Wikisource lawikisource https://la.wikisource.org/wiki/Pagina_prima MediaWiki 1.46.0-wmf.24 first-letter Media Specialis Disputatio Usor Disputatio Usoris Vicifons Disputatio Vicifontis Fasciculus Disputatio Fasciculi MediaWiki Disputatio MediaWiki Formula Disputatio Formulae Auxilium Disputatio Auxilii Categoria Disputatio Categoriae Scriptor Disputatio Scriptoris Pagina Disputatio Paginae Liber Disputatio Libri TimedText TimedText talk Modulus Disputatio Moduli Event Event talk 0 2184 263577 259998 2026-04-24T14:15:43Z Saumache 27923 263577 wikitext text/x-wiki {{titulus2 |Scriptor=Quintus Horatius Flaccus |OperaeTitulus=Sermones |OperaeWikiPagina=Sermones (Horatius) |Annus=ca. 41/40 a.Ch.n. |SubTitulus=Liber II - Sermo III }}<div class="text"> {{Liber |Ante=Sermo II |AnteNomen=Sermones (Horatius)/Liber alter/Sermo II - Quae virtus et quanta, boni, sit vivere parvo |Post=Sermo IV |PostNomen=Sermones (Horatius)/Liber alter/Sermo IV - Unde et quo Catius? non est mihi tempus, aventi }}<poem>'Sic raro scribis, ut toto non quater anno membranam poscas, scriptorum quaeque retexens, iratus tibi, quod vini somnique benignus nil dignum sermone canas. quid fiet? at ipsis Saturnalibus huc fugisti sobrius. ergo{{versus| 5}} dic aliquid dignum promissis. incipe. nil est. culpantur frustra calami inmeritusque laborat iratis natus paries dis atque poetis. atqui voltus erat multa et praeclara minantis, si vacuum tepido cepisset villula tecto.{{versus|10}} quorsum pertinuit stipare Platona Menandro? Eupolin, Archilochum, comites educere tantos? invidiam placare paras virtute relicta? contemnere miser. vitanda est inproba Siren desidia, aut quidquid vita meliore parasti{{versus|15}} ponendum aequo animo.' 'di te, Damasippe, deaeque verum ob consilium donent tonsore. sed unde tam bene me nosti?' 'postquam omnis res mea Ianum ad medium fracta est, aliena negotia curo excussus propriis. olim nam quaerere amabam,{{versus|20}} quo vafer ille pedes lavisset Sisyphus aere, quid scalptum infabre, quid fusum durius esset. callidus huic signo ponebam milia centum; hortos egregiasque domos mercarier unus cum lucro noram; unde frequentia Mercuriale{{versus|25}} inposuere mihi cognomen compita.' 'novi et miror morbi purgatum te illius. atqui emovit veterem mire novus, ut solet, in cor traiecto lateris miseri capitisve dolore, ut lethargicus hic cum fit pugil et medicum urget.{{versus|30}} dum nequid simile huic, esto ut libet.' 'o bone, ne te frustrere: insanis et tu stultique prope omnes, siquid Stertinius veri crepat, unde ego mira descripsi docilis praecepta haec, tempore quo me solatus iussit sapientem pascere barbam{{versus|35}} atque a Fabricio non tristem ponte reverti. nam male re gesta cum vellem mittere operto me capite in flumen, dexter stetit et "cave faxis te quicquam indignum. pudor" inquit "te malus angit, insanos qui inter vereare insanus haberi.{{versus|40}} primum nam inquiram, quid sit furere: hoc si erit in te solo, nil verbi, pereas quin fortiter, addam. quem mala stultitia et quemcumque inscitia veri caecum agit, insanum Chrysippi porticus et grex autumat. haec populos, haec magnos formula reges,{{versus|45}} excepto sapiente, tenet. nunc accipe, quare desipiant omnes aeque ac tu, qui tibi nomen insano posuere. velut silvis, ubi passim palantis error certo de tramite pellit, ille sinistrorsum, hic dextrorsum abit, unus utrique{{versus|50}} error, sed variis inludit partibus: hoc te crede modo insanum, nihilo ut sapientior ille qui te deridet caudam trahat. est genus unum stultitiae nihilum metuenda timentis, ut ignis, ut rupes fluviosque in campo obstare queratur;{{versus|55}} alterum et huic varum et nihilo sapientius ignis per medios fluviosque ruentis: clamet amica mater, honesta soror cum cognatis, pater, uxor: 'hic fossa est ingens, hic rupes maxima: serva!' non magis audierit, quam Fufius ebrius olim,{{versus|60}} cum Ilionam edormit, Catienis mille ducentis 'mater, te appello' clamantibus. huic ego volgus errori similem cunctum insanire docebo. insanit veteres statuas Damasippus emendo: integer est mentis Damasippi creditor? esto.{{versus|65}} 'accipe quod numquam reddas mihi' si tibi dicam: tune insanus eris, si acceperis, an magis excors reiecta praeda, quam praesens Mercurius fert? scribe decem a Nerio: non est satis; adde Cicutae nodosi tabulas, centum, mille adde catenas:{{versus|70}} effugiet tamen haec sceleratus vincula Proteus. cum rapies in ius malis ridentem alienis, fiet aper, modo avis, modo saxum et, cum volet, arbor si male rem gerere insani est, contra bene sani: putidius multo cerebrum est, mihi crede, Perelli{{versus|75}} dictantis, quod tu numquam rescribere possis. audire atque togam iubeo conponere, quisquis ambitione mala aut argenti pallet amore, quisquis luxuria tristive superstitione aut alio mentis morbo calet: huc propius me,{{versus|80}} dum doceo insanire omnis vos, ordine adite. danda est ellebori multo pars maxima avaris: nescio an Anticyram ratio illis destinet omnem. heredes Staberi summam incidere sepulcro, ni sic fecissent, gladiatorum dare centum{{versus|85}} damnati populo paria atque epulum arbitrio Arri, frumenti quantum metit Africa. 'sive ego prave seu recte hoc volui, ne sis patruus mihi': credo, hoc Staberi prudentem animum vidisse. quid ergo sensit, cum summam patrimoni insculpere saxo{{versus|90}} heredes voluit? quoad vixit, credidit ingens pauperiem vitium et cavit nihil acrius, ut, si forte minus locuples uno quadrante perisset, ipse videretur sibi nequior. 'omnis enim res, virtus, fama, decus, divina humanaque pulchris{{versus|95}} divitiis parent; quas qui construxerit, ille clarus erit, fortis, iustus.' 'sapiensne?' 'etiam, et rex et quidquid volet.' hoc veluti virtute paratum speravit magnae laudi fore. quid simile isti Graecus Aristippus? qui servos proicere aurum{{versus|100}} in media iussit Libya, quia tardius irent propter onus segnes. uter est insanior horum? nil agit exemplum, litem quod lite resolvit. siquis emat citharas, emptas conportet in unum, nec studio citharae nec Musae deditus ulli,{{versus|105}} si scalpra et formas non sutor, nautica vela aversus mercaturis: delirus et amens undique dicatur merito. qui discrepat istis, qui nummos aurumque recondit, nescius uti conpositis metuensque velut contingere sacrum?{{versus|110}} siquis ad ingentem frumenti semper acervum porrectus vigilet cum longo fuste neque illinc audeat esuriens dominus contingere granum ac potius foliis parcus vescatur amaris; si positis intus Chii veterisque Falerni{{versus|115}} mille cadis—nihil est: tercentum milibus, acre potet acetum; age si et stramentis incubet unde- octoginta annos natus, cui stragula vestis, blattarum ac tinearum epulae, putrescat in arca: nimirum insanus paucis videatur, eo quod{{versus| 120}} maxima pars hominum morbo iactatur eodem. filius aut etiam haec libertus ut ebibat heres, dis inimice senex custodis? ne tibi desit? quantulum enim summae curtabit quisque dierum, unguere si caules oleo meliore caputque{{versus|125}} coeperis inpexa foedum porrigine? quare, si quidvis satis est, peiuras, surripis, aufers undique? tun sanus? populum si caedere saxis incipias servosve tuos, quos aere pararis, insanum te omnes pueri clamentque puellae;{{versus|130}} cum laqueo uxorem interimis matremque veneno, incolumi capite es? quid enim? neque tu hoc facis Argis nec ferro ut demens genetricem occidis Orestes. an tu reris eum occisa insanisse parente ac non ante malis dementem actum Furiis quam{{versus|135}} in matris iugulo ferrum tepefecit acutum? quin, ex quo est habitus male tutae mentis Orestes, nil sane fecit quod tu reprehendere possis: non Pyladen ferro violare aususve sororem Electran, tantum maledicit utrique vocando{{versus|140}} hanc Furiam, hunc aliud, iussit quod splendida bilis. pauper Opimius argenti positi intus et auri, qui Veientanum festis potare diebus Campana solitus trulla vappamque profestis, quondam lethargo grandi est oppressus, ut heres{{versus|145}} iam circum loculos et clavis laetus ovansque curreret. hunc medicus multum celer atque fidelis excitat hoc pacto: mensam poni iubet atque effundi saccos nummorum, accedere pluris ad numerandum: hominem sic erigit; addit et illud:{{versus|150}} 'ni tua custodis, avidus iam haec auferet heres.' 'men vivo?' 'ut vivas igitur, vigila. hoc age.' 'quid vis?' 'deficient inopem venae te, ni cibus atque ingens accedit stomacho fultura ruenti. tu cessas? agedum sume hoc tisanarium oryzae.'{{versus|155}} 'quanti emptae?' 'parvo.' 'quanti ergo?' 'octussibus.' 'eheu, quid refert, morbo an furtis pereamque rapinis?' quisnam igitur sanus? qui non stultus. quid avarus? stultus et insanus. quid, siquis non sit avarus, continuo sanus? minime. cur, Stoice? dicam.{{versus|160}} 'non est cardiacus' Craterum dixisse putato 'hic aeger'. recte est igitur surgetque? negabit. [quod latus aut renes morbo temptentur acuto] non est periurus neque sordidus: inmolet aequis hic porcum Laribus; verum ambitiosus et audax:{{versus|165}} naviget Anticyram. quid enim differt, barathrone dones quidquid habes an numquam utare paratis? Servius Oppidius Canusi duo praedia, dives antiquo censu, gnatis divisse duobus fertur et hoc moriens pueris dixisse vocatis{{versus|170}} ad lectum: 'postquam te talos, Aule, nucesque ferre sinu laxo, donare et ludere vidi, te, Tiberi, numerare, cavis abscondere tristem, extimui, ne vos ageret vesania discors, tu Nomentanum, tu ne sequerere Cicutam.{{versus|175}} quare per divos oratus uterque Penatis tu cave ne minuas, tu ne maius facias id quod satis esse putat pater et natura coercet. praeterea ne vos titillet gloria, iure iurando obstringam ambo: uter aedilis fueritve{{versus|180}} vestrum praetor, is intestabilis et sacer esto.' in cicere atque faba bona tu perdasque lupinis, latus ut in circo spatiere et aeneus ut stes, nudus agris, nudus nummis, insane, paternis; scilicet ut plausus quos fert Agrippa feras tu,{{versus|185}} astuta ingenuum volpes imitata leonem? nequis humasse velit Aiacem, Atrida, vetas cur? 'rex sum—' nil ultra quaero plebeius. '—et aequam rem imperito, ac sicui videor non iustus, inulto dicere quod sentit permitto.' maxime regum,{{versus|190}} di tibi dent capta classem redducere Troia. ergo consulere et mox respondere licebit? 'consule.' cur Aiax, heros ab Achille secundus, putescit, totiens servatis clarus Achivis, gaudeat ut populus Priami Priamusque inhumato,{{versus|195}} per quem tot iuvenes patrio caruere sepulcro? 'mille ovium insanus morti dedit, inclitum Ulixen et Menelaum una mecum se occidere clamans.' tu cum pro vitula statuis dulcem Aulide natam ante aras spargisque mola caput, inprobe, salsa,{{versus|200}} rectum animi servas? 'quorsum?' insanus quid enim Aiax fecit? cum stravit ferro pecus, abstinuit vim uxore et gnato; mala multa precatus Atridis non ille aut Teucrum aut ipsum violavit Ulixen. 'verum ego, ut haerentis adverso litore navis{{versus|205}} eriperem, prudens placavi sanguine divos.' nempe tuo, furiose? 'meo, sed non furiosus.' qui species alias veris scelerisque tumultu permixtas capiet, commotus habebitur atque stultitiane erret nihilum distabit an ira.{{versus|210}} Aiax inmeritos cum occidit desipit agnos: cum prudens scelus ob titulos admittis inanis, stas animo et purum est vitio tibi cum tumidum est cor? siquis lectica nitidam gestare amet agnam, huic vestem ut gnatae, paret ancillas, paret aurum,{{versus|215}} Rufam aut Pusillam appellet fortique marito destinet uxorem: interdicto huic omne adimat ius praetor et ad sanos abeat tutela propinquos. quid, siquis gnatam pro muta devovet agna, integer est animi? ne dixeris. ergo ubi prava{{versus|220}} stultitia, hic summa est insania; qui sceleratus, et furiosus erit; quem cepit vitrea fama, hunc circumtonuit gaudens Bellona cruentis. nunc age luxuriam et Nomentanum arripe mecum. vincet enim stultos ratio insanire nepotes.{{versus|225}} hic simul accepit patrimoni mille talenta, edicit, piscator uti, pomarius, auceps, unguentarius ac Tusci turba inpia vici, cum scurris fartor, cum Velabro omne macellum mane domum veniant. quid tum? venere frequentes,{{versus|230}} verba facit leno: 'quidquid mihi, quidquid et horum cuique domi est, id crede tuum et vel nunc pete vel cras.' accipe quid contra haec iuvenis responderit aequus. 'in nive Lucana dormis ocreatus, ut aprum cenem ego; tu piscis hiberno ex aequore verris.{{versus|235}} segnis ego, indignus qui tantum possideam; aufer, sume tibi deciens; tibi tantundem; tibi triplex, unde uxor media currit de nocte vocata.' filius Aesopi detractam ex aure Metellae, scilicet ut deciens solidum absorberet, aceto{{versus|240}} diluit insignem bacam: qui sanior ac si illud idem in rapidum flumen iaceretve cloacam? Quinti progenies Arri, par nobile fratrum nequitia et nugis pravorum et amore gemellum luscinias soliti inpenso prandere coemptas,{{versus|245}} quorsum abeant? sani ut creta, an carbone notati? aedificare casas, plostello adiungere muris, ludere par inpar, equitare in harundine longa siquem delectet barbatum, amentia verset. si puerilius his ratio esse evincet amare{{versus|250}} nec quicquam differre, utrumne in pulvere, trimus quale prius, ludas opus, an meretricis amore sollicitus plores: quaero, faciasne quod olim mutatus Polemon? ponas insignia morbi, fasciolas, cubital, focalia, potus ut ille{{versus|255}} dicitur ex collo furtim carpsisse coronas, postquam est inpransi correptus voce magistri? porrigis irato puero cum poma, recusat; 'sume, catelle': negat; si non des, optet. amator exclusus qui distat, agit ubi secum, eat an non,{{versus|260}} quo rediturus erat non arcessitus, et haeret invisis foribus? 'nec nunc, cum me vocet ultro, accedam? an potius mediter finire dolores? exclusit; revocat: redeam? non, si obsecret.'<ref>[[Eunuchus/Actus I|Eunuchus 49]]</ref> ecce servos, non paulo sapientior 'o ere, quae res{{versus|265}} nec modum habet neque consilium, ratione modoque tractari non volt. in amore haec sunt mala, bellum, pax rursum: haec siquis tempestatis prope ritu mobilia et caeca fluitantia sorte laboret reddere certa sibi, nihilo plus explicet ac si{{versus|270}} insanire paret certa ratione modoque.' quid? cum Picenis excerpens semina pomis gaudes, si cameram percusti forte, penes te es? quid? cum balba feris annoso verba palato, aedificante casas qui sanior? adde cruorem{{versus|275}} stultitiae atque ignem gladio scrutare. modo, inquam. Hellade percussa Marius cum praecipitat se, cerritus fuit? an commotae crimine mentis absolves hominem et sceleris damnabis eundem ex more inponens cognata vocabula rebus?{{versus|280}} libertinus erat, qui circum compita siccus lautis mane senex manibus currebat et 'unum', —'quid tam magnum?' addens—, 'unum me surpite morti! dis etenim facile est' orabat, sanus utrisque auribus atque oculis; mentem, nisi litigiosus,{{versus|285}} exciperet dominus, cum venderet. hoc quoque volgus Chrysippus ponit fecunda in gente Meneni. 'Iuppiter, ingentis qui das adimisque dolores,' mater ait pueri mensis iam quinque cubantis, 'frigida si puerum quartana reliquerit, illo{{versus|290}} mane die, quo tu indicis ieiunia, nudus in Tiberi stabit.' casus medicusve levarit aegrum ex praecipiti: mater delira necabit in gelida fixum ripa febrimque reducet, quone malo mentem concussa? timore deorum."{{versus|295}} haec mihi Stertinius, sapientum octavos, amico arma dedit, posthac ne conpellarer inultus. dixerit insanum qui me, totidem audiet atque respicere ignoto discet pendentia tergo.' 'Stoice, post damnum sic vendas omnia pluris,{{versus|300}} qua me stultitia, quoniam non est genus unum, insanire putas? ego nam videor mihi sanus.' 'quid, caput abscissum manibus cum portat Agaue gnati infelicis, sibi tunc furiosa videtur?' 'stultum me fateor—liceat concedere veris—{{versus|305}} atque etiam insanum; tantum hoc edissere, quo me aegrotare putes animi vitio.' 'accipe: primum aedificas, hoc est longos imitaris, ab imo ad summum totus moduli bipedalis, et idem corpore maiorem rides Turbonis in armis{{versus|310}} spiritum et incessum: qui ridiculus minus illo? an, quodcumque facit Maecenas, te quoque verum est, tanto dissimilem et tanto certare minorem? absentis ranae pullis vituli pede pressis unus ubi effugit, matri denarrat, ut ingens{{versus|315}} belua cognatos eliserit: illa rogare, quantane? num tantum, sufflans se, magna fuisset? 'maior dimidio.' 'num tanto?' cum magis atque se magis inflaret, 'non, si te ruperis,' inquit, 'par eris.' haec a te non multum abludit imago.{{versus|320}} adde poemata nunc, hoc est, oleum adde camino, quae siquis sanus fecit, sanus facis et tu. non dico horrendam rabiem—' 'iam desine.' '—cultum maiorem censu—' 'teneas, Damasippe, tuis te.' '—mille puellarum, puerorum mille furores—'{{versus|325}} 'o maior tandem parcas, insane, minori.' </poem> {{Liber |Ante=Sermo II |AnteNomen=Sermones (Horatius)/Liber alter/Sermo II - Quae virtus et quanta, boni, sit vivere parvo |Post=Sermo IV |PostNomen=Sermones (Horatius)/Liber alter/Sermo IV - Unde et quo Catius? non est mihi tempus, aventi }} </div> {{finis}} {{textquality|75%}} [[it:Satire (Orazio)/Libro II/Satira III]] amqbjp1tie7jrl0776vgi2cn28oar19 104 54784 263579 188123 2026-04-24T14:53:46Z Zbigad1970 32010 /* Uwierzytelniona */ 263579 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Zbigad1970" /></noinclude>abstinendi præpositio ''von'' cum ablatiuo, vt: ''Ich will mich von dem dinge enthalten'' / Abstinebo ab hac re: Et verbis admirandi præpositio ''uber'' cum abla tiuo, vt : ''Ich verwundere mich uber dem'' / Miror super hoc. ''Sie entsatzten sich uber seiner rede'' / Obstupescebant super sermonibus eius. {{center|Datiuus post verbum.}} Datiuum requirunt verba dandi, adimendi, attribuendi, remittendi, sequendi, imitandi, resistendi, auxiliandi, optandi, imperandi, parendi, obsequendi, cedendi, seruiendi, narrandi, assimilandi, vt : ''Ich gebe dir'' / Do tibi. ''Vergib mir'' / Remitre mihi. ''Folge mir'' / Sequere me. ''Ich wuendsche dir glueck'' / Gratulor tibi. ''Gott widersteher dan Hoffertigen'' / Deus superbis resiftir. ''Hilff mir'' / Iuua me. ''Ich befehle und gebiete dir'' / Mando & impero tibi. ''Er gehorcht mir'' / Obremperat mihi. ''Ich will dir dienen und zu willen sein'' / Morem tibi geram. ''Ich sage dir'' / Dico tibi. ''Weiche''<noinclude><references/></noinclude> 0idtnmg2fp50mqxbxptjggeuykcsmzi 104 54785 263580 191872 2026-04-24T15:38:18Z Zbigad1970 32010 /* Uwierzytelniona */ 263580 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Zbigad1970" /></noinclude>''diesem'' / Cede huic. ''Ich vergleiche dich einem Hunde'' / Assimilo te cani. {{center| Accusatiuus post verbum. I.}} Actiua verba omnia accusatiuum asciscunt, vt: ''Lobet den Herrn'' / Laudate Dominum. ''Ich schreibe einen Brieff'' / Scribo literas uel Epistolam. Similiter & Neutra, sed accusatiuum cognatæ significationis, vt: ''Ich gehe einen fernen weg'' / Iter longinquum suscipio. {{center|II.}} Transitiuis adduntur duo accusatiui, vt: ''Ich lere dich die kunst'' / Doceo te hanc artem. ''Ich will dich etwas fragen'' / Interrogabo te aliquid. ''Das bitte ich dich'' / Oro te hoc. Sed alter accusatiuus sæpe in infinitiuum mutatur, vt: ''Ich lere dich lesen'' / Doceo te legere. ''Ich lere dich deutsch reden'' uel ''die deutsche Sprache'' / Doceo té Germanicè loqui, uel linguam Germanicam. {{center|III.}} Nomina mensuræ, spacij & temporis<noinclude><references/></noinclude> nik583e3u1ivtpq6xdtqh9uzuzbrfa5 104 54786 263581 191873 2026-04-24T15:54:22Z Zbigad1970 32010 /* Uwierzytelniona */ 263581 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Zbigad1970" /></noinclude>continui in accusatiuo subijciuntur verbis, vt: ''Ich habe drey tage gereiset'' / Triduum uel tridui iter feci. ''Hirtzberg ligt drey meilen von Torgaw'' / Hirtzberga distat Torgauia milliaria tria, uel milliaribus tribuse. ''Dis Fass helt sechss Eimer'' / Dolium hoc capit sex amphoras. {{center|IIII.}} Verba emendi & uendendi præter accusatiuum rei construuntur cum accusatiuo precij, intercedente præpositione ''umb'' uel ''fuer'' / vt: ''Ich habs umb drey pfenning gekaufft'' / Emi tribus nummis. ''Keuffe für drey Pfenning semmel'' / ''und fuer drey pfenning brot'' / Eme tribus nummis similam, & totidem nummis panem. ''Man gibt einen scheffel rocken umb neun groschen'' / Modius olyræ uenditur nouem duodenarijs. Verbum ualere seu licere præpositione non indigit, vt: ''Ein scheffel haber gilt vier groschen'' / Modius auenæ uenditur quatuor duodenariis. ''Was gilt ein scheffel?'' Quanti uenditur modius?<noinclude><references/></noinclude> f1g2apcdf8yfsbp9tpjz79xmyk1pdcb 104 54787 263582 191874 2026-04-24T16:07:07Z Zbigad1970 32010 /* Uwierzytelniona */ 263582 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Zbigad1970" /></noinclude>{{center|Ablatiuus post verbum. I.}} Passiuorum proprius casus est ablatiuus cum præpositione von uel ''aus'' / vt: ''Ich werde von im gehasset'' / Odio habeor abillo. ''Ich bin von jm geschlagen worden'' / Cæsus sum ab illo. ''Ich werde von jm geliebet'' / Amor ab illo. ''Ich werde von jm verfolget'' / ''verachtet'' / ''etc.'' {{center|II.}} Ablatiuo casu verbis subijciuntur, quæ causam, instrumentum, materiam, vel modum actionis significant, sed intercedente præpositione ''mit'' / ''an'' / ''aus'' / ''von'' / ''fuer'' / vt: ''Er zittert fuer furcht'' / Tremit metu. ''Er schlug ihn mit der hand'' / Manu illum verberabat seu pulsabat. Isade ''Er schnitzt aus holz allerley'' / Ex ligno fabricat uaria. ''Er ligt am Fiber'' / Laborat febri. ''Er hat mit betrug gehandelt'' / Dolo edit. {{center|III.}} Nomina temporis non continui efferuntur in ablatiuo cum præpositione, vt: ''Er koempt bey nacht'' / uel, ''in der nacht'' /<noinclude><references/></noinclude> rc0y3uwmb9yylvtgxruhr08iuq740e5 104 54788 263583 191875 2026-04-24T16:24:07Z Zbigad1970 32010 /* Uwierzytelniona */ 263583 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Zbigad1970" /></noinclude>Noctu uenit.'' Es ist am tage geschehen'' / Interdiu factum est. ''Auff den montag will ich dirs geben'' / Ad diem Luna dabo tibi. ''Im sechsten monden'' / Mense sexto. Item cum particula ''bis'' / vt: ''Bis montag wird er komen'' / Ad diem lunæ uensturus est. Interdum & Genitiuus vsurpatur, vt: ''Des nachts /'' Noctu. ''Des tags'' / Interdiu. ''Des jars dreymal'' / Ter quotannis uel singulis annis. {{center|Locorum nomina. I.}} Ad locum significantes utimur accusatiuo, cum præpositionibus ''gen / in /'' ''auff'' / ''zu''. 1. Cum nomen est proprium urbis, oppidi, aut pagi, utimur ''gen /'' vt: ''Ich zihe gen Leipzig'' / Proficiscor Lipsiam. Quam constructionem imitacur Get appellatiuum ''himel'' / vt: ''Gen Himel fahren'' / Conscendere cælum. 2. Cum nomen est appellatiuum, utimur ''in'' uel ''auff'' / vt: ''In die Kirche gehen'' / Ire in templum. ''Ins holtz'' / In syluam. ''In die stube'' / In hypocaustum seu uaporarium. ''Auffs Feld'' / Rus. ''Auffs dach steigen'' /<noinclude><references/></noinclude> 54ivblyfqzwvwx8vjs2rr0s1wg061xi 104 54789 263584 191876 2026-04-24T16:40:52Z Zbigad1970 32010 /* Uwierzytelniona */ 263584 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Zbigad1970" /></noinclude>Conscendere tectum. ''Auff die Cantzel'' / Suggestum. 3. Cum nomen est personæ, vtimur ''zu'' / vt: ''Ich gehe zum Vater'' / Eo ad patrem. ''Ich will zu jr gehen'' / Ibo ad illam. quam constructionem imitantur & ea, quæ congregationem hominum significant, aut line præsentia & frequentia hominum non fiunt, vt sunt: ''Kirche'' / ''Predigt'' / ''Hochzeit'' / ''Kirchweihe'' / ''Kindteuffen'' / ''Wolleben'' / ''Nachtmal'' / ''Jarmarckt'' / ''Messe'' / ''Zeche'' / ''Malzeit'' / ''Essen'' / ''Tisch'' / etc. ''Zur Predigt gehen'' / Ire in concionem, & etc. {{center|II.}} In loco significantes vtimur ablatientuo cum præpositionibus ''in'' / ''zu'' / ''auff''. Nominibus vrbium & pagorum additur præpositio ''zu'' / vt: ''Er ist zu Leipzig'' / Est Lipsiæ. ''Er wohnet zu Bendeleben'' / Bendelebij habitar. ''Es ist zu Northausengeschehen'' / Northusæ factum est. Cæteris appellariuis adduntur in uel ''auff'' / vt: ''Im hause'' / In ædibus. ''In der Kamer'' / In cubiculo. ''In der Schuessel'' / In patina. ''Im Becher'' / In calice. ''Im''<noinclude><references/></noinclude> jqo2c4bfird70o6cg3non7jh3lbuhje 0 54984 263578 263552 2026-04-24T14:19:07Z Camenae 2214 error ex O.C.R. emendatus est. 263578 wikitext text/x-wiki {{titulus2 |Scriptor= Athanasius |OperaeTitulus= Vita B. Antonii abbatis |OperaeWikiPagina= |Annus= Saeculo VI |SubTitulus=Evagrius Antiochensis |Genera=Hagiographiae |Editio=Migne 1849 |Fons=[https://www.mlat.uzh.ch/index.php?app=browser Corpus Corporum] }} '''[[Patrologia Latina/73|Migne ''Patrologia Latina'' Tomus 73]]''' :Vita B. Antonii abbatis (Athanasius Alexandrinus; [[Scriptor:Evagrius Antiochensis|Evagrius Antiochensis]]), J. P. Migne Evagrii ad Innocentium prologus. 35 Presbyter Evagrius Innocentio charissimo filio in Domino salutem. Ex alia in aliam linguam ad verbum expressa translatio, sensus operit, et veluti laetum gramen sata strangulat. Dum enim casibus et figuris servit oratio, quod brevi poterat indicari sermone, longo ambitu circumacta vix explicat. Hoc igitur ego vitans, vitam beati Antonii, te petente, ita transposui, ut nihil desit ex sensu, cum aliquid desit ex verbis. Alii syllabas aucupentur et litteras, tu quaere sententiam. ATHANASII EPISCOPI ALEXANDRINI PRAEFATIO. Athanasius episcopus ad peregrinos fratres. Optimum, fratres, iniistis certamen; aut aequari Aegypti monachis, aut superare nitentes virtutis instantia. Etenim apud vos jam plurima sunt monasteria; monachorum quoque nomen est celebre; et hanc voluntatem vestram juste quisque mirabitur; orantibusque vobis optatum Deus tribuet effectum. Quoniam igitur exegistis a me ut vobis scriberem de conversatione beati Antonii, volentibus discere quemadmodum coeperit, quive fuerit ante sanctum propositum, qualem etiam habuerit terminum vitae, et si vera sint ea quae de ipso fama dispersit, ut ad ejus aemulationem atque exemplum vos instituere possitis, magna cum laetitia suscepi vestrae charitatis imperium. Etenim mihi ingens lucrum est atque utilitas hoc ipsum quod recordor Antonii (0127), et vos cum admiratione audientes, scio ejus propositum cupere sectari: perfecta est siquidem ad virtutem via, Antonium scire quis fuerit. Ergo ut breviter dicam, et omnibus, quae de eo referentium sermo jactavit credite, et minima vos existimate audisse de maximis; quia non ambigo nec eos omnia potuisse 36 cognoscere, cum et ego rogatus a vobis, quantacunque per epistolam significavero, non aequalia sim ejus meritis narraturus. Sed et vos omnes hinc navigantes studiose percontamini, quo, singulis quae norunt referentibus, congrua dignaque tanti nominis relatio compleatur. Disponebam itaque post lectionem litterarum vestrarum aliquos ad me monachos invitare, et maxime eos qui crebro ad eum ire consueverant, ut plenius aliquid addiscens, munera vobis majora transmitterem. Sed quoniam et navigationis tempora labebantur, et litterarum portitor vehementissime festinabat, ideo ea quae et ipse noveram (frequenter enim eum visitavi) et quae ab eo didici, qui ad praebendam ei aquam non paululum temporis cum eo fecit, dilectioni vestrae indicare properavi: utrobique curam veritatis habens, ut neque plus aliquis audiens, miraculorum congestionem non credat, nec rursum meritis ejus inferiora cognoscens, non putet dignum esse miraculo pro tanti nominis viro. VITA. (0127A)CAP. I.