpv=1&dq=352+paciecide&pg=PA451&printsec=frontcover pag. 452]); (<small>CRES</small> [https://www.google.it/books/edition/Catalogus_regularium_et_secularium_qui_i/F4Mk53VDH4EC?hl=it&gbpv=1&dq=sandayu+petrus&pg=PA40&printsec=frontcover pag. 40]); (<small>IPS</small> [https://www.google.it/books/edition/Imago_primi_saeculi_Societatis_Iesu_a_Pr/qu96aXgmp4oC?hl=it&gbpv=1&dq=sandayus+Onda+gladio&pg=PA529&printsec=frontcover pag. 529])
|-
|さんじゅうろう
|''Sanjūrō''
|Saniurò; Sanyurus
|(<small>CRES</small> [https://www.google.it/books/edition/Catalogus_regularium_et_secularium_qui_i/F4Mk53VDH4EC?hl=it&gbpv=1&dq=Saniur%C3%B2&pg=PA56&printsec=frontcover pag. 56]); (<small>NPAC</small> [https://www.google.it/books/edition/Narratio_persecutionis_adversus_christia/X2Y1w1bbifMC?hl=it&gbpv=1&dq=Sanyurus&pg=PA103&printsec=frontcover pag. 103])
|-
|さんきち
|''Sankichi''
|Sanquichi
|(<small>CRES</small> [https://www.google.it/books/edition/Catalogus_regularium_et_secularium_qui_i/IlxS0zUZc_UC?hl=it&gbpv=1&dq=Paulus+Sanquichi&pg=PA28&printsec=frontcover pag. 28]); (<small>JB</small> [https://www.google.it/books/edition/Japonen_beatificationis_seu_declarationi/VK5cAAAAcAAJ?hl=it&gbpv=1&dq=Paulus+Sanquichi&pg=RA1-PA2&printsec=frontcover pag. 2])
|-
|さえもん
|''Saemon''
|Sayemon
|(<small>CRES</small> [https://www.google.it/books/edition/Catalogus_regularium_et_secularium_qui_i/F4Mk53VDH4EC?hl=it&gbpv=1&dq=Sayemon&pg=PA58&printsec=frontcover pag. 58])
|-
|さざえもん
|''Sazaemon''
|Sazaiemon; Sazayemon
|(<small>LAI</small> [https://www.google.it/books/edition/Litterae_Annvae_Iaponiae_Anni_M_DC_XXIV/jcZnAAAAcAAJ?hl=it&gbpv=1&dq=sazaiemon&pg=PA20&printsec=frontcover pag. 20]); (<small>CRES</small> [https://www.google.it/books/edition/Catalogus_regularium_et_secularium_qui_i/IlxS0zUZc_UC?hl=it&gbpv=1&dq=Petrus+Sazayemon&pg=PA34&printsec=frontcover pag. 34])
|-
|しんぞう
|''Shinzō''
|[[Scinzus Abe|Scinzus]]
|
|-
|しろう
|''Shirō''
|[[Shirus]]
|
|-
|しょうえもん
|''Shōemon''
|Shoyemon; Xoyemon
|(<small>N</small> [https://www.cultodivino.va/content/dam/cultodivino/rivista-notitiae/1980/notitiae-17-(1981)/Notitiae-177-1981.pdf pag. 227]); (<small>NPAC</small> [https://www.google.it/books/edition/Catalogus_religiosorum_Societatis_Iesu_q/GcT6x9g1q3MC?hl=it&gbpv=1&dq=Sebastianus+Quitayama+Xoyemon&pg=PA85&printsec=frontcover pag. 85])
|-
|しんたろう
|''Shintarō''
|Sintarus
|(<small>LAI</small> [https://www.google.it/books/edition/Litterae_Annvae_Iaponiae_Anni_M_DC_XXIV/jcZnAAAAcAAJ?hl=it&gbpv=1&dq=Sintarus&pg=PA66&printsec=frontcover pag. 66])
|-
|そうびょうえ
|''Sōbyōe''
|Sobioye
|(<small>CRES</small> [https://www.google.it/books/edition/Catalogus_regularium_et_secularium_qui_i/IlxS0zUZc_UC?hl=it&gbpv=1&dq=Didacus+Sasaki&pg=PA67&printsec=frontcover pag. 67])
|-
|そうかん
|''Sōkan''
|Socan
|(<small>CRES</small> [https://www.google.it/books/edition/Catalogus_regularium_et_secularium_qui_i/F4Mk53VDH4EC?hl=it&gbpv=1&dq=Socan+Xofachi&pg=PA46&printsec=frontcover pag. 46])
|-
|そうはん
|''Sōhan''
|Sofan
|(<small>CRES</small> [https://www.google.it/books/edition/Catalogus_regularium_et_secularium_qui_i/F4Mk53VDH4EC?hl=it&gbpv=1&dq=Sofan+Feisacu&pg=PA46&printsec=frontcover pag. 46])
|-
|そえもん
|''Soemon''
|Soiemon; Soyemon
|(<small>NPAC</small> [https://www.google.it/books/edition/Narratio_persecutionis_adversus_christia/X2Y1w1bbifMC?hl=it&gbpv=1&dq=Ignatius+Soiemon&pg=PA36&printsec=frontcover pag. 36]); (<small>JB</small> [https://www.google.it/books/edition/Japonen_beatificationis_seu_declarationi/VK5cAAAAcAAJ?hl=it&gbpv=1&dq=Joannes+Soyemon&pg=RA1-PA2&printsec=frontcover pag. 2])
|-
|すけじろう
|''Sukejirō''
|Suchegirus; Suqueixein; Suquexirus
|(<small>AS</small> [https://www.google.it/books/edition/Acta_sanctorum/S089AQAAMAAJ?hl=it&gbpv=1&dq=Petrus+SUCHEGIRus&pg=PA597&printsec=frontcover pag. 597]); (<small>AJP</small> [https://www.google.it/books/edition/Analecta_juris_pontificii/TKwLAAAAYAAJ?hl=it&gbpv=1&dq=Suqueixein+analecta&pg=RA3-PA1085-IA6&printsec=frontcover pag. 1066]); (<small>AS</small> [https://www.google.it/books/edition/Acta_sanctorum/S089AQAAMAAJ?hl=it&gbpv=1&dq=Suquexirus&pg=PA746&printsec=frontcover pag. 746])
|-
|すけはち
|''Sukehachi''
|Sukefachi
|(<small>CRES</small> [https://www.google.it/books/edition/Catalogus_regularium_et_secularium_qui_i/F4Mk53VDH4EC?hl=it&gbpv=1&dq=Ioannes+sukefachi&pg=PA50&printsec=frontcover pag. 50])
|-
|すけだゆう
|''Sukedayū''
|Sukendayus; Sukendaynus
|(<small>HSJ</small> [https://www.google.it/books/edition/Historiae_societatis_Jesu_pars_VI_BSB_Cl/klRrlGOZ7L0C?hl=it&gbpv=1&dq=Sukendayus&pg=RA2-PA116&printsec=frontcover pag. 116]); (<small>TP</small> [https://www.google.it/books/edition/Trinum_perfectum_via_veritas_vita_Seu_Se/P_XcjbqWZjsC?hl=it&gbpv=1&dq=kendaynus&pg=PA193&printsec=frontcover pag. 193])
|-
|すけえもん
|''Sukeemon''
|Sukeyemon; Suqueiemon; Suqueyemon; Suquiemon
|(<small>FEIF</small> [https://www.google.it/books/edition/Fasciculus_e_Iapponicis_floribus_suo_adh/ALBO9zYMg7UC?hl=it&gbpv=1&dq=Ludouicus+Sukeye&pg=PT47&printsec=frontcover pag. 47]); (<small>JB</small> [https://www.google.it/books/edition/Japonen_beatificationis_seu_declarationi/VK5cAAAAcAAJ?hl=it&gbpv=1&dq=leo+suqueiemon&pg=RA1-PA2&printsec=frontcover pag. 2]); (<small>CRES</small> [https://www.google.it/books/edition/Catalogus_regularium_et_secularium_qui_i/F4Mk53VDH4EC?hl=it&gbpv=1&dq=Suqueyemon&pg=PA28&printsec=frontcover pag. 28]); (<small>PLD</small> [https://www.google.it/books/edition/Paciecide/W98MAAAAYAAJ?hl=it&gbpv=1&dq=Leo+Suquiemon&pg=PA449&printsec=frontcover pag. 449])
|-
|すみただ
|''Sumitada''
|[[Sumitanda|Sumitanda, X(i)umitanda]]
|
|-
|すけざえもん
|''Sukezaemon''
|Suquezaiemon
|(<small>NPAC</small> [https://www.google.it/books/edition/Narratio_Persecutionis_adversus_christia/StkoiSVysfkC?hl=it&gbpv=1&dq=Suquezaie&pg=PA103&printsec=frontcover pag. 103])
|-
|すけぞう
|''Sukezō''
|Suquezò
|(<small>NPAC</small> [https://www.google.it/books/edition/Narratio_persecutionis_adversus_christia/X2Y1w1bbifMC?hl=it&gbpv=1&dq=Micha%C3%ABl+Ruffina+eius+vxor&pg=PA102&printsec=frontcover pag. 102])
|-
|たこすけ
|''Takosuke''
|Tacosuque
|(<small>NPAC</small> [https://www.google.it/books/edition/Narratio_persecutionis_adversus_christia/X2Y1w1bbifMC?hl=it&gbpv=1&dq=Tacofuque&pg=PA88&printsec=frontcover pag. 88])
|-
|たひょうえ
|''Tahyōe''
|Tafioye
|(<small>RM</small> [https://www.google.it/books/edition/Rerum_memorabilium_in_regno_Japoniae_ges/7LsTPHqocE8C?hl=it&gbpv=1&dq=moto+Tafioye&pg=PA108&printsec=frontcover pag. 108])
|-
|たえもん
|''Taemon''
|Taiemon; Tayemon
|(<small>NPAC</small> [https://www.google.it/books/edition/Catalogus_religiosorum_Societatis_Iesu_q/GcT6x9g1q3MC?hl=it&gbpv=1&dq=Taiemon&pg=PA7&printsec=frontcover pag. 7]); (<small>CRES</small> [https://www.google.it/books/edition/Catalogus_regularium_et_secularium_qui_i/IlxS0zUZc_UC?hl=it&gbpv=1&dq=Ninda+Tayemon&pg=PA66&printsec=frontcover pag. 67])
|-
|たかのぶ
|''Takanobu''
|Taquanombo, Taquanomo
|(<small>VIL</small> [https://www.google.it/books/edition/Vita_Ignatii_Loiolae_et_rerum_Societatis/iG_K6z1riCsC?hl=it&gbpv=1&dq=Taquanombo&pg=PA760&printsec=frontcover p. 760])
|-
|たろうじ
|''Tarōji''
|Tarogi; Tarolus
|(<small>LAI</small> [https://www.google.it/books/edition/Litterae_Annvae_Iaponiae_Anni_M_DC_XXIV/LKk1AAAAcAAJ?hl=it&gbpv=1&dq=xichiemon+Tarogi&pg=PA55&printsec=frontcover pag. 55]); (<small>HI</small> [https://www.google.it/books/edition/Lettera_annua_del_Giappone_dell_anno_162/hzwxyhoUHjoC?hl=it&gbpv=1&dq=xigyemon+tarolus&pg=PA30&printsec=frontcover pag. 30])
|-
|たろうびょうえ
|''Tarōbyōe''
|Tarobioye
|(<small>CRES</small> [https://www.google.it/books/edition/Catalogus_regularium_et_secularium_qui_i/F4Mk53VDH4EC?hl=it&gbpv=1&dq=Tarobioye&pg=PA20&printsec=frontcover pag. 20])
|-
|たろざえもん
|''Tarozaemon''
|Tarosayemon
|(<small>CRES</small> [https://www.google.it/books/edition/Catalogus_regularium_et_secularium_qui_i/F4Mk53VDH4EC?hl=it&gbpv=1&dq=Tarosayemon&pg=PA12&printsec=frontcover pag. 12])
|-
|たろすけ
|''Tarosuke''
|Tarosuque
|(<small>CAIT</small> [https://www.google.it/books/edition/De_Christianis_apvd_Iapanios_trivmphis_s/HjBYAAAAYAAJ?hl=it&gbpv=1&dq=tarosvqve&pg=PA399&printsec=frontcover pag. 399])
|-
|たろうえもん
|''Tarōemon''
|Taroyemon
|(<small>CRES</small> [https://www.google.it/books/edition/Catalogus_regularium_et_secularium_qui_i/F4Mk53VDH4EC?hl=it&gbpv=1&dq=Mathias+Taroyemon&pg=PA42&printsec=frontcover pag. 42])
|-
|たざえもん
|''Tazaemon''
|Tazayemon
|(<small>CRES</small> [https://www.google.it/books/edition/Catalogus_regularium_et_secularium_qui_i/IlxS0zUZc_UC?hl=it&gbpv=1&dq=Iofephus+Firoxe+Tazayemon&pg=PA67&printsec=frontcover pag. 67])
|-
|とびょうえ
|''Tobyōe''
|Tobioius; Tobioye
|(<small>NPAC</small> [https://www.google.it/books/edition/Narratio_persecutionis_adversus_christia/X2Y1w1bbifMC?hl=it&gbpv=1&dq=Tobioium&pg=PA127&printsec=frontcover pag. 127]); (<small>CRES</small> [https://www.google.it/books/edition/Catalogus_regularium_et_secularium_qui_i/F4Mk53VDH4EC?hl=it&gbpv=1&dq=Tobioye&pg=PA42&printsec=frontcover pag. 42])
|-
|とくあん
|''Tokuan''
|Tocuan
|(<small>JB</small> [https://www.google.it/books/edition/Japonen_beatificationis_seu_declarationi/VK5cAAAAcAAJ?hl=it&gbpv=1&dq=Andreas+Tocuan&pg=RA1-PA1&printsec=frontcover pag. 1])
|-
|とうえもん
|''Tōemon''
|Toiemon; Toyemon
|(<small>RM</small> [https://www.google.it/books/edition/Rerum_memorabilium_in_regno_Japoniae_ges/7LsTPHqocE8C?hl=it&gbpv=1&dq=vxor+Lucia,+Rufina&pg=PA109&printsec=frontcover pag. 109]); (<small>CAIT</small> [https://www.google.it/books/edition/De_Christianis_apvd_Iapanios_trivmphis_s/HjBYAAAAYAAJ?hl=it&gbpv=1&dq=Alter+Toyem%C3%B3n&pg=PA363&printsec=frontcover pag. 363])
|-
|とうぞう
|''Tōzō''
|Tojus; Tosso; Tozo; Tozus
|(<small>PLD</small> [https://www.google.it/books/edition/Paciecide/W98MAAAAYAAJ?hl=it&gbpv=1&dq=paciecide+Xinsuquius&pg=PA19&printsec=frontcover pag. 19]); (<small>JB</small> [https://www.google.it/books/edition/Japonen_beatificationis_seu_declarationi/VK5cAAAAcAAJ?hl=it&gbpv=1&dq=Michael+Tosso&pg=RA1-PA5&printsec=frontcover pag. 5]); (<small>BSSI</small> [https://www.google.it/books/edition/Bibliotheca_scriptorum_Societatis_Iesu_p/C1pEAAAAcAAJ?hl=it&gbpv=1&dq=Michael+Tozo&pg=PA579&printsec=frontcover pag. 579]); (<small>HSJ</small> [https://www.google.it/books/edition/Historiae_societatis_Jesu_pars_VI_BSB_Cl/klRrlGOZ7L0C?hl=it&gbpv=1&dq=Rinxeum+Tozum&pg=RA2-PA242&printsec=frontcover pag. 242])
|-
|とうきちろう
|''Tōkichirō''
|[[Toquixirus]]
|
|-
|とらのすけ
|''Toranosuke''
|Toranusuque
|(<small>DRI</small> [https://www.google.it/books/edition/De_rebus_Japonicis_Indicis_et_Peruanis_e/L4mCvYrr_K8C?hl=it&gbpv=1&dq=quod+autem+ad+toranusuque&pg=PA355&printsec=frontcover pag. 355])
|-
|とうしろう
|''Tōshirō''
|Toxiró
|(<small>CAIT</small> [https://www.google.it/books/edition/De_Christianis_apvd_Iapanios_trivmphis_s/HjBYAAAAYAAJ?hl=it&gbpv=1&dq=Toxir%C3%B3&pg=PA512&printsec=frontcover pag. 512])
|-
|せいすけ
|''Seisuke''
|Xeisuque
|(<small>NPAC</small> [https://www.google.it/books/edition/Narratio_persecutionis_adversus_christia/X2Y1w1bbifMC?hl=it&gbpv=1&dq=Sat%C3%B2+Xeifuque&pg=PA37&printsec=frontcover pag. 37])
|-
|せいざえもん
|''Seizaemon''
|Xeizayemon
|(<small>CRES</small> [https://www.google.it/books/edition/Catalogus_regularium_et_secularium_qui_i/IlxS0zUZc_UC?hl=it&gbpv=1&dq=Mancius+Xeizayemon&pg=PA64&printsec=frontcover pag. 64])
|-
|しちびょうえ
|''Shichibyōe''
|Xichibioye
|(<small>CRES</small> [https://www.google.it/books/edition/Catalogus_regularium_et_secularium_qui_i/F4Mk53VDH4EC?hl=it&gbpv=1&dq=Iacobus+Xichibioye&pg=PA45&printsec=frontcover pag. 45])
|-
|しちえもん
|''Shichiemon''
|Xichiemon; Xichiyemon; Xigyemon
|(<small>LAI</small> [https://www.google.it/books/edition/Litterae_Annvae_Iaponiae_Anni_M_DC_XXIV/LKk1AAAAcAAJ?hl=it&gbpv=1&dq=xichiemon+Tarogi&pg=PA55&printsec=frontcover pag. 55]); (<small>JB</small> [https://www.google.it/books/edition/Japonen_beatificationis_seu_declarationi/VK5cAAAAcAAJ?hl=it&gbpv=1&dq=Bartholomaeus+Xichiyemon&pg=RA1-PA3&printsec=frontcover pag. 3]); (<small>HI</small> [https://www.google.it/books/edition/Lettera_annua_del_Giappone_dell_anno_162/hzwxyhoUHjoC?hl=it&gbpv=1&dq=xigyemon+tarolus&pg=PA30&printsec=frontcover pag. 30])
|-
|しちろうびょうえ
|''Shichirōbyōe''
|Xichirobioye
|(<small>CRES</small> [https://www.google.it/books/edition/Catalogus_regularium_et_secularium_qui_i/IlxS0zUZc_UC?hl=it&gbpv=1&dq=Mathias+Xichirobioye+capite&pg=PA11&printsec=frontcover pag. 11])
|-
|しちざえもん
|''Shichizaemon''
|Xichizaiemone
|(<small>NPAC</small> [https://www.google.it/books/edition/Narratio_persecutionis_adversus_christia/X2Y1w1bbifMC?hl=it&gbpv=1&dq=Xichizaiemone&pg=PA37&printsec=frontcover pag. 37])
|-
|しんびょうえ
|''Shinbyōe''
|Ximbioye
|(<small>CRES</small> [https://www.google.it/books/edition/Catalogvs_Regvlarivm_Et_Secvlarivm_Qui_i/L25DAAAAcAAJ?hl=it&gbpv=1&dq=Ludouicus+Ximbioye&pg=PA48&printsec=frontcover pag. 48])
|-
|しんごろう
|''Shingorō''
|Xingorò
|(<small>CRES</small> [https://www.google.it/books/edition/Catalogus_regularium_et_secularium_qui_i/IlxS0zUZc_UC?hl=it&gbpv=1&dq=Xingor%C3%B2&pg=PA46&printsec=frontcover pag. 46])
|-
|しんげん
|''Shingen''
|Xinguen
|(<small>IPMB</small> [https://www.google.it/books/edition/Ioannis_Petri_Maffeij_Bergomatis_e_socie/bLbkAWxDoeMC?hl=it&gbpv=1&dq=Xinguen&pg=PT467&printsec=frontcover pag. 467])
|-
|しのくろ
|''Shinokuro''
|Xinocurus
|(<small>LAI</small> [https://www.google.it/books/edition/Litterae_Annvae_Iaponiae_Anni_M_DC_XXIV/LKk1AAAAcAAJ?hl=it&gbpv=1&dq=Xinocurus&pg=PA20&printsec=frontcover pag. 20])
|-
|しんえもん
|''Shin'emon''
|Xinyemon
|(<small>NPAC</small> [https://www.google.it/books/edition/Narratio_persecutionis_adversus_christia/X2Y1w1bbifMC?hl=it&gbpv=1&dq=Paulus+Xinyemon&pg=PA102&printsec=frontcover pag. 102]); (<small>LAI</small> [https://www.google.it/books/edition/Litterae_Annvae_Iaponiae_Anni_M_DC_XXIV/jcZnAAAAcAAJ?hl=it&gbpv=1&dq=Leonis+Xinyemon&pg=PA145&printsec=frontcover pag. 145])
|-
|しんしろう
|''Shinshirō''
|Xinxiro
|(<small>RM</small> [https://www.google.it/books/edition/Rerum_memorabilium_in_regno_Japoniae_ges/7LsTPHqocE8C?hl=it&gbpv=1&dq=Xinxiro+Thomam&pg=PA108&printsec=frontcover pag. 109])
|-
|しんざぶろう
|''Shinzaburō''
|Xinzaburus
|(<small>HN</small> [https://www.google.it/books/edition/Historia_naturae_maxime_peregrinae_libri/iaZpDtLxxfgC?hl=it&gbpv=1&dq=Xinzaburus&pg=PT23&printsec=frontcover pag. 384])
|-
|しんざえもん
|''Shinzaemon''
|Xinzayemon
|(<small>CRES</small> [https://www.google.it/books/edition/Catalogus_regularium_et_secularium_qui_i/IlxS0zUZc_UC?hl=it&gbpv=1&dq=Conda+moyemon&pg=PA66&printsec=frontcover pag. 67])
|-
|しきぶ
|''Shikibu''
|Xiquibu
|(<small>NPAC</small> [https://www.google.it/books/edition/Narratio_persecutionis_adversus_christia/X2Y1w1bbifMC?hl=it&gbpv=1&dq=Nixifori+Xiquibu&pg=PA15&printsec=frontcover pag. 15])
|-
|しちろう
|''Shichirō''
|Xiquirò
|(<small>JB</small> [https://www.google.it/books/edition/Japonen_beatificationis_seu_declarationi/VK5cAAAAcAAJ?hl=it&gbpv=1&dq=Thomas+Xiquir%C3%B2&pg=RA1-PA4&printsec=frontcover pag. 4])
|-
|しろうざえもん
|''Shirōzaemon''
|Xirosaiemon
|(<small>LAI</small> [https://www.google.it/books/edition/Litterae_Annvae_Iaponiae_Anni_M_DC_XXIV/LKk1AAAAcAAJ?hl=it&gbpv=1&dq=Xirosaiemon&pg=PA125&printsec=frontcover pag. 124])
|-
|しょうびょうえ
|''Shōbyōe''
|Xobioie; Xobioye
|(<small>JB</small> [https://www.google.it/books/edition/Japonen_beatificationis_seu_declarationi/VK5cAAAAcAAJ?hl=it&gbpv=1&dq=dominicus+xobioie&pg=PA26&printsec=frontcover pag. 26]); (<small>FEIF</small> [https://www.google.it/books/edition/Fasciculus_e_Iapponicis_floribus_suo_adh/ALBO9zYMg7UC?hl=it&gbpv=1&dq=Michael+Xobioye&pg=PT12&printsec=frontcover pag. 12])
|-
|しょうはち
|''Shōhachi''
|Xofachi
|(<small>CRES</small> [https://www.google.it/books/edition/Catalogus_regularium_et_secularium_qui_i/F4Mk53VDH4EC?hl=it&gbpv=1&dq=Socan+Xofachi&pg=PA46&printsec=frontcover pag. 46])
|-
|しょうじろう
|''Shōjirō''
|Xogiro
|(<small>CAIT</small> [https://www.google.it/books/edition/De_Christianis_apvd_Iapanios_trivmphis_s/HjBYAAAAYAAJ?hl=it&gbpv=1&dq=Ioannes+Xogiro+Faramodo&pg=PA479&printsec=frontcover pag. 479])
|-
|しょういち
|''Shōichi''
|Xoichi
|(<small>CRES</small> [https://www.google.it/books/edition/Catalogus_regularium_et_secularium_qui_i/F4Mk53VDH4EC?hl=it&gbpv=1&dq=Ioachimus+Xoichi&pg=PA57&printsec=frontcover pag. 57])
|-
|しょうきちろう
|''Shōkichirō''
|Xokichirò
|(<small>CRES</small> [https://www.google.it/books/edition/Catalogus_regularium_et_secularium_qui_i/IlxS0zUZc_UC?hl=it&gbpv=1&dq=Paulus+Xokichir%C3%B2&pg=PA72&printsec=frontcover pag. 72])
|-
|しょうけん
|''Shōken''
|Xoquen
|(<small>CRES</small> [https://www.google.it/books/edition/Catalogus_regularium_et_secularium_qui_i/F4Mk53VDH4EC?hl=it&gbpv=1&dq=Xoquen&pg=PA40&printsec=frontcover pag. 40])
|-
|しょうすけ
|''Shōsuke''
|Xosuque
|(<small>CAIT</small> [https://www.google.it/books/edition/De_Christianis_apvd_Iapanios_trivmphis_s/HjBYAAAAYAAJ?hl=it&gbpv=1&dq=Xofuque&pg=PA487&printsec=frontcover pag. 487])
|-
|しょううん
|''Shōun''
|Xoum
|(<small>JB</small> [https://www.google.it/books/edition/Japonen_beatificationis_seu_declarationi/VK5cAAAAcAAJ?hl=it&gbpv=1&dq=Joannes+Xoum&pg=RA1-PA1&printsec=frontcover pag. 1])
|-
|しょうざぶろう
|''Shōzaburō''
|Xozaburus
|(<small>HSJ2</small> [https://www.google.it/books/edition/Historiae_Societatis_Jesu_pars_sexta/RmB_J2nrtv8C?hl=it&gbpv=1&dq=Micha%C3%ABl+xozaburus&pg=PA424&printsec=frontcover pag. 424])
|-
|しゅんぽう
|''Shunpō''
|Xumpò; Xumpus
|(<small>JB</small> [https://www.google.it/books/edition/Japonen_beatificationis_seu_declarationi/VK5cAAAAcAAJ?hl=it&gbpv=1&dq=Michael+Xump%C3%B2&pg=RA1-PA3&printsec=frontcover pag. 3]); (<small>HSJ</small> [https://www.google.it/books/edition/Historiae_societatis_Jesu_pars_VI_BSB_Cl/klRrlGOZ7L0C?hl=it&gbpv=1&dq=Acafoxius&pg=RA2-PA113&printsec=frontcover pag. 113])
|-
|しゅりのすけ
|''Shurinosuke''
|Xurinosuque
|(<small>PCYC</small> [https://www.google.it/books/edition/Ponencias_Comunicaciones_Y_Conclusiones/PZ28Kxx4mHIC?hl=it&gbpv=1&dq=Xurinosuque&pg=PA288&printsec=frontcover pag. 288])
|-
|やひょうえ
|''Yahyōe''
|Yafioye
|(<small>CRES</small> [https://www.google.it/books/edition/Catalogus_regularium_et_secularium_qui_i/F4Mk53VDH4EC?hl=it&gbpv=1&dq=Petro+Yafioye&pg=PA56&printsec=frontcover pag. 56])
|-
|やすえもん
|''Yasuemon''
|Yasuyemon
|(<small>MB152</small> [https://digi.vatlib.it/view/MSS_Barb.or.152 littera 4])
|-
|いちご
|''Ichigo''
|Ychygo
|(<small>CRES</small> [https://www.google.it/books/edition/Catalogus_regularium_et_secularium_qui_i/F4Mk53VDH4EC?hl=it&gbpv=1&dq=Matth%C3%A6us+Ychygo&pg=PA41&printsec=frontcover pag. 41])
|-
|いちぞう
|''Ichizō''
|Ychizò
|(<small>CRES</small> [https://www.google.it/books/edition/Catalogus_regularium_et_secularium_qui_i/F4Mk53VDH4EC?hl=it&gbpv=1&dq=Michael+Ychiz%C3%B2&pg=PA45&printsec=frontcover pag. 45])
|-
|ようこ
|''Yōko''
|Yokoa
|([http://ephemeris.alcuinus.net/archi2005/biographiae/mishima/index.php Ephemeris])
|-
|よりとも
|''Yoritomo''
|[[Yoritomus]]
|
|-
|よさざえもん
|''Yosazaemon''
|Yosazayemon
|(<small>CRES</small> [https://www.google.it/books/edition/Catalogus_regularium_et_secularium_qui_i/F4Mk53VDH4EC?hl=it&gbpv=1&dq=Thomas+Yofazayemon&pg=PA54&printsec=frontcover pag. 54])
|-
|よしちろう
|''Yoshichirō''
|Yoxichirò
|(<small>CRES</small> [https://www.google.it/books/edition/Catalogus_regularium_et_secularium_qui_i/F4Mk53VDH4EC?hl=it&gbpv=1&dq=gafpar+Yoxichiro&pg=PA73&printsec=frontcover pag. 73])
|-
|よしえもん
|''Yoshiemon''
|Yoxiyemon
|(<small>CRES</small> [https://www.google.it/books/edition/Catalogus_regularium_et_secularium_qui_i/IlxS0zUZc_UC?hl=it&gbpv=1&dq=Yoxiyemon&pg=PA66&printsec=frontcover pag. 66])
|-
|よざえもん
|''Yozaemon''
|Yozayemon
|(<small>CRES</small> [https://www.google.it/books/edition/Catalogus_regularium_et_secularium_qui_i/F4Mk53VDH4EC?hl=it&gbpv=1&dq=Simon+Yozayemon&pg=PA40&printsec=frontcover pag. 40])
|-
|ゆきお
|''Yukio''
|[[Yukius]]
|
|-
|ゆえもん
|''Yuemon''
|Yuyemon
|(<small>CRES</small> [https://www.google.it/books/edition/Catalogus_regularium_et_secularium_qui_i/F4Mk53VDH4EC?hl=it&gbpv=1&dq=Yuyemon&pg=PA50&printsec=frontcover pag. 50])
|}
== Elenchus fontium ==
* '''BDJ''': ''[https://www.google.it/books/edition/Brevis_Descriptio_Japaniae_Insulae_ac_re/TRRUAAAAcAAJ?hl=it&gbpv= Brevis Descriptio Japaniae Insulae ac rerum quarundam in ea morabilium a patribus societatii Jesu gestarum succincta narratio]'', Coloniae Agrippinae 1582.
* '''IPMB''': Ioannes Petrus Maffeius, ''[https://www.google.it/books/edition/Ioannis_Petri_Maffeii_Bergomatis_e_Socie/R6ipkftCkH8C?hl=it&gbpv=1 Ioannis Petri Maffeii Bergomatis e Societate Iesu, Historiarum Indicarum libri XVI. Selectarum item ex India Epistolarum eodem interprete Libri IIII]'', Ludguni 1589.
* '''RIIR''': Alexander Valignanus, ''[https://www.google.it/books/edition/De_Rebvs_In_Iaponiae_Regno_Post_Mortem_T/dTplAAAAcAAJ?hl=it&gbpv=1 De Rebus In Iaponiae Regno, Post Mortem Taicosamae, Iaponici Monarchae, gestis Epistolae Duae Ad R. P. Claudium Aquavivam Societatis Praepositum Generalem]'', Moguntiae 1603.
* '''DRI''': Ioannes Hayus, ''[https://www.google.it/books/edition/De_rebus_iaponicis/pn1kAAAAcAAJ?hl=it&gbpv=1 De rebus Iaponicis Indiciis et Peruanis epistolae recentiores]'', Antverpiae 1605.
* '''RDM''': ''[https://www.google.it/books/edition/Relationes_de_morte_novem_Christianorum/CFlnAAAAcAAJ?hl=it&gbpv=1 Relationes de morte novem Christianorum Japonensium qui pro fide catholica in regno Fingensi, Sassumano, et Firandensi occubuerunt]'', Moguntiae 1612.
* '''CAIT''': Nicolaus Trigautius, ''[https://www.google.it/books/edition/De_Christianis_apvd_Iapanios_trivmphis_s/HjBYAAAAYAAJ?hl=it&gbpv=1 De Christianis apud Iaponios triumphis sive de gravissima ibidem contra Christi fidem persecutione exorta anno MDCXII usq. ad annum MDC XX libri quinq.]'', Monachii 1623.
* '''GFR''': Marinus de Orscelar, ''[https://www.google.it/books/edition/Gloriosus_Franciscus_redivivus_sive_Chro/cfCq2mLSBBAC?hl=it&gbpv=1 Gloriosus Franciscus redivivus sive Chronica observantiae strictioris, reparatae, reductae, ac reformatae]'', Ingolstadii, 1625.
* '''RM''': ''[https://www.google.it/books/edition/Rerum_memorabilium_in_regno_Japoniae_ges/7LsTPHqocE8C?hl=it&gbpv=1 Rerum memorabilium in regno Japoniae gestarum litterae an. M.DC.XIX. XX. XXI. XXII. Societatis Jesu]'', Antverpiae 1625.
* '''HI''': Ioannes Giram, Mutius Vitellescus, ''[https://www.google.it/books/edition/Lettera_annua_del_Giappone_dell_anno_162/hzwxyhoUHjoC?hl=it&gbpv=1 Historia laponensis anni M.DC.XXIV. Continens felicem Christianæ Fidei progressum, et varia Iaponensium Christianorum pro Fide certamina. Ex literis R. P. Ioannis Froes Giram datis ad adm. R. Patrem in Christo P. Mutium Vitellescum Societ. Iesu. Præposit. Generalem. Ex Italico idiomate in Latinum translata]'', Moguntiae 1628.
* '''LAI''': ''[https://www.google.it/books/edition/Litterae_Annvae_Iaponiae_Anni_M_DC_XXIV/LKk1AAAAcAAJ?hl=it&gbpv=1&dq=Litterae+Annvae+Iaponiae+Anni+M.DC.XXIV.&pg=PP1&printsec=frontcover Litterae Annuae Iaponiae Anni M.DC.XXIV. Datae Ad Admodum R. P. Mutium Vitelleschi Societatis Iesu Praepositum Generalem. Ex Italico In Latinum Translatae, Nunc Primum In Lucem Edita]'', Dilingae, 1628.
* '''HN''': Ioannes Eusebius Nierembergius, ''[https://www.google.it/books/edition/Historia_naturae_maxime_peregrinae_libri/iaZpDtLxxfgC?hl=it&gbpv=1 Historia naturæ, maxime peregrinæ libris XVI distincta]'', Antverpiae 1635.
* '''NPAC''': Christophorus Ferreira, Mutius Vitellescus, ''[https://www.google.it/books/edition/Narratio_persecutionis_adversus_christia/X2Y1w1bbifMC?hl=it&gbpv=1&dq=Narratio+persecVtionis+adversus+christianos&pg=PA48&printsec=frontcover Narratio persecutionis adversus christianos excitatae in variis Japoniae regnis ann. MDCXXVIII, MDCXXIX, MDCXXX]'', Antverpiae 1635.
*'''IPS''': ''[https://www.google.it/books/edition/Imago_primi_saeculi_Societatis_Iesu_a_Pr/qu96aXgmp4oC?hl=it&gbpv=1 Imago primi saeculi Societatis Iesu a Prouincia Flandro-Belgica eiusdem Societatis repraesentata]'', Antverpiae 1640.
*'''BSSI''': Philippus Alegambe, ''[https://www.google.it/books/edition/Bibliotheca_scriptorum_Societatis_Iesu_p/C1pEAAAAcAAJ?hl=it&gbpv=1 Bibliotheca scriptorum Societatis Iesu post excusum anno M.DC.VIII. catalogum R. P. Petri Ribadeneirae]'', Antverpiae 1643.
* '''CRES''': Antonius Franciscus Cardim, ''[https://www.google.it/books/edition/Catalogus_regularium_et_secularium_qui_i/F4Mk53VDH4EC?hl=it&gbpv=1 Catalogus regularium et secularium qui in Iapponiae Regnis usque a fundata ibi a S. Francisco Xaverio gentis apostolo ecclesiae ab Ethnicis in odium Christianae fidei sub quatuor tyrannis violenta morte sublati sunt]'', Romae 1646.
* '''FEIF''': Antonius Franciscus Cardim, ''[https://www.google.it/books/edition/Fasciculus_e_Iapponicis_floribus_suo_adh/ALBO9zYMg7UC?hl=it&gbpv=1 Fasciculus e Iapponicis floribus, suo adhuc madentibus sanguine, compositus a P. Antonio Francisco Cardim è Societate Iesu]'', Romae 1646.
* '''AES''': Antonius de Escobar et Mendoza: ''[https://www.google.it/books/edition/Ad_Evangelia_Sanctorum_temporis_commenta/CH5BAAAAcAAJ?hl=it&gbpv=1 Ad Evangelia Sanctorum temporis commentarii panegyrici moralibus illustrati]'', Lugduni, 1648.
* '''MMN''': Ioannes Eusebius Nierembergius, ''[https://www.google.it/books/edition/P_Marcellvs_Mastrillvs_Neapolitanvs_Soci/4yRoAAAAcAAJ?hl=it&gbpv=1 P. Marcellus Mastrillus Neapolitanus Societatis Iesu]'', Dilingae 1648.
* '''MI''': Philippus Alegambe, Ioannes Nadasi, ''[https://www.google.it/books/edition/Mortes_Illvstres_Et_Gesta_Eorvm_De_Socie/eTplAAAAcAAJ?hl=it&gbpv=1 Mortes illustres et gesta eorum de Societate Iesu]'', Romae 1657.
* '''IUPI''': Iosephus Franck, [https://www.google.it/books/edition/Idea_christianae_fortitudinis_in_Iusto_U/O_NEAAAAcAAJ?hl=it&gbpv=1 ''Idea christianae fortitudinis in Iusto Ucondono principe Iaponico exhibita''], Monachii 1663.
* '''AL''': Ioannes Dallaeus, ''[https://www.google.it/books/edition/Adversus_Latinorum_de_cultus_religiosi_o/tylLAAAAcAAJ?hl=it&gbpv=1 Adversus Latinorum de cultus religiosi objecto traditionem disputatio]'', Genevae 1664.
* '''MGJ''': ''[https://www2.uibk.ac.at/downloads/Periochen/A_Feldkirch/1669_Fk22_Minami_Gorozaimon_Johannes_Japon.Feldkirch.pdf Minami Gorozaimon Joannes nobilissimus Iapon a fide Christiana in idololatriam prolapsus, et ab hac denuo expeditus, gladio, eiusque filius Ludovicus cruci adiudicatus]'', Campitempli 1669.
* '''CSRSE''': ''[https://www.google.it/books/edition/Congregatione_sacrorum_rituum_siue_emine/k5LH05G3KMQC?hl=it&gbpv=1 Congregatione sacrorum rituum siue eminentissimo, ac reuerendissimo d.card. Azzolino Iapponen. Canonizationis seu declarationis Martyrij Venerabilium Servorum Dei Fratr. Alphonsi Navarrette Ordinis Prædicatorum, Petri de Zuniga Ordinis Eremitarum S. Augustini, & Caroli Spinulæ Societatis Iesu...]'', Romae 1677.
* '''SRCE''': ''[https://www.google.it/books/edition/Sac_rituum_congregatione_eminentissimo_r/SNS26RKBFtgC?hl=it&gbpv=1 Sac. rituum congregatione eminentissimo, & reuerendiss. domino card. Colloredo Iapponen. Beatificationis, & canonizationis, seu declarationis martyrij ven. seruorum Dei Alphonsi Nauarrettæ Ordinis Prædicatorum]'', Romae 1690.
* '''RUP''': ''[https://www.google.it/books/edition/Respondent_ultima_primis_sive_Protasius/-S9JAAAAcAAJ?hl=it&gbpv=1 Respondent ultima primis sive Protasius, Arimae regulus]'', Augustae Vindelicorum 1698.
* '''TP''': Michaël a Sancta Catharina, ''[https://www.google.it/books/edition/Trinum_perfectum_via_veritas_vita_seu_se/G5ZTVCtM-TgC?hl=it&gbpv=1 Trinum perfectum, via, veritas, vita, seu semita salutis tripartita docens, et ducens de via purgativa per veritatem illuminativam ad vitam unitivam]'', Augustae Vindelicorum 1710.
* '''HSJ''': Iosephus Juvencius, ''[https://www.google.it/books/edition/Historiae_societatis_Jesu_pars_VI_BSB_Cl/klRrlGOZ7L0C?hl=it&gbpv=1 Historiae societatis Jesu pars VI]'', 1710.
** '''HSJ2''': Iosephus Juvencius, ''[https://www.google.it/books/edition/Historiae_Societatis_Jesu_pars_sexta/RmB_J2nrtv8C?hl=it&gbpv=1 Historiae Societatis Jesu pars sexta]'', Romae 1859.
*'''MRAP''': Hermannus Conrigius, ''[https://www.google.it/books/edition/Viri_quondam_illustris_Hermanni_Conringi/599KMb3jkXEC?hl=it&gbpv=1 Multorum regum ac principum consiliarii, Operum. Tomus IV]'', Brunsvigae 1730.
*'''TLAD''': Antonius Claus, ''[https://www.google.it/books/edition/Tragoediae_Ludis_Autumnalibus_Datae/LwhXAAAAcAAJ?hl=it&gbpv=1 Tragoediae ludis autumnalibus datae]'', Augustae Vindelicorum 1741.
*'''IVIDE''': ''[https://www.google.it/books/edition/Ingeniosa_vindicta/h5REAAAAcAAJ?hl=it&gbpv=1 Ingeniosa vindicta in dramate exhibita à suprema grammatica]'', Constantiae 1746.
*'''HE''': ''[https://www.google.it/books/edition/Claudii_Fleurii_Abbatis_Historia_ecclesi/znS43wNTLOwC?hl=it&gbpv=1 Claudii Fleurii abbatis Historia Ecclesiastica]'', Tomus LX, Augustae Vindelicorum 1779
* '''AJP''': [https://www.google.it/books/edition/Analecta_juris_pontificii/i5wsAAAAYAAJ?hl=it&gbpv=1 ''Analecta juris pontificii''], vol. III, Romae 1861.
* '''AS''': ''[https://www.google.it/books/edition/Acta_sanctorum/S089AQAAMAAJ?hl=it&gbpv=1 Acta sanctorum. Ed. novissima]'', Tomus primus, Lutetiae 1863.
* '''JB''': [https://www.google.it/books/edition/Japonen_beatificationis_seu_declarationi/VK5cAAAAcAAJ?hl=it&gbpv=1 ''Japonen. beatificationis seu declarationis martyrii ac miraculorum vel signorum ven. servorum Dei Alphonsi Navarrete ... Petri de Avila ... Petri de Zuniga ... Caroli Spinulae ... Ioachimi Firayama seu Diaz, Luciae Fleites et sociorum''...], 1866.
* '''PLD''': Bartholomaeus Pereira, ''[https://www.google.it/books/edition/Paciecide/W98MAAAAYAAJ?hl=it&gbpv=1 Paciecidos Libri Duodecim]'', Lutetiae 1887.
* '''IHE''': [https://www.google.it/books/edition/R_P_Clari_Vascotti_Institutiones_histori/kP7EqsTRZMcC?hl=it&gbpv=1 ''R.P. Clari Vascotti Institutiones historiae ecclesiasticae novae foederis, tomus II''], Vindobonae 1888.
* '''AOM''': ''[https://www.google.it/books/edition/Acta_Ordinis_Fratrum_Minorum/eTI2AQAAMAAJ?hl=it&gbpv=1 Acta Ordinis Minorum]'', Quaracchi 1889.
* '''HEC''': Henricus Gulielmus Wouters, ''[https://www.google.it/books/edition/Historiae_ecclesiasticae_compendium_prae/TFadBTWWukAC?hl=it&gbpv=1 Historiae ecclesiasticae compendium, praelectionibus publicis accommodatum et in tomos tres distributum]'', Tomus tertius, Lovanii 1894.
* '''VIL''': Joannes Alphonsus de Polanco, ''[https://www.google.it/books/edition/Vita_Ignatii_Loiolae_et_rerum_Societatis/iG_K6z1riCsC?hl=it&gbpv=1 Vita Ignatii Loiolae et rerum Societatis Jesu historia, Tomus quintus]'', Matriti 1897.
* '''MB152''': Bibliotheca Apostolica Vaticana, ''[https://digi.vatlib.it/view/MSS_Barb.or.152 Manuscriptus Barb.or.152]''. Transcriptiones apud textum Iaponicum ''[https://www.google.it/books/edition/%E5%8F%B2%E5%AD%B8%E9%9B%9C%E8%AA%8C/aTtJAAAAMAAJ?hl=it&gbpv=1&dq=Ioannes+Yasuyemon&pg=PP382&printsec=frontcover 史學雜誌]'', vol. 12, 1901. {{Ling|Iaponice}}
* '''PCYC''': Asociacion de Hidalgos a Fuero de España, ''[https://www.google.it/books/edition/Ponencias_Comunicaciones_Y_Conclusiones/PZ28Kxx4mHIC?hl=it&gbpv=1 Ponencias, Comunicaciones y Conclusiones del I Congreso Italo-español de Historia Municipal y de la V Asamblea de la Asociacion de Hidalgos]'', Matriti 1958. {{Ling|Hispanice|Italice}}
* '''N''': Sacra Congregatio pro Sacramentis et Cultu Divino, Sectio pro Cultu Divino, ''[https://www.cultodivino.va/content/dam/cultodivino/rivista-notitiae/1980/notitiae-17-(1981)/Notitiae-177-1981.pdf Notitiae]'', n. 177, Civitatis Vaticanae 1981.
* '''AAS''': ''[https://www.vatican.va/archive/aas/documents/2007/luglio%202007.pdf Acta Apostolicae Sedis]'', vol. XCIX, n, 7, Civitatis Vaticanae 2007.
* '''JJS''': [[Accius Watanabeus]], ''[https://www.google.it/books/edition/Japan_on_the_Jesuit_Stage/TsqKEAAAQBAJ?hl=it&gbpv=1 Japan on the Jesuit Stage. Two 17th-Century Latin Plays with Translation and Commentary]'', 2022.
{{NexInt}}
* [[Index formarum Latinarum nominum Arabicorum Persicorumque]]
* [[Index formarum Latinarum nominum Islandicorum]]
== Nexus externi ==
*De nominibus Iaponicis beatorum 188 martyrum Iaponiae, vide [https://www.causesanti.va/it/santi-e-beati/188-martiri-giapponesi.html paginam eorum] apud situm interretiale [[Dicasterium de Causis Sanctorum|Dicasterii de Causis Sanctorum]]. {{Ling|Italice}}
[[Categoria:Indices nominum]]
[[Categoria:Litterae Iaponicae]]
[[Categoria:Praenomina Iaponica|!]]
9ts3kp42aqu8ujlh8ivzzu7ucqxta02
Pigmentum (biologia)
0
315369
4001915
3866333
2026-11-10T22:12:44Z
Grufo
64423
+{{[[Formula:Myrias|Myrias]]|[[:Categoria:Myrias Biologia|Biologia]]}}
4001915
wikitext
text/x-wiki
[[Fasciculus:Engelmannscher Bakterienversuch.svg|thumb|upright=0.8|Absorptionis spectra beta-caroteni et chrorophyllorum a et b per distributionem aere utentium bacteriarum cognita.]]
{{res|Pigmenta biologica}} sunt [[Molecula|moleculae]] ab [[Organismus|organismis vivis]] elaboratae quae [[lux|lucem]] sorbent et colorem nobis praebent [[Longitudo undae|undae longitudinum]] a se reflexarum quas minime sorbent: ita [[chlorophyllum]] nobis viride videtur esse quia longitudines undae inter 500 et 600 [[Nanometrum|nm]] non sorbet, quae huic colori in oculis nostris respondent. Nonnulla ex illis pigmentis energiam lucis ([[Photon|photones]]) in energiam chemicam aut [[Physica electromagnetica|electricam]] transmutant: [[Color|colorum]] [[Visus |visioni]] necessaria sunt ([[Retinol|retinol]]) aut etiam ad moleculas organicas per [[Photosynthesis|photosynthesim]] creandas (chlorophylla, [[Carotenoïdae|carotenoïdae]]). Pigmenta [[Fuscus|fusca]], [[Melaninum|melanina]], [[Cutis|cutem]] adversus [[radii UV|radios UV]] tegunt et [[Pilus|pilis]] colorem suum praebent. Sunt etiam pigmenta tegumentaria quae quibusdam animalibus ad aspectum dissimulandum latendumque utilia sunt. In aliis nulla functio colori adsignata invenitur ut in [[Haemoglobinum|haemoglobino]] quo sanguis rubro colore tinguitur.
== Plura legere si cupis ==
* Hammond Billy R. Jr et Renzi Lisa M., "[https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S2161831322011371 Carotenoids]", ''Advances in Nutrition'', 2013: 474-6.
* [https://www.sciencedirect.com/topics/neuroscience/melanin Variae publicationes de melaninis]
* [https://www.sciencedirect.com/topics/chemistry/biological-pigment Variae publicationes de pigmentis biologicis]
{{Myrias|Biologia}}
[[Categoria:Biochemia]]
[[Categoria:Pigmenta|!]]
bz81vryma07lbblmq3trcf5qtxgqi2k
Tarot
0
316365
4001929
3882908
2026-11-10T22:15:09Z
Grufo
64423
+{{[[Formula:Myrias|Myrias]]|[[:Categoria:Myrias Philosophia|Philosophia]]}}; {{[[Formula:Augenda|Augenda]]}} → {{[[Formula:Pagina neglecta|Pagina neglecta]]}}—pagina est vetus
4001929
wikitext
text/x-wiki
{{Pagina neglecta}}
{{Vicificanda}}
{{Latinitas|-2}}
{{res|Tarot}}{{dubsig}} sunt [[78 (numerus)|septuaginta octo]] [[charta]]rum collectio, viginti duabus chartis triumphorum{{dubsig}} et quattuor [[color]]ibus, quorum quisque quattuordecim chartas habet cum quattuor chartis figuratis. In orbe [[Anglice]] loquente, chartae Tarot praecipue ad [[divinatio]]nem adhibentur, sed in multis [[Europa]]e regionibus, ad ludos chartarum captorum ludendos adhibentur.
[[Cartomantia]] est usus chartarum Tarot ad divinationem efficiendam.
{{stipula}}
{{Myrias|Philosophia}}
[[Categoria:Ludi]]
j6r53r135b9q5bgkwq8vw3n51aa4pga
Portorium
0
316723
4001920
3887314
2026-11-10T22:14:09Z
Grufo
64423
+{{[[Formula:Myrias|Myrias]]|[[:Categoria:Myrias Societas|Societas]]}}; minutiae
4001920
wikitext
text/x-wiki
[[Fasciculus:British Workman- It's no use trying to hide it, guv'ner. We are going to vote for Tariff Reform - (3268711009).jpg|thumb|Pictura muralis ex annis [[1900]] disputationem de rationibus rei publicae gerendae de vectigalibus externis depingit. |alt=The poster caption reads "British Workman: It's no use trying to hide it, guv'ner. We are going to vote for Tariff Reform"]]
{{res|Portorium}},{{LTL ref|portorium|770}}{{L&S ref|portorium}}{{TraupConv ref|tariff|180}}<ref>John C. Traupman, {{Op|The New College Latin and English Dictionary}}, ed. tertia (Novi Eboraci: Bantam Books, 2007), 676, s.v. ''tariff.''</ref> sive {{res|formula}},<ref>{{Op|Cassell's Latin Dictionary}}, ed. quinta, ed. D. P. Simpson (Novi Eboraci: Wiley Publishing, 1968), 849, s.v. ''tariff.''</ref> sive fortasse {{res|vectigal externum}},{{Convertimus}} est {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Officium (vectigal)|officium|en|qid=Q16687744}} a [[rectio]]ne [[civitas|civitatis]] vel {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Territorium officiorum|territorii officiorum|en|qid=Q218631}} vel {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Unio supranationalis|unione supranationali|en|qid=Q1335818}} in [[mercimonium|mercimonia]] {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Res importatae|importata|en|qid=Q62955}} (vel raro {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Res exportatae|exportata|en|qid=Q182722}}) impositum. Quae portoria, praeter fontem {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|reditus||en|qid=Q850210}}, genus esse possunt ordinationis {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Mercatura inter gentes|mercaturae inter gentes|en|qid=Q178803}} ac ratio [[politica]] quae ad [[opus externum|opera externa]] ad [[industria]]m domesticam excitandam vel confirmandam adhibentur.<ref>{{Opus
| cognomen auctoris 1 = Furceri
| nomen auctoris 1 = Davide
| cognomen auctoris 2 = Hannan
| nomen auctoris 2 = Swarnali A.
| cognomen auctoris 3 = Ostry
| nomen auctoris 3 = Jonathon D.
| cognomen auctoris 4 = Rose
| nomen auctoris 4 = Andrew K.
| auctores dumtaxat = 1
| titulus = Macroeconomic Consequences of Tariffs
| annus = 2019
| pagina = 4
| domus editoria = International Monetary Fund
| isbn = 9781484390061
}}.</ref> {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Portoria quae protegunt||en|qid=Q1660368}} inter instrumenta [[protectionismus|protectionismi]] latissime adhibita numerantur, cum {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Pars importationis|partibus importationis|en|qid=Q1307364}} {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Pars exportationis|exportationisque|en=Export quota}} et aliis {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Impedimenta mercaturae quae portoria non sunt|impedimentis mercaturae quae portoria non sunt|en|qid=Q1316162}}.
{{NexInt}}
* [[Commercium]]
* [[De vectigalibus (Xenophon)|''De vectigalibus'' (Xenophon)]]
* [[Globalizatio]]
* [[Tributum]]
* [[Donaldus Trump]]
* {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Vectigal consumptorum|<>}}
== Notae ==
<references/>
== Bibliographia ==
* {{Opus
| cognomen auctoris = El-Agraa
| nomen auctoris = Ali M.
| titulus = Trade Theory and Policy
| annus = 1984
| domus editoria = Macmillan Press Ltd.
| url = https://archive.org/details/tradetheorypolic0000elag
| accessus ad url = sociis
| isbn = 978-0333360200
}}.
* {{Opus
| cognomen auctoris 1 = Krugman
| nomen auctoris 1 = Paul
| commentatio de auctore 1 = Paulus Krugman
| cognomen auctoris 2 = Wells
| nomen auctoris 2 = Robin
| titulus = Macroeconomics
| annus = 2005
| domus editoria = Worth
| url = https://archive.org/details/microeconomics00krug
| isbn = 978-0716752295
}}.
==Nexus externi==
{{CommuniaCat|Tariffs|portoria}}
{{Vicifons|Tariffs|portoria}}
{{oecon-stipula}}
{{Myrias|Societas}}
[[Categoria:Oeconomia]]<!--inter gentes = International economics-->
[[Categoria:Portaria]]<!--Customs duties-->
[[Categoria:Vectigalia]]<!--inter gentes = International taxation-->
g5rqnrzxvcgy10y414hlucwxypgl0hh
4001933
4001920
2026-11-10T22:32:26Z
Grufo
64423
4001933
wikitext
text/x-wiki
[[Fasciculus:British Workman- It's no use trying to hide it, guv'ner. We are going to vote for Tariff Reform - (3268711009).jpg|thumb|Pictura muralis ex annis [[1900]] disputationem de rationibus rei publicae gerendae de vectigalibus externis depingit. |alt=The poster caption reads "British Workman: It's no use trying to hide it, guv'ner. We are going to vote for Tariff Reform"]]
{{res|Portorium}},{{LTL ref|portorium|770}}{{L&S ref|portorium}}{{TraupConv ref|tariff|180}}<ref>John C. Traupman, {{Op|The New College Latin and English Dictionary}}, ed. tertia (Novi Eboraci: Bantam Books, 2007), 676, s.v. ''tariff.''</ref> sive {{res|formula}},<ref>{{Op|Cassell's Latin Dictionary}}, ed. quinta, ed. D. P. Simpson (Novi Eboraci: Wiley Publishing, 1968), 849, s.v. ''tariff.''</ref> sive fortasse {{res|vectigal externum}},{{Convertimus}} est {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Officium (vectigal)|officium|en|qid=Q16687744}} a [[rectio]]ne [[civitas|civitatis]] vel {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Territorium officiorum|territorii officiorum|en|qid=Q218631}} vel {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Unio supranationalis|unione supranationali|en|qid=Q1335818}} in [[mercimonium|mercimonia]] {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Res importatae|importata|en|qid=Q62955}} (vel raro {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Res exportatae|exportata|en|qid=Q182722}}) impositum. Quae portoria, praeter fontem {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|reditus||en|qid=Q850210}}, genus esse possunt ordinationis {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Mercatura inter gentes|mercaturae inter gentes|en|qid=Q178803}} ac ratio [[politica]] quae ad [[opus externum|opera externa]] ad [[industria]]m domesticam excitandam vel confirmandam adhibentur.<ref>{{Opus
| cognomen auctoris 1 = Furceri
| nomen auctoris 1 = Davide
| cognomen auctoris 2 = Hannan
| nomen auctoris 2 = Swarnali A.
| cognomen auctoris 3 = Ostry
| nomen auctoris 3 = Jonathon D.
| cognomen auctoris 4 = Rose
| nomen auctoris 4 = Andrew K.
| auctores dumtaxat = 1
| titulus = Macroeconomic Consequences of Tariffs
| annus = 2019
| pagina = 4
| domus editoria = International Monetary Fund
| isbn = 9781484390061
}}.</ref> {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Portoria quae protegunt||en|qid=Q1660368}} inter instrumenta [[protectionismus|protectionismi]] latissime adhibita numerantur, cum {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Pars importationis|partibus importationis|en|qid=Q1307364}} {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Pars exportationis|exportationisque|en=Export quota}} et aliis {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Impedimenta mercaturae quae portoria non sunt|impedimentis mercaturae quae portoria non sunt|en|qid=Q1316162}}.
{{NexInt}}
* [[Commercium]]
* [[De vectigalibus (Xenophon)|''De vectigalibus'' (Xenophon)]]
* [[Globalizatio]]
* [[Tributum]]
* [[Donaldus Trump]]
* [[Tributum consumptorum]]
== Notae ==
<references/>
== Bibliographia ==
* {{Opus
| cognomen auctoris = El-Agraa
| nomen auctoris = Ali M.
| titulus = Trade Theory and Policy
| annus = 1984
| domus editoria = Macmillan Press Ltd.
| url = https://archive.org/details/tradetheorypolic0000elag
| accessus ad url = sociis
| isbn = 978-0333360200
}}.
* {{Opus
| cognomen auctoris 1 = Krugman
| nomen auctoris 1 = Paul
| commentatio de auctore 1 = Paulus Krugman
| cognomen auctoris 2 = Wells
| nomen auctoris 2 = Robin
| titulus = Macroeconomics
| annus = 2005
| domus editoria = Worth
| url = https://archive.org/details/microeconomics00krug
| isbn = 978-0716752295
}}.
== Nexus externi ==
{{CommuniaCat|Tariffs|portoria}}
{{Vicifons|Tariffs|portoria}}
{{oecon-stipula}}
{{Myrias|Societas}}
[[Categoria:Oeconomia]]<!--inter gentes = International economics-->
[[Categoria:Portaria]]<!--Customs duties-->
[[Categoria:Vectigalia]]<!--inter gentes = International taxation-->
0f6w128u87nu3m8vf2tjyxtaq1giac1
Articulatio (musica)
0
318022
4001925
3962162
2026-11-10T22:14:44Z
Grufo
64423
+{{[[Formula:Myrias|Myrias]]|[[:Categoria:Myrias Ars|Ars]]}}
4001925
wikitext
text/x-wiki
{{Vicificanda}}
{{Latinitas|-3}}
[[Fasciculus:Notation_accents1.png|thumb| Exempla articulationum. A sinistra ad dextram: staccato, staccatissimo, marcato, accentato, tenuto.]]