--Antonius nobilibus religiosisque parentibus natus, in Aegypto oriundus fuit, tanta suorum nutritus cura, ut nihil aliud praeter parentes domumque cognosceret. Et cum jam puer esset, non se litteris erudiri, non ineptis infantium jungi passus est fabulis; sed Dei desiderio flagrans, secundum quod scriptum est (Gen. XXV), innocenter habitabat domi. Ad ecclesiam quoque cum parentibus saepe conveniens, nec infantum lascivias, nec puerorum negligentiam sectabatur; sed tantum ea quae legebantur auscultans, utilitatem praeceptorum vitae institutione servabat; non suis, ut solet illa aetas, pro variis et delicatis cibis unquam taedio fuit; non escae mollioris blandimenta sectatus est; his solum quae dabantur contentus, nihil amplius (0127B)requisivit. CAP. II.--Post mortem autem parentum, annorum circiter decem et octo seu viginti, cum sorore admodum parvula derelictus, et domus et sororis honestam curam gerebat. Necdum vero sex fluxerant menses, quibus ad ecclesiam (ut solebat) accurrens, recordabatur quomodo et apostoli, omnibus spretis, secuti fuissent Salvatorem (Matth. X): et multi, ut legitur in Actis apostolorum (Actor. IV), facultatibus suis venditis, pretia ad pedes eorum detulissent egentibus partienda, quaeve aut quanta spes iisdem reposita esset in coelis (Coloss. I). Talia secum volvens, intravit ecclesiam, et accidit ut tunc evangelium legeretur, in quo Dominus dicit ad divitem: Si vis perfectus esse, vade, vende omnia tua quaecunque (0127C)habes, et da pauperibus, et veni, sequere me, et habebis thesaurum in coelo (Matth. XIX). Quo audito, quasi divinitus hujusmodi ante memoriam concepisset, et veluti propter se haec esset Scriptura recitata, ad se Dominicum traxit imperium; statimque regressus, possessiones quas habebat vendidit. Arurae autem erant ei trecentae uberes, et valde optimae, quas vicinis largitus est, ne in aliquo aut sibi aut sorori molestia gigneretur. Caetera vero, quae in mobilibus possidebat, universa vendidit; et aggregato non exiguo pretio, indigentibus dedit, paucis tamen (0128A)ob sororem reservatis, quae et sexu et aetate videbatur infirmior. CAP. III.--Rursus autem ecclesiam ingressus, cum audisset Dominum in Evangelio dicentem: Nolite cogitare de crastino (Matth. VI), reliquam quoque portionem pauperibus distribuit; neque se versari passus est domi, sed sorore fidelibus ac notis virginibus commendata, ut earum nutriretur exemplo, ipse jam omnibus saeculi vinculis liber, asperum atque arduum arripuit institutum. Necdum autem tam crebra erant in Aegypto monasteria, neque omnino quisquam aviam solitudinem noverat; sed quicunque in Christi servitute sibimetipsi prodesse cupiebat, non longe a sua villula separatus instituebatur. Erat igitur in agello vicino (0128B)senex quidam, vitam solitariam a prima sectatus aetate: hunc Antonius cum vidisset, aemulatus est ad bonum. Et primo quidem incipiens etiam ipse, in locis paululum a villa remotioribus manebat: exinde autem, si quem vigilantem in hoc studio compererat, procedens, quaerebat ut apis prudentissima; nec ad habitaculum suum ante remeabat, nisi ejus quem cupiebat frueretur aspectibus; et sic, tanquam munere mellis accepto, abibat ad sua. Tali ibidem institutus exordio, cum per dies singulos ita animum roboraret, ut nec opum paternarum, nec suorum meminisset affinium, omne etiam desiderium et sollicitudinem erga id quod coeperat exerceret, operabatur manibus suis, sciens scriptum esse: Qui non operatur, non manducet (II Thess. III). Mercedem tamen (0128C)operis sui, pretio panis excepto, egentibus largiebatur. 37 Orabat frequenter, quippe qui didicerat quod oporteret sine intermissione Dominum orare (I Thess. V). Auditioni etiam Scripturarum ita studium commodabat, ut nihil ex ejus animo laberetur; sed universa Domini praecepta custodiens, memoriam pro libris haberet. Sic suam vitam instituens, ab universis fratribus puro diligebatur affectu; et omnibus, ad quos studio discendi pergebat, obediens, proprias singulorum gratias hauriebat: hujus continentiam, (0129A)jucunditatem illius sectabatur; istius lenitatem, illius vigilantiam, alterius legendi aemulabatur industriam; istum jejunantem, illum humi quiescentem mirabatur; alterius patientiam, alterius mansuetudinem praedicabat. Omnium quoque vicariam erga se retinens charitatem, atque universis virtutum partibus irrigatus, ad sedem propriam regrediebatur. Ibi secum universa pertractans, omnium in se bona nitebatur exprimere. Neque vero adversum coaevos aliquando movebatur, sed ea tantummodo flamma egregio viro crescebat in pectore, ne secundus cuiquam in praedictis operibus inveniretur. Et hoc ita faciebat, ut cum omnes gloria anteiret, omnibus tamen charus esset. Nam et vicini et monachi, ad quos saepe veniebat, Antonium videntes, Deicolam nuncupabant; (0129B)indultisque naturae vocabulis, quidam ut filium, alii ut fratrem diligebant. CAP. IV.--Dum haec gereret Antonius, quibus omnium in se provocaret affectum, inimicus nominis Christiani diabolus, impatienter ferens tantas in adolescente virtutes, veteranis eum aggressus est fraudibus. Et primo quidem tentans, si quo modo posset ab arrepto eum instituto detrahere, immittebat ei memoriam possessionum, sororis defensionem, generis nobilitatem, amorem rerum, fluxam saeculi gloriam, escae variam delectationem, et reliqua vitae remissioris blandimenta; postremo virtutis arduum finem, et maximum perveniendi laborem, necnon et corporis fragilitatem suggerebat, et aetatis spatia prolixa: prorsus maximam ei cogitationum caliginem suscitabat, (0129C)volens eum a recto proposito revocare. Postquam autem diabolus orationibus ejus ad Deum, per passionis fidem se intellexit elidi, consueta adversum omnes adolescentes arma arripiens, nocturnis eum inquietabat illecebris. Et primum noctibus infesta multitudine et horribili metu sonitus eum exagitare conabatur. Per dies etiam tam apertis in eum telis irruebat, ut nullus ambigeret, quin Antonius contra diabolum dimicaret. Nam et ille cogitationes sordidas conabatur inserere, et hic eas oratu submovebat assiduo. Ille titillabat sensus naturali carnis ardore; hic fide, vigiliis et jejuniis corpus omne vallabat. Ille per noctes in pulchrae mulieris vertebatur ornatum, nulla omittens figmenta lasciviae; (0129D)hic ultrices gehennae flammas et dolorem vermium recordans, ingestae sibi libidini opponebat. Ille lubricum adolescentiae iter, et ad ruinam facile proponebat; hic aeterna futuri judicii tormenta considerans, illaesam animae puritatem per tentamenta servabat. Ista autem omnia ad confusionem diaboli fiebant; qui enim similem se Deo fieri posse existimabat, nunc ab adolescente ut miserrimus deludebatur; et qui contra carnem et sanguinem saeviebat, ab homine, qui carnem portabat elisus est. Adjuvabat enim servum suum Dominus, qui nostri gratia carnem suscipiens, victoriam corpori contra diabolum largitus est, ut, singulis ita certantibus, apostolicum liceret proferre sermonem: Non (0130A)autem ego, sed gratia Dei, quae mecum est (I Cor. XV). Postremo cum nec hoc argumento destruere posset Antonium draco teterrimus, et videret se semper ab ejus cogitationibus repelli, secundum quod scriptum est (Marc. IX), stridens dentibus et ejulans, qualis est, talis merito apparebat et vultu: puer horridus atque niger, ad ejus se genua provolvens, humana voce flebat, dicens: Multos seduxi, plurimos decepi; nunc autem ut a caeteris sanctis, ita et tuo sum labore superatus. Quem cum interrogaret Antonius quisnam esset, qui talia loqueretur, ait: Ego sum fornicationis amicus, ego multimoda adversum omnes adolescentes turpitudinis arma suscepi; hinc et spiritus fornicationis vocor. Quantos pudice vivere (0130B)disponentes fefelli! quot tenuiter incipientes, ad sordes pristinas redire persuasi! Ego sum, propter quem propheta lapsos increpat, dicens: Spiritu fornicationis seducti estis (Oseae IV), et revera per me et illi fuerant supplantati. Ego sum qui te ipsum saepe tentavi, et semper repulsus sum. Cum hoc Christi miles audisset, gratias agens Deo, et largiore adversus inimicum confortatus audacia, ait: Multum ergo despicabilis, multumque contemptibilis es; nam et obscuritas tua et aetas infirmarum signa sunt rerum. Nulla mihi jam de te cura est. Dominus mihi adjutor est, et ego exsultabo super inimicos meos (Psal. CXVII). Et statim, ad vocem cantantis, phantasma quod videbatur, evanuit. CAP. V.--Haec autem Antonii contra diabolum (0130C)fuit prima victoria, imo virtus in Antonio Salvatoris: qui peccatum in carne condemnavit, 38 ut justificatio legis in nobis compleretur, qui non secundum carnem ambulamus, sed secundum spiritum (Rom. VIII). Sed neque Antonio securitatem dedit hic unus triumphus, nec diabolo semel fractae defecere vires. Nam et iste, ut leo rugiens (I Pet. V), quaerebat aditum per quem posset irrumpere; et ille Scripturarum doctus eloquio, multas esse daemonum captiones (Ephes. VI), solerti propositum labore servabat; considerans quia posset Satanas in carnis colluctatione superatus, novarum adversus se artium machinas acrius commovere. Idcirco magis ac magis subjugabat corpus suum, ne victor aliorum, in aliis vinceretur (I Cor. IX). Disponens igitur duriori se vitae (0130D)lege constringere, cum omnes infatigabilem adolescentis mirarentur instantiam, sanctum toleranter ferebat laborem, quia voluntariae servitutis longum in Dei opere studium, consuetudinem in naturam verterat. CAP. VI.--Inediae autem et vigiliarum in tantum patiens erat, ut incredulitatem viribus vinceret. Pernoctabat in oratione saepissime, edebat semel in die post solis occasum, nonnunquam biduo triduoque sic permanens, quarta demum die reficiebatur. Sumebat vero panem et sal, potumque aquae perparvum. De carnibus vero et vino tacere melius puto quam quidquam dicere, quando nec apud plurimos quidem monachorum istiusmodi aliquid reperiatur. (0131A)Quieti autem membra concedens, junco contexto atque cilicio utebatur. Nonnunquam etiam super nudam humum jacebat, unguenta penitus repudians. Dicebat enim minime posse utentium, et praecipue juvenum corpora roborari, si olei essent lenitate mollita; oportere vero asperos carni labores imperari, secundum Apostoli praeceptum, dicentis: Quando infirmor, tunc fortior sum (II Cor. XII). Asserebatque sensum animi sic posse reviviscere, si corporis fuisset impetus fatigatus. Unde nec temporum longitudine laborum merita pensabat, sed amore et famulatu spontaneo semper, tanquam in principiis constitutus, ad profectum divini metus desiderium concitabat. Novisque cupiens augeri praeterita, supra memorati Doctoris sermonum recordabatur, qui ait: (0131B)Praeterita obliviscens, et in futurum convalescens (Philip. III). Meminerat quoque Eliae prophetae dicentis: Vivit Dominus, cui asto hodie ante ipsum (III Reg. XVIII); et disserebat cur hodie esset appositum, quia non computabat Elias praeteritum tempus, sed tanquam quotidie in certamine constitutus, talem se praebere cupiebat, qualem sciebat dignum Dei esse conspectibus, purum corde, et paratum obedire voluntati ejus. CAP. VII.--Igitur sanctus Antonius secum reputans oportere Dei famulum ex instituto magni Eliae exemplum capere, et ad illud speculum vitam suam debere componere, ad sepulcra non longe a villa constituta secessit, uni de cognitis mandans ut statutis diebus sibi alimenta deferret. Et cum in una (0131C)memoria supra dictus frater eum clausisset, solus ibidem morabatur. Metuens ergo diabolus ne accessu temporis eremum quoque habitari faceret, ita eum aggregatis satellitibus suis, varia caede laceravit, ut doloris magnitudo et motum auferret et vocem. Nam et ipse postea saepe referebat, vulnera fuisse tam gravia, ut universa hominum tormenta superarent; sed Dei providentia, quae nunquam in se sperantibus deest, conservavit eum. Alio die, is quem supra diximus frater advenit, cibos deferens assuetos; atque eum jacentem in terra semimortuum, fractis foribus, invenit. Quem impositum humeris, ad villulae domicilium reportavit. Quo audito, ingens vicinorum atque affinium multitudo concurrens, triste in medio positi funeris reddebat (0131D)officium. Et jam media noctis parte transgressa, gravis pervigiles omnium oculos vicerat sopor. Tum Antonius anima paululum redeunte suspirans, elevavit caput; caeteris vero alta quiete prostratis, eum, a quo delatus fuerat, vigilare conspexit; eumque nutu advocans, obsecravit ut, nullo penitus excitato, ad pristinum se referret habitaculum. CAP. VIII.--Relatus ergo, juxta consuetudinem solus iterum permanebat; et stare quidem propter recentes plagas non poterat, orans vero prostratus, post orationem clara voce dicebat: Ecce hic sum ego Antonius, non fugio vestra certamina, etiamsi majora faciatis, nullus me separabit a charitate Christi (Rom. VIII). Psallebatque dicens: Si consistant (0132A)adversum me castra, non timebit cor meum (Psal. XXVI). Talia eo dicente, bonorum hostis diabolus, admiratus quod post tot verbera fuisset ausus reverti, congregatis canibus suis, et proprio se furore dilanians: Videtis, ait, quia nec spiritu fornicationis, nec corporis doloribus superatus, insuper audacter lacessit nos. Omnia arma corripite, acrius a nobis impugnandus est. Sentiat, sentiat. Debet scire quos provocet. Dixit, et ad hortantis vocem audientium turba consensit, quia innumeras diabolus habet artes nocendi. Sonitus igitur repentinus increpuit, ita ut loco funditus agitato, et parietibus patefactis, multifaria daemonum exinde turba se effunderet; nam et bestiarum et serpentium formas induentes, omnem protinus locum replevere phantasiis 39 leonum, (0132B)taurorum, luporum, aspidum, serpentium, scorpionum, necnon et pardorum atque ursorum. Et haec singula secundum suam fremebant naturam. Rugiebat leo, occidere volens; taurus mugitu et cornibus minabatur; serpens sibilo personabat; luporum impetus ingerebantur; pardus discoloriter auctoris sui calliditates varias indicabat. Truces omnium vultus, et vocis horridae dirus auditus. Antonius flagellatus atque confossus sentiebat quidem asperiores corporis dolores, sed imperterritus durabat mente pervigili. Et licet gemitum vulnera carnis exprimerent, sensu tamen idem permanens, quasi de inimicis luderet, loquebatur: Si virium aliquid haberetis, sufficeret unus ad praelium; sed quoniam Domino vos enervante frangimini, multitudine tentatis inferre (0132C)terrores, cum hoc ipsum infirmitatis indicium sit, quod irrationabilium induitis formas bestiarum. Rursumque confidens, aiebat: Si quid valetis, si vobis in me potestatem Dominus dedit, ecce praesto sum, devorate concessum. Si vero non potestis, cur frustra nitimini? Signum enim crucis et fides ad Dominum, inexpugnabilis nobis murus est. Multa contra sanctum Antonium minantes, fremebant dentibus suis, quod nullus eorum tentamenta consequeretur effectus, sed maxime e contrario gigneretur illusio. CAP. IX.--Non oblitus Jesus colluctationis servi sui, eidem protector factus est. Denique cum elevaret oculos, vidit desuper culmen aperiri, et, deductis tenebris, radium ad se lucis influere. Post cujus splendoris adventum nec daemonum aliquis (0132D)apparuit, et corporis dolor extemplo deletus est. Aedificium quoque, quod paulo ante dissolutum fuerat, instauratum est. Illico praesentiam Domini intellexit Antonius, et ex intimo pectore trahens longa suspiria, ad lumen quod ei apparuerat loquebatur, dicens: Ubi eras, bone Jesu? ubi eras? Quare non a principio affuisti, ut sanares vulnera mea? Et vox ad eum facta est, dicens: Antoni, hic eram, sed expectabam videre certamen tuum. Nunc autem, quia dimicando viriliter non cessisti, semper auxiliabor tibi, et faciam te in omni orbe nominari. His auditis, exsurgens, in tantum roboratus, orabat ut intelligeret se plus recepisse tunc virium quam ante perdiderat. (0133A)Erat autem tunc Antonius annos natus triginta quinque. CAP. X.--Exinde cum voluntate prompta per merita religiosa succresceret, vadens ad supradictum senem, precabatur ut in deserto habitarent pariter. Causante illo senile aevum et rei novitatem, solus contendit ad montem, et eremi adhuc monachis ignotae, vitae rupto metu, viam conatus est pandere. Sed nec tunc cessavit infatigabilis adversarius; nam impedire ejus propositum volens, argenteum discum in itinere projecit; quo viso, Antonius callidi artificis agnovit astutiam, stansque intrepidus, et discum torvis intuens oculis, doli auctorem in phantasmate objurgabat argenti, talia secum reputans: Unde hic in deserto discus? avium hoc iter est, nulla sunt (0133B)vestigia commeantium; lapsus de sarcina, prae magnitudine latere non potuit; sed et qui perdiderat reversus, ob solitudinem locorum, invenisset profecto quod ruerat. Hoc artificium, diabole, tuum est, non impedies voluntatem meam, argentum tuum tecum sit in perditionem. Haec illo dicente, discus ut fumus a facie ignis evanuit. CAP. XI.--Dehinc non ut ante in phantasmate, sed ingentem auri massam jacentem in itinere conspexit. Verum hanc utrum diabolus simulaverit, an ad Antonium comprobandum, quia nec veris opibus inescaretur, virtus coelestis ostenderit, ignoratur. Hoc tamen agnovimus, quia quod visum est, aurum fuit. At ille magnitudinem admiratus radiantis metalli, rapido cursu, quasi quoddam vitaret incendium, (0133C)ad montem usque perrexit, ibique flumine transvadato, invenit castellum desertum, plenum (ob tempus et solitudinem) venenatorum animalium, in quo se constituens novus hospes habitavit. Statim ad ejus adventum ingens turba serpentium, quasi persecutorem passa, profugit. At ille obstructo lapidibus introitu, panes mensium sex, ut Thebaeis mos est, secum recondens (nam crebro per annum incorrupti durare solent) necnon et exiguum habens aquae, solitarius perdurabat; nusquam inde procedens, nunquam aliquem suscipiens, intantum ut cum bis in anno per tectum desuper panes acciperet, nullum cum deferentibus haberet alloquium. CAP. XII.--Multis igitur, videndi eum desiderio et studio requirendi, ante ostium ejus pernoctantibus, (0133D)audiebantur ut vulgi voces adversum Antonium, tumultusque dicentium: Quid te nostris ingeris habitaculis? quid tibi et deserto? Abscede a finibus alienis, non potes hic habitare, non nostras insidias sustinere. Et primo quidem, qui foris erant existimabant aliquos homines scalis appositis introisse, ibique contendere. Postquam autem per cavernas introspicientes, nullum viderunt, daemones intellexerunt contra eum contendere; et nimio metu perterriti, Antonii auxilium flagitabant. At ille 40 ostio propinquans ad consolandos fratres, ne timerent, atque ut inde recederent, precabatur, trepidantibusque asserebat cunctis a daemonibus incuti metum: Signate vos, inquiens, et abite securi, ipsosque semetipsos (0134A)sinite deludere. Itaque illis revertentibus, hic remanebat illaesus, nec unquam in certamine lassabatur. Accedentium autem augmenta profectuum, vel debilitas repugnantium, maximum ejus contentioni levamen addiderant, et ejus animo constantiam suggerebant. Rursusque ad eremum venientibus turbis quae jam mortuum eum se existimaverant reperturos, ille psallebat intrinsecus: Exsurgat Deus, et dissipentur inimici ejus, et fugiant qui oderunt eum a facie ejus. Sicut deficit fumus, deficiant; ut liquescit cera a facie ignis, ita pereant peccatores a facie Dei (Psal. LXVII). Et iterum: Omnes gentes circumdederunt me, et in nomine Domini vindicavi in eis (Psal. CXVII). CAP. XIII.--Sic Antonius annis viginti solitarie (0134B)transactis, atque ab hominum segregatus conspectibus perduravit. Cum ergo multorum et propositum imitari cupientium, et notorum multitudo ad eum concurreret, necnon et patientium infinita se caterva conglomeraret, tandem pene jam per vim foribus evulsis, quasi ex aliquo coelesti aditu consecratus apparuit. Obstupuerunt universi et oris gratiam et corporis dignitatem, quod nec per quietem intumuerat, nec jejuniis, daemonumque certamine faciem ejus pallor obsederat; sed e contrario, quasi nihil temporis exegisset, antiquus membrorum decor perseveravit. Pro quanto miraculo! quae in illo animi puritas fuit! Nunquam hilaritate nimia resolutus in risum est, nunquam recordatione peccati tristitia ora contraxit, non magnis stupentium se elatus est laudibus. (0134C)Nihil in illo indecens solitudo, nihil asperum quotidiana cum hostibus bella contulerant; sed temperata mens aequali ad cuncta ferebatur examine. Plurimos igitur ab immundis spiritibus et infirmitatibus variis Dei gratia per Antonium liberavit. Sermo ejus sale conditus consolabatur moestos, docebat inscios, concordabat iratos, omnibus suadens nihil amori Christi anteponendum. Proponebatque ante oculos bonorum magnitudinem futurorum, et Dei clementiam, et beneficia retexebat indulta, quod proprio Filio suo non pepercerit Deus, sed pro nostra omnium salute eum tradiderit (Rom. VIII). Nec mora, plura audientium corda ad humanarum rerum contemptum haec ejus suasit oratio, et habitandae eremi istud ejus exordium fuit. (0134D)CAP. XIV.--Quid sane et in Arsinoitarum oppido gestum sit, non transibo silentio. Nam cum fratres vellet invisere, et rivulum fluminis Nili, qui crocodilis et multis saevis fluminis bestiis plenus erat, transvadare esset necesse, tam cum comitibus suis transivit illaesus, quam inde redibat incolumis. Rursusque in pristinis laboribus perseverans, multos magisterio suo fratres confirmavit, ita ut brevi tempore plurima fierent monasteria. Novos antiquosque monachos, pro aetate vel tempore, paterno moderabatur affectu. CAP. XV.