[[Fasciculus:Articulatie.jpg|thumb|Articulationes a legato ad staccatissimo. {{Audio|Articulatie legato.mid|Legato}} {{Audio|Articulatie portato.mid|Portato}} {{Audio|Articulatie staccato.mid|Staccato}} {{Audio|Articulatie staccatissimo.mid|Staccatissimo}}]]
In terminologia musica atque [[Notatio musica|notatione musica]]<nowiki/>, {{res|articulatio}}{{FD ref}} est ars qua nota ac soni certo modo efficiuntur, velut transitio vel continuatio cum iis quae praecedunt vel sequuntur exprimatur, necnon eiusdem repraesentatio graphica.
== Indicia articulationis ==
=== Accento ===
[[Fasciculus:Music-marcato.svg|thumb| Notatio graphica accentus.]]
=== Legato ===
[[Fasciculus:Diatonic_scale_on_C_legato.png|thumb|Legato in scala diatonica C(Do) majore . {{Audio|Diatonic scale on C legato.mid|Ascolta}}]]
'''Legato''' articulatio bene coniuncta significatur, ita reddita ut inter notas silentium non relinquatur..''Non-legato'' portato respondet, quod inter legato et staccato ponitur. Hoc duobus modis diversis indicatur, qui secundum usum frequentiae ordine enumerantur:
[[Fasciculus:Legato.jpg|thumb| Notatio graphica portati, communis staccato et spiccato.]]
'''Portato''', '''non-legato''', '''semi-staccato''' vel '''mezzo-staccato''' articulationem leviter vel moderate seiunctam significat. Tribus modis distinctis indicatur, qui secundum usum frequentiae ordine enumerantur:
* cum punctis staccato et ligatura portamenti
* cum linea tenuto supra punctum staccato
* cum strettis lineis et ligatura portamenti
Ars exsecutionis alicubi inter legato et staccato ponitur. Mezzostaccato notas diutius quam staccato solite tenet, sed tamen nulla propinquitas inter eas est. <ref>{{Cite web|url=http://www.dolmetsch.com/musictheory21.htm}}</ref> Interdum vocabulum " ''portato"'' ut synonymum "portamento" adhibetur .
=== Marcato ===
[[Fasciculus:Music-strong-marcato.svg|thumb| Notatio graphica marcato.]]
[[Fasciculus:Diatonic_scale_on_C_marcato.png|thumb|Marcato In scala diatonica C(Do) maiore . {{Audio|Diatonic scale on C marcato.mid|Ascolta}}]]
Marcato articulationem firmam et intensam denotat.
Marcato essentialiter modus corroboratus regularis accenti intensivi est, qui potius horizontalis est (>), et ideo maiorem accentuationem intensitatis requirit.
=== Martellato ===
Martellatum, quod Franci ''martelé'' appellant, significat articulationem vehementem ac firmam, minima inter sonos continuos pausa. Idem etiam ictus arcus habetur, ars videlicet exequendi in instrumentis chordis percussis adhibita, quo modo apud tibicines fidiumque canentes in violino staccatum redditur: fit enim, si arcus in chorda fortiter premitur ac deinde eadem percutitur. Hinc fit ut sonus, sive singulus sive continuus, validus et interdum celer oriatur, cum silentia interposita fere nulla sint ob pressionem ante ictum factam. Martellatum etiam adhibetur in arte campanarum tangendarum, ut soni breves et disiuncti proferantur.
=== Spiccato ===
[[Fasciculus:Spiccato_(muzyka).png|frame| Notatio graphica staccato.]]
'''Signatum''' articulationem leviter separatam denotat. Est etiam ictus arcus ubi [[Arcus (musica)|arcus]] a [[chorda]] repercutitur.
Plerumque in modis concitatis, quales sunt temporum celeritate distincti — ut semiminimae aut fusae, vel etiam celeriores soni saepius repetiti — arcus laxius tenetur, ut liberius moveatur ac vibrari possit; unde efficitur series notarum brevium atque distinctarum. Hoc evenit ob chordarum elasticitatem ac naturalem ipsius arcus mobilitatem. Ars efficiendi id quod ''spiccato'' vocatur, magnopere pendet ex temporis mensura.
Celeritas, qua hoc genus ictus effertur, a loco arcus dependet. In puncto aequilibrii — quod circiter tertia pars est a talone — spiccato tardius evenit; at si ultra medietatem arcus progrediaris, celeritas augetur.
Indoles autem huius ictus variari potest, si inclinatio atque positio arcus mutetur, ut aut plures aut pauciores chordarum fila adhibeantur. Si totus arcus adhibetur, arcus ipse acrius resilit, atque ictus brevior fit; sin autem inclinatur, ictus ipse mollior ac diuturnior videtur.
Ex testimonio Davidis Boyden et Petri Walls in ''Dictionario Musicae Novi Grove'', vocabula ''spiccato'' et ''staccato'' ante medium saeculum duodevicesimum idem significabant. Exempla afferunt, in primis ''Dictionnaire de musique'' a Sebastiano de Brossard anno MDCCIII editum, item ''École d'Orphée'' a Michaele Corrette anno MDCCXXXVIII scriptum. ''Spiccato'', aiunt, significabat tunc temporis ‘simpliciter disiunctum aut separatam notam, contrariam legato.’
Proprietas autem vocis ''spiccato'', ut specialis ictus arcus, exeunte iam saeculo septimo decimo eluxit, atque saeculis undevicesimo et vicesimo plene explicata est. Ars hoc genus ictus perficiendi emendata est per progressum arcus ''Tourte'', qui ad normam hodiernam formatus est, arcum curvatura concava ornans, a Francisco Tourte partim auxiliante Ioanne Baptista Viotti excogitatus.
=== staccato ===
[[Fasciculus:Music-staccato.svg|thumb| Notatio graphica staccati.]]
[[Fasciculus:Diatonic_scale_on_C_staccato.png|thumb|Staccato in scala diatonica C(Do) maiore. {{Audio|Diatonic scale on C staccato.mid|Ascolta}}]]
=== Staccatissimo ===
'''Staccatissimo''' articulationem valde seiunctam significat, cum notis valde separatis et distinctis.
Indicari potest punctis parvis supra vel infra notas positis, pro directione caulis, ut in exemplo sequenti ex Symphonia in D(Re) minore [[Antonius Bruckner|Bruckneri]] :
[[Fasciculus:BruckSym0Satz3Quote1.png|400x400px]]
Aliter, indicari potest scribendo "staccatissimo" vel abbreviationem "staccatiss" supra pentagramma. Quidam compositores, inter quos Mozart, cum vellent ut locutio ''staccatissimo'' ludatur, puncta staccato verbis " ''staccatissimo"'' comitabantur.
=== Tenuto ===
[[Fasciculus:Music-tenuto.svg|frame| Notatio graphica tenuto.]]
[[Fasciculus:Diatonic_scale_on_C_tenuto.png|thumb|In scala diatonica C maiorie habita. {{Audio|Diatonic scale on C tenuto.mid|Ascolta}}]]
'''''Tenuto''''' est indicatio in [[Notatio musica|notatione musica]] adhibita. Una ex vetustissimis indicationibus in notatione musica adhibitis est, apud [[Notker of St Gall|Notkerum Sancti Gallii]] ( ''circa'' 840-912) apparens, ubi in una epistola sua usum litterae ''*t*'' in notatione cum significatione * ''trahere vel '''tenere''' debere*'' tractat.
Significatio vocabuli ''tenuto'' certa ex contextu pendet: potest enim vel indicare ut nota integra sua duratione retineatur (vel etiam paulo diutius, leviter rubato adhibito )vel notam paulo vehementius proferendam esse. Aliter dicendum, hoc signum vel ad soni diuturnitatem, vel ad eius vim, sive ''dynamicam'', referre potest. Quocumque modo, notatio significat notam aliquam insigne quoddam accentum sive emphasin accipere oportere.
Significatio notationis differre potest cum una cum aliis articulationibus apparet. Cum cum puncto staccato apparet, significat [[Non legato|"inconnexum"]] vel "disiunctum". Cum cum accentu apparet, quoniam accentus dynamicam indicat, tenuto durationem plenam vel extra significat.
''Tenuto'' tribus modis adnotari potest:
# ''Verbo "'' tenuto" supra transitum ''ludendum scriptum'' .
# Abbreviatione ''ten.'' scriptum in nota vel transitu ludendo ''tenuto est'' .
# Linea horizontale, longitudine capitis notae fere aequalis, statim supra vel infra notam ludendam ''ritento'' posita (ut in imagine supra).
== Tecnica ==
=== Instrumenta flatu ===
Instrumenta fiatu canenda, sive lignea sive aenea, articulationes plerumque efficiunt lingua adhibita, qua flatus intra instrumentum intermittitur..
=== Instrumenta chordis ===
Portato est ars arcum ducendi in instrumentis chordis pulsandis adhibita, qua soni continuati leniter iterum articulantur, dum tamen sub uno ictu arcus coniunguntur. Hac ratione quaedam quasi pulsatio aut undulatio efficiuntur, potius quam distinctio notarum. Variis modis haec notatio exprimitur.
Scriptum ex prima parte saeculi undevicesimi, a Petro Baillot conscriptum (''L'art du violon'', Lutetiae Parisiorum, anno 1834editum), duas formas proponit: aut linea undulata, aut puncta sub ''ligatura'' posita. Saeculo eodem progrediente, tertius usus innotuit: lineae ''tenuto'' sub ligatura inscriptae.
Notatio autem punctis sub ligatura posita ambigua est, cum etiam ad modos valde diversos arcum ducendi pertineat, ut puta ad ''staccato'' '''et ''spiccato volante''.'''
Indicatio ''"marcato"'' vel ''"marcatissimo"'' (marcato estremo), inter alia indicia, symbola et notae expressionis, arcularium ad arcum [[Martelé (bowstroke)|malleatum]] utendum impellere potest, pro contextu musicae.
==== Pizzicato in Bartók modo ====
[[Fasciculus:Bartok_pizzicato.svg|thumb| Notatio graphica pizzicati in Bartók modo]]
Pizzicato Bartókianum, quod Anglice ''snap pizzicato'' appellatur (Latine dici potest ''pizzicato ictu velut flagrantis''), est genus pizzicati quo chorda non solito modo transversim, sed perpendiculariter trahitur atque in clavem (i.e. in tastieram) cum sono feriuntur. Hoc ictu sonus prodit simillimus crepitui flagelli. Haec technica ternis modis notari solet:
* cum circulo parvo linea verticali in summo inciso
* cum circulo parvo in summo linea verticali secato et indicatione ''pizza.''
* indicatis ''Bartók pizz'', ''Bartók'', ''snap .''
* [[Symphonia]] N. 7. [[Gustavus Mahler]] in motu III, ''Scherzo: Schattenhaft.'' ''Fließend aber nicht schnell''
* ''Musica pro chordis, tympanis et celesta'' a [[Bela Bartók|Béla Bartók]], in motu II, ''Allegro'' et in IV, ''Allegro molto.''
* [[Bela Bartók|Béla Bartók]] 's [[Quadricinium fidium|String Quartet]] No. 4, in motu IV, ''Allegretto pizzicato.''
== Notae ==
<references />
{{Myrias|Ars}}
[[Categoria:Notatio musica]]
o6dx0h5mldn3ohpu3wv2eavdqeq7kd3
Categoria:Paginae quae peritum requirunt
14
319530
4001892
3917831
2026-11-10T21:02:39Z
Grufo
64423
+Cat
4001892
wikitext
text/x-wiki
{{Categoria vestigatoria formularum|Peritus requiritur}}
{{Categoria celata utinam vacua}}
[[Categoria:Corrigenda]]
[[Categoria:Inspicienda]]
anj8iftmiayusehe8qgzn4m1j2p2u61
Delta Cephei
0
320228
4001912
3999357
2026-11-10T22:12:14Z
Grufo
64423
+{{[[Formula:Myrias|Myrias]]|[[:Categoria:Myrias Physica|Physica]]}}
4001912
wikitext
text/x-wiki
[[Fasciculus:Dceph.jpg|thumb|Delta Cephei]]
{{res|Delta Cephei}} ({{pns||f}}, {{*scilicet}} ‘stella’) est [[stella]] [[Stella supergigantea flava|supergigantea flava]], fere nongentos [[annus luce mensus|annos luce mensos]] distans, in [[Constellatio|constellatione]] [[Cepheus (constellatio)|Cephei]] sita.<ref>[https://arxiv.org/abs/astro-ph/0206214, https://arxiv.org/abs/1201.0993 Res.]</ref> Praecipue nota est quod primum exemplum fuit [[stella variabilis Cepheis|variabilis Cepheidis]], generis specialis supergiganteae flavae. Temperaturam [[Sol|Soli]] similem habet, sed fere bis milliens clarior est, quadragiens sexiens latior, et non est physice stabilis.<ref>[https://doi.org/10.3847%2F1538-3881%2Fac2431 Res], [https://arxiv.org/abs/2105.12197 Res.]</ref> Eius [[massa]] quinquiens maior est quam massa Solis.
Variabiles Cepheides sunt supergiganteae flavae quae regulariter claritate et magnitudine pulsant. Periodus pulsationis est proportionalis earum intrinsecae claritati ([[magnitudo absoluta|magnitudini absolutae]]), ita astronomi qui et periodum pulsationis et [[Magnitudo apparens|magnitudinem apparentem]] Cepheidum in caelo noscunt, computare possunt quam sint remotae, ergo Cepheides ita adhibent ut distantias [[galaxias|galaxiarum]] extra [[Via lactea|Viam Lacteam]] inveniant. In casu Delta Cephei, periodus variabilitatis eius est circiter quinque dierum.<ref>[https://web.archive.org/web/20231226040748/http://www.sai.msu.su/gcvs/cgi-bin/search2.cgi?search=del+cep Res.]</ref><ref>[https://arxiv.org/abs/2404.01851 Res.]</ref>
{{NexInt}}
* [[Cepheus (constellatio)]]
* [[Nu Cephei]]
* [[Zeta Cephei]]
== Notae ==
<references />
== Nexus externi ==
{{CommuniaCat|Delta Cephei|Delta Cephei}}
{{Myrias|Physica}}
[[Categoria:Cepheus (constellatio)]]
[[Categoria:Stellae]]
[[Categoria:Stellae variabiles]]
[[Categoria:Stellae variabiles Cepheides]]
b55rop5oiosn2fxfbgi456fzfleio79
Carmen (melodrama)
0
320626
4001903
3993276
2026-11-10T21:56:56Z
Grufo
64423
Grufo movit paginam [[Carmen (opera)]] ad [[Carmen (melodrama)]]: Nomenclatura uniformis
3993276
wikitext
text/x-wiki
[[Fasciculus:Salzburger Festspiele 2012 - Carmen.jpg|thumb|Spectatores qui operam ''Carmen'' ludent, [[Salisburgum|Salisburgi]] festum]]
'''Carmen''' est ''[[opéra comique]]'' (sic Francogallice, Latine [[opera (discretiva)|drama melicum]]) a [[Georgius Bizet|Georgio Bizet]] compositus cum [[libellus|libello]] [[Prosper Mérimée]] et primum actus die [[3 Martii]] [[1875]] apud theatrum nationale ''Opéra-Comique'' [[Lutetia]]e. [[Melodrama]] populare et [[magnum opus]] Georgii Bizet putatur modo [[verismus|verismio]].
== Dramatis personae ==
*Carmen, [[opifex|laboratorix]] [[Zingari]] - mezzo-[[supranus]]
*Don José - [[tenor]]
*Micaëla - [[supranus]]
*Escamillo - baritonus
Et cetera.
== Synopsis ==
Hoc melodrama e quattuor [[actio (drama)|actionibus]] constat:
#'''Prima actio''': [[Hispalis]] circa 1820. Opifices Carmen amore seducere conantur, sed Carmen negat. Deinde Carmen in [[carcer]]em mittitur. Sed Don José illam liberat.
#'''Actio secunda''': Don José comprehenditur ratione liberationis Carmen. Deinde liberatus est. Carmen pro Don José [[saltatio|saltat]]. Sed Cor Carmen pro Escamillo iit.
#'''Actio tertia''': Carmen oraculum malum acquisit per divinationem. Don José et Escamillo [[certamen singulare]] fecit. Don José grecem furti reliquat.
#'''Actio ultima''': Don José ad Carmen amorem conpellat. Sed Carmen negat et Don José Caormen [[homicidium|necat]].
== Eponymus ==
Asteroides [[558 Carmen]] in eius honorem nominatus fuit.
== Nexus externi ==
*[https://imslp.org/wiki/Carmen_(Bizet,_Georges) Notatio operae] ([[International Music Score Library Project]])
*[https://web.archive.org/web/20250930002035/https://www.murashev.com/opera/Carmen_Libretto_Frensh_English Libellus]
[[Categoria:Musica 1875]]
[[Categoria:Operae]]
[[Categoria:Musica classica]]
3p61j4p77apgx2265z3s4savcir2hbs
4001924
4001903
2026-11-10T22:14:39Z
Grufo
64423
+{{[[Formula:Myrias|Myrias]]|[[:Categoria:Myrias Ars|Ars]]}}; minutiae
4001924
wikitext
text/x-wiki
{{Titulus italicus}}
[[Fasciculus:Salzburger Festspiele 2012 - Carmen.jpg|thumb|Spectatores qui operam ''Carmen'' ludent, [[Salisburgum|Salisburgi]] festum]]
{{ores|Carmen}} est ''[[opéra comique]]'' (sic Francogallice, Latine [[opera (discretiva)|drama melicum]]) a [[Georgius Bizet|Georgio Bizet]] compositus cum [[libellus|libello]] [[Prosper Mérimée]] et primum actus die [[3 Martii]] [[1875]] apud theatrum nationale ''Opéra-Comique'' [[Lutetia]]e. [[Melodrama]] populare et [[magnum opus]] Georgii Bizet putatur modo [[verismus|verismio]].
== Dramatis personae ==
*Carmen, [[opifex|laboratorix]] [[Zingari]] - mezzo-[[supranus]]
*Don José - [[tenor]]
*Micaëla - [[supranus]]
*Escamillo - baritonus
Et cetera.
== Synopsis ==
Hoc melodrama e quattuor [[actio (drama)|actionibus]] constat:
#'''Prima actio''': [[Hispalis]] circa 1820. Opifices Carmen amore seducere conantur, sed Carmen negat. Deinde Carmen in [[carcer]]em mittitur. Sed Don José illam liberat.
#'''Actio secunda''': Don José comprehenditur ratione liberationis Carmen. Deinde liberatus est. Carmen pro Don José [[saltatio|saltat]]. Sed Cor Carmen pro Escamillo iit.
#'''Actio tertia''': Carmen oraculum malum acquisit per divinationem. Don José et Escamillo [[certamen singulare]] fecit. Don José grecem furti reliquat.
#'''Actio ultima''': Don José ad Carmen amorem conpellat. Sed Carmen negat et Don José Caormen [[homicidium|necat]].
== Eponymus ==
Asteroides [[558 Carmen]] in eius honorem nominatus fuit.
== Nexus externi ==
* [https://imslp.org/wiki/Carmen_(Bizet,_Georges) Notatio operae] ([[International Music Score Library Project]])
* [https://web.archive.org/web/20250930002035/https://www.murashev.com/opera/Carmen_Libretto_Frensh_English Libellus]
{{Myrias|Ars}}
[[Categoria:Musica 1875]]
[[Categoria:Operae]]
[[Categoria:Musica classica]]
28zgvuu1mzmib0tmj1qxhfbqrtimi25
Carmen (opus lyricum)
0
320637
4001905
3915993
2026-11-10T21:57:26Z
Grufo
64423
Duplam redirectionem correxi
4001905
wikitext
text/x-wiki
#REDIRECT [[Carmen (melodrama)]]
5wlahh5zbyftt06zxkw2fsmt7bbxbf4
Formula:Facienda/doc
10
320859
4001842
4001816
2026-11-10T13:20:34Z
Grufo
64423
/* Ulteriora si cupis */
4001842
wikitext
text/x-wiki
{{Subpagina documentationis}}
{{Formula transitoria}}
{{Lua|Modulus:Params}}
Insere hanc formula si pagina nonnullum laborem a Vicipaedianis requirit et '''res faciendae sunt magni momenti''' ({{*eg}} pagina non est iam legibilis). Si autem nihil est magni momenti, noli hanc pagina inserere, sed tantummodo scribe in pagina disputationis.
Paginae quae hac formula utuntur in [[:Categoria:Facienda]] numerantur.
== De usu ==
'''Vicitextus:'''
<syntaxhighlight lang="wikitext">{{Facienda|Gallia est omnis divisa in partes tres}}</syntaxhighlight>
'''Effectus:'''
{{Facienda|propositum=exhibitio|Gallia est omnis divisa in partes tres}}
{{Ast}}
'''Vicitextus:'''
<syntaxhighlight lang="wikitext">{{Facienda
| Gallia est omnis divisa in partes tres
| Quarum unam incolunt Belgae
| Aliam Aquitani
| Tertiam qui ipsorum lingua Celtae, nostra Galli appellantur
}}</syntaxhighlight>
'''Effectus:'''
{{Facienda|propositum=exhibitio
| Gallia est omnis divisa in partes tres
| Quarum unam incolunt Belgae
| Aliam Aquitani
| Tertiam qui ipsorum lingua Celtae, nostra Galli appellantur
}}
== Ulteriora si cupis ==
{{Categoriae vestigatoriae formulae
| Facienda # circumspecte
}}
* {{Fn|Vicificanda}} et {{Fn|Pars vicificanda}}
* {{Fn|Pagina polienda}}
* {{Fn|Notiones disputatae}} – ad plures notiones indicandas disputatas
* {{Fn|Verba disputata}} – ad singulas notiones indicandas disputatas
* {{Fn|Scientia dubia}} – si cuncta pagina est dubia
* {{Fnp|Scholium}} – ad scholia in paginam inserenda
<includeonly>{{in harenario aut alibi||
<!-- Categorias sub hac linea adde -->
[[Categoria:Formulae|{{PAGENAME}}]]
[[Categoria:Formulae monituum nuntiorumque|{{PAGENAME}}]]
[[Categoria:Formulae quae seorsos versus creant|{{PAGENAME}}]]
[[Categoria:Formulae quae cunctas paginas afficiunt|{{PAGENAME}}]]
[[Categoria:Formulae de rebus corrigendis|{{PAGENAME}}]]
[[Categoria:Formulae administrationis Vicipaediae|{{PAGENAME}}]]
[[Categoria:Formulae variadicae|{{PAGENAME}}]]
}}</includeonly>
43thjtb8agvdmlk713xz0777t386r1o
Formula:Categoriae vestigatoriae/doc
10
320966
4001841
3998818
2026-11-10T13:19:06Z
Grufo
64423
Documentationem redintegravi
4001841
wikitext
text/x-wiki
{{Subpagina documentationis}}
{{Lua|Params}}
Formulae quae hanc capsam '''in suis paginis documentationis''' ostendunt categoriis quoque per eam numeratis addentur, atque in [[:Categoria:Formulae quae categoriis vestigatoriis utuntur]] numerabuntur.
== De usu ==
'''Vicitextus:'''
<syntaxhighlight lang="wikitext">{{Categoriae vestigatoriae
| Paginae cum nexibus ad Vicidata nectendis
| Paginae quae recensionem vacuam exspectant
| Paginae quae ad paginas interviciales sine Vicidatis nectuntur
}}</syntaxhighlight>
'''Effectus (apud marginem dextrum):'''
{|
|-
| {{Categoriae vestigatoriae|propositum=exhibitio
| Paginae cum nexibus ad Vicidata nectendis
| Paginae quae recensionem vacuam exspectant
| Paginae quae ad paginas interviciales sine Vicidatis nectuntur
}}
|}
{{Ast}}
<syntaxhighlight lang="wikitext">{{Categoriae vestigatoriae}}</syntaxhighlight>
'''Effectus (apud marginem dextrum):'''
{|
|-
| {{Categoriae vestigatoriae|propositum=exhibitio}}
|}
{{Ast}}
<syntaxhighlight lang="wikitext">{{Categoriae vestigatoriae
| Deletiones celeres propositae # tacite, infeliciter
| Deletiones propositae # tacite, infeliciter
| Formula:Categoriae hominis Vicidatorum
| Paginae cum nexibus ad Vicidata nectendis # infeliciter
| Paginae quae recensionem vacuam exspectant # caduciter
| Paginae quae ad paginas interviciales sine Vicidatis nectuntur # infeliciter
| ancora = de-categoriis-vestigatoriis
}}</syntaxhighlight>
'''Effectus (apud marginem dextrum):'''
{|
|-
| {{Categoriae vestigatoriae|propositum=exhibitio
| Deletiones celeres propositae # tacite, infeliciter
| Deletiones propositae # tacite, infeliciter
| Formula:Categoriae hominis Vicidatorum
| Paginae cum nexibus ad Vicidata nectendis # infeliciter
| Paginae quae recensionem vacuam exspectant # caduciter
| Paginae quae ad paginas interviciales sine Vicidatis nectuntur # infeliciter
| ancora = de-categoriis-vestigatoriis
}}
|}
=== De syntaxi ===
Haec formula argumenta positionalia hoc modo exspectat:
<syntaxhighlight lang="wikitext">{{Categoriae vestigatoriae
| ...
| Nomen [# optio[, optio[, ...]]]
| ...
}}</syntaxhighlight>
Quodque ''Nomen'' cui nullum sit spatium nominale categoriam <code>Categoria:''Nomen''</code> designat. Si autem ''Nomen'' spatium nominale iam continet, ipsum spatium servabitur. Colon praepositum (<code>:</code>) praefixum <code>Categoria:</code>, quod tacite addendum esset, supprimit. Titulus ita effectus deinde secundum spatium nominale MediaViciale, ad quod revera pertinet, distinguetur. In summa:
<pre>Foo → Categoria:Foo
:Foo → Foo
Formula:Foo → Formula:Foo
:Formula:Foo → Formula:Foo</pre>
Formula haec separat:
* categorias
* formulas
* modulos
* paginas in aliis spatiis nominalibus sitas
Demum titulos, ordine naturali dispositos, ad formam ostendendam reconstruit.
=== Optiones ===
Hae optiones acceptantur:
{| class="wikitable"
! Optio
! Effectus
! Icon
|-
| <code>tacite</code>
| Ipsa formula in categoria non ostenditur.
| style="text-align: center;" | <span style="cursor: help;" title="Ipsa formula in categoria non ostenditur.">[[Fasciculus:Concealed icon.svg|x14px|link=]]</span>
|-
| <code>infeliciter</code>
| In categoria corrigenda colliguntur.
| style="text-align: center;" | <span style="cursor: help;" title="Hic corrigenda colliguntur.">[[Fasciculus:Broom icon.svg|x14px|link=]]</span>
|-
| <code>circumspecte</code>
| In categoria inspicienda colliguntur.
| style="text-align: center;" | <span style="cursor: help;" title="Hic inspicienda colliguntur.">[[Fasciculus:Green exclamation mark.svg|x14px|link=]]</span>
|-
| <code>caduciter</code>
| Categoria caduciter (interim, pro tempore) adhibetur.
| style="text-align: center;" | <span style="cursor: help;" title="Haec categoria caduciter adhibetur.">[[Fasciculus:Symbolic clock icon.svg|x14px|link=]]</span>
|}
== Subformulae auxiliares ==
* {{relfn|Formula:Categoriae vestigatoriae/optiones}}
== Ulteriora si cupis ==
{{Categoriae vestigatoriae|Formulae quae categoriis vestigatoriis utuntur|propositum=exhibitio}}
* [[:Categoria:Categoriae vestigatoriae]]
* {{Fn|Categoria vestigatoria formularum}}
* {{Fn|Categoria formulis quoque suppleta}}
* {{Fn|Categoria administrativa Vicipaediae}}
* {{Fn|Formula saepe in paginis harum categoriarum adhibita}}
* {{Fn|Metaformula quoque}}
* {{Fn|Metaformula tantum}}
<includeonly>{{in harenario aut alibi||
<!-- Categorias sub hac linea adde -->
[[Categoria:Formulae|{{PAGENAME}}]]
[[Categoria:Formulae quae seorsos versus creant|{{PAGENAME}}]]
[[Categoria:Formulae administrationis Vicipaediae|{{PAGENAME}}]]
[[Categoria:Formulae monituum nuntiorumque|{{PAGENAME}}]]
[[Categoria:Formulae documentationis|{{PAGENAME}}]]
[[Categoria:Formulae marginales|{{PAGENAME}}]]
[[Categoria:Formulae variadicae|{{PAGENAME}}]]
[[Categoria:Formulae nexuales|{{PAGENAME}}]]
[[Categoria:Formulae quae categoriis vestigatoriis utuntur|!]]
}}</includeonly>
2drhd86g1xt5lnmdq8qpldxk4rpor2e
Formula:De hac redirectione/doc
10
321032
4001843
4001799
2026-11-10T13:21:14Z
Grufo
64423
/* Ulteriora si cupis */
4001843
wikitext
text/x-wiki
{{Subpagina documentationis}}
{{Vicitextus concors
| Postilla redirectionis
| De hac redirectione
}}
{{Lua
| Params
| Redirection
| String
| Vicidata
}}
Haec capsa paginis redirectionis addi potest. In simplicibus redirectionibus non requiritur, sed oportet eam inserere:
{{De hac redirectione/quando}}
Haec formula pluribus categoriis vestigatoriis utitur—vide [[#categoriae-vestigatoriae|indicem]] hic infra.
{{Nota bene}} Aliquando, quum paginae moventur, [[Auxilium:Substitutio|substitutio]] systematis {{Fsn|Postilla redirectionis}} hanc capsam sua sponte inserit.
== De usu ==
Formula argumenta facultativa tria tantum accipit ({{para|ratio}}, {{para|olim}}) et {{para|annotatio}}).
'''Vicitextus ({{*eg}} in pagina “{{rns|Catamarca (provincia)}}”):'''
<syntaxhighlight lang="wikitext">#REDIRECT [[Argentina#Divisio administrativa]]
{{De hac redirectione}}</syntaxhighlight>
'''Effectus:'''
{{De hac redirectione/tabula|baseText=Argentina|canTalk=true|contentModel=wikitext|exists=true|fragment=Divisio administrativa|fullText=Argentina|id=2156|interwiki=|isContentPage=true|isExternal=false|isLocal=true|isRedirect=false|isSpecialPage=false|isSubpage=false|isTalkPage=false|namespace=0|nsText=|olim=|recensio=|prefixedText=Argentina|qid=Q44756|redirectTarget=false|rootText=Argentina|sourceIsDisambiguationPage=false|sourcePage=Catamarca (provincia)|subjectNsText=|subpageText=Argentina|talkNsText=Disputatio|targetIsDisambiguationPage=false|text=Argentina|thePartialUrl=Argentina|propositum=exhibitio}}
{{Ast}}
'''Vicitextus ({{*eg}} in pagina “{{rns|VP:1000}}”):'''
<syntaxhighlight lang="wikitext">#REDIRECT [[Vicipaedia:1000 paginae]]
{{De hac redirectione}}</syntaxhighlight>
'''Effectus:'''
{{De hac redirectione/tabula|baseText=1000 paginae|canTalk=true|contentModel=wikitext|exists=true|fragment=Vicipaedia:1000 paginae|fullText=Vicipaedia:1000 paginae|id=103137|interwiki=|isContentPage=false|isExternal=false|isLocal=true|isRedirect=false|isSpecialPage=false|isSubpage=false|isTalkPage=false|namespace=4|nsText=Vicipaedia|olim=|recensio=|prefixedText=|qid=|redirectTarget=false|rootText=1000 paginae|sourceIsDisambiguationPage=false|sourcePage=VP:1000|subjectNsText=Vicipaedia|subpageText=1000 paginae|talkNsText=Disputatio Vicipaediae|targetIsDisambiguationPage=false|text=1000 paginae|thePartialUrl=1000_paginae|propositum=exhibitio}}
{{Ast}}
'''Vicitextus ({{*eg}} in pagina “{{rns|Adfixum}}”):'''
<syntaxhighlight lang="wikitext">#REDIRECT [[Affixum]]
{{De hac redirectione|olim=2434003}}</syntaxhighlight>
'''Effectus:'''
{{De hac redirectione/tabula|baseText=Affixum|canTalk=true|contentModel=wikitext|exists=true|fragment=|fullText=Affixum|id=31563|interwiki=|isContentPage=true|isExternal=false|isLocal=true|isRedirect=false|isSpecialPage=false|isSubpage=false|isTalkPage=false|namespace=0|nsText=|olim=2434003|recensio=2434003|prefixedText=Affixum|qid=|recensio=2434003|redirectTarget=false|rootText=Affixum|sourceIsDisambiguationPage=false|sourcePage=Adfixum|subjectNsText=|subpageText=Affixum|talkNsText=Disputatio|targetIsDisambiguationPage=false|text=Affixum|thePartialUrl=Affixum|cum-disputationibus=/|qid=Q2758870|propositum=exhibitio}}
{{Ast}}
'''Vicitextus ({{*eg}} in pagina “{{rns|Adfixum}}”):'''
<syntaxhighlight lang="wikitext">#REDIRECT [[Affixum]]
{{De hac redirectione|olim=pagina}}</syntaxhighlight>
'''Effectus:'''
{{De hac redirectione/tabula|baseText=Affixum|canTalk=true|contentModel=wikitext|exists=true|fragment=|fullText=Affixum|id=31563|interwiki=|isContentPage=true|isExternal=false|isLocal=true|isRedirect=false|isSpecialPage=false|isSubpage=false|isTalkPage=false|namespace=0|nsText=|olim=pagina|recensio=|prefixedText=Affixum|qid=|recensio=2434003|redirectTarget=false|rootText=Affixum|sourceIsDisambiguationPage=false|sourcePage=Adfixum|subjectNsText=|subpageText=Affixum|talkNsText=Disputatio|targetIsDisambiguationPage=false|text=Affixum|thePartialUrl=Affixum|cum-disputationibus=/|qid=Q2758870|propositum=exhibitio}}
{{Ast}}
'''Vicitextus ({{*eg}} in pagina “{{rns|Apollonius Syrus}}”):'''
<syntaxhighlight lang="wikitext">#REDIRECT [[Historia Augusta]]
{{De hac redirectione|olim=2415019}}</syntaxhighlight>
'''Effectus:'''
{{De hac redirectione/tabula|baseText=Historia Augusta|canTalk=true|contentModel=wikitext|exists=true|fragment=|fullText=Historia Augusta|id=28607|interwiki=|isContentPage=true|isExternal=false|isLocal=true|isRedirect=false|isSpecialPage=false|isSubpage=false|isTalkPage=false|namespace=0|nsText=|prefixedText=Historia Augusta|qid=Q4068055|redirectTarget=false|rootText=Historia Augusta|sourceIsDisambiguationPage=false|sourcePage=Apollonius Syrus|subjectNsText=|subpageText=Historia Augusta|talkNsText=Disputatio|targetIsDisambiguationPage=false|text=Historia Augusta|thePartialUrl=Historia_Augusta|olim=2415019|recensio=2415019|propositum=exhibitio}}
== De argumentis ==
<templatedata>{
"description": "Haec capsa paginis redirectionis addi solet.",
"params": {
"ratio": {
"label": "Ratio",
"description": "Scribe ‘ratio=collectio’ si pagina disputationis ad disputationes in singulum locum collectas redigit; scribe ‘|ratio=nomen’ si pagina redirectionis ad paginam discretivam nominis redigit et ambo tituli suffixo ‘(nomen)’ aut ‘(praenomen)’ aut ‘(cognomen)’ carent",
"type": "string",
"required": false,
"example": "collectio"
},
"olim": {
"label": "Olim",
"description": "Scribe ‘olim=pagina’ aut ‘olim=[NUMERUS RECENSIONIS]’ si redirectio erat pagina cum sua historia",
"type": "string",
"required": false,
"example": "pagina"
},
"annotatio": {
"label": "Annotatio",
"description": "Annotatio de hac redirectione",
"type": "content",
"required": false,
"example": "Gallia est omnis divisa in partes tres."
}
}
}</templatedata>
== Subformulae auxiliares ==
* {{relfn|Formula:De hac redirectione/tabula}}
== Ulteriora si cupis ==
{{Categoriae vestigatoriae formulae | ancora = categoriae-vestigatoriae
| Adumbrationes in locum paginarum substitutae # caduciter
| Adumbrationes perfectae
| Categoriae non vacuae quae sunt redirectiones # infeliciter
| Categoriae quae sunt redirectiones
| Compendia
| Deletiones celeres propositae # tacite, infeliciter, caduciter
| Nominum redirectiones
| Paginae de nominibus discretivae
| Paginae discretivae
| Paginae discretivae non canonicae
| Paginae disputationis quae ad paginas eis coniunctas redigunt
| Paginae disputationis quae male redigunt # infeliciter
| Paginae disputationis quae sunt redirectiones etiamsi paginam habent # infeliciter
| Paginae protectae
| Paginae semi-protectae
| Redirectiones ad capitula
| Redirectiones ad paginas aperte discretivas
| Redirectiones ad paginas discretivas canonicas
| Redirectiones ad paginas discretivas non canonicas
| Redirectiones antidiscretivae
| Redirectiones cum disputationibus
| Redirectiones inter paginas aperte discretivas
| Redirectiones inter paginas discretivas non canonicas
| Redirectiones inter paginas tacite discretivas
| Redirectiones quae false dicunt se esse discretivas # infeliciter
| Redirectiones quae olim fuerunt paginae
| Redirectiones quae sine causa pittacium de redirectione ostendunt # circumspecte
| Tituli ambigui
}}
* [[:Categoria:Redirectiones ad Vicidata annexae]]
* [[Vicipaedia:Redirectio]]
* {{Fn|Redirectio obliqua}}
* {{Fn|Nondum}}
* {{Fn|Pagina protecta}}
* {{Fn|Disputationes redirectionem comitantes}}
<includeonly>{{in harenario aut alibi||
<!-- Categorias sub hac linea adde -->
[[Categoria:Formulae|{{PAGENAME}}]]
[[Categoria:Formulae quae seorsos versus creant|{{PAGENAME}}]]
[[Categoria:Formulae administrationis Vicipaediae|{{PAGENAME}}]]
[[Categoria:Formulae monituum nuntiorumque|{{PAGENAME}}]]
[[Categoria:Formulae Vicidatorum|{{PAGENAME}}]]
[[Categoria:Formulae nexuales|{{PAGENAME}}]]
[[Categoria:Formulae quae nomina canonica paginarum discretivarum statuunt|{{PAGENAME}}]]
}}</includeonly>
mahltoxvam8r4eakmbn29ktz1uv7eeq
Palatium ducum
0
321988
4001926
3931841
2026-11-10T22:14:50Z
Grufo
64423
+{{[[Formula:Myrias|Myrias]]|[[:Categoria:Myrias Ars|Ars]]}}; minutiae
4001926
wikitext
text/x-wiki
{{Latinitas|-4}}
[[Fasciculus:Palazzo Ducale.JPG|thumb|Visio{{dubsig}} palatii ducum.]]
{{res|Palatium ducum}} ([[Italice]] ''Palazzo Ducale'') est domus [[dux|ducis]] [[Res publica Veneta|Res publicae Venetae]] more [[architectura gothica|gothica]]e quod primum constituta in [[Venetia]] [[saeculum 8|saeculo octavo]] ab [[Angelus Particiacus|Angelo Particiano]] deinde Proto Enrico et Petro Baseio perfecta circa ab anno [[1400]] ad annum [[1424]]. Per [[pons|pontem]] supra [[fossa]], [[carcer]]<ref>Carcer in conditione severa et [[Iacobus Hieronymus Chassanaeus]] ad hoc missus est.</ref> creatus est. Pres{{dubsig}} [[Basilica Sancti Marci Veneta]] sedet per forum Sanci Marci.
Anno [[1923]], Palatium ducum [[museum]] publicum factum est.
== Pinacotheca ==
<gallery>
Scala d'Oro (Doge's Palace).jpg|Scala aurea.
Hansen venice.jpg|Camera palatii
(Venice) Bocca di Leone in the Doge's Palace.jpg|[[Os (ossis)|Os]] [[leo]]nis apud palatium.
</gallery>
== Notae ==
<references/>
== Nexus externi ==
*[https://www.palazzoducale.visitmuve.it/en/ Situs interretialis palatii proprius.] (Anglice)
{{Myrias|Ars}}
[[Categoria:Architectura]]
[[Categoria:Ars byzantina]]
[[Categoria:Venetiae]]
d3hn57v2scidr4sxmtt05xe3gim3ipu
ArXiv
0
323207
4001990
3952870
2026-11-11T10:16:18Z
Grufo
64423
Numerum redintegravi
4001990
wikitext
text/x-wiki
{{Titulus minusculo inceptu}}
[[Fasciculus:ArXiv logo 2022.svg|thumb|[[Logotypus]].]]
[[Fasciculus:ArXiv's yearly submission rate plot.svg|thumb|Incrementum annuum commentationum in arXiv receptaculum missarum.<ref>{{Opus
| cognomen = Ginsparg
| nomen = Paulus
| titulus = Lessons from arXiv's 30 years of information sharing
| contextus = Nature Reviews Physics
| volumen = 3
| fasciculus = 9
| tempus = 2021-08-04
| lingua = en
| paginae = 602–603
| bibcode = 2021NatRP...3..602G
| doi = 10.1038/s42254-021-00360-z
| pmid = 34377944
| issn = 2522-5820
| pmc = 8335983
}}.</ref> Colores categorias indicant.]]
{{res|arXiv}} ([[Anglice]] /ˈɑɹkaɪv/ aut /ˈɑːkaɪv/ pronuntiandum, litterā Latinā “X” Graecam litteram “[[chi|χ]]” significante<ref>{{*Cfr}} {{Opus
| cognomen auctoris = Steele
| nomen auctoris = Gulielmus
| titulus = Library-managed ‘arXiv’ spreads scientific advances rapidly and worldwide
| contextus = Ezra
| volumen = V
| fasciculus = 1
| annus = 2012
| pagina = 9
| locus = [[Ithaca (Novum Eboracum)|Ithacae Novi Eboraci]]
| domus editoria = Cornell University
| url = https://ezramagazine.cornell.edu/FALL12/CoverStorySidebar2.html
| salus url = vivit
| retrospectio = 20150111003819
| oclc = 263846378.
}}: “Pronounce it ‘archive’. The X represents the Greek letter [[chi]] [ χ ].”</ref>) est {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|receptaculum patens||en|qid=Q7096323}} {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|editio electronica|documentorum electronicorum|en|qid=Q1347686}} scientificorum (vulgo ''e-prints'' dictorum), quod plerumque ex {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Adumbratio academica|adumbrationibus|en|qid=Q580922}} nondum [[Recensio inter pares|inter pares recensis]] aut {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Manuscriptum academicum recensum|iam recensis sed nondum impressis|en|qid=Q2106255}} constat. Etiamsi recensione [[academia|academica]] careat, receptaculum nonnullam moderationem exercet ad diiudicandum commentationesne propositae satis diligenter scriptae sint.
[[Disciplina]]e quae arXiv receptaculo saepissime utuntur sunt [[mathematica]], [[physica]], [[astronomia]], [[ars electrica]], [[informatica]], {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|biologia quantitativa||en|qid=Q48968323}}, [[statistica]], {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|oeconomica mathematica||en|qid=Q335632}} atque [[oeconomica]]. Omnia documenta per [[interrete]] libere legi possunt.
In multis disciplinis mathematicis physicisque fere omnes commentationes scientificae, prius quam in [[Periodicum scientificum|actis academicis]] ēdantur, [[auctor]]um curā in receptaculum arXiv deponuntur. Sunt etiam [[domus editoria|editores]] qui sinunt [[auctor]]es commentationes iam recensas vel etiam editas ibi relinquere.
Receptaculum die [[14 Augusti]] [[1991]] initium cepit. Documenta mense [[October|Octobri]] [[2008]] numerum {{num|500000}} superaverunt,<ref>{{Opus
| cognomen auctoris = Ginsparg
| nomen auctoris = Paulus
| titulus = It was twenty years ago today …
| annus = 2011
| arxiv = abs/1108.2700
}}</ref><ref>{{Opus
| titulus = Online Scientific Repository Hits Milestone: With 500,000 Articles, arXiv Established as Vital Library Resource
| tempus = October 3, 2008
| domus editoria = News.library.cornell.edu
| url = https://news.library.cornell.edu/content/online-scientific-repository-hits-milestone
| tempus inspectionis = 2013-07-21
}}.</ref> deinde anno [[2014]] numerum {{num|1000000}} attigerunt,<ref>{{Opus
| cognomen = Vence
| nomen = Tracy
| titulus = One Million Preprints and Counting: A conversation with arXiv founder Paul Ginsparg
| contextus = [[The Scientist (magazine)|The Scientist]]
| tempus = December 29, 2014
| url = http://www.the-scientist.com/?articles.view/articleNo/41677/title/Q-A--One-Million-Preprints-and-Counting
}}.</ref> atque ad numerum {{num|2000000}} exeunte anno [[2021]] pervenerunt.<ref>{{Opus
| titulus = Monthly Submissions
| domus editoria = arxiv.org
| url = https://arxiv.org/stats/monthly_submissions
| tempus inspectionis = 2023-05-16
}}.</ref><ref>{{Opus
| titulus = Reports – arXiv info
| domus editoria = info.arxiv.org
| url = https://info.arxiv.org/about/reports/index.html
| tempus inspectionis = 2023-05-16
}}.</ref> {{*Labente|2026}} circiter {{num|32000}} manuscripta menstrua mittebantur.<ref>{{Opus
| titulus = arXiv monthly submission rate statistics
| domus editoria = arxiv.org
| url = https://arxiv.org/show_monthly_submissions
| tempus inspectionis = 2026-10-09
}}.</ref>
== Tesserae univocae documentorum ==
{{Hic redirigit|arXiv (tessera univoca)}}
Unicuique documento arXiviano est {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|tessera univoca||en|qid=Q853614}}, exempli gratia:
* {{Verba machinaria|YYMM.NNNNN}}, item ut {{Verba machinaria|1507.00123}}
* {{Verba machinaria|YYMM.NNNN}}, item ut {{Verba machinaria|0704.0001}}
* est etiam forma vetustior {{Verba machinaria|arch-ive/YYMMNNN}}, item ut {{Verba machinaria|hep-th/9901001}}
Versiones eiusdem documenti numero quodam addito discernuntur, {{*eg}} {{Verba machinaria|v1}} in {{Verba machinaria|1709.08980v1}}. Tali numero omisso, versio recentissima intellegitur.
Documenta etiam in unam vel plures categorias distribuuntur. Nonnullis categoriis una quoque subcategoria adest, {{*eg}} tessera {{Verba machinaria|TR}} in {{Verba machinaria|q-fin.TR}} locutionem Anglicam {{barbarice|lingua=en|Trading and Market Microstructure}} (subcategoriam) indicat, tesserae {{Verba machinaria|q-fin}} autem est locutio Anglica {{barbarice|lingua=en|Quantitative Finance}} (categoria). Aliae autem categoriae subcategoriis carent, {{*eg}} tessera {{Verba machinaria|hep-ex}} tantummodo locutionem Anglicam {{barbarice|lingua=en|High Energy Physics Experiments}} (categoriam) significat.
== De commodis usu receptaculi ==
Multa sunt commoda eis qui receptaculo arXiv utuntur. Saepe enim investigatores receptaculum eo consilio adhibent ut opera sua in {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|communitas scientifica|communitate scientifica|en|qid=Q240305}} divulgent atque a ceteris peritis iudicia consiliaque accipiant, antequam ad [[conferentia]]m aut ad [[periodicum scientificum|acta academica]] mittant. Nempe, quum versionem paene ultimam suorum recentium laborum conscripserint eamque in arXiv imposuerint, collegas rogare possunt ut eam legant atque consilia correctionesve proponant; sententiis collegarum perceptis, commentationem ipsam vel etiam rationem investigandi emendare possunt, atque diligentius in iis rebus incumbere quae maiore cura indigent.
== Notae ==
<references />
{{NexInt}}
* [[Digitale operis indicatrum]]
* [[Disquisitio scientifica]]
* [[Methodologia]]
* [[Methodus scientifica]]
* [[Periodicum scientificum]]
* [[Philosophia scientiae]]
* [[Recensio inter pares]]
* [[Scientia (ratio)]]
== Nexus externi ==
{{CommuniaCat|ArXiv.org|arXiv.org}}
* [https://arxiv.org/ Situs interretialis]
[[Categoria:Bibliographia]]
[[Categoria:Historia scientiae]]
[[Categoria:Rationes investigationis]]
[[Categoria:Scientia]]
[[Categoria:Termini scientifici]]
[[Categoria:Tesserae univocae]]
8pssjv7hawfff6yvzu9cy7asttrtf1o
4001997
4001990
2026-11-11T10:54:37Z
Grufo
64423
4001997
wikitext
text/x-wiki
{{Titulus minusculo inceptu}}
[[Fasciculus:ArXiv logo 2022.svg|thumb|[[Logotypus]].]]
[[Fasciculus:ArXiv's yearly submission rate plot.svg|thumb|Incrementum annuum commentationum in arXiv receptaculum missarum.<ref>{{Opus
| cognomen = Ginsparg
| nomen = Paulus
| titulus = Lessons from arXiv's 30 years of information sharing
| contextus = Nature Reviews Physics
| volumen = 3
| fasciculus = 9
| tempus = 2021-08-04
| lingua = en
| paginae = 602–603
| bibcode = 2021NatRP...3..602G
| doi = 10.1038/s42254-021-00360-z
| pmid = 34377944
| issn = 2522-5820
| pmc = 8335983
}}.</ref> Colores categorias indicant.]]
{{res|arXiv}} ([[Anglice]] /ˈɑɹkaɪv/ aut /ˈɑːkaɪv/ pronuntiandum, litterā Latinā “X” Graecam litteram “[[chi|χ]]” significante<ref>{{*Cfr}} {{Opus
| cognomen auctoris = Steele
| nomen auctoris = Gulielmus
| titulus = Library-managed ‘arXiv’ spreads scientific advances rapidly and worldwide
| contextus = Ezra
| volumen = V
| fasciculus = 1
| annus = 2012
| pagina = 9
| locus = [[Ithaca (Novum Eboracum)|Ithacae Novi Eboraci]]
| domus editoria = Cornell University
| url = https://ezramagazine.cornell.edu/FALL12/CoverStorySidebar2.html
| salus url = vivit
| retrospectio = 20150111003819
| oclc = 263846378.
}}: “Pronounce it ‘archive’. The X represents the Greek letter [[chi]] [ χ ].”</ref>) est {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|receptaculum patens||en|qid=Q7096323}} {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|editio electronica|documentorum electronicorum|en|qid=Q1347686}} scientificorum (vulgo ''e-prints'' dictorum), quod plerumque ex {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Adumbratio academica|adumbrationibus|en|qid=Q580922}} nondum [[Recensio inter pares|inter pares recensis]] aut {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Manuscriptum academicum recensum|iam recensis sed nondum impressis|en|qid=Q2106255}} constat. Etiamsi recensione [[academia|academica]] careat, receptaculum nonnullam moderationem exercet ad diiudicandum commentationesne propositae satis diligenter scriptae sint.
[[Disciplina]]e quae arXiv receptaculo saepissime utuntur sunt [[mathematica]], [[physica]], [[astronomia]], [[ars electrica]], [[informatica]], {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|biologia quantitativa||en|qid=Q48968323}}, [[statistica]], {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|oeconomica mathematica||en|qid=Q335632}} atque [[oeconomica]]. Omnia documenta per [[interrete]] libere legi possunt.
In multis disciplinis mathematicis physicisque fere omnes commentationes scientificae, prius quam in [[Periodicum scientificum|actis academicis]] ēdantur, [[auctor]]um curā in receptaculum arXiv deponuntur. Sunt etiam [[domus editoria|editores]] qui sinunt [[auctor]]es commentationes iam recensas vel etiam editas ibi relinquere.
Receptaculum die [[14 Augusti]] [[1991]] initium cepit. Documenta mense [[October|Octobri]] [[2008]] numerum {{num|500000}} superaverunt,<ref>{{Opus
| cognomen auctoris = Ginsparg
| nomen auctoris = Paulus
| titulus = It was twenty years ago today …
| annus = 2011
| arxiv = abs/1108.2700
}}</ref><ref>{{Opus
| titulus = Online Scientific Repository Hits Milestone: With 500,000 Articles, arXiv Established as Vital Library Resource
| tempus = October 3, 2008
| domus editoria = News.library.cornell.edu
| url = https://news.library.cornell.edu/content/online-scientific-repository-hits-milestone
| tempus inspectionis = 2013-07-21
}}.</ref> deinde anno [[2014]] numerum {{num|1000000}} attigerunt,<ref>{{Opus
| cognomen = Vence
| nomen = Tracy
| titulus = One Million Preprints and Counting: A conversation with arXiv founder Paul Ginsparg
| contextus = [[The Scientist (magazine)|The Scientist]]
| tempus = December 29, 2014
| url = http://www.the-scientist.com/?articles.view/articleNo/41677/title/Q-A--One-Million-Preprints-and-Counting
}}.</ref> atque ad numerum {{num|2000000}} exeunte anno [[2021]] pervenerunt.<ref>{{Opus
| titulus = Monthly Submissions
| domus editoria = arxiv.org
| url = https://arxiv.org/stats/monthly_submissions
| tempus inspectionis = 2023-05-16
}}.</ref><ref>{{Opus
| titulus = Reports – arXiv info
| domus editoria = info.arxiv.org
| url = https://info.arxiv.org/about/reports/index.html
| tempus inspectionis = 2023-05-16
}}.</ref> {{*Labente|2026}} circiter {{num|40000}} manuscripta menstrua mittebantur.<ref>{{Opus
| titulus = arXiv monthly submission rate statistics
| domus editoria = arxiv.org
| url = https://arxiv.org/show_monthly_submissions
| tempus inspectionis = 2026-10-09
}}.</ref>
== Tesserae univocae documentorum ==
{{Hic redirigit|arXiv (tessera univoca)}}
Unicuique documento arXiviano est {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|tessera univoca||en|qid=Q853614}}, exempli gratia:
* {{Verba machinaria|YYMM.NNNNN}}, item ut {{Verba machinaria|1507.00123}}
* {{Verba machinaria|YYMM.NNNN}}, item ut {{Verba machinaria|0704.0001}}
* est etiam forma vetustior {{Verba machinaria|arch-ive/YYMMNNN}}, item ut {{Verba machinaria|hep-th/9901001}}
Versiones eiusdem documenti numero quodam addito discernuntur, {{*eg}} {{Verba machinaria|v1}} in {{Verba machinaria|1709.08980v1}}. Tali numero omisso, versio recentissima intellegitur.
Documenta etiam in unam vel plures categorias distribuuntur. Nonnullis categoriis una quoque subcategoria adest, {{*eg}} tessera {{Verba machinaria|TR}} in {{Verba machinaria|q-fin.TR}} locutionem Anglicam {{barbarice|lingua=en|Trading and Market Microstructure}} (subcategoriam) indicat, tesserae {{Verba machinaria|q-fin}} autem est locutio Anglica {{barbarice|lingua=en|Quantitative Finance}} (categoria). Aliae autem categoriae subcategoriis carent, {{*eg}} tessera {{Verba machinaria|hep-ex}} tantummodo locutionem Anglicam {{barbarice|lingua=en|High Energy Physics Experiments}} (categoriam) significat.
== De commodis usu receptaculi ==
Multa sunt commoda eis qui receptaculo arXiv utuntur. Saepe enim investigatores receptaculum eo consilio adhibent ut opera sua in {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|communitas scientifica|communitate scientifica|en|qid=Q240305}} divulgent atque a ceteris peritis iudicia consiliaque accipiant, antequam ad [[conferentia]]m aut ad [[periodicum scientificum|acta academica]] mittant. Nempe, quum versionem paene ultimam suorum recentium laborum conscripserint eamque in arXiv imposuerint, collegas rogare possunt ut eam legant atque consilia correctionesve proponant; sententiis collegarum perceptis, commentationem ipsam vel etiam rationem investigandi emendare possunt, atque diligentius in iis rebus incumbere quae maiore cura indigent.
== Notae ==
<references />
{{NexInt}}
* [[Digitale operis indicatrum]]
* [[Disquisitio scientifica]]
* [[Methodologia]]
* [[Methodus scientifica]]
* [[Periodicum scientificum]]
* [[Philosophia scientiae]]
* [[Recensio inter pares]]
* [[Scientia (ratio)]]
== Nexus externi ==
{{CommuniaCat|ArXiv.org|arXiv.org}}
* [https://arxiv.org/ Situs interretialis]
[[Categoria:Bibliographia]]
[[Categoria:Historia scientiae]]
[[Categoria:Rationes investigationis]]
[[Categoria:Scientia]]
[[Categoria:Termini scientifici]]
[[Categoria:Tesserae univocae]]
tekkaah3c5bbguxeujvuv22mfkfc66z
4001998
4001997
2026-11-11T10:55:02Z
Grufo
64423
4001998
wikitext
text/x-wiki
{{Titulus minusculo inceptu}}
[[Fasciculus:ArXiv logo 2022.svg|thumb|[[Logotypus]].]]
[[Fasciculus:ArXiv's yearly submission rate plot.svg|thumb|Incrementum annuum commentationum in arXiv receptaculum missarum.<ref>{{Opus
| cognomen = Ginsparg
| nomen = Paulus
| titulus = Lessons from arXiv's 30 years of information sharing
| contextus = Nature Reviews Physics
| volumen = 3
| fasciculus = 9
| tempus = 2021-08-04
| lingua = en
| paginae = 602–603
| bibcode = 2021NatRP...3..602G
| doi = 10.1038/s42254-021-00360-z
| pmid = 34377944
| issn = 2522-5820
| pmc = 8335983
}}.</ref> Colores categorias indicant.]]
{{res|arXiv}} ([[Anglice]] /ˈɑɹkaɪv/ aut /ˈɑːkaɪv/ pronuntiandum, litterā Latinā “X” Graecam litteram “[[chi|χ]]” significante<ref>{{*Cfr}} {{Opus
| cognomen auctoris = Steele
| nomen auctoris = Gulielmus
| titulus = Library-managed ‘arXiv’ spreads scientific advances rapidly and worldwide
| contextus = Ezra
| volumen = V
| fasciculus = 1
| annus = 2012
| pagina = 9
| locus = [[Ithaca (Novum Eboracum)|Ithacae Novi Eboraci]]
| domus editoria = Cornell University
| url = https://ezramagazine.cornell.edu/FALL12/CoverStorySidebar2.html
| salus url = vivit
| retrospectio = 20150111003819
| oclc = 263846378.
}}: “Pronounce it ‘archive’. The X represents the Greek letter [[chi]] [ χ ].”</ref>) est {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|receptaculum patens||en|qid=Q7096323}} {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|editio electronica|documentorum electronicorum|en|qid=Q1347686}} scientificorum (vulgo ''e-prints'' dictorum), quod plerumque ex {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Adumbratio academica|adumbrationibus|en|qid=Q580922}} nondum [[Recensio inter pares|inter pares recensis]] aut {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Manuscriptum academicum recensum|iam recensis sed nondum impressis|en|qid=Q2106255}} constat. Etiamsi recensione [[academia|academica]] careat, receptaculum nonnullam moderationem exercet ad diiudicandum commentationesne propositae satis diligenter scriptae sint.
[[Disciplina]]e quae arXiv receptaculo saepissime utuntur sunt [[mathematica]], [[physica]], [[astronomia]], [[ars electrica]], [[informatica]], {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|biologia quantitativa||en|qid=Q48968323}}, [[statistica]], {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|oeconomica mathematica||en|qid=Q335632}} atque [[oeconomica]]. Omnia documenta per [[interrete]] libere legi possunt.
In multis disciplinis mathematicis physicisque fere omnes commentationes scientificae, prius quam in [[Periodicum scientificum|actis academicis]] ēdantur, [[auctor]]um curā in receptaculum arXiv deponuntur. Sunt etiam [[domus editoria|editores]] qui sinunt [[auctor]]es commentationes iam recensas vel etiam editas ibi relinquere.