--Quadam autem die, cum sanctus Antonius a congregatis fratribus rogaretur ut eis institutoria largiretur praecepta, cum prophetica fiducia (0135A)exaltans vocem, aiebat ad omnem quidem mandatorum disciplinam Scripturas posse sufficere; sed et hoc optimum fore, si mutuis se invicem fratres sermonibus consolarentur. Et vos ergo, inquit, ut patri referte quae nostis, et ego quae per longam aetatem consecutus sum quasi filiis indicabo. Hoc sit autem primum cunctis in commune mandatum, nullum in arrepti propositi vigore lassescere, sed quasi incipientem augere semper debere quod coeperit, praesertim cum humanae vitae spatia, aeternitati comparata, brevissima sint ac parva. Ita exorsus, paululum siluit; et admiratus nimiam Dei largitatem, rursus adjecit, dicens: In praesenti hac vita aequalia sunt pro rerum commutatione commercia, nec majora recipit ab emente qui vendit. Promissio autem vitae (0135B)sempiternae vili pretio comparatur. Scriptum est enim: Dies vitae nostrae septuaginta anni; si autem multum, octoginta; quidquid reliquum est, labor et dolor est (Psal. LXXXIX). Quando ergo octoginta, aut centum, ut multum, annis laborantes, in Dei opere vixerimus, non pari tempore regnaturi sumus in futuro; sed pro annis praedictis, omnium nobis saeculorum regna tribuentur. Non terram haereditabimus, sed coelum; corpus quoque corruptum relinquentes, idipsum cum incorruptione recipiemus. Ergo, filioli, non vos aut taedium defatiget, aut vanae gloriae delectet ambitio: Non sunt enim condignae passiones hujus temporis, ad superventuram gloriam quae revelabitur in nobis (Rom. VIII). Nemo, cum despexerit mundum, reliquisse se arbitretur (0135C)ingentia, quia omnis terra, ad infinitatem comparata coelorum, brevis ac parva est. Si ergo nec universo orbi renuntiantes, dignum aliquid habitaculis possumus compensare coelestibus, se unusquisque consideret, et statim intelliget, parvis aruris et parietibus, vel modica auri portione contempta, nec gloriari se debere, quasi magna dimiserit; nec taedere, quasi 41 parva sit recepturus. Ut enim contemnit aliquis unam aeream drachmam, ad drachmas centum aureas conquirendas; ita etiam, qui totius orbis dominium dereliquit, centuplum de melioribus praemiis in sublimi sede recipiet. Ad summum, illud perspicere debemus, quod etsi nostras velimus retentare divitias, lege mortis ab ipsis devellamur inviti, ut in libro Ecclesiastis (Eccl. II) scriptum est. Cur (0135D)ergo non facimus de necessitate virtutem? cur non ad lucranda regna coelestia ultro relinquimus quod lucis istius fine perdendum est? Nihil eorum curae sit Christianis, quae secum auferre non possunt; illud potius debemus expetere, quod nos ducat ad coelum, sapientiam scilicet, castitatem, justitiam, virtutem, sensum pervigilem, pauperum curam, fidem in Christo robustam, animum irae victorem, hospitalitatem. Haec sectantes, mansionem nobis in terra quietorum, secundum Evangelium (Joan. XIV), praeparabimus. Consideremus Domini esse nos famulos, et servitutem debere ei a quo creati sumus. Ut enim servus praeteriti gratia famulatus, praesens aut futurum non contemnit imperium, nec audet asserere (0136A)quod ex labore transacto instantis operis habere debeat libertatem, sed jugi studio (ut in Evangelio [Lucae XII] scriptum est) eamdem semper exhibet servitutem, ut et Domino placere possit, et ne metum lucretur et verbera; sic et nos divinis congruit parere praeceptis, scientes quod aequus ille retributor, in quo quemque invenerit, in eo sit judicaturus, quod prophetica per Ezechielem voce testatur (Ezech. XXXIII). Nam et infelix Judas propter unius noctis impietatem, omni praeteriti temporis labore privatus est. Idcirco tenendus est continuus instituti rigor, habentibus Deum auxiliatorem, sicut scriptum est: Quia omni proponenti bonum Deus cooperatur (Rom. VIII). Ad inertiam autem calcandam, Apostoli praecepta (0136B)replicemus, quibus se mori quotidie testabatur (I Cor. XV): similiter et nos humanae conditionis vitam ancipitem retractantes, non peccabimus. Cum enim excitati a somno, ad vesperam nos pervenire dubitemus, et quieti corpora concedentes, de lucis non confidamus adventu, et ubique naturae ac vitae incertae memores, Dei nos intelligamus providentia gubernari; hoc modo non delinquemus, aut aliqua fragili cupiditate raptabimur; sed nec irascemur quidem adversus aliquem, nec terrenos congregare thesauros ambiemus: quin potius metu quotidiani recessus, et sejungendi corporis jugi meditatione, omnia caduca calcabimus. Cessabit mulierum amor, libidinis exstinguetur incendium, invicem nobis debita nostra donabimus, ante oculos semper habentes (0136C)ultimae retributionis adventum: quia major formido judicii et poenarum timor horridus, simul et lubricae carnis incentiva dissolvit, et ruentem animam quasi ex aliqua rupe sustentat. Ideoque precor ut ad finem propositi omni labore tendamus (Philip. III). Nemo post tergum respiciens Lot imitetur uxorem (Gen. XIX), praesertim cum Dominus dixerit nullum ponentem manum super aratrum et respicientem retrorsum, dignum esse regno coelorum (Lucae IX). Respicere autem retrorsum nihil aliud est quam in eo poenitere quod coeperis, et mundanis rursus desideriis obligari. Nolite, quaeso, virtutis tanquam impossibile nomen pavere, nec peregrinum vobis aut procul positum videatur hoc studium, quod ex nostro pendet (0136D)arbitrio. Hujus operis homini inserta natura est, et ejusmodi res est, quae nostram tantummodo exspectat voluntatem. Graeci studia transmarina sectentur, et in alieno orbe constitutos, inanium litterarum quaerant magistros; nobis vero nulla proficiscendi, nulla transfretandi fluctus necessitas imminet, in omni sede terrarum constituta sunt regna coelorum. Unde et Dominus in Evangelio ait: Regnum Dei intra vos est (Lucae XVII); virtus quae in nobis est, mentem tantum requirit humanam. Cui enim dubium est quia naturalis animae puritas, si nulla fuerit extrinsecus sorde polluta, fons sit et origo omnium virtutum? Bonam eam necesse est creaverit bonus Creator. Quod si forte cunctabimur, (0137A)audiamus Jesum filium Nave populo dicentem: Rectum facite cor vestrum ad Dominum Deum Israel (Josue XXIV). Nec Joannes dissonam tulit de virtute sententiam. praedicans: Rectas facite semitas ejus (Lucae III). Siquidem hoc est rectam esse animam, cum ejus principalis integritas nulla vitiorum labe maculatur; si naturam mutaverit, perversa tunc dicitur; si bona conditio servetur, et virtus est. Animam nostram commendavit nobis Dominus, servemus depositum quale accepimus. Nemo causari potest extrinsecus situm, quod in se nascitur; facturam suam qui fecit agnoscat, opus suum inveniat ut creavit. Sufficit nobis naturalis ornatus; ne deturpes, homo, quod tibi largitio divina concessit. Opera Dei immutare velle, polluere est. (0137B)Illud etiam sollicite providere debemus, ut tyrannicam irae superemus insaniam, quia scriptum est: Iracundia viri justitiam Dei non operatur (Jac. I). Et iterum: Desiderium concupiscens parit peccatum, quo perfecto, mors gignitur (Ibid.). Divinae vocis praeceptum est (Prov. IV), ut jugi custodia tueamur animam nostram, 42 quia exercitatos ad supplantandum habemus inimicos, daemones scilicet, contra quos nobis, secundum apostolicam contestationem, pugna sine intermissione est. At enim: Non est nobis colluctatio adversus carnem et sanguinem, sed adversus principatus et potestates hujus mundi, adversus spiritalia nequitiae in coelestibus (Ephes. VI). Ingens eorum turba istum pervolat aerem, non procul a nobis hostium caterva discurrit. Et diversitatem (0137C)quidem eorum non est meae parvitatis exponere, sed hanc majoribus concedo rationem. Quod autem in promptu est, et ignorare non expedit, dolos scilicet eorum adversum nos compositos breviter indicabo. Hoc primum debemus mentibus affigere, nihil Deum fecisse quod malum est, nec ab ejus institutione daemonum coepisse principia: perversitas ista, non naturae, sed voluntatis est vitium. Boni etenim, utpote a Deo conditi, ex proprio mentis arbitrio ad terras ruere de coelis; ibique in coeni sordibus volutati, gentilitatis impias constituere culturas; et nunc de nobis torquentur invidia, atque universa mala commovere non cessant, ne pristinis eorum sedibus succedamus. (0137D)Diversa autem eorum et partita nequitia est. Quidam enim ad summum nocendi verticem pervenere, alii ex comparatione pejorum videntur esse leviores; atque omnes pro possibilitate virium, diversa contra singulas sumpsere certamina. Idcirco necessarium est donum spirituum discernendorum a Domino petere (I Cor. XII), ut possimus tam fraudes eorum quam studia pervidentes, adversus disparem pugnam unum Dominicae crucis elevare vexillum. Hoc munere Paulus accepto, docebat dicens: Non enim ejus ignoramus astutias (II Cor. II). Ad cujus exemplum etiam nos oportet ex his quae passi sumus, mutuis nos invicem instruere sermonibus. Hostile illis contra omnes Christianos, maxime (0138A)vero contra monachos et virgines Christi, odium est. Eorum semitis laqueos praetendunt, eorum mentes impiis atque obscoenis cogitationibus nituntur evertere; sed nihil vobis in hoc terroris incutiant. Fidelium enim orationibus atque jejuniis ad Dominum statim corruunt; nec tamen si paululum cessaverint, prorsus plenam putetis esse victoriam. Solent etiam saucii gravius assurgere, et mutata arte pugnandi, cum in cogitatione nihil egerint, pavoribus terrent, assumentes nunc mulierum, nunc bestiarum, nunc serpentium formas, necnon et ingentia quaedam corpora, et usque ad tectum domus porrectum caput, infinitas species et militum catervas. Quae omnia ad primum quodque crucis signum evanescunt. His quoque agnitis fallaciarum modis, incipiunt praesagire, (0138B)et futurorum dierum eventus velle praedicere. Cumque et in his contempti fuerint, ipsum jam suae nequitiae principem ac totius mali summitatem, ad subsidium sui certaminis vocant. CAP. XVI.--Crebro denique Antonius talem a se visum diabolum asserebat, qualem et beatus Job, Domino revelante, cognoverat (Job XLI). Oculi ejus ac si species Luciferi, ex ore ejus procedunt lampades incensae. Crines quoque incendiis sparguntur, et ex naribus ejus fumus egreditur, quasi fornacis aestuantis ardore carbonum. Anima ejus ut pruna, flamma vero ex ore ejus glomeratur. Cum hujusmodi terroribus visus est princeps daemonum, inquit Antonius, et ingentia saepe, ut dixi, promittens, impietatis suae defurit lingua magniloqua. De qua (0138C)Dominus triumphavit, ad Job dicens (Ibid.): Arbitratur enim ferrum ut paleas, aeramentum ut lignum putridum, maria ut terram, tartarum profundi tanquam captivum aestimavit, abyssum ut deambulatorium. Per prophetam quoque increpat, dicens: Persequens comprehendam (Exodi XV), et omnem orbem terrarum manu mea ut nidum obtinebo, et ut ova derelicta auferam (Isaiae X). Sic iniquus funereas evomens voces, bene viventium aliquos frequenter illaqueat, sed nos nec ejus pollicitationibus credere, nec minas formidare debemus; fallit enim frequenter, nihilque verum promittit. Nam si non mendacia cuncta loqueretur, quomodo talia et tam infinita promittens, hamo crucis ut draco aduncatus a Domino est, et capistro ligatus ut jumentum, (0138D)et quasi mancipium fugitivum vinctus circulo, et armilla labia perforatus (Job XL), nullum omnino fidelium devorare permittitur? Nunc miserabilis ut passer, ad ludum irretitus a Christo est, nunc comites suos quasi scorpiones et serpentes, calcaneo Christianorum substratos gemit. Ille qui universa maria a se deleta plaudebat, ille qui orbem terrarum manu sua teneri pollicebatur, ecce a vobis vincitur, ecce me adversum se prohibere non potest disputantem. Contemnenda est, filioli, penitus cum inanibus verbis superba jactantia; fulgor ille, qui lucere se simulat, non veri splendor est luminis, sed quibus arsurus est indicat flammas. Nam dicto citius recedens, suarum secum refert simulacra poenarum. (0139A)Solent etiam cum modulatione nonnunquam apparentes psallere, proh nefas! ad haec et impuro ore sacra Scripturarum eloquia meditantur. Frequenter enim legentibus nobis, quasi Echo ad extrema verba 43 respondent. Dormientes quoque excitant ad orandum, ut totius noctis somnum eripiant; plerosque etiam, dum se in monachorum nobilium habitu transferunt, monachos coercent, et pristina, quibus conscii sunt, peccata imputant; sed spernendae sunt eorum increpationes, et admonitiones jejunandi, vigiliarum quoque fraudulenta suggestio. Ob id enim familiares nobis species assumunt, ut affinitate virtutum nocentes, facilius virus interserant, et innocentes quosque per speciem honestatis elidant. Impossibile postea durumque hoc studium praedicant, (0139B)ut dum onerosum esse videtur quod coeptum est, ex desperatione taedium, et ex taedio succedat ignavia. Idcirco propheta missus a Domino, luctuosa denuntians, sublimi voce dicebat: Vae qui potat proximum suum subversione turbida (Habac. II). Hujusmodi enim exhortamenta, depravatoria sunt itineris, quod ducit ad coelum. Idcirco cum venisset Dominus ad terras, et vera de eo daemones inviti praedicarent, (vere enim dicebant [Lucae IV]: Tu es Christus Filius Dei vivi), vociferantium ora claudebat, qui vinctas hominum linguas solvebat, ne cum praeconio veri perversitatis venena miscerent; et ut nos ejus exemplo, etiamsi profutura suaderent, in nullo his commodaremus assensum, quia profecto non congruit nos post libertatem a Domino concessam, et Scripturarum (0139C)praecepta vitalia, a diabolo vivendi capere consilia, qui suum deserens ordinem, sacrum Christi temeravit imperium. Propterea etiam Dominus eum de Scripturis loquentem jubebat tacere, quia peccatori dicit Deus: Quare tu enarras justitias meas, et assumis testamentum meum per os tuum (Psal. XLIX)? Omnia daemones simulant, colloquuntur saepe cum fratribus, saepe cum turba inconditos excitant sonitus, manus apprehendunt, sibilant, insipienter cachinnant, ut vel in puncto peccati Christianum pectus introeant. Cumque ab universis fuerint repulsi, ad extremum debilitatem suam lamentatione testantur. Et Dominus quidem quasi Deus, et suae conscius majestatis, obmutescere his imperabat; nos autem vestigiis sanctorum inhaerentes, eamdem gradiamur (0139D)viam, qui memoratas subtilius fallacias pervidentes, canebant: Cum consisteret adversum me peccator, obmutui, et humiliatus sum, et silui a bonis (Psal. XXXVIII). Et iterum: Ego vero tanquam surdus non audiebam, et sicut mutus non aperiens os suum; et factus sum ut homo non audiens (Psal. XXXVII). Christus silentium ut Dominus imperavit, nos diabolo nihil credamus, et vincemus. Si orare compellunt, si jejunia suadent, non ex eorum nos monitis, sed ex nostra consuetudine id agamus. Denique etiam si irruentes mortem nobis intentare videantur, ridendi potius sunt quam timendi, quia cum sint debiles, minantur cuncta, nec faciunt. Equidem de istis jam transitorie me dixisse memini, (0140A)tamen eadem nunc explicanda sunt latius, quia non mediocrem affert repetitio cautelam. Adveniente Domino, destructus est inimicus, et omne penitus ejus robur elanguit. Propter quod pristinae virtutis memor, quasi tyrannus jam senescens, cum ruisse se videat, in perniciem grassatur humanam; nec tamen potest firmum Deo pectus cogitationum et caeterarum fraudum arte pervertere. Nam luce clarius est quoniam adversarii nostri, cum nec humana carne sint septi, ut causari valeant, idcirco nos a se non posse superari, quia, clauso ostio interiore, intrare non valeant. Et revera si fuissent hoc fragili corpore colligati, observato introitu, iisdem negaretur accessus. Cum autem (ut diximus) hoc impedimento sint liberi, et obstructa (0140B)penetrent, atque in omni licenter volitent aere, manifestum est ob enervationem eorum permanere ecclesiae corpus illaesum. Denique satellites impii cum principe suo diabolo, quem Salvator in Evangelio homicidam et patrem malitiae ab initio fuisse firmat (Joan. VIII), nobis adversum se dimicantibus fortiter, nullo modo cessissent, si potestas eorum non fuisset ablata. Nam si mentior, cur nobis, Satanas, parcis, qui ubique discurris? cur, qui nullo clauderis loco, adversum te bene viventium et disputantium non potes labefactare constantiam? Sed fortasse nos diligis, quos quotidie conaris obruere; aut credibile est te esse bonitatis magistrum, et favere magis optimis quam nocere? Et quid tam charum tibi esse potest quam laedere, maxime eos (0140C)qui tuis sceleribus viriliter repugnant, secundum quod scriptum est: Quia abominatio est pietas peccatori (Eccli. I). Quis tam secundum ad malitiam possidet pectus? quis tam meditatas implere conatur insidias? Scimus te impurissimum cadaver; scimus quia idcirco vivimus Christiani, et contra te nobis est secura congressio, quia infirmatus es a Domino. Ideo de tuis confoderis jaculis, quia minationem tuam non sequitur effectus: quod si fallimur, cur cum terrore simulato, cur magnitudine corporum nostram aggrederis fidem? Si voluntatem sequitur possibilitas, tantum tibi velle sufficiat. Is enim potentiae mos est, non extranea fallaciae adjumenta conquirere, sed sua virtute implere quod cupiat. At nunc dum theatrali mutatione formarum, quasi rudem infantiam scenica 44 (0140D)niteris simulatione deludere, exhaustas vires manifestius probas. Nunquidnam verus ille angelus contra Assyrios missus a Domino (IV Reg. XIX), aut populorum eguit societate, aut sonitus quaesivit, aut plausus; et non potius tacitam exercens potestatem, centum octogintaquinque millia hostium, sermone velocius, juxta jubentis Domini prostravit imperium? Vos ergo cum fragiles sitis viribus, perpetuus vos consequitur interitus. CAP. XVII.--At dicet aliquis: Cur diabolus egrediens, beati Job omnem in ruinam impulit domum (Job I)? cur ejus opibus penitus dissipatis, parietum quoque fundamenta subvertens, unum numerosae sobolis coacervavit sepulcrum (Ibid., II)? cur ipsum ad (0141A)extremum diri vulneris novitate percussit? Qui hoc opponit, audiat e diverso: non diabolum potuisse hoc, sed Dominum, a quo potestas adversum nos dupliciter datur, vel ad gloriam, si probamur, vel ad poenam, si delinquimus. Quin potius ex hoc animadvertat, ne contra unum quidem hominem diabolum quidquam potuisse, si non potestatem accepisset a Domino. Nullus enim quod suae ditionis est ab alio deprecatur. Sed quid Job memoro, quem nec expetitum potuit vincere? sed nec contra jumenta quidem ejus, nec contra oves suas, sine concessu Dei proprium robur exercuit. Sic etiam in Evangelio scriptum est: Daemones autem rogabant eum, dicentes: Si ejicis nos hinc, mitte nos in gregem porcorum (Matth. VIII). Quomodo igitur qui porcorum expetunt mortes, imaginem (0141B)Dei hominem, et tam charum Conditori animal suo valebunt jure pervertere? Magna, dilectissimi, adversum daemones arma sunt vita sincera et intemerata ad Deum fides. Credite mihi experto: pertimescit Satanas recte viventium vigilias, orationes, jejunia, mansuetudinem, voluntariam paupertatem, vanae gloriae contemptum, humilitatem, misericordiam, irae dominatum, et praecipue purum cor erga Christi amorem. Novit teterrimus coluber, ex praecepto Domini sub justorum se jacere vestigiis, qui ait: Ecce dedi vobis potestatem calcare super serpentes et scorpiones, et super omnem virtutem inimici (Lucae X). Si autem et divinationem se habere simulantes, venturos fratres nuntiaverint, et adfuerint quos venire (0141C)praedixerant, nec sic fides est commodanda mendacibus: ob id enim praecessere venientes, ut credulitas sibi paretur ex nuntio, et postea aditus ex credulitate fallaciae. Verum in hoc nullum Christiano debet esse miraculum, cum non tantum qui levitate naturae per cuncta discurrunt, valeant pervenire gradientes; sed homines quoque equorum velocitate praevecti, nuntiant adfuturos. Non enim ea quae nondum fieri coepta sunt referunt, quia Deus solus conscius est futurorum (Dan. XIII); sed quorum conspiciunt in actu initium, eorum sibi tanquam fures apud ignaros vendicant notionem. Nam quantos nunc putatis qui possint velocitate puerili istum coetum nostrosque contra se sermones, ante relatum alicujus hic positi, longe manentibus indicare? Hoc quod dico vobis, (0141D)perspicuum fieri potest exemplis. Si quis a Thebaide aut alicujus regionis oppido coeperit proficisci, et hunc daemones viderint in itinere ambulantem, pernicitate memorata possunt praedicere venientem. Ita et de Nili inundatione solemni, cum multas in Aethiopia viderint pluvias, e quibus fluvius intumescens, ultra alveum effluere consuevit, praecurrentes ad Aegyptum, nuntiant amnis adventum. Hoc autem et homines, si illis celeritatis esset tanta natura, facile nuntiarent. Ut enim speculator beati David ad verticem loci celsioris ascendens (II Reg. XVIII), prior quam hi qui in terra erant prospiciens venientes, non quaedam incerta de futuris, sed de his qui venire coeperant nuntiabat; sic et daemones cura pervigili omnia (0142A)considerantes, rapido cursu sibi invicem nuntiant. Sed si forte contigerit ut Dei nutu ad finem coepta non veniant, hoc est, si aut viator e media regrediatur via, aut suspensae nubibus aquae ad altum coeli cardinem deferantur, tunc decipientium una cum credentibus error aperitur. Haec gentilitatis fuere principia, his praesagitorum dolis apud delubra daemonum quondam credebantur oracula: quae adventu Domini nostri Jesu Christi, indicto sibi silentio, obmutuerunt, suosque perdidere captivos. Quis (rogo) aut medicum ex observatione morborum, cum animae aestuantis incendium de venarum pulsu levi digitorum scrutatur attactu, divinam arbitratur habere notitiam? Quis gubernatorem navigationis suae viam inter coeli sidera requirentem majestatis honore veneratur? Quis (0142B)agricolam de aridis aestatis fervoribus, aut de hiemali aquarum largitate vel frigore disputantem, non potius experientia laudat, quam dei consecrat nomine? Verum, ut concedamus paulisper vera daemones nuntiare, respondete mihi, quis fructus est nosse venientia? Nunquid aut sciens haec aliquando laudatus, aut punitus est nesciens? In hoc unusquisque sibi praeparat, seu tormenta, seu gloriam, si vel negligat Scripturarum mandata, vel faciat. Nullus ob id nostrum hanc arripuit vitam, ut habeat praescientiam futurorum, sed ut praeceptis Domini 45 obediens, amicus esse incipiat de servo. Curandum est non praescire quae veniunt, sed implere quae jussa sunt; nec institutionibus bonis hanc flagitare mercedem, cum magis debeamus victoriam contra diabolum ab auxiliatore (0142C)Domino postulare. Sed si forte aliquis hoc libenter assumat, ut futura cognoscat, habeat purum cor; quia credo animam Deo servientem, si in ea perseveraverit integritate qua nata est, plus scire posse quam daemones. Talis erat anima Elisaei, quae aliis incognitas virtutes faciebat. CAP. XVIII.--Nunc jam caeteras vobis daemonum explicabo fallacias. Solent nocte venientes, angelos Dei se fingere, laudare studium, mirari perseverantiam, futura praemia polliceri. Quos cum videritis, tam vos quam domos vestras crucis armate signaculo, et confestim solventur in nihilum: quia metuunt illud trophaeum in quo Salvator aereas exspolians potestates, eas fecit ostentui. Solent etiam variis simulationibus membra torquere, et nostris procaciter (0142D)offerre se visibus, ut mentem pavore, et corpus horrore concutiant. Sed et in hoc fides Deo tuta fugat eos quasi infirma ludibria. Non est autem difficilis bonorum spirituum malorumque discretio, quae sic Deo tribuente panditur: Sanctorum angelorum amabilis et tranquillus aspectus est, quia non contendunt neque clamant, neque audiet aliquis vocem eorum; verum tacite leniterque properantes, gaudium, exsultationem, fiduciam pectoribus infundunt, siquidem cum illis est Dominus, qui est fons et origo laetitiae. Tunc mens nostra non turbida, sed lenis et placida angelorum luce radiatur; tunc anima coelestium praemiorum aviditate flagrans, effracto (si posset) humani (0143A)corporis domicilio, et membris exonerata mortalibus, cum his quos videt abire festinat ad coelum. Horum tanta benignitas est, ut si quis pro conditione fragilitatis humanae, miro fuerit eorum fulgore perterritus, omnem continuo ex corde auferant metum. Ita Gabriel cum Zachariae loqueretur in templo (Lucae XII); et angeli cum divinum Virginis partum pastoribus nuntiarent (Matth. XXVIII), et qui Dominici corporis agebant excubias, securis videntium se mentibus ostendentes, ne metuerent imperabant. Metus enim non tantum ex pavore animi, quantum ex magnarum rerum saepe incutitur aspectu. Pessimorum vero vultus truces, sonitus horridi, sordidi cogitatus, plausus motusque indisciplinatorum adolescentum vel latronum; e quibus confestim timor (0143B)animae, sensibus torpor incutitur; odium Christianorum, monachorum moeror et taedium, suorum recordatio, metus mortis, cupido nequitiae, lassitudo virtutis, cordis hebetatio. Si igitur post timorem horrore conceptum, successerit gaudium et ad Deum fiducia atque ineffabilis charitas, venisse sciamus auxilium, quia securitas animae praesentis majestatis indicium est. Sic namque et Abraham patriarcha videns Deum, gavisus est (Joan. VIII); et Joannes cum Mariam supervenisse sentiret, quae in sacri ventris hospitio universitatis gestabat parentem, exsultavit necdum natus in gaudium. (Lucae I). Si autem incussa formido permanserit, hostis est qui videtur: quoniam nec refovere novit, ut Gabriel paventem Virginem ne timeat jubet (Lucae I); et (0143C)sicuti pastores nuntio consolati sunt (Ibid.). Quinimo pavorem duplicat, et usque ad profundam impietatis foveam, ut sibi homines prosternantur impellit. Exinde misera gentilitas, dominicae interdictionis ignara, falso daemones deos opinata est. Christianorum autem populos his fallaciis irretiri non passus est Dominus, qui diabolum in Evangelio audacter sibi principatum omnium praesumentem repulit, dicens: Vade retro, Satana. Scriptum est enim: Dominum Deum tuum adorabis, et illi soli servies (Matth. IV; Deut. VI et X). Horum verborum etiam nobis licentia est tributa; quia idcirco locutus est talia, ut similitudo tentamentorum auctoris nostri frangeretur eloquiis. CAP. XIX--Illud quoque, mei charissimi, admoneo, (0143D)ut vitae magis sit vobis, quam signorum sollicitudo. Nullus ex vobis haec faciens, aut ipse superbia intumescat, aut despiciat eos qui facere non possunt. Conversationem magis scrutamini singulorum: in hac vita et imitari vos quae perfecta sunt convenit, et implere quae desunt. Nam signa facere non est nostrae parvitatis, sed Domini potestatis, qui ad discipulos gloriantes, in Evangelio ait: Ne gaudeatis quia daemones vobis subjecti sunt, sed quod nomina vestra scripta sunt in coelis (Lucae X). Nominum enim in libro vitae conscriptio, testimonium est virtutis et meriti; expulsio autem Satanae, largitio Salvatoris est. Unde his qui non in vitae laboribus, sed in prodigiis exsultabunt, dicentibus: Nonne in (0144A)nomine tuo daemonia ejecimus, et in nomine tuo virtutes multas fecimus (Matth. VII)? respondebit Dominus: Amen dico vobis, non novi vos, discedite a me, operarii iniquitatis. Non enim novit Dominus vias impiorum. Hoc ergo magnopere postulemus, ut donum spirituum discernendorum mereamur accipere; quo, secundum sententiam Scripturarum, omni spiritui non credamus (I Joan. IV). CAP. XX.--Volueram quidem jam finire sermonem, et silentio premere quaecunque meae acciderant 46 parvitati; sed ne putetis me frustra commemorasse quae evenire non possent, idcirco (licet insipiens fiam, tamen Dominus, qui secretae mentis est inspector, novit non me causa jactantiae, sed vestri gratia profectus hoc facere, pauca replicabo de (0144B)plurimis. Quoties me nimiis laudibus efferre conati sunt, cum a me in nomine Domini maledicta reciperent ! quoties augmenta Nili fluminis futura dixerunt, cum a me audirent: Et hoc ad vestram quid pertinet curam? quoties minitantes ut milites armati, scorpionibus, equis, belluis, et variis serpentibus circumdederunt me, et domum in qua eram repleverunt, cum ego e contra psallerem: Hi in curribus et hi in equis, nos autem in nomine Domini Dei nostri magnificabimur (Psal. XIX). Et statim misericordia Christi fugabantur. Quodam autem tempore cum ingenti luce venientes, dixerunt: Venimus, Antoni, nostrum tibi praebere fulgorem. Et ego, clausis oculis, quia lucem diaboli dedignabar aspicere. orabam, et dicto citius impiorum lumen exstinguebatur. (0144C)Post menses autem paucos, cum coram me psallerent, et de Scripturis sibimet sermocinarentur, ego tanquam surdus non audiebam. Commoverunt aliquando monasterium meum, et ego mente immobili Dominum deprecabar. Saepe strepitus, saepe saltationes, saepe sibilos ingesserunt; et me psallente, sonus eorum in voces flebiles vertebatur Creditisne, filioli, quod dicturus sum vobis? Vidi aliquando diabolum excelsum corpore, qui se Dei virtutem et providentiam ausus est dicere, et ait ad me: Quid vis, ut a me tibi donetur, Antoni? At ego sputaculum maximum in os ejus ingeminans, totum me in eum Christi nomine armatus, ingessi: et statim ille procerus aspectu inter medias manus (0144D)exolevit. Jejunanti etiam mihi visus est ut monachus; et panes offerens, his sermonibus suadebat ut vescerer, et huic aliquid indulgerem corpusculo: Et tu, inquit, homo es, et humana fragilitate circumdaris; labor paululum conquiescat, ne aegritudo subripiat. Illico luridam faciem serpentis agnovi; et cum ad consueta Christi munimenta confugerem, tanquam per fenestram fumus laberetur, evanuit. Auri quoque decipulam mihi in deserto frequenter tetendit; quod ideo offerebat, ut aut visu irretiret me aut tactu commacularet. Saepe quoque me a daemonibus non denego verberatum. Canebam autem sic: Nullus me separabit a charitate Christi (Rom. VIII). Ad cujus vocis auditum, in se invicem defurentes, non meo, (0145A)sed Domini fugabantur imperio, qui ait (Lucae X): Vidi Satanam quasi fulgur cadentem de coelo. Haec ergo, filioli, apostolici memor eloquii, in me transformavi, ut propositum vestrum nec daemonum terror, nec aliqua lassitudo dissolveret. Sed quoniam ob vestram utilitatem multa memorando, insipiens factus sum, et hujus rei vobis impertiri cupio notionem, quam veram esse nullus ambigat audientium. Pulsavit aliquando daemon monasterii ostium: egrediens, video hominem enormi sublimitate, porrectum caput usque ad coelum. Cum ab hoc quisnam esset inquirerem, ait: Ego sum Satanas. Et ego: Quid, inquam, hic quaeris? Respondit: Cur mihi frustra imputant monachi? cur mihi omnes Christianorum populi maledicunt? Et (0145B)ego: Juste faciunt, tuis enim frequenter molestantur insidiis. At ille ait: Nihil ego facio, sed ipsi se invicem turbant. Nam ego miserabilis factus sum. Rogo, nonne legisti: Quia defecerunt inimici frameae in finem, et civitates eorum destruxisti (Psal. IX)? En nullum jam habeo locum, nullam possideo civitatem, jam mihi nulla sunt arma: per omnes nationes cunctasque provincias Christi personat nomen, solitudines quoque monachorum stipantur choris. Ipsi se, quaeso, tueantur, et me sine causa non lacerent. Tunc ego Dei gratiam cum alacritate miratus, sic ad eum locutus sum: Non tuae veritati, quae nulla est, tam novam et tam inauditam ascribo sententiam. Nam cum fallaciae caput sis, hoc sine mendacio coactus es confiteri. Vere enim Jesus tuas funditus (0145C)subruit vires, et honore nudatus angelico, volutaris in sordibus. Vix dum verba compleveram, et ille sublimis aspectu Salvatoris nominatione dejectus est. Quae ergo jam, o filioli, poterit residere cunctatio? quae trepidatio manebit ulterius? Quis nos eorum turbo poterit convellere? Securae sint animae singulorum: non sibi fingat vana cogitatio vana discrimina; non aliquis timeat a diabolo sublatum ad praecipitia se posse deferri. Pellatur omnis anxietas; Dominus enim, qui nostros prostravit inimicos, manens, ut promisit, in nobis (Joan. XIV), a variis nos Satanae munivit incursibus. En ipse diabolus, qui hujusmodi cum suis satellitibus exercet astutias, nihil se posse contra Christianos fatetur. Jam curae Christianorum et monachorum sit ne (0145D)per eorum inertiam vires daemonibus praebeantur. Nam quales nos et nostras repererint cogitationes, tales se nobis praestare consueverunt. Et si quod in pectoribus malae mentis et pavoris semen invenerint, quasi latrones, qui deserta obtinent loca, coeptos cumulant timores, et crudeliter imminentes, infelicem puniunt animam. 