Receptaculum die [[14 Augusti]] [[1991]] initium cepit. Documenta mense [[October|Octobri]] [[2008]] numerum {{num|500000}} superaverunt,<ref>{{Opus
| cognomen auctoris = Ginsparg
| nomen auctoris = Paulus
| titulus = It was twenty years ago today …
| annus = 2011
| arxiv = abs/1108.2700
}}</ref><ref>{{Opus
| titulus = Online Scientific Repository Hits Milestone: With 500,000 Articles, arXiv Established as Vital Library Resource
| tempus = October 3, 2008
| domus editoria = News.library.cornell.edu
| url = https://news.library.cornell.edu/content/online-scientific-repository-hits-milestone
| tempus inspectionis = 2013-07-21
}}.</ref> deinde anno [[2014]] numerum {{num|1000000}} attigerunt,<ref>{{Opus
| cognomen = Vence
| nomen = Tracy
| titulus = One Million Preprints and Counting: A conversation with arXiv founder Paul Ginsparg
| contextus = [[The Scientist (magazine)|The Scientist]]
| tempus = December 29, 2014
| url = http://www.the-scientist.com/?articles.view/articleNo/41677/title/Q-A--One-Million-Preprints-and-Counting
}}.</ref> atque ad numerum {{num|2000000}} exeunte anno [[2021]] pervenerunt.<ref>{{Opus
| titulus = Monthly Submissions
| domus editoria = arxiv.org
| url = https://arxiv.org/stats/monthly_submissions
| tempus inspectionis = 2023-05-16
}}.</ref><ref>{{Opus
| titulus = Reports – arXiv info
| domus editoria = info.arxiv.org
| url = https://info.arxiv.org/about/reports/index.html
| tempus inspectionis = 2023-05-16
}}.</ref> {{*Labente|2026}} circiter {{num|40000}} manuscripta menstrua mittebantur.<ref>{{Opus
| titulus = arXiv monthly submission rate statistics
| domus editoria = arxiv.org
| url = https://arxiv.org/show_monthly_submissions
| tempus inspectionis = 2026-11-11
}}.</ref>
== Tesserae univocae documentorum ==
{{Hic redirigit|arXiv (tessera univoca)}}
Unicuique documento arXiviano est {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|tessera univoca||en|qid=Q853614}}, exempli gratia:
* {{Verba machinaria|YYMM.NNNNN}}, item ut {{Verba machinaria|1507.00123}}
* {{Verba machinaria|YYMM.NNNN}}, item ut {{Verba machinaria|0704.0001}}
* est etiam forma vetustior {{Verba machinaria|arch-ive/YYMMNNN}}, item ut {{Verba machinaria|hep-th/9901001}}
Versiones eiusdem documenti numero quodam addito discernuntur, {{*eg}} {{Verba machinaria|v1}} in {{Verba machinaria|1709.08980v1}}. Tali numero omisso, versio recentissima intellegitur.
Documenta etiam in unam vel plures categorias distribuuntur. Nonnullis categoriis una quoque subcategoria adest, {{*eg}} tessera {{Verba machinaria|TR}} in {{Verba machinaria|q-fin.TR}} locutionem Anglicam {{barbarice|lingua=en|Trading and Market Microstructure}} (subcategoriam) indicat, tesserae {{Verba machinaria|q-fin}} autem est locutio Anglica {{barbarice|lingua=en|Quantitative Finance}} (categoria). Aliae autem categoriae subcategoriis carent, {{*eg}} tessera {{Verba machinaria|hep-ex}} tantummodo locutionem Anglicam {{barbarice|lingua=en|High Energy Physics Experiments}} (categoriam) significat.
== De commodis usu receptaculi ==
Multa sunt commoda eis qui receptaculo arXiv utuntur. Saepe enim investigatores receptaculum eo consilio adhibent ut opera sua in {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|communitas scientifica|communitate scientifica|en|qid=Q240305}} divulgent atque a ceteris peritis iudicia consiliaque accipiant, antequam ad [[conferentia]]m aut ad [[periodicum scientificum|acta academica]] mittant. Nempe, quum versionem paene ultimam suorum recentium laborum conscripserint eamque in arXiv imposuerint, collegas rogare possunt ut eam legant atque consilia correctionesve proponant; sententiis collegarum perceptis, commentationem ipsam vel etiam rationem investigandi emendare possunt, atque diligentius in iis rebus incumbere quae maiore cura indigent.
== Notae ==
<references />
{{NexInt}}
* [[Digitale operis indicatrum]]
* [[Disquisitio scientifica]]
* [[Methodologia]]
* [[Methodus scientifica]]
* [[Periodicum scientificum]]
* [[Philosophia scientiae]]
* [[Recensio inter pares]]
* [[Scientia (ratio)]]
== Nexus externi ==
{{CommuniaCat|ArXiv.org|arXiv.org}}
* [https://arxiv.org/ Situs interretialis]
[[Categoria:Bibliographia]]
[[Categoria:Historia scientiae]]
[[Categoria:Rationes investigationis]]
[[Categoria:Scientia]]
[[Categoria:Termini scientifici]]
[[Categoria:Tesserae univocae]]
69pzmzm9cv6fyokc3a8iodx3lghk18e
Universitas Columbiae Britannicae
0
323517
4001918
3948873
2026-11-10T22:13:19Z
Grufo
64423
+{{[[Formula:Myrias|Myrias]]|[[:Categoria:Myrias Societas|Societas]]}}
4001918
wikitext
text/x-wiki
{{Capsa scholae Vicidatorum}}
{{res|Universitas Columbiae Britannicae}}<ref>[https://tourniquets.org/wp-content/uploads/2017/03/About-the-Author-UBC_Hon_Degree_Citation_2011.pdf#:~:text=UNIVERSITAS%20COLUMBIAE%20BRITANNICAE.%20OMNIBUS%20AD%20QUOS%20HAE,NOS%20CANCELLARIUM%20PRAESIDEM%20AC%20SOCIOS%20UNIVERSITATIS%20COLUMBIAE. Res.]</ref> ([[Anglice]] ''University of British Columbia'') est [[universitas publica]] [[Vancuverium|Vancuverii]] in urbe anno [[1908]] condita in provincio [[Columbia Britannica]]. Aliud campus est [[Kelowna]]e.
Campus principalis apud Punctum Grey, 10 chiliometra ad occidentem a centro urbis Vancuverii sita est. Universitas Museo Anthropologiae suo nota est. Hodie plus quam 50 000 discipulorum in Universitate Columbiae Britannicae sunt.
== Historia ==
Campus Okanaganus anno [[2005]] [[Kelownae]] apertus est.
Centrum Athleticum Thunderbird apud Universitatem Columbiae Britannicae ludos [[alsulegia glacialis|alsulegiae glacialium]] in [[Olympia hiemalia 2010|Olympiis hiemalibus anni 2010]] hospitio accepit.
{{Notae}}
== Bibliographia ==
* William A. Bruneau, ''A Matter of Identities: A History of the UBC Faculty Association, 1920–1990''. Vancuverii: University of British Columbia Faculty Association, 1990.
* William C. Gibson. ''Wesbrook & His University''. Vancuverii: University of British Columbia Press.
* Sheldon Goldfarb T''he Hundred-Year Trek: A History of Student Life at UBC''. Victoriae: Heritage House, 2017.
* H. T. Logan, Tuum Est: A History of the University of British Columbia. Vancuverii: University of British Columbia, 1958.
* Wayne Skene. "UBC: a Portrait." Vancuverii: Tribute Books, 2003.
* Lee Stewart. ''"It's Up to You": Women at UBC in the Early Years''. Vancuverii: University of British Columbia Press, 1990.
* George Woodcock & Tim Fitzharris. ''The University of British Columbia – A Souvenir.'' Toronti: Oxford University Press, 1986.
== Nexus externi ==
{{CommuniaCat|University of British Columbia|Universitatem Columbiae Britannicae}}
{{Fontes geographici}}
{{uni-stipula}}
{{Myrias|Societas}}
[[Categoria:Universitas Columbiae Britannicae|!]]
[[Categoria:Constituta 1908]]
cqn0ba5bswtba10cmyllfx4pk9q3iby
Index Carminum Buranorum
0
323521
4001886
3994246
2026-11-10T18:26:56Z
Grufo
64423
Nomen paginae mutatum est
4001886
wikitext
text/x-wiki
{{Main|Carmina Burana}}
{{Op|[[Carmina Burana]]}} sunt collectio poematum medii aevi, saeculis XI usque ad XIII exaratorum, in codice manu scripto servata qui in [[Abbatia Benedictoburana]] in [[Bavaria]] repertus est.<ref name="schmeller-1847">{{qc|Schmeller, 1847}}.</ref> Codex ille, maxima ex parte Latine scriptus, sed nonnullis versibus [[Theodisca alta media|Theodisce]] et [[Lingua Francogallica antiqua|Gallice antique]] interpositis, plus quam trecentas compositiones saeculares continet, quae res amatorias, morales, satiricas necnon potatorias tractant.<ref name="rossi-2006">{{qc|Rossi, 2006}}.</ref>
Hic {{res|index Carminum Buranorum}} singula carmina secundum editionem criticam a [[Iohannes Andreas Schmeller|Iohanne Andrea Schmeller]] anno 1847 curatam digerit. Subter enumerantur carmina omnia quae in codice archetypo inveniuntur.<ref name="schmeller-1847" />
== Index ==
=== Carmina moralia et satirica (1–55) ===
Prima haec codicis pars carmina argumenti moralis ac satirici fovet, quae societatem medii aevi acri iudicio perstringunt. Poetae, saepenumero clerici spe deiecti aut [[scholares vagantes]], in avaritiam, corruptelam ecclesiasticam, iniquitates sociales et morum de pravationem invehuntur. Ironia ac sarcasmus sunt praecipua criticae instrumenta ad hiatum demonstrandum inter Christiana instituta et aetatis illius usum.<ref name="Deavaritia1-25">{{Opus
| titulus = De avaritia 1-25
| url = https://www.hs-augsburg.de/~harsch/Chronologia/Lspost13/CarminaBurana/bur_cmo1.html
}}.</ref><ref name="de-correctione-hominum-26-28">{{Opus
| titulus = De correctione hominum 26-28
| url = https://www.hs-augsburg.de/~harsch/Chronologia/Lspost13/CarminaBurana/bur_cmo2.html
}}.</ref><ref name="de-conversione-hominum-29-32">{{Opus
| titulus = De conversione hominum 29-32
| url = https://www.hs-augsburg.de/~harsch/Chronologia/Lspost13/CarminaBurana/bur_cmo3.html
}}.</ref><ref name="de-ammonitione-prelatorum-33-45">{{Opus
| titulus = De ammonitione prelatorum 33-45
| url = https://www.hs-augsburg.de/~harsch/Chronologia/Lspost13/CarminaBurana/bur_cmo4.html
}}.</ref><ref name="de-cruce-signatis-46-55">{{Opus
| titulus = De cruce signatis 46-55
| url = https://www.hs-augsburg.de/~harsch/Chronologia/Lspost13/CarminaBurana/bur_cmo5.html
}}.</ref>
* ''De avaritia'' (1–25): Haec carmina in cupiditatem pecuniae incumbunt, quae inter gravissima vitia medii aevi habebatur. Effusa opum cumulatio, tam apud laicos quam apud clericos, mordaci stilo exagitatur, eorum hypocrisi patefacta qui paupertatem praedicant sed laute vivunt.<ref name=Deavaritia1-25 />
* ''De correctione hominum'' (26–28): Hic de necessitate emendandi mores agitur. Poematibus lectores ad meditationem et ad virtutem revocantur, tono inter severitatem et admonitionem facetam variante.<ref name="de-correctione-hominum-26-28" />
* ''De conversione hominum'' (29–32): Scriptores hic ad resipiscentiam hortantur, ut homines vitam mutent et ad iter rectum revertantur. Textus urgenti spiritu pervaduntur, monentes de periculis corruptionis ac peccati.<ref name="de-conversione-hominum-29-32" />
* ''De ammonitione praelatorum'' (33–45): Hi versus directe ad ecclesiae principes vertuntur, eos corruptionis ac simulationis incusantes. Censura est vehemens: Ecclesiam a primordiis suis descivisse arguit, praesertim simoniam, luxuriam et abusionem potestatis ecclesiasticae impugnans.<ref name="de-ammonitione-prelatorum-33-45" />
* ''De cruce signatis'' (46–55): Haec sectio ad bellatores sacros spectat, eorum et proposita et vitia describens. Continentur tum exhortationes ad bellum sacrum, tum querelae de saevitia et de minus nobilibus causis quae multos ad Terram Sanctam impulerunt.<ref name="de-cruce-signatis-46-55" />
{| class="wikitable sortable"
! Codex !! Titulus !! Auctor !! Lingua !! Argumentum
|-
| CB 1 || {{Op|[[Manus ferens munera]]}}|| ― || [[Latinitas|Latina]] ||
Pecunia vis corruptrix depingitur, quae iudicia, leges et ordinem socialem pervertit, divitibus favens et pauperes neglegens. Iustitia rationibus oeconomicis omnino subicitur.<ref name=Deavaritia1-25 />
|-
| CB 2 || {{Op|[[Responde, qui tanta cupis]]}}|| ― || Latina ||
Reflexio de insatiabilitate humana et avaritia, symbolice expressa per infinitam divitiarum appetitionem, quae numquam veram beatitudinem affert.<ref name=Deavaritia1-25 />
|-
| CB 3 || {{Op|[[Ecce torpet probitas]]}}|| [[Gualterius de Castillione]] || Latina ||
Virtute oppressa, avaritia in mentibus hominum dominatur. Carmen integritatem cum corruptione comparat atque inanem gloriae speciem ex opibus ortam denudat.<ref name=Deavaritia1-25 />
|-
| CB 4 || {{Op|[[Amaris stupens casibus]]}}|| ― || Latina ||
Acre iudicium in Ecclesiam: vituperantur deminutio spiritalis, simonia et falsa caritas. Corruptio institutorum ecclesiasticorum et a vera fide secessio argumenta primaria sunt.<ref name=Deavaritia1-25 />
|-
| CB 5 || {{Op|[[Flete flenda]]}}|| ― || Latina ||
Carmen de virtutum occasu, debilium oppressione et tyrannorum potentia disserit, corruptionem in omnes partes vitae socialis penetrantem arguens.<ref name=Deavaritia1-25 />
|-
| CB 6 || {{Op|[[Florebat olim studium]]}}|| ― || Latina ||
Investigatio de neglectu studiorum verorum pro rebus levibus. Carmen scientiam superficiariam et sapientiae genuinae amissionem condemnat.<ref name=Deavaritia1-25 />
|-
| CB 7 || {{Op|[[Postquam nobilitas]]}}|| ― || Latina ||
Meditatio de vera nobilitate, quae non genere sed virtute et morum integritate definitur, nobilitati degeneri opposita.<ref name=Deavaritia1-25 />
|-
| CB 8 || {{Op|[[Licet eger cum egrotis]]}}|| [[Gualterius de Castillione]]|| Latina ||
Invectiva in cleri corruptionem: reprehenduntur sacerdotes et Levitae qui res spiritales vendunt et rectam vivendi normam abiciunt.<ref name=Deavaritia1-25 />
|-
| CB 9 || {{Op|[[Iudas gehennam meruit]]}}|| ― || Latina ||
Iudas ut proditionis symbolum exhibetur; comparatio instituitur inter eius scelus et pravas consuetudines aetatis auctoris, praesertim in rebus spiritalibus mercandis.<ref name=Deavaritia1-25 />
|-
| CB 10 || {{Op|[[Ecce sonat in aperto]]}}|| ― || Latina ||
Denuntiatio mortis spiritalis praelatorum et ignorantiae virtutum Christianarum. Simonia ut vis perniciosa personatur, quae totam Ecclesiam pervadit.<ref name=Deavaritia1-25 />
|-
| CB 11 || {{Op|[[In terra summus]]}}|| ― || Latina ||
De vi pecuniae corrumptrice disserit, quae non modo homines sed etiam instituta religiosa et politica depravat veritatemque pervertit.<ref name=Deavaritia1-25 />
|-
| CB 12 || {{Op|[[Procurans odium]]}}|| ― || Latina ||
De natura odii et aemulationis: demonstratur quomodo simultas magis ipsi odienti quam invisum petenti noceat, ad solum dolorem ducens.<ref name=Deavaritia1-25 />
|-
| CB 13 || {{Op|[[Invidus invidia]]}}|| ― || Latina ||
Invidia describitur tamquam passio perniciosa quae animum exedit et tam invidum quam obiectum invidiae pessum dat.<ref name=Deavaritia1-25 />
|-
| CB 14 || {{Op|[[O varium Fortune]]}}|| ― || Latina ||
De varietate et inconstantia Fortunae, quae mobilitatem vitae humanae et inanitatem ambitionis mundanae commonstrat.<ref name=Deavaritia1-25 />
|-
| CB 15 || {{Op|[[Celum, non animum]]}}|| ― || Latina ||
Sententia stoica qua docetur animum fortem externis mutationibus non moveri; virtus in constantia morum posita est.<ref name=Deavaritia1-25 />
|-
| CB 16 || {{Op|[[Fortune plango vulnera]]}}|| ― || Latina ||
Planctus de mutabilitate fati, quod nullo praemonitu vitam hominum aut evehit aut funditus delet.<ref name=Deavaritia1-25 />
|-
| CB 17 || {{Op|[[O Fortuna]]}}|| ― || Latina ||
Invocatio de immanitate Fortunae rotantis, cuius vis fatalis et inevitabilis genus humanum subicit.<ref name=Deavaritia1-25 />
|-
| CB 18 || {{Op|[[O Fortuna levis]]}}|| ― || Latina ||
Fortuna levis describitur quae summos deicit et humiles erigit, instabilitatem ordinis socialis manifestans.<ref name=Deavaritia1-25 />
|-
| CB 18a || {{Op|[[Regnabo; regno; regnavi; sum sine regno]]}}|| ― || Latina ||
Meditatio de brevitate potentiae politicae et de cursu honorum, qui ad ultimum in nihilum recidunt.<ref name=Deavaritia1-25 />
|-
| CB 19 || {{Op|[[Fas et nefas ambulant]]}}|| [[Gualterius de Castillione]]|| Latina ||
Comparatio inter virtutem et vitium; avaritia condemnatur dum liberalitas tamquam ideale morale extollitur.<ref name=Deavaritia1-25 />
|-
| CB 20 || {{Op|[[Est modus in verbis]]}}|| ― || Latina ||
De virtute in medio posita: exhortatio ad temperantiam et moderationem, ne excessus ad ruinam ducat.<ref name=Deavaritia1-25 />
|-
| CB 21 || {{Op|[[Veritas veritatum]]}}|| [[Philippus Cancellarius]]|| Latina ||
De veritate divina tractat, quae homines a peccato fraudibusque custodit; salus per solam fidem assequenda effertur.<ref name=Deavaritia1-25 />
|-
| CB 22 || {{Op|[[Homo, quo vigeas vide!]]}}|| [[Philippus Cancellarius]]|| Latina ||
Ad renovationem morum ac fiduciam hortatio, qua salus e virtutum cultu pendere demonstratur.<ref name=Deavaritia1-25 />
|-
| CB 23 || {{Op|[[Vide, qui nosti litteras]]}}|| ― || Latina ||
Gravis admonitio de institutione morali spiritalique; docet vitam praeceptis ipsius magistri congruere debere.<ref name=Deavaritia1-25 />
|-
| CB 24 || {{Op|[[Iste mundus furibundus]]}}|| ― || Latina ||
Mundanas fallacias reprehendit atque ad aeterna bona spiritalia sectanda incitat.<ref name=Deavaritia1-25 />
|-
| CB 25 || {{Op|[[Vivere sub meta]]}}|| ― || Latina ||
Consideratio de vita secundum legem moralem degenda; contra vitam sine consilio ac ratione praecipitatam monet.<ref name=Deavaritia1-25 />
|-
| CB 26 || {{Op|[[Ad cor tuum revertere]]}}|| [[Philippus Cancellarius]]|| Latina ||
Hortatio ad introspectionem paenitentiamque. Vita humana fragilis peccatoque obnoxia describitur, dum animae purificatio ante iudicium divinum suadetur. Metaphorae biblicae vestimenti nuptialis et virginum fatuarum adhibentur.<ref name="de-correctione-hominum-26-28" />
|-
| CB 27 || {{Op|[[Bonum est confidere]]}}|| [[Philippus Cancellarius]]|| Latina ||
Docet in Deo potius quam in opibus aut potentia saeculari confidendum esse. Carmen laborem probum cum corruptela comparat et discrimen iustorum ab impiis in die iudicii describit.<ref name="de-correctione-hominum-26-28" />
|-
| CB 28 || {{Op|[[Laudat rite deum]]}}|| [[Otloh Ratisbonensis]]|| Latina ||
Sententiae morales quae ad sinceram Dei laudem, mentis puritatem atque assiduum conatum spiritalem animum impellunt. Monet ne conversio differatur, ne neglegentia ad ruinam trahat.<ref name="de-correctione-hominum-26-28" />
|-
| CB 29 || {{Op|[[In lacu miserie]]}}|| [[Petrus Blesensis]]|| Latina ||
Commonitorium ad "Pamphilum", typum iuventutis vitiis deditae. Peccatum Hydrae comparatur, quae vires inter pugnam recipit; fuga una salus proponitur, exemplo Iosephi et uxoris Putipharis memorato.<ref name="de-conversione-hominum-29-32" />
|-
| CB 30 || {{Op|[[Dum iuventus floruit]]}}|| [[Petrus Blesensis]]|| Latina ||
Meditatio de temporis lapsu morumque mutatione. Dum iuventus voluptatibus indulget, senectus frenos imponit. Carmen desiderio conversionis moralis clauditur.<ref name="de-conversione-hominum-29-32" />
|-
| CB 31 || {{Op|[[Vite perdite]]}}|| [[Petrus Blesensis]]|| Latina ||
Confessio de vitiis moralibus, ex parabola [[Filius prodigus|Filii Prodigi]] hausta. Exemplis biblicis, mythologicis historicisque demonstratur veram sapientiam in peccati reiectione et in divina gratia sitam esse.<ref name="de-conversione-hominum-29-32" />
|-
| CB 32 || {{Op|[[Cur homo torquetur]]}}|| ― || Latina ||
Carmen sub specie dialogi catechetici structum, quod quinque rationes theologicas doloris humani enumerat, inter quas humilitas, meritum, expiatio et iustitia divina. Salus tandem per solam Dei gratiam obvenit.<ref name="de-conversione-hominum-29-32" />
|-
| CB 33 || {{Op|[[Non te lusisse pudeat]]}}|| [[Petrus Blesensis]]|| Latina ||
Adhortatio moralis ad clericum missa, qua sobrietas, iustitia, humilitas et eleemosyna erga pauperes suadentur, dum avaritia et corruptio ecclesiastica damnantur.<ref name="de-ammonitione-prelatorum-33-45" />
|-
| CB 34 || {{Op|[[Deduc Sion uberrimas]]}}|| [[Philippus Cancellarius]]|| Latina ||
Planctus de morum declinatione Ecclesiae. Pastores in oppressores mutati sunt, caritate evanida; iustitia divina invocatur ad puritatem spiritualem restituendam.<ref name="de-ammonitione-prelatorum-33-45" />
|-
| CB 35 || {{Op|[[Magnus, maior, maximus]]}}|| ― || Latina ||
Consideratio de ordinibus socialibus eorumque instabilitate. Quo maior potestas, eo gravius officium: praelati monentur ne in vitia labantur.<ref name="de-ammonitione-prelatorum-33-45" />
|-
| CB 36 || {{Op|[[Nulli beneficium]]}}|| ― || Latina ||
Docetur veram paenitentiam corde contrito, non sola confessione, constare. Potentes hortantur ad iuste iudicandum, vitia frenanda et debiles cum humilitate iuvandos.<ref name="de-ammonitione-prelatorum-33-45" />
|-
| CB 37 || {{Op|[[In Gedeonis area]]}}|| ― || Latina ||
Invectiva in corruptionem institutorum religiosorum. Vita monastica, olim orationi dedita, nunc ambitione et discordiis internis foedatur.<ref name="de-ammonitione-prelatorum-33-45" />
|-
| CB 38 || {{Op|[[Doctrinae verba paucis]]}}|| [[Otloh Ratisbonensis]]|| Latina ||
Brevis consideratio qua affirmatur scientiam sine usu inanem esse, et ignorantiam ad tenebras spirituales ducere.<ref name="de-ammonitione-prelatorum-33-45" />
|-
| CB 39 || {{Op|[[In huius mundi patria]]}}|| ― || Latina ||
Severa vituperatio societatis mediaevalis et simoniae clericalis, ubi hypocrisis moralis et institutorum labes depinguntur.<ref name="de-ammonitione-prelatorum-33-45" />
|-
| CB 39a || {{Op|[[In huius mundi domo]]}}|| ― || Latina ||
Commonitio de mortalitate humana et de vanitate rerum terrestrium; sola anima pretium aeternum habet.<ref name="de-ammonitione-prelatorum-33-45" />
|-
| CB 39b || {{Op|[[Cum vadis ad altare]]}}|| ― || Latina ||
Adhortatio qua sacerdotes urgentur ad puritatem spiritalem ante Missae celebrationem assequendam.<ref name="de-ammonitione-prelatorum-33-45" />
|-
| CB 40 || {{Op|[[Quicquid habes meriti]]}}|| ― || Latina ||
Collectio sententiarum moralium quae gratiam divinam ut fontem meriti extollit, necnon valorem moralem moderationis et gaudii effert.<ref name="de-ammonitione-prelatorum-33-45" />
|-
| CB 41 || {{Op|[[Propter Sion non tacebo]]}}|| [[Gualterius de Castillione]]|| Latina || Planctus de morum lapsu Urbis et Ecclesiae. Cardinales ac praelati praedonibus comparantur, dum sedes apostolica mari procelloso ac turnido, avaritia corrupto, adsimulatur.<ref name="de-ammonitione-prelatorum-33-45" />
|-
| CB 42 || {{Op|[[Utar contra vitia]]}}|| [[Gualterius de Castillione]]|| Latina || Acris satira in hypocrisim corruptionemque Romanam, ubi nummi iustitiam fasque regere dicuntur.<ref name="de-ammonitione-prelatorum-33-45" />
|-
| CB 43 || {{Op|[[Roma, tue mentis oblita sanitate]]}}|| ― || Latina || De spirituali Romae interitu, simonia atque avaritia obsessae; auctor paenitentiam suadet antequam divina ultio superveniat.<ref name="de-ammonitione-prelatorum-33-45" />
|-
| CB 44 || {{Op|[[In illo tempore]]}}|| ― || Latina || Parodia evangelica qua Curiae Romanae vitia nudaris; illic opes aditum, curationem iustitiamque praestant.<ref name="de-ammonitione-prelatorum-33-45" />
|-
| CB 45 || {{Op|[[Roma tenens morem]]}}|| ― || Latina || In avaritiam curialem invectio, qua affirmatur nihil sine pretio concedi. Sententia nota statum rei summarium facit: „Curia Romana non petit oves sine lana”.<ref name="de-ammonitione-prelatorum-33-45" />
|-
| CB 46 || {{Op|[[Fides cum Ydolatria]]}}|| ― || Latina || Meditationes biblicae de fide, idololatria et conversione; auxilium divinum invocatur in eos qui signo crucis muniuntur.<ref name="de-cruce-signatis-46-55" />
|-
| CB 47 || {{Op|[[Crucifigat omnes]]}}|| ― || Latina || Planctus de Hierosolymae amissione et Sepulcri violatione; Christiani ad fidem armis defendendam incitantur.<ref name="de-cruce-signatis-46-55" />
|-
| CB 47a || {{Op|[[Curritur ad vocem]]}}|| ― || Latina || Derisio satyrica in cupiditatem tam clericalem quam civilem, ubi virtus lucro postponitur.<ref name="de-cruce-signatis-46-55" />
|-
| CB 48 || {{Op|[[Quod spiritu David precinuit]]}}|| ― || Latina || Divina iustitia contra Saracenos imploratur, ex Psalmo LXVII et imaginibus biblicis ad regnum Christianum restituendum hauriens.<ref name="de-cruce-signatis-46-55" />
|-
| CB 48a || {{Op|[[Horstu, uriunt, den wahter an der cinne]]}}|| [[Otto von Botenlauben]]|| [[Lingua Theodisca alta media|Theodisca]] || Fragmentum lyricum de amantibus sub auroram digredientibus (quod carmen *Tagelied* dicitur).<ref name="de-cruce-signatis-46-55" />
|-
| CB 49 || {{Op|[[Tonat evangelica clara vox in mundo]]}}|| ― || Latina || Adhortatio ad paenitentiam et conversionem ante Diem Iudicii, mundanis temptationibus spretis.<ref name="de-cruce-signatis-46-55" />
|-
| CB 50 || {{Op|[[Heu, voce flebili cogor enarrare]]}}|| ― || Latina || Narratio de clade cruce signatorum anno MCLXXXVII accepta, de captivitate regis Hierosolymitani et supplicio Templariorum.<ref name="de-cruce-signatis-46-55" />
|-
| CB 51 || {{Op|[[Debacchatur mundus pomo]]}}|| ― || Latina || Planctus de lapsu generis humani in peccatum, exemplis biblicis ac sono apocalyptico de corruptela morum monens.<ref name="de-cruce-signatis-46-55" />
|-
| CB 51a || {{Op|[[Imperator rex Grecorum]]}}|| ― || Latina || Hymnus martialis in laudem Imperatoris Byzantini et Amalrici I regis Hierosolymitani ob expeditiones in Saracenos susceptas.<ref name="de-cruce-signatis-46-55" />
|-
| CB 52 || {{Op|[[Nomen a solemnibus]]}}|| ― || Latina || Carmen gratulatorium in honorem Abbatiae Solesmensis et ad vitam monasticam celebrandam.<ref name="de-cruce-signatis-46-55" />
|-
| CB 53 || {{Op|[[Anno Christi incarnationis]]}}|| ― || Latina || De unitate Ecclesiae post schisma restituta; auctor auctoritatem pontificiam et iubilaeum velut purgationis gaudiique momentum extollit.<ref name="de-cruce-signatis-46-55" />
|-
| CB 53a || {{Op|[[Passeres illos, qui transmigrant supra montes]]}}|| ― || Latina || [[Alexander III (papa)|Alexander III]] velut venator spiritualis fingitur, qui hostes fidei gratia divina superat.<ref name="de-cruce-signatis-46-55" />
|-
| CB 54 || {{Op|[[Omne genus demoniorum]]}}|| ― || Latina || Carmen exorcisticum, quo potestas divina et sacra symbola ad demones fugandos adhibentur.<ref name="de-cruce-signatis-46-55" />
|-
| CB 55 || {{Op|[[Amara tanta tyri]]}}|| ― || Latina || Carmen obscurum atque intellectu perdifficile propter verba inusitata et dicendi genus aenigmaticum.<ref name="de-cruce-signatis-46-55" />
|}
===Carmina amatoria (56–186)===
Haec sectio poemata amatoria colligit, quorum multa lyricam aulicam redolent, sed vi quadam sensuali ac carnali praedita. Amor variis sub speciebus describitur: a furore passionis usque ad desiderium corporale, a laetitia ad cruciatum. Poetae non modo amorem in ratiocinativam formam redigunt, sed etiam terrestres et humanas eius facies explorant.<ref name="carmina-amatoria-56-70">{{Opus
| titulus = Carmina amatoria 56-70
| url = https://www.hs-augsburg.de/~harsch/Chronologia/Lspost13/CarminaBurana/bur_cam1.html
}}.</ref><ref name="carmina-amatoria-71-87">{{Opus
| titulus = Carmina amatoria 71-87
| url = https://www.hs-augsburg.de/~harsch/Chronologia/Lspost13/CarminaBurana/bur_cam2.html
}}.</ref><ref name="carmina-amatoria-88-100">{{Opus
| titulus = Carmina amatoria 88-100
| url = https://www.hs-augsburg.de/~harsch/Chronologia/Lspost13/CarminaBurana/bur_cam3.html
}}.</ref><ref name="carmina-amatoria-101-122a">{{Opus
| titulus = Carmina amatoria 101-122a
| url = https://www.hs-augsburg.de/~harsch/Chronologia/Lspost13/CarminaBurana/bur_cam4.html
}}.</ref><ref name="carmina-amatoria-123-154">{{Opus
| titulus = Carmina amatoria 123-154
| url = https://www.hs-augsburg.de/~harsch/Chronologia/Lspost13/CarminaBurana/bur_cam5.html
}}.</ref><ref name="carmina-amatoria-155-186">{{Opus
| titulus = Carmina amatoria 155-186
| url = https://www.hs-augsburg.de/~harsch/Chronologia/Lspost13/CarminaBurana/bur_cam6.html
}}.</ref>
* 56–70: Prima carmina amorem iuvenilem celebrant, saepius in verno tempore posita, ubi rerum naturae renovatio scaenam praebet passioni exorienti.<ref name="carmina-amatoria-56-70" />
* 71–87: Hic argumentum evolvitur amoris velut ludi et certaminis inter viros ac mulieres, interdum sonis amicis ac iocosis.<ref name="carmina-amatoria-71-87" />
* 88–100: Inveniuntur hic poemata quae desiderium et voluptates carnis extollunt, verbis interdum magis nudis et audacibus quam in superioribus partibus.<ref name="carmina-amatoria-88-100" />
* 101–122a: Haec carmina tristiorem amoris faciem explorant: perfidiam, desiderium absentis et dolores ex amatae separatione ortos.<ref name="carmina-amatoria-101-122a" />
* 123–154: Amor aulicus cum vitae cotidianae veritate miscetur; versus narrant de conventibus occultis et de amoribus vetitis.<ref name="carmina-amatoria-123-154" />
* 155–186: Ultima pars huius sectionis in amorem intendit ut in rem quae totum hominem complectitur, ad summam felicitatem aut ad extremum exitium perducere valentem.<ref name="carmina-amatoria-155-186" />
{| class="wikitable"
! Codex CB !! Titulus !! Auctor !! Lingua !! Descriptio
|-
| CB 56 || {{Op|[[Ianus annum circinat]]}}|| ― || Latina || Hymnus amori vernali dicatus. Tempus in orbem rediens anni vices designat, dum amor omnia vincit. Poeta mulierem divina specie, ceteris antecellantem, depingit; cuius amore etsi cruciatur, summum tamen capit gaudium. Venerem Cupidinemque ad auxilium invocat.<ref name="carmina-amatoria-56-70" />
|-
| CB 57 || {{Op|[[Bruma, veris emula]]}}|| ― || Latina || Comparatio inter hiemem et veris initium: natura revirescente, elementa amore copulantur. Hymenaeus, nuptiarum praeses, concordiam servat. Carmen Proserpinae mythum viresque cosmicas revolvit; Sol in Piscibus abundatiam commutationemque significat.<ref name="carmina-amatoria-56-70" />
|-
| CB 58 || {{Op|[[Iam ver oritur]]}}|| ― || Latina || Veris adventus avium concentu celebratur, inter quas philomena Terei et Philomelae fabulam renovat. Di creaturaeque mythologicae ad festas choreas conveniunt. Avium agmen symbolice describitur, dum mundi harmonia laetitiam ac temporis felicis reditum nuntiat.<ref name="carmina-amatoria-56-70" />
|-
| CB 59 || {{Op|[[Ecce, chorus virginum]]}}|| ― || Latina || Virginum coetus in convalle florida ad Venerem colendam congregatur. In idyllico rure, avibus canentibus, de amore casto ac passionali disputatur, eo consilio ut amor purus felicior iudicetur. Pulchritudinis et gaudii amatorii celebratio argumentum est praecipuum.<ref name="carmina-amatoria-56-70" />
|-
| CB 60 || {{Op|[[Captus amore gravi]]}}|| ― || Latina || Elegia amatoria in qua poeta, se avi captivae comparans, ob repudiatum amorem dolet. Passio in aegritudinem vertitur, dum mulier perfidiae accusatur. Poeta, se proditum sentiens, auxilium Veneris ad dolorem superandum implorat.<ref name="carmina-amatoria-56-70" />
|-
| CB 60a || {{Op|[[Cupido mentem gyrat]]}}|| ― || Latina || Ode ad amorem carnalem ac libidinem pertinens. Cupido amantis cor exagitat, qui puellae basia exspectat. Virginis species stellis matutinis comparatur; auctor voluptatis amatoriae fruitionem expetit, Venerem ut laetitiae fontem extollens.<ref name="carmina-amatoria-56-70" />
|-
| CB 61 || {{Op|[[Siquem Pieridum ditavit contio]]}}|| ― || Latina || Carmen devotionis plenum. Poeta, a Musis instinctus, mulierem eximia pulchritudine laudat. Quae etsi felicitatem affert, dubia tamen amantis mens angitur. Fortunam precatur ut sibi faveat, aeternum cum amata foedus exoptans.<ref name="carmina-amatoria-56-70" />
|-
| CB 62 || {{Op|[[Dum Diane vitrea]]}}|| ― || Latina || Hymnus somno dicatus, qui amori arcte iungitur. Somnus ut curarum remedium et post amatorios labores dulce perfugium describitur. Morpheus invocatur inter naturae sonitus soporiferos. Transitus a voluptate ad quietem ac vicissim ut naturalis cyclus habetur.<ref name="carmina-amatoria-56-70" />
|-
| CB 63 || {{Op|[[Olim sudor Herculis]]}}|| [[Petrus Blesensis]]|| Latina || Meditatio de vi amoris, quae famam virtutemque obumbrare valet. Herculis labores adversus monstra cum amantis clade coram muliebri illecebra comparantur. Amor hic ut sors apparet quae decus eripit, sed effugere non sinit. Textus resistentiam in Venerem et fugam e dominatione eius proclamat.<ref name="carmina-amatoria-56-70" />
|-
| CB 64 || {{Op|[[Prima Cleonei tolerata]]}}|| [[Ausonius]]|| Latina || Poeticum catalogum continet duodecim Herculis laborum, ab interfectione Leonis Nemeaei usque ad Cerberum ab inferis abstractum, difficultatem gloriamque herois efferens.<ref name="carmina-amatoria-56-70" />
|-
| CB 65 || {{Op|[[Quocumque more motu]]}}|| ― || Latina || Carmen aenigmaticum astronomicis mythologicisque indiciis refertum. Caelestibus phaenomenis memoratis, imago Veneris et Paridis cum muliebri specie miscetur. Amans inter spem et metum dubius haeret, incertus qua via procedat.<ref name="carmina-amatoria-56-70" />
|-
| CB 66 || {{Op|[[Acteon, Lampos, Erythreus et Philogeus]]}}|| ― || Latina || Descriptio poëtica quattuor partium diei, nominibus graecis adhibitis: Acteon auroram, Lampos mane lucidum, Erythreus meridiem ferventem, Philogeus denique occasum designat. Carmen solis cursum mundique vicissitudines celebrat.<ref name="carmina-amatoria-56-70" />
|-
| CB 67 || {{Op|[[A globo veteri]]}}|| [[Petrus Blesensis]]|| Latina || Laus pulchritudinis muliebris: puella perfecta a Natura fingitur. Harmonia corporis et risûs potentia celebrantur; carmen desinit in descriptionem desiderii quo amans devincitur.<ref name="carmina-amatoria-56-70" />
|-
| CB 68 || {{Op|[[Saturni sidus lividum]]}}|| ― || Latina || Hymnus in veris adventum et amorem. Natura resurgens passionem renovat; Zephyrus suavitatis nuntius apparet, dum spinae et flores voluptatem doloremque amantium significant. Osculi desiderium exprimitur.<ref name="carmina-amatoria-56-70" />
|-
| CB 69 || {{Op|[[Estas in exilium]]}}|| ― || Latina || Hiems maestitiaque cum caloris vitalitate comparantur. Quamvis gelu et silentio avium circumdata, mens amantis in calore carminis refugium invenit. Poeta amatae formam basiaque describit.<ref name="carmina-amatoria-56-70" />
|-
| CB 70 || {{Op|[[Estatis florigero tempore]]}}|| ― || Latina || Dialogus inter amantem et puellam. Ille desiderium confitetur, haec autem prudentia et dubitatione resistit. Tandem puella cedit et amoris triumphus super obstacula celebratur.<ref name="carmina-amatoria-56-70" />
|-
| CB 71 || {{Op|[[Axe Phebus aureo]]}}|| ― || Latina || Renovatio verna per imagines Phoebi et Florae descripta. Cupidineus ardor animos inflammat, sed simul apparet angor amantis inter spem et metum, invitationem et repulsam divisi.<ref name="carmina-amatoria-71-87" />
|-
| CB 72 || {{Op|[[Grates ago Veneri]]}}|| [[Petrus Blesensis]]|| Latina || Poeta Veneri gratias agit ob victoriam de virgine partam. Post longum dolorem amans "trophaeum" suum capit; puellae haesitatio et lacrimae cum victoris impetu et gaudio opponuntur.<ref name="carmina-amatoria-71-87" />
|-
| CB 73 || {{Op|[[Clauso Cronos]]}}|| ― || Latina || De vi veris in homines deosque mythologicos. Temporis renovatio stimulos venereos et vetita desideria excitat. Poeta de interno cruciatu loquitur, secundum thema curiale quo "nitimur in vetitum".<ref name="carmina-amatoria-71-87" />
|-
| CB 74 || {{Op|[[Letabundus rediit]]}}|| ― || Latina || Carmen de natura renascente et iuventutis laetitia. Veris descriptio per flores, avium cantus atque nympharum satyrorumque choreas fit. Invitatio ad voluptates ante senectutis adventum.<ref name="carmina-amatoria-71-87" />
|-
| CB 75 || {{Op|[[Omittamus studia]]}}|| ― || Latina || Adhortatio ad studia relinquenda ut iuvenes deliciis fruantur, tempore celeriter fugiente. Gravitas aetatis provectae vituperatur, dum naturae instinctus ad ludum et amorem extollitur.<ref name="carmina-amatoria-71-87" />
|-
| CB 76 || {{Op|[[Dum caupona verterem]]}}|| ― || Latina || Narratio prima persona facta: iuvenis quidam, postquam in taberna bibit, ad Veneris templum pervenit. Colloquio cum muliere habito, deam ipsam convenit; sed post voluptatem sequitur egestas, unde moralis conclusio de sumptu libidinis.<ref name="carmina-amatoria-71-87" />
|-
| CB 77 || {{Op|[[Si linguis angelicis]]}}|| ― || Latina || Carmen indolis spiritalis et philosophicae: poëta de amore eisque vi cogitat, quem cum mystica experientia comparat. Mulier idealis stellae lucidae similis describitur, dum cruciatus amoris fieri non potentis vel non redamati narratur.<ref name="carmina-amatoria-71-87" />
|-
| CB 78 || {{Op|[[Anni novi rediit novitas]]}}|| ― || Latina || Carmen reditum veris hiemisque finem celebrat. Poëta amore puellae torquetur: Venus eum sagittis vulneravit, Cupido autem desiderium incendit. Auctor basium amatae exoptat atque ut corda amborum unum fiant precatur.<ref name="carmina-amatoria-71-87" />
|-
| CB 79 || {{Op|[[Estivali sub fervore]]}}|| ― || Latina || Poëta, dum sub arbore in prato quiescit, puellam pastoriam eximia pulchritudine invenit. Se non praedatorem sed amatorem profitens, ei sese offert, formam puellae Florae ipsi anteponens. Illa autem blandimentis resistit, severitatem parentum iramque matris timens, vatemque ut desistat hortatur.<ref name="carmina-amatoria-71-87" />
|-
| CB 80 || {{Op|[[Estivali gaudio]]}}|| ― || Latina || Carmen gaudia aestiva ac naturae renascentis vigorem canit. Venus ad amorem impellit, dum iuvenum chori laetantur. Prata floribus ornantur et inter amantes laetitia diffunditur. Versiculi intercalares amorem communicatum celebrant hiememque fugatam nuntiant.<ref name="carmina-amatoria-71-87" />
|-
| CB 81 || {{Op|[[Solis iubar nituit]]}}|| ― || Latina || Carmen reditum solis verisque celebrat. Natura resurgit et ubique laetitia percrebrescit. Versus intercalaris omnes ad cantandum saltandumque invitat.<ref name="carmina-amatoria-71-87" />
|-
| CB 82 || {{Op|[[Frigus hinc est horridum]]}}|| ― || Latina || Carmen hiemem rigidam cum vere florido comparat. Terra fertilis redditur floribusque repletur. Auctor amorem extollit, asseverans clericos virgines melius quam milites amare scire. Milites vituperantur, dum clericorum amoris consuetudo celebratur.<ref name="carmina-amatoria-71-87" />
|-
| CB 83 || {{Op|[[Sevit aure spiritus]]}}|| [[Petrus Blesensis]]|| Latina || Carmen amorem sensuale erga Floram describit. Poëta deliciis corporeis cum amata fruitur, eius pulchritudinem lenitatemque admirans. Timens ne Iuppiter puellam concupiscat, poëta de variis metamorphosibus quas deus ad eam seducendam sumere possit fingit.<ref name="carmina-amatoria-71-87" />
|-
| CB 84 || {{Op|[[Dum prius inculta]]}}|| [[Petrus Blesensis]]|| Latina || Carmen congressum amatorum in loco silvestri enarrat. Poëta Phyllidem sub tilia conspicit statimque amore corripitur. Eam seducere conatur, sed puella renititur. Ad extremum, auctor eam vi expugnat.<ref name="carmina-amatoria-71-87" />
|-
| CB 85 || {{Op|[[Veris dulcis in tempore]]}}|| ― || Latina || Carmen suavitatem amoris verno tempore celebrat. Flores erumpunt, aves canunt, virgines incalescunt. Versus intercalaris negat illum qui amore caret ullius pretii esse. Poëta amatam in nemore osculari cupit.<ref name="carmina-amatoria-71-87" />
|-
| CB 86 || {{Op|[[Non contrecto quam affecto]]}}|| ― || Latina || Carmen ad experientiam corpoream hortatur. Puellam quandam, Caeciliam nomine, monet ut iuventutem senectuti praeferat, commoda iuvenum cum instrumentis agilibus comparans. Post caelestem ardorem et rorem, lilia candida odorem suum effundunt.<ref name="carmina-amatoria-71-87" />
|-
| CB 87 || {{Op|[[Amor tenet omnia]]}}|| ― || Latina || Carmen naturam amoris multiplicem et ambiguam perscrutatur. Amor omnia regit, corda mutat et vias occultas quaerit. Dulcis ut mel vel amarus ut fel esse potest, caecus et pudoris expers. Amor ut vis quae iuvenes gubernat et virgines capit describitur, senectute exclusa. Res volubilis est, quae tamen arte regitur et in noctis silentio consummatur.<ref name="carmina-amatoria-71-87" />
|-
| CB 88 || {{Op|[[Amor habet superos]]}}|| ― || Latina || Hoc carmen amorem castum inter virgines celebrat. Poeta se custodem castimoniae praebet, talem amorem anteponens consuetudinibus cum mulieribus corruptis vel maritatis. Argumentum delectationem innocentem atque puritatem investigat. Amor divinus, sicut Iovis et Iunonis, cum amore virginali comparatur. Refrainus "Amoris solamine / virgino cum virgine; / aro non in semine / pecco sine crimine" naturam incorporalem et sine peccato huius vinculi exprimit.<ref name="carmina-amatoria-88-100" />
|-
| CB 88a || {{Op|[[Iove cum Mercurio]]}}|| ― || Latina || Carmen ortum sub certis constellationibus astrologicis describit. De amore reciproco, puro et doli experte agitur, qui faustis siderum meatibus nascitur. Auctor amorem erga unam personam profitetur, affirmans coniunctionem eorum signis caelestibus praestitutam esse.<ref name="carmina-amatoria-88-100" />
|-
| CB 89 || {{Op|[[Nos duo boni]]}}|| ― || Latina || Hic puella pastrix pastores ignavos atque avaros reprehendit. Puella ipsa increpatur quod rebus virilibus se immisceat, dum eius officia muliebria commemorantur. Pastores contra sese efferunt ut optimos gregis regii curatores. Carmen dissensionem inter puellae probitatem et pastorum corruptelam illustrat.<ref name="carmina-amatoria-88-100" />
|-
| CB 90 || {{Op|[[Exiit diluculo]]}}|| ― || Latina || Puella rustica scholarem invitat ad ludendum dum parvum gregem custodit. Carmen vitam rurale idyllice depingit, ubi innocentia et simplicitas per ludum celebrantur.<ref name="carmina-amatoria-88-100" />
|-
| CB 91 || {{Op|[[Sacerdotes, mementote]]}}|| ― || Latina || Vehemens invectiva in sacerdotes lussuria et impuritate inquinatos. Poeta eos monet ut sacro munere digni sint et peccatorum paeniteat, ne divina damnatio subsequatur. Carmen hypocrisim eorum denuntiat qui sacramenta celebrant in vitiis viventes, necessitatem puritatis interioris extollens.<ref name="carmina-amatoria-88-100" />
|-
| CB 92 || {{Op|[[Anni parte florida]]}}|| ― || Latina || Dialogus inter Phyllidem et Floram, quae de amore certant: utra praeferendus sit, miles an clericus. Virgines de meritis amatorum disputant, virtutes eorum laudantes et vitia adversarii vituperantes. Ad extremum iudicium Cupidini committunt. Carmen mentes sociales et amatorias Medii Aevi patefacit.<ref name="carmina-amatoria-88-100" />
|-
| CB 93 || {{Op|[[Hortum habet insula]]}}|| ― || Latina || Vir virginem in horto convenit et cum ea coniungitur; mox tamen eorum necessitudo dolis invidiaque turbatur. Carmen docet amorem vel felicissimum externis viribus corrumpi posse.<ref name="carmina-amatoria-88-100" />
|-
| CB 93a || {{Op|[[Cum Fortuna voluit]]}}|| ― || Latina || Senex de fluxa iuventute cogitat et de necessitate cedendi novis generationibus. Imagine monocerotis utitur, qui tantum virginibus sese domandum praebet, ut castitatem iuventutemque res pretiosissimas esse demonstret.<ref name="carmina-amatoria-88-100" />
|-
| CB 94 || {{Op|[[Congaudentes ludite]]}}|| ― || Latina || Carmen est ad amorem iuventutemque celebrandam exhortatio, senectuti imminenti opposita. Versus intercalaris "Audi, bel'amia, mille modos Veneris! hahi zevaleria!" ad delicias amoris explorandas incitat.<ref name="carmina-amatoria-88-100" />
|-
| CB 95 || {{Op|[[Cur suspectum me tenet domina]]}}|| ― || Latina || Vir se contra amatae accusationes defendit, innocentiam suam iurans et paupertatem honestam divitiis corruptis anteponens. Carmen integritatem moralem et aspernationem doli exprimit.<ref name="carmina-amatoria-88-100" />
|-
| CB 96 || {{Op|[[Iuvenes amorifer]]}}|| ― || Latina || Exhortatio ad amorem et voluptates inter iuvenes et virgines, avium cantu excitata. Refrainus "O vireat, o floreat, o gaudeat in tempore iuventus!" vitalitatem et laetitiam aetatis florentis celebrat.<ref name="carmina-amatoria-88-100" />
|-
| CB 97 || {{Op|[[O Antioche, cur decipis me]]}}|| ― || Latina || Narratio de casibus Apollonii et filiae eius Tharsiae, inter naufragia, raptus et venditiones usque ad redintegrationem familiae. Argumentum de perseverantia, fortuna et vi vinculorum propinquorum agit.<ref name="carmina-amatoria-88-100" />
|-
| CB 98 || {{Op|[[Troie post excidium]]}}|| ― || Latina || Carmen conventum fatalem Aeneae et Didonis Carthagine narrat, amorem flagrantem et tragicum exitum, Didone mortem sibi consciscente ob Aeneae decessum. Themata sunt passio, fatum et dolor.<ref name="carmina-amatoria-88-100" />
|-
| CB 99 || {{Op|[[Superbi Paridis leve iudicium]]}}|| ― || Latina || Brevis recapitulatio historiarum Paridis, Helenae, Aeneae et Didonis, qui exempla amoris et tragoediae habentur. Demonstratur amorem fons esse posse et laetitiae et maximi doloris.<ref name="carmina-amatoria-88-100" />