47 Si autem alacres fuerimus in Domino, et futurorum bonorum cupido nos succenderit; si semper omnia manibus Dei committamus, nullus daemonum ad expugnandum valebit accedere; magis enim, cum munita in Christo corda conspexerint, confusi revertentur. Ita et Job firmatum in Domino diabolus refugit; et infelicissimum Judam exspoliatum fide, vinculis captivitatis innexuit. (0146A)Una est ergo ratio vincendi inimicum, laetitia spiritualis, et animae Dominum semper cogitantis jugis recordatio: quae daemonum ludos quasi fumum expellens, persequetur adversarios potius quam timebit. Non est enim nescius Satanas ignium futurorum, et aestuantis gehennae copiosa novit incendia. Sed ut mea jam claudatur oratio, illud in finem commemoro: Cum aliqua se vobis obtulerit visio, audacter requirite, quis sit ille, et unde venerit; ac sine mora, si sanctorum fuerit revelatio, angelica consolatione timor vertetur in gaudium. Si vero diaboli fuerit oblata tentatio, fidelis animae percunctationibus evanescet; quia maximum est securitatis indicium, interrogare quisnam est et unde. Sic et (0146B)Nave filius auxiliatorem suum interrogando cognovit (Josue V); nec Danielem percontantem latere potuit inimicus (Dan. X). Postquam Antonius dicendi finem fecit, laetantibus cunctis, in aliis virtutis cupido exardescebat, in aliis infirma refovebatur fides, ex aliorum mentibus falsae opiniones pellebantur, ex aliorum sensibus inanium terrorum pellebatur accensio: simulque universi, cum jam daemonum insidias contemnerent, mirabantur in Antonio tantam gratiam spirituum discernendorum, quam Domino tribuente perceperat. CAP. XXI.--Erant igitur in monte monasteria tanquam tabernacula, plena divinis choris psallentium, legentium, orantium: tantumque jejunandi et vigiliarum ardorem cunctorum mentibus sermo (0146C)ejus afflaverat, ut futurae spei aviditate, ad charitatem mutuam et misericordias indigentibus exhibendas jugi studio laborarent, qui infinitam regionem quamdam, et oppidum a mundana conversatione sejunctum, plenum pietatis et justitiae videbantur incolere. Quis tantum monachorum agmen aspiciens, quis virilem illum concordiae coetum cernens, in quo nullus nocens, nulla detractio susurronis, sed multitudo abstinentium et certamen officiorum erat, non in hanc statim erumperet vocem: Quam bonae domus tuae, Jacob! tabernacula tua, Israel, tanquam nemora obumbrantia, tanquam paradisus super fluvios, tanquam tabernacula quae fixa sunt a Domino, tanquam cedri circa aquas (Num. XXIV)! CAP. XXII.--Dum haec ita geruntur, quibus in (0146D)dies beatae vitae studium cresceret, Antonius mansionum in coelo positarum recordans, et praesentis vitae despiciens inanitatem, quasi parva essent quaecunque jam gesserat, separatus a fratribus instituebatur. Cumque eum sive cibum sive somnum indulgere corpusculo, aut alias naturae necessitates, cogeret humana conditio, miro afficiebatur pudore, quod tantam animae libertatem modici carnis termini coercerent. Nam frequenter cum fratribus sedens, a cibo cui fuerat appositus, memoria escae spiritualis, abstrahebatur. Edebat tamen, utpote homo, saepe solus, saepe cum fratribus. Et cum haec mira (ut praedixi) ageret, cum confusione animae adhibendam magnopere corpori diligentiam persuadebat (0147A)dicens, nec corpus esse penitus enecandum, ne operatio contra voluntatem Creatoris dissolveretur; et nec ob id omne studium animae conferendum, ne vitiis superata corporeis, ad aeternas inferni tenebras truderetur; quinimo indultum sibi in carne imperium vindicans, domicilium suum, ut apostolus Paulus (II Cor. XII), ad tertium coelum sublevaret. Asserebatque hoc a Salvatore praeceptum, in quo ait: Nolite solliciti esse animae vestrae quid manducetis aut quid bibatis, nec corpori quid vestiamini, quia haec gentes quaerunt; vester autem Pater novit quod indigetis his omnibus. Quaerite ergo primum regnum Dei et justitiam ejus, et haec omnia adjicientur vobis (Matth. VI). CAP. XXIII.--His rebus transactis, cum persecutio (0147B)impiissima Maximiani furore vesano vastaret Ecclesiam, sanctis quoque martyribus Alexandriam perductis, relicto et ipse monasterio secutus est futuras Christi victimas, dicens: Pergamus ad gloriosos fratrum triumphos, aut ipsi congrediamur, aut spectemus alios praeliantes. Et amore quidem jam martyr erat, sed cum tradere se ultro non valeret, et sociari confessoribus in metallis vel in carceribus constitutis, magna cum libertate et cura ingrediens ad judicem, exhortabatur, ne terrore impiorum subacti, Dominum negarent. Jamque sententia coronatos exsultans, quasi ipse vicisset, usque ad locum felicis sanguinis prosequebatur. Quamobrem motus judex, ob Antonii sociorumque ejus constantiam, praecepit nullum penitus monachorum aut observare judicium, (0147C)aut in civitate versari. Et caeteris quidem omnibus in illa die placuit abscondi; Antonius autem impavidus, neglecto persecutoris imperio, lavit ependyten suum. Et alia die, stans in quodam eminenti loco, 48 candente praecinctus veste, procedentem judicem suo provocabat aspectu, flagrans cupiditate martyrii; ostendebatque nobis, contemptorem poenarum et mortis in Christianis animum perseverare debere, intantum, ut contristaretur quia volenti pati pro Dei nomine martyrium non dabatur. Sed Dominus qui suo gregi parcebat, magistrum servavit Antonium, ut institutum (sicuti factum est) monachorum non solum oratione ejus, sed et conspectibus firmaretur. Nunquam tamen a sanctorum confessorum vestigiis separatus est, quin, anxia circa eos (0147D)cura et charitatis vinculis colligatus, magis carcerem patiebatur exclusus. Postquam autem persecutionis turbo defluxerat, et beato episcopo Petro jam ob martyrii gloriam coronato, ad pristinum monasterium regressus, quotidianum fidei ac conscientiae martyrium merebatur, acrioribus se jejuniis vigiliisque conficiens, vestimento cilicino intrinsecus, desuper pellicio utebatur, nunquam corpus lavans, nunquam pedibus sordes abluens, nisi cum per aquas transire necessitas compulisset. Nullus denique Antonii corpus nudum, antequam moreretur, unquam vidit. CAP. XXIV.--Quodam autem tempore, cum ab omnium se amovisset oculis, et clauso monasterio neminem omnino susciperet, Martinianus militum (0148A)praepositus, cujus filia immundi spiritus infestationibus quatiebatur, pulsans ostium obsecrabat, ut suo pignori subveniret, et exiens, Deum pro filia precaretur. Tum ille aperire quidem minime voluit: prospiciens vero desuper, ait: O homo, quid meum poscis auxilium? mortalis et ego sum, et tuae socius fragilitatis; si autem credis in Christum, cui deservio, vade, et secundum fidem tuam ora Deum, et sanabitur filia tua. Confestim ille credens abiit; et invocato Jesu, filiam reduxit incolumem. Multa et alia mirabilia per illum Dominus operatus est, et merito; qui enim promisit in Evangelio, Petite, et dabitur vobis (Matth. VII), invento qui ejus gratiam mereretur accipere, suam potentiam non negavit. Nam plures vexatorum ante monasterium ejus, clauso (0148B)introitu, dormientes, fidelibus per eum ad Christum precibus curabantur. Haec illi multitudo venientium, desideratam solitudinem auferens, taedio fuit. Metuens itaque ne signorum copiosa concessio aut suos animos extolleret, aut alios plus de se quam videbant in ipso cogeret aestimare, ad superiorem Thebaidem pergere cogitavit, ubi nullus eum agnosceret. Et a fratribus acceptis panibus, sedebat super fluminis ripam, transitum navis observans. Illo talia cogitante, vox ad eum desuper facta est, dicens: Antoni, quo pergis, et quare? At ille intrepide, quasi consuetam vocem loquentis agnosceret respondit: Quoniam non sinunt me quiescere populi, idcirco ad superiorem Thebaidem ire optimum duxi; praecipue, quia ea exigor quae virtutem meae pusillanimitatis (0148C)excedunt. Et vox ad illum ait: Si ad Thebaidem vadas, et ad pastoralia, ut cogitas, pergas, majorem ac duplicem sustinebis laborem. Si autem vere quiescere cupis, vade nunc ad interius desertum. Cumque Antonius diceret: Quis mihi locum avium poterit ostendere, ignarus enim sum locorum? confestim ei qui loquebatur Saracenos indicavit, qui mercandi gratia ad Aegyptum venire consueverant. His appropinquans Antonius, rogavit ut se pariter abducerent in desertum. Nullus obnisus est, sed tanquam a Deo missum comitem suscipientes, amplexi sunt ejus societatem. Tribus autem diebus et noctibus itinere confecto, invenit montem valde excelsum, ad cujus radices fons aquae dulcis labebatur, et campus haud magnus (0148D)totum ambiens montem, qui palmis perpaucis, et his neglectis, consitus erat. Hunc Antonius locum, quasi a Deo sibi offerretur, amplexus est. Is enim erat quem sibi ad fluminis ripam sedenti qui loquebatur ostenderat. Et primo quidem accipiens a comitibus panes, solus remansit in monte, nullo alio cum eodem conversante. Quasi propriam enim domum agnoscens, habebat locum illum. Saraceni quoque videntes ejus fiduciam, optato per eum transitu, panes eidem cum laetitia deferebant; necnon palmarum, licet mediocri, attamen aliquanto solatio refovebatur. CAP. XXV.--Exinde cum fratres, agnito loco, tanquam ad patrem filii, sollicite alimenta transmitterent, videns Antonius quod ob suum refrigerium (0149A)multis onerosus labor indiceretur, et parcens etiam in hoc monachis, rogavit unum de advenientibus, ut sarculum sibi, bis acutum cum frumento deferret. Quibus allatis circumiens montem, haud grandem culturae aptum reperit locum, ad quem derivata aqua desuper poterat influere; ibique seminavit; atque exinde annuum sibi panem laborans, gaudebat, quod sine cujusquam molestia ex propriis manibus viveret in deserto. Sed cum rursus etiam illuc quidam venire coepissent, misertus est lassitudini eorum, et olus in parvo terrae cespite coluit, ut post asperum iter aliquo venientes solatio refoverentur. Hoc fratrum refrigerium et parvulam messem bestiae, propter aquas illuc convenientes, depastae 49 sunt: e quibus unam apprehendens dixit omnibus: Cur me laeditis, nihil (0149B)a me laesae? abite, et in nomine Domini ne huc appropietis ulterius. Quis non credat, post hanc denuntiationem, quasi timentes, nunquam illuc bestias appropinquasse? Sic Antonio impenetrabilia montium et deserti interiora captanti, orationibus etiam dedito, introeuntes fratres magnis vix precibus extorserunt, ut olivas et legumen et oleum, quod post menses aliquot ministrabant, dignaretur accipere, et senili modicum laxaret aetati Proh nefas! quantas ibi conversans expertus est luctas. Vere, secundum quod scriptum est, non illi adversus carnem et sanguinem fuisse colluctationem, sed adversus principatus et potestates (Ephes. VI); ab his qui ad eum ingrediebantur agnovimus. Illi enim tumultus et voces populi, armorumque sonitus, (0149C)prorsus plenum montem daemonum multitudine se vidisse referebant: ipsum etiam quasi contra inimicos palam resistentem et fortiter colluctantem. Qui tamen et advenientes suo refovebat hortatu, et flexis genibus, armis quoque orationum omnem Satanae prosternebat exercitum. Admiratione plane dignum est, in tam immani solitudine, unum hominem nec daemonum quotidianas expavisse congressiones, nec tantarum bestiarum, quadrupedum sive reptilium, diversae cessisse feritati. Juste David cecinit: Qui confidunt in Domino, sicut mons Sion non commovebitur in aeternum (Psal. CXXIV). Immobilem et tranquillam retinens animi firmitatem, et daemones fugabat, et feras, sicut scriptum est (Job. V), secum pacificabat. Sed et diabolus, ut supra dictus propheta (0149D)ait (Psal. LXIII), observans eum, frendebat dentibus suis; et ille Salvatoris auxilio, ab universis tutus perseverabat insidiis. Quadam ergo nocte cum pervigil Antonius obsecraret Dominum, tantos in monasterium ejus bestiarum greges coacervavit, ut omnes eremi belluas circum se aspiceret. Quae cum rictu oris morsum corpori minitarentur, intellexit hostis astutias, dixitque: Si a Domino in me vobis est tributa licentia, devorate concessum; si autem daemonum huc venistis impulsu, quantocius abite, quia Christi famulus sum. Ita factum est, et cum jubentis voce omnis bestiarum multitudo, quasi majestatis verbere caederetur, aufugit. CAP. XXVI.--Non multi post haec fluxerant dies, (0150A)et alia oritur cum eodem hoste certatio. Operante illo (nam semper, ut venientibus pro his quae sibi detulerant, aliquod munusculum rependeret, laborabat) traxit quidam sportellae, quam texebat, tricinam sive funiculum. Ad cujus motum exsurgens, vidit bestiam pubetenus humanam faciem praeferentem quae exinde in asinum finiebatur. Post cujus aspectum, vexillum crucis in fronte sua pingens, hoc tantum ait: Christi servus sum, si ad me missa es, non fugio. Nullum in medio spatium, et statim informe prodigium dicto ocius cum satellitum turba fugit, et in medio cursu ruens exstinctum est. Ista autem explosi mors atque enecati prodigii, daemonum erat communis interitus; qui omni studio laborantes, Antonium a deserto deducere non valuerunt. Mirandis (0150B)plus miranda succedunt. CAP. XXVII.--Non grande post ista tempus excesserat, et tantarum victoriarum homo fratrum precibus vincitur. A monachis enim rogatus, ut eos dignaretur invisere, una cum his profectus est, impositis camelo aqua et panibus, quia nusquam, praeter monasterii locum ex quo hauserant, potabilis aqua per arentem viam reperiebatur. Verum in medio itinere bibendi subsidia defecerunt. Ardor nimius, aestus intolerabilis, mortem cuncta minitantur. Circumeunt, et quaerunt saltem collectam pluviis lacunam, nihil prorsus remedii, nihil occurrit penitus ad salutem. Camelus quasi periturus et ipse aestuans dimittitur, aestuantis pectus exuritur, et sitis desperatione fervescit. Movit senem fratrum secum commune (0150C)discrimen, et vehementissime contristatus ingemuit. Dehinc ad solita precum auxilia confugiens, paululum ab eis secessit; ibique, genibus fixis, supplices manus tetendit ad Dominum. Nec mora, et ad primas rogantis lacrymas, in orationis loco fons ebulliens erupit, ibique exstincta sitis, et arentia membra refecta sunt, et plenis utribus inventum potant camelum. Ita enim casu evenerat, ut camelus errans per eremum, dum funiculum trahit, in quodam lapide ejusdem alligatione funiculi teneretur. Tandem confecto itinere ad monachos qui invitaverant pervenit. Tunc vero quasi patri omnes obviam occurrerunt et honorifico salutatu in oscula ejus et amplexus certatim ruunt. Proposito ferventi gaudet Antonius; et laetantibus de adventu suo cunctis, quasi xenia (0150D)de monte portans, spiritualia impartitur alimenta. Laudat veterum studia, hortator novorum. Sororem quoque jam vetulam virginem videns, et aliarum puellarum magistram, mira exsultatione sustollitur. Exinde, quasi diu abesset ab eremo, rursum festinavit ad montem. CAP. XXVIII.--Plurimis jam ad illum venientibus, cum etiam vexati a daemonibus, malo necessitatis coacti, auderent deserta penetrare; quos ille consolans, et monachis in commune praecipiens, aiebat: Credite in Jesum fideliter: 50 mentem a malis cogitationibus, carnem ab immunditiis servate puram, et juxta eloquia divina, ne seducamini in saturitate ventris (Prov. XXIV), odite vanam gloriam, orate (0151A)saepissime, psallite vespere, et mane, et meridie, et mandata Scripturarum revolvite. Recordamini gestorum, quae sancti quique fecerunt, ut exempli memoria animam incitet ad virtutem, refrenet a vitiis. Suadebat etiam jugi meditatione retinendum Apostoli sermonem, quo ait: Sol non occidat super iracundiam vestram (Ephes. IV). Non tantum autem super iracundiam solem occidere non debere interpretabatur, sed et super omnia delicta hominum, ne peccatorum unquam nostrorum aut in nocte luna, aut in die sol, testes abscederent. Illius quoque admonebat praecepti memores esse, quod dicit de his: Dijudicate vosmetipsos, et probate (II Cor. XIII); ut rationem diei noctisque facientes, si in se delictum deprehendissent, peccare desisterent; sin autem (0151B)nullus error decepisset, perseverantes instarent potius incepto, quam arrogantia tumidi aut alios contemnerent, aut sibi justitiam vendicarent, juxta supradicti Doctoris eloquium dicentis: Nolite judicare ante tempus (I Cor. IV); magis debere eos Christi, cui soli occulta patent, reservare judicio (Rom. II). Multas esse (ut scriptum est) vias quae videntur hominibus justae, sed fines earum ad profundum respicere inferni (Prov. XIV et XVI); saepe nostra non posse nos intelligere peccata, saepe falli in ratione gestorum; aliud esse Dei cuncta cernentis judicium, qui non ex superficie corporum, sed ex mentium judicat arcanis. Aequum autem esse nos nobis compati, et invicem onera nostra portare (Gal. VI), ut concesso examine Salvatori, proprias conscientias nosmetipsos judicantes intueremur. (0151C)Necnon dicebat magnam esse ad virtutem viam, si singuli vel observarent quod gererent, vel universas mentium cogitationes fratribus referrent. Non enim posse aliquem peccare, cum relaturus esset ad alium quaecunque peccasset, et subire pudorem in publicum turpia proferendi. Denique nullum peccantem coram alio audere peccare; etiamsi peccet, tamen testem vitare peccati, mentiri magis et negare, et vetus delictum novo inficiandi augere delicto. Igitur quasi sub oculis, aiebat, nostris, et cogitatu confundimur et actu, si omnia referenda faciamus, multo autem magis, si peccata nostra fideliter describentes digeramus in ordinem. Tunc vero annotatio delictorum fratrum videbitur oculis. Si timebimus peccati ceras (0151D)conscias, ipsi nos arguent apices. Et quomodo meretricibus membra miscentes, confunduntur ad praesentiam caeterorum, ita et nos erubescemus ad litteras, si haec agamus. Hanc virtutis gradiamur viam, et corpora mentibus subjugantes, perniciosas diaboli conteramus insidias. Talibus sermonibus hortamentisque et venientes ad se monachos incitabat ad studium, et patientibus condolebat, pluresque eorum Dominus per Antonium liberavit. Nunquam tamen aut de incolumitate curatorum est inflatus ad gloriam, aut contristatus de obsessis adhuc corporibus murmuravit; magis autem eodem semper animo et vultu manens, gratias Deo referebat, suadens occupatis ut correptionem qua vexabantur, patientius (0152A)ferrent. Non enim Antonii aut cujusquam hominum omnino hanc esse medicinam, sed Dei solius, qui et quibus vellet, et quo vellet tempore daret sanitatem. Ita consolatione sua et vexatos aequanimiter ferre tentationem, et jam liberatos, non sibi, sed Deo gratias referre docebat. CAP. XXIX.--Fronto autem quidam, vir ex Palaestinis, qui infestissimo daemonio vexabatur (nam et linguam ejus laniabat dentibus, et oculorum nitebatur lumen exstinguere), perrexit ad montem, rogabatque beatum senem ut pro se Dominum rogaret. Oravit Antonius, dixitque ad eum: Vade, et curaberis. Illi incredulo sibi, et violenter ibidem contra praeceptum remoranti, eadem geminabat Antonius, dicens: Hic curari non poteris: egredere, et calcata (0152B)Aegypto, statim te misericordia Christi consequetur. Tandem credidit, et profectus est; ac visa Aegypto, secundum professionem senis, quam ei Dominus oranti revelaverat, infestatio cessavit inimici. CAP. XXX.--Virgo vero quaedam, quae de Busiris Tripolitanae regionis civitate ibidem erat, inauditis ac flebilibus morbis laborabat. Etenim narium purgamenta, oculorum lacrymae, aurium putridus humor in terram cadens confestim in vermes vertebantur. Augebat calamitatem corpus paralysi dissolutum, oculos quoque perversos contra naturam habens. Hanc parentes ejus deferentes, cum ad Autonium monachos ire didicissent; credentes in Domino, qui pertinacem sanguinis fluxum in Evangelio tactu fimbriae stare praeceperat (Matth. IX) rogaverunt ut miserabilem filiae comitatum susciperent. (0152C)Illis renitentibus eam usque ad Antonium perducere, remansere parentes ejus foris cum filia debili apud beatum confessorem et monachum Paphnutium, qui effossis pro Christo oculis sub Maximiano persecutore, tali dehonestamento corporis plurimum gloriabatur. Pervenerunt igitur ad Antonium monachi. Cumque de morbo puellae referre 51 disponerent, relationem eorum senis sermo praevenit; et omnem debilitatis et itineris usque ad sanctum Paphnutium causam, quasi ipse interfuisset, exposuit. Rogantibus autem eum monachis, ut parentibus cum filia permitteretur ingressus, non concessit, sed ait: Ite, et invenietis puellam, si non est mortua, curatam. Et adjecit: Nullus debet ad meam humilitatem (0152D)venire, quia largitio curationum non est humanae miseriae, sed Jesu Christi misericordiae, qui ubique in se credentibus praestare consuevit auxilium. Quamobrem et illa, pro qua petitis, suis precibus liberata est; et cum ad Dominum orarem ego, mihi praescientia sanitatis ejus indulta est. Dixit, et verba ejus puellae incolumitas secuta est. Nam exeuntes foras ad beatum Paphnutium, et filiam sospitem, et parentes laetos repererunt. CAP. XXXI.--Non multos autem post ista dies, cum duobus fratribus euntibus ad Antonium aqua in itinere defecisset, et uno siti mortuo, alter jaceret in terra mortem exspectans, Antonius sedens in monte, celeriter ad se duos monachos vocavit, qui forte ibidem (0153A)sunt reperti; et festinato praecepit ut lagenam aquae assumentes, invaderent iter quod ducit ad Aegyptum, dixitque: unus e fratribus huc advenientibus modo migravit ad Dominum; alter, si non succurreritis addetur; hoc enim mihi nunc oranti revelatum est. Sic ait; et juxta praeceptum ejus monachi festinantes, exstinctum corpus inveniunt, terraque id operientes, alterum refocillatum suo junxerunt comitatui. Erat autem spatium itineris unius diei. Fortasse aliquis quaerat: cur non antequam moreretur, Antonius dixerit? Incongruo prorsus Christianis argumento, quia non Antonii, sed Dei judicium fuit, qui et de recedente, quam voluit, sententiam tulit, et de sitiente revelare dignatus est. Hoc tantum in Antonio mirabile est, quod in monte remotissimo sedens, (0153B)corde pervigili cuncta procul posita, Domino indicante, cognosceret. CAP. XXXII.--Alio rursus in tempore cum sederet in monte, et oculos subito tetendisset in coelum, vidit nescio quam animam, laetantibus in ejus occursum angelis, ad coelum pergere. Cujus spectaculi novitate stupefactus, beatum dixit sanctorum chorum, oravitque ut sibi rei praesentis agnitio panderetur. Et statim vox ad eum facta est, inquiens istam esse Ammonis monachi animam qui Nitriae morabatur. Erat autem Ammon vir grandaevus, qui perseveranter a pueritia usque ad senectutem in sanctitate vixerat (Ruffin., l. II, c. 28; Pallad., c. 7, 8). Itinere quoque dierum tredecim, a Nitria, locus in quo sedebat Antonius, dividebatur. Videntes autem eum (0153C)monachi admirantem, qui venerant, deprecati sunt ut causam hilaritatis ediceret. Quibus ait modo Ammonem quievisse quem propter frequentem ejus ad Antonium commeatum, et propter celebritatem indultorum ei a Domino signorum optime noverant. De quibus etiam hoc unum dicendum est: Necesse ei fuit aliquando flumen nomine Lycum subitis aquis inundatum transvadare (Ruffin. et Pallad., supra); rogavitque Theodorum, qui cum ipso erat, ut paululum a suo separaretur aspectu, ne nuditatem corporis invicem uterque conspicerent. Recessit Theodorus, nihilominus ille seipsum cum nudare vellet, erubuit. Cogitantem autem eum in alteram ripam virtus divina transposuit. Rursusque Theodorus, vir et ipse Deo devotus, transiens ad senem mirari coepit, (0153D)quod tam velociter fluvium transvadasset. Cumque nihil humoris in pedibus, nulla in vestibus ejus aquae signa conspiceret, rogavit eum ut tam incredibilem translationem quasi filio pater exponeret. Nolente illo dicere quae acciderant, amplexus est pedes ejus, juravitque non se dimissurum, priusquam sibi id quod celabat referret. Videns ergo senex contentiose vincere volentem fratrem, exegit vicissim ab eo ut nulli hoc ante suam mortem indicaret; atque ita confessus est se subito in alteram ripam fuisse transpositum, neque omnino undis impressisse vestigia; Dominici corporis hoc tantummodo privilegium asserens, et eorum quibus ipse, ut apostolo Petro, donaverit ut aquarum levitati humanum corpus insisteret (0154A)(Matth. XIV). Haec autem Theodorus, promisso tempore non dixit, post ejus mortem retulit. Monachi vero, quibus dixerat Antonius de morte Ammonis, notaverunt diem: et venientibus de Nitria fratribus post dies triginta, sciscitantes repererunt illo die illaque hora dormisse Ammonem, qua animam ejus ferri senex viderat; utrique igitur puritatem mentis in Antonio mirati sunt, quomodo rei tam longe gestae statim ad eum fuisset perlata cognitio. CAP. XXXIII.