|-
| CB 99a || {{Op|[[Armat amor Paridem]]}}|| ― || Latina || Paris amore armatus Helenam rapit, quo facto bellum atrox excitatur.<ref name="carmina-amatoria-88-100" />
|-
| CB 99b || {{Op|[[Prebuit Eneas]]}}|| ― || Latina || Aeneas causa est mortis Didonis, quae ferro herois Troiani vitam finivit.<ref name="carmina-amatoria-88-100" />
|-
| CB 100 || {{Op|[[Oh decus, o Lybie regnum]]}}|| ― || Latina || Planctus Didonis ob desertionem Aeneae et fatum funestum Carthagini imminens. Carmen dolorem, maestitiam et iram reginae proditae et sibi relictae exprimit.<ref name="carmina-amatoria-88-100" />
|-
| CB 101 || {{Op|[[Pergama frele volo]]}}|| ― || Latina || Planctus de Troiae excidio. Memorantur Paris, Helena bellumque Troianum; canitur dolor, vastatio ac libidinis belliique consequentia. Hecuba cladem Troiae deplorat, de fato et mortalitate humana meditata.<ref name="carmina-amatoria-101-122a" />
|-
| CB 102 || {{Op|[[Fervet amore Paris]]}}|| ― || Latina || Enarrantur eventus ad bellum Troianum ducentes: Helena a Paride rapta Menelaum deserit, Graecorum iram excitans. Describuntur belli apparatus, Troiae obsidio et equus ligneus; carmen de Aeneae erroribus concluditur.<ref name="carmina-amatoria-101-122a" />
|-
| CB 103 || {{Op|[[Eia dolor!]]}}|| ― || Latina || Querimonia amatoria ad virginem directa, quae Tyndaridi comparatur, dum poeta auxilium implorat. Venus et Cupido vatem vexant, qui in amore amatae solacium quaerit.<ref name="carmina-amatoria-101-122a" />
|-
| CB 104 || {{Op|[[Egre fero quod egroto]]}}|| ― || Latina || Senex quidam desiderium passionemque erga Venerem confitetur, deplorans amorem, qui vires absumit non obstante aetate provecta. Investigatur amor senilis et difficultas libidinis regendae.<ref name="carmina-amatoria-101-122a" />
|-
| CB 104a || {{Op|[[Non honor est]]}}|| ― || Latina || Distichon breve quod connubia inter pares suadet. Argumentatur uniones inter dispares ordines sociales ad infelicitatem et perturbationes publicas ducere.<ref name="carmina-amatoria-101-122a" />
|-
| CB 105 || {{Op|[[Dum curata vegetarem]]}}|| ― || Latina || Cupido in somniis apparet, artem amandi veram ab Ovidio traditam deperisse et Veneris mysteria profanata esse deplorans. Desiderium exprimitur amoris ut ars nobilis ac sacra colendi.<ref name="carmina-amatoria-101-122a" />
|-
| CB 106 || {{Op|[[Veneris vincula]]}}|| ― || Latina || Poeta se Veneris catenis vinctum confitetur, Florae desiderio flagrans. Vis imprevisibilis amoris, quae amantem cruciat, in hoc carmine investigatur.<ref name="carmina-amatoria-101-122a" />
|-
| CB 107 || {{Op|[[Dira vi amoris teror]]}}|| ― || Latina || Poeta, amoris potentia perterritus, auxilium virginis implorat, quam ut lilium virginale et stellam fulgentem describit. Fragilitatem humanam fatetur et in puritate perfugium quaerit.<ref name="carmina-amatoria-101-122a" />
|-
| CB 108 || {{Op|[[Vacillantis trutine]]}}|| [[Petrus Blesensis]]|| Latina || Poeta inter [[Ratio|Rationem]] et [[Amor|Amorem]] distrahitur, dum Florulam desiderat. Ratio ad studium disciplinamque hortatur, Amor autem ad voluptates allicit. Carmen tensionem inter officium et passionem describit.<ref name="carmina-amatoria-101-122a" />
|-
| CB 109 || {{Op|[[Multiformi succendente]]}}|| ― || Latina || Vates amorem non redditum deplorat, dolorem suum cum [[Apollo|Apolline]] Daphnen insequente comparans. Amata alium praefert, quod poetam in desperationem adducit. Carmen frustrationem et angorem animi ob repulsam exprimit.<ref name="carmina-amatoria-101-122a" />
|-
| CB 110 || {{Op|[[Quis furor est in amore!]]}}|| ― || Latina || Furor amandi describitur eiusque potestas in mentem corpusque turbandum. Amor amantem mutat, mores irrationales et perturbationes motusque animi concitans.<ref name="carmina-amatoria-101-122a" />
|-
| CB 111 || {{Op|[[O comes amoris dolor (CB 111)|O comes amoris dolor]]}}|| ― || Latina || Querimonia de cruciatibus ob amorem mulieris eximiae non redditum. Poeta solitudinem ac maerorem profitetur, quia a dilecta spernitur.<ref name="carmina-amatoria-101-122a" />
|-
| CB 112 || {{Op|[[Dudum voveram]]}}|| ― || Latina || Poeta, qui amori renuntiare voverat, denuo in Veneris servitutem redigitur. Carmen fragilitatem promissorum et difficultatem resistendi illecebris amoris tractat.<ref name="carmina-amatoria-101-122a" />
|-
| CB 112a || {{Op|[[Div mich singen tuot]]}}|| ― || Theodisca Alta Media || Brevis querimonia lingua Theodisca scripta: auctor ob dolorem animi mulieris gratiam implorat, cupiditate flagrans.<ref name="carmina-amatoria-101-122a" />
|-
| CB 113 || {{Op|[[Transit nix et glacies]]}}|| ― || Latina || Veris adventus naturam excitat amoremque poëtae intendit, etsi repudiatio dolores affert. Renovatio mundi cum angore animi comparatur.<ref name="carmina-amatoria-101-122a" />
|-
| CB 113a || {{Op|[[Vvaz ist fur daz senen guot]]}}|| [[Dietmar von Eist]]|| Theodisca Alta Media || Fragmentum Theodiscum breve, in quo mulier de desiderio erga virum percontatur.<ref name="carmina-amatoria-101-122a" />
|-
| CB 114 || {{Op|[[Tempus accedit floridum]]}}|| ― || Latina || Adventus veris celebratur, dum poëta solacio in corde carens luget. Gaudium naturae cum dolore amoris non redditi discrepat.<ref name="carmina-amatoria-101-122a" />
|-
| CB 114a || {{Op|[[Der al der werlt ein meister si]]}}|| ― || Theodisca Alta Media || Fragmentum Theodiscum breve, quo gratia agitur ob solacium a muliere acceptum.<ref name="carmina-amatoria-101-122a" />
|-
| CB 115 || {{Op|[[Nobilis, mei miserere precor!]]}}|| ― || Latina || Poeta mulierem nobilem obsecrat ut sui misereatur, affirmans se pulchritudine eius confici. Admirationem et desiderium immoderatum exprimit.<ref name="carmina-amatoria-101-122a" />
|-
| CB 115a || {{Op|[[Edile vrowe min]]}}|| ― || Theodisca Alta Media || Fragmentum Theodiscum: auctor mulierem exorat ut amorem suum agnoscat, fulgore eius percussus.<ref name="carmina-amatoria-101-122a" />
|-
| CB 116 || {{Op|[[Sic mea fata canendo solor]]}}|| ― || Latina || Poeta cantu solacium quaerit ob dolores ex amore ortos, sperans fore ut aliquando cum dilecta felicitate fruatur.<ref name="carmina-amatoria-101-122a" />
|-
| CB 117 || {{Op|[[Lingua mendax et dolosa]]}}|| ― || Latina || Auctor se contra accusationes de perfidia defendit, fidem iurans et pulchritudinem amatae extollens.<ref name="carmina-amatoria-101-122a" />
|-
| CB 118 || {{Op|[[Doleo quod nimium]]}}|| ― || Latina || Poeta de exilio et cruciatibus amoris queritur, basium dilectae desiderans. Locutiones in lingua Francogallica antiqua colorem desiderii augent.<ref name="carmina-amatoria-101-122a" />
|-
| CB 119 || {{Op|[[Dulce solum natalis patrie]]}}|| ― || Latina || Discessum a patria ob amoris tormenta parans, poeta sensum amissionis et maerorem exprimit.<ref name="carmina-amatoria-101-122a" />
|-
| CB 119a || {{Op|[[Semper ad omne]]}}|| ― || Latina || Distichon breve, quod momentum mediocritatis in omnibus rebus servandae extollit.<ref name="carmina-amatoria-101-122a" />
|-
| CB 120 || {{Op|[[Rumor letalis]]}}|| ― || Latina || Poeta obtrectationes damnat quae famam dilectae minantur et cautionem suadet, zelotypiam propugnatricem praebens.<ref name="carmina-amatoria-101-122a" />
|-
| CB 120a || {{Op|[[Vincit Amor quemque]]}}|| ― || Latina || Sententia brevis qua confirmatur Amorem omnia vincere, ipsum vero a nullo vinci.<ref name="carmina-amatoria-101-122a" />
|-
| CB 121 || {{Op|[[Tange sodes citharam]]}}|| ― || Latina || Novum amorem celebrat priore reiecto, levitatem gaudiumque profitens.<ref name="carmina-amatoria-101-122a" />
|-
| CB 121a || {{Op|[[Non est crimen amor]]}}|| ― || Latina || Amorem a crimine vindicat, cum caritas divina omnia sanctificare videatur.<ref name="carmina-amatoria-101-122a" />
|-
| CB 122 || {{Op|[[Expirante primitivo]]}}|| ― || Latina || Planctus de obitu regis, quo virtutis splendorisque mundani amissio deploratur.<ref name="carmina-amatoria-101-122a" />
|-
| CB 122a || {{Op|[[Vite presentis]]}}|| [[Marbod Redonensis]]|| Latina || De fluxa voluptatum humanarum natura meditatio, quae vento comparatur.<ref name="carmina-amatoria-101-122a" />
|-
| CB 123 || {{Op|[[Versa est in luctum cithara Waltheri]]}}|| [[Gualterius de Castillione]]|| Latina || Iudicum ecclesiasticorum vitia et cleri mores depravatos arguit, divinum auxilium implorans.<ref name="carmina-amatoria-123-154" />
|-
| CB 123a || {{Op|[[Ludit in humanis]]}}|| ― || Latina || De instabilitate Fortunae rebusque humanis fragilibus disserit, citato [[Ovidius|Ovidio]].<ref name="carmina-amatoria-123-154" />
|-
| CB 124 || {{Op|[[Dum Philippus moritur]]}}|| ― || Latina || Mores post Philippi mortem lapsos deplorat, fide rationisve amissionem indicans.<ref name="carmina-amatoria-123-154" />
|-
| CB 125 || {{Op|[[Ante Dei vultum]]}}|| [[Otloh Ratisbonensis]]|| Latina || Nullum malum divinum iudicium effugere posse confirmat, caelestem beatitudinem extollens.<ref name="carmina-amatoria-123-154" />
|-
| CB 126 || {{Op|[[Huc usque me miseram!]]}}|| ― || Latina || Puellae querimonia, quae propter occultam praegnationem ignominia afficitur et ab amasio relinquitur.<ref name="carmina-amatoria-123-154" />
|-
| CB 127 || {{Op|[[Deus pater adiuva]]}}|| ― || Latina || Auxilium divinum ante mortem petitur; de severitate vitae monasticae ac de dilatione votorum agitur.<ref name="carmina-amatoria-123-154" />
|-
| CB 128 || {{Op|[[Remigabat naufragus]]}}|| ― || Latina || Narratio de naufrago a duobus iuvenibus servato atque in portum tuto perducto.<ref name="carmina-amatoria-123-154" />
|-
| CB 129 || {{Op|[[Exul ego clericus]]}}|| ― || Latina || Clericus exul paupertatem suam dolet, subsidia petens ad studia et officia religiosa servanda.<ref name="carmina-amatoria-123-154" />
|-
| CB 130 || {{Op|[[Olim lacus colueram]]}}|| ― || Latina || Cycnus, olim in lacu liber, nunc ad epulas assatus pristinam libertatem desiderat.<ref name="carmina-amatoria-123-154" />
|-
| CB 131 || {{Op|[[Dic, Christi veritas]]}}|| [[Philippus Cancellarius]]|| Latina ||
Veritas, Caritas et Iustitia arcessuntur et de earum absentia in mundo hypocrisi ac peccatis repleto interrogantur.<ref name="carmina-amatoria-123-154" />
|-
| CB 131a || {{Op|[[Bulla fulminante]]}}|| [[Philippus Cancellarius]]|| Latina ||
Avaritia et corruptio Curiae Romanae reprehenduntur, ubi iustitia supprimitur ac venalis fit.<ref name="carmina-amatoria-123-154" />
|-
| CB 132 || {{Op|[[Iam vernali tempore]]}}|| ― || Latina ||
Reditus veris celebratur per imagines naturae revirescentis, concentus avium, voces animalium et terrae fecunditatem.<ref name="carmina-amatoria-123-154" />
|-
| CB 133 || {{Op|[[Hic volucres celi referam sermone fideli]]}}|| ― || Latina ||
Variae avium species enumerantur, quae catalogum poeticum vitae volatilis efficiunt.<ref name="carmina-amatoria-123-154" />
|-
| CB 134 || {{Op|[[Nomina paucarum sunt hic socianda ferarum]]}}|| ― || Latina ||
Nomina ferarum enumerantur, more encyclopedico descriptionem rerum naturalium continuantia.<ref name="carmina-amatoria-123-154" />
|-
| CB 135 || {{Op|[[Cedit hiems tua durities]]}}|| ― || Latina ||
Recessus hiemis et adventus veris describuntur, inter naturae renascentiam et invitationem ad amorem.<ref name="carmina-amatoria-123-154" />
|-
| CB 135a || {{Op|[[Der starche winder hat uns uerlan]]}}|| [[Walther von der Vogelweide]]|| Theodisca media ||
Gaudium ob finem hiemis et amoenitatem aestatis imminentis exprimitur.<ref name="carmina-amatoria-123-154" />
|-
| CB 136 || {{Op|[[Omnia sol temperat]]}}|| ― || Latina ||
Ver ut tempus amoris et laetitiae extollitur, dum constantia et fides suadentur.<ref name="carmina-amatoria-123-154" />
|-
| CB 136a || {{Op|[[Solde ih noch den tach geleben]]}}|| ― || Theodisca media ||
Desiderium videndi diem quo gaudium ab amata accipi possit.<ref name="carmina-amatoria-123-154" />
|-
| CB 137 || {{Op|[[Ver redit optatum]]}}|| ― || Latina ||
Diù speratus veris reditus celebratur, iuvenibus ad amorem et naturam fruendam hortatis.<ref name="carmina-amatoria-123-154" />
|-
| CB 137a || {{Op|[[Springerwir den reigen]]}}|| ― || Theodisca media ||
Delectatio ob adventum mensis Maii et florum effusionem exprimitur.<ref name="carmina-amatoria-123-154" />
|-
| CB 138 || {{Op|[[Veri leta facies]]}}|| ― || Latina ||
Gaudium vernale depingitur, natura renascente et amore omnia pervadente, ad communem celebrationem invitans.<ref name="carmina-amatoria-123-154" />
|-
| CB 138a || {{Op|[[In liehter varwe]]}}|| ― || Theodisca media ||
Pulchritudo vernalis et concentus avium celebrantur.<ref name="carmina-amatoria-123-154" />
|-
| CB 139 || {{Op|[[Tempus transit horridum]]}}|| ― || Latina ||
Adhortatio ad amorem et laetitiam praesentem colendam, agnita brevitate iuventutis.<ref name="carmina-amatoria-123-154" />
|-
| CB 139a || {{Op|[[Zergangen ist der winder chalt]]}}|| ― || Theodisca media ||
Laetitia ob finem hiemis et amorem mulieris exprimitur.<ref name="carmina-amatoria-123-154" />
|-
| CB 140 || {{Op|[[Terra iam pandit gremium]]}}|| ― || Latina ||
Terra gremium verno tempore pandens celebratur, ad voluptates, amorem et sodalitatem invitans.<ref name="carmina-amatoria-123-154" />
|-
| CB 140a || {{Op|[[Nu suln wir alle froude han]]}}|| ― || Theodisca media ||
Ad gaudium et saltationes in honorem veris provocatur.<ref name="carmina-amatoria-123-154" />
|-
| CB 141 || {{Op|[[Florent omnes arbores]]}}|| ― || Latina || Gaudium vernum cum difficultate assequendi amorem feminae comparat.<ref name="carmina-amatoria-123-154" />
|-
| CB 141a || {{Op|[[Div heide gruonet vnde der walt]]}}|| ― || Theodisca antiqua || Renovationem verna et concentum avium in silvis saltubusque celebrat.<ref name="carmina-amatoria-123-154" />
|-
| CB 142 || {{Op|[[Tempus adest floridum]]}}|| ― || Latina || Ad fruendum vere et amore hortatur, mythos Helenae Paridisque commemorans.<ref name="carmina-amatoria-123-154" />
|-
| CB 142a || {{Op|[[Ih solde eines morgenes gan]]}}|| ― || Theodisca antiqua || Congressum cum puella in prato quodam enarrat.<ref name="carmina-amatoria-123-154" />
|-
| CB 143 || {{Op|[[Ecce gratum]]}}|| ― || Latina || Reditum veris celebrat atque ad amorem sub imperio Cupidinis colendum invitat.<ref name="carmina-amatoria-123-154" />
|-
| CB 143a || {{Op|[[Ze niwen vrouden stat min muot]]}}|| [[Reinmar von Hagenau]]|| Theodisca antiqua || Femina gaudium suum propter amorem equitis cuiusdam exprimit.<ref name="carmina-amatoria-123-154" />
|-
| CB 144 || {{Op|[[Iam iam virent prata]]}}|| ― || Latina || Ad celebrationem veris hortatur; cultum Veneris suadet ad tristitiam vitandam.<ref name="carmina-amatoria-123-154" />
|-
| CB 144a || {{Op|[[Ich han gesehen]]}}|| ― || Theodisca antiqua || De pulchritudine naturae visae delectationem refert.<ref name="carmina-amatoria-123-154" />
|-
| CB 145 || {{Op|[[Musa venit carmine]]}}|| ― || Latina || Musam invocat ad veris decora et avium cantus carmine celebrandos.<ref name="carmina-amatoria-123-154" />
|-
| CB 145a || {{Op|[[Uvere div werlt alle min]]}}|| ― || Theodisca antiqua || Desiderium fingit amplexandi regem Angliae pro mundi possessione.<ref name="carmina-amatoria-123-154" />
|-
| CB 146 || {{Op|[[Tellus flore vario vestitur]]}}|| ― || Latina || Terram floribus indutam describit, pulchritudinem feminae pariter laudans.<ref name="carmina-amatoria-123-154" />
|-
| CB 146a || {{Op|[[Nahtegal, sing einen don mit sinne]]}}|| ― || Theodisca antiqua || Lusciniam ad cantandum reginae suae invocat, devotionem amoremque profitens.<ref name="carmina-amatoria-123-154" />
|-
| CB 147 || {{Op|[[Si de more cum honore]]}}|| ― || Latina || De vanitate amoris et de statu poetae inter gaudium et dolorem diviso meditatur.<ref name="carmina-amatoria-123-154" />
|-
| CB 147a || {{Op|[[Sage, daz ih dirs iemmer lone]]}}|| [[Reinmar von Hagenau]]|| Theodisca antiqua || De salute viri dilecti inquirit, scire volens num beatus sit.<ref name="carmina-amatoria-123-154" />
|-
| CB 148 || {{Op|[[Floret tellus floribus]]}}|| ― || Latina || Ad amorem celebrandum sub tutela Veneris et Cupidinis invitat.<ref name="carmina-amatoria-123-154" />
|-
| CB 148a || {{Op|[[Nu sin stolz vnde hovisch]]}}|| ― || Theodisca antiqua || Superbiam nobilem et comitatem suadet, sagittas Veneris commemorans.<ref name="carmina-amatoria-123-154" />
|-
| CB 149 || {{Op|[[Floret silva nobilis]]}}|| ― || Latina || Absentiam amatae inter naturae pulchritudinem deplorat.<ref name="carmina-amatoria-123-154" />
|-
| CB 150 || {{Op|[[Redivivo vernat flore]]}}|| ― || Latina || Renovationem vernam celebrat, iuvenes ad amorem gaudiumque sequendum hortans.<ref name="carmina-amatoria-123-154" />
|-
| CB 150a || {{Op|[[Ich pin cheiser ane chrone]]}}|| [[Heinrich von Morungen]]|| Theodisca antiqua || Se imperatorem sine corona nec terra profitetur, solo amore feminae ditem.<ref name="carmina-amatoria-123-154" />
|-
| CB 151 || {{Op|[[Virent prata hiemata]]}}|| ― || Lingua Latina || Gaudium vernale, avium cantus et iuvenilis amor describuntur; carmen desiderium erga mulierem quandam praecipuam exprimit.<ref name="carmina-amatoria-123-154" />
|-
| CB 151a || {{Op|[[So wol dir, meine, wie du scheidest]]}}|| [[Walther von der Vogelweide]]|| Lingua Theodisca alta || Amoenitatem mensis Maii varietatemque colorum naturae celebrat.<ref name="carmina-amatoria-123-154" />
|-
| CB 152 || {{Op|[[Estas non apparuit]]}}|| ― || Lingua Latina || Summum aestatis decorem praedicat, avium cantum et vim amoris extollens.<ref name="carmina-amatoria-123-154" />
|-
| CB 152a || {{Op|[[Ich gesach den sumer nie]]}}|| ― || Lingua Theodisca alta || De aestatis pulchritudine et avium concentu delectationem exprimit.<ref name="carmina-amatoria-123-154" />
|-
| CB 153 || {{Op|[[Tempus transit gelidum]]}}|| ― || Lingua Latina || Renovationem vernalem, avium concentum et puellarum ludos describit; poeta se Amori dedit et uni mulieri devotum profitetur.<ref name="carmina-amatoria-123-154" />
|-
| CB 153a || {{Op|[[Vrowe, ih pin dir undertan]]}}|| ― || Lingua Theodisca alta || Poeta se totum mulieri subicit eiusque amorem exspectat.<ref name="carmina-amatoria-123-154" />
|-
| CB 154 || {{Op|[[Est Amor alatus]]}}|| ― || Lingua Latina || Amor ut puer alatus fingitur; deinde quinque lineae amoris (visus, allocutio, tactus, osculum, coitus) enumerantur.<ref name="carmina-amatoria-123-154" />
|-
| CB 155 || {{Op|[[Quam pulchra nitet facie]]}}|| ― || Lingua Latina || Formam mulieris per comparationes mythologicas ac biblicas laudat, desiderium et dolorem exprimens.<ref name="carmina-amatoria-155-186" />
|-
| CB 155a || {{Op|[[Si ist schouner den urowe Dido was]]}}|| ― || Lingua Theodisca alta || Mulierem praedicat, cuius pulchritudo Didonem, Helenam, Palladem et Hecubam superat.<ref name="carmina-amatoria-155-186" />
|-
| CB 156 || {{Op|[[Salve ver optatum]]}}|| ― || Lingua Latina || Adventum veris salutat et Phyllidem puellam invocat ut ardor amatorius relevetur.<ref name="carmina-amatoria-155-186" />
|-
| CB 157 || {{Op|[[Lucis orto sidere]]}}|| ― || Lingua Latina || De pastorella narrat cuius ovis a lupo rapta est; poeta eam servat et puellae favorem sibi conciliat.<ref name="carmina-amatoria-155-186" />
|-
| CB 158 || {{Op|[[Vere dulci mediante]]}}|| ― || Lingua Latina || Congressum vernalem cum puella perterrita narrat, quam poeta vincit; illa deinde se prodi timere confitetur.<ref name="carmina-amatoria-155-186" />
|-
| CB 159 || {{Op|[[Veris dulcis in tempore]]}}|| ― || Lingua Latina || Amorem verno tempore celebrat; qui non amat, indignus habetur. Poeta oscula in silvis exspectat.<ref name="carmina-amatoria-155-186" />
|-
| CB 160 || {{Op|[[Dum estas inchoatur]]}}|| ― || Lingua Latina || Querimoniam de vulnere amoris pro puella sub aestatis initium orto continet.<ref name="carmina-amatoria-155-186" />
|-
| CB 161 || {{Op|[[Ab estatis foribus]]}}|| ― || Latina || Adventum aestatis salutat monetque iuventutem sine Venere interituram esse.<ref name="carmina-amatoria-155-186" />
|-
| CB 161a || {{Op|[[Diu werlt frovt sih uber als]]}}|| ― || Theodisca Media || Mundi laetitiam ob aestatis reditum describit, avium cantu, silvis virentibus pratisque florentibus effectam.<ref name="carmina-amatoria-155-186" />
|-
| CB 162 || {{Op|[[O consocii, quid vobis videtur?]]}}|| ― || Latina || Sodales ad Venerem colendam invitat, amorem, vinum artemque poeticam extollens, profanis exclusis.<ref name="carmina-amatoria-155-186" />
|-
| CB 162a || {{Op|[[Svoziv vrowe min]]}}|| ― || Theodisca Media || Mulierem precatur ut amorem concedat, quae "oculorum lumen" appellatur.<ref name="carmina-amatoria-155-186" />
|-
| CB 163 || {{Op|[[Longa spes et dubia]]}}|| ― || Latina || Spem diuturnam ac dolorosam cum metu mixtam exprimit ob amorem feminae incomparabilis.<ref name="carmina-amatoria-155-186" />
|-
| CB 163a || {{Op|[[Eine wunnechliche stat]]}}|| ― || Theodisca Media || Locum amoenum describit ubi res adversa accidit.<ref name="carmina-amatoria-155-186" />
|-
| CB 164 || {{Op|[[Ob amoris pressuram]]}}|| ― || Latina || Remedium quaerit dolorum amantium ad Corinnam properans, cum qua coniunctionem somniat.<ref name="carmina-amatoria-155-186" />
|-
| CB 164a || {{Op|[[Ih wolde gerne singen]]}}|| ― || Theodisca Media || Desiderium canendi gaudiique ferendi exprimit, si modo amata potiri possit.<ref name="carmina-amatoria-155-186" />
|-
| CB 165 || {{Op|[[Amor telum est insignis Veneris]]}}|| ― || Latina || Amorem ut Veneris telum depingit; amatae pulchritudinem celebrat choreasque in eius honorem indicit.<ref name="carmina-amatoria-155-186" />
|-
| CB 165a || {{Op|[[Mir ist ein wip sere]]}}|| ― || Theodisca Media || Amorem profundum erga mulierem probam confitetur coniunctionemque carnalem exoptat.<ref name="carmina-amatoria-155-186" />
|-
| CB 166 || {{Op|[[Iam dudum Amoris militem]]}}|| ― || Latina || Se militem Amoris profitetur, paratum ad omnia pericula toleranda.<ref name="carmina-amatoria-155-186" />
|-
| CB 166a || {{Op|[[Solde auer ich mit sorgen iemmer leben]]}}|| [[Reinmar von Hagenau]]|| Theodisca Media || Vitam aerumnis plenam deplorat, firmo tamen animo manere constituit.<ref name="carmina-amatoria-155-186" />
|-
| CB 167 || {{Op|[[Laboris remedium]]}}|| ― || Latina || Amorem spiritualem in carnalem desiderium conversum refert, solacium in memoria quaerens.<ref name="carmina-amatoria-155-186" />
|-
| CB 167a || {{Op|[[Swaz hie gat umbe]]}}|| ― || Theodisca Media || Puellas omnes tempore aestivo nubere velle animadvertit.<ref name="carmina-amatoria-155-186" />
|-
| CB 168 || {{Op|[[Annualis mea sospes sit et gaudeat!]]}}|| ― || Latina || Vota laeta amatae nuncupat, quam ut divinam veneratur adiuvante Venere.<ref name="carmina-amatoria-155-186" />
|-
| CB 168a || {{Op|[[Nu grvonet auer div heide]]}}|| [[Neidhart von Reuenthal]]|| Theodisca Media || Dolores hiemales communes atque devotionem erga amatam commemorat.<ref name="carmina-amatoria-155-186" />
|-
| CB 169 || {{Op|[[Habet sidus leti visus]]}}|| ― || Latina || Gaudium obscuratum lamentatur, desiderans amatam quae sine solacio languet.<ref name="carmina-amatoria-155-186" />
|-
| CB 169a || {{Op|[[Roter munt, wie du dich swachest]]}}|| [[Walther von der Vogelweide]]|| Theodisca Media || De crudeli risu mulieris queritur, qui dolores suos irridet.<ref name="carmina-amatoria-155-186" />
|-
| CB 170 || {{Op|[[Quelibet succenditur vivens creatura]]}}|| ― || Latina || Omnia animantia amore ureri affirmat, pulchritudinem virginis eximiam extollens.<ref name="carmina-amatoria-155-186" />
|-
| CB 170a || {{Op|[[Min vrowe Uenus ist so guot]]}}|| ― || Theodisca Media || Venerem laudat, quae fortibus fidelibusque gaudia tribuit.<ref name="carmina-amatoria-155-186" />
|-
| CB 171 || {{Op|[[De pollicito mea mens elata]]}}|| ― || Latina || Mens promissis elata describitur; de amore ferveasque Veneris ignibus agitur.<ref name="carmina-amatoria-155-186" />
|-
| CB 171a || {{Op|[[Vrowe, wesent vro!]]}}|| ― || Theodisca alta media || Adhortatio ad mulieres ut aestatis muneribus, rosis liliisque, laetentur.<ref name="carmina-amatoria-155-186" />
|-
| CB 172 || {{Op|[[Lude, ludat, ludite]]}}|| ― || Latina || Invitatio ad ludum, musicam et amorem liberum; delectationes carnales suadentur.<ref name="carmina-amatoria-155-186" />
|-
| CB 172a || {{Op|[[Ich han eine senede not]]}}|| ― || Theodisca alta media || Querimonia de desiderio hieme gravato; speratur aestas gaudia amatoria latura.<ref name="carmina-amatoria-155-186" />
|-
| CB 173 || {{Op|[[Revirescit et florescit]]}}|| ― || Latina || Cor de novo efflorescit; laudes amatae inter avium cantus et dulces dolores canuntur.<ref name="carmina-amatoria-155-186" />
|-
| CB 173a || {{Op|[[Wol ir libe, div so schone]]}}|| ― || Theodisca alta media || Servitium dominae nobili et pulchrae, honore coronatae, promittitur.<ref name="carmina-amatoria-155-186" />
|-
| CB 174 || {{Op|[[Veni, veni, venias]]}}|| ― || Latina || Impensa flagitatio ad amicam directa, cuius pulchritudo singularis extollitur.<ref name="carmina-amatoria-155-186" />
|-
| CB 174a || {{Op|[[Chume, chume, geselle min]]}}|| ― || Theodisca alta media || Advocatio amatae ut osculo rosee simili medelam afferat.<ref name="carmina-amatoria-155-186" />
|-
| CB 175 || {{Op|[[Pre amoris tedio]]}}|| ― || Latina || Auxilium contra amatoris cruciatus petitur, qui procellae animum minanti comparantur.<ref name="carmina-amatoria-155-186" />
|-
| CB 175a || {{Op|[[Taugen minne div ist guot]]}}|| ― || Theodisca alta media || De pretio amoris secreti et fidelitate fovendi disseritur.<ref name="carmina-amatoria-155-186" />
|-
| CB 176 || {{Op|[[Non est in medico]]}}|| ― || Latina || Sententia non omnem morbum a medico sanari posse; eloquentia mentem sapientem firmat.<ref name="carmina-amatoria-155-186" />
|-
| CB 177 || {{Op|[[Stetit puella rufa]]}}|| ― || Latina || Descriptio puellae tunica rubea indutae; de innocentia et Venere amorem concedente.<ref name="carmina-amatoria-155-186" />
|-
| CB 178 || {{Op|[[Volo virum vivere viriliter]]}}|| ― || Latina || Amor mutuus expetitur et servitus repudiatur; deinde paenitentia et venia privata quaeruntur.<ref name="carmina-amatoria-155-186" />
|-
| CB 178a || {{Op|[[Ich wil den sumer gruzen]]}}|| ― || Theodisca alta media || Salutatio laeta aestatis post hiemis saevitiam; invitatio ad choreas et gaudia.<ref name="carmina-amatoria-155-186" />
|-
| CB 179 || {{Op|[[Tempus est iocundum]]}}|| ― || Latina || Carmen de tempore iocundo iuvenum virginumque; mixtura spei, cupidinis et desperationis amatoriae.<ref name="carmina-amatoria-155-186" />
|-
| CB 179a || {{Op|[[Einen brief ich sande]]}}|| ― || Theodisca alta media || Missio epistulae ad mulierem, cui amator cor suum credit.<ref name="carmina-amatoria-155-186" />
|-
| CB 180 || {{Op|[[O mi dilectissima!]]}}|| ― || Latina || Compellatio amatae fervida; laudes candoris et nobilitatis eius canuntur.<ref name="carmina-amatoria-155-186" />
|-
| CB 180a || {{Op|[[Ich wil truren varen lan]]}}|| ― || Theodisca alta media || Renuntiatio tristitiae; solacium in natura et amore quaeritur.<ref name="carmina-amatoria-155-186" />
|-
| CB 181 || {{Op|[[Quam Natura ceteris]]}}|| ― || Latina || Naturae artificium in amata extollitur; petitio unionis sine metu.<ref name="carmina-amatoria-155-186" />
|-
| CB 181a || {{Op|[[Der winder zeiget sine chraft]]}}|| ― || Theodisca alta media || Descriptio vis hiemalis naturam gaudiumque vastantis.<ref name="carmina-amatoria-155-186" />
|-
| CB 182 || {{Op|[[Sol solo in stellifero]]}}|| ― || Latina || Amata sideribus clarior praedicatur; desiderium coniunctionis et finis expectationis.<ref name="carmina-amatoria-155-186" />
|-
| CB 182a || {{Op|[[Vns chumet ein lichte sumerzit]]}}|| ― || Theodisca alta media || Celebratio aestatis lucidae; adhortatio ad fortitudinem et sapientiam in gaudio quaerendo.<ref name="carmina-amatoria-155-186" />
|-
| CB 183 || {{Op|[[Si puer cum puellula]]}}|| ― || Latina || Imaginatio beatitudinis si puer et puella soli sint, omni taedio remoto.<ref name="carmina-amatoria-155-186" />
|-
| CB 183a || {{Op|[[Ich sich den morgensterne brehen]]}}|| ― || Theodisca alta media || Consilium de amore occulto, amicitia protegendo.<ref name="carmina-amatoria-155-186" />
|-
| CB 184 || {{Op|[[Virgo quedam nobilis]]}}|| ― || Latina || Narratio de virgine nobili et iuvene; de interventu violento et perturbatione.<ref name="carmina-amatoria-155-186" />
|-
| CB 185 || {{Op|[[Ich was ein chint so wolgetan]]}}|| ― || Theodisca alta media || Memoria puellae deceptae et violatae, stilo narrativo et veristico expressa.<ref name="carmina-amatoria-155-186" />
|-
| CB 186 || {{Op|[[Suscipe flos florem]]}}|| ― || Latina || Allegoria florum ut symbolum amoris et pulchritudinis; de finibus artis in essentia reddenda.<ref name="carmina-amatoria-155-186" />
|}
===''Carmina potoria'' (187–226)===
Haec carmina vino, potionis voluptati atque convictui dedicata sunt. Tonus plerumque est hilaris ac festivus, qui tabernas celebrat libertatemque illam quae ex usu vini oriri videtur.<ref name="carmina-potoria-187-200">{{Opus
| titulus = Carmina potoria 187-200
| url = https://www.hs-augsburg.de/~harsch/Chronologia/Lspost13/CarminaBurana/bur_cpo1.html
}}.</ref><ref name="carmina-potoria-201-226">{{Opus
| titulus = Carmina potoria 201-226
| url = https://www.hs-augsburg.de/~harsch/Chronologia/Lspost13/CarminaBurana/bur_cpo2.html
}}.</ref>
* 187–200: Priora carmina vinum ut fontem laetitiae et inspirationis poeticae depingunt, iucunditatem bibendi in bona sodalitate extollentia.<ref name="carmina-potoria-187-200" />
* 201–226: Hic versus magis soluti, nonnunquam ad parodiam inclinati, ebrietatem eiusque effectus ironia et lepore describunt.<ref name="carmina-potoria-201-226" />
<gallery mode="packed">
Codex Buranus, four men drinking (folio 89v).jpg|Pictura lemanica quattuor viros bibentes exhibens (folio 89v)
Codex Buranus-91-giocatori.jpg|Lusores medii aevi e codice manu scripto
Codex Buranus-92-scacchi.jpg|Lusores scaccorum e codice manu scripto
Wurfzabel.jpg|Lusores alearum medii aevi
</gallery>
{| class="wikitable"
! Codex CB !! Titulus !! Auctor !! Lingua !! Descriptio
|-
| CB 187 || {{Op|[[O curas hominum]]}}|| ― || Latina || In hoc carmine corruptio atque opportunismus in curiis principum vituperantur. Textus demonstrat quomodo fides iustitiaque avaritia et adulatione minuantur. Qui nihil praebent, inaniter laborant; qui autem favorem emunt, opes augent. Leges iudiciaque pecunia reguntur, dum adulatione ad honores pervenitur. Simulatores veram naturam celant, quam demum in potestate nacti revelant.<ref name="carmina-potoria-187-200" />
|-
| CB 188 || {{Op|[[Diligitur colitur]]}}|| ― || Latina || Breve carmen quod docet divites diligi et coli, pauperes vero contemni atque opprimi.<ref name="carmina-potoria-187-200" />
|-
| CB 189 || {{Op|[[Aristippe, quamvis sero]]}}|| [[Philippus Cancellarius]]|| Latina || Dialogus inter Aristippum et Diogenem de corruptione curiae Romanae. Aristippus de necessitate mendacii ad favorem impetrandum queritur; Diogenes autem respondet in Ecclesia successum nonnisi per vitiorum participationem obtineri. Uterque de integritate servanda in mundo corrupto dubitat. Carmen rejectione adulationis et invitatione ad vitam modestam concluditur.<ref name="carmina-potoria-187-200" />
|-
| CB 190 || {{Op|[[Sunt detractores]]}}|| ― || Latina || Carmen contra detractores et adulatores scriptum, quos auctor hostibus palam infestis deteriores iudicat. Lingua detractoris veneno draconis comparatur.<ref name="carmina-potoria-187-200" />
|-
| CB 191 || {{Op|[[Estuans intrinsecus]]}}|| [[Archipoeta]]|| Latina || Celeberrima Archipoetae confessio, qua conflictus interior inter sapientiam et passiones exprimitur. Auctor se folio vento rapto comparat, vitia voluptatesque confitens. Veniam a praelato petit ob amorem vini feminarumque. Inest defensio vitae tabernariae, ubi vinum carmina inspirat; denique misericordia et renovatio spiritualis implorantur.<ref name="carmina-potoria-187-200" />
|-
| CB 191a || {{Op|[[Cum sit fama multiplex]]}}|| ― || Latina || Scripturae peritia auctor favorem quaerit, simul auxilium ad egestatis onus levandum efflagitans.<ref name="carmina-potoria-187-200" />
|-
| CB 192 || {{Op|[[Si quis displiceat pravis]]}}|| ― || Latina || Carmen asseverat non esse curandum si quis malis displiceat, cum improbis placere nequeat. Poeta probis placere studet, ab iis exosus qui virtutem aspernari solent.<ref name="carmina-potoria-187-200" />
|-
| CB 193 || {{Op|[[Denudata veritate]]}}|| [[Petrus]]|| Latina || Altercatio inter vinum et aquam, ubi utraque potio suas laudes extollit et alteram vituperat. Vinum queritur de aqua mixta, quam impuram ducit; aqua contra vinum de ebrietate arguit. Vinum se sapientiae fontem nominat, aquam vero periculosam insidiosamque vocat. Mixtio vini et aquae finaliter damnatur.<ref name="carmina-potoria-187-200" />
|-
| CB 194 || {{Op|[[In cratere meo]]}}|| [[Hugo Primas]]|| Latina || Descriptio unionis Thetidis (aquae) et Lyaei (vini) in cratere. Auctor negat his mixtis ullum pretium inesse, memorans etiam in Cena Domini haec non fuisse commixta.<ref name="carmina-potoria-187-200" />
|-
| CB 195 || {{Op|[[Si quis Deciorum]]}}|| ― || Latina || De periculis aleae et fortunae instabilitate agitur. Decius, lusorum deceptor, memoratur. Victi, rebus spoliati, sortem suam deplorant. Voces Theodiscae intermixtae vitam multiculturem tabernae resonant.<ref name="carmina-potoria-187-200" />
|-
| CB 196 || {{Op|[[In taberna quando sumus]]}}|| ― || Latina || Tabernae vita describitur, ubi ludo, potationi et luxuriae datur opera. Series propinationum pro vivis, defunctis et variis ordinibus enumeratur. Carmen de pauperie ob ebrietatem orta admonet et vituperatores bibulorum exsecratur.<ref name="carmina-potoria-187-200" />
|-
| CB 197 || {{Op|[[Dum domus lapidea]]}}|| ― || Latina || Hoc carmen habitum tabernae aleatoriae et vini effectus describit. Domus a sodalibus "dulce hospitium" appellatur. Vinum sensus movet, corpus mentemque reficiens. Denique lusores ebrii in terram collabuntur, Bacchum invocantes.<ref name="carmina-potoria-187-200" />
|-
| CB 198 || {{Op|[[Mella cibus dulcis]]}}|| [[Godefridus Vincestriensis]]|| Latina || Breve carmen quod cibos dulces divitiasque multis hominibus noxias esse asserit. Dum victus simplex valetudinem viresque confirmat, multi salubria alimenta neglegunt.<ref name="carmina-potoria-187-200" />
|-
| CB 199 || {{Op|[[Puri Bacchi meritum]]}}|| ― || Latina || Merita puri Bacchi celebrat, ad potandum et ludendum invitans. Ludus aleae ut pugna inter sodales describitur; mentio fit cuiusdam Simonis qui Alsatiam visitat ut cum collusoribus bibat.<ref name="carmina-potoria-187-200" />
|-
| CB 200 || {{Op|[[Bacche, bene venies]]}}|| ― || Latina || Hymnus in Bacchum, qui gaudium, amorem et audaciam affert. Versis intercalaris vinum extollit quod homines comites, probos ac fortes reddat. Effectus vini in feminas describitur, quae ad amorem et voluptates procliviores fiunt.<ref name="carmina-potoria-187-200" />
|-
| CB 201 || {{Op|[[Tu das, Bacche, loqui]]}}|| ― || Latina || Bacchus hic ut auctor eloquentiae et solamen animorum praedicatur, qui pauperes ditat et tristitiam in gaudium vertit. Carmen ad bibendum incitat ut mors neglegatur. Narratur etiam Bacchus e vinculis elapsus.<ref name="carmina-potoria-201-226" />
|-
| CB 202 || {{Op|[[O potores exquisiti]]}}|| ― || Latina || Potatores periti invitantur ut sine intermissione bibant. Ebrietas laudatur, dum illi qui a potu abhorrent excluduntur. Vinum aqua mixtum vituperatur, cum puritas temeti et deliciae Bacchicae efferantur.<ref name="carmina-potoria-201-226" />
|-
| CB 203 || {{Op|[[Hiemali tempore]]}}|| ― || Latina || Scena hiemalis describitur: homines in aestuario congregati ludunt et vestimenta pro potu pignerant. Mentio fit poenae cuidam impositae qui regem martyrem nominaverat.<ref name="carmina-potoria-201-226" />
|-
| CB 203a || {{Op|[[Vns seit uon Lutringen Helfrich]]}}|| ― || Theodisca || Congressus inter Helfrich de Lutringen et alios (Erekke, Dieterich) in silva narratur, certamina periculaque memorans.<ref name="carmina-potoria-201-226" />
|-
| CB 204 || {{Op|[[Urbs salve regia]]}}|| ― || Latina || Treverim ut urbem regiam et gaudii fontem celebrat, eam cum Baccho et vino praestanti coniungens. Ars dialectica et Germanorum in potando peritia laudantur.<ref name="carmina-potoria-201-226" />
|-
| CB 205 || {{Op|[[Hospes laudatur]]}}|| ― || Latina || Hospitalitas liberalis extollitur, ad aleam et potum hortans. Ludus cum amore et iuventute a Baccho excitata copulatur. Refrain "Deu sal" ad compotationem invitat.<ref name="carmina-potoria-201-226" />
|-
| CB 206 || {{Op|[[Hircus quando bibit]]}}|| ― || Latina || Affirmatur hominem nimio vino captum inepte loqui. Auctor differentiam inter propriam inspirationem in ebrietate et insobrietate describit.<ref name="carmina-potoria-201-226" />
|-
| CB 207 || {{Op|[[Tessera blandita fueras michi]]}}|| ― || Latina || Querela de ludo tessararum, qui causa est damni et ruinae. Tesserae ut fons mendaciorum, rixarum et paupertatis describuntur, quamvis spem lucri praebeant.<ref name="carmina-potoria-201-226" />
|-
| CB 208 || {{Op|[[Littera bis bina]]}}|| ― || Latina || Aenigma de littera "L".<ref name="carmina-potoria-201-226" />
|-
| CB 209 || {{Op|[[Roch, pedites, regina]]}}|| ― || Latina || Certamen scaccorum describitur, ubi nomina calculorum et pugnae simulatio referuntur.<ref name="carmina-potoria-201-226" />
|-
| CB 210 || {{Op|[[Qui cupit egregium scachorum]]}}|| ― || Latina || Rationem ludendi exponit, situs primordiales motusque singulos explicans. Pedites progrediuntur, rochi libere moventur, equites transiliunt, episcopi fallunt, rex a regina protegitur.<ref name="carmina-potoria-201-226" />
|-
| CB 211 || {{Op|[[Alte clamat Epicurus]]}}|| ― || Latina || Placita Epicuri de saturitate celebrat: venter ut deus, culina ut templum habentur. Escas, vina quietemque extollit, ubi vinum contra medum dimicat.<ref name="carmina-potoria-201-226" />
|-
| CB 211a || {{Op|[[Nu lebe ich mir alrest werde]]}}|| [[Walther von der Vogelweide]]|| Theodisca || Fragmentum carminis Waltheri de Vogelweide (*Palästinalied*), quo gaudium de Terra Sancta visa exprimitur.<ref name="carmina-potoria-201-226" />
|-
| CB 212 || {{Op|[[Non iubeo quemquam]]}}|| ― || Latina || Ad fruendas voluptates modeste hortatur: cibi moderatio ad vitam servandam et corporis curam sine mentis onere suadetur.<ref name="carmina-potoria-201-226" />
|-
| CB 213 || {{Op|[[Sperne lucrum]]}}|| ― || Latina || Praecepta de aleae ludo: lucrum spernendum, peritioribus cedendum, ira in clade vitanda, animo sereno ludendum.<ref name="carmina-potoria-201-226" />
|-
| CB 214 || {{Op|[[Si preceptorum superest]]}}|| [[Marbod Redonensis]]|| Latina || Norma vitae aequilibratae: mane surgere, lectioni vacare, modice cibi potusque sumere, meditari atque scribere.<ref name="carmina-potoria-201-226" />
|-
| CB 215 || {{Op|[[Lugeamus omnes in Decio]]}}|| ― || Latina || "Officium Lusorum" ubi flagitia Decii (dei aleatorum) deplorantur. Liturgia parodice imitatur per introitum, epistulam, graduale, alleluia, sequentiam et evangelium.<ref name="carmina-potoria-201-226" />
|-
| CB 215a || {{Op|[[Omnipotens sempiterne Deus]]}}|| ― || Latina || Votum satiricum ad fruendos labores rusticorum clericorumque, eorum feminas possidendas et de eorum morte laetandum.<ref name="carmina-potoria-201-226" />
|-
| CB 216 || {{Op|[[Tempus hoc letitie]]}}|| ― || Latina || Invitatio ad laetitiam et ludum, praesertim pro scholaribus. Stilus et tabulae ut instrumenta festivitatis et carminum Ovidianorum memorantur.<ref name="carmina-potoria-201-226" />
|-
| CB 217 || {{Op|[[Iocundemur socii]]}}|| ― || Latina || Adhortatio ad socios de virtute et honestate colenda. Refrain largitatem laudat, invidos et hypocritas exsecratur.<ref name="carmina-potoria-201-226" />
|-
| CB 218 || {{Op|[[Audientes audiant]]}}|| ― || Latina || De malitia mundi querela: clerici liberales hortantur ut vagis et egenis succurrant. Clerici probi frumento, improbi paleis comparantur.<ref name="carmina-potoria-201-226" />
|-
| CB 219 || {{Op|[[Cum «In orbem universum»]]}}|| ― || Latina || Omnes ad "sectam" sequendam invitantur: nobiles, pauperes, monachi, clerici cum amasiis, magistri cum discipulis. Officia matutina vetantur, tabernae potusque gallinarumque esus coluntur.<ref name="carmina-potoria-201-226" />
|-
| CB 220 || {{Op|[[Sepe de miseria mee paupertatis]]}}|| [[Archipoeta]]|| Latina || Archipoetae planctus de inopia sua, quod laici poetas non fovent. Laborem rusticum, mendicitatem furtumque respuit.<ref name="carmina-potoria-201-226" />
|-
| CB 220a || {{Op|[[Nullus ita parcus est]]}}|| ― || Latina || Quomodo homines parci vestes novas per festa emant sed per annos servent. De clericis qui habitus suos varie immutant et resuunt.<ref name="carmina-potoria-201-226" />
|-
| CB 221 || {{Op|[[Cum animadverterem, dicit Cato]]}}|| ― || Latina || Laus hospitis liberalis et invitatio ad potandum; ebrii ad secedendum monentur. Lusores nudi facti apostolis comparantur.<ref name="carmina-potoria-201-226" />
|-
| CB 222 || {{Op|[[Ego sum Abbas Cucaniensis]]}}|| ― || Latina || Abbas Cucaniensis se inter potatores et in secta Decii esse profitetur. Qui eum mane in taberna quaerunt, vespere nudi et infortunati exibunt.<ref name="carmina-potoria-201-226" />
|-
| CB 223 || {{Op|[[Res dare pro rebus]]}}|| ― || Latina || Sententia de consuetudine res pro rebus et verba pro verbis permutandi.<ref name="carmina-potoria-201-226" />
|-
| CB 224 || {{Op|[[Artifex, qui condidit]]}}|| ― || Latina || Artifex praelatos nobilesque salutat, paupertatem suam deplorans egestatisque solacium petens.<ref name="carmina-potoria-201-226" />
|-
| CB 225 || {{Op|[[Sacerdotes et levite]]}}|| ― || Latina || Adloquium ad sacerdotes ut viros doctos tantum recipiant. Misericordia et eleemosyna pro egenis postulantur.<ref name="carmina-potoria-201-226" />
|-
| CB 226 || {{Op|[[Mundus est in varium]]}}|| ― || Latina || De mundi statu mutabili et corrupto querela, ubi ordo confunditur et amicitia quaestuosa fit. Largitas erga meretrices vel effeminatos castigatur.<ref name="carmina-potoria-201-226" />
|}
===''Ludi'' (227–228)===
Haec sectio duas complectitur compositiones quae ad genus scaenicum pertinent. Sunt textus vel dramatici vel ludicri, qui vividam medii aevi culturam testantur, praesertim quod ad spectacula et usum personatum attinet.<ref name="ludi-227">{{Opus
| titulus = Ludi 227
| url = https://www.hs-augsburg.de/~harsch/Chronologia/Lspost13/CarminaBurana/bur_clud.html
}}.</ref><ref name="ludi-228">{{Opus
| titulus = Ludi 228
| url = https://www.hs-augsburg.de/~harsch/Chronologia/Lspost13/CarminaBurana/bur_clud.html#228
}}.</ref>
* 227: Prior compositio cum actione sacra sive saeculari nectitur, fortasse in argumento biblico aut mythologico posita.<ref name="ludi-227" />
* 228: Altera compositio ad exodium (quod dicitur farce) vel breve drama referri potest, secundum instituta scaenica illius aetatis.<ref name="ludi-228" />
{| class="wikitable"
|+
!Codex
!Titulus
!Auctor
!Lingua
!Descriptio
|-
|CB 227
| {{Op|[[Primo ponatur sedes Augustino]]}}
| ―
|Latina
|Hic ludus scaenicus liturgicus Nativitatem Iesu Christi depingit. Initio Sanctus Augustinus in cathedra sedet, prophetis Isaiam Danielemque inter se habens, quibus Archisynagogus cum Iudaeis opponitur. Varii characteres vaticinia de partu virginis proferunt:
* Isaias virginem concepturam filiumque parituram praedicat, qui mundum a peccatis mundabit.
* Daniel ruinam Iudaeae et ortum regis e virgine vaticinatur.
* Sibylla nutu manuque salutiferi pueri adventum nuntiat.
* Aaron virgam florentem gerit, symbolum castitatis Mariae ac partus mirabilis.
* Balaam, asino vectus, de stella ex Iacob oritura prophetat.
Archisynagogo haec dubitante, Augustinus Iudaeos monet ut mentes aperiant, exponens quomodo Christus Deum cum hominibus coniungat. Sequuntur scaenae Annuntiationis, Visitationis Mariae ad Elisabeth, ac denique Nativitatis stella indicatae. Magi, sidere ducti, puerum quaerunt et ab Herode interrogantur. Ille, throni metu percussus, caedem innocentium imperat, dum angelus Ioseph monet ut in Aegyptum cum familia confugiat.<ref name="ludi-227" />
|-
|CB 228
| {{Op|[[Rex Egypti cum comitatu suo]]}}
| ―
|Latina
|Carmen allegoricum in sectiones divisum. Exordium amoenitatem vernam, amorem atque naturae renascentiam celebrat, necnon philosophiam laudat (praecipue Pythagoram, Socratem, Platonem et Aristotelem). Sequitur reprehensio moralis de mundi voluptatibus fugacibus, quae "fluminibus Babylonis" comparantur, et de cultu idolorum. Adventu Mariae Iosephique in Aegyptum, simulacra pagana corruunt, quod victoriam Christianismi significat. Rex Aegypti, consultis sapientibus et eversione idolorum visa, ad fidem Christianam convertitur. Textus etiam Regem Babylonis et Antichristum memorat, hypocrisim damnans. Concluditur vaticinio de Hierosolymae excidio et Herodis morte.<ref name="ludi-228" />
|}
===''Supplementum'' (1–26a)===
Haec mantissa eas comprehendit compositiones quae, variis de causis, in superioribus classibus locum non invenerunt. Inveniuntur hic textus generis diversi, inter quos carmina philosophica aut fragmenta operum longiorum numerantur.<ref name="supplementum-1-15">{{Opus
| titulus = Supplementum 1-15
| url = https://www.hs-augsburg.de/~harsch/Chronologia/Lspost13/CarminaBurana/bur_csu1.html
}}.</ref><ref name="supplementum-16-26a">{{Opus
| titulus = Supplementum 16-26a
| url = https://www.hs-augsburg.de/~harsch/Chronologia/Lspost13/CarminaBurana/bur_csu2.html
}}.</ref>
* 1–15: Hi textus cum carminibus moralibus ac satiricis cohaerere videntur, cum societatem humanamque naturam simili modo considerent.<ref name="supplementum-1-15" />
* 16–26a: Extremae his in paginis scriptiones res amatorias aut convivales attingunt, quae propter formam vel argumentum potius in hoc appendice quam in praecipuis sectionibus digestae sunt.<ref name="supplementum-16-26a" />
{| class="wikitable"
! Signum !! Titulus !! Auctor !! Lingua !! Descriptio
|-
| CB Suppl. I || {{Op|[[Sancte ERASME]]}}|| ― || Latina || Deprecatio ad Sanctum Erasmum directa, ut pro fidelium animis orationes accipiat victumque secundum divinam voluntatem praestet. Christiani se eius tutelae committunt, Christi praesidium contra hostes visibiles et invisibiles implorantes.<ref name="supplementum-1-15" />
|-
| CB Suppl. II || {{Op|[[Ich lob die liben frowen min]]}}|| ― || Lingua Theodisca Alta Media || Hymnus amatorius mulieri prae ceteris dilectae dicatus. Poeta suum obsequium ac voluntatem fideliter serviendi profitetur. Pulchritudo amatae speculo adamantique virtutis comparatur, dum scriptor se omni vinculo ei devinctum esse declarat.<ref name="supplementum-1-15" />
|-
| CB Suppl. III || {{Op|[[Iam dudum estivalia]]}}|| [[Marner]]|| Latina || Meditatio de transitu ab aestate ad hiemem. Natura marcescente, aves silent et amoris fervor defervescit. Adventus verni temporis invocatur ut mentes afflictae recreentur.<ref name="supplementum-1-15" />
|-
| CB Suppl. IV || {{Op|[[Flete, fideles anime]]}}|| ― || Latina || Planctus funebris de Passione Domini. Animae fideles sororesque ad flendas Mariae Virginis plagas convocantur. Carmen de dolore matris sub cruce narrat, quaerens cur Filius Dei talia tormenta pati debeat.<ref name="supplementum-1-15" />
|-
| CB Suppl. V || {{Op|[[Furibundi cum aceto mixto felle]]}}|| ― || Latina || Invocatio ad Christum, qui vulnera ex peccato originali orta sanguine suo sanavit. Textus pacem petit atque animarum purgationem, ut amore divino dignae efficiantur.<ref name="supplementum-1-15" />
|-
| CB Suppl. VI || {{Op|[[Pange vox adonis]]}}|| [[Marner]]|| Latina || Hymnus ad praelatum Soliensem directus, cuius virtutes, sapientiam et nobilitatem animi extollit.<ref name="supplementum-1-15" />
|-
| CB Suppl. VII || {{Op|[[In anegenge was ein wort]]}}|| ― || Lingua Theodisca Alta Media || Interpretatio in linguam Theodiscam altam mediam initii Evangelii secundum Ioannem (Io 1, 1–14).<ref name="supplementum-1-15" />
|-
| CB Suppl. VIII || {{Op|[[O comes amoris dolor (CB Supp. VIII)|O comes amoris dolor]]}}|| ― || Latina || Querimonia amatoria propter mulierem inattingibilem. Poeta ob distantiam contemptumque patitur, attamen eam idealem fingere pergit, domicilium eius paradiso comparans.<ref name="supplementum-1-15" />
|-
| CB Suppl. IX || {{Op|[[Mundus finem properans]]}}|| [[Marner]]|| Latina || Meditatio de mundi Ecclesiaeque occasu. Vitia ordinum religiosorum ac novorum praedicatorum avaritia reprehenduntur, dum antiqua monastica instituta deflentur et iudicium divinum invocatur.<ref name="supplementum-1-15" />
|-
| CB Suppl. X || {{Op|[[Deus largus in naturis]]}}|| [[Marner]]|| Latina || Damnatio avaritiae et rerum temporalium cupiditatis. Textus liberalitatem laudat, monens avaritiam speciem idololatriae esse, quae aditum ad regnum caelorum intercludat.<ref name="supplementum-1-15" />
|-
| CB Suppl. XI || {{Op|[[Ave Nobilis]]}}|| ― || Latina || Invocatio ad Mariam, quae nobilis, venerabilis, amica et fida dux appellatur. Intercessio eius petitur ad mentes illuminandas, mores corrigendos et fideles a periculis saecularibus protegendos.<ref name="supplementum-1-15" />
|-
| CB Suppl. XII || {{Op|[[Christi sponsa Katharina]]}}|| ― || Latina || Hymnus de Sancta Catharina, virgine et martyre, cuius pulchritudo, sapientia et miracula per eam patrata celebrantur.<ref name="supplementum-1-15" />
|-
| CB Suppl. XIII || {{Op|[[Ludus breviter de passione primo inchoatur ita]]}}|| ― || Latina || Brevis ludus liturgicus de Passione Domini. Textus dialogos inter Iesum, discipulos, Iudam, sacerdotes et Pilatum continet, usque ad crucifixionem mortemque Christi.<ref name="supplementum-1-15" />
|-
| CB Suppl. XIV || {{Op|[[Planctus ante nescia]]}}|| [[Gotfridus de Sancto Victore]]|| Latina || Lamentatio Mariae de morte filii sui. Virgo dolorem suum de crucifixione exprimit, carnificum crudelitatem detestans et mortem sibi ipsi exoptans.<ref name="supplementum-1-15" />
|-
| CB Suppl. XV || {{Op|[[Cantatis matutinis in die pasche]]}}|| ― || Latina || Dramatizatio liturgica de Resurrectione Christi. Dialogi cantusque inter Pilatum, sacerdotes, mulieres sanctas, angelos, milites et Iesum exhibentur, ad annuntiationem Resurrectionis triumphumque Christi de morte et inferis pervenientes.<ref name="supplementum-1-15" />
|-
| CB Suppl. XVI || {{Op|[[Primitus producatur Pilatus]]}}|| ― || Latina || Scenae de Passione Christi, complectentes colloquia inter Pilatum et Iesum, necnon inter Christum et personas sicut caecum et Zacchaeum. Ingressus Iesu in Hierosolymam et puerorum cantus pariter describuntur.<ref name="supplementum-16-26a" />
|-
| CB Suppl. XVII || {{Op|[[Diu mukke muoz sich sere muen]]}}|| [[Freidank]]|| {{Verba latinizanda|Middle High German}} || {{Verba latinizanda|Contains proverbs and observations on human nature and the animal world, reflecting popular wisdom and social critique.}}<ref name="supplementum-16-26a">{{Opus
| titulus = Supplementum 16-26a
| url = https://www.hs-augsburg.de/~harsch/Chronologia/Lspost13/CarminaBurana/bur_csu2.html
}}.</ref>
|-
| CB Suppl. XVIII || {{Op|[[Magnificat]]}}|| ― || Latina || {{Verba latinizanda|Includes invocations and prayers to the Virgin Mary, praising her purity and role as Mother of God.}}<ref name="supplementum-16-26a" />
|-
| CB Suppl. XIX || {{Op|[[Katerine collaudemus]]}}|| ― || Latina || {{Verba latinizanda|A hymn to Saint Catherine, praising her virtues and courage before Judge Maxentius.}}<ref name="supplementum-16-26a" />
|-
| CB Suppl. XX || {{Op|[[Pange Lingua]]}}|| ― || Latina || {{Verba latinizanda|A hymn celebrating the martyrdom of a virgin.}}<ref name="supplementum-16-26a" />
|-
| CB Suppl. XXI || {{Op|[[Presens Dies]]}}|| ― || Latina || {{Verba latinizanda|Describes the martyrdom of Saint Catherine, including her dispute with philosophers and the miracle of oil flowing from her tomb.}}<ref name="supplementum-16-26a" />
|-
| CB Suppl. XXII || {{Op|[[Hac in die mentes pie]]}}|| ― || Latina || {{Verba latinizanda|Narrates the story of Saint Catherine, her faith, her dispute with Maxentius, and her martyrdom.}}<ref name="supplementum-16-26a" />
|-
| CB Suppl. XXIII || {{Op|[[Cantus Ioseph ab Arimathia]]}}|| ― || Latina || {{Verba latinizanda|A song of Joseph of Arimathea asking Pilate for permission to bury Jesus.}}<ref name="supplementum-16-26a" />
|-
| CB Suppl. XXIV || {{Op|[[Cum iubilo iubilemus virgini Marie]]}}|| ― || Latina || {{Verba latinizanda|Prayers and invocations to Mary.}}<ref name="supplementum-16-26a" />
|-
| CB Suppl. XXV || {{Op|[[Tempore completorii traditus est Dominus]]}}|| ― || Latina || {{Verba latinizanda|Reflections on the time of Christ’s Passion.}}<ref name="supplementum-16-26a" />
|-
| CB Suppl. XXVI || {{Op|[[Incipit exemplum apparitionis Domini]]}}|| ― || Latina || {{Verba latinizanda|Describes the appearance of Jesus to the disciples on the road to Emmaus and to Thomas.}}<ref name="supplementum-16-26a" />
|-
| CB Suppl. XXVIa || {{Op|[[Hoc finito producatur mater Domini]]}}|| ― || Latina || {{Verba latinizanda|Describes the appearance of Jesus to the disciples on the road to Emmaus and to Thomas.}}<ref name="supplementum-16-26a" />
|}
== Notae ==
{{reflist}}
== Bibliographia ==
* {{Ecce citatio
| id = Schmeller, 1847
| c = {{Opus
| cognomen = Schmeller
| nomen = Iohannes Andreas
| titulus = Carmina Burana: Lateinische und deutsche Lieder und Gedichte einer Handschrift des XIII. Jahrhunderts aus Benedictbeuern
| annus = 1847
| lingua = de
}}
}}
* {{Ecce citatio
| id = Rossi, 2006
| c = {{Opus
| cognomen = Rossi
| nomen = Petrus Victorius
| titulus = Carmina Burana. Testo latino a fronte
| annus = 2006
| editio = 8
| annus primae editionis = 1989
| lingua = it
| locus = Mediolani
| domus editoria = Tascabili Bompiani
| isbn = 88-452-5307-4
}}
}}
{{Carmina Burana}}
[[Categoria:Index Carminum Buranorum]]
87pe1keke43igsopqach51huyptuu4f
Formula:Carmina Burana
10
323900
4001885
3994245
2026-11-10T18:26:24Z
Grufo
64423
Nomen paginae mutatum est
4001885
wikitext
text/x-wiki
{{Capsa navigationis
| formula = Carmina Burana
| nomen = Carmina Burana
| titulus = [[Carmina Burana]]
| imago =
| status = autocollapse
| grex1 = Carmina<br>([[Index Carminum Buranorum|Index]])
| index1 =
'''Carmina moralia et satirica (1–55)''': ''[[Manus ferens munera|CB 1]]'' · ''[[Responde, qui tanta cupis|CB 2]]'' · ''[[Ecce torpet probitas|CB 3]]'' · ''[[Amaris stupens casibus|CB 4]]'' · ''[[Flete flenda|CB 5]]'' · ''[[Florebat olim studium|CB 6]]'' · ''[[Postquam nobilitas|CB 7]]'' · ''[[Licet eger cum egrotis|CB 8]]'' · ''[[Iudas gehennam meruit|CB 9]]'' · ''[[Ecce sonat in aperto|CB 10]]'' · ''[[In terra summus|CB 11]]'' · ''[[Procurans odium|CB 12]]'' · ''[[Invidus invidia|CB 13]]'' · ''[[O varium Fortune|CB 14]]'' · ''[[Celum, non animum|CB 15]]'' · ''[[Fortune plango vulnera|CB 16]]'' · ''[[O Fortuna|CB 17]]'' · ''[[O Fortuna levis|CB 18]]'' · ''[[Regnabo; regno; regnavi; sum sine regno|CB 18a]]'' · ''[[Fas et nefas ambulant|CB 19]]'' · ''[[Est modus in verbis|CB 20]]'' · ''[[Veritas veritatum|CB 21]]'' · ''[[Homo, quo vigeas vide!|CB 22]]'' · ''[[Vide, qui nosti litteras|CB 23]]'' · ''[[Iste mundus furibundus|CB 24]]'' · ''[[Vivere sub meta|CB 25]]'' · ''[[Ad cor tuum revertere|CB 26]]'' · ''[[Bonum est confidere|CB 27]]'' · ''[[Laudat rite deum|CB 28]]'' · ''[[In lacu miserie|CB 29]]'' · ''[[Dum iuventus floruit|CB 30]]'' · ''[[Vite Perdite|CB 31]]'' · ''[[Cur homo torquetur|CB 32]]'' · ''[[Non te lusisse pudeat|CB 33]]'' · ''[[Deduc, Sion, uberrimas|CB 34]]'' · ''[[Magnus, maior, maximus|CB 35]]'' · ''[[Nulli beneficium|CB 36]]'' · ''[[In Gedeonis area|CB 37]]'' · ''[[Doctrinae verba paucis|CB 38]]'' · ''[[In huius mundi patria|CB 39]]'' · ''[[In huius mundi domo|CB 39a]]'' · ''[[Cum vadis ad altare|CB 39b]]'' · ''[[Quicquid habes meriti|CB 40]]'' · ''[[Propter Sion non tacebo|CB 41]]'' · ''[[Utar contra vitia|CB 42]]'' · ''[[Roma, tue mentis oblita sanitate|CB 43]]'' · ''[[In illo tempore|CB 44]]'' · ''[[Roma tenens morem|CB 45]]'' · ''[[Fides cum Ydolatria|CB 46]]'' · ''[[Crucifigat omnes|CB 47]]'' · ''[[Curritur ad vocem|CB 47a]]'' · ''[[Quod spiritu David precinuit|CB 48]]'' · ''[[Horstu, uriunt, den wahter an der cinne|CB 48a]]'' · ''[[Tonat evangelica clara vox in mundo|CB 49]]'' · ''[[Heu, voce flebili cogor enarrare|CB 50]]'' · ''[[Debacchatur mundus pomo|CB 51]]'' · ''[[Imperator rex Grecorum|CB 51a]]'' · ''[[Nomen a solemnibus|CB 52]]'' · ''[[Anno Christi incarnationis|CB 53]]'' · ''[[Passeres illos, qui transmigrant supra montes|CB 53a]]'' · ''[[Omne genus demoniorum|CB 54]]'' · ''[[Amara tanta tyri|CB 55]]''
'''Carmina amatoria (56–186)''': ''[[Ianus annum circinat|CB 56]]'' · ''[[Bruma, veris emula|CB 57]]'' · ''[[Iam ver oritur|CB 58]]'' · ''[[Ecce, chorus virginum|CB 59]]'' · ''[[Captus amore gravi|CB 60]]'' · ''[[Cupido mentem gyrat|CB 60a]]'' · ''[[Siquem Pieridum ditavit contio|CB 61]]'' · ''[[Dum Diane vitrea|CB 62]]'' · ''[[Olim sudor Herculis|CB 63]]'' · ''[[Prima Cleonei tolerata|CB 64]]'' · ''[[Quocumque more motu|CB 65]]'' · ''[[Acteon, Lampos, Erythreus et Philogeus|CB 66]]'' · ''[[A globo veteri|CB 67]]'' · ''[[Saturni sidus lividum|CB 68]]'' · ''[[Estas in exilium|CB 69]]'' · ''[[Estatis florigero tempore|CB 70]]'' · ''[[Axe Phebus aureo|CB 71]]'' · ''[[Grates ago Veneri|CB 72]]'' · ''[[Clauso Cronos|CB 73]]'' · ''[[Letabundus rediit|CB 74]]'' · ''[[Omittamus studia|CB 75]]'' · ''[[Dum caupona verterem|CB 76]]'' · ''[[Si linguis angelicis|CB 77]]'' · ''[[Anni novi rediit novitas|CB 78]]'' · ''[[Estivali sub fervore|CB 79]]'' · ''[[Estivali gaudio|CB 80]]'' · ''[[Solis iubar nituit|CB 81]]'' · ''[[Frigus hinc est horridum|CB 82]]'' · ''[[Sevit aure spiritus|CB 83]]'' · ''[[Dum prius inculta|CB 84]]'' · ''[[Veris dulcis in tempore (CB 85)|CB 85]]'' · ''[[Non contrecto quam affecto|CB 86]]'' · ''[[Amor tenet omnia|CB 87]]'' · ''[[Amor habet superos|CB 88]]'' · ''[[Iove cum Mercurio|CB 88a]]'' · ''[[Nos duo boni|CB 89]]'' · ''[[Exiit diluculo|CB 90]]'' · ''[[Sacerdotes, mementote|CB 91]]'' · ''[[Anni parte florida|CB 92]]'' · ''[[Hortum habet insula|CB 93]]'' · ''[[Cum Fortuna voluit|CB 93a]]'' · ''[[Congaudentes ludite|CB 94]]'' · ''[[Cur suspectum me tenet domina|CB 95]]'' · ''[[Iuvenes amorifer|CB 96]]'' · ''[[O Antioche, cur decipis me|CB 97]]'' · ''[[Troie post excidium|CB 98]]'' · ''[[Superbi Paridis leve iudicium|CB 99]]'' · ''[[Armat amor Paridem|CB 99a]]'' · ''[[Prebuit Eneas|CB 99b]]'' · ''[[Oh decus, o Lybie regnum|CB 100]]'' · ''[[Pergama frele volo|CB 101]]'' · ''[[Fervet amore Paris|CB 102]]'' · ''[[Eia dolor!|CB 103]]'' · ''[[Egre fero quod egroto|CB 104]]'' · ''[[Non honor est|CB 104a]]'' · ''[[Dum curata vegetarem|CB 105]]'' · ''[[Veneris vincula|CB 106]]'' · ''[[Dira vi amoris teror|CB 107]]'' · ''[[Vacillantis trutine|CB 108]]'' · ''[[Multiformi succendente|CB 109]]'' · ''[[Quis furor est in amore!|CB 110]]'' · ''[[O comes amoris dolor|CB 111]]'' · ''[[Dudum voveram|CB 112]]'' · ''[[Div mich singen tuot|CB 112a]]'' · ''[[Transit nix et glacies|CB 113]]'' · ''[[Vvaz ist fur daz senen guot|CB 113a]]'' · ''[[Tempus accedit floridum|CB 114]]'' · ''[[Der al der werlt ein meister si|CB 114a]]'' · ''[[Nobilis, mei miserere precor!|CB 115]]'' · ''[[Edile vrowe min|CB 115a]]'' · ''[[Sic mea fata canendo solor|CB 116]]'' · ''[[Lingua mendax et dolosa|CB 117]]'' · ''[[Doleo quod nimium|CB 118]]'' · ''[[Dulce solum natalis patrie|CB 119]]'' · ''[[Semper ad omne|CB 119a]]'' · ''[[Rumor letalis|CB 120]]'' · ''[[Vincit Amor quemque|CB 120a]]'' · ''[[Tange sodes citharam|CB 121]]'' · ''[[Non est crimen amor|CB 121a]]'' · ''[[Expirante primitivo|CB 122]]'' · ''[[Vite presentis|CB 122a]]'' · ''[[Versa est in luctum cithara Waltheri|CB 123]]'' · ''[[Ludit in humanis|CB 123a]]'' · ''[[Dum Philippus moritur|CB 124]]'' · ''[[Ante Dei vultum|CB 125]]'' · ''[[Huc usque me miseram!|CB 126]]'' · ''[[Deus pater adiuva|CB 127]]'' · ''[[Remigabat naufragus|CB 128]]'' · ''[[Exul ego clericus|CB 129]]'' · ''[[Olim lacus colueram|CB 130]]'' · ''[[Dic, Christi veritas|CB 131]]'' · ''[[Bulla fulminante|CB 131a]]'' · ''[[Iam vernali tempore|CB 132]]'' · ''[[Hic volucres celi referam sermone fideli|CB 133]]'' · ''[[Nomina paucarum sunt hic socianda ferarum|CB 134]]'' · ''[[Cedit hiems tua durities|CB 135]]'' · ''[[Der starche winder hat uns uerlan|CB 135a]]'' · ''[[Omnia sol temperat|CB 136]]'' · ''[[Solde ih noch den tach geleben|CB 136a]]'' · ''[[Ver redit optatum|CB 137]]'' · ''[[Springerwir den reigen|CB 137a]]'' · ''[[Veri leta facies|CB 138]]'' · ''[[In liehter varwe|CB 138a]]'' · ''[[Tempus transit horridum|CB 139]]'' · ''[[Zergangen ist der winder chalt|CB 139a]]'' · ''[[Terra iam pandit gremium|CB 140]]'' · ''[[Nu suln wir alle froude han|CB 140a]]'' · ''[[Florent omnes arbores|CB 141]]'' · ''[[Div heide gruonet vnde der walt|CB 141a]]'' · ''[[Tempus adest floridum (Carmina Burana)|CB 142]]'' · ''[[Ih solde eines morgenes gan|CB 142a]]'' · ''[[Ecce gratum|CB 143]]'' · ''[[Ze niwen vrouden stat min muot|CB 143a]]'' · ''[[Iam iam virent prata|CB 144]]'' · ''[[Ich han gesehen|CB 144a]]'' · ''[[Musa venit carmine|CB 145]]'' · ''[[Uvere div werlt alle min|CB 145a]]'' · ''[[Tellus flore vario vestitur|CB 146]]'' · ''[[Nahtegal, sing einen don mit sinne|CB 146a]]'' · ''[[Si de more cum honore|CB 147]]'' · ''[[Sage, daz ih dirs iemmer lone|CB 147a]]'' · ''[[Floret tellus floribus|CB 148]]'' · ''[[Nu sin stolz vnde hovisch|CB 148a]]'' · ''[[Floret silva nobilis|CB 149]]'' · ''[[Redivivo vernat flore|CB 150]]'' · ''[[Ich pin cheiser ane chrone|CB 150a]]'' · ''[[Virent prata hiemata|CB 151]]'' · ''[[So wol dir, meine, wie du scheidest|CB 151a]]'' · ''[[Estas non apparuit|CB 152]]'' · ''[[Ich gesach den sumer nie|CB 152a]]'' · ''[[Tempus transit gelidum|CB 153]]'' · ''[[Vrowe, ih pin dir undertan|CB 153a]]'' · ''[[Est Amor alatus|CB 154]]'' · ''[[Quam pulchra nitet facie|CB 155]]'' · ''[[Si ist schouner den urowe Dido was|CB 155a]]'' · ''[[Salve ver optatum|CB 156]]'' · ''[[Lucis orto sidere|CB 157]]'' · ''[[Vere dulci mediante|CB 158]]'' · ''[[Veris dulcis in tempore (CB 159)|CB 159]]'' · ''[[Dum estas inchoatur|CB 160]]'' · ''[[Ab estatis foribus|CB 161]]'' · ''[[Diu werlt frovt sih uber als|CB 161a]]'' · ''[[O consocii, quid vobis videtur?|CB 162]]'' · ''[[Svoziv vrowe min|CB 162a]]'' · ''[[Longa spes et dubia|CB 163]]'' · ''[[Eine wunnechliche stat|CB 163a]]'' · ''[[Ob amoris pressuram|CB 164]]'' · ''[[Ih wolde gerne singen|CB 164a]]'' · ''[[Amor telum est insignis Veneris|CB 165]]'' · ''[[Mir ist ein wip sere|CB 165a]]'' · ''[[Iam dudum Amoris militem|CB 166]]'' · ''[[Solde auer ich mit sorgen iemmer leben|CB 166a]]'' · ''[[Laboris remedium|CB 167]]'' · ''[[Swaz hie gat umbe|CB 167a]]'' · ''[[Annualis mea sospes sit et gaudeat!|CB 168]]'' · ''[[Nu grvonet auer div heide|CB 168a]]'' · ''[[Habet sidus leti visus|CB 169]]'' · ''[[Roter munt, wie du dich swachest|CB 169a]]'' · ''[[Quelibet succenditur vivens creatura|CB 170]]'' · ''[[Min vrowe Uenus ist so guot|CB 170a]]'' · ''[[De pollicito mea mens elata|CB 171]]'' · ''[[Vrowe, wesent vro!|CB 171a]]'' · ''[[Lude, ludat, ludite|CB 172]]'' · ''[[Ich han eine senede not|CB 172a]]'' · ''[[Revirescit et florescit|CB 173]]'' · ''[[Wol ir libe, div so schone|CB 173a]]'' · ''[[Veni, veni, venias|CB 174]]'' · ''[[Chume, chume, geselle min|CB 174a]]'' · ''[[Pre amoris tedio|CB 175]]'' · ''[[Taugen minne div ist guot|CB 175a]]'' · ''[[Non est in medico|CB 176]]'' · ''[[Stetit puella rufa|CB 177]]'' · ''[[Volo virum vivere viriliter|CB 178]]'' · ''[[Ich wil den sumer gruzen|CB 178a]]'' · ''[[Tempus est iocundum|CB 179]]'' · ''[[Einen brief ich sande|CB 179a]]'' · ''[[O mi dilectissima!|CB 180]]'' · ''[[Ich wil truren varen lan|CB 180a]]'' · ''[[Quam Natura ceteris|CB 181]]'' · ''[[Der winder zeiget sine chraft|CB 181a]]'' · ''[[Sol solo in stellifero|CB 182]]'' · ''[[Vns chumet ein lichte sumerzit|CB 182a]]'' · ''[[Si puer cum puellula|CB 183]]'' · ''[[Ich sich den morgensterne brehen|CB 183a]]'' · ''[[Virgo quedam nobilis|CB 184]]'' · ''[[Ich was ein chint so wolgetan|CB 185]]'' · ''[[Suscipe flos florem|CB 186]]''
'''Carmina potoria (187–226)''': ''[[O curas hominum|CB 187]]'' · ''[[Diligitur colitur|CB 188]]'' · ''[[Aristippe, quamvis sero|CB 189]]'' · ''[[Sunt detractores|CB 190]]'' · ''[[Aestuans interius|CB 191]]'' · ''[[Cum sit fama multiplex|CB 191a]]'' · ''[[Si quis displiceat pravis|CB 192]]'' · ''[[Denudata veritate|CB 193]]'' · ''[[In cratere meo|CB 194]]'' · ''[[Si quis Deciorum|CB 195]]'' · ''[[In taberna quando sumus|CB 196]]'' · ''[[Dum domus lapidea|CB 197]]'' · ''[[Mella cibus dulcis|CB 198]]'' · ''[[Puri Bacchi meritum|CB 199]]'' · ''[[Bacche, bene venies|CB 200]]'' · ''[[Tu das, Bacche, loqui|CB 201]]'' · ''[[O potores exquisiti|CB 202]]'' · ''[[Hiemali tempore|CB 203]]'' · ''[[Vns seit uon Lutringen Helfrich|CB 203a]]'' · ''[[Urbs salve regia|CB 204]]'' · ''[[Hospes laudatur|CB 205]]'' · ''[[Hircus quando bibit|CB 206]]'' · ''[[Tessera blandita fueras michi|CB 207]]'' · ''[[Littera bis bina|CB 208]]'' · ''[[Roch, pedites, regina|CB 209]]'' · ''[[Qui cupit egregium scachorum|CB 210]]'' · ''[[Alte clamat Epicurus|CB 211]]'' · ''[[Nu lebe ich mir alrest werde|CB 211a]]'' · ''[[Non iubeo quemquam|CB 212]]'' · ''[[Sperne lucrum|CB 213]]'' · ''[[Si preceptorum superest|CB 214]]'' · ''[[Lugeamus omnes in Decio|CB 215]]'' · ''[[Omnipotens sempiterne Deus|CB 215a]]'' · ''[[Tempus hoc letitie|CB 216]]'' · ''[[Iocundemur socii|CB 217]]'' · ''[[Audientes audiant|CB 218]]'' · ''[[Cum «In orbem universum»|CB 219]]'' · ''[[Sepe de miseria mee paupertatis|CB 220]]'' · ''[[Nullus ita parcus est|CB 220a]]'' · ''[[Cum animadverterem, dicit Cato|CB 221]]'' · ''[[Ego sum Abbas Cucaniensis|CB 222]]'' · ''[[Res dare pro rebus|CB 223]]'' · ''[[Artifex, qui condidit|CB 224]]'' · ''[[Sacerdotes et levite|CB 225]]'' · ''[[Mundus est in varium|CB 226]]''
'''Ludi (227–228)''': ''[[Primo ponatur sedes Augustino|CB 227]]'' · ''[[Rex Egypti cum comitatu suo|CB 228]]''
'''Supplementum (1–26a)''': ''[[Sancte ERASME|Supp. I]]'' · ''[[Ich lob die liben frowen min|Supp. II]]'' · ''[[Iam dudum estivalia|Supp. III]]'' · ''[[Flete, fideles anime|Supp. IV]]'' · ''[[Furibundi cum aceto mixto felle|Supp. V]]'' · ''[[Pange vox adonis|Supp. VI]]'' · ''[[In anegenge was ein wort|Supp. VII]]'' · ''[[O comes amoris dolor (CB Supp. VIII)|Supp. VIII]]'' · ''[[Mundus finem properans|Supp. IX]]'' · ''[[Deus largus in naturis|Supp. X]]'' · ''[[Ave Nobilis|Supp. XI]]'' · ''[[Christi sponsa Katharina|Supp. XII]]'' · ''[[Ludus breviter de passione primo inchoatur ita|Supp. XIII]]'' · ''[[Planctus ante nescia|Supp. XIV]]'' · ''[[Cantatis matutinis in die pasche|Supp. XV]]'' · ''[[Primitus producatur Pilatus|Supp. XVI]]'' · ''[[Diu mukke muoz sich sere muen|Supp. XVII]]'' · ''[[Magnificat anima mea Dominum|Supp. XVIII]]'' · ''[[Katerine collaudemus|Supp. XIX]]'' · ''[[Pange, lingua, gloriose|Supp. XX]]'' · ''[[Presens Dies|Supp. XXI]]'' · ''[[Hac in die mentes pie|Supp. XXII]]'' · ''[[Cantus Ioseph ab Arimathia|Supp. XXIII]]'' · ''[[Cum iubilo iubilemus virgini Marie|Supp. XXIV]]'' · ''[[Tempore completorii traditus est Dominus|Supp. XXV]]'' · ''[[Incipit exemplum apparitionis Domini|Supp. XXVI]]'' · ''[[Hoc finito producatur mater Domini|Supp. XXVIa]]''
| grex2 = Argumenta
| index2 =
[[Authentica Habita]] ·
[[Carmina Cantabrigiensia]] ·
[[Clerici vagantes]] ·
[[Goliardia]] ·
[[Latinitas mediaevalis|Litterae Latinae mediaevales]] ·
[[Litterae mediaevales]] ·
[[Universitas medii aevi]]
}}<noinclude>
[[Categoria:Capsae navigationis litterarum]]
</noinclude>
nu9pv4jlg2brtwl2t6xc6k7v9zl7hcd
Tritium (chemia)
0
324261
4001910
3997734
2026-11-10T22:11:38Z
Grufo
64423
+{{[[Formula:Myrias|Myrias]]|[[:Categoria:Myrias Physica|Physica]]}}
4001910
wikitext
text/x-wiki
{{Vide etiam paginam discretivam|Tritium (discretiva)}}
[[Fasciculus:Blausen 0528 Hydrogen-3 Tritium.png|thumb|Atomus tritii pulchris coloribus pictus.]]
{{res|Tritium}} (e Graeco τρίτος ‘tertius’, nota {{chem|3|1|H|}} aut T) est [[isotopus]] [[Radiactivitas|radiactivus]] [[Hydrogenium|hydrogenii]] elementi uno [[Proton|protone]] et duobus [[Neutron|neutronibus]] in [[Nucleus atomi|nucleo]]. Ita [[Massa atomica|massam]] triplicem praebet quam hydrogenium commune, {{*ie}} [[protium]] ({{chem|1|1|H|}}). Vix anno [[1934]] a [[Chemia physica|chemista]] [[Ernestus Rutherford|Ernesto Rutherford]], Marco Oliphant et Paulo Herteck e [[fusio nuclearis|fusione]] [[deuterium|deuterii]] inventum est, quia et in [[Universum|universo]] et in tellure rarissimum est (1 pro 10<sup>18</sup> atomis hydrogenii). Plerumque in moleculis [[Dihydrogenium|dihydrogenii]] versatur. Rutherford tritium invenit duobus [[Deuterium|deuterii]] nucleis [[Fusio nuclearis|fusis]] secundum [[Reactio nuclearis|reactionem]]: D + D → T + H. Hodie minus rarum est quia in [[Reactrum nucleare|reactris nuclearibus]] creatur.<ref>{{qc|Gillespie et al., 2026}}.</ref>
Atomi tritii particulas beta (electrones) emittunt atque paulatim in [[helium]]-3 mutantur, [[Semivita biologica|semivitā]] duodecim annorum et triente. Helium fit secundum [[Reactio nuclearis|reactionem]] infrascriptam:
: {{chem|3|1|H}} → {{chem|3|2|He|}} + {{chem|0|-1|e}}e.
Aquae quoque incorporatur tritium quae tunc {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|aqua tritiata||en|qid=Q424236}} dicitur. Illane aqua saluti nocere possit disputatur.<ref>“[https://www.lemonde.fr/les-decodeurs/article/2019/07/21/tritium-dans-l-eau-potable-le-vrai-du-faux-sur-la-contamination_5491813_4355770.html Tritium dans l'eau potable]”, ''[[Le Monde]]'', 19 iulii 2019.</ref>
== Notae ==
<references />
{{NexInt}}
* [[Fusio nuclearis]]
* [[Protium]]
* [[Deuterium]]
== Plura legere si cupis ==
* {{Opus
| cognomen auctricis 1 = Eyrolle
| nomen auctricis 1 = Frédérique
| cognomen auctoris 2 = Copard
| nomen auctoris 2 = Yoann
| cognomen auctoris 3 = Lepage
| nomen auctoris 3 = Hugo
| cognomen auctoris 4 = Ducros
| nomen auctoris 4 = Loic
| cognomen auctricis 5 = Morereau
| nomen auctricis 5 = Amandine
| cognomen auctricis 6 = Grosbois
| nomen auctricis 6 = Cécile
| cognomen auctricis 7 = Cossonnet
| nomen auctricis 7 = Catherine
| cognomen auctoris 8 = Gurriaran
| nomen auctoris 8 = Rodolfo
| cognomen auctoris 9 = Booth
| nomen auctoris 9 = Shawn
| cognomen auctoris 10 = Desmet
| nomen auctoris 10 = Marc
| nomenclatura = compendiaria
| titulus = Evidence for tritium persistence as organically bound forms in river sediments since the past nuclear weapon tests
| contextus = Scientific Reports
| volumen = 9
| annus = 2019
| fasciculus = 11487
| doi = 10.1038/s41598-019-47821-1
| url = https://www.nature.com/articles/s41598-019-47821-1
}}
* {{Opus
| cognomen auctricis 1 = Eyrolle
| nomen auctricis 1 = Frédérique
| cognomen auctoris 2 = Ducros
| nomen auctoris 2 = Loïc
| cognomen auctricis 3 = Le Dizès
| nomen auctricis 3 = Séverine
| cognomen auctricis 4 = Beaugelin-Seiller
| nomen auctricis 4 = Karine
| cognomen auctricis 5 = Charmasson
| nomen auctricis 5 = Sabine
| cognomen auctoris 6 = Boyer
| nomen auctoris 6 = Patrick
| cognomen auctricis 7 = Cossonnet
| nomen auctricis 7 = Catherine
| nomenclatura = compendiaria
| titulus = An updated review on tritium in the environment
| contextus = Journal of Environmental Radioactivity
| volumen = 181
| annus = 2018
| paginae = 128–137
| doi = 10.1016/j.jenvrad.2017.11.001
| issn = 0265-931X
| url = https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S0265931X17307956
}}
* {{Ecce citatio
| id = Gillespie et al., 2026
| c = {{Opus
| cognomen auctoris 1 = Gillespie
| nomen auctoris 1 = Andrew K.
| cognomen auctoris 2 = Lin
| nomen auctoris 2 = Cuikun
| cognomen auctoris 3 = Jones
| nomen auctoris 3 = Ian
| cognomen auctoris 4 = Jeffries
| nomen auctoris 4 = Brad
| cognomen auctoris 5 = Philipps
| nomen auctoris 5 = Joseph Caleb
| cognomen auctoris 6 = Puri
| nomen auctoris 6 = Sandeep
| cognomen auctoris 7 = Gahl
| nomen auctoris 7 = John
| cognomen auctoris 8 = Brockman
| nomen auctoris 8 = John
| cognomen auctoris 9 = Duncan
| nomen auctoris 9 = R. V.
| nomenclatura = compendiaria
| titulus = Enhanced tritium production in irradiated TiD2 from collisional fusion in the solid-state
| contextus = Nuclear Engineering and Technology
| volumen = 58
| fasciculus = 3
| annus = 2026
| pagina = 104031
| issn = 1738-5733
| doi = 10.1016/j.net.2025.104031
| url = https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S1738573325005996
}}
}}
* {{Opus
| cognomen auctoris = Le Goff
| nomen auctoris = Pierre
| titulus = Le tritium de l'écosystème à l'homme : Etude des mécanismes et des constantes qui régissent les équilibres et les différentes voies de transfert
| genus = doctoralis dissertatio
| mensis = 12
| annus = 2013
| url = https://theses.hal.science/tel-01124330
| domus editoria = Université de Franche-Comté
| locus = [[Vesontio|Vesontione]]
}}
* {{Opus
| cognomen auctoris 1 = Matsumoto
| nomen auctoris 1 = Hideki
| cognomen auctoris 2 = Shimada
| nomen auctoris 2 = Yoshiya
| cognomen auctoris 3 = Nakamura
| nomen auctoris 3 = Asako J.
| cognomen auctoris 4 = Usami
| nomen auctoris 4 = Noriko
| cognomen auctoris 5 = Ojima
| nomen auctoris 5 = Mitsuaki
| cognomen auctoris 6 = Kakinuma
| nomen auctoris 6 = Shizuko
| cognomen auctoris 7 = Shimada
| nomen auctoris 7 = Mikio
| cognomen auctoris 8 = Sunaoshi
| nomen auctoris 8 = Masaaki
| cognomen auctoris 9 = Hirayama
| nomen auctoris 9 = Ryoichi
| cognomen auctoris 10 = Tauchi
| nomen auctoris 10 = Hiroshi
| nomenclatura = compendiaria
| titulus = Health effects triggered by tritium: how do we get public understanding based on scientifically supported evidence?
| contextus = Journal of Radiation Research
| volumen = 62
| fasciculus = 4
| tempus = 2021-04-28
| paginae = 557–563
| doi = 10.1093/jrr/rrab029
| url = https://academic.oup.com/jrr/article/62/4/557/6256015
}}
* {{Opus
| cognomen auctoris 1 = Parker
| nomen auctoris 1 = Andrew J.
| cognomen auctoris 2 = Aspinall
| nomen auctoris 2 = Michael D.
| cognomen auctoris 3 = Boxall
| nomen auctoris 3 = Colin
| cognomen auctoris 4 = Cave
| nomen auctoris 4 = Frank D.
| cognomen auctoris 5 = Joyce
| nomen auctoris 5 = Malcolm J.
| nomenclatura = compendiaria
| titulus = Radiometric techniques for the detection and assessment of tritium in aqueous media - a review
| contextus = Progress in Nuclear Energy
| annus = 2023
| pagina = 104733
| doi = 10.1016/j.pnucene.2023.104733
| issn = 0149-1970
| url = https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S0149197023001683
}}
* {{Opus
| cognomen auctoris 1 = Teng
| nomen auctoris 1 = Yu
| cognomen auctoris 2 = Yang
| nomen auctoris 2 = Hong
| cognomen auctoris 3 = Tian
| nomen auctoris 3 = Yulin
| titulus = The Development and Application of Tritium-Labeled Compounds in Biomedical Research
| contextus = Molecules
| volumen = 29
| fasciculus = 17
| tempus = 2024-08-29
| pagina = 4109
| doi = 10.3390/molecules29174109
| pmid = 39274956
| pmcid = PMC11397416
| url = https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC11397416/
}}
== Nexus externi ==
{{CommuniaCat|Tritium|tritium}}
* [https://ressources.inrs.fr/visionneuse/ED%204303/index.html#page-1 Scheda INRS]
* [https://recherche-expertise.asnr.fr/savoir-comprendre/environnement/quels-sont-effets-biologiques-tritium ASNR] de biologicis tritii actionibus
{{Myrias|Physica}}
[[Categoria:Elementa chemica]]
bcfm765ixkomfqolnh5n2brdscwtpx7
4001911
4001910
2026-11-10T22:11:48Z
Grufo
64423
4001911
wikitext
text/x-wiki
{{Vide etiam paginam discretivam|Tritium (discretiva)}}
[[Fasciculus:Blausen 0528 Hydrogen-3 Tritium.png|thumb|Atomus tritii pulchris coloribus pictus.]]
{{res|Tritium}} (e Graeco τρίτος ‘tertius’, nota {{chem|3|1|H|}} aut T) est [[isotopus]] [[Radiactivitas|radiactivus]] [[Hydrogenium|hydrogenii]] elementi uno [[Proton|protone]] et duobus [[Neutron|neutronibus]] in [[Nucleus atomi|nucleo]]. Ita [[Massa atomica|massam]] triplicem praebet quam hydrogenium commune, {{*ie}} [[protium]] ({{chem|1|1|H|}}). Vix anno [[1934]] a [[Chemia physica|chemista]] [[Ernestus Rutherford|Ernesto Rutherford]], Marco Oliphant et Paulo Herteck e [[fusio nuclearis|fusione]] [[deuterium|deuterii]] inventum est, quia et in [[Universum|universo]] et in tellure rarissimum est (1 pro 10<sup>18</sup> atomis hydrogenii). Plerumque in moleculis [[Dihydrogenium|dihydrogenii]] versatur. Rutherford tritium invenit duobus [[Deuterium|deuterii]] nucleis [[Fusio nuclearis|fusis]] secundum [[Reactio nuclearis|reactionem]]: D + D → T + H. Hodie minus rarum est quia in [[Reactrum nucleare|reactris nuclearibus]] creatur.<ref>{{qc|Gillespie et al., 2026}}.</ref>
Atomi tritii particulas beta (electrones) emittunt atque paulatim in [[helium]]-3 mutantur, [[Semivita biologica|semivitā]] duodecim annorum et triente. Helium fit secundum [[Reactio nuclearis|reactionem]] infrascriptam:
: {{chem|3|1|H}} → {{chem|3|2|He|}} + {{chem|0|-1|e}}e.
Aquae quoque incorporatur tritium quae tunc {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|aqua tritiata||en|qid=Q424236}} dicitur. Illane aqua saluti nocere possit disputatur.<ref>“[https://www.lemonde.fr/les-decodeurs/article/2019/07/21/tritium-dans-l-eau-potable-le-vrai-du-faux-sur-la-contamination_5491813_4355770.html Tritium dans l'eau potable]”, ''[[Le Monde]]'', 19 iulii 2019.</ref>
== Notae ==
<references />
{{NexInt}}
* [[Fusio nuclearis]]
* [[Protium]]
* [[Deuterium]]
== Plura legere si cupis ==
* {{Opus
| cognomen auctricis 1 = Eyrolle
| nomen auctricis 1 = Frédérique
| cognomen auctoris 2 = Copard
| nomen auctoris 2 = Yoann
| cognomen auctoris 3 = Lepage
| nomen auctoris 3 = Hugo
| cognomen auctoris 4 = Ducros
| nomen auctoris 4 = Loic
| cognomen auctricis 5 = Morereau
| nomen auctricis 5 = Amandine
| cognomen auctricis 6 = Grosbois
| nomen auctricis 6 = Cécile
| cognomen auctricis 7 = Cossonnet
| nomen auctricis 7 = Catherine
| cognomen auctoris 8 = Gurriaran
| nomen auctoris 8 = Rodolfo
| cognomen auctoris 9 = Booth
| nomen auctoris 9 = Shawn
| cognomen auctoris 10 = Desmet
| nomen auctoris 10 = Marc
| nomenclatura = compendiaria
| titulus = Evidence for tritium persistence as organically bound forms in river sediments since the past nuclear weapon tests
| contextus = Scientific Reports
| volumen = 9
| annus = 2019
| fasciculus = 11487
| doi = 10.1038/s41598-019-47821-1
| url = https://www.nature.com/articles/s41598-019-47821-1
}}
* {{Opus
| cognomen auctricis 1 = Eyrolle
| nomen auctricis 1 = Frédérique
| cognomen auctoris 2 = Ducros
| nomen auctoris 2 = Loïc
| cognomen auctricis 3 = Le Dizès
| nomen auctricis 3 = Séverine
| cognomen auctricis 4 = Beaugelin-Seiller
| nomen auctricis 4 = Karine
| cognomen auctricis 5 = Charmasson
| nomen auctricis 5 = Sabine
| cognomen auctoris 6 = Boyer
| nomen auctoris 6 = Patrick
| cognomen auctricis 7 = Cossonnet
| nomen auctricis 7 = Catherine
| nomenclatura = compendiaria
| titulus = An updated review on tritium in the environment
| contextus = Journal of Environmental Radioactivity
| volumen = 181
| annus = 2018
| paginae = 128–137
| doi = 10.1016/j.jenvrad.2017.11.001
| issn = 0265-931X
| url = https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S0265931X17307956
}}
* {{Ecce citatio
| id = Gillespie et al., 2026
| c = {{Opus
| cognomen auctoris 1 = Gillespie
| nomen auctoris 1 = Andrew K.
| cognomen auctoris 2 = Lin
| nomen auctoris 2 = Cuikun
| cognomen auctoris 3 = Jones
| nomen auctoris 3 = Ian
| cognomen auctoris 4 = Jeffries
| nomen auctoris 4 = Brad
| cognomen auctoris 5 = Philipps
| nomen auctoris 5 = Joseph Caleb
| cognomen auctoris 6 = Puri
| nomen auctoris 6 = Sandeep
| cognomen auctoris 7 = Gahl
| nomen auctoris 7 = John
| cognomen auctoris 8 = Brockman
| nomen auctoris 8 = John
| cognomen auctoris 9 = Duncan
| nomen auctoris 9 = R. V.
| nomenclatura = compendiaria
| titulus = Enhanced tritium production in irradiated TiD2 from collisional fusion in the solid-state
| contextus = Nuclear Engineering and Technology
| volumen = 58
| fasciculus = 3
| annus = 2026
| pagina = 104031
| issn = 1738-5733
| doi = 10.1016/j.net.2025.104031
| url = https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S1738573325005996
}}
}}
* {{Opus
| cognomen auctoris = Le Goff
| nomen auctoris = Pierre
| titulus = Le tritium de l'écosystème à l'homme : Etude des mécanismes et des constantes qui régissent les équilibres et les différentes voies de transfert
| genus = doctoralis dissertatio
| mensis = 12
| annus = 2013
| url = https://theses.hal.science/tel-01124330
| domus editoria = Université de Franche-Comté
| locus = [[Vesontio|Vesontione]]
}}
* {{Opus
| cognomen auctoris 1 = Matsumoto
| nomen auctoris 1 = Hideki
| cognomen auctoris 2 = Shimada
| nomen auctoris 2 = Yoshiya
| cognomen auctoris 3 = Nakamura
| nomen auctoris 3 = Asako J.
| cognomen auctoris 4 = Usami
| nomen auctoris 4 = Noriko
| cognomen auctoris 5 = Ojima
| nomen auctoris 5 = Mitsuaki
| cognomen auctoris 6 = Kakinuma
| nomen auctoris 6 = Shizuko
| cognomen auctoris 7 = Shimada
| nomen auctoris 7 = Mikio
| cognomen auctoris 8 = Sunaoshi
| nomen auctoris 8 = Masaaki
| cognomen auctoris 9 = Hirayama
| nomen auctoris 9 = Ryoichi
| cognomen auctoris 10 = Tauchi
| nomen auctoris 10 = Hiroshi
| nomenclatura = compendiaria
| titulus = Health effects triggered by tritium: how do we get public understanding based on scientifically supported evidence?
| contextus = Journal of Radiation Research
| volumen = 62
| fasciculus = 4
| tempus = 2021-04-28
| paginae = 557–563
| doi = 10.1093/jrr/rrab029
| url = https://academic.oup.com/jrr/article/62/4/557/6256015
}}
* {{Opus
| cognomen auctoris 1 = Parker
| nomen auctoris 1 = Andrew J.
| cognomen auctoris 2 = Aspinall
| nomen auctoris 2 = Michael D.
| cognomen auctoris 3 = Boxall
| nomen auctoris 3 = Colin
| cognomen auctoris 4 = Cave
| nomen auctoris 4 = Frank D.
| cognomen auctoris 5 = Joyce
| nomen auctoris 5 = Malcolm J.
| nomenclatura = compendiaria
| titulus = Radiometric techniques for the detection and assessment of tritium in aqueous media - a review
| contextus = Progress in Nuclear Energy
| annus = 2023
| pagina = 104733
| doi = 10.1016/j.pnucene.2023.104733
| issn = 0149-1970
| url = https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S0149197023001683
}}
* {{Opus
| cognomen auctoris 1 = Teng
| nomen auctoris 1 = Yu
| cognomen auctoris 2 = Yang
| nomen auctoris 2 = Hong
| cognomen auctoris 3 = Tian
| nomen auctoris 3 = Yulin
| titulus = The Development and Application of Tritium-Labeled Compounds in Biomedical Research
| contextus = Molecules
| volumen = 29
| fasciculus = 17
| tempus = 2024-08-29
| pagina = 4109
| doi = 10.3390/molecules29174109
| pmid = 39274956
| pmcid = PMC11397416
| url = https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC11397416/
}}
== Nexus externi ==
{{CommuniaCat|Tritium|tritium}}
* [https://ressources.inrs.fr/visionneuse/ED%204303/index.html#page-1 Scheda INRS]
* [https://recherche-expertise.asnr.fr/savoir-comprendre/environnement/quels-sont-effets-biologiques-tritium ASNR] de biologicis tritii actionibus
{{Myrias|Physica}}
[[Categoria:Elementa chemica]]
6bd0ypg0agw08cil65xd3x174z5jo05
Organizatio Maritima Internationalis
0
324456
4001921
3955494
2026-11-10T22:14:17Z
Grufo
64423
+{{[[Formula:Myrias|Myrias]]|[[:Categoria:Myrias Societas|Societas]]}}
4001921
wikitext
text/x-wiki
[[Fasciculus:Flag of the International Maritime Organization.svg|thumb|[[Vexillum]] Organizationis Maritima Internationalis.]]
{{res|Organizatio Maritima Internationalis}}<ref>[[Anglice]] ''International Maritime Organization'', IMO</ref>, olim {{res|Organizatio Maritima Consultativa Interrectionalis'}},<ref>Anglice ''Intergovermental Matitime Consultative Organization '', IMCO.</ref>{{FD ref}} est [[organizatio]] internationalis [[Geneva]]e in urbe [[Helvetia|Helvetica]] die [[17 Martii]] [[1948]] condita. Anno [[1982]], nomen vetus ad nomen novum mutatum est.<ref>[https://www.imo.org/en/about/historyofimo/pages/default.aspx "Brief History of IMO."]</ref> Hodie [[Londinium|Londii]] sedet.
Propositum huius organizationis est tuta [[navigatio]] confirmanda et [[circumiecta naturalia]] [[mare|maris]] contra [[pollutio]]nem a [[navis cisternata|navibus cisternatis]] protegenda. Anno [[1983]], [[Universitas Maritima Mundana|Universitatem Maritimam Mundanam]] creavit.
== Notae ==
<references/>
{{NexInt}}
* [[Pactio Nationum Unitarum de lege maris]]
== Nexus externi ==
* [https://www.imo.org Situs interretialis organizationis proprius.]
{{Myrias|Societas}}
[[Categoria:Constituta 1948]]
[[Categoria:Maria]]
[[Categoria:Nationes Unitae]]
[[Categoria:Navigatio]]
[[Categoria:Societates internationales]]
s8ctmlm2b35ati96u0s410j8euj2s12
4001938
4001921
2026-11-10T23:54:53Z
IacobusAmor
1163
Londinii 10K)
4001938
wikitext
text/x-wiki
[[Fasciculus:Flag of the International Maritime Organization.svg|thumb|[[Vexillum]] Organizationis Maritima Internationalis.]]
{{res|Organizatio Maritima Internationalis}}<ref>[[Anglice]] ''International Maritime Organization'', IMO</ref>, olim {{res|Organizatio Maritima Consultativa Interrectionalis'}},<ref>Anglice ''Intergovermental Matitime Consultative Organization '', IMCO.</ref>{{FD ref}} est [[organizatio]] internationalis [[Geneva]]e in urbe [[Helvetia|Helvetica]] die [[17 Martii]] [[1948]] condita. Anno [[1982]], nomen vetus ad nomen novum mutatum est.<ref>[https://www.imo.org/en/about/historyofimo/pages/default.aspx "Brief History of IMO."]</ref> Hodie [[Londinium|Londinii]] sedet.
Propositum huius [[organizatio]]nis est tuta [[navigatio]] confirmanda et [[circumiecta naturalia]] [[mare|maris]] contra [[pollutio]]nem a [[navis cisternata|navibus cisternatis]] protegenda. Anno [[1983]], [[Universitas Maritima Mundana|Universitatem Maritimam Mundanam]] creavit.
== Notae ==
<references/>
{{NexInt}}
* [[Pactio Nationum Unitarum de lege maris]]
== Nexus externi ==
* [https://www.imo.org Situs interretialis organizationis proprius.]
{{Myrias|Societas}}
[[Categoria:Constituta 1948]]
[[Categoria:Maria]]
[[Categoria:Nationes Unitae]]
[[Categoria:Navigatio]]
[[Categoria:Societates internationales]]
hq9gd7umhvf711lsdckto0hziutfg2j
Exiit diluculo
0
324511
4001883
4001568
2026-11-10T18:25:59Z
Grufo
64423
Grufo movit paginam [[Exit diluculo]] ad [[Exiit diluculo]]: Sicut in carmine
4001568
wikitext
text/x-wiki
{{Titulus ad litteram}}
{{Pagina principalis|Index Carminum Buranorum}}
{{Carmen Carminum Buranorum
| titulus =
| imago =
| descriptio =
| categoria =
| numerus =
| auctor =
| argumenta =
| tempus =
| lingua =
| contextus =
| praecedens =
| sequens =
}}
{{lores|Exiit diluculo}} est initium [[carmen|carminis]] a [[Goliardus|discipulis vagantibus]] [[Latinitas medii aevi|Latine]] scripti, quod in codice [[Carmina Burana|Carminum Buranorum]] sub numero XC reperitur.<ref name="carmina-amatoria-88-100">{{Opus
| titulus = Carmina amatoria 88–100
| url = https://www.hs-augsburg.de/~harsch/Chronologia/Lspost13/CarminaBurana/bur_cam3.html
}}.</ref>
== Textus ==
{{Versus numerati|
{{@*@.|1.}}Exiit diluculo
rustica puella
cum grege, cum baculo,
cum lana novella.
{{@*@.|2.}}Sunt in grege parvulo
ovis et asella,
vitula cum vitulo,
caper et capella.
{{@*@.|3.}}Conspexit in cespite
scolarem sedere:
«quid tu facis, domine?
veni mecum ludere!»<ref name="carmina-amatoria-88-100" />
}}
== Descriptio ==
Hoc carmen brevissimum, in sectione amatoria codicis servatum, scenam pastoralem depingit ubi puella rustica mane cum animalibus suis egreditur. In fine carminis, illa {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|scholaris|scholarem|en|qid=Q20826540}} in herba sedentem videt et eum invitat ad ludendum, quod est thema [[goliardia|goliardis]] gratum de occursu inter clericos et ruricolas.<ref name="carmina-amatoria-88-100" />
Argumentum carminis est simplex ac vividum, catalogum animalium (oves, asellas, vitulos, capros) praebens quae puellam sequuntur, usque ad momentum colloquii cum domino litterato. Haec ''pastorilla'' more goliardico levitatem et invitationem ad amorem sine ambagibus exprimit, ubi mundus rusticus cum mundo scholastico breviter miscetur.<ref name="carmina-amatoria-88-100" />
== Investigatio palaeographica musica ==
In notatione carminis cuius titulus est {{Op|Exiit diluculo}} (CB 90), elementa palaeographica in codicibus manuscriptis peculiarem structuram exhibent, praesertim in codice Monacensi (München, Bayerische Staatsbibliothek, Clm 5539, dicto C). Hic codex, [[saeculum 15|saeculo XV]] ineunte exaratus, solus est qui [[melodia]]m integram ad quattuor duplices versūs accommodatam servat, at Codex Buranus (Clm 4660, dictus B) tantummodo fragmentum textuale sine punctis musicis in folio 38v praebet. Analysim musicam subicere oportet dispositionem notularum quae formam rhythmicam {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|stropha|strophae|en|qid=Q207804}} goliardicae sequuntur, licet in hoc casu ambitus melodicus ad pauciores versūs restringatur. Palaeographia codicis C, qui inter quattuor tantum fontes carmen {{Op|[[Procurans odium]]}} ad duas voces continet, scripturam musicam exhibet quae simplicitatem [[syllaba|syllabicam]] et unitatem melodicam fovet, cum natura bucolica et rustica textūs congruens.<ref name="examen-apium-cb-90">{{Opus
| titulus = Exiit diluculo (CB 90)
| contextus = Carmina Burana: ricerche sulla musica
| domus editoria = Examen apium
| url = https://www.examenapium.it/carmina/0-eds/090exiit.html
| tempus inspectionis = 2026-04-30
}}.</ref>
Fragmentaria natura huius carminis ex discrepantia inter fontes oritur, nam systema musicum in codice C contentum non omnes versūs a [[philologus|philologis]] (ut in editione Schumann) propositos tegit, sed primam tantum partem descriptionis gregis. Haec brevitas musicalis suggerit aut melodiam ad repetitionem flexibilem designatam esse aut carmen in traditione manu scripta per lapsum vel consulto deminutum esse. Ex parte palaeographica, notae in codice C dispositae certum ordinem metricum indicant qui cum rhythmo accentuativo versus latini medii aevi cohaeret, ubi singulae syllabae plerumque singulis sonis respondent, nisi in clausulis ubi parvae ligaturae ad ornamentum adhiberi possunt. Investigatio horum fontium momentum codicis Clm 5539 pro restitutione musica illorum carminum confirmat quae in codice Burano primario tantum sub specie textūs nudi vel notatione manca exstant.<ref name="examen-apium-cb-90" />
== Notae ==
<references />
== Bibliographia ==
* {{Ecce citatio
| id = Lehtonen, 1995
| c = {{Opus
| cognomen = Lehtonen
| nomen = Thomas Martinus Samuel
| nomenclatura = compendiaria
| titulus = Fortuna, Money, and the Sublunar World: Eleventh-century Ethical Thought as a Paradigm for Late Medieval Moral Philosophy
| annus = 1995
| lingua = en
| locus = [[Helsingia (Finnia)|Helsingiae]]
| domus editoria = [[Societas Litterarum Finnicarum]]
| isbn = 978-951-717-846-4
}}
}}
{{Carmina Burana}}
[[Categoria:Index Carminum Buranorum]]
[[Categoria:Litterae Latinae mediaevales]]
e7y1p5bthql4b6qar03nrq0y8ljq2jq
Sacerdotes, mementote
0
324512
4001890
3955847
2026-11-10T18:51:34Z
Grufo
64423
Minutiae
4001890
wikitext
text/x-wiki
{{Titulus ad litteram}}
{{Pagina principalis|Index Carminum Buranorum}}
{{Carmen Carminum Buranorum
| titulus =
| imago =
| descriptio =
| categoria =
| numerus =
| auctor =
| argumenta =
| tempus =
| lingua =
| contextus =
| praecedens =
| sequens =
}}
{{lores|Sacerdotes, mementote}} est initium [[carmen|carminis]] a [[Goliardus|discipulis vagantibus]] [[Latinitas medii aevi|Latine]] scripti, quod in codice [[Carmina Burana|Carminum Buranorum]] sub numero XCI reperitur.<ref name="carmina-amatoria-88-100">{{Opus
| titulus = Carmina amatoria 88-100
| url = https://www.hs-augsburg.de/~harsch/Chronologia/Lspost13/CarminaBurana/bur_cam3.html
}}.</ref>
== Textus ==
{{Versus numerati|
{{@*@.|1.}}Sacerdotes, mementote:
nichil maius sacerdote,
qui, ditatus sacra dote,
ruga caret omnis note.
{{@*@.|2.}}Mementote tot et tanti,
quid ingratum sit Tonanti,
ad virtutem nos hortanti,
cum sic ait: «este sancti!
{{@*@.|3.}}Sanctus ego; sancti sitis,
conformari si velitis
michi, qui sum vera vitis,
qui sum pius, qui sum mitis!»
{{@*@.|4.}}Obedite summo vati,
sacerdotes consecrati!
ad hoc estis ordinati,
sacris aris mancipati.
{{@*@.|5.}}Corpus Christi vos tractatis.
quod si digne faciatis,
non expertes castitatis,
ore, corde Deo gratis,
cum electis et beatis
in conspectu maiestatis
regnaturos vos sciatis!
{{@*@.|6.}}O quam fortis armatura,
qua vestitur vestra cura;
sed si forte contra iura
faciatis, ruitura!
{{@*@.|7.}}Nota vobis est scriptura:
«cum offertis Deo tura,
si mens vestra non sit pura,
non sunt illi placitura.»
{{@*@.|8.}}Miserorum contemptores
si vos estis contra mores
vel altaris mercatores,
fures estis, non pastores.
{{@*@.|9.}}O sacerdos hic, responde,
cuius manus sunt immunde,
qui frequenter et iocunde
cum uxore dormis, unde
{{@*@.|10.}}Mane surgens missam dicis,
corpus Christi benedicis,
post amplexus meretricis,
minus quam tu peccatricis!
{{@*@.|11.}}Scire velim causam, quare
sacrosanctum ad altare
statim venis immolare,
dignus virgis vapulare.
{{@*@.|12.}}Vapulare virgis dignus,
dum amoris tantum pignus
corvus tractas et non cygnus,
iam non heres, sed privignus.
{{@*@.|13.}}Dignus morte, dignus penis
ad altare Christi venis
cum fetore, cum obscenis,
osculando fictis genis.
{{@*@.|14.}}Plenus sorde, plenus mendis
ad auctorem manus tendis,
quem contemnis, quem offendis,
meretricem dum ascendis.
{{@*@.|15.}}Castitatis non imbute,
sed immundus corde, cute
animarum pro salute
missam cantas, o pollute!
{{@*@.|16.}}Quali corde quo vel ore
corpus Christi cum cruore
tractas, surgens de fetore,
dignus plagis et tortore?
{{@*@.|17.}}Quali vultu, quali fronte,
non compulsus, immo sponte,
ore, corde, lingua sonte
de tam sacro bibis fonte?
{{@*@.|18.}}Miror ego, miror plane,
quod sub illo latet pane
corpus Christi, quod profane
manus tractant ille mane.
{{@*@.|19.}}Miror, nisi tu mireris,
quod a terra non sorberis,
dum, quod sepe prohiberis,
iterare non vereris.
{{@*@.|20.}}Forte putas manus mundas,
cum frequenter fundis undas?
quas frequenter quamvis fundas,
tam fetentes non emundas.
{{@*@.|21.}}Lava manus, aquas funde:
quamvis clare, quamvis munde,
quamvis fuse sint abunde,
numquam purgant eas unde.
{{@*@.|22.}}Purgamentum vis audire?
si reatum vis finire,
mox divine cessant ire,
nec te potest impedire.
{{@*@.|23.}}Si cor scissum, cor contritum
habes, neque iuxta ritum
lectum petis infrunitum,
numquam erit requisitum.
{{@*@.|24.}}Sed reatum cum deploras
et adire mox laboras,
quod plorandum esse noras,
Deum magis inhonoras.
{{@*@.|25.}}Nichil valet hic ploratus,
nec dimissus est reatus,
sed est magis augmentatus,
Deus magis irritatus.<ref name="carmina-amatoria-88-100"/>
}}
== Descriptio ==
Hoc carmen est vehemens vituperatio contra [[sacerdos|sacerdotes]] indignos et incontinentes, qui, quamvis [[Eucharistia|Corpus Christi]] tractent, castitatem non servant. Auctor hypocrisim eorum reprehendit qui post complexus mulierum ad altare accedunt, de necessitate munditiae cordis et de severitate iudicii divini eos admonens. Poëta variis imaginibus utitur, velut corvi pro cygno, ad foeditatem peccatorum sacerdotalium demonstrandam, affirmans solum veram contritionem, non autem inanem ploratum, reatum delere posse.<ref name="carmina-amatoria-88-100"/>
== Notae ==
<references />
== Bibliographia ==
* {{Ecce citatio
| id = Lehtonen, 1995
| c = {{Opus
| cognomen = Lehtonen
| nomen = Thomas Martinus Samuel
| nomenclatura = compendiaria
| titulus = Fortuna, Money, and the Sublunar World: Eleventh-century Ethical Thought as a Paradigm for Late Medieval Moral Philosophy
| annus = 1995
| lingua = en
| locus = [[Helsingia (Finnia)|Helsingiae]]
| domus editoria = [[Societas Litterarum Finnicarum]]
| isbn = 978-951-717-846-4
}}
}}
{{Carmina Burana}}
[[Categoria:Index Carminum Buranorum]]
[[Categoria:Litterae Latinae mediaevales]]
bs0pjaw50y8ss4eu6eh84fxo94a5dzd
Parva nympha marina (statua)
0
324925
4001927
3958870
2026-11-10T22:14:54Z
Grufo
64423
+{{[[Formula:Myrias|Myrias]]|[[:Categoria:Myrias Ars|Ars]]}}
4001927
wikitext
text/x-wiki
{{Latinitas|-3}}
[[Fasciculus:Petite sirène de Copenhague (conforme à la loi danoise).JPG|thumb|Ubi est statua?]]
{{res|Parva nympha marina}}{{fndref}} est [[statua]] [[aes|aenea]] ab [[Eduardus Eriksen|Eduardo Eriksen]] sculpta, quae [[nympha marina|sirenam]] humanam pingit. [[Sculptura]] in [[saxum|saxis]] iuxta [[aqua]]m in promenade{{dubsig}} Langelinie [[Hafnia]]e in [[Dania]] posita est.
Statua, in ''[[Den lille havfrue]]'', fabula eiusdem nominis, ab [[Ioannes Christianus Andersen|Ioanne Christiano Andersen]] [[scriptor]]e Danico anno [[1837]] prolata, est parva et modesta [[icona]]{{dubsig}} Hafniensis et magna attractio{{dubsig}} [[peregrinator]]um fuit ab inauguratione sua anno [[1913]]. Recentibus decenniis, scopus popularis deturpationis a vandalibus et activistis politicis facta est.
== Notae ==
<references />
== Nexus externi ==
{{Fontes geographici}}
{{Myrias|Ars}}
[[Categoria:Hafnia]]
[[Categoria:Ioannes Christianus Andersen]]
[[Categoria:Statuae]]
qwx3bb2ezbl1wfvf83z8t6vccvsd27u
Cellulosa
0
325412
4001914
3963179
2026-11-10T22:12:35Z
Grufo
64423
+{{[[Formula:Myrias|Myrias]]|[[:Categoria:Myrias Biologia|Biologia]]}}
4001914
wikitext
text/x-wiki
[[Fasciculus:Zellstoff 200 fach Polfilter.jpg|thumb|Fibrillae cellulosae.]]
{{res|Cellulosa}} est polysaccharidum, [[Glucosum|glucosi]] [[polymerum]], praecipua [[Materia (physica)|materia]] structuralis [[Plantae|plantarum]] et [[arbor|arborum]], in aqua non [[Solutio (chemia)|solubilis]]. Fibrae cellulosae [[Vinculum chemicum|vinculis hydrogenicis]] inter se coagulantur, quod rigiditatem aliquam gignit. Quocirca [[Paries cellularis|parietes cellularum]] vegetalium format<ref>[https://bcgdevelop.fr/les-parois-des-cellules-vegetales/ Les parois des cellules végétales]</ref>. Ita cellulosa e [[Photosynthesis|photosynthesi]] enata [[Compositum chemicum|compositum]] [[Chemia organica|organicum]] in terra maxime abundans invenitur.
[[Amylum]] quoque glucosi polymerum est sed α-glucosi, cum cellulosa e β-glucoso constat quod vinculis glycosidicis β-1,4 ligatur. Quocirca proprietates illorum duorum compositorum diversae sunt: amylum [[digestio|digerere]] possumus, cellulosam nequimus quia [[Enzymum|enzyma]] ad hoc non habemus. In [[Ruminantia|ruminantium]] tamen [[Apparatus digestorius|apparatu digestorio]] cellulosa per [[bacteria]] solvitur<ref>Paul J. Weimer, "[https://www.mdpi.com/2076-2607/10/12/2345 Degradation of Cellulose and Hemicellulose by Ruminal Microorganisms]", ''Microorganisms'', 2022: 2345</ref> et [[isoptera|termites]] ea tranquille vescuntur.
Cellulosa ut [[lignum|ligni]] praecipua materia in [[Charta|chartae]] industria adhibetur sed etiam in [[Textile|industria textili]] ([[xylinum]]). Hodie saepe [[Investigatio scientifica|investigatur]] quomodo cellulosa in locum [[Petroleum|petrolei]] derivatorum substitui possit. Magnas spes enim suscitat ad naturam tuendam<ref>Elina Marinho (2025).</ref>.
== Notae ==
<references />
== Plura legere si cupis ==
*Elina Marinho, "[https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S2949839225000781 Cellulose: A comprehensive review of its properties and applications]", ''Sustainable Chemistry for the Environment'', 2025: 100283
== Nexus externi ==
*[[Vicimedia Communia|Vicimedia communia]] plura habent quae ad [https://commons.wikimedia.org/wiki/Category:Cellulose cellulosam] pertinent
* Universitas [[Insulae (urbs Franciae)|Insularum]]: [https://biochim-agro.univ-lille.fr/polysaccharides/co/Contenu_1_1.html biochimie agroalimentaire]
*[https://www.futura-sciences.com/sciences/definitions/chimie-cellulose-4162/ Futura]
{{Myrias|Biologia}}
[[Categoria:Composita organica]]
[[Categoria:Polysaccharida]]
6iqev97538bs9ziuoxg7un5cjbydqmk
Albania (Caucasus)
0
326608
4001931
3992962
2026-11-10T22:15:25Z
Grufo
64423
+{{[[Formula:Myrias|Myrias]]|[[:Categoria:Myrias Historia|Historia]]}}
4001931
wikitext
text/x-wiki
[[Fasciculus:Caucasian Albania in 5th and 6th centurires.svg|thumb|Albania]]
{{res|Albania}}{{Gaffiot ref|Albania|94}} ({{pns|ae|f|Albania}}; [[Graece]] {{lang|grc|Ἀλβανία}}) fuit antiquum [[regnum]] in montibus [[Caucasus|Caucasi]] in hodierna [[Atropatene (res publica)|re publica Atropatenes]]; non est confundenda cum [[Atropatene]] pristina, quae in hodierna [[Irania]] sita est, vel cum [[Albania]], civitate in [[Paeninsula Balcanica]]. Incolae Albaniae fuerunt Albani.{{Gaffiot ref|Albani|94}}
[[Gaius Plinius Secundus]] sic scripsit:<ref>''[[Naturalis historia]]'', {{Vf|Naturalis_Historia/Liber_VI|XI|XI. 29.}}</ref>
{{Folium memoratum|[[Planities|Planitiem]] omnem a [[Cyrus (flumen)|Cyro]] usque Albanorum gens tenet, mox Hiberum discreta ab his amne Ocazane in Cyrum Caucasis monibus defluente. Praevalent oppida Albaniae Cabalaca, Hiberiae Hermastus iuxta flumen, Neoris. Regio Thasie et Thriare usque ad Parihedros montes. Ultra sunt Colchicae solitudines, quarum a latere ad Ceraunios verso Armenochalybes habitant et Moschorum tractus ad Hiberum amnem in Cyrum defluentem et infra eos Sacasani et deinde Macerones ad flumen Absarrum. Sic plana aut devexa optinentur. Rursus ab Albaniae confinio tota montium fronte gentes Silvorum ferae et infra Lupeniorum, mox Diduri et Sodi.}}
== Notae ==
<references />
{{NexInt}}
* [[Caucasus]]
* [[Historia Respublicae Atropatenae]]
{{Myrias|Historia}}
[[Categoria:Caucasus]]
[[Categoria:Historia Respublicae Atropatenae]]
5owo8dcqfud3cagnz217bhmsxxc4tcn
Mizzumus Cauachius
0
327334
4001983
3977909
2026-11-11T09:41:50Z
~2026-58674-06
217304
4001983
wikitext
text/x-wiki
{{Capsa hominis Vicidatorum}}
{{res|Mizzumus Cauachius}},<ref name=":1">"Graviter Ecclesiam Nangasachensem afflixerat Mizzumus Cauachius, eius urbis ac provinciæ Gubernator"; Christophorus Ferreira, ''Narratio persecutionis adversus christianos excitatae in variis Japoniae regnis ann. 1628, 1629, 1630'' (Antverpiae, 1635): 50 [https://www.google.it/books/edition/Narratio_persecutionis_adversus_christia/X2Y1w1bbifMC?hl=it&gbpv=1&dq=Mizzumus+Cauachius&pg=PA50&printsec=frontcover].</ref> vel '''Midzunus Cauaccius''',<ref>"Interea loci dum se mutuò fortes pugiles cohortantur ad prælium, multo milite comitati aduenêre Midzunus Cauaccius & Feizò"; Philippus Alegambe, ''Mortes illustres et gesta eorum ex eadem Societate Iesu'' (Romae, 1657): 375 [https://www.google.it/books/edition/Mortes_illustres_et_gesta_eorum_de_Socie/ghoEHTS9jGMC?hl=it&gbpv=1&dq=Midzunus&pg=PA375&printsec=frontcover].</ref> seu {{res|Missuma Cavachius}},<ref>Josephus Juvencius, ''Historiae societatis Jesu pars VI'' (1710): 274 [https://www.google.it/books/edition/Historiae_societatis_Jesu_pars_VI_BSB_Cl/klRrlGOZ7L0C?hl=it&gbpv=1&dq=Cavachius&pg=RA2-PA274&printsec=frontcover].</ref> vel {{res|Midsunus Cavachius}}<ref name=":0">"Midsunus Cavachius, Præfectus Nangasaqui, qui Paciecum et socios, Imperatoris jussu, a carceribus advocatos occidit”; Ioannes Giram, Mutius Vitellescus, Bartholomaeus Pereira ''Paciecidos libri duodecim'' (Lutetiae, 1887): 450 [https://www.google.it/books/edition/Paciecidos_libri_duodecim_Decantatar_cla/cmYIjWMGu7UC?hl=it&gbpv=1&dq=Cavachius&pg=PA450&printsec=frontcover].</ref> ([[Iaponice]] 水野 守信 ''Mizuno Morinobu,'' natus [[1577]]; mortuus [[21 Ianuarii]] [[1637]]), fuit dux militum [[Iaponia|Iaponensis]] atque gubernator urbium [[Nagasacum|Nagasaci]] et [[Ozaca|Ozacae]].