--Archelaus quoque comes, cum eum invenisset in exteriori monte, rogavit ut oraret pro Polycratia, quae in Laodicea erat, admirabili et Christo dedita virgine. Patiebatur enim pessimos stomachi et lateris dolores, quos jejuniis nimiis vigiliisque contraxerat, et erat penitus toto debilis (0154B)corpore. Oravitque Antonius, et diem quo oratio fuerat facta annotavit Archelaus. Redit Laodiceam, et invenit virginem incolumem. Percontatus diem sanitatis, reperit tempus medelae cum annotatione congruere 52. Et omnes admirati sunt, agnoscentes eo tempore illam a Domino fuisse a doloribus liberatam, quo orans Antonius pro ipsa bonitatem Salvatoris invocaverat. CAP. XXXIV.--Saepe etiam ad se venientium turbarum, ante dies et menses, et causas praedixit et tempora. Nam quosdam videndi eum tantum desiderium, alios imbecillitas, nonnullos obsessa a daemonibus corpora pertrahebant: nemo tamen unquam vexationem aut detrimentum laboriosi itineris conquestus est, regrediebantur omnes spiritali cibo pleni. (0154C)At ille praecipiebat, non suae laudi hanc admirationem ab eis applicari debere; sed Domini, qui sui notionem hominibus pro capacitate mortalitatis indulserit. CAP. XXXV.--Quodam autem tempore, cum exisset ad exteriora monasteria, et rogatus esset a fratribus ut in navi quadam cum monachis proficiscentibus oraret, ascendit, et solus ex omnibus odorem sensit teterrimum. Asserebant cuncti, piscium salsorum et tarichorum in navi positorum hunc esse putorem. At ille alterius rei fetorem se sentire affirmavit. Adhuc loquente illo, adolescens quidam possessus a daemone, qui procidens juxta carinam se navis absconderat, repente exclamavit. Quo statim per Antonium in nomine Domini nostri Jesu Christi (0154D)curato, intellexere universi, diaboli illum fuisse putorem. CAP. XXXVI.--Alius quoque ad eum vir, inter suos nobilis, daemoniosus adducitur, tanta oppressus insania, ut non sciret se esse apud Antonium, necnon et corporis sui superflua comederet. Quamobrem rogatus senex ab his qui eum adduxerant ut pro illo Dominum oraret, intantum juvenis miseriae condoluit, ut tota nocte pervigilans cum eo, adversus patientis insaniam laboraret. Sed cum jam lucesceret, et obsessus, impetu in Antonium facto, vehementer eum impulisset, irasci coeperunt qui eum adduxerant, cur seni fecisset injuriam. Quibus Antonius ait: Nolite alienam culpam juveni misero ascribere: furor iste (0155A)obsidentis est, non obsessi. Idcirco autem in hanc proruit dolens hostis audaciam, quia Dominus ad aridam regionem ire eum jussit; et expulsi Satanae indicium iste adversum me impetus fuit. Nulla post verba mora, adolescens recepto sensu, et gratias agens Deo, et locum ubi esset, agnovit, et toto Antonium complexans deosculatus est affectu. CAP. XXXVII.--Innumera et alia istiusmodi signa sunt, quae monachorum concordi saepe relatione cognovimus. Verum non tantum his adhibendus est stupor, quia multo plus quae sequuntur conditionem nostrae fragilitatis excedunt. Hora circiter nona, cum ante cibum orare coepisset, raptum se sensit in spiritu, et ab angelis in sublime deferri: prohibentibus transitum aeris daemonibus, coeperunt angeli (0155B)contradicentes requirere quae esset causa retinendi, nullis existentibus in Antonio criminibus. Illis vero ab exordio nativitatis replicare peccata nitentibus, calumniosa angeli ora clauserunt, dicentes non debere eos a nativitate ejus delicta narrare, quae jam Christi essent bonitate sopita; si qua autem scirent ex eo tempore quo factus esset monachus, et Deo se consecrasset, licere proferri. Accusabant daemones multa procaciter mentientes; et cum deessent probamenta fallacibus, liber Antonio conscensus aperitur. Et statim rediens in se, in eo loco in quo stare coeperat, hoc se rursum vidit esse quod fuerat. Tunc vero oblitus escae, ex illa hora noctem gemitu ac lamentatione transegit, reputans secum humanorum hostium multitudinem, et colluctationem tanti (0155C)exercitus, et laboriosum per aerem iter ad coelum, et hoc Apostoli dictum, quo ait: Non est nobis colluctatio adversus carnem et sanguinem, sed adversus principem potestatis hujus aeris (Ephes. VI). Qui sciens aereas potestates ob id semper tentare, luctari et contendere, ne nobis liber transitus esset ad coelum, hortabatur monens: Assumite arma Dei, ut possitis resistere in die mala (Ibidem); ut nihil mali habens quod de vobis dicere possit inimicus (Tit. II), confundatur. Nos autem apostolici sermonis recordemur, dicentis: Sive in corpore, sive extra corpus, nescio, Deus scit (II Cor. XII). Et Paulus quidem usque ad tertium coelum raptus est, ibique auditis verbis ineffabilibus, descendit; Antonius autem usque ad aereum sublatus, post colluctationem liber apparuit. (0155D)CAP. XXXVIII.--Habebat etiam istiusmodi donum: si cujus rei sedens in monte ignarus fuisset, et ejus secum inquireret notionem, oranti ei a Domino revelabatur; et erat, secundum quod scriptum est, a Deo doctus (Joan. VI; Isa. LIV). Denique cum a fratribus haberetur iste tractatus, et ab eo sedule sciscitarentur quemadmodum se post corporis sarcinam anima gereret, quive ei locus post exitum concederetur; proxima nocte vox desuper nomen ejus inclamitans, ait: Antoni, exsurge, exi et vide. Qui exsurgens, egressus est; sciebat enim quibus respondere deberet. Et elevatis ad coelum oculis, vidit quemdam longum atque terribilem, caput usque (0156A)ad nubes attollentem; vidit etiam pennatos quosdam se elevare cupientes ad coelum (Pallad., c. 27; Pasch., c. 19, n. 4), atque illum extensis manibus prohibere transgressum; e quibus alios apprehensos elidebat ad terram 53 alios frustra retinere contendens, dolebat super se ad coelestia transvolare, et maximum gaudium mixtum moerore victi victoresque tribuebant. Statimque ad eum vox facta est dicens: Animadverte quod vides. Et tunc coepit illuminato corde intelligere animarum esse conscensum, et diabolum prohibentem; qui et sibi retineret obnoxios, et in sanctorum, quos decipere non poterat, cruciaretur volatu. His visionum exemplis incitatus, quotidie ad meliora crescebat CAP. XXXIX.--Neque vero id, quod sibi revelatum (0156B)fuerat, causa jactantiae fratribus indicabat; sed cum orans jugiter Dei laudaret auxilium, interrogantibus compellebatur edicere; nec spirituales filios pura in Christo anima occultare quidquam volebat, praesertim cum hujusmodi signorum relatio et amorem ministraret proposito, et fructum laboris ostenderet. Nunquam ille aut ira subita concitatus patientiam rupit, aut humilitatem erexit in gloriam. Nam omnes clericos usque ad ultimum gradum ante se orare compellens, episcopis quoque atque presbyteris, quasi humilitatis discipulus, ad benedicendum se caput submittebat. Diacones vero, qui ad eum utilitatis causa veniebant, cum pro adjutorio eorum ejus praesentibus disputaret, ad orandum Dominum sibi praeponebat, non erubescens, et ipse discere. (0156C)Nam et interrogabat frequenter eos cum quibus erat; et si aliquid ab eis necessarium audierat, se fatebatur adjutum. CAP. XL.--Habebat autem et in vultu magnam gratiam, et admirabile a Salvatore etiam hoc munus acceperat. Si quis enim ignarus ejus, inter multitudinem monachorum eum videre desiderasset, nullo indicante, caeteris praetermissis, ad Antonium currebat, et animae puritatem agnoscebat ex vultu, et per speculum corporis gratiam sanctae mentis intuebatur. Nam semper hilarem faciem gerens, liquido ostendebat se de coelestibus cogitare, sicut Scriptura ait: Corde laetante vultus floret, et in moerore constitutus tristatur (Prov. XVII). Ita et Jacob agnovit Laban socerum suum insidias sibi machinantem, (0156D)dicens ad filias ejus: Non est facies patris vestri sicut heri et nudiustertius (Gen. XXXI). Sic Samuel agnovit David: Laetificatos enim habebat oculos, et dentes sicut lac candidos (I Reg. XVI). Similiter agnoscebatur Antonius, quia semper eamdem faciem inter prospera et adversa retinens, nec secundis extollebatur, nec frangebatur adversis. Erat enim et in vultu amabilis, et in fidei puritate mirabilis. CAP. XLI.--Nunquam schismaticorum se miscuit communioni, antiquam eorum sciens pravitatem atque transgressionem. Nunquam Manichaeis aut aliis haereticis saltem amicabilia verba largitus est, nisi tantum ea quae eos possent ab iniquitatis errore (0157A)revocare, denuntians talium amicitias atque sermones perditionem esse animae. Sic etiam Arianos detestabatur, ut omnibus diceret nec juxta eos quidem esse accedendum. Nam cum venissent quidam Ariomanitae, reperta eorum post examinationem infidelissima secta, effugavit eos de monte, dicens multo serpentibus deteriores horum esse sermones. Mentientibus autem Arianis aliquando Antonium ita ut se credere, admiratus eorum audaciam, et justi doloris ira commotus, rogatusque ab episcopis atque universis fratribus, Alexandriam descendit; ibique Ariomanitas publico sermone condemnavit, ultimam hanc esse haeresim et praecursorem Antichristi affirmans; praedicavitque in populo Filium Dei, non facturam, non ex nullis exstantibus, sed proprium, (0157B)unius cum Patre substantiae, ne creatura potius, aut adoptio, aut appellatio videretur, impium esse dicens vel mente concipere: Erat quando non erat, cum Verbum Dei Deus, qui est semper, Patri sit coaeternus, quia ex eo natus est Patre, qui semper est. Unde aiebat: Cum Arianis vobis nulla sit conjunctio. Quae enim societas luci ad tenebras? Vos fideliter credentes, Christiani estis; illi Verbum, id est Filium, qui ex Deo Patre est, creaturam docentes, nullo intervallo a gentibus separantur, qui serviunt creaturae potius quam Creatori, qui est benedictus in saecula (Rom. I). Ipsa, mihi credite, irascuntur elementa, et omnis contra Arianum furorem, secundum Apostoli dictum, ingemiscit creatura (Rom. VIII), quod sibi Dominum suum, per quem (0157C)omnia, et in quo omnia facta sunt (Rom. XI), videat aggregari CAP. XLII.--Haec tanti viri praedicatio exprimi non potest quantum ad fidem populos roboraverit. Laetabantur quippe hostilem et Christo inimicam haeresim anathematizari ab Ecclesiae columna. Nulla tunc aetas, nullus sexus domi remansit. Taceo de Christianis: pagani quoque et ipsi idolorum sacerdotes ad dominicum imperium convolabant, dicentes: Precamur ut videamus hominem Dei, quia hoc apud universos conspicuum erat nomen Antonii. Ambiebant quoque saltem fimbriam vestimenti ejus attingere, multum sibi et tactum prodesse credentes. Quot tunc diabolica obsidione et variis infirmitatibus liberati! quot simulacris erepta sunt spolia! quanti (0157D)etiam ab errore gentilium retracti, nostro juncti sunt gregi! Tanti certe, ut paucorum dierum spatio ex idolorum 54 superstitione conversio omnem per annum credentium vinceret turbam. Praeterea cum irruentem multitudinem comites repellerent, aestimantes taedio illi conventum populi fore, ille tranquillo animo dicebat: Nunquid hic coetus daemonum major est turbis? nunquid obsequentium multitudo colluctatorum in monte nostrorum catervis est numerosior? CAP. XLIII.--Accidit etiam ut cum eum redeuntem circa portam prosequeremur, a tergo quaedam mulier clamitaret, dicens: Exspecta, homo Dei, filia mea atrocissimo vexatur daemonio; exspecta, obsecro; exspecta (0158A)ne et ego corruens inteream. Hoc audito, mirabilis senex a nobis admonitus, volens tamen et ipse, paululum substitit. Cumque appropinquante muliere, puella jaceret explosa, oravit tacitus Dominum Jesum, et ad comminationem ejus statim spiritus impurus egressus est. Puella incolumis, populus in laudibus Dei, mater in gaudio fuit. Ipse autem laetabatur, quia ad desideratam solitudinem repedabat. Erat autem valde sapiens, et hoc in se mirabile habebat, quia cum litteras non didicisset, ingeniosissimus et prudentissimus erat. CAP. XLIV.--Aliquando etenim philosophi duo gentiles venerunt ad eum, putantes Antonium se posse decipere. Erat vero in superiori monte. Quos cum vidisset, paganos intellexit ex vultu; et (0158B)procedens ad eos, per interpretem ita coepit loqui: Quare tam longe ad stultum hominem sapientes se vexare voluerunt? Illis dicentibus, non esse illum stultum, sed et nimium sapientem, vigilanter respondit: Si ad stultum venistis, superfluus est labor vester; si autem putatis me sapientem esse, et sapientiam habere, bonum est ut imitemini quod probatis, quia bona convenit imitari. Si ego ad vos venissem, vos imitarer; sed quia vos ad me quasi ad sapientem venistis, estote, sicut ego sum, Christiani. Abscesserunt philosophi, utrumque mirantes, et acumen ingenii, et daemonum expulsiones. CAP. XLV.--Alios quoque similiter mundi sapientes, qui eum irridere cupiebant, quia litteras ignoraret, tali disputatione colligavit, dicens: Respondete (0158C)mihi, quid prius, sensus an litterae? et quid cujus exordium? Sensus ex litteris, an litterae oriuntur ex sensu? Illis asserentibus quia sensus esset auctor atque inventor litterarum, ait: Igitur si cui sensus incolumis est, hic litteras non requirit. Quis praesentium post hanc colluctationem non exclama verit, cum obstupuerint et ipsi qui victi sunt, tantam in imperito litterarum sagacitatem animi admirantes? Neque enim, ut in solitudine et montibus versatus, atque omnem ibidem exigens vitam, agrestis et rigidus erat, sed jucundus atque affabilis, sermonem, secundum Apostoli praeceptum, divino conditum sale (Coloss. IV) proferebat, ita ut invidia careret, et amore omnium potiretur. CAP. XLVI.--Inter haec, quasi parum esset bis (0158D)gentilitatem fuisse separatam, et tertio venerunt viri ad eum omnis secularis prudentiae nube caecati, atque universis philosophiae studiis artium suarum aestimatione doctissimi. Hi cum rationem ab eo exigerent fidei, quam in Christo habemus, et niterentur arguta sophismatum interrogatione de divina cruce eum illudere, in silentium paululum voce compressa, primum eorum miseratus errorem est; deinde per interpretem, qui ejus verba diligentissime in Graecum solebat exprimere sermonem, ita exorsus est, dicens: Quid pulchrius est, quidve honestius, crucem colere, an adulteria, parricidium, vel incestum his assignare quos colitis; cum in altero sit contemptus mortis insigne virtutum, in altero turpis religio (0159A)obscenitatis magistra? Quid melius est dicere quod Dei Verbum, manens ut erat, ob salutem nostram humanum corpus assumpserit, ut societate mortalitatis nos eveheret ad coelum, participesque naturae coelestis efficeret; an, ut ipsi asseritis, divinae mentis haustum, ad terrena veneranda caput submittere, et pecudum atque serpentum formis coeleste nomen includere? Quo ore Christianorum credulitatem audetis irridere, dicentium Christum Filium Dei sine sui detrimento, et coepisse esse quod non erat, et mansisse quod fuerat; cum ipsi animam de coelestibus detrahentes, non tantum hominum sed et serpentium et pecudum soleatis sepelire corporibus? Christiana credulitas pro salute mundi Deum suum venisse testatur; vos vero innatam (0159B)animam praedicantes, ultro citroque transfertis. Christiana fides, quae omnipotentiam Dei clementiamque veneratur, consequenter incarnationem dicit Deo fuisse possibilem, ita tamen, ut non evacuaverit dignatio dignitatem; vos qui animam ex splendidissimo Dei fonte manentem turpiter decidisse jactatis, qui mutabilem et convertibilem eam post sui diminutionem audetis asserere, jam illam quoque naturam dominam saeculorum per animae contumelias impia lingua temeratis. Imago enim, quae secundum vos naturalem similitudinem sui retinet auctoris, cui una est ex quo defluxit eademque substantia, humilitates proprias et injurias consequenter ad suam originem remittit. Igitur animadvertite, contumelias animarum, ad patrem (ut appellatis) 55 carum per vestram blasphemiam redundare. (0159C)Crux Christi Domini Dei nostri hic nobis ingeritur. Rogo, quae haec est religionis obscenitas? nonne potius est crucem aut alicujus generis mortem, ab iniquis hominibus illatam patienter sustinere, quam Isidis plangere post Osirim vagos incertosque discursus? Pudeat, quaeso, vos insidiarum Typhonis; pudeat Saturni fugae et devorationis crudelissimae liberorum. Erubescite parricidium Jovis et incestum, erubescite raptum ejus et coitum mulierum atque puerorum. Ille, sicut vestri fingunt poetae, ad explendum immanissimae libidinis furorem, molles dedit in amore vagitus; ille in Danaes fluxit sinus, ipse amator et pretium; ille modulatus ales Ledaeos petivit amplexus; (0159D)ille in proprium saeviens sexum, regium puerum ministris avibus polluit. Haec vos creditis, haec colitis, haec sunt vestrorum ornamenta templorum. Aequo, deprecor, pro vestra salute, nostra dicta pensate judicio. Cuncta, an nihil credendum in libris Christianis est? Si nihil, nec crucis quoque, cui detrahitis, nomen agnoscitis. Si universa credenda sunt, cur, cum in iisdem libris cruci resurrectio copuletur, passionem divinam stolido laceratis eloquio, et non statim jungitis caecorum visum, surdorum auditum, claudorum gressum, leprae emundationem, serviens ambulanti Deo suo mare, daemonum fugas, resurrectionem mortuorum et defunctorum ab inferis reditus? Haec omnia Scripturis divinis, quas interpolatis, (0160A)inserta sunt, et iisdem voluminibus continentur praeconia majestatis et mortis dedecora. Quamobrem odio, quo imbuti estis, abjecto, invenietis illico, et Deum verum esse Jesum, et salutis humanae gratia fragilem assumpsisse naturam. CAP. XLVII.--Vestram tamen nobis, si non pudet, narrate religionem. Sed quas error infelix poterit referre culturas de tanta rerum foeditate atque vecordia? nisi forte (ut audio) fabulas asseratis deorum vestrorum, et obscenitates, et crudelitates, et vanitates, et mortes, tegentes eas allegoricis velaminibus ; Liberae raptum, terram; semiclaudum Vulcanum et debilem, ignem; Junonem, aerem ; Apollinem, solem; Dianam, lunam ; Neptunum, maria; et libidinum principem (0160B)Jovem, aetherem interpretantes. Nec post hanc excusationis procacitatem Deum, sed creaturas, contempto Creatore, suscipitis. Quod si pulchritudo vos elementorum ad suam traxit venerationem, modum fas erat custodire; et oportebat mirari tantum, nec colere, ne facturae veneratio Creatoris esset injuria. Nam secundum istiusmodi, quam vos sequimini, rationem praeposteram, et architecti honor migravit ad domum; et medici scientia ad remedia conferetur, omnium quoque artificum merita vel laudes ad opera transferentur. Quid ad haec dicitis, ut agnoscamus quae sit crucis ridiculae vobis ignominiosa confessio? CAP. XLVIII.--Hac disputatione convertentibus inter se philosophis oculos, simulque mussitantibus, subridens Antonius rursum per interpretem ait: Praedurum (0160C)namque cuncto videtur operi, quoties justo universae rei tenore calcato, laboris merita factis magis quam factoribus astruuntur. Elementa quidem, ut memoravi, ex ipso conspectu suam comprobant servitutem. Sed quoniam vos observatione dialectica necessaria, ut putatis, quaeque colligitis, hoc quoque artificio etiam nos nostram religionem compellitis affirmare. Respondete mihi: Cognitio Dei quemadmodum manifestius approbatur, per collectionem verborum, an per operationem fidei? Et quid antiquius est, operatio fidei, an disputatio per argumenta procedens? Illis respondentibus firmiorem sermonibus operationem esse, et hanc liquidam de Deo cognitionem, bene eos et ipse dixisse consensit, quia operationem, quae ex fide descendit, animi generat affectus, (0160D)dialectica vero disputatione ex artificio componentium sumpsit oppositionis exordium. Cum ergo, ait, operationem fidei animo sitam quis habuerit, superflua erit verborum compositio, per quam conceptam sensu nostro credulitatem tentatis evellere, et tamen saepe nostras explicare intelligentias non valetis. Ita solidiora sunt mentis opera, quam sophismatum fraudulenta conclusio. CAP. XLIX.--Nos Christiani mysterium vitae nostrae non in sapientia mundi habemus repositum, sed in virtute fidei, quae nobis a Deo tributa per Christum est. Hanc orationis meae veritatem, rerum, quae quotidie geruntur, ordo commendat; nobis imperitis et litterarum vestrarum ignaris ad Dei cognitionem (0161A)ejus solum verba sufficiunt. Ecce nos tot gentilitatis gregibus abstracti, in universum orbem quotidie propagamur; vobis vero post adventum Domini, nodosae sophismatum defecerunt versutiae. Ecce nos, simplicem Christi fidem docentes, idololatriam debellavimus, et per praedicationem ignominiosae crucis aurata templa ceciderunt. Vos, si potestis, ostendite quibus contextione verborum gentilitatem Christo praeponere suaseritis. Per omnes jam terras verus Dei Filius Christus est agnitus. Nihil eloquentia sophismatum, nihil disputatio philosophiae multitudini 56 potest obesse credentium. Crucifixum nominamus, et universi daemones, quos vos ut deos colitis, rugiunt, atque ex obsessis corporibus ad primum dominicae crucis signum fugantur. Ubi sunt illa fabulosa oracula? ubi (0161B)Aegyptiorum incantationes? quo magorum profecere carmina? Certe tunc vastata sunt omnia, cum de sua Cruce mundo Christus intonuit. Nihilominus vos, praetermissis debilitatorum catervis, gloriosam Jesu mortem irridere conamini. Illud autem quale est, quod numquam infestatione regali concussa gentilitas, imo saeculo chara et hominum praesidiis fulta, jam corruit. Nos famuli Christi quo plus premimur, eo magis assurgimus et floremus. Vestra simulacra ornatis quondam septa parietibus, jam vetustate collapsa sunt. Christi vero doctrina, quae vobis stultitia videtur et ludus, licet tyrannica persequentium principum tentamenta pertulerit, licet variis sit incursata terroribus, nullo tamen terrarum orbe concluditur, nullo gentium barbararum (0161C)fine prohibetur. Quando enim divinae scientiae tantus splendor illuxit? quando tot simul in se convenere virtutes? Continentia in matrimonio, virginitas in Ecclesia. Floret martyrum pro Domino suo gloriosa constantia, quorum omnium crux Christi principium est. Cum interim vos inter tantos virtutum choros syllogismorum retia tenditis, et veram rerum lucem tenebrosis conamini argumentationibus obvolvere, ecce nos, ut dixit Doctor noster, non in gentili persuasione (I, Cor. II), sed in fide apertissima suademus, quae verborum affirmationem praevenire consuevit. Adsunt quippe patientes a daemonibus vexati. Quos cum in medium produxisset, verba repetivit, dicens: Nunc vos collectionibus vestris, et quo vultis malefico (0161D)carmine deos vestros, quos putatis, expellite; sin autem non potestis, victas submittite manus, et ad Christi trophaea confugite, et statim Crucifixi credulitatem majestatis potentia prosequetur. Dixit, et invocato nomine Jesu, cum vitale signum in sacro numero Trinitatis pressisset in frontibus, una cum expulsis daemonibus vana praesentium philosophorum confutata sapientia est. Expaverunt enim stupentes hominem, cui post tantum ingenium afflueret signorum divina largitio. At ille universa Christo, qui curat, ascribens, usus est affatu reciproco, et ait: Nolite me putare his sanitatem dedisse, Christus per servos suos facit ista miracula. Credite et vos, et videbitis quia devota Deo fides, non eloquentiae vanus (0162A)tumor talia signa mereatur. Confugite ad Crucifixi legem, nosque ejus imitamini famulos; et hoc scientiae fine contenti, nulla deinceps saecularis imprudentiae argumenta quaeratis. Hactenus Antonio dicente, miro philosophi stupore perculsi, cum honorifico salutatu ab eo recedentes, multum ejus sibi fatebantur profuisse conspectum. CAP. L.--Hoc in eo vero mirabile est, ut hominem in extremo mundi limite conditum, et favor principum, et omnis celebraret aula regalis. Nam et Constantinus Augustus, et ejus liberi Constans atque Constantius, talia cognoscentes, crebro ad eum, quasi ad patrem, missis litteris, obsecrabant ut reciprocis eos scriptis hilararet. At ille ejusmodi manens, qualis et antequam litterae ad eum venirent (0162B)fuerat, nec salutatione principum movebatur, et tanquam non acceptis litteris, convocatis monachis aiebat: Reges saeculi epistolas ad nos miserunt, quae hic Christianis adhibenda miratio est? Licet enim diversa sit dignitas, attamen eadem nascendi moriendique conditio est. Ista sunt veneratione omni percolenda, illa toto animi affectu retinenda sunt, quod hominibus Deus legem scripserit, quod per Filium suum propriis Ecclesias ditaverit eloquiis. Quae monachis est ratio cum epistolis regum? cur accipiam litteras, quibus consueta nesciam reddere salutationis obsequia? Igitur rogatus ab universis fratribus ut Christianos reges suis litteris refrigeraret, ne scilicet per silentium ejus exasperarentur, ad susceptas epistolas convenientia rescripsit. Laudavit primum, quod (0162C)Christum colerent, deinde salutaria persuasit, ne magnam putarent regiam potestatem, ne praesentis carnis imperio tumentes, et se homines esse nescirent, et judicandos a Christo obliviscerentur; ad postremum, clementiae circa subjectos et justitiae, curae quoque inopum admonuit, atque unum sempiternum esse Regem omnium saeculorum Jesum Christum epistolis testatus est. His principes susceptis vehementissime laetabantur. Sancta quoque apud cunctos Antonii flagrabat opinio, ita ut ejus se filios cuperent nominari. Magna etenim cum advenientibus affabilitas omnium in se studium converterat. CAP. LI.