== Biographia ==
Anno 1577 ortus est, nomine Shinshichirō (新七郎): pater [[Mizuno Moritaka]] erat dux militaris, atque mater ut videtur erat filia [[Concubina|concubinae]] ignotae atque domini Kitakōji Kimiyori, seu [[daimyo]] [[Mizuno Nobumoto]]. Adulta etate Mizzumus novum nomen Fanzayemon (vulgo 半左衛門, ''Hanzaemon'') se imposuit; postea nomen Morinobu adsumpsit. Uxorem duxit filiam [[Samuraeus|samuraei]] [[Arima Toyōji]], cuius nomen non scimus. E titulo honorifico ''Kawachi-no-Kami'' ('gubernator [[Provincia Cavachi|provinciae Cavachi]]') nomen Latinum 'Cauachius' ductum est.
Anno 1626 gubernator Nagasaci factus est, post resignationem [[Fascegava Gonrocuus|Fascegavae Gonrocui]].<ref>''Histoire du christianisme au Japon, d'après le R. P. de Charlevoix, Volume 2'' (Lutetiae Parisiorum, 1836): 245 [https://www.google.it/books/edition/Histoire_du_christianisme_au_Japon_d_apr/Th0KzkWtvY4C?hl=it&gbpv=1&dq=Cavaccidono&pg=PA245&printsec=frontcover]. {{Ling|Francogallice}}</ref> Ut videtur Morinobu invenit ''[[fumi-e]]'', id est pedum strepitus super [[toreuma|toreumata]] [[Iesu]] seu [[Maria (mater Iesu)|Mariae Virginis]] contra Christianos Iaponicos.<ref>Vide articulum de gubernatoribus Nagasaci ''[https://www.mlit.go.jp/tagengo-db/common/001561256.pdf The Nagasaki Magistrates’ Special Mission to Eradicate Christianity]''. {{Ling|Anglice}}</ref> Mizzumo gubernatore, multi [[Martyr|martyres]] Christiani, exempli causa pater Iesuita [[Franciscus Paciecus]] et socii eius,<ref name=":0" /> Ioannes Tanaca, Ioannes Naisenus, Mathias ac Petrus Araqui (qui nunc inter [[Martyres Iaponici CCV|205 martyres Iaponici]] numerantur), occisi sunt in odium fidei.<ref>Iulius Caesar Cordara, ''Historiae societatis Jesu pars VI, Tomus secundus'' (Romae, 1859): 83 [https://www.google.it/books/edition/Historia_Societatis_Iesu/FKhFAAAAcAAJ?hl=it&gbpv=1&dq=Cavachius&pg=PA83&printsec=frontcover].</ref>
Die 2 Februarii anni 1628, nominatus est rector urbis [[Ozaca|Ozacae]] (ei successit [[Taquenaca Unemeus]] ut novus gubernator Nagasaci),<ref name=":1" /> atque die 6 Februarii 1629, etiam rector [[Sacaium|Sacaii]] eodem tempore factus est. Obiit anno 1637 atque sepultus est in templo Eimei-in, [[Kyotum|Kyoti]] sito.
== Notae ==
<references />
== Bibliographia ==
* ''[https://www.google.it/books/edition/Lettere_annue_del_Giappone_de_gl_anni_16/DLgnmstV5X0C?hl=it&gbpv=1&dq=cauachidono&pg=PA133&printsec=frontcover Lettere annue del Giappone de gl'anni 1625. 1626. 1627. al molto reu. in Christo P. Mutio Vitelleschi preposito generale della Compagnia di Giesù]'' (Romae, 1632): 133, 137, 179. {{Ling|Italice}}
* Abbas Profillet, ''[https://www.google.it/books/edition/Les_saints_et_les_bienheureux/5-RhAAAAIAAJ?hl=it&gbpv=1&dq=Cawatchidono&pg=PA304&printsec=frontcover Les saints et les bienheureux]'' (Lutetiae Parisiorum, 1895): 107, 303-304. {{Ling|Francogallice}}
* Masaharu Anesaki, ''[https://archive.org/details/MN41610ucmf_4/page/n148/mode/2up?q=mizuno A Concordance to the History of Kirishitan Missions]'' (Tokii, 1930): 34, 138. {{Ling|Anglice}}
{{Lifetime|1577|1637}}
[[Categoria:Incolae Iaponiae]]
sj2ukewgiouu5r6n4rirp5hsndqbaop
Mons Rainier
0
327496
4001940
3979273
2026-11-11T03:04:19Z
Bartholomite
116968
4001940
wikitext
text/x-wiki
{{Capsa montis Vicidatorum}}
[[Fasciculus:Rainier20200906.jpg|thumb|Mons Rainier anno [[2020]].]]
{{res|Mons Rainier}} seu {{res|Tahoma}} est [[mons ignifer]] in civitate [[Vasingtonia]] [[CFA|Civitatum Foederatarum]]. Altitudo eius est {{num|4391}} metra, altissimum Vasingtoniae. Ob magnam probabilitatem [[eruptio]]nis in proximo futuro et propinquitatem ad magnam aream [[urbs|urbanam]], [[Seattlum]] [[Tacoma]]que inclusis, Mons Rainier inter periculosissimos vulcanos in mundo habetur.
== Bibliographia ==
* {{cite book |title=Surficial Geology of Mount Rainier National Park, Washington |url=https://archive.org/download/surficialgeology00cran/surficialgeology00cran.pdf |publisher=U.S. Geological Survey |author=Crandell, Dwight |year=1969}}
* {{cite book |title=The Forest Communities of Mount Rainier National Park |url=http://www.nps.gov/history/history/online_books/science/19/index.htm |archive-url=https://web.archive.org/web/20071102081317/http://www.nps.gov/history/history/online_books/science/19/index.htm |url-status=dead |archive-date=2 Novembris 2007 |author=Jerry F. Franklin |author2=William H. Moir|author3=Miles A. Hemstrom|author4=Sarah E. Greene|author5=Bradley G. Smith |year=1988 |publisher=National Park Service }}
* {{cite book |author=Haines, Aubrey L. |title=Mountain fever, historic conquests of Rainier |url=https://archive.org/details/mountainfever0000unse |url-access=registration |location=Portlandiae |publisher=Oregon Historical Society |year=1962}}
*{{cite book |title=Mount Rainier and Its Glaciers |url=http://www.nps.gov/history/history/online_books/mora/matthes/index.htm |archive-url=https://web.archive.org/web/20070715035910/http://www.nps.gov/history/history/online_books/mora/matthes/index.htm |url-status=dead |archive-date=15 Iulii 2007 |author=F. E. Matthes |year=1928 |publisher=National Park Service }}
* {{cite book |title=Mount Rainier: A Record of Exploration |url=https://archive.org/download/mountrainierreco00meanuoft/mountrainierreco00meanuoft.pdf |publisher=The Macmillan Company |location=Novi Eboraci |year=1916 |editor=Edmond S. Meany}}
== Nexus interni ==
* [[Mons Fuji]]
* [[Mons Sanctae Helenae]]
* [[Vesuvius]]
== Nexus externi ==
{{CommuniaCat|Mount Rainier|Rainier montem}}
{{fontes geographici}}
* [https://www.nps.gov/mora/index.htm Situs interretialis parchi nationalis montis Rainier]
{{geo-stipula}}
[[Categoria:Montes igniferi|Rainier mons]]
[[Categoria:Montes Vasingtoniae civitatis|Rainier mons]]
0dzup5j7ffi1b8oymzmhwn0o9vs75z2
Formula:Categoriae vestigatoriae/optiones
10
327868
4001840
3998815
2026-11-10T13:18:52Z
Grufo
64423
+‘# circumspecte’
4001840
wikitext
text/x-wiki
<includeonly>{{#invoke:params|new|
recalling|optiones|
reinterpreting|optiones|trim_all|splitter_string|,|setter_string||
snapshotting|entering_substack|
excluding_non-numeric_names|
detaching_substack|
mixing_names_and_values|$@||
merging_substack|
mapping_by_magic|#switch|names_only|
let|caduciter|<span style{{=}}"cursor: help;" title{{=}}"Haec categoria caduciter adhibetur.">[[Fasciculus:Symbolic clock icon.svg|x14px|link=]]</span>|
let|infeliciter|<span style{{=}}"cursor: help;" title{{=}}"Hic corrigenda colliguntur.">[[Fasciculus:Broom icon.svg|x14px|link=]]</span>|
let|circumspecte|<span style{{=}}"cursor: help;" title{{=}}"Hic inspicienda colliguntur.">[[Fasciculus:Green exclamation mark.svg|x14px|link=]]</span>|
let|tacite|<span style{{=}}"cursor: help;" title{{=}}"Ipsa formula in categoria non ostenditur.">[[Fasciculus:Concealed icon.svg|x14px|link=]]</span>|
providing|tacite|{{#ifeq:{{{ns|}}}|14
| {{#ifeq:{{{propositum|}}}|exhibitio
|
| {{in harenario aut alibi
| 1 =
| 2 = [[{{{pagina}}}|!]]
}}
}}
}}|
all_sorted|
setting|h/i| | |
list_values
}}</includeonly><noinclude>{{Documentatio formulae machinariae}}</noinclude>
noyxqekaevmt7ed7x00nvlept49nb2p
Tanaquil
0
328861
4001874
3998055
2026-11-10T17:38:42Z
Marcus Terentius Bibliophilus
2059
/* Bibliographia */
4001874
wikitext
text/x-wiki
{{Capsa hominis Vicidatorum}}
{{res|Tanaquil}} ({{pns|īlis|f|Tanaquil}}; [[lingua Etrusca|Etrusce]] ''θanχvil'') fuit [[uxor]] [[Lucius Tarquinius Priscus|Lucii Tarquinii Prisci]], quinti [[rex Romanorum|regis Romanorum]], qui circa annos [[616 a.C.n.|616]] ad [[578 a.C.n.|578]] [[a.C.n.]] regnavit.<ref>William Smith (ed.), ''Dictionary of Greek and Roman Biography and Mythology'', vol. III (Bostoniae, 1849), 976–977, s.v. "Tarquinius".</ref> [[Mulier]] [[nobilis]] [[Etrusci|Etrusca]] et prodigiorum [[interpres]], maritum ad regnum Romanum et postea [[Servius Tullius|Servium Tullium]] ad successionem adiuvisse traditur.
== Nomen ==
Nomen Latinum ''Tanaquil'' ex praenomine muliebri Etrusco mutuatum est, quod in [[inscriptio]]nibus ''θanχvil'' vel ''θancvil'', in titulis antiquioribus ''θanaχvil'' et ''θanacvil'' scribitur.<ref name="Salomon">Corinna Salomon, "Some remarks on the personal name system of Raetic", ''Namenkundliche Informationen'' 112 (2020), 375–408, praesertim p. 382, n. 38. DOI: 10.58938/ni629.</ref> Hoc praenomen in titulis [[sepulcrum|sepulcralibus]] Etruscis bene testatum est; exemplo est sarcophagus [[saeculum 4 a.C.n.|saeculi quarti a.C.n.]] Thanchvil Tarnai et mariti eius Larth Tetnies, Vulcis repertus et nunc in Museo Artium Bostoniensi servatus.<ref>Museum of Fine Arts, Bostoniae, numerus inventarii 86.145a-b.</ref> Formae breviores ex [[syncope]] vocalium mediarum atonarum ortae sunt, quae in [[lingua Etrusca]] prima [[saeculum 5 a.C.n.|saeculi quinti a.C.n.]] parte accidit; forma igitur [[Latine|Latina]], quae alterum ''a'' servat, nomen antiquius nondum syncopatum continuat.<ref name="Wallace">Rex E. Wallace, ''Zikh Rasna: A Manual of the Etruscan Language and Inscriptions'' (Ann Arbor: Beech Stave Press, 2008).</ref> [[Scriptura]] Latina litteram Etruscam ''θ'' per ''t'' et nexum ''χv'' per ''qu'' reddit.<ref name="Wallace" />
Significatio nominis incerta est. [[Helmut Rix]] nomen ex radice ''θana-'' et nomine ''*aχvil'' "donum" compositum esse coniecit, quod nomen ex voce votiva ''tinścvil'' ("donum [[Tinia]]e") eruit; ita totum nomen "donum a dea [[Thanr|Θanr]] datum" significaret, quae dea Etrusca partui praeerat.<ref>Helmut Rix, ''Rätisch und Etruskisch'' (Oeniponte: Institut für Sprachwissenschaft der Universität Innsbruck, 1998), 32–33, n. 45.</ref><ref name="Salomon" /> Vox tamen ''*aχvil'' non directe testata est, et alii viri docti, inter quos Rex Wallace, nomen aliter explicant.<ref name="Salomon" /><ref>Wallace, ''Zikh Rasna'', p. 92.</ref> Apud scriptores Latinos nomen postea ad uxorem imperiosam designandam usurpatum est, ut apud [[Decimus Iunius Iuvenalis|Iuvenalem]]: ''ante tamen de te Tanaquil tua''.<ref>Iuvenalis, ''Saturae'' 6.566.</ref>
== Vita ==
[[Fasciculus:Tanaquil.jpg|thumb|upright=0.6|left|Tanaquil, uxor Lucii Tarquinii Prisci. Imago coniecturalis.]]
Tanaquil, [[Tarquinii]]s in [[Etruria]] summo loco nata, Lucumoni, filio Demarati Corinthii exsulis, nupsit. Cum maritus propter patrem peregrinum Tarquiniis honores adipisci non posset, Tanaquil ei persuasit ut Romam [[migratio|migraret]], ubi in novo populo nova nobilitas facile oriretur. In [[iter|itinere]], cum ad [[Ianiculum]] pervenissent, [[aquila]] [[pileus|pilleum]] Lucumonis sustulit et rursus [[caput|capiti]] eius apte reposuit; quod prodigium Tanaquil, ''perita, ut volgo Etrusci, caelestium prodigiorum mulier'', regnum portendere interpretata est.<ref>[[Titus Livius]], ''Ab Urbe condita'' 1.34.</ref> Romae Lucius Tarquinius, ut deinde appellatus est, amicus [[Ancus Marcius|Anci Marcii]] regis et tutor [[liberi|liberorum]] eius factus est; rege autem mortuo, priusquam filii adolevissent, populi favore rex creatus est.<ref>Livius, ''Ab Urbe condita'' 1.35.</ref>
[[Fasciculus:Domenico Beccafumi - Tanaquil - WGA1539.jpg|thumb|upright=0.8|Tanaquil a [[Dominicus Beccafumi|Dominico Beccafumi]] circa annum [[1519]] picta.]]
Tanaquil etiam [[Servius Tullius|Servium Tullium]] [[puer]]um in regia [[educatoio|erudit]]. Cum puero dormienti caput arsisse visum esset, flamma sine damno cum [[somnus|somno]] discedente, Tanaquil hoc signum futurae eius [[magnitudo|magnitudinis]] esse declaravit.<ref>Livius, ''Ab Urbe condita'' 1.39.</ref> Tarquinio a filiis Anci interfecto, mortem eius celavit populoque nuntiavit regem vulneratum tantum esse et Servium interim munera regia obire iussisse; ita Servius regnum firmavit priusquam [[mors]] regis palam facta est.<ref>Livius, ''Ab Urbe condita'' 1.41.</ref><ref>[[Cassius Dio]], ''Historia Romana'', fr. 9 (liber II).</ref>
Liberi eius traduntur [[Lucius Tarquinius Superbus]], septimus et ultimus rex Romanorum, et Arruns Tarquinius, quamquam [[Livius]] dubitat filiine an [[nepos|nepotes]] Prisci fuerint.<ref>Livius, ''Ab Urbe condita'' 1.46.</ref> Filia regis Servio Tullio nupsit, et filii Tarquinii postea duas Servii filias, [[Tullia]]s, in matrimonium duxerunt.<ref>Livius, ''Ab Urbe condita'' 1.39, 1.42.</ref>
== Gaia Caecilia ==
Secundum aliam [[traditio]]nem, quam plures [[scriptor]]es Romani referunt, Tanaquil Romam adveniens nomen ''Gaia Caecilia'' sumpsit. Hoc nomine exemplar virtutis muliebris et lanificii habebatur, et origo variorum rituum nuptialium Romanorum ei tribuebatur.<ref>[[Sextus Pompeius Festus]], ''De verborum significatu'', s.v. "Gaia Caecilia".</ref><ref name="Plinius">[[Gaius Plinius Secundus|Plinius]], ''Naturalis historia'' 8.194.</ref><ref>''Liber de praenominibus'', operi [[Valerius Maximus|Valerii Maximi]] tradito adiunctus.</ref><ref name="Plutarchus">[[Plutarchus]], ''Quaestiones Romanae'' 30.</ref> [[Plinius]], [[Marcus Terentius Varro|Varrone]] [[auctor]]e, refert lanam cum colo et fuso eius in aede [[Semo Sancus|Sanci]] durasse, et [[toga]]m regiam undulatam ab ea factam esse, qua Servius Tullius usus erat.<ref name="Plinius" /> Tunicam rectam, quam sponsae Romanae ad diem nuptiarum texebant, prima texuisse dicebatur, et formula nuptialis ''ubi tu Gaius, ego Gaia'' ad eam referri putabatur.<ref name="Plutarchus" /><ref>Karen K. Hersch, "The Woolworker Bride", in Lena Larsson Lovén et Agneta Strömberg (edd.), ''Ancient Marriage in Myth and Reality'' (Cambridge Scholars Publishing, 2010), 122–124.</ref>
== Memoria posterior ==
[[Renascentia|Aetate renascentium litterarum]], [[Ioannes Boccaccius]] in libro ''[[De mulieribus claris]]'' Gaiam Caeciliam (nomine ''Gaia Cyrilla'') ut exemplar [[frugalitas|frugalitatis]] et [[simplicitas|simplicitatis]] vitae [[Roma antiqua|Romanae antiquae]] laudavit.<ref>Giovanni Boccaccio, ''Famous Women'', interpr. Virginia Brown (Cantabrigiae Massachusettensium: Harvard University Press, 2001), 94–95.</ref>
== Notae ==
<references />
== Bibliographia ==
; Fontes antiqui
* [[Titus Livius]], ''Ab Urbe condita'', liber I.
* [[Gaius Plinius Secundus]], ''Naturalis historia''.
* [[Plutarchus]], ''Quaestiones Romanae''.
* [[Sextus Pompeius Festus]], ''De verborum significatu''.
* [[Cassius Dio]], ''Historia Romana''.
* [[Decimus Iunius Iuvenalis]], ''Saturae''.
; Opera recentiora
*Cailleux, Fanny. [[2017]]. "[https://www.persee.fr/doc/dha_2108-1433_2017_sup_17_1_4463 Tanaquil, Tullia, Damarata : les conseillères officieuses des rois dans l’Histoire romaine de Tite-Live et la dégradation de la monarchie]" in ''[https://www.persee.fr/issue/dha_2108-1433_2017_sup_17_1?sectionId=dha_2108-1433_2017_sup_17_1_4463 Conseillers et ambassadeurs dans l’Antiquité]'': 487-509
* Rix, Helmut. 1998. ''Rätisch und Etruskisch''. Oeniponte: Institut für Sprachwissenschaft der Universität Innsbruck.
* Salomon, Corinna. 2020. "Some remarks on the personal name system of Raetic". ''Namenkundliche Informationen'' 112: 375-408.
* Wallace, Rex E. 2008. ''Zikh Rasna: A Manual of the Etruscan Language and Inscriptions''. Ann Arbor: Beech Stave Press.
* Hersch, Karen K. 2010. "The Woolworker Bride". In ''Ancient Marriage in Myth and Reality'', ed. Lena Larsson Lovén et Agneta Strömberg. Cambridge Scholars Publishing.
* Smith, William, ed. 1849. ''Dictionary of Greek and Roman Biography and Mythology''. Bostoniae: Little, Brown and Company.
{{CommuniaCat|Tanaquil}}
[[Categoria:Etrusci]]
[[Categoria:Gens Tarquinia]]
[[Categoria:Historia Romae]]
opkga2423tm3mjlmai6ym8fclikborc
Formula:Pinacotheca/doc
10
329177
4001986
3994372
2026-11-11T09:57:16Z
Grufo
64423
Minutiae
4001986
wikitext
text/x-wiki
{{Subpagina documentationis}}
{{Formula substituibilis|...}}
{{Lua|Params}}
Haec formula nota mediavicialem <syntaxhighlight lang="wikitext" inline><gallery>...</gallery></syntaxhighlight> creat (de qua [[Anglice]] [[:en:Help:Gallery tag|legere potes]]), sed <code>//</code> in locum <code>|</code> adhibetur ad imagines a descriptiones separandas.
== De usu ==
'''Vicitextus:'''
<syntaxhighlight lang="wikitext">{{Pinacotheca
| mode = packed
| caption = Praestantes cinematographiae Francicae homines
| 1 =
Fratelli Lumiere.jpg // [[Fratres Lumière]]
George Melies.jpg // [[Georgius Méliès]]
Louis de Funès — L'Homme orchestre (1970) (recadré).jpg // [[Ludovicus de Funès]]
Jean-Luc Godard at Berkeley, 1968.jpg // [[Ioannes Lucas Godard]]
Catherine Deneuve Berlinale 2017.jpg // [[Catharina Deneuve]]
Gérard Depardieu avp 2016 3.jpg // [[Gerardus Depardieu]]
Isabelle Adjani Cannes 2018.jpg // [[Isabella Adjani]]
Isabelle Huppert Cannes 2018.jpg // [[Isabella Huppert]]
Audrey Tautou janvier 2016.jpg // [[Etheldreda Tautou]]
Marion Cotillard at 2019 Cannes.jpg // [[Mariana Cotillard]]
Christophe Lambert et Jean Dujardin (Cropped).jpg // [[Ioannes Dujardin]]
Jean-Paul Belmondo Cannes 2011.jpg // [[Ioannes Paulus Belmondo]]
Alain Delon en Janvier 2011.jpg // [[Alanus Delon]]
Yves Montand Cannes.jpg // [[Ivo Montand]]
Lino Ventura — Il Re di Poggioreale.jpg // [[Lino Ventura]]
François truffaut.jpg // [[Franciscus Truffaut]]
}}</syntaxhighlight>
'''Effectus:'''
{{Pinacotheca
| mode = packed
| caption = Praestantes cinematographiae Francicae homines
| 1 =
Fratelli Lumiere.jpg // [[Fratres Lumière]]
George Melies.jpg // [[Georgius Méliès]]
Louis de Funès — L'Homme orchestre (1970) (recadré).jpg // [[Ludovicus de Funès]]
Jean-Luc Godard at Berkeley, 1968.jpg // [[Ioannes Lucas Godard]]
Catherine Deneuve Berlinale 2017.jpg // [[Catharina Deneuve]]
Gérard Depardieu avp 2016 3.jpg // [[Gerardus Depardieu]]
Isabelle Adjani Cannes 2018.jpg // [[Isabella Adjani]]
Isabelle Huppert Cannes 2018.jpg // [[Isabella Huppert]]
Audrey Tautou janvier 2016.jpg // [[Etheldreda Tautou]]
Marion Cotillard at 2019 Cannes.jpg // [[Mariana Cotillard]]
Christophe Lambert et Jean Dujardin (Cropped).jpg // [[Ioannes Dujardin]]
Jean-Paul Belmondo Cannes 2011.jpg // [[Ioannes Paulus Belmondo]]
Alain Delon en Janvier 2011.jpg // [[Alanus Delon]]
Yves Montand Cannes.jpg // [[Ivo Montand]]
Lino Ventura — Il Re di Poggioreale.jpg // [[Lino Ventura]]
François truffaut.jpg // [[Franciscus Truffaut]]
}}
== Ulteriora si cupis ==
* [[:Categoria:Formulae typographicae]]
* [[:en:Help:Gallery tag]]
<includeonly>{{in harenario aut alibi||
<!-- Categorias sub hac linea adde -->
[[Categoria:Formulae|{{PAGENAME}}]]
[[Categoria:Formulae quae seorsos versus creant|{{PAGENAME}}]]
[[Categoria:Formulae typographicae|{{PAGENAME}}]]
[[Categoria:Formulae imaginum|{{PAGENAME}}]]
}}</includeonly>
9havqaversfgww0lz9ip0xkey925l6l
Marcus Favonius
0
329882
4001877
4001358
2026-11-10T18:01:23Z
Marcus Terentius Bibliophilus
2059
/* In bello civili */
4001877
wikitext
text/x-wiki
'''Marcus Favonius''' (necatus [[42 a.C.n.]]) fuit [[Senatus Romanus|senator Romanus]] qui ita [[Marcus Porcius Cato Uticensis|Catonem Uticensem]] admirabatur ut eum in omnibus rebus imitari voluerit<ref>[[Cassius Dio]] 38.7.</ref>. Ita verbis contumeliosis [[Triumviratus|triumviros]] onerabat quos in republica impugnabat. [[Proelium iuxta Philippos commissum|Philippensi pugna]] captus paulo post iussu Octaviani necatus est.
== De gente et iuventute ==
Marcus Favonius [[Tarracina|Terracina]] e gente [[plebs|plebeia]] et parum nota ortus est, si quidem titulus statuae ibi repertus<ref> {{CIL|10|6316}} </ref> ad eius patrem pertinebat, quod hodie ab eruditis vulgo creditur<ref>F. X. Ryan, "Der bei den Agrigentinern beliebte Legat M. Favonius M. f.", ''Faventia'', 2002: 33-36 [https://www.raco.cat/index.php/Faventia/article/download/21850/21683 Hic legere potes]</ref>. Ut multi nobiles illius aetatis (inter quos et ipse Cicero) [[Rhodus|Rhodi]] apud [[Apollonius Molon|Apollonium Molonem]] rhetoricae studuit. In quo parum profecit siquidem Ciceroni credimus orationem irridenti quam anno [[60 a.C.n.]] habuit cum [[Quintus Caecilius Metellus Pius Scipio Nasica|Scipionem Nasicam]] de ambitu accusabat ab ipso Cicerone feliciter defensum. Etenim repulsam in [[Tribunus plebis|tribunatu plebis]] (aut quaestura?) petendo rettulerat a qua aversus non erat quin iterum peteret "reipublicae causa" nec scimus an tribunus plebis in fine fieri potuerit.<ref>''[[Ad Atticum]]'' II.1.9.</ref>. Econtra multum eum laudabat Cicero una cum Catone et [[Quintus Hortensius Hortalus|Hortensio]] consulem [[Marcus Pupius Piso Frugi Calpurnianus|Marcum Pupium]] increpantem ([[61 a.C.n.]]) postquam [[Publius Clodius Pulcher|Clodius]] in causa [[Sacra Bonae Deae (62 a.C.n.)|pollutorum Bonae Deae sacrorum]] inique absolutus est, his verbis utens: ''insignis vero opera Favoni fuit''<ref>''Ad Atticum'' I.14.5.</ref>.
== Quid in republica fecerit ==
Saepe erga triumviros magna libertate dicendi utebatur et imprimis [[Pompeius|Pompeium]] verbis insequebatur. Exempli gratia cum ille crus fascia candida alligatum haberet Favonius 'non refert' inquit 'qua in parte sit corporis diadema'<ref>[[Valerius Maximus]] VII.2.6.</ref>. In leges agrarias Caesaris anno [[59 a.C.n.]] ultimus omnium (ne Catone quidem excepto) iuravit<ref>Plutarchus, ''Cato minor'' 32,3; [[Cassius Dio]], ''[[Historia Romana (Dio)|Historia Romana]]'' 38,7</ref>. Anno [[57 a.C.n.|57]] curae annonae Pompeio in quinquennium adsignatae modum imponere cupit<ref>''Ad Atticum'' IV.1.7.</ref>. In senatu contra regem [[Ptolemaeus XII (rex Aegypti)|Ptolemaeum XII]] dixit qui legatos populi Aegyptii in Italia trucidaverat et multos Romanos donis corruperat. Auxilio Pompei fretus nihil passus est Ptolemaeus<ref>Dio Cassius 39.14.1.</ref>. Anno 56 quoque inter eos qui maledicta contumeliosa in Pompeium publice iaciebant refertur<ref>''Ad Quintum fratrem'' II.3.2.</ref>. Et anno [[55 a.C.n.|55]] cum Cato et Favonius rogationi [[Gaius Trebonius|Trebonii]] adversari conarentur, quae [[Provincia Romana|provincias]] inter triumviros dividebat, ambo e contione vi et vulneribus expulsi sunt<ref>Dio Cassius 39.34-5. Plutarchus, ''[[Vita Iulii Caesaris (Plutarchus)|Vita Iulii Caesaris]]'' 21.3.</ref>. Anno [[54 a.C.n.|54]] [[Tenedos|Tenediorum]] paene solus cum Cicerone et [[Marcus Calpurnius Bibulus|Bibulo]] frustra defendit<ref>''Ad Quintum fratrem'' II.9.2.</ref>. Eodem anno in acri competitione comitiorum consularium et ambitus scandalo paene solus in senatu libere loqui voluit<ref>''Ad Atticum'' IV.17.4.</ref>. In summa in multis rebus publicis sententiam fortiter dixit, effecit paene nihil.
[[Cursus honorum]] Favoni, ut ipsius Catonis, tardior fuit quia triumviros impugnabat qui tum in republica maxime pollebant. Ita [[Aedilis|aedilitatem]] tantum anno 53 aut 52 (non constat enim inter eruditos<ref>Linderski, 1972.</ref>) gessit postquam [[Pompeius]] Caesaris timore [[Optimates]] propius venit. Quin etiam hunc magistratum amicitiae et virtuti magnae Catonis debuit qui postquam amicus vincebatur tabellas inspexit atque omnes eadem manu scriptas detexit, quo effectum est ne comitia rata essent. Et instauratis comitiis Favonius aedilis renuntiatus est<ref>[[Plutarchus]], ''Vita Catonis Iunioris'' 46.</ref>. Ipse Cato ludis populo ab aedili editis in theatro praefuit atque ostendit festivos et populares ludos esse posse sine fastu et effusis sumptibus. Nam ludi Favonii magis delectarunt quam ludi [[Gaius Scribonius Curio (tribunus plebis 50 a.C.n.)|Curionis]] in altero theatro. Sed legendae circa personam Catonis libenter disseminabantur quibus indulgere Plutarcho libebat. Eodem anno Favonius breviter in carcerem coniectus est a [[Tribunus plebis|tribuno plebis]] [[Publius Clodius Pulcher|Clodiano]] [[Quintus Pompeius Rufus (tribunus plebis)|Quinto Pompeio Rufo]] quod ad violentiam morum politicorum illius aetatis referendum est<ref>[[Dio Cassius]] 40.45.</ref>. In [[Pro Milone|causa Miloniana]] Cicero Favonium testem citavit, verba minacia [[Publius Clodius Pulcher|Publii Clodii]] referentem<ref>''[[Pro Milone]]'' IX.26.</ref>.
Quia [[Velleius Paterculus]]<ref>''[[Historiae (Velleius)|Historia Romana]]'' II.53.1</ref> eum "praetorium" anno [[48 a.C.n.]] appellat, [[praetor|praeturam]] incerto anno, fortasse [[49 a.C.n.]]<ref>Argumenta contra apud F.X. Ryan (1994).</ref>, gessisse videtur.
== In bello civili ==
Postquam Caesar Rubiconem transiit Favonius contumeliis Pompeio dicendis non pepercit: nam cum ille vanitatis plenus paulo ante gloriatus esset quod ubicumque Italiae solum pede percusserit ibi statim peditum et equitum copiae surgent<ref>Plutarchus, [[Vita Pompei (Plutarchus)|Vita Pompei]] 57.9.</ref> et tunc senatores anxii quibus copiis Italiam defensurus esset imperatorem interrogarent, Favonius Pompeium hortabatur ut terram pede feriret ad pollicitas copias praestandas. Nec tunc Pompeio irasci licuit<ref>Plutarchus, [[Vita Pompei (Plutarchus)|Vita Pompei]] 60.7-8. [[Appianus Alexandrinus|Appianus]], ''Bella civilia'' II.37.</ref>. Certe acerrimum Caesaris hostem sese praebuit atque condiciones pacis aut colloquia recusabat<ref>''Epistulae ad Atticum'' VII.15.2.</ref>. Mox Pompeium in Graeciam secutus est. In [[Thessalia]] et [[Macedonia (provincia Romana)|Macedonia]] militavit Favonius imperante [[Quintus Caecilius Metellus Pius Scipio Nasica|Metello Scipione]]. In castris prope [[Pharsalus|Pharsalum]] Pompeium lacessere non desinebat exclamans: "Nondum hoc anno [[Ficus|ficis]] [[Tusculum|Tusculanis]] frui poterimus', ignaviam ei sic obiciens<ref>Plutarchus, [[Vita Pompei (Plutarchus)|Vita Pompei]] 67.5.</ref>. At Pompeiani victi sunt et Favonius unus e paucis fuit qui Pompeium fugientem comitaretur: cui etiam servilia officia misericordia motus imperatori praestitisse suo narrabatur<ref>Plutarchus, [[Vita Pompei (Plutarchus)|Vita Pompei]] 73.10-11.</ref>: nam pedes lavabat, cibum parabat, oleo unguebat.
== Notae ==
<references/>
== Plura legere si cupis ==
*Jerzy Linderski, "[https://www.jstor.org/stable/310984 The Aedileship of Favonius, Curio the Younger and Cicero's Election to the Augurate]", ''Harvard Studies in Classical Philology'', 1972: 181-200
* F. X. Ryan, "[https://www.jstor.org/stable/295487 The Praetorship of Favonius]", ''The American Journal of Philology'', 1994: 587-601
**"The Quaestorship of Favonius and the Tribunate of Metellus Scipio", ''Athenaeum'', 1994: 505–521.
== Nexus externi ==
*[https://de.wikisource.org/wiki/RE:Favonius_1 Favonius 1] apud [[Paulys Real-Enzyklopädie der classischen Altertumswissenschaft]]
[[Categoria:Politici Romani antiqui]]
[[Categoria:Nati saeculo 1 a.C.n.]]
[[Categoria:Mortui 42 a.C.n.]]
[[Categoria:Praetores]]
[[Categoria:Senatores]]
[[Categoria:Necati]]
[[Categoria:Victimae Belli Civilis (44-30 a.C.n.)]]
h5gxrmdaz8qbupwe86bir28oc4lx9j7
4001878
4001877
2026-11-10T18:06:19Z
Marcus Terentius Bibliophilus
2059
/* In bello civili */
4001878
wikitext
text/x-wiki
'''Marcus Favonius''' (necatus [[42 a.C.n.]]) fuit [[Senatus Romanus|senator Romanus]] qui ita [[Marcus Porcius Cato Uticensis|Catonem Uticensem]] admirabatur ut eum in omnibus rebus imitari voluerit<ref>[[Cassius Dio]] 38.7.</ref>. Ita verbis contumeliosis [[Triumviratus|triumviros]] onerabat quos in republica impugnabat. [[Proelium iuxta Philippos commissum|Philippensi pugna]] captus paulo post iussu Octaviani necatus est.
== De gente et iuventute ==
Marcus Favonius [[Tarracina|Terracina]] e gente [[plebs|plebeia]] et parum nota ortus est, si quidem titulus statuae ibi repertus<ref> {{CIL|10|6316}} </ref> ad eius patrem pertinebat, quod hodie ab eruditis vulgo creditur<ref>F. X. Ryan, "Der bei den Agrigentinern beliebte Legat M. Favonius M. f.", ''Faventia'', 2002: 33-36 [https://www.raco.cat/index.php/Faventia/article/download/21850/21683 Hic legere potes]</ref>. Ut multi nobiles illius aetatis (inter quos et ipse Cicero) [[Rhodus|Rhodi]] apud [[Apollonius Molon|Apollonium Molonem]] rhetoricae studuit. In quo parum profecit siquidem Ciceroni credimus orationem irridenti quam anno [[60 a.C.n.]] habuit cum [[Quintus Caecilius Metellus Pius Scipio Nasica|Scipionem Nasicam]] de ambitu accusabat ab ipso Cicerone feliciter defensum. Etenim repulsam in [[Tribunus plebis|tribunatu plebis]] (aut quaestura?) petendo rettulerat a qua aversus non erat quin iterum peteret "reipublicae causa" nec scimus an tribunus plebis in fine fieri potuerit.<ref>''[[Ad Atticum]]'' II.1.9.</ref>. Econtra multum eum laudabat Cicero una cum Catone et [[Quintus Hortensius Hortalus|Hortensio]] consulem [[Marcus Pupius Piso Frugi Calpurnianus|Marcum Pupium]] increpantem ([[61 a.C.n.]]) postquam [[Publius Clodius Pulcher|Clodius]] in causa [[Sacra Bonae Deae (62 a.C.n.)|pollutorum Bonae Deae sacrorum]] inique absolutus est, his verbis utens: ''insignis vero opera Favoni fuit''<ref>''Ad Atticum'' I.14.5.</ref>.
== Quid in republica fecerit ==
Saepe erga triumviros magna libertate dicendi utebatur et imprimis [[Pompeius|Pompeium]] verbis insequebatur. Exempli gratia cum ille crus fascia candida alligatum haberet Favonius 'non refert' inquit 'qua in parte sit corporis diadema'<ref>[[Valerius Maximus]] VII.2.6.</ref>. In leges agrarias Caesaris anno [[59 a.C.n.]] ultimus omnium (ne Catone quidem excepto) iuravit<ref>Plutarchus, ''Cato minor'' 32,3; [[Cassius Dio]], ''[[Historia Romana (Dio)|Historia Romana]]'' 38,7</ref>. Anno [[57 a.C.n.|57]] curae annonae Pompeio in quinquennium adsignatae modum imponere cupit<ref>''Ad Atticum'' IV.1.7.</ref>. In senatu contra regem [[Ptolemaeus XII (rex Aegypti)|Ptolemaeum XII]] dixit qui legatos populi Aegyptii in Italia trucidaverat et multos Romanos donis corruperat. Auxilio Pompei fretus nihil passus est Ptolemaeus<ref>Dio Cassius 39.14.1.</ref>. Anno 56 quoque inter eos qui maledicta contumeliosa in Pompeium publice iaciebant refertur<ref>''Ad Quintum fratrem'' II.3.2.</ref>. Et anno [[55 a.C.n.|55]] cum Cato et Favonius rogationi [[Gaius Trebonius|Trebonii]] adversari conarentur, quae [[Provincia Romana|provincias]] inter triumviros dividebat, ambo e contione vi et vulneribus expulsi sunt<ref>Dio Cassius 39.34-5. Plutarchus, ''[[Vita Iulii Caesaris (Plutarchus)|Vita Iulii Caesaris]]'' 21.3.</ref>. Anno [[54 a.C.n.|54]] [[Tenedos|Tenediorum]] paene solus cum Cicerone et [[Marcus Calpurnius Bibulus|Bibulo]] frustra defendit<ref>''Ad Quintum fratrem'' II.9.2.</ref>. Eodem anno in acri competitione comitiorum consularium et ambitus scandalo paene solus in senatu libere loqui voluit<ref>''Ad Atticum'' IV.17.4.</ref>. In summa in multis rebus publicis sententiam fortiter dixit, effecit paene nihil.
[[Cursus honorum]] Favoni, ut ipsius Catonis, tardior fuit quia triumviros impugnabat qui tum in republica maxime pollebant. Ita [[Aedilis|aedilitatem]] tantum anno 53 aut 52 (non constat enim inter eruditos<ref>Linderski, 1972.</ref>) gessit postquam [[Pompeius]] Caesaris timore [[Optimates]] propius venit. Quin etiam hunc magistratum amicitiae et virtuti magnae Catonis debuit qui postquam amicus vincebatur tabellas inspexit atque omnes eadem manu scriptas detexit, quo effectum est ne comitia rata essent. Et instauratis comitiis Favonius aedilis renuntiatus est<ref>[[Plutarchus]], ''Vita Catonis Iunioris'' 46.</ref>. Ipse Cato ludis populo ab aedili editis in theatro praefuit atque ostendit festivos et populares ludos esse posse sine fastu et effusis sumptibus. Nam ludi Favonii magis delectarunt quam ludi [[Gaius Scribonius Curio (tribunus plebis 50 a.C.n.)|Curionis]] in altero theatro. Sed legendae circa personam Catonis libenter disseminabantur quibus indulgere Plutarcho libebat. Eodem anno Favonius breviter in carcerem coniectus est a [[Tribunus plebis|tribuno plebis]] [[Publius Clodius Pulcher|Clodiano]] [[Quintus Pompeius Rufus (tribunus plebis)|Quinto Pompeio Rufo]] quod ad violentiam morum politicorum illius aetatis referendum est<ref>[[Dio Cassius]] 40.45.</ref>. In [[Pro Milone|causa Miloniana]] Cicero Favonium testem citavit, verba minacia [[Publius Clodius Pulcher|Publii Clodii]] referentem<ref>''[[Pro Milone]]'' IX.26.</ref>.
Quia [[Velleius Paterculus]]<ref>''[[Historiae (Velleius)|Historia Romana]]'' II.53.1</ref> eum "praetorium" anno [[48 a.C.n.]] appellat, [[praetor|praeturam]] incerto anno, fortasse [[49 a.C.n.]]<ref>Argumenta contra apud F.X. Ryan (1994).</ref>, gessisse videtur.
== In bello civili ==
Postquam Caesar Rubiconem transiit Favonius contumeliis ad Pompeium dicendis non pepercit: nam cum ille vanitatis plenus paulo ante gloriatus esset quod ubicumque Italiae solum pede percusserit ibi statim peditum et equitum copiae surgent<ref>Plutarchus, [[Vita Pompei (Plutarchus)|Vita Pompei]] 57.9.</ref> et tunc senatores anxii quibus copiis Italiam defensurus esset imperatorem interrogarent, Favonius Pompeium hortabatur ut terram pede feriret ad pollicitas copias praestandas. Nec tunc Pompeio irasci licuit<ref>Plutarchus, [[Vita Pompei (Plutarchus)|Vita Pompei]] 60.7-8. [[Appianus Alexandrinus|Appianus]], ''Bella civilia'' II.37.</ref>. Nihilominus acerrimum Caesaris hostem sese praebuit atque condiciones pacis aut colloquia pertinaciter dissuadebat<ref>''Epistulae ad Atticum'' VII.15.2.</ref>. Mox Pompeium in Graeciam fugientem secutus est. In [[Thessalia]] et [[Macedonia (provincia Romana)|Macedonia]] militavit Favonius imperante [[Quintus Caecilius Metellus Pius Scipio Nasica|Metello Scipione]]<ref>[[Gaius Iulius Caesar|Caesar]], ''[[De bello civili|de Bello civili]]'' III.36.8</ref>. In castris prope [[Pharsalus|Pharsalum]] Pompeium lacessere non desinebat exclamans: "Nondum hoc anno [[Ficus|ficis]] [[Tusculum|Tusculanis]] frui poterimus', ignaviam ei sic obiciens<ref>Plutarchus, [[Vita Pompei (Plutarchus)|Vita Pompei]] 67.5.</ref>. At Pompeiani victi sunt et Favonius unus e paucis fuit qui Pompeium fugientem comitaretur: cui etiam servilia officia misericordia motus imperatori praestitisse suo narrabatur<ref>Plutarchus, [[Vita Pompei (Plutarchus)|Vita Pompei]] 73.10-11.</ref>: nam pedes lavabat, cibum parabat, oleo unguebat.
== Notae ==
<references/>
== Plura legere si cupis ==
*Jerzy Linderski, "[https://www.jstor.org/stable/310984 The Aedileship of Favonius, Curio the Younger and Cicero's Election to the Augurate]", ''Harvard Studies in Classical Philology'', 1972: 181-200
* F. X. Ryan, "[https://www.jstor.org/stable/295487 The Praetorship of Favonius]", ''The American Journal of Philology'', 1994: 587-601
**"The Quaestorship of Favonius and the Tribunate of Metellus Scipio", ''Athenaeum'', 1994: 505–521.
== Nexus externi ==
*[https://de.wikisource.org/wiki/RE:Favonius_1 Favonius 1] apud [[Paulys Real-Enzyklopädie der classischen Altertumswissenschaft]]
[[Categoria:Politici Romani antiqui]]
[[Categoria:Nati saeculo 1 a.C.n.]]
[[Categoria:Mortui 42 a.C.n.]]
[[Categoria:Praetores]]
[[Categoria:Senatores]]
[[Categoria:Necati]]
[[Categoria:Victimae Belli Civilis (44-30 a.C.n.)]]
imrasqx69c0qaji0863oz7uqh1imnzm
4001879
4001878
2026-11-10T18:11:54Z
Marcus Terentius Bibliophilus
2059
/* In bello civili */
4001879
wikitext
text/x-wiki
'''Marcus Favonius''' (necatus [[42 a.C.n.]]) fuit [[Senatus Romanus|senator Romanus]] qui ita [[Marcus Porcius Cato Uticensis|Catonem Uticensem]] admirabatur ut eum in omnibus rebus imitari voluerit<ref>[[Cassius Dio]] 38.7.</ref>. Ita verbis contumeliosis [[Triumviratus|triumviros]] onerabat quos in republica impugnabat. [[Proelium iuxta Philippos commissum|Philippensi pugna]] captus paulo post iussu Octaviani necatus est.
== De gente et iuventute ==
Marcus Favonius [[Tarracina|Terracina]] e gente [[plebs|plebeia]] et parum nota ortus est, si quidem titulus statuae ibi repertus<ref> {{CIL|10|6316}} </ref> ad eius patrem pertinebat, quod hodie ab eruditis vulgo creditur<ref>F. X. Ryan, "Der bei den Agrigentinern beliebte Legat M. Favonius M. f.", ''Faventia'', 2002: 33-36 [https://www.raco.cat/index.php/Faventia/article/download/21850/21683 Hic legere potes]</ref>. Ut multi nobiles illius aetatis (inter quos et ipse Cicero) [[Rhodus|Rhodi]] apud [[Apollonius Molon|Apollonium Molonem]] rhetoricae studuit. In quo parum profecit siquidem Ciceroni credimus orationem irridenti quam anno [[60 a.C.n.]] habuit cum [[Quintus Caecilius Metellus Pius Scipio Nasica|Scipionem Nasicam]] de ambitu accusabat ab ipso Cicerone feliciter defensum. Etenim repulsam in [[Tribunus plebis|tribunatu plebis]] (aut quaestura?) petendo rettulerat a qua aversus non erat quin iterum peteret "reipublicae causa" nec scimus an tribunus plebis in fine fieri potuerit.<ref>''[[Ad Atticum]]'' II.1.9.</ref>. Econtra multum eum laudabat Cicero una cum Catone et [[Quintus Hortensius Hortalus|Hortensio]] consulem [[Marcus Pupius Piso Frugi Calpurnianus|Marcum Pupium]] increpantem ([[61 a.C.n.]]) postquam [[Publius Clodius Pulcher|Clodius]] in causa [[Sacra Bonae Deae (62 a.C.n.)|pollutorum Bonae Deae sacrorum]] inique absolutus est, his verbis utens: ''insignis vero opera Favoni fuit''<ref>''Ad Atticum'' I.14.5.</ref>.
== Quid in republica fecerit ==
Saepe erga triumviros magna libertate dicendi utebatur et imprimis [[Pompeius|Pompeium]] verbis insequebatur. Exempli gratia cum ille crus fascia candida alligatum haberet Favonius 'non refert' inquit 'qua in parte sit corporis diadema'<ref>[[Valerius Maximus]] VII.2.6.</ref>. In leges agrarias Caesaris anno [[59 a.C.n.]] ultimus omnium (ne Catone quidem excepto) iuravit<ref>Plutarchus, ''Cato minor'' 32,3; [[Cassius Dio]], ''[[Historia Romana (Dio)|Historia Romana]]'' 38,7</ref>. Anno [[57 a.C.n.|57]] curae annonae Pompeio in quinquennium adsignatae modum imponere cupit<ref>''Ad Atticum'' IV.1.7.</ref>. In senatu contra regem [[Ptolemaeus XII (rex Aegypti)|Ptolemaeum XII]] dixit qui legatos populi Aegyptii in Italia trucidaverat et multos Romanos donis corruperat. Auxilio Pompei fretus nihil passus est Ptolemaeus<ref>Dio Cassius 39.14.1.</ref>. Anno 56 quoque inter eos qui maledicta contumeliosa in Pompeium publice iaciebant refertur<ref>''Ad Quintum fratrem'' II.3.2.</ref>. Et anno [[55 a.C.n.|55]] cum Cato et Favonius rogationi [[Gaius Trebonius|Trebonii]] adversari conarentur, quae [[Provincia Romana|provincias]] inter triumviros dividebat, ambo e contione vi et vulneribus expulsi sunt<ref>Dio Cassius 39.34-5. Plutarchus, ''[[Vita Iulii Caesaris (Plutarchus)|Vita Iulii Caesaris]]'' 21.3.</ref>. Anno [[54 a.C.n.|54]] [[Tenedos|Tenediorum]] paene solus cum Cicerone et [[Marcus Calpurnius Bibulus|Bibulo]] frustra defendit<ref>''Ad Quintum fratrem'' II.9.2.</ref>. Eodem anno in acri competitione comitiorum consularium et ambitus scandalo paene solus in senatu libere loqui voluit<ref>''Ad Atticum'' IV.17.4.</ref>. In summa in multis rebus publicis sententiam fortiter dixit, effecit paene nihil.
[[Cursus honorum]] Favoni, ut ipsius Catonis, tardior fuit quia triumviros impugnabat qui tum in republica maxime pollebant. Ita [[Aedilis|aedilitatem]] tantum anno 53 aut 52 (non constat enim inter eruditos<ref>Linderski, 1972.</ref>) gessit postquam [[Pompeius]] Caesaris timore [[Optimates]] propius venit. Quin etiam hunc magistratum amicitiae et virtuti magnae Catonis debuit qui postquam amicus vincebatur tabellas inspexit atque omnes eadem manu scriptas detexit, quo effectum est ne comitia rata essent. Et instauratis comitiis Favonius aedilis renuntiatus est<ref>[[Plutarchus]], ''Vita Catonis Iunioris'' 46.</ref>. Ipse Cato ludis populo ab aedili editis in theatro praefuit atque ostendit festivos et populares ludos esse posse sine fastu et effusis sumptibus. Nam ludi Favonii magis delectarunt quam ludi [[Gaius Scribonius Curio (tribunus plebis 50 a.C.n.)|Curionis]] in altero theatro. Sed legendae circa personam Catonis libenter disseminabantur quibus indulgere Plutarcho libebat. Eodem anno Favonius breviter in carcerem coniectus est a [[Tribunus plebis|tribuno plebis]] [[Publius Clodius Pulcher|Clodiano]] [[Quintus Pompeius Rufus (tribunus plebis)|Quinto Pompeio Rufo]] quod ad violentiam morum politicorum illius aetatis referendum est<ref>[[Dio Cassius]] 40.45.</ref>. In [[Pro Milone|causa Miloniana]] Cicero Favonium testem citavit, verba minacia [[Publius Clodius Pulcher|Publii Clodii]] referentem<ref>''[[Pro Milone]]'' IX.26.</ref>.
Quia [[Velleius Paterculus]]<ref>''[[Historiae (Velleius)|Historia Romana]]'' II.53.1</ref> eum "praetorium" anno [[48 a.C.n.]] appellat, [[praetor|praeturam]] incerto anno, fortasse [[49 a.C.n.]]<ref>Argumenta contra apud F.X. Ryan (1994).</ref>, gessisse videtur.
== In bello civili ==
Postquam Caesar Rubiconem transiit Favonius contumeliis ad Pompeium dicendis non pepercit: nam cum ille vanitatis plenus paulo ante gloriatus esset quod ubicumque Italiae solum pede percusserit ibi statim peditum et equitum copiae surgent<ref>Plutarchus, [[Vita Pompei (Plutarchus)|Vita Pompei]] 57.9.</ref> et tunc senatores anxii quibus copiis Italiam defensurus esset imperatorem interrogarent, Favonius Pompeium hortabatur ut terram pede feriret ad pollicitas copias praestandas. Nec tunc Pompeio irasci licuit<ref>Plutarchus, [[Vita Pompei (Plutarchus)|Vita Pompei]] 60.7-8. [[Appianus Alexandrinus|Appianus]], ''Bella civilia'' II.37.</ref>. Nihilominus acerrimum Caesaris hostem sese praebuit atque condiciones pacis aut colloquia pertinaciter dissuadebat<ref>''Epistulae ad Atticum'' VII.15.2.</ref>. Mox Pompeium in Graeciam fugientem secutus est. In [[Thessalia]] et [[Macedonia (provincia Romana)|Macedonia]] militavit Favonius imperante [[Quintus Caecilius Metellus Pius Scipio Nasica|Metello Scipione]]<ref>[[Gaius Iulius Caesar|Caesar]], ''[[De bello civili|de Bello civili]]'' III.36.3-8</ref>. Iterum conloquiis cum Caesaris legatis obstitit<ref>''[[De bello civili|de Bello civili]]'' III.57.5.</ref>. In castris prope [[Pharsalus|Pharsalum]] Pompeium lacessere non desinebat exclamans: "Nondum hoc anno [[Ficus|ficis]] [[Tusculum|Tusculanis]] frui poterimus', ignaviam ei sic obiciens<ref>Plutarchus, [[Vita Pompei (Plutarchus)|Vita Pompei]] 67.5.</ref>. At Pompeiani victi sunt et Favonius unus e paucis fuit qui Pompeium fugientem comitaretur: cui etiam servilia officia misericordia motus imperatori praestitisse suo narrabatur<ref>Plutarchus, [[Vita Pompei (Plutarchus)|Vita Pompei]] 73.10-11.</ref>: nam pedes lavabat, cibum parabat, oleo unguebat.
== Notae ==
<references/>
== Plura legere si cupis ==
*Jerzy Linderski, "[https://www.jstor.org/stable/310984 The Aedileship of Favonius, Curio the Younger and Cicero's Election to the Augurate]", ''Harvard Studies in Classical Philology'', 1972: 181-200
* F. X. Ryan, "[https://www.jstor.org/stable/295487 The Praetorship of Favonius]", ''The American Journal of Philology'', 1994: 587-601
**"The Quaestorship of Favonius and the Tribunate of Metellus Scipio", ''Athenaeum'', 1994: 505–521.
== Nexus externi ==
*[https://de.wikisource.org/wiki/RE:Favonius_1 Favonius 1] apud [[Paulys Real-Enzyklopädie der classischen Altertumswissenschaft]]
[[Categoria:Politici Romani antiqui]]
[[Categoria:Nati saeculo 1 a.C.n.]]
[[Categoria:Mortui 42 a.C.n.]]
[[Categoria:Praetores]]
[[Categoria:Senatores]]
[[Categoria:Necati]]
[[Categoria:Victimae Belli Civilis (44-30 a.C.n.)]]
gypsipt14iuel4ik9vq52kwgwnacg30
4001880
4001879
2026-11-10T18:18:56Z
Marcus Terentius Bibliophilus
2059
4001880
wikitext
text/x-wiki
'''Marcus Favonius''' (necatus [[42 a.C.n.]]) fuit [[Senatus Romanus|senator Romanus]] qui ita [[Marcus Porcius Cato Uticensis|Catonem Uticensem]] admirabatur ut eum in omnibus rebus imitari voluerit<ref>[[Cassius Dio]] 38.7.</ref>. Ita verbis contumeliosis [[Triumviratus|triumviros]] onerabat quos in republica impugnabat. [[Proelium iuxta Philippos commissum|Philippensi pugna]] captus paulo post iussu Octaviani necatus est.
== De gente et iuventute ==
Marcus Favonius [[Tarracina|Terracina]] e gente [[plebs|plebeia]] et parum nota ortus est, si quidem titulus statuae ibi repertus<ref> {{CIL|10|6316}} </ref> ad eius patrem pertinebat, quod hodie ab eruditis vulgo creditur<ref>F. X. Ryan, "Der bei den Agrigentinern beliebte Legat M. Favonius M. f.", ''Faventia'', 2002: 33-36 [https://www.raco.cat/index.php/Faventia/article/download/21850/21683 Hic legere potes]</ref>. Ut multi nobiles illius aetatis (inter quos et ipse Cicero) [[Rhodus|Rhodi]] apud [[Apollonius Molon|Apollonium Molonem]] rhetoricae studuit. In quo parum profecit siquidem Ciceroni credimus orationem irridenti quam anno [[60 a.C.n.]] habuit cum [[Quintus Caecilius Metellus Pius Scipio Nasica|Scipionem Nasicam]] de ambitu accusabat ab ipso Cicerone feliciter defensum. Etenim repulsam in [[Tribunus plebis|tribunatu plebis]] (aut quaestura?) petendo rettulerat a qua aversus non erat quin iterum peteret "reipublicae causa" nec scimus an tribunus plebis in fine fieri potuerit.<ref>''[[Ad Atticum]]'' II.1.9.</ref>. Econtra multum eum laudabat Cicero una cum Catone et [[Quintus Hortensius Hortalus|Hortensio]] consulem [[Marcus Pupius Piso Frugi Calpurnianus|Marcum Pupium]] increpantem ([[61 a.C.n.]]) postquam [[Publius Clodius Pulcher|Clodius]] in causa [[Sacra Bonae Deae (62 a.C.n.)|pollutorum Bonae Deae sacrorum]] inique absolutus est, his verbis utens: ''insignis vero opera Favoni fuit''<ref>''Ad Atticum'' I.14.5.</ref>.
== Quid in republica fecerit ==
Saepe erga triumviros magna libertate dicendi utebatur et imprimis [[Pompeius|Pompeium]] verbis insequebatur. Exempli gratia cum ille crus fascia candida alligatum haberet Favonius 'non refert' inquit 'qua in parte sit corporis diadema'<ref>[[Valerius Maximus]] VII.2.6.</ref>. In leges agrarias Caesaris anno [[59 a.C.n.]] ultimus omnium (ne Catone quidem excepto) iuravit<ref>Plutarchus, ''Cato minor'' 32,3; [[Cassius Dio]], ''[[Historia Romana (Dio)|Historia Romana]]'' 38,7</ref>. Anno [[57 a.C.n.|57]] curae annonae Pompeio in quinquennium adsignatae modum imponere cupit<ref>''Ad Atticum'' IV.1.7.</ref>. In senatu contra regem [[Ptolemaeus XII (rex Aegypti)|Ptolemaeum XII]] dixit qui legatos populi Aegyptii in Italia trucidaverat et multos Romanos donis corruperat. Auxilio Pompei fretus nihil passus est Ptolemaeus<ref>Dio Cassius 39.14.1.</ref>. Anno 56 quoque inter eos qui maledicta contumeliosa in Pompeium publice iaciebant refertur<ref>''Ad Quintum fratrem'' II.3.2.</ref>. Et anno [[55 a.C.n.|55]] cum Cato et Favonius rogationi [[Gaius Trebonius|Trebonii]] adversari conarentur, quae [[Provincia Romana|provincias]] inter triumviros dividebat, ambo e contione vi et vulneribus expulsi sunt<ref>Dio Cassius 39.34-5. Plutarchus, ''[[Vita Iulii Caesaris (Plutarchus)|Vita Iulii Caesaris]]'' 21.3.</ref>. Anno [[54 a.C.n.|54]] [[Tenedos|Tenediorum]] paene solus cum Cicerone et [[Marcus Calpurnius Bibulus|Bibulo]] frustra defendit<ref>''Ad Quintum fratrem'' II.9.2.</ref>. Eodem anno in acri competitione comitiorum consularium et ambitus scandalo paene solus in senatu libere loqui voluit<ref>''Ad Atticum'' IV.17.4.</ref>. In summa in multis rebus publicis sententiam fortiter dixit, effecit paene nihil.