--Postquam ergo gentiles confutati, reges admoniti, fratres ab eo sunt consolatione relevati, ad interiorem montem et ad rigorem solitum regressus (0162D)est, ibique saepe cum introeuntibus deambulans ac residens stupebat, sicuti in Daniele scriptum est (Dan. VIII); et interjectis horarum spatiis, consequentia respondebat, ut intelligeretur aliqua revelationis vidisse secreta. Nam et in monte positus, ea quae in Aegypto longe gerebantur, 57 praevidens, episcopo Serapioni ibi constituto narravit. Lamentabilis sequitur visio, et omni lacrymarum fonte plangenda. Cum enim fratribus circa se sedentibus operaretur, intente fixit oculos in coelum, gemens atque suspirans; et post aliquantum spatium revelationis incoeptae nimio dolore contremuit; et statim fixis genibus ante Dei vultum provolutus oravit, ut clementia sua futurum scelus averteret. (0163A)Succedunt orationi lacrymae, metus ingens invadit praesentes, obsecrant, ut tantae calamitatis exponeret visionem. Singultus occupant vocem, lingua fletibus praepeditur, et in medio conatu sermo gemitu interrumpitur. Vix tamen cum vociferatione luctuosa ait: Melius erat, o filioli, impendens piaculum cita morte lucrari. Sic incipiens rursum lacrymis vincitur, et inter aegra suspiria tandem pectori commodans vocem: Magnum, inquit, quoddam et universis saeculis inauditum imminet nefas. Magno fides catholica turbine subvertetur, et homines jumentis similes Christi sancta diripient. Vidi enim altare Domini mulorum circumdatum multitudine, qui crebris calcium ictibus omnia dissipabant. Haec est causa gemituum meorum, quos audistis. Et facta est vox Domini dicens: (0163B)Abominabitur altarium meum. Nec mora, visionem sequitur effectus; nam post annos duos saeva Arianorum irrupit insania. Tunc ecclesiarum fuerunt rapinae, tunc divinorum temeratio vasorum, tunc pollutis ethnicorum manibus sacra polluta sunt ministeria, tunc paganorum opificum praesidia adversus Christum comparata cum assumptione palmarum (quod idololatriae apud Alexandriam insigne est), ad ecclesiam pergere compellebantur Christiani, ut Arianorum populi crederentur. Proh scelus! horret animus replicare quae gesta sunt: virginum matronarumque ereptus pudor: sanguis ovium Christi in Christi templo effusus veneranda respersit altaria; baptisterium pro voluntate gentilium pollutum est. Nihil defuit visionis veritati, ut monstravit effectus, (0163C)quod calcitrantium multorum indisciplinatio Arianorum esset impietas. Sed istam tristitiam consequentis revelationis prosperitate solatus est, et ait: Nolite, filioli, moerori vos penitus dare; ut enim iratus est Dominus, sic rursum miserebitur, et suum cito Ecclesia recuperabit ornatum; eosque, qui in persecutionibus fidem Domini servaverint, solito videbitis fulgore relucentes. Revertentur ad foveas suas serpentes, et religio longius propagabitur; tantum videte, ne fidei vestrae sinceritas Ariana labe sordescat. Non apostolorum, sed daemonum et patris eorum diaboli ista doctrina est; ob id per insipientiam jumentorum similis pecudum eorum expressus est animus. CAP. LII.--Hucusque Antonius. Sed nos minime (0163D)convenit diffidere, tam grande miraculum per hominem potuisse portendi. Salvatoris enim promissio est, ita dicentis: Si habueritis fidem ut granum sinapis, dicetis huic monti, Transfer te, et transferetur, et nihil impossibile erit vobis (Matth. XVII). Et iterum: Amen amen dico vobis, omne quod petieritis Patrem in nomine meo, dabit vobis. Petite et accipietis (Joan. XVI). Ipse enim suis discipulis et universo credentium gregi nunc subjectionem daemoniorum, nunc variarum infirmitatum pollicens curationem, aiebat: Gratis accepistis, gratis date (Matth. X). Nunquid suae virtutis imperio curabat Antonius? Nunquid suae possibilitatis arbitrabatur esse quod fecerat? Orationibus, non praeceptis daemones morbique (0164A)cesserunt, et ad Christi Dei nostri nominationem semper universa perfecta sunt. Nemo sapientum sanitatum admirationem ascribat Antonio, sed Domino Jesu, qui solitam erga creaturas suas exhibens benevolentiam, nunc quoque per electum famulum suum indulgenter exercuit. Antonius tantum orabat, et ob vitae ejus merita cuncta Dominus largiebatur. CAP. LIII.--Saepe autem, et contra voluntatem, ad exteriorem montem a fratribus perducebatur. Et cum judices, qui ad interius archisterium propter asperitatem itineris, et ob sequentium multitudinem, et horridam solitudinem ire non poterant, pervenirent, et quaererent ut ejus fruerentur aspectibus, nec impetrare possent, quia molestissime ferebat vexationem discursuum, ipsos catenatos, (0164B)quos aut noxietas, aut vigor publicus constrinxerat, ad eum destinabant, scientes tales ab Antonio non posse contemni; quorum fletibus superatus pertrahebatur ad exteriorem montem, agnoscens laborem suum utilem miseris fore; suadebatque judicibus, qui eum invitaverant, ut in sententia proferenda, et odio et gratiae, Dei timorem anteponerent; nec ignorare eos debere quod scriptum est: Quocunque judicio judicaveritis, in eo judicabitur de vobis (Matth. VII); attamen inter medios sermones charae sibi solitudinis recordabatur. Post coactam itaque praesentiam, quam ducis preces, et, quod verius est, miserorum fletus extorserat, post salutaria monita, post reorum commendationem, quorumdam etiam absolutionem, postulanti duci, ut paulo largius eidem (0164C)suam praesentiam indulgeret, ait non posse se diutius 58 ibidem morari, grato usus exemplo, quod sicuti pisces ab aqua extracti, mox in arenti terra morerentur (Pelag., l. II, n. 5), ita et monachos cum saecularibus retardantes, humanis statim resolvi confabulationibus. Ob id ergo, inquit, convenit ut pisces ad mare, ita nos ad montem festinemus, ne tardantibus nobis aliqua propositi succedat oblivio. Pro tanta hominis sapientia dux miratus, justam de eo tulit veramque sententiam, dicens: Vere justum esse Dei famulum, nec in rustico homine potuisse tantam aliquando inesse sapientiam, nisi divino amore regeretur. CAP. LIV.--Praeterea cum Balacius, qui sub Nestorio praefecto Alexandriae dux Aegypti fuit, (0164D)homo Arianae iniquitatis studiosissimus fautor, ita Christi Ecclesiam persequeretur, ut animo vesano virgines monachosque nudatos verberaret in publico, ad eum Antonius litteras misit, quarum ista sententia est: Video iram Dei venientem super te, desine persequi Christianos, ne te ira occupet, quae proximum jam tibi minatur interitum. Legit infelix epistolam, et irrisit, atque in eam exspuens, projecit in terram; portitores quoque multis afficiens injuriis, Antonio talia renuntiari praecepit: Quoniam cura tibi tantopere monachorum est, etiam ad te mei vigoris transibit disciplina. Sed confestim minatorem oppressit supplicium, et post quinque dies os effrenatum ultio divina compescuit. Egreditur enim ad primam (0165A)mansionem Alexandriae, quae appellatur Chaereum, cum supradicto Aegypti praefecto Nestorio. Vehuntur equis, quos inter omnes Balacius, cujus erant, mansuetissimos nutrierat. Cum ergo pariter solito sibimet equi alluderent, mitior, quo Nestorius vehebatur, morsu repentino Balacium decussit in terram, et sic in eum inhians, femora ejus laceravit atque corrosit, ut statim relatus ad civitatem post tertium diem moreretur; universique agnoscerent minarum ab Antonio praedictarum effectum quantocius consecutum, digno persecutoris fine completo. CAP. LV.--Caeteros ad se venientes mira cum modestia Antonius admonebat, ut, oblita saeculi dignitate, remotioris vitae beatitudinem appeterent. Si qui autem majori potestate premebantur, nec poterant (0165B)obtinere justitiam, ita eos obnixe defendebat, ut ipse pro illis pati videretur injuriam. Multis utilis fuit praeclari senis oratio; multi, magnis divitiis et altiori gradu militiae derelicto, ejus haerere curriculis cupiebant. Et ut infinita brevi sermone comprehendam, bonum Aegypto medicum Christus indulserat. Quis non tristitiam apud Antonium mutavit in gaudium? quis non iram vertit in pacem? quis orbitatis luctum non ad ejus temperavit aspectum? quis non moerore paupertatis, quo premebatur, abjecto, statim et divitum despexit opulentias, et in sua laetatus est paupertate? quis post lassitudinem monachus non ejus vegetatus est hortamentis? quis adolescens succensus ardoribus, non ex ejus admonitu pudicitiae amator fuit? quis vexatus a diabolo, sine medela rediit? (0165C)Quis inimici cogitationibus distractus, non caeca tempestate sopita, sereno regressus est animo? Sciebat enim quo quisque laboraret incommodo, et ex vitae meritis discretionem spirituum agnoscens, adhibebat morborum, prout erant vulnera, sanitatem. Unde effectum est ut post ejus doctrinam omnes diaboli panderentur insidiae. Multae quoque desponsatae puellae, ad ejus conspectum ab ipso pene thalamo recedentes, in Ecclesiae matris gremio consederunt. Quid plura? Totius orbis homines ad eum confluebant, et universarum gentium varietas bellicosissimum contra daemones virum conspicere gestiebant. Nullus se frustra illuc venisse conquestus est, omnibus delectabile atque jucundum laboris commercium fuit. Fatigatio enim itineris emolumentum viatici reportabat, (0165D)sicut rei probavit effectus. Nam post resolutionem ejus, quasi communi vulnere orbitatis excepto, proprium singuli parentem luxerunt. CAP. LVI.--Quis autem finis vitae ejus fuerit, dignum est et me commemorare, et vos cum desiderio audire, quia et hoc in eo imitabile cunctis fuit. Juxta consuetudinem ad visendos fratres qui in exteriori monte erant, venit, ibique a divina providentia de sua morte condiscens, ita exorsus est: Ultimam, filioli, patris audite sententiam, non enim arbitror quod in hoc saeculo iterum vos visuri simus. Cogit conditio naturae, ut post centenarium numerum, quem annis quinque supergredior, jam resolvar. Ita locutus, audientium pectora contristavit: gemitus (0166A)lacrymaeque dicta moerentia consecutae sunt. Amplexabantur eum universi, quasi jam de saeculo recessurum. At ille, tanquam aliena deserens, ad propriam patriam profecturus, magna cum laetitia praecipiebat, desidiam instituto non debere subrepere, sed tanquam quotidie morituros, ut ante praedixerat, a sordidis cogitationibus animam custodire, et omnem aemulationem ad sanctos quoque convertere, ad schismaticos vero ne prope quidem accedere. Scitis enim, aiebat, eorum antiquam perversitatem; neque cum Arianis communione jungamini, quia impietas eorum jam omnibus manifesta est. His etiam illud addebat, nullum debere 59 Christianum, cum saeculi viderit potestates pro Arianorum et Meletianorum pugnare nequitia, a Christi territum discedere (0166B)veritate; mortalium illam esse defensionem, nec diu fallacem permanere posse phantasiam. Quapropter, aiebat, custodienda est pia fides in Christo, et patrum religiosa traditio, quam ex Scripturarum lectione et crebro meae parvitatis didicistis admonitu. CAP. LXVII.--Finito sermone, fratres eum vehementissime retardabant, glorioso Patris cupientes termino decorari. Sed multas ob causas, quas et silentio demonstrabat, praecipue tamen ob praesumptam Aegypti consuetudinem contradixit. Mos etenim Aegyptiis est, nobilium et praecipue beatorum martyrum corpora linteamine quidem obvolvere, et studium funeri solitum non negare; terra vero non abscondere, sed super lectulos domi posita reservare. Hunc honorem quiescentibus reddi, (0166C)inveteratae consuetudinis vanitas tradidit. De hoc Antonius saepe et episcopos deprecatus est, ut populos ecclesiastica contestatione corrigerent; et laicos viros ac mulieres rigidius ipse convenit, dicens, nec licitum hoc esse, nec Deo placitum; quippe cum patriarcharum et prophetarum sepulcra, quae ad nos usque perdurant, haec facta convincerent. Dominici quoque corporis exemplum oportere intueri jubebat, quod in sepulcro positum, lapide usque ad resurrectionis diem tertium clausum fuerit (Joan. XVI; Matth. XXVII). Atque his modis vitium circa defunctos Aegypti, etiamsi sancta essent corpora, coarguebat, dicens: Quid majus aut sanctius corpore potest esse Dominico, quod juxta consuetudinem gentium caeterarum humo conditum esse scimus? (0166D)Haec justa persuasio multorum insitum evellit errorem, et repositis in terra cadaveribus, Domino gratias pro bono magisterio retulerunt. Metuens ergo consuetudinem supradictam, ne eodem etiam circa se laberentur errore, celeriter valedicens monachis, qui confluxerant, ad amicum virtutis habitaculum repedavit. CAP. LVIII.--Post menses autem paucos, cum non mediocre incommodum senilia membra turbasset, vocatis ad se duobus fratribus, quos ibidem ante quindecim annos modico intervallo sejunctos instituerat, quique etiam ei jam seni coeperant ministrare, ait: Ego quidem, filioli, secundum eloquia Scripturarum (Josue XXIII; III Reg. II), patrum gradior (0167A)viam; jam enim Dominus me invitat, jam cupio videre coelestia. Sed vos, o viscera mea, admoneo, ne tanti temporis laborem repente perdatis. Hodie vos religiosum studium arripuisse arbitremini, et quasi coeptae voluntatis fortitudo succrescet. Varias daemonum nostis insidias, vidistis eorum et impetus feroces, et vires effeminatas. Jesum suspirate, et credulitatem nominis ejus vestris figite mentibus, et a certa fide universi daemones fugabuntur. Mementote etiam admonitionum mearum et incertae conditionis, vitam quotidie ancipitem retractate, et coeleste vobis praemium sine cunctamine tribuetur. Schismaticorum quoque et haereticorum venena vitate, meumque circa eos odium sectamini, quia Christi sunt inimici. Scitis ipsi quod nullus mihi nec pacificus quidem sermo cum eis aliquando fuerit, (0167B)propter pravam eorum voluntatem, et pertinax contra Christum bellum. In hoc autem magis estote solliciti, ut Domini praecepta servetis, ut post mortem vestram sancti quique, quasi amicos et notos, in aeterna vos recipiant tabernacula (Lucae XVI). Haec cogitate, haec sapite, haec retexite; et si qua mei vobis cura, si qua patris memoria est, si mihi vicarium repraestatis affectum, nullus ad Aegyptum meas perferat reliquias, ne vano corpus honore servetur, ne vituperati, ut nostis, a me ritus etiam circa me serventur obsequia. Hujus enim rei gratia maxime huc sum regressus. Vos igitur humo tegite, vos patris operite corpusculum, et illud quoque senis vestri custodite mandatum, ut nemo praeter vestram dilectionem locum tumuli mei noverit. Confido in (0167C)Domino, quia necessario resurrectionis tempore hoc corpusculum resurget incorruptum. Vestimentorum autem meorum sit ista divisio: Melotem et pallium tritum, cui superjaceo, Athanasio episcopo date, quod mihi novum ipse detulerat. Serapion episcopus aliam accipiat melotem; vos cilicinum habetote vestimentum, et valete, viscera mea; Antonius enim migrat, et jam non erit in praesenti saeculo vobiscum. CAP. LIX.--Verba finierat, et osculantibus se discipulis, extendens paululum pedes, mortem laetus aspexit; ita ut ex hilaritate vultus ejus, angelorum sanctorum, qui ad perferendam animam ejus descenderant, praesentia nosceretur. Hos intuens, tanquam amicos videret, animam exhalavit, et additus (0167D)est patribus secundum ordinem Scripturarum. Servaverunt mandata discipuli, involutum (ut praeceperat) corpus humo operientes; et nemo interim usque ad hanc diem, praeter eos, ubi sit conditum, novit. Legatarius autem Antonii benedicti, qui tritum pallium cum melote imperio ejus meruerat (0168A)accipere, Antonium in Antonii muneribus amplectitur; et tanquam magna haereditate ditatus, laetanter per 60 vestimentum recordatur imaginem sanctitatis . CAP. LX.--Hic Antonio vitae terminus fuit, ista principia meritorum: quae licet parciori, ut praedixi, sermone narraverim, tamen ex his potestis advertere qualiter homo Dei a pueritia ad senectam usque pervenerit; et quod omni semper dubitatione calcata, nec languori, nec longaevae quidquam aetati aliquando concesserit. Magis autem aequalitatem propositi tenens, nec vestimentum mutavit, nec pedes lavit, nec escam sectatus est molliorem; oculorum quoque aciem, et numerum dentium, licet paululum ob aetatem viderentur attriti, necnon et pedum incessum, (0168B)totius etiam corporis firmitatem, ita contra jura naturae meritorum gratia custodivit, ut lautorum corporum, quae balneis atque deliciis confoventur, hilarior ejus caro videretur. CAP. LXI.--Hoc etiam, fratres, quod per omnes provincias amor ejus famaque volitavit, quem nec librorum disseminatorum oratio luculenta, nec mundanae sapientiae disputatio, nec nobilitas generis, nec opum infinita congestio commendavit, cui omnium ore est ascribendum, nisi Christo, cujus hoc donum est? qui devotos ejus animos erga suam praevidens majestatem, hominem alio pene orbe celatum, et inter tantas positum solitudines, Africae, Hispaniae, Galliae, Italiae, Illyrico, ipsi etiam, quae urbium caput est, Romae, ut in exordio promiserat, demonstravit. Creatoris est ista benignitas, (0168C)qui famulos suos, licet nolentes, nobilitare consuevit, ut virtus possibilis nec extra humanam esse naturam sanctorum doceatur exemplis, et ad beatae vitae imitationem, ex fructu laboris optimus quisque impellatur. CAP. LXII.--Hunc itaque fratribus librum magnopere perlegere curate, ut, agnita fideli vita sublimium Christianorum et monachorum, sciant quod Salvator noster Jesus Christus glorificantes se glorificat, et servientibus sibimet, non tantum regna coelorum, sed etiam hic in ipsis montium secretis latere cupientibus, famae tribuit nobilitatem; scilicet, ut et ipsi fruantur laude meritorum, et caeteri eorum provocentur exemplis. Si autem necessarium fuerit, et gentibus legite, ut vel sic agnoscant quia Dominus (0168D)noster Jesus Christus non solum est Deus, Dei Filius, sed etiam his qui eum sollicite colunt, et in eum fideliter credunt, hanc dedit potestatem, ut daemones, quos illi deos esse arbitrantur, conculcent atque ejiciant, deceptores scilicet hominum, et totius corruptionis artifices. EPILOGUS EVAGRII INTERPRETIS. (0167) Itaque prudentes, qui legere voluerint hanc scripturam, obsecramus ut dent veniam, si Graeci sermonis vim exprimere non potuimus, transferentes eum in Latinam linguam, licet contra nostrum propositum haec fecerimus. Sed non quasi invidentes nolebamus facere, sed sufficienter sciens quantam infirmitatem sustinet Graecus sermo translatus in Latinitatem; tamen maluimus Graecum sermonem hoc sustinere, quam fraudem (0169)pati eos lucri deifici, qui quomodocunque interpretatum Graecum sermonem legere possint. Deus autem omnipotens, qui tanto viro cooperatus est ad facienda talia, et nobis cooperetur ad imitandum ipsum, vel ex parte, ut in omnibus clarificetur nomen ejus per magistrum, et hortatorem, et redemptorem, et Salvatorem nostrum Jesum Dominum cum Spiritu sancto, cui est claritas et perpetua potestas in saecula saeculorum. (no ap o6jr1ku67b24oikxdajaeklabnvsig2 2 68526 263599 263252 2026-04-24T22:48:58Z SZC 03 22335 /* Scriptores */ 263599 wikitext text/x-wiki '''AETAS ORIGINVM''' {|border=1px |- |[[Lex Duodecim Tabularum|Leges XII tabularum]] |[[Scriptor:Appius Claudius Caecus|Appius Claudius]] | | | |- |[[Scriptor:Lucius Livius Andronicus|Livius Andronicus]] |[[Scriptor:Gnaeus Naevius|Naevius]] |[[Scriptor:Quintus Fabius Pictor|Fabius Pictor]] |[[Scriptor:Titus Maccius Plautus|Plautus]] | |- |[[Scriptor:Quintus Ennius|Ennius]] |[[Scriptor:Marcus Pacuvius|Pacuvius]] |[[Scriptor:Caecilius Statius|Caecilius]] |[[Scriptor:Publius Terentius Afer|Terentius]] |[[Scriptor:Marcus Porcius Cato|Cato Maior]] |- |[[Scriptor:Caius Lucilius|Lucilius]] |[[Scriptor:Lucius Accius|Accius]] | | | |} <small> Atellanae: [[Scriptor:Lucius Pomponius|Pomponius]], [[Scriptor:Quintus Novius|Novius]]; Storiographia: [[Scriptor:Lucius Coelius Antipater|Caelius Antipater]], [[Scriptor:Sempronius Asellio|Asellio]], [[Scriptor:Scriptor:Lucius Cornelius Sisenna|Sisenna]], [[Scriptor:Tiberius Sempronius Gracchus|Tiberius]] et [[Scriptor:Caius Sempronius Gracchus|Caius Gracchus]], [[Rhetorica ad Herennium]]; Circululus [[Scriptor:Caius Quintus Lutatius Catulus|Lutatii Catuli]]: [[Scriptor:Porcius Licinus|Porcius Licinius]], [[Scriptor:Valerius Aedituus|Valerius Aedituus]], [[Scriptor:Laevius|Laevius]]. </small> '''AETAS CAESARIS''' [[Scriptor:Gaius Valerius Catullus|Catullus]], [[Scriptor:Titus Lucretius Carus|Lucretius]], [[Scriptor:Marcus Tullius Cicero|Cicero]], [[Scriptor:Gaius Iulius Caesar|Caesar]], [[Scriptor:Gaius Sallustius Crispus|Sallustius]]. <small> Poetae novi: [[Scriptor:Gaius Valerius Catullus|Catullus]], [[Scriptor:Publius Valerius Cato|Valerius Cato]], [[Scriptor:Marcus Furius Bibaculus|Furius Bibaculus]], [[Scriptor:Publius Terentius Varro Atacinus|Varro Atacinus]], [[Scriptor:Gaius Helvius Cinna|Helvius Cinna]], [[Scriptor:Gaius Licinius Macer Calvus|Licinius Calvus]]. </small> '''AETAS AVGVSTEA''' [[Scriptor:Publius_Vergilius_Maro|Vegilius]], [[Scriptor:Quintus Horatius Flaccus|Horatius]], [[Scriptor:Gaius Cornelius Gallus|Cornelius Gallus]], [[Scriptor:Albius Tibullus|Tibullus]], [[Scriptor:Sextus Aurelius Propertius|Propertius]], [[Scriptor:Publius_Ovidius_Naso|Ovidius]], [[Scriptor:Titus Livius|Titus Livius]], [[Scriptor:Gnaeus Pompeius Trogus|Pompeius Trogus]], [[Scriptor:Annaeus Seneca maior|Seneca maior]], [[Scriptor:Marcus Vitruvius Pollio|Vitruvius]], '''AETAS IMPERII: a Tiberio ad Claudium''' [[Scriptor:Phaedrus|Phaedrus]]; <small> Eruditi: [[Scriptor:Germanicus|Germanicus]], [[Scriptor:Marcus Manilius|Manilius]], [[Scriptor:Pomponius Mela|Pomponius Mela]], [[Scriptor:Lucius Iunius Moderatus Columella|Columella]], [[Scriptor:Aulus Cornelius Celsus|Celsus]]; Historici: [[Scriptor:Velleius Paterculus|Velleius Paterculus]], [[Scriptor:Valerius Maximus|Valerius Maximus]], [[Scriptor:Quintus Curtius Rufus|Curtius Rufus]]. </small> '''AETAS NERONIS''' [[Scriptor:Lucius Annaeus Seneca|Seneca]], [[Scriptor:Marcus Annaeus Lucanus|Lucanus]], [[Scriptor:Aulus Persius Flaccus|Persius]], [[Scriptor:Petronius Arbiter|Petronius]]. <small> Elegiaci: [[Scriptor:Titus Calpurnius Siculus|Calpurnius]], [[Carmina Einsidlensia]]. </small> '''AETAS FLAVIA''' [[Scriptor:Gaius Plinius Secundus|Plinius maior]], [[Scriptor:Marcus Fabius Quintilianus|Quintilianus]], [[Scriptor:Marcus Valerius Martialis|Martialis]]. <small> Epici: [[Scriptor:Publius Papinius Statius|Statius]], [[Scriptor:Silius Italicus|Silius Italicus]], [[Scriptor:Valerius Flaccus|Valerius Flaccus]]. </small> '''AETAS NERVAE ET TRAIANI''' [[Scriptor:Publius Cornelius Tacitus|Tacitus]], [[Scriptor:Decimus Iunius Iuvenalis|Iuvenalis]], [[Scriptor:Gaius Plinius Caecilius Secundus|Plinius minor]]. '''AETAS ANTONINIORVM''' [[Scriptor:Gaius Suetonius Tranquillus|Suetonius]], [[Scriptor:Florus|Florus]], [[Scriptor:Marcus Cornelius Fronto|Fronto]], [[Scriptor:Aulus Gellius|Aulus Gellius]], [[Scriptor:Lucius Apuleius|Apuleius]]. <small> Poetae Novelli: [[Scriptor:Publius Aelius Hadrianus Augustus|Hadrianus]], [[Scriptor:Titus Annianus Faliscus|Annianus]], [[Scriptor:Aulus Septimius Serenus|Serenus]], [[Scriptor:Alfius Avitus|Avitus]], [[Scriptor:Terentianus Maurus|Terentianus Maurus]], [[Pervigilium Veneris]]. </small> = Canon editionum = == Scriptores == === A === * {{ScriptorIgnotus|'''Altercatio''' Hadr. et Epicteti}} {1500 Altercat} ** ''Altercatio Hadriani Augusti et Epicteti Philosophi'', ed. L. W. Daly; W. Suchier, 1939 *** Altercatio Hadr. et Epicteti {1500 001 } * {{wl|Q741160|Lucius '''Ampelius'''}} {1206 Amp} ** ''Lucii Ampelii Liber Memorialis'', ed. E. Assmann, 1935 *** Liber Memorialis {1206 001 Mem} * {{wl|Q117841|Marcus Gavius '''Apicius'''}} {2003 Apic}<ref>On the [https://latin.packhum.org/author/2003 phi website] he is named Caelius Apicius.</ref> ** ''Apicii Decem Libri Qui Dicuntur De Re Coquinaria et Excerpta a Vinidario Conscripta'', ed. M. E. Milham, 1969 *** Brevis Pimentorum, excerpta {2003 003 ExcPim} *** Brevis Ciborum, excerpta {2003 002 ExcCib} *** De Re Coquinaria {2003 001 Coqu} * {{wl|Q170512|'''Apuleius''' Madaurensis}} {1212 Apul} ** ''Apulée: Les Métamorphoses''. Vols. 1-3, ed. D. S. Robertson; P. Vallette, 1940-1946 *** Metamorphoses {1212 002 Met} ** ''Apulei Platonici Madaurensis Opera Quae Supersunt''. Vol. 2, ed. R. Helm, 1959 *** Apologia {1212 001 Apol} *** Florida {1212 003 Fl} ** ''Apulée: Opuscules Philosophiques (Du Dieu de Socrate, Platon et sa Doctrine, Du Monde) et Fragments'', ed. J. Beaujeu, 1973 *** De Deo Socratis {1212 004 Soc} *** Anechomenos {1212 005 Anech} *** De Deo Socratis, Praef. [sp.] {1212 010 SocPr} *** De Platone et Eius Dogmate {1212 009 Pl} *** fragmenta {1212 007 frg} *** De Mundo {1212 008 Mun} * {{wl|Q444285|Quintus '''Asconius''' Pedianus}} {0803 Asc} ** ''Q. Asconii Pediani Orationum Ciceronis Quinque Enarratio'', ed. A. C. Clark, [1907] *** In Senatu Contra L. Pisonem {0803 001 Pis} *** Pro Cornelio {0803 004 Corn} *** Pro Milone {0803 003 Mil} *** Pro Scauro {0803 002 Scaur} *** In Toga Candida {0803 005 TogCand} * {{wl|Q4687746|Aemilius '''Asper'''}} {1363 Asper} ** comment. in Ter. Sall. Verg. ''Aemilius Asper: Ein Beitrag zur römischen Literaturgeschichte'', ed. P. Wessner, 1905 {1363 001 frg} === C === * {{wl|Q1405|C. Iul. Caes. '''Augustus''' Octavianus}} {1221 Aug} ** ''Imperatoris Caesaris Augusti Operum Fragmenta'', ed. E. Malcovati, 1962 *** Res Gestae {1221 007 Anc} *** fragmenta incertae sedis {1221 005 frginc} *** opera historica {1221 006 hist} *** oratio {1221 008 orat} *** edicta {1221 003 edicta} *** epistulae {1221 004 epist} *** dicta et apophthegmata {1221 002 Dict} *** carmina {1221 001 carm} * {{wl|Q1048|Gaius Iulius '''Caesar'''}} {0448 Caes} ** ''C. Iulii Caesaris: Commentarii Rerum Gestarum''. Vol. 1, ed. O. Seel, 1961 {0448 001 Gal} *** De Bello Gallico *** {{wl|Q354990|Aulus '''Hirtius'''}} {0530 Hirt} De Bello Gallico Liber VIII {0530 001 Gal} ** ''C. Iuli Caesaris Commentarii''. Vol. 2, ed. A. Klotz, 1950 {0448 002 Civ} *** Bellum Civile ** ''C. Iuli Caesaris Commentarii''. Vol. 3, ed. A. Klotz, 1927 {0448 006 carm} *** carmina *** epistulae ad Ciceronem {0448 007 EpCic} *** Anticato {0448 005 Anticat} *** epistulae ad familiares {0448 008 EpFam} *** Bellum Africum [{{wl|Q102338310|'''Anonymous'''}}] {0426 BAfr} {0426 001 } *** Bellum Alexandrinum [{{wl|Q102338312|'''Anonymous'''}}] {0428 BAlex} {0428 001 } *** Bellum Hispaniense [{{wl|Q102338315|'''Anonymous'''}}] {0430 BHisp} {0430 001 } *** {{wl|Q354990|Aulus '''Hirtius'''}} {0530 Hirt} epistulae {0530 002 Ep} * {{wl|Q559878|Titus '''Calpurnius''' Siculus}} {0830 CalpSic} ** ''Calpurnii et Nemesiani Bucolica, Accedunt Einsidlensia Quae Dicuntur Carmina'', ed. C. Giarratano, 1943 *** Eclogae {0830 001 Ecl} *** {{ScriptorIgnotus|'''Bucolica''' Einsidlensia}} {0821 BucEins} Bucolica Einsidlensia {0821 001 } * {{wl|Q5023939|'''Calpurnius''' Flaccus}} {1100 CalpFlac} ** ''Calpurnii Flacci Declamationum Excerpta'', ed. L. Håkanson, 1978 *** Declamationes, excerpta {1100 001 Decl} * {{wl|Q727589|Gaius Ateius '''Capito'''}} {0806 Cap} ** ''C. Atei Capitonis Fragmenta'', ed. W. Strzelecki, 1967 *** iurisprudentia {0806 001 iur} * {{wl|Q180081|Marcus Porcius '''Cato'''}} {0022 CatoCens} ** ''M. Porci Catonis De Agri Cultura ad Fidem Florentini Codicis Deperditi'', ed. A. Mazzarino, 1982 *** De Agri Cultura {0022 001 Agr} ** ''M. Catonis praeter Librum De Re Rustica Quae Extant'', ed. H. Jordan, 1860 *** De Medicina {0022 005 Med} *** epistulae {0022 004 Ep} *** De Rhetorica {0022 012 Rhet} *** De Re Militari {0022 008 Mil} *** Carmen De Moribus {0022 009 Mor} *** incertorum librorum fragmenta {0022 006 inc} *** Dicta Memorabilia {0022 003 Dict} * {{wl|Q163079|Gaius Valerius '''Catullus'''}} {0472 Catul} ** ''Catullus'', ed. G. P. Goold, 1983 *** carmina {0472 001 Carm} ** ''C. Valerii Catulli Carmina'', ed. R. A. B. Mynors, 1958 *** carminum