[[Cursus honorum]] Favoni, ut ipsius Catonis, tardior fuit quia triumviros impugnabat qui tum in republica maxime pollebant. Ita [[Aedilis|aedilitatem]] tantum anno 53 aut 52 (non constat enim inter eruditos<ref>Linderski, 1972.</ref>) gessit postquam [[Pompeius]] Caesaris timore [[Optimates]] propius venit. Quin etiam hunc magistratum amicitiae et virtuti magnae Catonis debuit qui postquam amicus vincebatur tabellas inspexit atque omnes eadem manu scriptas detexit, quo effectum est ne comitia rata essent. Et instauratis comitiis Favonius aedilis renuntiatus est<ref>[[Plutarchus]], ''Vita Catonis Iunioris'' 46.</ref>. Ipse Cato ludis populo ab aedili editis in theatro praefuit atque ostendit festivos et populares ludos esse posse sine fastu et effusis sumptibus. Nam ludi Favonii magis delectarunt quam ludi [[Gaius Scribonius Curio (tribunus plebis 50 a.C.n.)|Curionis]] in altero theatro. Sed legendae circa personam Catonis libenter disseminabantur quibus indulgere Plutarcho libebat. Eodem anno Favonius breviter in carcerem coniectus est a [[Tribunus plebis|tribuno plebis]] [[Publius Clodius Pulcher|Clodiano]] [[Quintus Pompeius Rufus (tribunus plebis)|Quinto Pompeio Rufo]] quod ad violentiam morum politicorum illius aetatis referendum est<ref>[[Dio Cassius]] 40.45.</ref>. In [[Pro Milone|causa Miloniana]] Cicero Favonium testem citavit, verba minacia [[Publius Clodius Pulcher|Publii Clodii]] referentem<ref>''[[Pro Milone]]'' IX.26.</ref>.
Quia [[Velleius Paterculus]]<ref>''[[Historiae (Velleius)|Historia Romana]]'' II.53.1</ref> eum "praetorium" anno [[48 a.C.n.]] appellat, [[praetor|praeturam]] incerto anno, fortasse [[49 a.C.n.]]<ref>Argumenta contra apud F.X. Ryan (1994).</ref>, gessisse videtur.
== In bello civili ==
Postquam Caesar Rubiconem transiit Favonius contumeliis ad Pompeium dicendis non pepercit: nam cum ille vanitatis plenus paulo ante gloriatus esset quod ubicumque Italiae solum pede percusserit ibi statim peditum et equitum copiae surgent<ref>Plutarchus, [[Vita Pompei (Plutarchus)|Vita Pompei]] 57.9.</ref> et tunc senatores anxii quibus copiis Italiam defensurus esset imperatorem interrogarent, Favonius Pompeium hortabatur ut terram pede feriret ad pollicitas copias praestandas. Nec tunc Pompeio irasci licuit<ref>Plutarchus, [[Vita Pompei (Plutarchus)|Vita Pompei]] 60.7-8. [[Appianus Alexandrinus|Appianus]], ''Bella civilia'' II.37.</ref>. Nihilominus acerrimum Caesaris hostem sese praebuit atque condiciones pacis aut colloquia pertinaciter dissuadebat<ref>''Epistulae ad Atticum'' VII.15.2.</ref>. Mox Pompeium in Graeciam fugientem secutus est. In [[Thessalia]] et [[Macedonia (provincia Romana)|Macedonia]] militavit Favonius imperante [[Quintus Caecilius Metellus Pius Scipio Nasica|Metello Scipione]]<ref>[[Gaius Iulius Caesar|Caesar]], ''[[De bello civili|de Bello civili]]'' III.36.3-8</ref>. Iterum conloquiis cum Caesaris legatis obstitit<ref>''[[De bello civili|de Bello civili]]'' III.57.5.</ref>. In castris prope [[Pharsalus|Pharsalum]] Pompeium lacessere non desinebat exclamans: "Nondum hoc anno [[Ficus|ficis]] [[Tusculum|Tusculanis]] frui poterimus', ignaviam ei sic obiciens<ref>Plutarchus, [[Vita Pompei (Plutarchus)|Vita Pompei]] 67.5.</ref>. At Pompeiani victi sunt et Favonius unus e paucis fuit qui Pompeium fugientem comitaretur: cui etiam servilia officia misericordia motus imperatori praestitisse suo narrabatur<ref>Plutarchus, [[Vita Pompei (Plutarchus)|Vita Pompei]] 73.10-11. Cf [[Velleius Paterculus]] II.53.1.</ref>: nam pedes lavabat, cibum parabat, oleo unguebat.
== Notae ==
<references/>
== Plura legere si cupis ==
*Jerzy Linderski, "[https://www.jstor.org/stable/310984 The Aedileship of Favonius, Curio the Younger and Cicero's Election to the Augurate]", ''Harvard Studies in Classical Philology'', 1972: 181-200
* F. X. Ryan, "[https://www.jstor.org/stable/295487 The Praetorship of Favonius]", ''The American Journal of Philology'', 1994: 587-601
**"The Quaestorship of Favonius and the Tribunate of Metellus Scipio", ''Athenaeum'', 1994: 505–521.
== Nexus externi ==
*[https://de.wikisource.org/wiki/RE:Favonius_1 Favonius 1] apud [[Paulys Real-Enzyklopädie der classischen Altertumswissenschaft]]
[[Categoria:Politici Romani antiqui]]
[[Categoria:Nati saeculo 1 a.C.n.]]
[[Categoria:Mortui 42 a.C.n.]]
[[Categoria:Praetores]]
[[Categoria:Senatores]]
[[Categoria:Necati]]
[[Categoria:Victimae Belli Civilis (44-30 a.C.n.)]]
2y7x8bli0jvm6bc6gg86h5ljh49owxb
4001881
4001880
2026-11-10T18:21:34Z
Marcus Terentius Bibliophilus
2059
/* In bello civili */
4001881
wikitext
text/x-wiki
'''Marcus Favonius''' (necatus [[42 a.C.n.]]) fuit [[Senatus Romanus|senator Romanus]] qui ita [[Marcus Porcius Cato Uticensis|Catonem Uticensem]] admirabatur ut eum in omnibus rebus imitari voluerit<ref>[[Cassius Dio]] 38.7.</ref>. Ita verbis contumeliosis [[Triumviratus|triumviros]] onerabat quos in republica impugnabat. [[Proelium iuxta Philippos commissum|Philippensi pugna]] captus paulo post iussu Octaviani necatus est.
== De gente et iuventute ==
Marcus Favonius [[Tarracina|Terracina]] e gente [[plebs|plebeia]] et parum nota ortus est, si quidem titulus statuae ibi repertus<ref> {{CIL|10|6316}} </ref> ad eius patrem pertinebat, quod hodie ab eruditis vulgo creditur<ref>F. X. Ryan, "Der bei den Agrigentinern beliebte Legat M. Favonius M. f.", ''Faventia'', 2002: 33-36 [https://www.raco.cat/index.php/Faventia/article/download/21850/21683 Hic legere potes]</ref>. Ut multi nobiles illius aetatis (inter quos et ipse Cicero) [[Rhodus|Rhodi]] apud [[Apollonius Molon|Apollonium Molonem]] rhetoricae studuit. In quo parum profecit siquidem Ciceroni credimus orationem irridenti quam anno [[60 a.C.n.]] habuit cum [[Quintus Caecilius Metellus Pius Scipio Nasica|Scipionem Nasicam]] de ambitu accusabat ab ipso Cicerone feliciter defensum. Etenim repulsam in [[Tribunus plebis|tribunatu plebis]] (aut quaestura?) petendo rettulerat a qua aversus non erat quin iterum peteret "reipublicae causa" nec scimus an tribunus plebis in fine fieri potuerit.<ref>''[[Ad Atticum]]'' II.1.9.</ref>. Econtra multum eum laudabat Cicero una cum Catone et [[Quintus Hortensius Hortalus|Hortensio]] consulem [[Marcus Pupius Piso Frugi Calpurnianus|Marcum Pupium]] increpantem ([[61 a.C.n.]]) postquam [[Publius Clodius Pulcher|Clodius]] in causa [[Sacra Bonae Deae (62 a.C.n.)|pollutorum Bonae Deae sacrorum]] inique absolutus est, his verbis utens: ''insignis vero opera Favoni fuit''<ref>''Ad Atticum'' I.14.5.</ref>.
== Quid in republica fecerit ==
Saepe erga triumviros magna libertate dicendi utebatur et imprimis [[Pompeius|Pompeium]] verbis insequebatur. Exempli gratia cum ille crus fascia candida alligatum haberet Favonius 'non refert' inquit 'qua in parte sit corporis diadema'<ref>[[Valerius Maximus]] VII.2.6.</ref>. In leges agrarias Caesaris anno [[59 a.C.n.]] ultimus omnium (ne Catone quidem excepto) iuravit<ref>Plutarchus, ''Cato minor'' 32,3; [[Cassius Dio]], ''[[Historia Romana (Dio)|Historia Romana]]'' 38,7</ref>. Anno [[57 a.C.n.|57]] curae annonae Pompeio in quinquennium adsignatae modum imponere cupit<ref>''Ad Atticum'' IV.1.7.</ref>. In senatu contra regem [[Ptolemaeus XII (rex Aegypti)|Ptolemaeum XII]] dixit qui legatos populi Aegyptii in Italia trucidaverat et multos Romanos donis corruperat. Auxilio Pompei fretus nihil passus est Ptolemaeus<ref>Dio Cassius 39.14.1.</ref>. Anno 56 quoque inter eos qui maledicta contumeliosa in Pompeium publice iaciebant refertur<ref>''Ad Quintum fratrem'' II.3.2.</ref>. Et anno [[55 a.C.n.|55]] cum Cato et Favonius rogationi [[Gaius Trebonius|Trebonii]] adversari conarentur, quae [[Provincia Romana|provincias]] inter triumviros dividebat, ambo e contione vi et vulneribus expulsi sunt<ref>Dio Cassius 39.34-5. Plutarchus, ''[[Vita Iulii Caesaris (Plutarchus)|Vita Iulii Caesaris]]'' 21.3.</ref>. Anno [[54 a.C.n.|54]] [[Tenedos|Tenediorum]] paene solus cum Cicerone et [[Marcus Calpurnius Bibulus|Bibulo]] frustra defendit<ref>''Ad Quintum fratrem'' II.9.2.</ref>. Eodem anno in acri competitione comitiorum consularium et ambitus scandalo paene solus in senatu libere loqui voluit<ref>''Ad Atticum'' IV.17.4.</ref>. In summa in multis rebus publicis sententiam fortiter dixit, effecit paene nihil.
[[Cursus honorum]] Favoni, ut ipsius Catonis, tardior fuit quia triumviros impugnabat qui tum in republica maxime pollebant. Ita [[Aedilis|aedilitatem]] tantum anno 53 aut 52 (non constat enim inter eruditos<ref>Linderski, 1972.</ref>) gessit postquam [[Pompeius]] Caesaris timore [[Optimates]] propius venit. Quin etiam hunc magistratum amicitiae et virtuti magnae Catonis debuit qui postquam amicus vincebatur tabellas inspexit atque omnes eadem manu scriptas detexit, quo effectum est ne comitia rata essent. Et instauratis comitiis Favonius aedilis renuntiatus est<ref>[[Plutarchus]], ''Vita Catonis Iunioris'' 46.</ref>. Ipse Cato ludis populo ab aedili editis in theatro praefuit atque ostendit festivos et populares ludos esse posse sine fastu et effusis sumptibus. Nam ludi Favonii magis delectarunt quam ludi [[Gaius Scribonius Curio (tribunus plebis 50 a.C.n.)|Curionis]] in altero theatro. Sed legendae circa personam Catonis libenter disseminabantur quibus indulgere Plutarcho libebat. Eodem anno Favonius breviter in carcerem coniectus est a [[Tribunus plebis|tribuno plebis]] [[Publius Clodius Pulcher|Clodiano]] [[Quintus Pompeius Rufus (tribunus plebis)|Quinto Pompeio Rufo]] quod ad violentiam morum politicorum illius aetatis referendum est<ref>[[Dio Cassius]] 40.45.</ref>. In [[Pro Milone|causa Miloniana]] Cicero Favonium testem citavit, verba minacia [[Publius Clodius Pulcher|Publii Clodii]] referentem<ref>''[[Pro Milone]]'' IX.26.</ref>.
Quia [[Velleius Paterculus]]<ref>''[[Historiae (Velleius)|Historia Romana]]'' II.53.1</ref> eum "praetorium" anno [[48 a.C.n.]] appellat, [[praetor|praeturam]] incerto anno, fortasse [[49 a.C.n.]]<ref>Argumenta contra apud F.X. Ryan (1994).</ref>, gessisse videtur.
== In bello civili ==
Postquam Caesar Rubiconem transiit Favonius contumeliis ad Pompeium dicendis non pepercit: nam cum ille vanitatis plenus paulo ante gloriatus esset quod ubicumque Italiae solum pede percusserit ibi statim peditum et equitum copiae surgent<ref>Plutarchus, [[Vita Pompei (Plutarchus)|Vita Pompei]] 57.9.</ref> et tunc senatores anxii quibus copiis Italiam defensurus esset imperatorem interrogarent, Favonius Pompeium hortabatur ut terram pede feriret ad pollicitas copias praestandas. Nec tunc Pompeio irasci licuit<ref>Plutarchus, [[Vita Pompei (Plutarchus)|Vita Pompei]] 60.7-8. [[Appianus Alexandrinus|Appianus]], ''Bella civilia'' II.37.</ref>. Nihilominus acerrimum Caesaris hostem sese praebuit atque condiciones pacis aut colloquia pertinaciter dissuadebat<ref>''Epistulae ad Atticum'' VII.15.2.</ref>. Mox Pompeium in Graeciam fugientem secutus est. In [[Thessalia]] et [[Macedonia (provincia Romana)|Macedonia]] militavit Favonius imperante [[Quintus Caecilius Metellus Pius Scipio Nasica|Metello Scipione]]<ref>[[Gaius Iulius Caesar|Caesar]], ''[[De bello civili|de Bello civili]]'' III.36.3-8</ref>. Iterum conloquiis cum Caesaris legatis obstitit<ref>''[[De bello civili|de Bello civili]]'' III.57.5.</ref>. In castris prope [[Pharsalus|Pharsalum]] Pompeium lacessere non desinebat exclamans: "Nondum hoc anno [[Ficus|ficis]] [[Tusculum|Tusculanis]] frui poterimus', ignaviam ei sic obiciens<ref>Plutarchus, [[Vita Pompei (Plutarchus)|Vita Pompei]] 67.5.</ref>. At Pompeiani victi sunt et Favonius unus e paucis fuit qui Pompeium fugientem comitaretur: cui etiam servilia officia misericordia motus imperatori praestitisse suo narrabatur<ref>Plutarchus, [[Vita Pompei (Plutarchus)|Vita Pompei]] 73.10-11. Cf [[Velleius Paterculus]] II.53.1.</ref>: nam pedes lavabat, cibum parabat, oleo unguebat. Pompeio mortuo mox etiam Mentorem suum Catonem Minorem amisit qui [[Utica (Tunesia)|Uticae]] (unde cognomen posthumum ''Uticensis'') sibi mortem conscivit. Tum Favonius Romam rediit.
== Notae ==
<references/>
== Plura legere si cupis ==
*Jerzy Linderski, "[https://www.jstor.org/stable/310984 The Aedileship of Favonius, Curio the Younger and Cicero's Election to the Augurate]", ''Harvard Studies in Classical Philology'', 1972: 181-200
* F. X. Ryan, "[https://www.jstor.org/stable/295487 The Praetorship of Favonius]", ''The American Journal of Philology'', 1994: 587-601
**"The Quaestorship of Favonius and the Tribunate of Metellus Scipio", ''Athenaeum'', 1994: 505–521.
== Nexus externi ==
*[https://de.wikisource.org/wiki/RE:Favonius_1 Favonius 1] apud [[Paulys Real-Enzyklopädie der classischen Altertumswissenschaft]]
[[Categoria:Politici Romani antiqui]]
[[Categoria:Nati saeculo 1 a.C.n.]]
[[Categoria:Mortui 42 a.C.n.]]
[[Categoria:Praetores]]
[[Categoria:Senatores]]
[[Categoria:Necati]]
[[Categoria:Victimae Belli Civilis (44-30 a.C.n.)]]
fk7r2t5pov3z1yjz0hoqyukecpl3gce
4001882
4001881
2026-11-10T18:22:55Z
Marcus Terentius Bibliophilus
2059
/* In bello civili */
4001882
wikitext
text/x-wiki
'''Marcus Favonius''' (necatus [[42 a.C.n.]]) fuit [[Senatus Romanus|senator Romanus]] qui ita [[Marcus Porcius Cato Uticensis|Catonem Uticensem]] admirabatur ut eum in omnibus rebus imitari voluerit<ref>[[Cassius Dio]] 38.7.</ref>. Ita verbis contumeliosis [[Triumviratus|triumviros]] onerabat quos in republica impugnabat. [[Proelium iuxta Philippos commissum|Philippensi pugna]] captus paulo post iussu Octaviani necatus est.
== De gente et iuventute ==
Marcus Favonius [[Tarracina|Terracina]] e gente [[plebs|plebeia]] et parum nota ortus est, si quidem titulus statuae ibi repertus<ref> {{CIL|10|6316}} </ref> ad eius patrem pertinebat, quod hodie ab eruditis vulgo creditur<ref>F. X. Ryan, "Der bei den Agrigentinern beliebte Legat M. Favonius M. f.", ''Faventia'', 2002: 33-36 [https://www.raco.cat/index.php/Faventia/article/download/21850/21683 Hic legere potes]</ref>. Ut multi nobiles illius aetatis (inter quos et ipse Cicero) [[Rhodus|Rhodi]] apud [[Apollonius Molon|Apollonium Molonem]] rhetoricae studuit. In quo parum profecit siquidem Ciceroni credimus orationem irridenti quam anno [[60 a.C.n.]] habuit cum [[Quintus Caecilius Metellus Pius Scipio Nasica|Scipionem Nasicam]] de ambitu accusabat ab ipso Cicerone feliciter defensum. Etenim repulsam in [[Tribunus plebis|tribunatu plebis]] (aut quaestura?) petendo rettulerat a qua aversus non erat quin iterum peteret "reipublicae causa" nec scimus an tribunus plebis in fine fieri potuerit.<ref>''[[Ad Atticum]]'' II.1.9.</ref>. Econtra multum eum laudabat Cicero una cum Catone et [[Quintus Hortensius Hortalus|Hortensio]] consulem [[Marcus Pupius Piso Frugi Calpurnianus|Marcum Pupium]] increpantem ([[61 a.C.n.]]) postquam [[Publius Clodius Pulcher|Clodius]] in causa [[Sacra Bonae Deae (62 a.C.n.)|pollutorum Bonae Deae sacrorum]] inique absolutus est, his verbis utens: ''insignis vero opera Favoni fuit''<ref>''Ad Atticum'' I.14.5.</ref>.
== Quid in republica fecerit ==
Saepe erga triumviros magna libertate dicendi utebatur et imprimis [[Pompeius|Pompeium]] verbis insequebatur. Exempli gratia cum ille crus fascia candida alligatum haberet Favonius 'non refert' inquit 'qua in parte sit corporis diadema'<ref>[[Valerius Maximus]] VII.2.6.</ref>. In leges agrarias Caesaris anno [[59 a.C.n.]] ultimus omnium (ne Catone quidem excepto) iuravit<ref>Plutarchus, ''Cato minor'' 32,3; [[Cassius Dio]], ''[[Historia Romana (Dio)|Historia Romana]]'' 38,7</ref>. Anno [[57 a.C.n.|57]] curae annonae Pompeio in quinquennium adsignatae modum imponere cupit<ref>''Ad Atticum'' IV.1.7.</ref>. In senatu contra regem [[Ptolemaeus XII (rex Aegypti)|Ptolemaeum XII]] dixit qui legatos populi Aegyptii in Italia trucidaverat et multos Romanos donis corruperat. Auxilio Pompei fretus nihil passus est Ptolemaeus<ref>Dio Cassius 39.14.1.</ref>. Anno 56 quoque inter eos qui maledicta contumeliosa in Pompeium publice iaciebant refertur<ref>''Ad Quintum fratrem'' II.3.2.</ref>. Et anno [[55 a.C.n.|55]] cum Cato et Favonius rogationi [[Gaius Trebonius|Trebonii]] adversari conarentur, quae [[Provincia Romana|provincias]] inter triumviros dividebat, ambo e contione vi et vulneribus expulsi sunt<ref>Dio Cassius 39.34-5. Plutarchus, ''[[Vita Iulii Caesaris (Plutarchus)|Vita Iulii Caesaris]]'' 21.3.</ref>. Anno [[54 a.C.n.|54]] [[Tenedos|Tenediorum]] paene solus cum Cicerone et [[Marcus Calpurnius Bibulus|Bibulo]] frustra defendit<ref>''Ad Quintum fratrem'' II.9.2.</ref>. Eodem anno in acri competitione comitiorum consularium et ambitus scandalo paene solus in senatu libere loqui voluit<ref>''Ad Atticum'' IV.17.4.</ref>. In summa in multis rebus publicis sententiam fortiter dixit, effecit paene nihil.
[[Cursus honorum]] Favoni, ut ipsius Catonis, tardior fuit quia triumviros impugnabat qui tum in republica maxime pollebant. Ita [[Aedilis|aedilitatem]] tantum anno 53 aut 52 (non constat enim inter eruditos<ref>Linderski, 1972.</ref>) gessit postquam [[Pompeius]] Caesaris timore [[Optimates]] propius venit. Quin etiam hunc magistratum amicitiae et virtuti magnae Catonis debuit qui postquam amicus vincebatur tabellas inspexit atque omnes eadem manu scriptas detexit, quo effectum est ne comitia rata essent. Et instauratis comitiis Favonius aedilis renuntiatus est<ref>[[Plutarchus]], ''Vita Catonis Iunioris'' 46.</ref>. Ipse Cato ludis populo ab aedili editis in theatro praefuit atque ostendit festivos et populares ludos esse posse sine fastu et effusis sumptibus. Nam ludi Favonii magis delectarunt quam ludi [[Gaius Scribonius Curio (tribunus plebis 50 a.C.n.)|Curionis]] in altero theatro. Sed legendae circa personam Catonis libenter disseminabantur quibus indulgere Plutarcho libebat. Eodem anno Favonius breviter in carcerem coniectus est a [[Tribunus plebis|tribuno plebis]] [[Publius Clodius Pulcher|Clodiano]] [[Quintus Pompeius Rufus (tribunus plebis)|Quinto Pompeio Rufo]] quod ad violentiam morum politicorum illius aetatis referendum est<ref>[[Dio Cassius]] 40.45.</ref>. In [[Pro Milone|causa Miloniana]] Cicero Favonium testem citavit, verba minacia [[Publius Clodius Pulcher|Publii Clodii]] referentem<ref>''[[Pro Milone]]'' IX.26.</ref>.
Quia [[Velleius Paterculus]]<ref>''[[Historiae (Velleius)|Historia Romana]]'' II.53.1</ref> eum "praetorium" anno [[48 a.C.n.]] appellat, [[praetor|praeturam]] incerto anno, fortasse [[49 a.C.n.]]<ref>Argumenta contra apud F.X. Ryan (1994).</ref>, gessisse videtur.
== In bello civili ==
Postquam Caesar Rubiconem transiit Favonius contumeliis ad Pompeium dicendis non pepercit: nam cum ille vanitatis plenus paulo ante gloriatus esset quod ubicumque Italiae solum pede percusserit ibi statim peditum et equitum copiae surgent<ref>Plutarchus, [[Vita Pompei (Plutarchus)|Vita Pompei]] 57.9.</ref> et tunc senatores anxii quibus copiis Italiam defensurus esset imperatorem interrogarent, Favonius Pompeium hortabatur ut terram pede feriret ad pollicitas copias praestandas. Nec tunc Pompeio irasci licuit<ref>Plutarchus, [[Vita Pompei (Plutarchus)|Vita Pompei]] 60.7-8. [[Appianus Alexandrinus|Appianus]], ''Bella civilia'' II.37.</ref>. Nihilominus acerrimum Caesaris hostem sese praebuit atque condiciones pacis aut colloquia pertinaciter dissuadebat<ref>''Epistulae ad Atticum'' VII.15.2.</ref>. Mox Pompeium in Graeciam fugientem secutus est. In [[Thessalia]] et [[Macedonia (provincia Romana)|Macedonia]] militavit Favonius imperante [[Quintus Caecilius Metellus Pius Scipio Nasica|Metello Scipione]]<ref>[[Gaius Iulius Caesar|Caesar]], ''[[De bello civili|de Bello civili]]'' III.36.3-8</ref>. Iterum conloquiis cum Caesaris legatis obstitit<ref>''[[De bello civili|de Bello civili]]'' III.57.5.</ref>. In castris prope [[Pharsalus|Pharsalum]] Pompeium lacessere non desinebat exclamans: "Nondum hoc anno, commilitones, [[Ficus|ficis]] [[Tusculum|Tusculanis]] frui poterimus', ignaviam ei sic obiciens<ref>Plutarchus, [[Vita Pompei (Plutarchus)|Vita Pompei]] 67.5.</ref>. At Pompeiani victi sunt et Favonius unus e paucis fuit qui Pompeium fugientem comitaretur: cui etiam servilia officia misericordia motus imperatori praestitisse suo narrabatur<ref>Plutarchus, [[Vita Pompei (Plutarchus)|Vita Pompei]] 73.10-11. Cf [[Velleius Paterculus]] II.53.1.</ref>: nam pedes lavabat, cibum parabat, oleo unguebat. Pompeio mortuo mox etiam Mentorem suum Catonem Minorem amisit qui [[Utica (Tunesia)|Uticae]] (unde cognomen posthumum ''Uticensis'') sibi mortem conscivit. Tum Favonius Romam rediit.
== Notae ==
<references/>
== Plura legere si cupis ==
*Jerzy Linderski, "[https://www.jstor.org/stable/310984 The Aedileship of Favonius, Curio the Younger and Cicero's Election to the Augurate]", ''Harvard Studies in Classical Philology'', 1972: 181-200
* F. X. Ryan, "[https://www.jstor.org/stable/295487 The Praetorship of Favonius]", ''The American Journal of Philology'', 1994: 587-601
**"The Quaestorship of Favonius and the Tribunate of Metellus Scipio", ''Athenaeum'', 1994: 505–521.
== Nexus externi ==
*[https://de.wikisource.org/wiki/RE:Favonius_1 Favonius 1] apud [[Paulys Real-Enzyklopädie der classischen Altertumswissenschaft]]
[[Categoria:Politici Romani antiqui]]
[[Categoria:Nati saeculo 1 a.C.n.]]
[[Categoria:Mortui 42 a.C.n.]]
[[Categoria:Praetores]]
[[Categoria:Senatores]]
[[Categoria:Necati]]
[[Categoria:Victimae Belli Civilis (44-30 a.C.n.)]]
cmjnm3xbmca0xhuzqqmbrzqo9izxxr0
4001888
4001882
2026-11-10T18:28:45Z
Marcus Terentius Bibliophilus
2059
/* In bello civili */
4001888
wikitext
text/x-wiki
'''Marcus Favonius''' (necatus [[42 a.C.n.]]) fuit [[Senatus Romanus|senator Romanus]] qui ita [[Marcus Porcius Cato Uticensis|Catonem Uticensem]] admirabatur ut eum in omnibus rebus imitari voluerit<ref>[[Cassius Dio]] 38.7.</ref>. Ita verbis contumeliosis [[Triumviratus|triumviros]] onerabat quos in republica impugnabat. [[Proelium iuxta Philippos commissum|Philippensi pugna]] captus paulo post iussu Octaviani necatus est.
== De gente et iuventute ==
Marcus Favonius [[Tarracina|Terracina]] e gente [[plebs|plebeia]] et parum nota ortus est, si quidem titulus statuae ibi repertus<ref> {{CIL|10|6316}} </ref> ad eius patrem pertinebat, quod hodie ab eruditis vulgo creditur<ref>F. X. Ryan, "Der bei den Agrigentinern beliebte Legat M. Favonius M. f.", ''Faventia'', 2002: 33-36 [https://www.raco.cat/index.php/Faventia/article/download/21850/21683 Hic legere potes]</ref>. Ut multi nobiles illius aetatis (inter quos et ipse Cicero) [[Rhodus|Rhodi]] apud [[Apollonius Molon|Apollonium Molonem]] rhetoricae studuit. In quo parum profecit siquidem Ciceroni credimus orationem irridenti quam anno [[60 a.C.n.]] habuit cum [[Quintus Caecilius Metellus Pius Scipio Nasica|Scipionem Nasicam]] de ambitu accusabat ab ipso Cicerone feliciter defensum. Etenim repulsam in [[Tribunus plebis|tribunatu plebis]] (aut quaestura?) petendo rettulerat a qua aversus non erat quin iterum peteret "reipublicae causa" nec scimus an tribunus plebis in fine fieri potuerit.<ref>''[[Ad Atticum]]'' II.1.9.</ref>. Econtra multum eum laudabat Cicero una cum Catone et [[Quintus Hortensius Hortalus|Hortensio]] consulem [[Marcus Pupius Piso Frugi Calpurnianus|Marcum Pupium]] increpantem ([[61 a.C.n.]]) postquam [[Publius Clodius Pulcher|Clodius]] in causa [[Sacra Bonae Deae (62 a.C.n.)|pollutorum Bonae Deae sacrorum]] inique absolutus est, his verbis utens: ''insignis vero opera Favoni fuit''<ref>''Ad Atticum'' I.14.5.</ref>.
== Quid in republica fecerit ==
Saepe erga triumviros magna libertate dicendi utebatur et imprimis [[Pompeius|Pompeium]] verbis insequebatur. Exempli gratia cum ille crus fascia candida alligatum haberet Favonius 'non refert' inquit 'qua in parte sit corporis diadema'<ref>[[Valerius Maximus]] VII.2.6.</ref>. In leges agrarias Caesaris anno [[59 a.C.n.]] ultimus omnium (ne Catone quidem excepto) iuravit<ref>Plutarchus, ''Cato minor'' 32,3; [[Cassius Dio]], ''[[Historia Romana (Dio)|Historia Romana]]'' 38,7</ref>. Anno [[57 a.C.n.|57]] curae annonae Pompeio in quinquennium adsignatae modum imponere cupit<ref>''Ad Atticum'' IV.1.7.</ref>. In senatu contra regem [[Ptolemaeus XII (rex Aegypti)|Ptolemaeum XII]] dixit qui legatos populi Aegyptii in Italia trucidaverat et multos Romanos donis corruperat. Auxilio Pompei fretus nihil passus est Ptolemaeus<ref>Dio Cassius 39.14.1.</ref>. Anno 56 quoque inter eos qui maledicta contumeliosa in Pompeium publice iaciebant refertur<ref>''Ad Quintum fratrem'' II.3.2.</ref>. Et anno [[55 a.C.n.|55]] cum Cato et Favonius rogationi [[Gaius Trebonius|Trebonii]] adversari conarentur, quae [[Provincia Romana|provincias]] inter triumviros dividebat, ambo e contione vi et vulneribus expulsi sunt<ref>Dio Cassius 39.34-5. Plutarchus, ''[[Vita Iulii Caesaris (Plutarchus)|Vita Iulii Caesaris]]'' 21.3.</ref>. Anno [[54 a.C.n.|54]] [[Tenedos|Tenediorum]] paene solus cum Cicerone et [[Marcus Calpurnius Bibulus|Bibulo]] frustra defendit<ref>''Ad Quintum fratrem'' II.9.2.</ref>. Eodem anno in acri competitione comitiorum consularium et ambitus scandalo paene solus in senatu libere loqui voluit<ref>''Ad Atticum'' IV.17.4.</ref>. In summa in multis rebus publicis sententiam fortiter dixit, effecit paene nihil.
[[Cursus honorum]] Favoni, ut ipsius Catonis, tardior fuit quia triumviros impugnabat qui tum in republica maxime pollebant. Ita [[Aedilis|aedilitatem]] tantum anno 53 aut 52 (non constat enim inter eruditos<ref>Linderski, 1972.</ref>) gessit postquam [[Pompeius]] Caesaris timore [[Optimates]] propius venit. Quin etiam hunc magistratum amicitiae et virtuti magnae Catonis debuit qui postquam amicus vincebatur tabellas inspexit atque omnes eadem manu scriptas detexit, quo effectum est ne comitia rata essent. Et instauratis comitiis Favonius aedilis renuntiatus est<ref>[[Plutarchus]], ''Vita Catonis Iunioris'' 46.</ref>. Ipse Cato ludis populo ab aedili editis in theatro praefuit atque ostendit festivos et populares ludos esse posse sine fastu et effusis sumptibus. Nam ludi Favonii magis delectarunt quam ludi [[Gaius Scribonius Curio (tribunus plebis 50 a.C.n.)|Curionis]] in altero theatro. Sed legendae circa personam Catonis libenter disseminabantur quibus indulgere Plutarcho libebat. Eodem anno Favonius breviter in carcerem coniectus est a [[Tribunus plebis|tribuno plebis]] [[Publius Clodius Pulcher|Clodiano]] [[Quintus Pompeius Rufus (tribunus plebis)|Quinto Pompeio Rufo]] quod ad violentiam morum politicorum illius aetatis referendum est<ref>[[Dio Cassius]] 40.45.</ref>. In [[Pro Milone|causa Miloniana]] Cicero Favonium testem citavit, verba minacia [[Publius Clodius Pulcher|Publii Clodii]] referentem<ref>''[[Pro Milone]]'' IX.26.</ref>.
Quia [[Velleius Paterculus]]<ref>''[[Historiae (Velleius)|Historia Romana]]'' II.53.1</ref> eum "praetorium" anno [[48 a.C.n.]] appellat, [[praetor|praeturam]] incerto anno, fortasse [[49 a.C.n.]]<ref>Argumenta contra apud F.X. Ryan (1994).</ref>, gessisse videtur.
== In bello civili ==
Postquam Caesar Rubiconem transiit Favonius contumeliis ad Pompeium dicendis non pepercit: nam cum ille vanitatis plenus paulo ante gloriatus esset quod ubicumque Italiae solum pede percusserit ibi statim peditum et equitum copiae surgent<ref>Plutarchus, [[Vita Pompei (Plutarchus)|Vita Pompei]] 57.9.</ref> et tunc senatores anxii quibus copiis Italiam defensurus esset imperatorem interrogarent, Favonius Pompeium hortabatur ut terram pede feriret ad pollicitas copias praestandas. Nec tunc Pompeio irasci licuit<ref>Plutarchus, ''[[Vita Pompei (Plutarchus)|Vita Pompei]]'' 60.7-8 et ''[[Vita Iulii Caesaris (Plutarchus)|Vita Caesaris]]'' 33. [[Appianus Alexandrinus|Appianus]], ''Bella civilia'' II.37.</ref>. Nihilominus acerrimum Caesaris hostem sese praebuit atque condiciones pacis aut colloquia pertinaciter dissuadebat<ref>''Epistulae ad Atticum'' VII.15.2.</ref>. Mox Pompeium in Graeciam fugientem secutus est. In [[Thessalia]] et [[Macedonia (provincia Romana)|Macedonia]] militavit Favonius imperante [[Quintus Caecilius Metellus Pius Scipio Nasica|Metello Scipione]]<ref>[[Gaius Iulius Caesar|Caesar]], ''[[De bello civili|de Bello civili]]'' III.36.3-8</ref>. Iterum conloquiis cum Caesaris legatis obstitit<ref>''[[De bello civili|de Bello civili]]'' III.57.5.</ref>. In castris prope [[Pharsalus|Pharsalum]] Pompeium lacessere non desinebat exclamans: "Nondum hoc anno, commilitones, [[Ficus|ficis]] [[Tusculum|Tusculanis]] frui poterimus', ignaviam ei sic obiciens<ref>Plutarchus, ''[[Vita Pompei (Plutarchus)|Vita Pompei]]'' 67.5 et ''[[Vita Iulii Caesaris (Plutarchus)|Vita Caesaris]]'' 41.</ref>. At Pompeiani victi sunt et Favonius unus e paucis fuit qui Pompeium fugientem comitaretur: cui etiam servilia officia misericordia motus imperatori praestitisse suo narrabatur<ref>Plutarchus, [[Vita Pompei (Plutarchus)|Vita Pompei]] 73.10-11. Cf [[Velleius Paterculus]] II.53.1.</ref>: nam pedes lavabat, cibum parabat, oleo unguebat. Pompeio mortuo mox etiam Mentorem suum Catonem Minorem amisit qui [[Utica (Tunesia)|Uticae]] (unde cognomen posthumum ''Uticensis'') sibi mortem conscivit. Tum Favonius Romam rediit.
== Notae ==
<references/>
== Plura legere si cupis ==
*Jerzy Linderski, "[https://www.jstor.org/stable/310984 The Aedileship of Favonius, Curio the Younger and Cicero's Election to the Augurate]", ''Harvard Studies in Classical Philology'', 1972: 181-200
* F. X. Ryan, "[https://www.jstor.org/stable/295487 The Praetorship of Favonius]", ''The American Journal of Philology'', 1994: 587-601
**"The Quaestorship of Favonius and the Tribunate of Metellus Scipio", ''Athenaeum'', 1994: 505–521.
== Nexus externi ==
*[https://de.wikisource.org/wiki/RE:Favonius_1 Favonius 1] apud [[Paulys Real-Enzyklopädie der classischen Altertumswissenschaft]]
[[Categoria:Politici Romani antiqui]]
[[Categoria:Nati saeculo 1 a.C.n.]]
[[Categoria:Mortui 42 a.C.n.]]
[[Categoria:Praetores]]
[[Categoria:Senatores]]
[[Categoria:Necati]]
[[Categoria:Victimae Belli Civilis (44-30 a.C.n.)]]
oyisvnq9e5l9azj98shx6rep677tvf8
4001889
4001888
2026-11-10T18:35:23Z
Marcus Terentius Bibliophilus
2059
/* In bello civili */
4001889
wikitext
text/x-wiki
'''Marcus Favonius''' (necatus [[42 a.C.n.]]) fuit [[Senatus Romanus|senator Romanus]] qui ita [[Marcus Porcius Cato Uticensis|Catonem Uticensem]] admirabatur ut eum in omnibus rebus imitari voluerit<ref>[[Cassius Dio]] 38.7.</ref>. Ita verbis contumeliosis [[Triumviratus|triumviros]] onerabat quos in republica impugnabat. [[Proelium iuxta Philippos commissum|Philippensi pugna]] captus paulo post iussu Octaviani necatus est.
== De gente et iuventute ==
Marcus Favonius [[Tarracina|Terracina]] e gente [[plebs|plebeia]] et parum nota ortus est, si quidem titulus statuae ibi repertus<ref> {{CIL|10|6316}} </ref> ad eius patrem pertinebat, quod hodie ab eruditis vulgo creditur<ref>F. X. Ryan, "Der bei den Agrigentinern beliebte Legat M. Favonius M. f.", ''Faventia'', 2002: 33-36 [https://www.raco.cat/index.php/Faventia/article/download/21850/21683 Hic legere potes]</ref>. Ut multi nobiles illius aetatis (inter quos et ipse Cicero) [[Rhodus|Rhodi]] apud [[Apollonius Molon|Apollonium Molonem]] rhetoricae studuit. In quo parum profecit siquidem Ciceroni credimus orationem irridenti quam anno [[60 a.C.n.]] habuit cum [[Quintus Caecilius Metellus Pius Scipio Nasica|Scipionem Nasicam]] de ambitu accusabat ab ipso Cicerone feliciter defensum. Etenim repulsam in [[Tribunus plebis|tribunatu plebis]] (aut quaestura?) petendo rettulerat a qua aversus non erat quin iterum peteret "reipublicae causa" nec scimus an tribunus plebis in fine fieri potuerit.<ref>''[[Ad Atticum]]'' II.1.9.</ref>. Econtra multum eum laudabat Cicero una cum Catone et [[Quintus Hortensius Hortalus|Hortensio]] consulem [[Marcus Pupius Piso Frugi Calpurnianus|Marcum Pupium]] increpantem ([[61 a.C.n.]]) postquam [[Publius Clodius Pulcher|Clodius]] in causa [[Sacra Bonae Deae (62 a.C.n.)|pollutorum Bonae Deae sacrorum]] inique absolutus est, his verbis utens: ''insignis vero opera Favoni fuit''<ref>''Ad Atticum'' I.14.5.</ref>.
== Quid in republica fecerit ==
Saepe erga triumviros magna libertate dicendi utebatur et imprimis [[Pompeius|Pompeium]] verbis insequebatur. Exempli gratia cum ille crus fascia candida alligatum haberet Favonius 'non refert' inquit 'qua in parte sit corporis diadema'<ref>[[Valerius Maximus]] VII.2.6.</ref>. In leges agrarias Caesaris anno [[59 a.C.n.]] ultimus omnium (ne Catone quidem excepto) iuravit<ref>Plutarchus, ''Cato minor'' 32,3; [[Cassius Dio]], ''[[Historia Romana (Dio)|Historia Romana]]'' 38,7</ref>. Anno [[57 a.C.n.|57]] curae annonae Pompeio in quinquennium adsignatae modum imponere cupit<ref>''Ad Atticum'' IV.1.7.</ref>. In senatu contra regem [[Ptolemaeus XII (rex Aegypti)|Ptolemaeum XII]] dixit qui legatos populi Aegyptii in Italia trucidaverat et multos Romanos donis corruperat. Auxilio Pompei fretus nihil passus est Ptolemaeus<ref>Dio Cassius 39.14.1.</ref>. Anno 56 quoque inter eos qui maledicta contumeliosa in Pompeium publice iaciebant refertur<ref>''Ad Quintum fratrem'' II.3.2.</ref>. Et anno [[55 a.C.n.|55]] cum Cato et Favonius rogationi [[Gaius Trebonius|Trebonii]] adversari conarentur, quae [[Provincia Romana|provincias]] inter triumviros dividebat, ambo e contione vi et vulneribus expulsi sunt<ref>Dio Cassius 39.34-5. Plutarchus, ''[[Vita Iulii Caesaris (Plutarchus)|Vita Iulii Caesaris]]'' 21.3.</ref>. Anno [[54 a.C.n.|54]] [[Tenedos|Tenediorum]] paene solus cum Cicerone et [[Marcus Calpurnius Bibulus|Bibulo]] frustra defendit<ref>''Ad Quintum fratrem'' II.9.2.</ref>. Eodem anno in acri competitione comitiorum consularium et ambitus scandalo paene solus in senatu libere loqui voluit<ref>''Ad Atticum'' IV.17.4.</ref>. In summa in multis rebus publicis sententiam fortiter dixit, effecit paene nihil.
[[Cursus honorum]] Favoni, ut ipsius Catonis, tardior fuit quia triumviros impugnabat qui tum in republica maxime pollebant. Ita [[Aedilis|aedilitatem]] tantum anno 53 aut 52 (non constat enim inter eruditos<ref>Linderski, 1972.</ref>) gessit postquam [[Pompeius]] Caesaris timore [[Optimates]] propius venit. Quin etiam hunc magistratum amicitiae et virtuti magnae Catonis debuit qui postquam amicus vincebatur tabellas inspexit atque omnes eadem manu scriptas detexit, quo effectum est ne comitia rata essent. Et instauratis comitiis Favonius aedilis renuntiatus est<ref>[[Plutarchus]], ''Vita Catonis Iunioris'' 46.</ref>. Ipse Cato ludis populo ab aedili editis in theatro praefuit atque ostendit festivos et populares ludos esse posse sine fastu et effusis sumptibus. Nam ludi Favonii magis delectarunt quam ludi [[Gaius Scribonius Curio (tribunus plebis 50 a.C.n.)|Curionis]] in altero theatro. Sed legendae circa personam Catonis libenter disseminabantur quibus indulgere Plutarcho libebat. Eodem anno Favonius breviter in carcerem coniectus est a [[Tribunus plebis|tribuno plebis]] [[Publius Clodius Pulcher|Clodiano]] [[Quintus Pompeius Rufus (tribunus plebis)|Quinto Pompeio Rufo]] quod ad violentiam morum politicorum illius aetatis referendum est<ref>[[Dio Cassius]] 40.45.</ref>. In [[Pro Milone|causa Miloniana]] Cicero Favonium testem citavit, verba minacia [[Publius Clodius Pulcher|Publii Clodii]] referentem<ref>''[[Pro Milone]]'' IX.26.</ref>.
Quia [[Velleius Paterculus]]<ref>''[[Historiae (Velleius)|Historia Romana]]'' II.53.1</ref> eum "praetorium" anno [[48 a.C.n.]] appellat, [[praetor|praeturam]] incerto anno, fortasse [[49 a.C.n.]]<ref>Argumenta contra apud F.X. Ryan (1994).</ref>, gessisse videtur.
== In bello civili ==
Postquam Caesar Rubiconem transiit Favonius contumeliis ad Pompeium dicendis non pepercit: nam cum ille vanitatis plenus paulo ante gloriatus esset quod ubicumque Italiae solum pede percusserit ibi statim peditum et equitum copiae surgent<ref>Plutarchus, [[Vita Pompei (Plutarchus)|Vita Pompei]] 57.9.</ref> et tunc senatores anxii quibus copiis Italiam defensurus esset imperatorem interrogarent, Favonius Pompeium hortabatur ut terram pede feriret ad pollicitas copias praestandas. Nec tunc Pompeio irasci licuit<ref>Plutarchus, ''[[Vita Pompei (Plutarchus)|Vita Pompei]]'' 60.7-8 et ''[[Vita Iulii Caesaris (Plutarchus)|Vita Caesaris]]'' 33. [[Appianus Alexandrinus|Appianus]], ''Bella civilia'' II.37.</ref>. Nihilominus acerrimum Caesaris hostem sese praebuit atque condiciones pacis aut colloquia pertinaciter dissuadebat<ref>''Epistulae ad Atticum'' VII.15.2.</ref>. Mox Pompeium in Graeciam fugientem secutus est. In [[Thessalia]] et [[Macedonia (provincia Romana)|Macedonia]] militavit Favonius imperante [[Quintus Caecilius Metellus Pius Scipio Nasica|Metello Scipione]]<ref>[[Gaius Iulius Caesar|Caesar]], ''[[De bello civili|de Bello civili]]'' III.36.3-8</ref>. Iterum conloquiis cum Caesaris legatis obstitit<ref>''[[De bello civili|de Bello civili]]'' III.57.5.</ref>. In castris prope [[Pharsalus|Pharsalum]] Pompeium lacessere non desinebat exclamans: "Nondum hoc anno, commilitones, [[Ficus|ficis]] [[Tusculum|Tusculanis]] frui poterimus', ignaviam ei sic obiciens<ref>Plutarchus, ''[[Vita Pompei (Plutarchus)|Vita Pompei]]'' 67.5 et ''[[Vita Iulii Caesaris (Plutarchus)|Vita Caesaris]]'' 41.</ref>. At Pompeiani victi sunt et Favonius unus e paucis fuit qui Pompeium fugientem comitaretur: cui etiam servilia officia misericordia motus imperatori praestitisse suo narrabatur<ref>Plutarchus, [[Vita Pompei (Plutarchus)|Vita Pompei]] 73.10-11. Cf [[Velleius Paterculus]] II.53.1.</ref>: nam pedes lavabat, cibum parabat, oleo unguebat. Pompeio mortuo mox etiam Mentorem suum Catonem Minorem amisit qui [[Utica (Tunesia)|Uticae]] (unde cognomen posthumum ''Uticensis'') sibi mortem conscivit ([[46 a.C.n.]]). Tum Favonius Romam rediit.
== Notae ==
<references/>
== Plura legere si cupis ==
*Jerzy Linderski, "[https://www.jstor.org/stable/310984 The Aedileship of Favonius, Curio the Younger and Cicero's Election to the Augurate]", ''Harvard Studies in Classical Philology'', 1972: 181-200
* F. X. Ryan, "[https://www.jstor.org/stable/295487 The Praetorship of Favonius]", ''The American Journal of Philology'', 1994: 587-601
**"The Quaestorship of Favonius and the Tribunate of Metellus Scipio", ''Athenaeum'', 1994: 505–521.
== Nexus externi ==
*[https://de.wikisource.org/wiki/RE:Favonius_1 Favonius 1] apud [[Paulys Real-Enzyklopädie der classischen Altertumswissenschaft]]
[[Categoria:Politici Romani antiqui]]
[[Categoria:Nati saeculo 1 a.C.n.]]
[[Categoria:Mortui 42 a.C.n.]]
[[Categoria:Praetores]]
[[Categoria:Senatores]]
[[Categoria:Necati]]
[[Categoria:Victimae Belli Civilis (44-30 a.C.n.)]]
bv6iu93dwug5ux1udp0vuy7flpw6pry
Italamericani
0
329941
4001963
4000947
2026-11-11T07:59:30Z
InternetArchiveBot
139091
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7)
4001963
wikitext
text/x-wiki
[[Fasciculus:Map of Italian Americans in 2023.png|thumb|upright=1.2|Distributio Italamericanorum anno [[2023]].]]
{{res|Italamericani}}{{MLAL ref|Italian-American|66|.ppl Italian-American}} sunt cives [[Civitates Foederatae Americae|Civitatum Foederatarum Americae]], diversis quidem orti stirpibus, qui se [[Italia|Italica]] origine prognatos esse profitentur, etiamsi neque [[mores]] patrios necessario servant, neque [[civitas|civitate]] Italica fruuntur, nedum [[Lingua Italiana|lingua Italica]] utuntur.
Plerique Italamericani in urbibus {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|regio septentrionalis orientalisque Civitatum Foederatarum Americae|regionum septentrionalium orientaliumque|en|qid=Q24460}} ac [[regio]]num [[industria]]lium {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|regio media occidentalisque Civitatum Foederatarum Americae|mediarum et occidentalium|en|qid=Q186545}} Civitatum Americae Foederatarum habitant; haud pauci tamen etiam in multis aliis maioribus eiusdem rei publicae urbibus reperiuntur.<ref name="c2kbr-35">{{Opus
| titulus = Census 2000 Brief
| domus editoria = census.gov
| url = https://www.census.gov/prod/2004pubs/c2kbr-35.pdf
| salus url = obiit
| retrospectio = 20220227042229
| tempus inspectionis = 2025-09-24
}}.</ref>
Inter annos [[1820]] et [[2004]] circiter quinquagiens quinquiens centena milia seu 5.5 [[millio]]nes Italorum, plerisque saeculo vicesimo, {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|diaspora Italica|diasporā Italicā|en|qid=Q1675084}} durante, ex [[Italia meridiana]] variis [[migratio]]nis fluctibus profectis, in Civitates Foederatas commigraverunt. Primitus permulti, quum essent viri innupti, suis cognatis propinquisque in Italia [[pecunia]]m mittebant ac deinde ipsi in [[Italia]]m iterum revertebantur; ob has crebras [[peregrinatio]]nes quasi “{{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|avis migrans|aves migrantes|it|qid=Q10950298}}” appellabantur.
Migratio a [[decennium 189|decennio 189]] fieri coepit crebrior, atque plus quam duplum tot Italiani in Civitates Foederatas migraverint quot prioribus quinque decenniis coniunctis.<ref name="INS1966">{{Opus
| titulus = Annual Report of the Immigration and Naturalization Service 1966
| annus = 1967
| mensis = 6
| paginae = 55–58
| locus = Washington, DC
| domus editoria = US Government Printing Office
| url = https://archive.org/download/annualreportofim1966unit/annualreportofim1966unit.pdf
| tempus inspectionis = 2022-07-13
}}.</ref><ref name="mtholyoke.edu">{{Opus
| titulus = Table 1: Italian Immigration To The United States By Years
| domus editoria = Mtholyoke.edu
| url = https://www.mtholyoke.edu/~molna22a/classweb/politics/images/italian%20population%20chart%20001.jpg
| retrospectio = 20201104214202
| tempus inspectionis = 2017-10-07
}}.</ref>
Ab anno [[1880]] usque ad [[Primum bellum mundanum]] (anno [[1914]] exarsum) tanta fuit migrantium frequentia ut plus quam quadragiens centena milia Italorum in Civitates Foederatas commigraverint.<ref name="INS1966" /><ref name="mtholyoke.edu" />
Maxima pars eorum qui tunc advenerunt ex Italia meridiana oriunda erat, quae eo tempore magna ex parte [[agricultura]]e dedita erat, cuiusque [[incola]]e, ob saecula dominationis externae, in summa paupertate vivebant atque [[vectigal]]ibus quae [[Regnum Italiae (1861–1946)|Regnum Italiae]] nuper unitum imposuerat gravius affecti erant ceteris gentibus.<ref name="Wepman545560">{{Opus
| cognomen = Wepman
| nomen = Dennis
| titulus = Immigration
| annus = 2008
| lingua = en
| pagina = 171
| domus editoria = Infobase Publishing
| url = https://books.google.com/books?id=Oyz-m_ovuIwC&pg=PA171
| isbn = 978-1-4381-0810-0
}}.</ref><ref name="ReferenceA">{{Opus
| cognomen auctoris 1 = Mangione
| nomen auctoris 1 = Jerre
| cognomen auctoris 2 = Morreale
| nomen auctoris 2 = Ben
| titulus = La Storia: Five Centuries of the Italian American Experience
| annus = 1992
| locus = [[Novum Eboracum|Novi Eboraci]]
| domus editoria = Harper Perennial
| isbn = 978-0060924416
}}.</ref>
Inter annos [[1892]] et [[1924]], qui “anni {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|insula Ellis|insulae Ellis|en|qid=Q202175}}” appellari possunt, multi immigrantes Italici per insulam Ellis in portum [[Novum Eboracum|Novi Eboraci]] ingressi sunt. [[Decennium 193|Decennio 193]] alii {{num|455315}} migrantes advenerunt.<ref name=":1">{{Opus
| cognomen auctoris = J. Cavaioli
| nomen auctoris = Frank
| titulus = Patterns of Italian immigration to the United States
| contextus = Catholic Social Science Review
| volumen = 13
| annus = 2008
| paginae = 213–229
| pagina = 220
| doi = 10.5840/cssr20081314
}}</ref> Multi eorum secundum {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Lex de immigratione anni 1924 (CFA)|novas leges de immigratione|en|qid=Q1434492}} anno [[1924]] latas, quae numerum immigrantium circumscribebant, in Civitates Foederatas admissi sunt.<ref>{{Opus
| titulus = Who Was Shut Out?: Immigration Quotas, 1925-1927
| domus editoria = History Matters
| url = https://historymatters.gmu.edu/d/5078
| tempus inspectionis = 2026-11-07
}}.</ref>
Italamericani magnum momentum in civitatem et societatem Americanam exercuerunt, quum multa et praeclara ad [[ars oculorum|artes oculorum]], [[litterae|litteras]], [[ars coquinaria|artem coquinaria]], [[politica]]m, [[ars athletica|artem athleticam]], [[scientia]]s, [[academia|studia eruditas]] atque [[musica]]m contulerint.<ref>{{Opus
| auctor = Pellegrino A D'Acierno
| titulus = The Italian American Heritage: A Companion to Literature and Arts
| tempus = 1998-10-01
| domus editoria = Routledge
}}.</ref>
== Italamericani notabiles ==
* [[Robertus De Niro]]
* {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Iosephus DiMaggio|<>|en|qid=Q297142}}
* [[Henricus Fermi]]
* [[Florellus LaGuardia]]
* [[Alfredus Pacino]]
* [[Franciscus Sinatra]]
== Notae ==
<references />
== Nexus externi ==
{{CommuniaCat|American people of Italian descent|Italamericanos}}
* [http://www.lagazzettaitaliana.com/ La Gazzetta Italiana – The Italian American Voice] {{ling|Anglice}}
* {{urlr|http://www.i-italy.org/|Italian American Digital Project|20150314230920}} {{Ling|Anglice}}
* [http://www.niaf.org/ National Italian American Foundation] {{ling|Anglice}}
* “[https://www.loc.gov/teachers/classroommaterials/presentationsandactivities/presentations/immigration/italian.html Immigration → Italian]”. [[Bibliotheca Congressus Civitatum Foederatarum|Bibliotheca Congressūs]]. {{ling|Anglice}}
* “[https://web.archive.org/web/20130719055256/http://www.digitalhistory.uh.edu/historyonline/italian_immigration.cfm Italian Immigration]”. ''Digital History'', {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Universitas Houstoniensis||en|qid=Q1472358}} {{ling|Anglice}}
* {{urlr|https://www.italianamericanmuseum.org/mission.htm|Italian American Museum, New York|20190818044831}} {{ling|Anglice}}
* [http://www.italyrevisited.org/ Italy Revisited (photo archives)] {{ling|Anglice}}
* [https://web.archive.org/web/20181228234400/http://taylorstreetarchives.com/ Taylor Street Archives] {{ling|Anglice}}
* [https://web.archive.org/web/20190105114446/http://www.italianimmigrants.org/ ItalianImmigrants.org 1855 through 1900] {{ling|Anglice}}
* {{Opus
| titulus = Italian
| contextus = Chicago Foreign Language Press Survey
| annus = 1942
| domus editoria = Chicago Public Library Omnibus Project of the Works Progress Administration of Illinois
| url = http://flps.newberry.org/#filters/group/italian?page=1
}}
* {{urlr|http://www.pbs.org/the-italian-americans/watch/episode-1/|The Italian Americans|20190629170134}} – PBS {{ling|Anglice}}
* {{Opus
| titulus = Italian American Stereotypes in U.S. Advertising
| annus = 2003
| lingua = en
| domus editoria = The Order Sons of Italy in America
| url = https://www.osia.org/documents/Advertising-Report.pdf
| retrospectio = 20160126031257
}}
* {{Opus
| cognomen = Cannato
| nomen = Vincent J.
| titulus = How America became Italian
| contextus = The Washington Post
| tempus = 2015-10-09
| lingua = en-US
| url = https://www.washingtonpost.com/opinions/how-america-became-italian/2015/10/09/4c93b1be-6ddd-11e5-9bfe-e59f5e244f92_story.html
| tempus inspectionis = 2020-10-06
| issn = 0190-8286
}}
* [https://cla.umn.edu/ihrc Immigration History Research Center (IHRC), University of Minnesota] {{ling|Anglice}}
[[Categoria:Civitates Foederatae Americae]]
[[Categoria:Diaspora]]
[[Categoria:Italia]]
[[Categoria:Migratio hominum]]
2q1tiisw7whs9l7yo6r5reos6g39kch
Iosephus Horváth
0
330028
4001875
4001438
2026-11-10T17:56:10Z
Juvavum
201435
/* Vita */
4001875
wikitext
text/x-wiki
[[Fasciculus:Győr, Horváth József eszperantista, szótárszerkesztő,műfordító, ny. gimn. tanár.JPG|thumb|Iosephus Horváth, magister atque esperantista, anno 2012.]]
'''Iosephus ''József'' Horváth''' (natus [[Iaurinum|Iaurini]] die [[20 Iulii]] [[1949]]) est [[magister]], [[lexicographus]] [[Hungaria|Hungaricus]] necnon [[lingua Esperantica|esperantista]]. [[Pseudonymum|Falsum nomen]] ''Giuseppe Croatini'' ei interdum sumitur.
== Vita ==
Horváth annis inter 1970 et 1975 in [[Universitas Debrecinensis|Universitate Debrecinensi]] [[lingua|linguis]] [[Theodisce|Theodiscae]] ac [[Russice|Russicae]] studuit, antequam annis inter 1983 et 1985 in [[Universitas Scientiarum Budapestinensis|Universitate Scientiarum Aquinci]] non solum [[linguistica|linguistica interculturalis]] sed etiam [[lingua Esperantica]] complectendae essent.
Anno 1975 Anna quaedam bibliothecaria ei nupsit: cum marito filium Rolandum et filiam Catharinam a pueritia etiam idioma Esperanticum docuit.
==Conversiones==
Horváth munere vertendorum textuum tam technicorum quam amoenorum in [[Hungarice|sermonem Hungaricum]] ex linguis Theodisca, Russica, et [[Italice|Italica]] fungebatur. Nimirum et vice versa.<ref>[https://verkoj.com/tradukistoj/jozefo-horvath/ de Iosepho interprete] - apud: ''verkoj.com'' (cum omnibus rebus electronice legibilibus)</ref> Itaque poetae [[Mauritius Jókai]], [[Colomanus Mikszáth]], [[Andreas Sütő]], [[Carolus Collodi]] versionibus Esperanticis operum suorum gaudere possunt. [[Magnum opus]] istius pupae ligneae sub titulo ''La aventuroj de Pinokjo'', quod ediderunt [[Belgium|Belgae]] (Flandra Esperanto-Ligo/ FEL), anno 2004 palmam inter res Esperanticas infantibus dedicatas tulit.
Ecce alia conversa, collata, tractata:
* ''Fabloj kaj aforismoj'' - [[Ioannes Dorosmai]]
* ''Fortreso'' - [[Iulius Hernádi]] (in manuscripto tantummodo)
* ''Kontribuo al Unuminutaj noveloj''- [[Stephanus Örkény]], auxiliante [[stephanus Ertl|Stephano Ertl]]
* ''Kohlhaas'' - [[Henricus de Kleist]] (ISBN 978-1-59569-356-3)
* ''Eduku geniulon!'' - [[Ladislaus Polgár]] (ISBN 963 86531 0 8)
* ''Az eszperantó fundamentuma'' (Fundamento de Esperanto) - [[Ludovicus Lazarus Zamenhof]]
* ''Eszperantó - az egyház új latinja?'' (Esperanto - la nova latino de la eklezio<ref>[http://www.u-matthias.de/latino/latein.htm liber iste variis in linguis ad usum liberum]</ref>) - [[Udalricus Matthias]] (ISBN 978-963-571-473-5)
* ''Fraŭlino el oro'' - [[Colomanus Mikszáth]] (ex Hungarico; ISBN 91-7303-171-2)
* ''Makulo tre nigra'' - Colomanus Mikszáth (ex Hungarico; ISBN 91-7303-170-4)
* ''Steloj de Eger'' (Egri csillatok) de [[Géza Gárdonyi]] (ISBN 978-963-571-476-6)
* ''La Aventuroj de Pinokjo'' - Carolus Collodi (ex Italico; ISBN 90 71205 91 6), (e-libre ISBN 91-7303-152-6)
* ''Vidvino kaj ŝia filino'' - [[Sigismundus Kemény]] (ISBN 978-963-571-479-7)
* ''Romano de Ida'' - [[Geysa Gárdonyi]] (ISBN 978-963-571-483-4)
* ''Estu bona ĝismorte'' - [[Sigismundus Móricz]] (ISBN 978-963-571-484-1)
* ''Nano'' - [[Georgius Nanovfszky]] (ex Hungarico; ISBN 978-963-918-927-0)
* ''Konsilo de ateisto. Novelaro'' - [[Stephanus Sigmond]] (Horváth una cum aliis; ISBN 978-973-7803-20-7)
* ''A Libázr és a Föld'' - Iulia Sigmond et Sen Rodin (ex Esperantico; Horváth una cum Ladislao Vizi) (ISBN 9789737803351)
* ''Home en senhomeco'' - [[Martinus Stuppnig]] (ex Theodisco) (ISBN 978-80-87169-91-9)
* ''Ekiras la relgardista domo'' - [[Alexandrus Rideg]] (mythistoria; ISBN 978-963-571-490-2)
* ''Parfumejo'' - [[Nicolaus László]] (comoedia: ISBN 978-963-571-492-6)
* ''Trio plaĉas al Dio'' - [[Carolus Goldoni]] et [[Fridericus Schiller]] et [[Eduardus Szigligeti]] (comoediae diversis ex linguis; ISBN 978-963-571-497-1)
*''Historio de Hungario'' - [[Stephanus Nemere]] (ex Hungarico; ISBN 978-615-00-4035-6, ISBN 978-615-00-4825-3, ISBN 978-615-00-5566-4)
*''Prelegoj kaj artikoloj'' - [[Eugenius Macko]] (contulit et corripuit; ISBN 978-615-81479-0-3)
*''Prelegoj kaj artikoloj'' - Eugenius Macko (tomus alter; ISBN 978-615-81479-6-5)
*''Prelegoj kaj artikoloj'' - Eugenius Macko (tomus tertius; ISBN 978-615-81479-7-2)
*''Biografiaj fragmentoj / Életrajzi részletek'' - Eugenius Macko (diversis ex linguis; ISBN 978-615-81479-4-1)
*''Transpaŝoj de la klasiko'' - Eugenius Macko (ISBN 978-615-81479-5-8)
*György Nanovfszky: ''Vivo, vojo, verkoj'' - Georgius Nanovfskzky (ex Hungarico; ISBN 978-615-01-0858-2)
*''Oklingva proverbaro, redaktita de Petro Desmet'' (symbolae ex linguis Hungarica et Russica depromptae; ISBN 978-90-77066-68-3)
*''It-Traġedja tal-Bniedem'' - Emericus Madách (secundum interpretationem Esperanticam [[colomanus Kalocsay|Colomani Kalocsay]]; ISBN 978-963-571-500-8)
*''La nevidebla homo'' - Geysa Gárdonyi (ex Hungarico; ISBN 978-963-571-502-2)
*''Kredu min, sinjoro instruisto!'' - Fridericus Karinthy (ex Hungarico; ISBN 978-963-571-501-5)
*''Esperbruliganto'' - [[Atila Salga]] (ex Hungarico; ISBN 978-963-571-499-5)
*''Pri Esperanto kaj koneksaĵoj/Az eszperantóról és hasonlókról'' - Blasius Vaha (Horváth redactore; ISBN 978-963-571-496-4)
*''Hajnalvilág/Mondo aŭrora''Rolandus Kedves
*''A becsület ára'' - Alexandrus Jakab (ISBN 978-963-12-8571-0)
*''La blua vulpo'' - [[Franciscus Herczeg]] (comoedia, ex Hungarico; ISBN 978-963-571-515-2)
*''Bizanco'' - Franciscus Herczeg (tragoedia, ex Hungarico; ISBN 978-963-571-516-9)
*''La Pordo de la Vivo'' - Franciscus Herczeg (fabula Milesia, ex Hungarico; ISBN 978-963-571-517-6)
* ''La sekreto de la arbaro Aruvim kaj aliaj satiroj'' - [[Franciscus Molnár]] (ex Hungarico; ISBN 978-963-571-518-3)
*''La nekonata knabino'' - Franciscus Molnár (tragoedia, ex Hungarico; ISBN 978-963-571-519-0)
*''Ludo en la kastelo'' - Franciscus Molnár (comoedia, ex Hungarico; ISBN 978-963-571-520-6)
*´ Joĉjo kaj aliaj komedietoj'' - Franciscus Molnár (ex Hungarico; ISBN 978-963-571-521-3)
*''Atilo, reĝo de la skitoj. Du-akta teatraĵo'' - [[Andreas Bencsik]] (ex Hungarico; ISBN 978-963-571-546-6)
*''Vane'' - Alexandrus Szathmári
Iosephus Horváth in Hungarium mythistoriam illustrissimam [[raimundus Schwartz|Raimundi Schwartz]] convertit cui titulus ''Kiel akvo de l' rivero''; cuius editio proh dolor facta non est.
[[Liber definitivus]] pro tironibus: ''Kezdők eszperantó nyelvkönyve'' (ISBN 9789633467107)
== Lexicographica ==
*2006: conversio nova in Hungaricum, operis ''Fundamento de Esperanto'' (edidit FEL Antverpiae).
*2012: una cum Petrus De Smedt: ''Bildvortaro en Esperanto'' (FEL, Antverpiae; ISBN 978-9077066-48-5).
*Horváth edit et incessanter emendat glossarium electronicum Hungaricum-Esperanticum quoddam, cui nomen ''Esperanto, Horváth-Vortaro'' (EHV).<ref>[https://www.vortaro.hu/ interretialis versio]</ref>
*2014: editio chartacea glossarii istius duobus in tomis; ISBN 978-963-571-482-7 et ISBN 978-963-571-503-9<nowiki/>ö
*Cooperationes iniit cum lexicographis operum cuius sillybi ''Reta Vortaro'' et ''Plena Ilustrita Vortaro'' (PIV).<ref>[https://www.vortaro.net PIV in interreti]</ref>
== Nexus externi ==
*[https://search.onb.ac.at/primo-explore/search?institution=43ACC_ONB&vid=ONB&tab=default_tab&search_scope=ONB_gesamtbestand&mode=basic&displayMode=full&bulkSize=10&highlight=true&dum=true&displayField=all&query=any,contains,jozefo%20horv%C3%A1th opera Iosephi Horváth quae sint in elenchis Bibliothecae Nationalis Austriacae]
==Notae==
<references/>
{{Lifetime|1949||Horvath, Iosephus}}
[[Categoria:Auctores Esperantici]]
[[Categoria:Incolae Hungariae]]
[[Categoria:Interpretes]]
[[Categoria:Magistri]]
s4i3cf7glxmbgtk23hfagu10dspfj4b
4001876
4001875
2026-11-10T17:57:45Z
Juvavum
201435
/* Conversiones */
4001876
wikitext
text/x-wiki
[[Fasciculus:Győr, Horváth József eszperantista, szótárszerkesztő,műfordító, ny. gimn. tanár.JPG|thumb|Iosephus Horváth, magister atque esperantista, anno 2012.]]
'''Iosephus ''József'' Horváth''' (natus [[Iaurinum|Iaurini]] die [[20 Iulii]] [[1949]]) est [[magister]], [[lexicographus]] [[Hungaria|Hungaricus]] necnon [[lingua Esperantica|esperantista]]. [[Pseudonymum|Falsum nomen]] ''Giuseppe Croatini'' ei interdum sumitur.
== Vita ==
Horváth annis inter 1970 et 1975 in [[Universitas Debrecinensis|Universitate Debrecinensi]] [[lingua|linguis]] [[Theodisce|Theodiscae]] ac [[Russice|Russicae]] studuit, antequam annis inter 1983 et 1985 in [[Universitas Scientiarum Budapestinensis|Universitate Scientiarum Aquinci]] non solum [[linguistica|linguistica interculturalis]] sed etiam [[lingua Esperantica]] complectendae essent.
Anno 1975 Anna quaedam bibliothecaria ei nupsit: cum marito filium Rolandum et filiam Catharinam a pueritia etiam idioma Esperanticum docuit.
==Conversiones==
Horváth munere vertendorum textuum tam technicorum quam amoenorum in [[Hungarice|sermonem Hungaricum]] ex linguis Theodisca, Russica, et [[Italice|Italica]] fungebatur. Nimirum et vice versa.<ref>[https://verkoj.com/tradukistoj/jozefo-horvath/ de Iosepho interprete] - apud: ''verkoj.com'' (cum omnibus rebus electronice legibilibus)</ref> Itaque poetae [[Mauritius Jókai]], [[Colomanus Mikszáth]], [[Andreas Sütő]], [[Carolus Collodi]] versionibus Esperanticis operum suorum gaudere possunt. [[Magnum opus]] istius pupae ligneae sub titulo ''La aventuroj de Pinokjo'', quod ediderunt [[Belgium|Belgae]] (Flandra Esperanto-Ligo/ FEL), anno 2004 palmam inter res Esperanticas infantibus dedicatas tulit.
Ecce alia conversa, collata, tractata:
* ''Fabloj kaj aforismoj'' - [[Ioannes Dorosmai]]
* ''Fortreso'' - [[Iulius Hernádi]] (in manuscripto tantummodo)
* ''Kontribuo al Unuminutaj noveloj''- [[Stephanus Örkény]], auxiliante [[stephanus Ertl|Stephano Ertl]]
* ''Kohlhaas'' - [[Henricus de Kleist]] (ISBN 978-1-59569-356-3)
* ''Eduku geniulon!'' - [[Ladislaus Polgár]] (ISBN 963 86531 0 8)
* ''Az eszperantó fundamentuma'' (Fundamento de Esperanto) - [[Ludovicus Lazarus Zamenhof]]
* ''Eszperantó - az egyház új latinja?'' (Esperanto - la nova latino de la eklezio<ref>[http://www.u-matthias.de/latino/latein.htm liber iste variis in linguis ad usum liberum]</ref>) - [[Udalricus Matthias]] (ISBN 978-963-571-473-5)
* ''Fraŭlino el oro'' - [[Colomanus Mikszáth]] (ex Hungarico; ISBN 91-7303-171-2)
* ''Makulo tre nigra'' - Colomanus Mikszáth (ex Hungarico; ISBN 91-7303-170-4)
* ''Steloj de Eger'' (Egri csillatok) de [[Géza Gárdonyi]] (ISBN 978-963-571-476-6)
* ''La Aventuroj de Pinokjo'' - Carolus Collodi (ex Italico; ISBN 90 71205 91 6), (e-libre ISBN 91-7303-152-6)
* ''Vidvino kaj ŝia filino'' - [[Sigismundus Kemény]] (ISBN 978-963-571-479-7)
* ''Romano de Ida'' - [[Geysa Gárdonyi]] (ISBN 978-963-571-483-4)
* ''Estu bona ĝismorte'' - [[Sigismundus Móricz]] (ISBN 978-963-571-484-1)
* ''Nano'' - [[Georgius Nanovfszky]] (ex Hungarico; ISBN 978-963-918-927-0)
* ''Konsilo de ateisto. Novelaro'' - [[Stephanus Sigmond]] (Horváth una cum aliis; ISBN 978-973-7803-20-7)
* ''A Libázr és a Föld'' - Iulia Sigmond et Sen Rodin (ex Esperantico; Horváth una cum Ladislao Vizi) (ISBN 9789737803351)
* ''Home en senhomeco'' - [[Martinus Stuppnig]] (ex Theodisco) (ISBN 978-80-87169-91-9)
* ''Ekiras la relgardista domo'' - [[Alexandrus Rideg]] (mythistoria; ISBN 978-963-571-490-2)
* ''Parfumejo'' - [[Nicolaus László]] (comoedia: ISBN 978-963-571-492-6)
* ''Trio plaĉas al Dio'' - [[Carolus Goldoni]] et [[Fridericus Schiller]] et [[Eduardus Szigligeti]] (comoediae diversis ex linguis; ISBN 978-963-571-497-1)
*''Historio de Hungario'' - [[Stephanus Nemere]] (ex Hungarico; ISBN 978-615-00-4035-6, ISBN 978-615-00-4825-3, ISBN 978-615-00-5566-4)
*''Prelegoj kaj artikoloj'' - [[Eugenius Macko]] (contulit et corripuit; ISBN 978-615-81479-0-3)
*''Prelegoj kaj artikoloj'' - Eugenius Macko (tomus alter; ISBN 978-615-81479-6-5)
*''Prelegoj kaj artikoloj'' - Eugenius Macko (tomus tertius; ISBN 978-615-81479-7-2)
*''Biografiaj fragmentoj / Életrajzi részletek'' - Eugenius Macko (diversis ex linguis; ISBN 978-615-81479-4-1)
*''Transpaŝoj de la klasiko'' - Eugenius Macko (ISBN 978-615-81479-5-8)
*György Nanovfszky: ''Vivo, vojo, verkoj'' - Georgius Nanovfskzky (ex Hungarico; ISBN 978-615-01-0858-2)
*''Oklingva proverbaro, redaktita de Petro Desmet'' (symbolae ex linguis Hungarica et Russica depromptae; ISBN 978-90-77066-68-3)
*''It-Traġedja tal-Bniedem'' - Emericus Madách (secundum interpretationem Esperanticam [[colomanus Kalocsay|Colomani Kalocsay]]; ISBN 978-963-571-500-8)
*''La nevidebla homo'' - Geysa Gárdonyi (ex Hungarico; ISBN 978-963-571-502-2)
*''Kredu min, sinjoro instruisto!'' - Fridericus Karinthy (ex Hungarico; ISBN 978-963-571-501-5)
*''Esperbruliganto'' - [[Atila Salga]] (ex Hungarico; ISBN 978-963-571-499-5)
*''Pri Esperanto kaj koneksaĵoj/Az eszperantóról és hasonlókról'' - Blasius Vaha (Horváth redactore; ISBN 978-963-571-496-4)
*''Hajnalvilág/Mondo aŭrora''Rolandus Kedves
*''A becsület ára'' - Alexandrus Jakab (ISBN 978-963-12-8571-0)
*''La blua vulpo'' - [[Franciscus Herczeg]] (comoedia, ex Hungarico; ISBN 978-963-571-515-2)
*''Bizanco'' - Franciscus Herczeg (tragoedia, ex Hungarico; ISBN 978-963-571-516-9)
*''La Pordo de la Vivo'' - Franciscus Herczeg (fabula Milesia, ex Hungarico; ISBN 978-963-571-517-6)
* ''La sekreto de la arbaro Aruvim kaj aliaj satiroj'' - [[Franciscus Molnár]] (ex Hungarico; ISBN 978-963-571-518-3)
*''La nekonata knabino'' - Franciscus Molnár (tragoedia, ex Hungarico; ISBN 978-963-571-519-0)
*''Ludo en la kastelo'' - Franciscus Molnár (comoedia, ex Hungarico; ISBN 978-963-571-520-6)
*''Joĉjo kaj aliaj komedietoj'' - Franciscus Molnár (ex Hungarico; ISBN 978-963-571-521-3)
*''Atilo, reĝo de la skitoj. Du-akta teatraĵo'' - [[Andreas Bencsik]] (ex Hungarico; ISBN 978-963-571-546-6)
*''Vane'' - Alexandrus Szathmári
*Iosephus Horváth in Hungarium mythistoriam illustrissimam [[raimundus Schwartz|Raimundi Schwartz]] convertit cui titulus ''Kiel akvo de l' rivero''; cuius editio proh dolor facta non est.
*[[Liber definitivus]] pro tironibus: ''Kezdők eszperantó nyelvkönyve'' (ISBN 9789633467107)
== Lexicographica ==
*2006: conversio nova in Hungaricum, operis ''Fundamento de Esperanto'' (edidit FEL Antverpiae).
*2012: una cum Petrus De Smedt: ''Bildvortaro en Esperanto'' (FEL, Antverpiae; ISBN 978-9077066-48-5).
*Horváth edit et incessanter emendat glossarium electronicum Hungaricum-Esperanticum quoddam, cui nomen ''Esperanto, Horváth-Vortaro'' (EHV).<ref>[https://www.vortaro.hu/ interretialis versio]</ref>
*2014: editio chartacea glossarii istius duobus in tomis; ISBN 978-963-571-482-7 et ISBN 978-963-571-503-9<nowiki/>ö
*Cooperationes iniit cum lexicographis operum cuius sillybi ''Reta Vortaro'' et ''Plena Ilustrita Vortaro'' (PIV).<ref>[https://www.vortaro.net PIV in interreti]</ref>
== Nexus externi ==
*[https://search.onb.ac.at/primo-explore/search?institution=43ACC_ONB&vid=ONB&tab=default_tab&search_scope=ONB_gesamtbestand&mode=basic&displayMode=full&bulkSize=10&highlight=true&dum=true&displayField=all&query=any,contains,jozefo%20horv%C3%A1th opera Iosephi Horváth quae sint in elenchis Bibliothecae Nationalis Austriacae]
==Notae==
<references/>
{{Lifetime|1949||Horvath, Iosephus}}
[[Categoria:Auctores Esperantici]]
[[Categoria:Incolae Hungariae]]
[[Categoria:Interpretes]]
[[Categoria:Magistri]]
kyavcj4674kk9xg17q0pvlw2bm2jv71
Arvus Pärt
0
330048
4001899
4001522
2026-11-10T21:32:20Z
LilyKitty
18316
de eponymo
4001899
wikitext
text/x-wiki
[[Fasciculus:Arvo Pärt.jpg|thumb|Arvus Pärt]]
'''Arvus Pärt''' (natus die [[11 Septembris]] [[1935]]) est [[musicographus]] [[Estonia|Estonicus]] qui [[minimalismus|minimalista]] cum modo ''tintinnabuli'' esse putatur et anno [[1979]] ad [[Vindobona]]m [[exsul|avit]] et nationalitatem [[Austria]]e acquisit.<ref>[https://estonianworld.com/culture/sounds-emanating-love-story-arvo-part/ Sounds emanating love - the story of Arvo Pärt]</ref> Modus musicae eius primum a [[Demetrius Šostakovič|Demetro šostakivič]], [[Sergius Prokof'ev|Sergio Prokof'ev]] et [[Bela Bartók]] inspiratus fuit.
Anno [[2011]], socius [[Pontificium Consilium de Cultura|Pontificii Consilii de Cultura]] electus et [[2014]], [[Praemium Imperiale]] accepit.
Asteroides [[4087 Pärt]] in eius honorem nominatus est.
== Operae ==
*''Symphonia prima'' (anno 1963)
*''Collagium [[thema BACH|themate BACH]]'' (anno 1964)
*''Symphonia secunda'' (anno 1966)
*''Symphonia tertia'' (anno 1971)
*''Cantate Domino canticum novum'' (anno 1977)
*''Cantus in memoriam [[Beniaminus Britten|Benjamin Britten]]'' (anno 1977)
*''Lamentate'' (anno 2002)
*''Da pacem Domine'' (anno 2004)
*''Symphonia quarta'' (anno 2008)
== Notae ==
<references/>
== Nexus externi ==
{{CommuniaCat|Arvo Pärt|Arvus Pärt}}
[[Categoria:Homines vivi]]
[[Categoria:Eruditi Estoniae]]
[[Categoria:Musica classica]]
[[Categoria:Nati 1935]]
brviqih0ij08242gm52fc7ydvwf6j20
Formula:Taxinomia dubia/doc
10
330120
4001853
2026-11-10T15:37:55Z
Grufo
64423
Prima adumbratio
4001853
wikitext
text/x-wiki
{{Subpagina documentationis}}
{{Formula numquam substituenda}}
Formula indicat '''taxinomiam''' cuiuslibet commentationis esse delendam sive in textum convertendam, citationes esse supplendas, '''[[Formula:Latinitas|Latinitatem]]''' corrigendam, et cetera.
== De usu ==
'''Vicitextus:'''
<syntaxhighlight lang="wikitext">{{Taxinomia dubia}}</syntaxhighlight>
'''Effectus:'''
{{Taxinomia dubia|propositum=exhibitio}}
== Ulteriora si cupis ==
{{Categoriae vestigatoriae
| Formula:L-1
| Scientia corrigenda vel amplificanda
}}
* {{Nf|Scientia dubia}}
* {{Nf|Notiones disputatae}}
* {{Nfp|Scholium|inspicitur{{=}}''scientia''|''...''}}
* {{Nf|Verba disputata}}
* {{Nf|Facienda}}
<includeonly>{{in harenario aut alibi||
<!-- Categorias sub hac linea adde -->
[[Categoria:Formulae|{{PAGENAME}}]]
[[Categoria:Formulae quae seorsos versus creant|{{PAGENAME}}]]
[[Categoria:Formulae monituum nuntiorumque|{{PAGENAME}}]]
[[Categoria:Formulae de rebus corrigendis|{{PAGENAME}}]]
}}</includeonly>
eo8ocqbq6w1spbd56u568p904lh6hop
4001859
4001853
2026-11-10T16:31:25Z
Grufo
64423
/* Ulteriora si cupis */
4001859
wikitext
text/x-wiki
{{Subpagina documentationis}}
{{Formula numquam substituenda}}
Formula indicat '''taxinomiam''' cuiuslibet commentationis esse delendam sive in textum convertendam, citationes esse supplendas, '''[[Formula:Latinitas|Latinitatem]]''' corrigendam, et cetera.
== De usu ==
'''Vicitextus:'''
<syntaxhighlight lang="wikitext">{{Taxinomia dubia}}</syntaxhighlight>
'''Effectus:'''
{{Taxinomia dubia|propositum=exhibitio}}
== Ulteriora si cupis ==
{{Categoriae vestigatoriae
| Formula:L-1
| Scientia corrigenda vel amplificanda # infeliciter
}}
* {{Nf|Scientia dubia}}
* {{Nf|Notiones disputatae}}
* {{Nfp|Scholium|inspicitur{{=}}''scientia''|''...''}}
* {{Nf|Verba disputata}}
* {{Nf|Facienda}}
<includeonly>{{in harenario aut alibi||
<!-- Categorias sub hac linea adde -->
[[Categoria:Formulae|{{PAGENAME}}]]
[[Categoria:Formulae quae seorsos versus creant|{{PAGENAME}}]]
[[Categoria:Formulae monituum nuntiorumque|{{PAGENAME}}]]
[[Categoria:Formulae de rebus corrigendis|{{PAGENAME}}]]
}}</includeonly>
r4sxslcrmffd1w9k7o1cui7jha6bo1q
Exit diluculo
0
330121
4001884
2026-11-10T18:26:00Z
Grufo
64423
Grufo movit paginam [[Exit diluculo]] ad [[Exiit diluculo]]: Sicut in carmine
4001884
wikitext
text/x-wiki
#REDIRECT [[Exiit diluculo]]
5k6b940kd0rg4sglqxm62gj5f65c52t
Carmen (opera)
0
330122
4001904
2026-11-10T21:56:56Z
Grufo
64423
Grufo movit paginam [[Carmen (opera)]] ad [[Carmen (melodrama)]]: Nomenclatura uniformis
4001904
wikitext
text/x-wiki
#REDIRECT [[Carmen (melodrama)]]
5wlahh5zbyftt06zxkw2fsmt7bbxbf4
Santiago Peña
0
330123
4001946
2026-11-11T04:32:14Z
Bartholomite
116968
Bartholomite movit paginam [[Santiago Peña]] ad [[Iacobus Peña]]: latine
4001946
wikitext
text/x-wiki
#REDIRECT [[Iacobus Peña]]
7ntc4ms36az1t3xsvg6qniwmd7x41oy
Petrus Alliana
0
330124
4001948
2026-11-11T04:54:04Z
Bartholomite
116968
nova
4001948
wikitext
text/x-wiki
{{Capsa hominis Vicidatorum}}
{{res|Hercules Petrus Laurentius Alliana Rodríguez}} (natus die [[19 Februarii]] [[1974]]) est [[politicus]] factionis Coloradicae [[Paraquaria]]nus. Ab die [[6 Novembris]] [[2026]] [[praeses]] Paraquariae est. Anno [[2023]] [[praeses vicarius]] electus est et sub praeside [[Iacobus Peña|Iacobo Peña]] munere functus est. Peñam successit inter discrimen [[argentaria|argentarium]].
== Nexus externi ==
{{CommuniaCat|Pedro Alliana|Petrum Alliana}}
{{Fontes biographici}}
{{bio-stipula}}
{{Praesides Paraguaiae}}
{{Anni vitae|1974||Alliana, Petrus}}
[[Categoria:Duces civitatum]]
[[Categoria:Politici Paraguaiae]]
dssvpfhpnyh9z44gecs43hl952t23ht
4001949
4001948
2026-11-11T04:57:29Z
Bartholomite
116968
4001949
wikitext
text/x-wiki
{{Capsa hominis Vicidatorum}}
{{res|Hercules Petrus Laurentius Alliana Rodríguez}} (natus die [[19 Februarii]] [[1974]]) est [[politicus]] factionis Coloradicae [[Paraquaria]]nus. Ab die [[6 Novembris]] [[2026]] [[praeses]] Paraquariae est. Anno [[2023]] [[praeses vicarius]] electus est et sub praeside [[Iacobus Peña|Iacobo Peña]] munere functus est. Peñam successit inter discrimen [[argentaria|argentarium]].<ref>[https://nuntiilatini.com/2026/11/06/die-sexto-mensis-novembris/ diē sextō mēnsis Novembris] (2026). ''Nuntii Latinii''. [[Bellinghamia]]e: [[Occidentalis Universitas Vasintoniensis]]: "Iacōbus Peña, praeses Paraquāriae, mūnere abdīcāvit, et Petrus Alliāna ēiusdem factiōnis in locum ēius succēdet."</ref>
== Notae ==
<references />
== Nexus externi ==
{{CommuniaCat|Pedro Alliana|Petrum Alliana}}
{{Fontes biographici}}
{{bio-stipula}}
{{Praesides Paraguaiae}}
{{Anni vitae|1974||Alliana, Petrus}}
[[Categoria:Duces civitatum]]
[[Categoria:Politici Paraguaiae]]
1xxuwx083kzmdko1cjigtfj6wb360nz
Ioshihida Suga
0
330125
4001961
2026-11-11T07:55:34Z
~2026-58674-06
217304
Redirigens ad [[Yoshihide Suga]]
4001961
wikitext
text/x-wiki
#REDIRECT [[Yoshihide Suga]]
dfkpbb2c8yxip3f0phmnvspj19whmy0
Ioshihide Suga
0
330126
4001962
2026-11-11T07:55:52Z
~2026-58674-06
217304
Redirigens ad [[Yoshihide Suga]]
4001962
wikitext
text/x-wiki
#REDIRECT [[Yoshihide Suga]]
dfkpbb2c8yxip3f0phmnvspj19whmy0
Olaus Scholzius
0
330127
4001967
2026-11-11T08:17:24Z
~2026-58674-06
217304
Redirigens ad [[Olaus Scholz]]
4001967
wikitext
text/x-wiki
#REDIRECT [[Olaus Scholz]]
begmgbo8ewbio65brzgms6yoawybbv9
Matthaeus Salvinius
0
330128
4001970
2026-11-11T08:30:05Z
~2026-58674-06
217304
Redirigens ad [[Matthaeus Salvini]]
4001970
wikitext
text/x-wiki
#REDIRECT [[Matthaeus Salvini]]
mbohja51v4erk6bxq7nyeg4qbxq1kmo
Fascegava Gonrocuus
0
330129
4001977
2026-11-11T09:38:05Z
~2026-58674-06
217304
.
4001977
wikitext
text/x-wiki
{{Capsa hominis Vicidatorum}}
{{res|Fascegava Gonrocuus}},<ref name=":1">Philippus Alegambe, Ioannes Nadasi, ''Mortes illustres et gesta eorum de Societate Iesu'' (Romae, 1657): 370 [https://www.google.it/books/edition/Mortes_Illvstres_Et_Gesta_Eorvm_De_Socie/nC3o9TJPwJwC?hl=it&gbpv=1&dq=Feiz%C3%B2+Ioannes&pg=PA370&printsec=frontcover].</ref> seu {{res|Gonrocus}},<ref>"Gonrocus Gubernator Nangasaquensis"; Michaël a Sancta Catharina, ''Trinum perfectum, via, veritas, vita, seu semita salutis tripartita docens, et ducens de via purgativa per veritatem illuminativam ad vitam unitivam'' (Augustae Vindelicorum, 1710): 193 [https://www.google.it/books/edition/Trinum_perfectum_via_veritas_vita_Seu_Se/P_XcjbqWZjsC?hl=it&gbpv=1&dq=Gonrocus&pg=PA193&printsec=frontcover].</ref> vel {{res|Gonrocu}} (indeclinabile),<ref name=":0">"Dum quadam vice navigio revertitur ex Cami; fuit inter vectores Gubernatoris Gonrocu famulus"; Christophorus Ferreira, ''Narratio persecutionis adversus christianos excitatae in variis Japoniae regnis ann. MDCXXVIII, MDCXXIX, MDCXXX'' (Antverpiae, 1635): 79 [https://www.google.it/books/edition/Narratio_persecutionis_adversus_christia/X2Y1w1bbifMC?hl=it&gbpv=1&dq=Gonrocu+gubernatoris&pg=PA79&printsec=frontcover].</ref> sive etiam {{Res|Gonzocus}}<ref>"Gonzocus gubernator"; ''De novis christianae religionis progressibus et certaminibus in Japonia'' (Monasterii Westphaliae, 1627): 15 [https://www.google.it/books/edition/Litterae_de_novis_christianae_religionis/JHhDAAAAcAAJ?hl=it&gbpv=1&dq=Gonzocus&pg=PA11&printsec=frontcover].</ref> et {{Res|Corrocu}}<ref name=":2">Nicolaus Trigautius, ''De Christianis apud Iaponios triumphis sive de gravissima ibidem contra Christi fidem persecutione exorta anno MDCXII usq. ad annum MDC XX libri quinque'' (Monachii, 1623): 392 [https://www.google.it/books/edition/De_Christianis_Apud_Iaponios_Triumphis_S/aBJUAAAAcAAJ?hl=it&gbpv=1&dq=corrocu+safioie&pg=PA392&printsec=frontcover].</ref> ([[Iaponice]] 長谷川藤正, ''Hasegawa Fujimasa'', sed etiam appellatus est 権六, ''Gonroku''; natus anno ignoto; mortuus [[1630]]), fuit gubernator [[Nagasacum|Nagasaci]] ab anno [[1615]] usque ad [[1625]], [[Xogunus|xoguno]] [[Fidetadda Xogunsama|Fidetadda]].<ref name=":4">Carolus Radulphus Boxer ''The Christian Century in Japan: 1549-1650'' (1951): 345 [https://www.google.it/books/edition/The_Christian_Century_in_Japan/2R4DA2lip9gC?hl=it&gbpv=1&dq=hasegawa+gonrok+dono&pg=PA345&printsec=frontcover]. {{Ling|Anglice}}</ref>
== Biographia ==
Gonrocuus erat nepos adoptatus [[Fasciegaua Safiogius|Fasciegauae Safiogii]],<ref name=":2" /> qui oppidum Nagasaciense gubernaverat inter annos 1606 et 1617. Post mortem patrui, ille gubernator urbis (vulgo 長崎奉行, ''Nagasaki bugyō'') factus est. Gonrocuo gubernatore, mense Maio anni 1619 magistratus oppidi [[Antonius Murayama]] incarceratus est, quia [[baptizatus]] erat, atque ei successit [[apostata]] Masanao Suetsugu, qui [[Feizò]] dicitur (Murayama decapitatus erit quinque post mensibus, [[Iendum|Iendi]], atque filius Andreas Tocuan concrematus erit Nagasaci die 18 Novembris).<ref name=":4" /> Anno 1620 Fascegava iussit destructionem ecclesiae Misericordiae Nagasaci atque septem [[Xenodochium|xenodochiorum]] ecclesiarum oppidi. Postea construxit [[Templum|templa]] [[Buddhismus|Buddhistica]] [[Kōei-ji]], [[Kōdai-ji]] atque [[Daion-ji]]; deinde, cum Feizò, restituit [[sanctuarium]] Suwa.
Die 19 Augusti anni 1622, duo sacerdotes [[Missionarius|missionarii]] Hispanici (Aloisius de Flores [[Ordo Fratrum Praedicatorum|Ordinis Fratrum Praedicatorum]] atque Petrus de Zuniga [[Ordo Sancti Augustini|Ordinis Sancti Augustini]]) damnati ad mortem sunt a Gonrocuo cum [[Nauta|nautis]] eorum navis, 13 Christianis Iaponicis. Aloisius, Petrus atque navarchus Joachimus Firayama combusti sunt; alii duodecim [[Percussio securi|capite truncati]].<ref name=":3">''Japonen. beatificationis seu declarationis martyrii ac miraculorum vel signorum ven. servorum Dei Alphonsi Navarrete ... Petri de Avila ... Petri de Zuniga ... Caroli Spinulae ... Ioachimi Firayama seu Diaz, Luciae Fleites et sociorum''... (1866): 1-3 [https://www.google.it/books/edition/Japonen_beatificationis_seu_declarationi/VK5cAAAAcAAJ?hl=it&gbpv=1&dq=leo+suqueiemon&pg=RA1-PA2&printsec=frontcover].</ref> Eodem anno, mense Septembris, 55 Christiani (appellati [[Magni Martyres Nagasacienses]]) trucidati sunt iuxta Nangasacum: inter alios erant pater [[Iesuita]] Italicus [[Carolus Spinula]] sacerdosque Iaponicus [[Sebastianus Chimura]]. 24 sive 25 concremati sunt, atque alii capite truncati sunt.<ref>De Carolo Spinula vide [https://www.treccani.it/enciclopedia/carlo-spinola_(Dizionario-Biografico)/?search=SPINOLA,%20Carlo paginam suam] in ''Dizionario biografico degli Italiani'' apud situm interretiale Treccani. {{Ling|Italice}}</ref> Pontifex maximus [[Pius IX]] omnes eos beatificavit anno 1867, atque hodie inter [[Martyres Iaponici CCV|205 martyres Iaponici]] numerantur.<ref name=":3" />
Anno 1626 Fascegava se dimisit, igitur ei successit novus gubernator urbis [[Mizzumus Cauachius]]. De ultimis annis vitae Gonrocui paucum scimus, sed mortuus est anno 1630.
== Notae ==
<references />
== Bibliographia ==
* ''[https://archive.org/details/ahsi-1940/page/45/mode/2up?q=Gonrocu Archivum Historicum Societatis Iesu. Vol. IX]'' (Romae, 1940): 46.
* R. H. Hesselink, ''[https://www.google.it/books/edition/The_Dream_of_Christian_Nagasaki/-5MuCwAAQBAJ?hl=it&gbpv=1&dq=hasegawa+gonroku&pg=PA185&printsec=frontcover The Dream of Christian Nagasaki. World Trade and the Clash of Cultures, 1560-1640]'' (2016): 174-178, 185-188. {{Ling|Anglice}}
{{Lifetime||1630}}
[[Categoria:Incolae Iaponiae]]
h5n6pbbgn2xut3cdnuqtk44fznl53du
4001982
4001977
2026-11-11T09:41:30Z
~2026-58674-06
217304
4001982
wikitext
text/x-wiki
{{Capsa hominis Vicidatorum}}
{{res|Fascegava Gonrocuus}},<ref name=":1">Philippus Alegambe, Ioannes Nadasi, ''Mortes illustres et gesta eorum de Societate Iesu'' (Romae, 1657): 370 [https://www.google.it/books/edition/Mortes_Illvstres_Et_Gesta_Eorvm_De_Socie/nC3o9TJPwJwC?hl=it&gbpv=1&dq=Feiz%C3%B2+Ioannes&pg=PA370&printsec=frontcover].</ref> seu {{res|Gonrocus}},<ref>"Gonrocus Gubernator Nangasaquensis"; Michaël a Sancta Catharina, ''Trinum perfectum, via, veritas, vita, seu semita salutis tripartita docens, et ducens de via purgativa per veritatem illuminativam ad vitam unitivam'' (Augustae Vindelicorum, 1710): 193 [https://www.google.it/books/edition/Trinum_perfectum_via_veritas_vita_Seu_Se/P_XcjbqWZjsC?hl=it&gbpv=1&dq=Gonrocus&pg=PA193&printsec=frontcover].</ref> vel {{res|Gonrocu}} (indeclinabile),<ref name=":0">"Dum quadam vice navigio revertitur ex Cami; fuit inter vectores Gubernatoris Gonrocu famulus"; Christophorus Ferreira, ''Narratio persecutionis adversus christianos excitatae in variis Japoniae regnis ann. MDCXXVIII, MDCXXIX, MDCXXX'' (Antverpiae, 1635): 79 [https://www.google.it/books/edition/Narratio_persecutionis_adversus_christia/X2Y1w1bbifMC?hl=it&gbpv=1&dq=Gonrocu+gubernatoris&pg=PA79&printsec=frontcover].</ref> sive etiam {{Res|Gonzocus}}<ref>"Gonzocus gubernator"; ''De novis christianae religionis progressibus et certaminibus in Japonia'' (Monasterii Westphaliae, 1627): 15 [https://www.google.it/books/edition/Litterae_de_novis_christianae_religionis/JHhDAAAAcAAJ?hl=it&gbpv=1&dq=Gonzocus&pg=PA11&printsec=frontcover].</ref> et {{Res|Corrocu}}<ref name=":2">Nicolaus Trigautius, ''De Christianis apud Iaponios triumphis sive de gravissima ibidem contra Christi fidem persecutione exorta anno MDCXII usq. ad annum MDC XX libri quinque'' (Monachii, 1623): 392 [https://www.google.it/books/edition/De_Christianis_Apud_Iaponios_Triumphis_S/aBJUAAAAcAAJ?hl=it&gbpv=1&dq=corrocu+safioie&pg=PA392&printsec=frontcover].</ref> ([[Iaponice]] 長谷川藤正, ''Hasegawa Fujimasa'', sed etiam appellatus est 権六, ''Gonroku''; natus anno ignoto; mortuus [[1630]]), fuit gubernator [[Nagasacum|Nagasaci]] ab anno [[1615]] usque ad [[1625]], [[Xogunus|xoguno]] [[Fidetadda Xogunsama|Fidetadda]].<ref name=":4">Carolus Radulphus Boxer ''The Christian Century in Japan: 1549-1650'' (1951): 345 [https://www.google.it/books/edition/The_Christian_Century_in_Japan/2R4DA2lip9gC?hl=it&gbpv=1&dq=hasegawa+gonrok+dono&pg=PA345&printsec=frontcover]. {{Ling|Anglice}}</ref>
== Biographia ==
Gonrocuus erat nepos adoptatus [[Fasciegaua Safiogius|Fasciegauae Safiogii]],<ref name=":2" /> qui oppidum Nagasaciense gubernaverat inter annos 1606 et 1617. Post mortem patrui, ille gubernator urbis (vulgo 長崎奉行, ''Nagasaki bugyō'') factus est. Gonrocuo gubernatore, mense Maio anni 1619 magistratus oppidi [[Antonius Murayama]] incarceratus est, quia [[baptizatus]] erat, atque ei successit [[apostata]] Masanao Suetsugu, qui [[Feizò]] dicitur (Murayama decapitatus erit quinque post mensibus, [[Iendum|Iendi]], atque filius Andreas Tocuan concrematus erit Nagasaci die 18 Novembris).<ref name=":4" /> Anno 1620 Fascegava iussit destructionem ecclesiae Misericordiae Nagasaci atque septem [[Xenodochium|xenodochiorum]] ecclesiarum oppidi. Postea construxit [[Templum|templa]] [[Buddhismus|Buddhistica]] [[Kōei-ji]], [[Kōdai-ji]] atque [[Daion-ji]]; deinde, cum Feizò, restituit [[sanctuarium]] Suwa.
Die 19 Augusti anni 1622, duo sacerdotes [[Missionarius|missionarii]] Hispanici (Aloisius de Flores [[Ordo Fratrum Praedicatorum|Ordinis Fratrum Praedicatorum]] atque Petrus de Zuniga [[Ordo Sancti Augustini|Ordinis Sancti Augustini]]) damnati ad mortem sunt a Gonrocuo cum [[Nauta|nautis]] eorum navis, 13 Christianis Iaponicis. Aloisius, Petrus atque navarchus Joachimus Firayama combusti sunt; alii duodecim [[Percussio securi|capite truncati]].<ref name=":3">''Japonen. beatificationis seu declarationis martyrii ac miraculorum vel signorum ven. servorum Dei Alphonsi Navarrete ... Petri de Avila ... Petri de Zuniga ... Caroli Spinulae ... Ioachimi Firayama seu Diaz, Luciae Fleites et sociorum''... (1866): 1-3 [https://www.google.it/books/edition/Japonen_beatificationis_seu_declarationi/VK5cAAAAcAAJ?hl=it&gbpv=1&dq=leo+suqueiemon&pg=RA1-PA2&printsec=frontcover].</ref> Eodem anno, mense Septembris, 55 Christiani (appellati [[Magni Martyres Nagasacienses]]) trucidati sunt iuxta Nangasacum: inter alios erant pater [[Iesuita]] Italicus [[Carolus Spinula]] sacerdosque Iaponicus [[Sebastianus Chimura]]. 24 sive 25 concremati sunt, atque alii capite truncati sunt.<ref>De Carolo Spinula vide [https://www.treccani.it/enciclopedia/carlo-spinola_(Dizionario-Biografico)/?search=SPINOLA,%20Carlo paginam suam] in ''Dizionario biografico degli Italiani'' apud situm interretiale Treccani. {{Ling|Italice}}</ref> Pontifex maximus [[Pius IX]] omnes eos beatificavit anno 1867, atque hodie inter [[Martyres Iaponici CCV|205 martyres Iaponici]] numerantur.<ref name=":3" />
Anno 1626 Fascegava se dimisit, igitur ei successit novus gubernator urbis [[Mizzumus Cauachius]]. De ultimis annis vitae Gonrocui paucum scimus, sed mortuus est anno 1630.
== Notae ==
<references />
== Bibliographia ==
* ''[https://archive.org/details/ahsi-1940/page/45/mode/2up?q=Gonrocu Archivum Historicum Societatis Iesu. Vol. IX]'' (Romae, 1940): 46.
* R. H. Hesselink, ''[https://www.google.it/books/edition/The_Dream_of_Christian_Nagasaki/-5MuCwAAQBAJ?hl=it&gbpv=1&dq=hasegawa+gonroku&pg=PA185&printsec=frontcover The Dream of Christian Nagasaki. World Trade and the Clash of Cultures, 1560-1640]'' (2016): 174-178, 185-188. {{Ling|Anglice}}
[[Categoria:Incolae Iaponiae]]
[[Categoria:Mortui 1630]]
nlhvy44bxj5mawjat7ymbrvd9vz0mbx
Fascegava Gonrocus
0
330130
4001978
2026-11-11T09:39:48Z
~2026-58674-06
217304
Redirigens ad [[Fascegava Gonrocuus]]
4001978
wikitext
text/x-wiki
#REDIRECT [[Fascegava Gonrocuus]]
fs0zzqntlc3xttqpnll80bvyrpfboan
Fascegava Gonrocu
0
330131
4001979
2026-11-11T09:40:05Z
~2026-58674-06
217304
Redirigens ad [[Fascegava Gonrocuus]]
4001979
wikitext
text/x-wiki
#REDIRECT [[Fascegava Gonrocuus]]
fs0zzqntlc3xttqpnll80bvyrpfboan
Fascegava Gonzocus
0
330132
4001980
2026-11-11T09:40:19Z
~2026-58674-06
217304
Redirigens ad [[Fascegava Gonrocuus]]
4001980
wikitext
text/x-wiki
#REDIRECT [[Fascegava Gonrocuus]]
fs0zzqntlc3xttqpnll80bvyrpfboan
Fascegava Corrocu
0
330133
4001981
2026-11-11T09:40:32Z
~2026-58674-06
217304
Redirigens ad [[Fascegava Gonrocuus]]
4001981
wikitext
text/x-wiki
#REDIRECT [[Fascegava Gonrocuus]]
fs0zzqntlc3xttqpnll80bvyrpfboan
Disputatio Usoris:Jeżozwierz0216
3
330134
4002004
2026-11-11T11:20:29Z
NDG
196620
Paginam instituit, scribens '{{ karibu}} ~~~~'
4002004
wikitext
text/x-wiki
{{ karibu}} [[Usor:NDG|NDG]] ([[Disputatio Usoris:NDG|disputatio]]) 11:20, 11 Novembris 2026 (UTC)
qh6y1tge9uz6ybcrozsfqqt9jyan3t1
4002010
4002004
2026-11-11T11:47:33Z
~2026-59772-04
217597
utilisator latina non potest
4002010
wikitext
text/x-wiki
{{salve}} [[Usor:NDG|NDG]] ([[Disputatio Usoris:NDG|disputatio]]) 11:20, 11 Novembris 2026 (UTC)
9hrxy02srsc7xqn6p5wtojvi1qxapjh
4002013
4002010
2026-11-11T11:51:11Z
Grufo
64423
{{[[Formula:Salve|salve]]}} → {{[[Formula:Salve|subst:salve]]}}—ordinaria administratio
4002013
wikitext
text/x-wiki
<!-- Substitutio formulae {{Salve}} secundum recensionem 3974721 hic incipitur -->== Salve, Jeżozwierz0216! ==
Gratus aut grata in Vicipaediam Latinam acciperis! Ob [[Specialis:Conlationes/Jeżozwierz0216|contributa tua]] gratias agimus speramusque te delectari posse et manere velle.
Cum nostra Vicipaedia parva humilisque sit, paucae et exiguae sunt paginae auxilii, a quibus hortamur te ut incipias:
* [[Vicipaedia:Praefatio|Ops nexusque usoribus novis]] ({{Nexus ad alias linguas de opibus nexibusque pro usoribus novis}})
* [[Vicipaedia:De orthographia|De orthographia]] ({{Nexus ad alias linguas de fontibus nominum Latinorum}})
* [[Usor:Iustinus/Translator's Guide|Enchiridion interpretis]] ([[Lingua Anglica|Anglice]] scriptum)
* [[Vicipaedia:Taberna|Taberna]]
* [[Lexica Neolatina]]
* [[Vicipaedia:Lexica Latina interretialia|Lexica Latina interretialia]]
* [[Vicipaedia:Fontes nominum Latinorum|Fontes nominum Latinorum]] ({{Nexus ad alias linguas de orthographia}})
* [[Vicipaedia:Fontes nominum locorum|Fontes nominum geographicorum]]
* [[Vicipaedia:Index formularum|Index formularum]]
Si plura de [[mos|moribus]] et institutis Vicipaedianis scire vis, tibi suademus, roges in nostra [[Vicipaedia:Taberna|Taberna]], vel roges unum ex [[Vicipaedia:Magistratus|magistratibus]] directe.
In paginis encyclopaedicis mos noster non est nomen dare, sed in paginis disputationis memento editis tuis nomen [[Vicipaedia:Subscriptio|subscribere]], litteris impressis <code>--~~<nowiki />~~</code>, quibus insertis nomen tuum et dies apparebit. Quamquam vero in paginis ipsis nisi lingua Latina uti non licet, in paginis disputationum qualibet lingua scribi solet. Quodsi quid interrogare velis, vel [[Vicipaedia:Taberna|Taberna]] vel [[Disputatio Usoris:NDG|pagina disputationis mea]] tibi patebit. Ave! Spero te “Vicipaedianum” aut “Vicipaedianam” fieri velle!<!-- Substitutio formulae {{Salve}} hic finitur --> [[Usor:NDG|NDG]] ([[Disputatio Usoris:NDG|disputatio]]) 11:20, 11 Novembris 2026 (UTC)
jdqeqc6hrfj1cuh43oob46j1f1vyg2q
Disputatio Usoris:OneTeen
3
330135
4002005
2026-11-11T11:21:55Z
NDG
196620
Paginam instituit, scribens '{{ karibu}} ~~~~'
4002005
wikitext
text/x-wiki
{{ karibu}} [[Usor:NDG|NDG]] ([[Disputatio Usoris:NDG|disputatio]]) 11:21, 11 Novembris 2026 (UTC)
nw19qxjjfetv0u0sbswqld8t46mwhcy
4002009
4002005
2026-11-11T11:42:57Z
OneTeen
217592
wrong language
4002009
wikitext
text/x-wiki
{{salve}} [[Usor:NDG|NDG]] ([[Disputatio Usoris:NDG|disputatio]]) 11:21, 11 Novembris 2026 (UTC)
cdip02655um0yk8scekxn1o4iu4on0v
4002014
4002009
2026-11-11T11:52:11Z
Grufo
64423
{{[[Formula:Salve|salve]]}} → {{[[Formula:Salve|subst:salve]]}}—ordinaria administratio
4002014
wikitext
text/x-wiki
<!-- Substitutio formulae {{Salve}} secundum recensionem 3974721 hic incipitur -->== Salve, OneTeen! ==
Gratus aut grata in Vicipaediam Latinam acciperis! Ob [[Specialis:Conlationes/OneTeen|contributa tua]] gratias agimus speramusque te delectari posse et manere velle.
Cum nostra Vicipaedia parva humilisque sit, paucae et exiguae sunt paginae auxilii, a quibus hortamur te ut incipias:
* [[Vicipaedia:Praefatio|Ops nexusque usoribus novis]] ({{Nexus ad alias linguas de opibus nexibusque pro usoribus novis}})
* [[Vicipaedia:De orthographia|De orthographia]] ({{Nexus ad alias linguas de fontibus nominum Latinorum}})
* [[Usor:Iustinus/Translator's Guide|Enchiridion interpretis]] ([[Lingua Anglica|Anglice]] scriptum)
* [[Vicipaedia:Taberna|Taberna]]
* [[Lexica Neolatina]]
* [[Vicipaedia:Lexica Latina interretialia|Lexica Latina interretialia]]
* [[Vicipaedia:Fontes nominum Latinorum|Fontes nominum Latinorum]] ({{Nexus ad alias linguas de orthographia}})
* [[Vicipaedia:Fontes nominum locorum|Fontes nominum geographicorum]]
* [[Vicipaedia:Index formularum|Index formularum]]
Si plura de [[mos|moribus]] et institutis Vicipaedianis scire vis, tibi suademus, roges in nostra [[Vicipaedia:Taberna|Taberna]], vel roges unum ex [[Vicipaedia:Magistratus|magistratibus]] directe.
In paginis encyclopaedicis mos noster non est nomen dare, sed in paginis disputationis memento editis tuis nomen [[Vicipaedia:Subscriptio|subscribere]], litteris impressis <code>--~~<nowiki />~~</code>, quibus insertis nomen tuum et dies apparebit. Quamquam vero in paginis ipsis nisi lingua Latina uti non licet, in paginis disputationum qualibet lingua scribi solet. Quodsi quid interrogare velis, vel [[Vicipaedia:Taberna|Taberna]] vel [[Disputatio Usoris:NDG|pagina disputationis mea]] tibi patebit. Ave! Spero te “Vicipaedianum” aut “Vicipaedianam” fieri velle!<!-- Substitutio formulae {{Salve}} hic finitur --> [[Usor:NDG|NDG]] ([[Disputatio Usoris:NDG|disputatio]]) 11:21, 11 Novembris 2026 (UTC)
h3y3lekfokgdrymoqiye3gh2y7d6pdf
Disputatio Usoris:Zwierzojeż0216
3
330136
4002012
2026-11-11T11:49:30Z
~2026-59772-04
217597
utilisator latina non potest
4002012
wikitext
text/x-wiki
{{salve}}
msti5cdr3874h99l0w9kox6068ksupk
4002016
4002012
2026-11-11T11:56:29Z
Grufo
64423
{{[[Formula:Salve|salve]]}} → {{[[Formula:Salve|subst:salve]]}}—ordinaria administratio
4002016
wikitext
text/x-wiki
<!-- Substitutio formulae {{Salve}} secundum recensionem 3974721 hic incipitur -->== Salve, Zwierzojeż0216! ==
Gratus aut grata in Vicipaediam Latinam acciperis! Ob [[Specialis:Conlationes/Zwierzojeż0216|contributa tua]] gratias agimus speramusque te delectari posse et manere velle.
Cum nostra Vicipaedia parva humilisque sit, paucae et exiguae sunt paginae auxilii, a quibus hortamur te ut incipias:
* [[Vicipaedia:Praefatio|Ops nexusque usoribus novis]] ({{Nexus ad alias linguas de opibus nexibusque pro usoribus novis}})
* [[Vicipaedia:De orthographia|De orthographia]] ({{Nexus ad alias linguas de fontibus nominum Latinorum}})
* [[Usor:Iustinus/Translator's Guide|Enchiridion interpretis]] ([[Lingua Anglica|Anglice]] scriptum)
* [[Vicipaedia:Taberna|Taberna]]
* [[Lexica Neolatina]]
* [[Vicipaedia:Lexica Latina interretialia|Lexica Latina interretialia]]
* [[Vicipaedia:Fontes nominum Latinorum|Fontes nominum Latinorum]] ({{Nexus ad alias linguas de orthographia}})
* [[Vicipaedia:Fontes nominum locorum|Fontes nominum geographicorum]]
* [[Vicipaedia:Index formularum|Index formularum]]
Si plura de [[mos|moribus]] et institutis Vicipaedianis scire vis, tibi suademus, roges in nostra [[Vicipaedia:Taberna|Taberna]], vel roges unum ex [[Vicipaedia:Magistratus|magistratibus]] directe.
In paginis encyclopaedicis mos noster non est nomen dare, sed in paginis disputationis memento editis tuis nomen [[Vicipaedia:Subscriptio|subscribere]], litteris impressis <code>--~~<nowiki />~~</code>, quibus insertis nomen tuum et dies apparebit. Quamquam vero in paginis ipsis nisi lingua Latina uti non licet, in paginis disputationum qualibet lingua scribi solet. Quodsi quid interrogare velis, vel [[Vicipaedia:Taberna|Taberna]] vel [[Disputatio Usoris:~2026-59772-04|pagina disputationis mea]] tibi patebit. Ave! Spero te “Vicipaedianum” aut “Vicipaedianam” fieri velle!<!-- Substitutio formulae {{Salve}} hic finitur --> --[[Specialis:Conlationes/~2026-59772-04|~2026-59772-04]] ([[Disputatio Usoris:~2026-59772-04|talk]]) 11:49, 11 Novembris 2026 (UTC)
bd0l6vp80c8rm44l1dtt7np42smtu62
4002017
4002016
2026-11-11T11:58:44Z
Grufo
64423
4002017
wikitext
text/x-wiki
<!-- Substitutio formulae {{Salve}} secundum recensionem 3974721 hic incipitur -->== Salve, Zwierzojeż0216! ==
Gratus aut grata in Vicipaediam Latinam acciperis! Ob [[Specialis:Conlationes/Zwierzojeż0216|contributa tua]] gratias agimus speramusque te delectari posse et manere velle.
Cum nostra Vicipaedia parva humilisque sit, paucae et exiguae sunt paginae auxilii, a quibus hortamur te ut incipias:
* [[Vicipaedia:Praefatio|Ops nexusque usoribus novis]] ({{Nexus ad alias linguas de opibus nexibusque pro usoribus novis}})
* [[Vicipaedia:De orthographia|De orthographia]] ({{Nexus ad alias linguas de fontibus nominum Latinorum}})
* [[Usor:Iustinus/Translator's Guide|Enchiridion interpretis]] ([[Lingua Anglica|Anglice]] scriptum)
* [[Vicipaedia:Taberna|Taberna]]
* [[Lexica Neolatina]]
* [[Vicipaedia:Lexica Latina interretialia|Lexica Latina interretialia]]
* [[Vicipaedia:Fontes nominum Latinorum|Fontes nominum Latinorum]] ({{Nexus ad alias linguas de orthographia}})
* [[Vicipaedia:Fontes nominum locorum|Fontes nominum geographicorum]]
* [[Vicipaedia:Index formularum|Index formularum]]
Si plura de [[mos|moribus]] et institutis Vicipaedianis scire vis, tibi suademus, roges in nostra [[Vicipaedia:Taberna|Taberna]], vel roges unum ex [[Vicipaedia:Magistratus|magistratibus]] directe.
In paginis encyclopaedicis mos noster non est nomen dare, sed in paginis disputationis memento editis tuis nomen [[Vicipaedia:Subscriptio|subscribere]], litteris impressis <code>--~~<nowiki />~~</code>, quibus insertis nomen tuum et dies apparebit. Quamquam vero in paginis ipsis nisi lingua Latina uti non licet, in paginis disputationum qualibet lingua scribi solet. Quodsi quid interrogare velis, vel [[Vicipaedia:Taberna|Taberna]] vel [[Disputatio Usoris:~2026-59772-04|pagina disputationis mea]] tibi patebit. Ave! Spero te “Vicipaedianum” aut “Vicipaedianam” fieri velle!<!-- Substitutio formulae {{Salve}} hic finitur --> [[Specialis:Conlationes/~2026-59772-04|~2026-59772-04]] ([[Disputatio Usoris:~2026-59772-04|talk]]) 11:49, 11 Novembris 2026 (UTC)
2o2w2vv6u4oezvmvluvtqzvhyttnir7