fragmenta {0472 002 frg} * {{wl|Q312420|Aulus Cornelius '''Celsus'''}} {0836 Cels} ** ed. Umberto Capitani [''Maia'' 261974)] *** De Medicina [fr.1]: {0836 002 Med} ** ed. Dionisio Ollero Granados [''Emerita'' 411973)] *** De Medicina [fr.2]: {0836 002 Med} ** vide: ''Corpus Medicorum Latinorum''. Vol. 1, ed. F. Marx, 1915 * {{wl|Q1541|Marcus Tullius '''Cicero'''}} {0474 Cic} ** ''M. Tulli Ciceronis Orationes''. Vol. 1, ed. A. C. Clark, 1905 *** In Catilinam {0474 013 Catil} *** Pro Murena {0474 014 Mur} *** Pro Lege Manilia {0474 009 Man} *** Pro Cluentio {0474 010 Clu} *** Pro S. Roscio Amerino {0474 002 SRosc} *** Pro Caelio {0474 024 Cael} ** ''M. Tulli Ciceronis Orationes''. Vol. 2, ed. A. C. Clark, 1918 *** Pro Marcello {0474 032 Marc} *** Philippicae {0474 035 Phil} *** Pro Milone {0474 031 Mil} *** Pro Ligario {0474 033 Lig} *** Pro Rege Deiotaro {0474 034 Deiot} ** ''M. Tulli Ciceronis Orationes''. Vol. 3, ed. W. Peterson, 1917 *** In Q. Caecilium {0474 004 DivCaec} *** In Verrem {0474 005 Ver} ** ''M. Tulli Ciceronis Orationes''. Vol. 4, ed. A. C. Clark, 1909 *** Pro Q. Roscio Comoedo {0474 003 QRosc} *** Pro Rabirio Postumo {0474 030 RabPost} *** Pro Caecina {0474 008 Caec} *** Pro Quinctio {0474 001 Quinct} *** Pro Rabirio Perduellionis Reo {0474 012 RabPerd} *** In Pisonem {0474 027 Pis} *** Pro Flacco {0474 017 Flac} *** De Lege Agraria {0474 011 Agr} ** ''M. Tulli Ciceronis Orationes''. Vol. 5, ed. W. Peterson, 1911 *** In Vatinium {0474 023 Vat} *** Post Reditum ad Populum {0474 018 RedPop} *** Pro Balbo {0474 026 Balb} *** De Domo Sua {0474 020 Dom} *** Pro Sestio {0474 022 Sest} *** De Haruspicum Responso {0474 021 Har} *** De Provinciis Consularibus {0474 025 Prov} *** Post Reditum in Senatu {0474 019 RedSen} ** ''M. Tulli Ciceronis Orationes''. Vol. 6, ed. A. C. Clark, 1911 *** Pro Plancio {0474 028 Planc} *** Pro Sulla {0474 015 Sul} *** Pro Tullio {0474 006 Tul} *** Pro Fonteio {0474 007 Font} *** Pro Scauro {0474 029 Scaur} *** Pro Archia {0474 016 Arch} ** ''M. Tulli Ciceronis Scripta Quae Manserunt Omnia''. Vol. 8, ed. F. Schoell, 1918 *** orationum deperditarum frr. {0474 068 oratdep} *** orationum incertarum frr. {0474 069 incorat} ** ''M. Tulli Ciceronis Hortensius'', ed. A. Grilli, 1962 *** Hortensius {0474 065 Hort} ** ''M. Tulli Ciceronis Scripta Quae Manserunt Omnia''. Part 4, Vol. 2, ed. C. F. W. Mueller, 1890 *** De Republica {0474 043 Rep} *** De Divinatione {0474 053 Div} *** De Fato {0474 054 Fat} ** ''M. Tulli Ciceronis Scripta Quae Manserunt Omnia''. Part 4, Vol. 3, ed. C. F. W. Mueller, 1890 *** Facete Dicta {0474 061 Facet} *** philosophicorum librorum frr. {0474 070 philfrg} *** Paradoxa Stoicorum {0474 047 Parad} *** Laelius de Amicitia {0474 052 Amic} *** Timaeus {0474 072 Tim} *** incertorum librorum fragmenta {0474 066 libinc} ** ''M. Tulli Ciceronis Scripta Quae Manserunt Omnia''. Fasc. 1, ed. F. Marx, 1923 *** Rhetorica ad Herennium [sp.] {0474 073 RhetHer} ** ''M. Tulli Ciceronis Scripta Quae Manserunt Omnia''. Fasc. 2, ed. E. Stroebel, 1915 *** De Inventione {0474 036 Inv} ** ''M. Tulli Ciceronis Scripta Quae Manserunt Omnia''. Fasc. 4, ed. E. Malcovati, 1970 *** Brutus {0474 039 Brut} ** ''M. Tulli Ciceronis Scripta Quae Manserunt Omnia''. Fasc. 5, ed. P. Reis, 1932 *** Orator {0474 040 Orat} ** ''M. Tulli Ciceronis Scripta Quae Manserunt Omnia.'' Fasc. 42, ed. O. Plasberg, 1922 *** Academica {0474 045 Ac} *** Lucullus {0474 046 Luc} ** ''M. Tulli Ciceronis Scripta Quae Manserunt Omnia''. Fasc. 43, ed. T. Schiche, 1915 *** De Finibus {0474 048 Fin} ** ''M. Tulli Ciceronis Scripta Quae Manserunt Omnia''. Fasc. 44, ed. M. Pohlenz, 1918 *** Tusculanae Disputationes {0474 049 Tusc} ** ''M. Tulli Ciceronis Scripta Quae Manserunt Omnia''. Fasc. 45, ed. W. Ax, 1933 *** De Natura Deorum {0474 050 ND} ** ''M. Tulli Ciceronis Scripta Quae Manserunt Omnia''. Fasc. 47, ed. K. Simbeck, 1917 *** Cato Maior de Senectute {0474 051 Sen} ** ''M. Tulli Ciceronis Scripta Quae Manserunt Omnia''. Fasc. 48, ed. C. Atzert, 1932 *** De Officiis {0474 055 Off} ** ''Cicero: De Inventione, De Optimo Genere Oratorum, Topica'', ed. H. M. Hubbell, 1949 *** De Optimo Genere Oratorum {0474 041 OptGen} *** Topica {0474 042 Top} ** ''Cicéron: Traité des Lois'', ed. G. de Plinval, 1968 *** De Legibus {0474 044 Leg} ** ''Cicéron: Aratea, Fragments Poétiques'', ed. J. Soubiran, 1972 *** Arati Phaenomena {0474 060 AratPhaen} *** Arati Prognostica {0474 071 AratProgn} ** ''Cicero in Twenty-Eight Volumes''. Vol. 4, ed. H. Rackham, 1942 *** De Partitione Oratoria {0474 038 Part} ** ''M. Tulli Ciceronis Rhetorica''. Vol.1, ed. A. S. Wilkins, 1902 *** De Oratore {0474 037 deOrat} ** ''M. Tulli Ciceronis Epistulae''. Vol. 3, ed. W. S. Watt, 1958 *** epistula ad Octavianum [sp.] {0474 075 EpOct} *** epistulae, fragmenta {0474 064 epfrg} *** {{wl|Q316054|Quintus Tullius '''Cicero'''}} {0478 QCic} Commentar. Petitionis [sp.] {0478 003 Pet} ** ''Cicero: Epistulae ad Familiares''. 2 vols., ed. D. R. Shackleton Bailey, 1977 *** Epistulae ad Familiares {0474 056 Fam} ** ''Cicero’s Letters to Atticus''. 6 vols., ed. D. R. Shackleton Bailey, 1965-1968 *** Epistulae ad Atticum {0474 057 Att} ** ''Cicero: Epistulae ad Quintum Fratrem et M. Brutum'', ed. D. R. Shackleton Bailey, 1980 *** Epistulae ad Quintum Fratrem {0474 058 Qfr} *** Epistulae ad Brutum {0474 059 adBrut} ** ''Ciceronis Orationum Scholiastae''. Vol. 2, ed. T. Stangl, 1912 *** {{wl|Q212667|Gnaeus '''Naevius'''}} {0112 CnNaev} versus in Metellos [sp.] {0112 007 InMet} * {{wl|Q318317|L. Iunius Moderatus '''Columella'''}} {0845 Col} -''L. Iuni Moderati Columellae Opera Quae Exstant''. ed. V. Lundström (Vol. 1-7); Å. Josephson (Vol. 3,5); S. Hedberg (Vol. 3,8) 1897-1968 - De Arboribus {0845 001 Arb} - De Re Rustica {0845 002 RR} * {{wl|Q5959|Quintus '''Curtius'''}} Rufus {0860 Curt} ** ''Q. Curtius Rufus, Geschichte Alexanders des Grossen'', ed. K. Müller, 1954 *** Historiae Alexandri Magni {0860 001 Alex} === E === * Quintus '''Ennius''' {0043 Enn} ** ''Ennianae Poesis Reliquiae'', ed. J. Vahlen, 1928 *** varia {0043 006 var} *** incerta {0043 007 inc} *** Saturae {0043 004 Sat} ** ''The Tragedies of Ennius'', ed. H. D. Jocelyn, 1967 *** tragoediae {0043 005 trag} ** ''The Annals of Q. Ennius'', ed. O. Skutsch, 1985 *** Annales {0043 001 Ann} * Sextus Pompeius '''Festus''' {1236 Fest} ** ''Sexti Pompei Festi De Verborum Significatu Quae Supersunt cum Pauli Epitome'', ed. W. M. Lindsay, 1913 *** De Verborum Significatione {1236 001 Verb} * Annius '''Florus''' {1242 Flor} ** ''L. Annaei Flori Quae Exstant'', ed. E. Malcovati, 1972 *** epist. ad imperat. Hadrianum {1242 005 Epist} *** Vergilius Orator an Poeta {1242 002 Verg} *** Epitome Bell. Omn. Ann. DCC {1242 001 Epit} * Sextus Iulius '''Frontinus''' {1245 Fron} ** ''Sex. Iulii Frontini De Aquaeductu Urbis Romae'', ed. C. Kunderewicz, 1973 *** De Aquis Urbis Romae {1245 002 Aq} ** ''Frontin Kriegslisten'', ed. G. Bendz, 1963 *** Strategemata {1245 001 Str} * Marcus Cornelius '''Fronto''' {1248 Fro} ** ''M. Cornelii Frontonis Epistulae''. Vol. 1, ed. M. P. J. van den Hout, 1954 *** Ad M. Antoninum Imp. Epist. {1248 002 AurImp} *** De Bello Parthico {1248 011 Parth} *** Arion {1248 014 Ar} *** De Eloquentia {1248 004 AurEloq} *** fragmenta {1248 016 frg} *** De Feriis Alsiensibus {1248 012 FerAls} *** Ad Antoninum Pium Epistulae {1248 006 AdPium} *** Laudes Neglegentiae {1248 010 LaudNegl} *** Ad Verum Imp. Epistulae {1248 003 Ver} *** Ad Amicos Epistulae {1248 007 Amic} *** Principia Historiae {1248 008 Princ} *** Additamentum Epist. Aceph. {1248 015 Add} *** De Nepote Amisso {1248 013 Nep} *** Laudes Fumi et Pulveris {1248 009 LaudFumPulv} *** Ad M. Caesarem et Invicem {1248 001 AurCaes} *** De Orationibus {1248 005 AurOrat} * '''Gaius''', iur. {1251 Gaius} ** ''Gai Institutiones'', ed. E. Seckel; B. Kübler, 1935 *** Institutiones {1251 001 Inst} * Aulus '''Gellius''' {1254 AulGel} ** ''A. Gelli Noctes Atticae''. Vols. 1-2, ed. K. Marshall, 1968 *** Noctes Atticae {1254 001 NA} *** '''Caesellius''' Vindex {0827 Caesel} grammatica, fragmenta {0827 001 gram} * Claudius Caesar '''Germanicus''' {0881 Germ} ** ''The Aratus ascribed to Germanicus Caesar'', ed. D. B. Gain, 1976 *** Aratea {0881 001 Arat} *** fragmenta Aratea {0881 002 frg} ** ''Germanici Caesaris Aratea'', ed. A. Breysig, 1899 *** epigrammata {0881 003 Epig} * '''Granius''' Licinianus {1257 GranLic} ** ''Grani Liciniani Reliquiae'', ed. N. Criniti, 1981 *** Annales {1257 001 Ann} * '''Grattius''' {0887 Grat} ** ''Gratti Cynegeticon Quae Supersunt''. Part 1, ed. P. J. Enk, 1918 *** Cynegetica {0887 001 Cyneg} * Quintus '''Horatius''' Flaccus {0893 Hor} ** ''Q. Horati Flacci Opera'', ed. F. Klingner, 1959 *** Epistulae {0893 005 Ep} *** Carmina {0893 001 Carm} *** Ars Poetica {0893 006 Ars} *** Carmen Saeculare {0893 002 Saec} *** Sermones {0893 004 S} *** Epodi {0893 003 Epod} * '''Hyginus''' Astronomus {0899 HygAstr} ** ''Hygin: L’Astronomie'', ed. A. Le Boeuffle, 1983 *** Astronomica {0899 001 Astr} * '''Hyginus''', myth. {1263 HygFab} ** ''Hygini Fabulae'', ed. H. J. Rose, 1933 *** Fabulae {1263 001 Fab} * '''Hyginus''' Gromaticus {1266 HygGr} ** ''Pseudo-Hygin: Des Fortifications du Camp'', ed. M. Lenoir, 1979 *** De Munition. Castrorum [sp.] {1266 005 Munit} * '''Iustinianus''' {2806 Just} ** ''The Digest of Justinian''. Vols. 1-4, ed. T. Mommsen, P. Krüger, A. Watson, 1985 *** Digesta Iustiniani {2806 002 Dig} *** Gaius Aelius '''Gallus''' {0522 AelGal} iurisprudentia, fragmenta {0522 002 iurfrg} * Decimus Iunius '''Iuvenalis''' {1276 Juv} ** ''A. Persi Flacci et D. Iuni Iuvenalis Saturae'', ed. W. V. Clausen, 1959 *** Saturae {1276 001 S} *** '''Vita''' Iuvenalis {9969 VitIuv} Vita Iuvenalis {9969 001 } * Scribonius '''Largus''' {1011 Larg} ** ''Scribonii Largi Compositiones'', ed. S. Sconocchia, 1983 *** Compositiones {1011 001 Comp} * '''Laus''' Pisonis {0911 LausPis} ** ''Laus Pisonis: Text, Übersetzung, Kommentar: Inaugural-Dissertation der Philosophischen Fakultät der Friedrich-Alexander-Universität, Erlangen-Nürnberg'', ed. A. Seel, 1969 *** Laus Pisonis {0911 001 } * Titus '''Livius''' {0914 Liv} ** ''Titi Livi Ab Urbe Condita.'' Vols. 1-5, ed. R. S. Conway (vols. 1-4); C. F. Walters (vols. 1-3); S. K. Johnson (vol. 4); A. H. McDonald (vol. 5), 1919-1969 *** Ab Urbe Condita (libri 1-35) {0914 001 AUC} ** ''Titi Livi Ab Urbe Condita.'' Part 3, ed. W. Weissenborn (p. 3-4); M. Mueller (p. 3); W. Heraeus (p. 4), O. Rossbach (p. 4), 1908-1910 *** Ab Urbe Condita; libri 36-45 {0914 001 AUC} *** Periochae Librorum Ab Urbe Condita {0914 002 Perioch} ** ''Abrégés des Livres de l’Histoire Romaine de Tite-Live''. Vol. 34, Part 2, ed. P. Jal, 1984 *** Ab Urbe Condita Perioch. ex P.Oxy.668 {0914 004 PeriochOxy} ** ''Tite-Live: Histoire Romaine''. Vol. 33, ed. P. Jal, 1979 *** fragmenta {0914 003 frg} * Marcus Annaeus '''Lucanus''' {0917 Luc} ** ''M. Annaei Lucani Belli Civilis Libri Decem'', ed. A. E. Housman, 1927 *** Bellum Civile {0917 001 BC} * Gaius '''Lucilius''' {0097 Lucil} ** ''C. Lucilii Carminum Reliquiae''. Vol. 1, ed. F. Marx, 1904 *** Saturae, fragmenta {0097 001 Sat} * Titus '''Lucretius''' Carus {0550 Lucr} ** ''De Rerum Natura Libri Sex'', ed. J. Martin, 1969 *** Capitula {0550 003 Cap} *** fragmenta {0550 002 frg} *** De Rerum Natura {0550 001 DRN} * Ambrosius Theodosius '''Macrobius''' ** ''Ambrosii Theodosii Macrobii Saturnalia'', ed. J. Willis, 1970 *** '''Carmen''' Devotionis {0306 CarmDevot} Carmen Devotionis {0306 001} *** '''Carmen''' Evocationis {0309 CarmEvoc} Carmen Evocationis {0309 001 } *** '''Tarquitius''' Priscus {0730 Tarquit} De Disciplina Etrusca, frr. {0730 001 frg} * Marcus '''Manilius''' {0926 ManAstr} ** ''M. Manilii Astronomica'', ed. G. P. Goold, 1985 *** Astronomica {0926 001 Astr} * Nonius '''Marcellus''' ** ''Nonii Marcelli De Conpendiosa Doctrina Libros XX''. Vols. 1-3, ed. W. M. Lindsay, 1903 *** Marcus Terentius '''Varro''' {0684 Var} epistulae Latinae {0684 013 epistLat} * Marcus Valerius '''Martialis''' {1294 Mart} ** ''M. Valerii Martialis Epigrammaton Libri'', ed. W. Heraeus; J. Borovskij *** Epigrammata {1294 002 Ep} *** Spectacula {1294 001 Sp} * Pomponius '''Mela''' {0929 Mela} ** ''Pomponii Melae De Chorographia Libri Tres una cum Indice Verborum'', ed. G. Ranstrand, 1971 *** De Chorographia {0929 001 Chor} * Cornelius '''Nepos''' {0588 Nep} ** ''Cornelii Nepotis Vitae cum Fragmentis'', ed. P. K. Marshall, 1977 *** fragmenta {0588 002 frg} *** Vitae {0588 001 Vit} *** '''Cornelia''', mater Gracchorum {0031 Cornelia} epistula, fragmenta {0031 001 Epist} * Publius '''Ovidius''' Naso {0959 Ov} ** ''Ovid: Metamorphoses in Two Volumes''. ed. F. J. Miller; G. P. Goold, 1977-1984 *** Metamorphoses {0959 006 Met} ** ''Ovid in Six Volumes''. Vol. 1, ed. G. Showerman; G. P. Goold, 1977 *** Amores {0959 001 Am} *** Epistulae (vel Heroides) {0959 002 Her} ** ''Ovid in Six Volumes''. Vol. 2, ed. J. H. Mozley; G. P. Goold, 1979 *** Medicamina Faciei Femineae {0959 003 Med} *** Epicedion Drusi [sp.] {0959 015 EpicDrusi} *** Nux [sp.] {0959 013 Nux} *** Ibis {0959 010 Ib} *** Ars Amatoria {0959 004 Ars} *** Halieutica [sp.] {0959 014 Hal} *** Remedia Amoris {0959 005 Rem} ** ''Pontiques'', ed. J. André, 1977 *** Epistulae ex Ponto {0959 009 Pont} ** ''P. Ovidi Nasonis Fastorum Libri Sex'', ed. E. H. Alton; D. E. W. Wormell; E. Courtney, 1978 *** Fasti {0959 007 Fast} ** ''P. Ovidius Naso: Tristia''. Vol. 1, ed. G. Luck, 1967 *** Tristia {0959 008 Tr} * Aulus '''Persius''' Flaccus {0969 Pers} ** ''A. Persi Flacci et D. Iuni Iuvenalis Saturae'', ed. W. V. Clausen, 1959 *** Saturae {0969 001 S} *** Marcus Valerius '''Probus''' {0996 Prob} Vita Persii {0996 001 VitPers} * '''Petronius''' {0972 Petr} ** ''Petronius: Satyrica'', ed. K. Müller; W. Ehlers, 1983 *** Satyrica {0972 001 Sat} *** Satyrica, fragmenta {0972 002 frg} ** ''Petronii Saturae, Adiectae Sunt Varronis et Senecae Saturae Similesque Reliquiae'', ed. F. Bücheler, 1963 *** Marcus Terentius '''Varro''' {0684 Var} Menippeae {0684 011 Men} * '''Phaedrus''' {0975 Phaed} ** ''Phaedri Augusti Liberti Liber Fabularum'', ed. A. Guaglianone, 1969 *** Fabularum Appendix {0975 002 App} *** Fabulae Aesopiae {0975 001 Fab} * '''Philumenus''' medicus {1380 Philum} ** ''Die lateinischen Fragmente des Philumenus und Philagrius.'' ed. P. Mihaileanu, 1911 *** De medicina, versio Latina {1380 001 Med} * Titus Maccius '''Plautus''' {0119 Pl} ** ''Plauti Comoediae''. Vol. 1, ed. F. Leo, 1895 *** Curculio {0119 008 Cur} *** Amphitruo {0119 001 Am} *** Epidicus {0119 009 Epid} *** Menaechmi {0119 010 Men} *** Aulularia {0119 003 Aul} *** Casina {0119 006 Cas} *** Asinaria {0119 002 As} *** Cistellaria {0119 007 Cist} *** Mercator {0119 011 Mer} *** Bacchides {0119 004 Bac} *** Captivi {0119 005 Capt} *** '''Didascaliae''' et Argum. in Plautum {1234 DAPl} **** Captivi {1234 004 Capt} **** Menaechmi {1234 009 Men} **** Cistellaria {1234 006 Cist} **** Aulularia {1234 003 Aul} **** Casina {1234 005 Cas} **** Amphitruo {1234 001 Am} **** Mercator {1234 010 Mer} **** Asinaria {1234 002 As} **** Epidicus {1234 008 Epid} **** Curculio {1234 007 Cur} ** ''Plauti Comoediae''. Vol. 2, ed. F. Leo, 1896 *** Persa {0119 014 Per} *** Miles Gloriosus {0119 012 Mil} *** Mostellaria {0119 013 Mos} *** Trinummus {0119 019 Trin} *** Stichus {0119 018 St} *** Truculentus {0119 020 Truc} *** Poenulus {0119 015 Poen} *** Rudens {0119 017 Rud} *** Vidularia {0119 021 Vid} *** Pseudolus {0119 016 Ps} *** Fragmenta {0119 022 Fr} *** '''Didascaliae''' et Argum. in Plautum {1234 DAPl} **** Truculentus {1234 019 Truc} **** Rudens {1234 016 Rud} **** Mostellaria {1234 012 Mos} **** Trinummus {1234 018 Trin} **** Stichus {1234 017 St} **** Poenulus {1234 014 Poen} **** Miles Gloriosus {1234 011 Mil} **** Persa {1234 013 Per} **** Pseudolus {1234 015 Ps} * Gaius '''Plinius''' Secundus {0978 PlinSen} ** ''C. Plini Secundi Naturalis Historiae Libri XXXVII''. Vols. 1-5, ed. C. Mayhoff, 1892-1909 *** Naturalis Historia {0978 001 Nat} *** Fabius '''Dossennus''' {0312 Dossenn} carmina, fragmentum {0312 001 Carm} ** ''Il Dubius Sermo di Plinio'', ed. A. Della Casa, 1969 *** Dubius Sermo {0978 002 DubSerm} * C. '''Plinius''' Caecilius Secundus {1318 PlinIun} ** ''XII Panegyrici Latini'', ed. R. A. B. Mynors, 1964 *** Panegyricus {1318 002 Pan} ** ''C. Plini Caecili Secundi Epistularum Libri Decem'', ed. R. A. B. Mynors, 1966 *** Epistulae {1318 001 Ep} * Pomponius '''Porphyrio''' {1512 Porph} ** ''Pomponi Porfyrionis Commentum in Horatium Flaccum'', ed. A. Holder, 1894 *** Commentum in Horati Carmina {1512 001 Carm} *** Commentum in Horati Sermones {1512 005 S} *** Comment. in Hor. Artem Poet. {1512 002 Ars} *** Vita Horati {1512 007 VitHor} *** Commentum in Horati Epodos {1512 004 Epod} *** Commentum in Horati Epistulas {1512 006 Ep} *** Comment. in Hor. Carm. Saec. {1512 003 Saec} * Marcus Valerius '''Probus''' {0996 Prob} ** ''De M. Valerio Probo Berytio Capita Quattuor, Accedit Reliquiarum Conlectio'', ed. J. Aistermann, 1910 *** fragmenta {0996 003 frg} * Sextus '''Propertius''' {0620 Prop} ** Elegiae ed. G. P. Goold, forthcoming {0620 001 Eleg} * '''Publilius''' Syrus {0622 Pub} ** ''Publilii Syri Mimi Sententiae'', ed. W. Meyer, 1880 *** Sententiae {0622 001 Sent} * Marcus Fabius '''Quintilianus''' {1002 Quint} ** ''The Minor Declamations Ascribed to Quintilian'', ed. M. Winterbottom, 1984 *** Declamationes Minores {1002 002 Decl} ** ''Declamationes XIX Maiores Quintiliano Falso Ascriptae'', ed. L. Håkanson, 1982 *** Declamationes Maiores [sp.] {1002 003 DeclMaior} ** Institutio Oratoria ''M. Fabi Quintiliani Institutionis Oratoriae Libri Duodecim''. Vols. 1-2, ed. M. Winterbottom, 1970 {1002 001 Inst} *** ''Tomus II: Libri VII-XII'': Iulius '''Africanus''' {0902 IulAfr} oratio {0902 001 orat} *** '''Passienus''' Crispus {0966 Passien} oratio {0966 001 orat} *** '''Vibius''' Crispus {1053 VibCrisp} orationes {1053 001 orat} * Gaius '''Rabirius''' ** ''C. Rabirius, Bellum Actiacum e Papiro Herculanense 817'', ed. G. Garuti, 1958 *** '''Carmen''' de Bello Aegyptiaco {0706 CarmBellAeg} Carmen de Bello Aegyptiaco {0706 001 } * Gaius '''Sallustius''' Crispus {0631 Sal} ** ''C. Sallusti Crispi Historiarum Reliquiae''. Vols. 2, ed. B. Maurenbrecher, 1893 *** Historiae {0631 003 HistFr} ** ''C. Sallusti Crispi Catilina, Iugurtha, Fragmenta Ampliora'', ed. A. Kurfess, 1957 *** Bellum Iugurthinum {0631 002 Iug} *** Historiarum frr. e codicibus {0631 005 HistFrCod} *** Catilinae Coniuratio {0631 001 Cat} *** Historiarum frr. e papyris {0631 006 HistFrPap} *** Historiarum frr. ampliora {0631 004 HistFrAmp} ** ''Appendix Sallustiana''. Fasc. 1, ed. A. Kurfess, 1970 *** Ad Caesarem de Re Publ. [sp.] {0631 007 Rep} ** ''Appendix Sallustiana''. Fasc. 2, ed. A. Kurfess, 1970 *** In M. Tullium Ciceronem [sp.] {0631 008 Cic} * Lucius Annaeus '''Seneca''' senior {1014 SenRhet} ** ''The Elder Seneca: Declamations in Two Volumes''. Vol. 2, ed. M. Winterbottom, 1974 *** Suasoriae {1014 003 Suas} *** Fragmenta {1014 004 frg} ** ''The Elder Seneca: Declamations in Two Volumes'', ed. M. Winterbottom, 1974 *** Controversiae {1014 001 Con} ** ''L. Annaei Senecae Oratorum et Rhetorum Sententiae Divisiones Colores'', ed. H. J. Müller, 1887 *** Controversiae, excerpta {1014 002 ConExc} * Lucius Annaeus '''Seneca''' iunior {1017 SenPhil} ** ''L. Annaei Senecae ad Lucilium Epistulae Morales''. Vols. 1-2, ed. L. D. Reynolds, 1965 *** Epistulae Morales ad Lucilium {1017 015 Ep} ** ''L. Annae Senecae Opera Quae Supersunt''. Vol. 1, Fasc. 2, ed. C. Hosius, 1900 *** De Beneficiis {1017 013 Ben} *** De Clementia {1017 014 Cl} ** ''L. Annaei Senecae Dialogorum Libri Duodecim'', ed. L. D. Reynolds, 1977 *** Dialogi {1017 012 Dial} ** ''Seneca: Apocolocyntosis'', ed. P. T. Eden, 1984 *** Apocolocyntosis {1017 011 Apoc} ** ''Sénèque, Questions Naturelles''. Vols. 1-2, ed. P. Oltramare, 1929 *** Naturales Quaestiones {1017 016 Nat} ** ''L. Annaei Senecae Tragoediae, Incertorum Auctorum Hercules [Oetaeus], Octavia'', ed. O. Zwierlein, 1987 *** Phoenissae {1017 003 Phoen} *** Oedipus {1017 006 Oed} *** Thyestes {1017 008 Thy} *** Hercules Oetaeus {1017 009 HerO} *** Medea {1017 004 Med} *** Octavia [sp.] {1017 010 Oct} *** Agamemnon {1017 007 Ag} *** Troades {1017 002 Tro} *** Phaedra {1017 005 Phaed} *** Hercules Furens {1017 001 HerF} * Maurus '''Servius''' Honoratus {2349 Serv} ** ''Servii Grammatici Qui Feruntur in Vergilii Bucolica et Georgica Commentarii''. Vol. 3:1, ed. G. Thilo, 1887 *** In Vergilii Georgicon Libros {2349 007 G} *** In Vergilii Bucolicon Librum {2349 006 Ecl} ** ''Servii Grammatici Qui Feruntur in Vergilii Carmina Commentarii''. Vols. 1-2, ed. G. Thilo, 1878-1884 *** In Vergilii Aeneidos Libros {2349 005 A} ** ''Servii Grammatici Qui Feruntur in Vergilii Carmina Commentarii''. Vol. 3, Fasc. 2, ed. H. Hagen, 1902 *** Aemilius '''Asper''' {1363 Asper} Vergilius {1363 002 Verg} *** Aulus '''Caecina''' {0442 Caecin} fragmentum {0442 002 frg} * Flavius '''Sosipater''' Charisius ** ''Flavii Sosipatri Charisii Artis Grammaticae Libri V'', ed. K. Barwick, 1964 *** '''Hadrianus''' {1260 Hadr} orationes {1260 002 orat} * Publius Papinius '''Statius''' {1020 Stat} ** ''P. Papini Stati Silvae'', ed. A. Marastoni, 1970 *** Silvae {1020 002 Silv} *** De Bello Germanico (fragment) {1020 004 Germ} ** ''P. Papini Stati Thebaidos Libri XII'', ed. D. E. Hill, 1983 *** Thebais {1020 001 Theb} ** ''Statius: Achilleid'', ed. O. A. W. Dilke, 1954 *** Achilleis {1020 003 Ach} * Gaius '''Suetonius''' Tranquillus {1348 Suet} ** ''C. Suetoni Tranquilli Opera''. Vol. 1, ed. M. Ihm, 1908 *** De Vita Caesarum {1348 001 VC} ** ''C. Suetoni Tranquilli praeter Caesarum Libros Reliquiae''. Part 1, ed. G. Brugnoli, 1960 *** De Grammaticis et Rhetoribus {1348 004 GramRhet} ** ''C. Suetoni Tranquilli praeter Caesarum Libros Reliquiae'', ed. A. Reifferscheid, 1860 *** Prata {1348 005 Prat} *** fragmenta {1348 006 frg} *** De Historicis {1348 003 Hist} *** De Poetis {1348 002 Poet} * Cornelius '''Tacitus''' {1351 Tac} ** ''Cornelii Taciti Historiarum Libri'', ed. C. D. Fisher, 1911 *** Historiae {1351 004 Hist} ** ''Cornelii Taciti Annalium Ab Excessu Divi Augusti Libri'', ed. C. D. Fisher, 1906 *** Annales {1351 005 Ann} ** ''Cornelii Taciti Opera Minora'', ed. J. G. C. Anderson; H. Furneaux, 1939 *** De Origine et Situ Germanorum {1351 002 Ger} *** De Vita Iulii Agricolae {1351 001 Ag} *** Dialogus de Oratoribus {1351 003 Dial} * Publius '''Terentius''' Afer {0134 Ter} ** ''P. Terenti Afri Comoediae'', ed. R. Kauer; W. M. Lindsay; O. Skutsch, 1958 *** Eunuchus {0134 003 Eu} *** Phormio {0134 004 Ph} *** Adelphoe {0134 006 Ad} *** Andria {0134 001 An} *** Hecyra {0134 005 Hec} *** Heauton Timorumenos {0134 002 Hau} ** '''Didascaliae''' et Per. in Terentium {1235 DPTer} *** Eunuchus {1235 003 Eu} *** Andria {1235 001 An} *** Phormio {1235 004 Ph} *** Adelphoe {1235 006 Ad} *** Hecyra {1235 005 Hec} *** Heauton Timorumenos {1235 002 Hau} * Albius '''Tibullus''' {0660 Tib} ** ''Albii Tibulli Aliorumque Carminum Libri Tres'', ed. F. W. Lenz; G. K. Galinsky, 1971 *** carmina Tibulliana [sp.] {0660 002 CarmTib} *** Elegiae {0660 001 Eleg} * Pompeius '''Trogus''' {0984 Trog} ** ''Pompei Trogi Fragmenta'', ed. O. Seel, 1956 *** De Animalibus {0984 001 Anim} *** Historiae Philippicae {0984 002 Hist} * Gaius '''Valerius''' Flaccus {1035 VFl} ** ''Gai Valeri Flacci Setini Balbi Argonauticon Libros Octo'', ed. W.-W. Ehlers, 1980 *** Argonautica {1035 001 Arg} * '''Valerius''' Maximus {1038 VMax} ** ''Valerii Maximi Factorum et Dictorum Memorabilium Libri Novem cum Iulii Paridis et Ianuarii Nepotiani Epitomis'', ed. C. Kempf, 1888 *** Facta et Dicta Memorabilia {1038 001 Mem} * Marcus Terentius '''Varro''' {0684 Var} ** ''M. Terenti Varronis De Linguae Latinae Quae Supersunt'', ed. G. Goetz; F. Schoell, 1910 *** De Lingua Latina {0684 001 L} *** '''Commentarii''' Augurum {0492 CommentAugur} Commentarii Augurum {0492 001 } *** '''Commentarii''' Consulares {0494 CommentCons} Commentarii Consulares {0494 001 } *** '''Commentarius''' Anquisit. Sergii {0496 CommentQuaestor} Comment. Anquisit. Sergii {0496 001 } *** '''Tabulae''' Censoriae {0658 TabCens} Tabulae Censoriae {0658 001 } *** '''Sacra''' Argeorum {0630 SacrArg} Sacra Argeorum {0630 001 } ** ''M. Terenti Varronis Rerum Rusticarum Libri Tres'', ed. G. Goetz, 1929 *** Res Rusticae {0684 002 R} ** ''M. Terenti Varronis De Vita Populi Romani: Fonti, Esegesi, Edizione Critica dei Frammenti'', ed. B. Riposati, 1972 *** De Vita Populi Romani {0684 007 VitaPopRom} ** ''I Logistorici'', ed. E. Bolisani, 1937 *** Logistorici {0684 009 Log} ** ''M. Terentius Varro: Antiquitates Rerum Divinarum''. Part 1, ed. B. Cardauns, 1976 *** Antiquitates Rerum Divinarum {0684 004 AntiqDiv} ** ''Studi Varroniani: De Gente Populi Romani Libri IV'', ed. P. Fraccaro, 1907 *** De Gente Populi Romani {0684 006 GentPopRom} ** ''M. Terenti Varronis Saturarum Menippearum Reliquiae'', ed. A. Riese, 1865 *** epistulae {0684 012 epist} ** ''De M. Terenti Varronis Antiquitatum Rerum Humanarum Libris XXV'', ed. P. Mirsch, 1882 *** Antiquitates Rerum Humanarum {0684 003 AntiqHum} ** ''Die sogenannten Sententiae Varronis'', ed. P. Germann, 1910 *** Pseudo-'''Varro''' {1041 PsVar} Sententiae {1041 001 Sent} * '''Velleius''' Paterculus {1044 Vell} ** ''Velleius Paterculus: Histoire Romaine''. Vols. 1-2, ed. J. Hellegouarc’h, 1982 *** Historia Romana {1044 001 Hist} * Appendix '''Vergiliana''' {0692 AppVerg} ** ''Appendix Vergiliana'', ed. E. J. Kenney, 1966 *** Copa {0692 005 Copa} *** Elegiae in Maecenatem {0692 006 ElegMaec} *** Dirae {0692 001 Dirae} *** Lydia {0692 002 Lydia} *** Moretum {0692 011 Mor} ** ''Appendix Vergiliana'', ed. J. A. Richmond, 1966 *** Catalepton {0692 009 Catal} *** Priapeum ‘Quid Hoc Novi Est?’ {0692 010 Priapeum} *** Priapea {0692 008 Priapea} ** ''Appendix Vergiliana'', ed. F. R. D. Goodyear, 1966 *** Ciris {0692 007 Ciris} *** Aetna {0692 004 Aetna} ** ''Appendix Vergiliana'', ed. W. V. Clausen, 1966 *** De Rosis Nascentibus {0692 014 Rosis} *** De Est et Non {0692 013 DeEst} *** Culex {0692 003 Culex} *** De Institutione Viri Boni {0692 012 InstVir} * Publius '''Vergilius''' Maro {0690 Verg} ''P. Vergili Maronis Opera'', ed. R. A. B. Mynors, 1972 - Aeneis {0690 003 A} - Eclogae {0690 001 Ecl} - Georgica {0690 002 G} * '''Vitruvius''' {1056 Vitr} ** ''Vitruvii de Architectura'', ed. F. Krohn, 1912 *** De Architectura {1056 001 Arch} * '''Zeno''' of Verona {2150 Zeno} ** ''Zeno Veronensis Tractatus'', ed. B. Löfstedt, 1971 *** Tractatus {2150 001 Tract} == Poetae minores == * ''Fragmenta Poetarum Latinorum Epicorum et Lyricorum praeter Ennium et Lucilium'', ed. W. Morel, 1927 ** '''Ablabius''' {2000 Ablab} epigramma {2000 001 poet} ** Lucius '''Accius''' {0400 Acc}- carmina {0400 001 poet} ** Valerius '''Aedituus''' {0402 Aed} epigrammata {0402 001 poet} ** '''Albinus''', poet. {2002 Alb} *** De Metris {2002 002 DeMetr} *** Rerum Romanarum Liber I {2002 001 ResRom} ** Lucius Livius '''Andronicus''' {0094 Andr} Odyssia {0094 001 poet} ** '''Annianus''' {1209 Annian} carmina {1209 001 poet} ** '''Anonymi''' Epici et Lyrici {9500 AnonEpLyr} *** Ardeatis templi inscriptio {9500 013 ArdInscr} *** sententia {9500 003 Sent} *** versus sacrorum {9500 002 VersSacr} *** carmina Marciana et similia {9500 016 CarmMarc} *** odarium {9500 028 Odar} *** versus in Caesares Romanos ex Historia Augusta {9500 030 HistAug} *** artificia metrica {9500 024 Artif} *** versus populares in Tiberium et Germanicum {9500 022 InTib} *** A. Atilii Calatini elogium {9500 004 CalElog} *** Acilii Glabrionis tabula {9500 007 GlabTab} *** versus fortasse Enniani {9500 035 VersEnn} *** carmen Saliare {9500 001 CarmSal} *** in Carbonem versus popularis {9500 015 CarbVers} *** populares versus in Sarmentum {9500 021 InSarm} *** versus reciproci {9500 041 VersRecip} *** de Crassitio epigramma {9500 020 CrassEpigr} *** epigrammata et populares versus in Augustum {9500 018 InAug} *** versus fortasse Luciliani {9500 036 VersLucil} *** versus populares in Caesarem et similia {9500 017 InCaes} *** versus de VII sapientibus {9500 027 VersSap} *** De Metris {9500 034 Metr} *** obtrectatoris Vergilii versiculus {9500 019 ObtrVerg} *** Tarentinus senarius {9500 032 TarSen} *** carmen Priami {9500 005 CarmPriam} *** versus fortasse Clementis(?) ?) {9500 029 PoetEp} *** De Venere et Amoribus {9500 033 VenAmor} *** versus Hor. Sat. I 10 praemissi {9500 026 VersHor} *** serioris aetatis versus {9500 040 SerAet} *** epigramma a Varrone Plauto attributum {9500 011 EpigrPlaut} *** M. Aemilii cos. a. 179 tabula {9500 008 AemTab} *** versus populares in Neronem et eiusque successores {9500 025 InNer} *** epigramma Pacuvi {9500 012 EpigrPac} *** versus Orphici ab Arnobio conversi {9500 031 VersOrph} *** versus aevi Augustei {9500 039 AevAug} *** templi Tarracinensis inscriptio {9500 014 TarInscr} *** saturnius(?) ?) {9500 006 IncSat} *** populares versus in Caligulam {9500 023 InCal} *** versus aevi Catulliani {9500 037 AevCatul} *** praecepta rustica et medica {9500 010 Praec} *** versiculi populares et pueriles {9500 009 VersicPop} ** '''Appius''' Claudius Caecus {0004 App} sententiae {0004 001 poet} ** '''Apuleius''' Madaurensis {1212 Apul} carmina {1212 006 poet} ** '''Arbonius''' Silo {0703 Arb} carmen {0703 001 poet} ** Titus Quinctius '''Atta''' {0418 Atta} epigramma {0418 001 poet} ** Sentius '''Augurinus''' {1218 Augur} carmen {1218 001 poet} ** Aurelius '''Augustinus''' {2468 August} Laus Cerei {2468 001 poet} ** Caelius '''Aurelianus''' {2305 CaelAur} E Parmenide de natura {2305 001 poet} ** Marcus '''Aurelius''' {1224 Aur} carmen {1224 001 poet} ** Alfius '''Avitus''' {1203 Avit} carmina {1203 001 poet} ** Gaius Caesius '''Bassus''' {0812 CBas} carmen {0812 001 poet} ** Marcus Furius '''Bibaculus''' {0432 Bib} carmina {0432 001 poet} ** Gaius Licinius Macer '''Calvus''' {0456 Calv} carmina {0456 001 poet} ** '''Chalcidius''' {2028 Chalc} Ex Graecis Conversiones {2028 001 poet} ** Quintus Tullius '''Cicero''' {0478 QCic} carmina {0478 002 poet} ** Gaius Helvius '''Cinna''' {0486 Cinna} carmina {0486 001 poet} ** '''Cornelius''' Severus {0851 CornSev} carmina {0851 001 poet} ** '''Cornificius''' Gallus {0854 CornifGal} versus in Vergilium {0854 001 poet} ** Quintus '''Cornificius''' {0409 QCornif} carmina, fragmenta {0409 001 poet} ** '''Dorcatius''' {0863 Dorc} carmen {0863 001 poet} ** '''Egnatius''' {0514 Egn} De Rerum Natura {0514 001 poet} ** Annius '''Florus''' {1242 Flor} carmina {1242 004 poet} ** Marcus Cornelius '''Fronto''' {1248 Fro} carmina {1248 017 poet} ** Aulus '''Furius''' Antias {0518 FurAnt} carmina {0518 001 poet} ** Gaius Cornelius '''Gallus''' {0524 CGal} elegia {0524 001 poet} ** '''Domitius''' Marsus {0709 DomMars} carmina {0709 001 poet} ** Cn. Cornel. Lentulus '''Gaetulicus''' {0875 Gaet} carmen {0875 001 poet} ** Gaius Asinius '''Gallus''' {0878 AsGal} carmen {0878 001 poet} ** '''Hostius''' {0079 Host} Bellum Histricum {0079 001 poet} ** '''Marianus''' {1291 Marian} Lupercalia {1291 001 poet} ** '''Sextilius''' Ena {0644 Sextil} carmen {0644 001 poet} ** L. Aurel. Avianius '''Symmachus''' {2302 LSymm} carmina {2302 001 poet} ** '''Gannius''' {0527 Gan} carmina {0527 001 poet} ** '''Hadrianus''' {1260 Hadr} carmina {1260 001 poet} ** '''Hilarius''' Arelatensis {2434 Hil} carmina {2434 001 poet} ** Quintus '''Hortensius''' Hortalus {0532 Hort} carmina {0532 001 poet} ** Attius '''Labeo''' {0908 AttLabeo} versio Latina Iliados {0908 001 poet} ** '''Laevius''' {0538 Laev} carmina {0538 001 poet} ** Tullius '''Laurea''' {0540 Laurea} epigramma in Ciceronis obitum {0540 001 poet} ** Marcus Annaeus '''Lucanus''' {0917 Luc} carmina {0917 002 poet} ** '''Lucilius''' iunior {0920 LucilIun} carmina {0920 001 poet} ** Quintus '''Lutatius''' Catulus {0552 Lutat} epigrammata {0552 001 poet} ** Aemilius '''Macer''' {0923 AemMacer} carmina {0923 001 poet} ** Gaius Cilnius '''Maecenas''' {0558 Maec} carmina {0558 001 poet} ** '''Manilius''', poet. {0562 ManPoet} carmina {0562 001 poet} ** Gnaeus '''Marcius''' vates {0103 Marcius} praecepta {0103 001 poet} ** Gnaeus '''Matius''' {0568 CnMat} carmina {0568 001 poet} ** Gaius '''Memmius''' L. f. {0574 Mem} carmina {0574 001 poet} ** Caecilius '''Metellus''' {0106 Met} versus in Naevium {0106 001 MetVers} ** Iulius '''Montanus''' {0938 Mont} carmina {0938 001 poet} ** Gnaeus '''Naevius''' {0112 CnNaev} *** Bellum Punicum {0112 001 Pun} *** alia carmina epica {0112 002 carm} ** '''Naevius''', iunior {0587 NaevIun} Ilias {0587 001 CypIl} ** Imperator '''Nero''' {0944 Nero} carmina {0944 001 poet} ** '''Ninnius''' Crassus {0591 Nin} Ilias {0591 001 poet} ** '''Numitorius''' {0596 Num} Antibucolica {0596 001 poet} ** Publius '''Ovidius''' Naso {0959 Ov} carmina, fragmenta {0959 012 poet} ** Sextus '''Paconianus''' {2097 Pacon} carmen {2097 001 poet} ** '''Papinius''', epigram. {0117 Pap} epigrammation {0117 001 poet} ** '''Parthenius''' Presbyter {2456 Parth} carmina {2456 001 poet} ** '''Paulus''' Quaestor {9221 PaulQuaest} carmina {9221 001 poet} ** Albinovanus '''Pedo''' {0800 Pedo} carmina {0800 001 poet} ** C. '''Plinius''' Caecilius Secundus {1318 PlinIun} versus {1318 003 poet} ** Gaius Asinius '''Pollio''' {0981 Pol} carmina {0981 001 poet} ** '''Pompilius''' {0616 Pompil} epigramma {0616 001 poet} ** '''Porcius''' Licinus {0321 Porc} carmina {0321 001 poet} ** '''Publilius''' Optatianus Porfyrius {2123 POptat} Epigrammata {2123 003 poet} ** '''Rabirius''' {1005 Rab} carmina {1005 001 poet} ** Quintus Mucius '''Scaevola''' {0636 Scaev} carmina {0636 001 poet} ** Lucius Annaeus '''Seneca''' iunior {1017 SenPhil} e Cleanthe versus {1017 017 poet} ** '''Septimius''' Serenus {1339 Sept} carmen {1339 001 poet} ** '''Sevius''' Nicanor {0642 Sev} carmen {0642 001 poet} ** '''Sueius''' {0650 Sueius} carmina {0650 001 poet} ** '''Sulpicia''', Caleni uxor {1023 Sulpicia} carmen {1023 001 poet} ** Q. Aurelius '''Symmachus''' {2301 QSymm} carmina {2301 001 poet} ** '''Ticidas''' {0661 Tic} carmina {0661 001 poet} ** '''Turnus''' {1029 Turn} satura {1029 001 poet} ** '''Vagellius''' {1032 Vag} carmen {1032 001 poet} ** Quintus '''Valerius''' Soranus {0678 VSor} carmina {0678 001 poet} ** Iulius '''Valerius''' {1672 IulVal} carmina {1672 001 poet} ** Gaius '''Valgius''' Rufus {0680 Valg} carmina {0680 001 poet} ** Lucius '''Varius''' Rufus {0682 VRuf} carmina {0682 001 poet} ** P. Terentius '''Varro''' Atacinus {0686 VarAt} carmina {0686 001 poet} ** Lucius '''Verginius''' Rufus {1050 Vergin} epigramma {1050 001 poet} ** '''Volcacius''' Sedigitus {0330 Volc} carmina {0330 001 poet} ** '''Volumnius''' {0694 Vol} *** carmen {0694 001 poet} * ''Fragmenta Poetarum Latinorum Epicorum et Lyricorum praeter Ennium et Lucilium'', ed. C. Büchner, 1982 ** '''Anonymi''' Epici et Lyrici {9500 AnonEpLyr} versus aevi Catulliani a Morel omissi {9500 038 AevCatul2} ** Marcus Tullius '''Cicero''' {0474 Cic} carmina, fragmenta {0474 062 poet} ** '''Cornelius''' Severus {0851 CornSev} fragmenta a Morel omissa {0851 002 poetB ** '''Laevius''' {0538 Laev} fr. dubium a Morel omissum {0538 002 poetB} ** Aemilius '''Macer''' {0923 AemMacer} fragmentum a Morel omissum {0923 002 poetB} ** Gnaeus '''Naevius''' {0112 CnNaev} carmina, frr. a Morel omissa {0112 006 poetB} ** Gaius Cilnius '''Maecenas''' {0558 Maec} fragmentum a Morel omissum {0558 002 poetB} * ''Fragmenta Poetarum Romanorum'', ed. E. Baehrens, 1886 ** Marcus Terentius '''Varro''' {0684 Var} carmina {0684 010 carm} * ''Scaenicae Romanorum Poesis Fragmenta''. Vol. 1, ed. O. Ribbeck, 1897 ** Lucius '''Accius''' {0400 Acc} *** tragoediae {0400 003 trag} *** praetextae {0400 002 praet} ** Lucius Livius '''Andronicus''' {0094 Andr} palliatae {0094 003 pall} ** '''Anonymi''' Comici et Tragici {9505 AnonComTrag} Tragoediae Poetarum Incertorum {9505 004 trag} ** Quintus '''Ennius''' {0043 Enn} praetextae {0043 003 praet} ** '''Gracchus''', trag. {0884 GracchTrag} tragoediae {0884 001 trag} ** Gnaeus '''Naevius''' {0112 CnNaev} *** praetextae {0112 004 praet} *** tragoediae {0112 005 trag} ** Publius '''Ovidius''' Naso {0959 Ov} Medea {0959 011 Medea} ** Marcus '''Pacuvius''' {0116 Pac} *** praetextae {0116 001 praet} *** tragoediae {0116 002 trag} ** '''Pompilius''' {0616 Pompil} tragoedia {0616 002 trag} ** Publius '''Pomponius''' Secundus {0987 PPompon} *** tragoediae {0987 001 trag} *** praetextae {0987 002 praet} ** '''Santra''' {0634 San} tragoediae {0634 001 trag} ** '''Scaevus''' Memor {1336 ScaevMem} tragoediae {1336 001 trag} ** Gaius Iulius Caesar '''Strabo''' {0452 Strab} tragoediae {0452 002 trag} ** Lucius '''Varius''' Rufus {0682 VRuf} tragoediae {0682 002 trag} * ''Scaenicae Romanorum Poesis Fragmenta''. Vol. 2, ed. O. Ribbeck, 1898 ** Lucius '''Afranius''' {0404 Afran} togatae {0404 001 tog} ** Lucius Livius '''Andronicus''' {0094 Andr} tragoediae {0094 002 trag} ** '''Anonymi''' Comici et Tragici {9505 AnonComTrag} *** Palliatae Poetarum Incertorum {9505 003 pall} *** Atellanae Poetarum Incertorum {9505 002 atell} *** Togatae Poetarum Incertorum {9505 001 tog} ** '''Aquilius''', comoed. {0005 Aquil} palliata, fragmenta {0005 001 pall} ** '''Atilius''' {0007 Atil} palliatae {0007 001 pall} ** Titus Quinctius '''Atta''' {0418 Atta} togatae {0418 002 tog} ** '''Caecilius''' Statius {0013 Caecil} palliatae {0013 001 pall} ** Quintus '''Ennius''' {0043 Enn} palliatae {0043 002 pall} ** Licinius '''Imbrex''' {0091 Imbr} palliatae {0091 001 pall} ** '''Iuventius''', comoed. {0534 Iuvent} palliatae {0534 001 pall} ** Luscius '''Lanuvinus''' {0100 Lanuv} palliatae {0100 001 pall} ** '''Mummius''' {0586 Mum} Atellanae {0586 001 atell} ** Gnaeus '''Naevius''' {0112 CnNaev} palliatae {0112 003 pall} ** '''Novius''', comoed. {0592 Nov} Atellanae {0592 001 atell} ** Lucius '''Pomponius''' Bononiensis {0618 PomponBon} Atellanae {0618 001 atell} ** '''Titinius''' {0137 Titin} togatae {0137 001 tog} ** '''Trabea''' {0143 Trab} palliatae {0143 001 pall} ** Sextus '''Turpilius''' {0146 Turp} palliatae {0146 001 pall} * ''Corpus Poetarum Latinorum''. Vol. 3, ed. W. C. Summers, 1905 ** '''Silius''' Italicus {1345 Sil} Punica {1345 001 Pun} * ''Poetae Latini Minores''. Vol. 2, Fasc. 2, ed. F. Vollmer, 1923 ** '''Priapea''' {1103 Priap} Priapea {1103 001} * ''Poetae Latini Minores''. Vol. 2, Fasc. 3, ed. F. Vollmer, 1913 ** '''Homerus''' Latinus {0890 HomLat} Ilias Latina {0890 001 Ilias} * ''Anthologia Latina''. Vol. 1, Fasc. 1, ed. D. R. Shackleton Bailey, 1982 ** '''Argum.''' Aen. et Tetrast. {3211 Arg} *** Tetrasticha in Vergilii Aeneida {3211 004 TetrAen} *** Argumenta Aeneidis, Monosticha {3211 002 Mono} *** Argumenta Aeneidis, Decasticha {3211 001 Deca} *** Tetrasticha in Vergilii Bucolica et Georgica {3211 003 Tetr} ** Annius '''Florus''' {1242 Flor} carmina in Anthologia Latina {1242 003 anth} * ''Anthologia Latina''. Part 1, Fasc. 1, ed. A. Riese, 1894 ** '''Precatio''' Terrae {0993 PrecTer} Precatio Terrae {0993 001 } * ''Anthologia Latina''. Part 1, Vol. 1, ed. A. Riese, 1904 ** '''Precatio''' Omnium Herbarum {0990 PrecHerb} Precatio Omnium Herbarum {0990 001 } * ''Anthologia Latina sive Poesis Latinae Supplementum''. Part 2, Fasc. 1, ed. F. Bücheler, 1895 ** '''Carmen''' Arvale {0149 CarmArv} Carmen Arvale {0149 001 } * Sine editione ** '''Aprissius''' (?) {0410 Apris} frg. ? {0410 001 atell} * ''I Mimi Romani'', ed. M. Bonaria, 1965 ** Decimus '''Laberius''' {0536 Laber} mimi{0536 001 mim} ** '''Lentulus''', mimus {1282 Lentul} mimus{1282 001 mim} ** '''Marullus''' {1297 Marull} mimi{1297 001 mim} ** '''Mimi''' Poetarum Incertorum {0584 MimInc} *** fragmenta dubia{0584 002 dub} *** Mimi Poetarum Incertorum{0584 001 } ** '''Valerius''', comoed. {0674 Val} comoedia{0674 001 mim} * ''Epigrammata Bobiensia'', ed. W. Speyer, 1963 ** '''Domitius''' Marsus {0709 DomMars} epigrammata ex Bobiensibus {0709 002 EpigrBob} ** '''Sulpicia''', Caleni uxor {1023 Sulpicia} De Statu Rei Publicae [sp.] {1023 002 Conquaest} ## Grammatici minores * ''Grammaticae Romanae Fragmenta'', ed. G. Funaioli, 1907 ** '''Anonymi''' Grammatici {9510 AnonGram} grammatica {9510 001 inc} ** '''Antonius''' Panurgus {0721 AntPan} grammatica, fragmentum {0721 001 gram} ** Lucius '''Ateius''' Praetextatus {0416 Ateius} grammatica {0416 001 gram} ** '''Aufustius''' {0401 Aufust} grammatica, fragmenta {0401 001 gram} ** '''Aurelius''' Opillus {0303 AurOp} grammatica {0303 001 gram} ** Gaius Iulius '''Caesar''' {0448 Caes} De Analogia {0448 004 gram} ** Lucius '''Cincius''' Alimentus {0027 Cincius} grammatica {0027 001 gram} ** Lucius '''Cincius''' {0484 Cinc} grammatica {0484 001 gram} ** '''Cloatius''' Verus {0724 Cloat} grammatica fragmenta {0724 001 gram} ** Servius '''Clodius''' {0488 SerClod} grammatica {0488 001 gram} ** '''Clodius''' Tuscus {0405 ClodTusc} grammatica, fragmenta {0405 001 gram} ** '''Cornificius''' Longus {0727 CornifLong} grammatica, fragmenta {0727 001 gram} ** Sextus (vel Spurius) '''Ennius''' {0515 SexEnn} grammatica vel Sp.) Ennius. grammatica {0515 001 gram} ** Cornelius '''Epicadus''' {0046 Epicad} grammatica {0046 001 gram} ** '''Gavius''' Bassus {0413 GavBas} *** fragmentum {0413 002 frg} *** De Origine Vocabulorum, frr. {0413 001 gram} ** Gaius Iulius '''Hyginus''' {0533 HygGram} grammatica {0533 001 gram} ** Quintus '''Lutatius''' Catulus {0552 Lutat} Communes Historiae {0552 002 gram} ** Publius '''Nigidius''' Figulus {0590 Nigid} grammatica {0590 001 gram} ** Lucius '''Orbilius''' Pupillus {0419 Orb} grammatica {0419 001 gram} ** Gaius Asinius '''Pollio''' {0981 Pol} grammatica {0981 004 gram} ** '''Sabidius''' {1327 Sabid} grammatica {1327 001 gram} ** '''Santra''' {0634 San} grammatica {0634 002 gram} ** '''Sinnius''' Capito {0451 Sinn} grammatica, fragmenta {0451 001 gram} ** '''Staberius''' Eros {0648 Staber} grammatica {0648 001 gram} ** L. Aelius Praeconinus '''Stilo''' {0327 Stilo} grammatica {0327 001 gram} ** Marcus Tullius '''Tiro''' {0662 Tiro} grammatica {0662 001 gram} ** '''Titius''', gram. {9254 Titius} grammatica {9254 001 gram} ** Marcus Terentius '''Varro''' {0684 Var} *** fragmenta grammatica {0684 014 gram} *** frr. de historia litterarum {0684 015 litt} *** incertae sedis fragmenta {0684 017 inc} *** fragmenta varia {0684 016 var} ** Marcus '''Verrius''' Flaccus {0869 VerFl} grammatica {0869 002 gram} * ''Grammaticae Romanae Fragmenta Aetatis Caesareae''. Vol. 1, ed. A. Mazzarino, 1955 ** Gaius Caesius '''Bassus''' {0812 CBas} De Metris, fragmenta {0812 002 Metr} ** Lucius Annaeus '''Cornutus''' {0857 Cornut} grammatica {0857 001 gram} ** Gaius Asinius '''Gallus''' {0878 AsGal} grammatica {0878 002 gram} ** Iulius '''Modestus''' {0935 Modest} grammatica {0935 001 gram} ** Quintus Remmius '''Palaemon''' {0963 Palaem} grammatica {0963 001 gram} * ''Grammatici Latini ex Recensione Henrici Keilii''. Vol. 1, ed. H. Keil, 1857 ** Marcus Terentius '''Varro''' {0684 Var} Annales {0684 005 Ann} * ''Grammatici Latini ex Recensione Henrici Keilii''. Vol. 4, ed. H. Keil, 1864 ** Maurus '''Servius''' Honoratus {2349 Serv} *** De Finalibus {2349 003 Final} *** Commentarius in Artem Donati {2349 002 CommDon} *** De Metris Horatianis {2349 004 MetrHor} *** De Centum Metris {2349 001 CentMetr} * ''Grammatici Latini ex Recensione Henrici Keilii''. Vol. 5, ed. H. Keil, 1868 ** Quintus Remmius '''Palaemon''' {0963 Palaem} *** Ars [sp.] {0963 002 Ars} * ''Grammatici Latini ex Recensione Henrici Keilii''. Vol. 6, ed. H. Keil, 1874 ** Gaius Caesius '''Bassus''' {0812 CBas} *** De Metris Horatii [sp.] {0812 003 MetHor} *** Genera Versuum [sp.] {0812 006 Vers} *** Breviatio Pedum [sp.] {0812 004 BrevPed} *** De Compositionibus [sp.] {0812 005 Comp} *** Poeticae Species Lat. [sp.] {0812 007 Poet} ** '''Fragmenta''' Bobiensia {1377 FrgBob} *** De Versibus {1377 005 Vers} *** De Structuris {1377 007 Struct} *** De Finalibus Syllabis {1377 006 FinSyll} *** De Metris {1377 008 Metr} ** Terentianus '''Maurus''' {1518 Maur} *** De Litt., De Syll., De Metr. {1518 001 LittSyllMetr} * ''Grammatici Latini ex Recensione Henrici Keilii''. Vol. 7, ed. H. Keil, 1880 ** Flavius '''Caper''' {1229 Caper} *** De Orthographia {1229 001 Orth} *** De Verbis Dubiis {1229 002 VerbDub} ** '''Fragmenta''' Bobiensia {1377 FrgBob} *** De Littera {1377 001 Litt} *** De Accentibus {1377 002 Acc} *** De Nomine {1377 004 Nom} *** De Propriis Nominibus {1377 003 PropNom} ** Anonymi de Differentiis ['''Fronto'''] {2335 Diff} *** De Differentiis {2335 001 } ** '''Sacra''' Argeorum {0630 SacrArg} *** fr. in codice Parisino 7520 {1370 003 frgParis} *** De ordinat. part. orat. [sp.] {1370 004 frgOrd} *** De Adverbio et Praeposit. {1370 002 AdPr} *** De Orthographia {1370 001 Orth} ** '''Velius''' Longus {1374 Vel} *** De Orthographia {1374 001 Orth} ## Historici minores * ''Historicorum Romanorum Reliquiae'', Vol. 1, ed. H. Peter, 1914 ** Sempronius '''Asellio''' {0300 Asel} Rerum Gestarum Libri {0300 001 hist} ** Lucius '''Calpurnius''' Piso Frugi {0016 CalpPis} Annales {0016 001 hist} ** Marcus Porcius '''Cato''' {0022 CatoCens} Origines {0022 011 hist} ** Lucius '''Coelius''' Antipater {0028 Coel} Annales {0028 001 hist} ** Q. '''Fabius''' Maximus Servilianus {0058 FabMax} Annales {0058 001 hist} ** '''Fabius''' Pictor {0061 FabPict} Annales {0061 001 hist} ** Gaius '''Fannius''' {0064 Fan} historiae {0064 001 hist} ** Gnaeus '''Gellius''' {0070 CnGel} Annales {0070 001 hist} ** Gaius Cassius '''Hemina''' {0076 Hem} Annales {0076 001 hist} ** Gaius Licinius '''Macer''' {0556 LicMacer} Annales {0556 001 hist} ** Aulus '''Postumius''' Albinus {0122 Post} Annales {0122 001 hist} ** Quintus Claudius '''Quadrigarius''' {0624 Quad} Annales {0624 001 hist} ** Publius '''Rutilius''' Rufus {0628 RutRuf} De Vita Sua {0628 001 hist} ** Marcus Aemilius '''Scaurus''' {0640 AemScaur} De Vita Sua {0640 001 hist} ** Lucius Cornelius '''Sulla''' {0652 Sulla} Commentarii Rerum Gestarum {0652 001 hist} ** Quintus Aelius '''Tubero''' {0670 Tub} Historiae {0670 001 hist} ** '''Valerius''' Antias {0676 ValAnt} Annales {0676 001 hist} * ''Historicorum Romanorum Reliquiae'', Vol. 2, ed. H. Peter, 1906 ** '''Aemilius''' Sura {2300 AemSura} De Annis Populi Romani {2300 001 hist} ** Gallus '''Antipater''' {1908 GalAnt} *** historiae {1908 001 hist} ** Lucius '''Arruntius''' {0414 Arr} Historiae Belli Punici {0414 001 hist} ** Iulius '''Atherianus''' {1604 IulAth} historiae {1604 001 hist} ** '''Aufidius''' Bassus {0809 Aufid} historiae {0809 001 hist} ** '''Bruttedius''' Niger {0815 Brutted} historiae {0815 001 hist} ** Gaius '''Clodius''' Licinus {0842 ClodLic} Libri Rerum Romanarum {0842 001 hist} ** Aulus '''Cremutius''' Cordus {0502 Crem} Annales {0502 001 hist} ** '''Fenestella''' {0866 Fen} Annales {0866 001 hist} ** Gaius Iulius '''Hyginus''' {0533 HygGram} historiae {0533 002 hist} ** M. Valerius '''Messalla''' Corvinus {0932 MesCor} Commentarii de Bello Civili {0932 002 hist} ** M. Valerius '''Messalla''' Rufus {0576 MesRuf} De Familiis Romanis {0576 001 hist} ** Gaius Licinius '''Mucianus''' {0546 Muc} historiae {0546 001 hist} ** Gaius '''Oppius''' {0600 Opp} vitae {0600 002 hist} ** Gaius Asinius '''Pollio''' {0981 Pol} historiae {0981 005 hist} ** Lucius Annaeus '''Seneca''' iunior {1017 SenPhil} De Vita Patris {1017 018 VitPatr} ** Lucius Cornelius '''Sisenna''' {0646 Sis} *** Historiae {0646 001 hist} *** Milesiae {0646 002 Mil} ** Imp. Marcus Ulpius '''Traianus''' {1357 Tra} Dacica {1357 002 hist} ** Marcus Terentius '''Varro''' {0684 Var} Res Urbanae {0684 008 ResUrb} ** Marcus '''Verrius''' Flaccus {0869 VerFl} Etruscarum Rerum Libri {0869 001 hist} * ''Scriptores Historiae Augustae''. Vol. 1, ed. E. Hohl, 1965 ** '''Scriptores''' Historiae Augustae {2331 SHA} *** Opilius Macrinus Iuli Capitolini {2331 015 OpilMacr} *** ''Aelii'' Spartiani Aelius {2331 002 Ael} *** ''Aelii'' Spartiani De Vita Hadriani {2331 001 Hadr} *** Aeli Spartiani Severus {2331 010 Sev} *** Antoninus Caracallus ''Aeli Spartiani'' {2331 013 AntCar} *** ''Commodus'' Antoninus Aeli Lampridi {2331 007 CommAnt} *** Iuli Capitolini Antoninus Pius {2331 003 Pius} *** Aeli Lampridii Antoninus Heliogabalus {2331 017 AntHeliog} *** Avidius ''Cassius'' Vulcacii Gallicani V.C. {2331 006 Avid} *** Vita Clodii Albini Iulii Capitolini {2331 012 ClodAlb} *** Vita Marci Antonini Philosophi Iuli Capitolini {2331 004 AntPhil} *** Pescennius Niger ''Aeli Spartiani'' {2331 011 PescNig} *** Didius Iulianus Aeli Spartiani {2331 009 DidIul} *** Alexander Severus Aeli Lampridii {2331 018 AlexSev} *** Antoninus Geta ''Aeli Spartiani'' {2331 014 AntGeta} *** Iuli Capitolini Verus {2331 005 Ver} *** Diadumenus Antoninus ''Aelii'' Lampridii {2331 016 AntDiad} *** ''Helvius'' Pertinax Iuli Capitolini {2331 008 Pert} * ''Scriptores Historiae Augustae''. Vol. 2, ed. E. Hohl, 1965 ** '''Scriptores''' Historiae Augustae {2331 SHA} *** Gordian_i Tr_es ''Iuli Capitolini'' {2331 020 Gord} *** Maximus ''et Balbinus Iuli Capitolini'' {2331 021 MaxBalb} *** ''Flavi Vopisci Syracusii'' Carus et Cari_nus_ et Numerianus {2331 030 Car} *** ''Trebelli Pollionis'' Tyranni Triginta {2331 024 TyrTrig} *** ''Trebelli Pollionis'' Gallieni Duo {2331 023 Gall} *** ''Flavi Vopisci Syracusii'' Probus {2331 028 Prob} *** Flavi Vopisci Syracusii Divus Aurelianus {2331 026 Aurel} *** ''Flavi Vopisci Syracusii'' Tacitus {2331 027 Tac} *** ''Flavi Vopisci Syracusii'' Quadrigae Tyrannorum {2331 029 QuadTyr} *** ''Trebelli Pollionis'' Valeriani Duo {2331 022 Valer} *** Maximini Duo Iuli Capitolini {2331 019 Maxim} *** ''Trebelli Pollionis'' Divus Claudius {2331 025 Claud} ## Iuris periti minores * ''Iurisprudentiae Anteiustinianae Reliquiae''. Vol. 1, ed. P. E. Huschke; E. Seckel; B. Kübler, 1908 ** Publius '''Alfenus''' Varus {0406 Alf} iurisprudentia, fragmenta {0406 002 iur} ** Gaius '''Aquilius''' Gallus {0412 AquilGall} iurisprudentia, fragmenta {0412 001 iur} ** Marcus Iunius '''Brutus''' [iur.] {0010 BrutIur} iurisprudentia {0010 001 iur} ** Cn. Arulenus '''Caelius''' Sabinus {0824 CaelSab} iurisprudentia, fragmenta {0824 001 iur} ** Lucius Iulius '''Caesar''' {0450 LCaes} Auspiciorum Liber, fragmenta {0450 001 iur} ** Aulus '''Cascellius''' {0466 Casc} Liber Bene Dictorum, frr. duo {0466 001 iur} ** Marcus Porcius '''Cato''' {0022 CatoCens} iurisprudentia {0022 007 iur} ** Marcus Tullius '''Cicero''' {0474 Cic} De Iure Civ. in Artem Redig. {0474 067 IurCiv} ** Lucius '''Cincius''' {0484 Cinc} iurisprudentia {0484 002 iur} ** '''Fabius''' Pictor {0061 FabPict} Iuris Pontificis Libri {0061 002 iur} ** Gaius Aelius '''Gallus''' {0522 AelGal} De Verbis ad Ius Civile {0522 001 iur} ** Marcus Iunius '''Gracchanus''' {0315 Gracchan} commentarii {0315 001 iur} ** '''Granius''' Flaccus {0528 GranFl} iurisprudentia {0528 001 iur} ** Marcus Antistius '''Labeo''' {0905 AntLabeo} iurisprudentia, fragmenta {0905 002 iur} ** '''Laelius''' Felix {1279 LaelFel} iurisprudentia, fragmenta {1279 001 iur} ** Lucius Volusius '''Maecianus''' {1285 Maecian} Assis Distributio … {1285 001 iur} ** Manius '''Manilius''' {0564 ManIur} iurisprudentia {0564 001 iur} ** M. Valerius '''Messalla''' Rufus {0576 MesRuf} De Auspiciis {0576 002 iur} ** Publius Aufidius '''Namusa''' {0420 Nam} iurisprudentia {0420 001 iur} ** Publius Mucius '''Scaevola''' {0125 PScaev} fragmentum {0125 001 iur} ** Q. Mucius '''Scaevola''' [pontifex] {0638 QScaev} iurisprudentia, fragmenta {0638 002 iur} ** Servius '''Sulpicius''' Rufus {0656 SulpRuf} iurisprudentia {0656 002 iur} ** Gaius '''Trebatius''' Testa {0664 Treb} iurisprudentia et al. {0664 001 iur} ** Quintus Aelius '''Tubero''' {0670 Tub} liber ad C. Oppium, fr. {0670 002 iur} ** '''Veranius''' {1047 Veran} libri de rebus sacris {1047 001 iur} * ''Fontes Iuris Romani Antejustiniani''. Part 2, ed. J. Baviera, 1940 ** Anonymi '''Fragmenta''' de Iure Fisci {1506 FrIurFisc} fragmenta de iure fisci {1506 001 } ** '''Gaius''', iur. {1251 Gaius} *** Institut., frr. Aeg. et Oxyrh. {1251 002 Instfrg} *** Gai Institutionum epitome {1251 004 Epit} ** Lucius '''Neratius''' Priscus {1306 Nerat} fr. in fragmentis Vaticanis {1306 002 frg} ** Sextus '''Pomponius''' {1321 Pompon} Liber Regularum, fragmentum {1321 002 Reg} ** Marcus Valerius '''Probus''' {0996 Prob} De Notis Iuris {0996 002 IurNot} ## Oratores minores * ''Oratorum Romanorum Fragmenta Liberae Rei Publicae''. Vol. 1, ed. E. Malcovati, 1953 ** Gnaeus Domitius '''Ahenobarbus''' {0301 Ahenobarbus} oratio {0301 001 orat} ** Titus '''Annius''' Luscus {0002 Annius} oratio {0002 001 orat} ** Marcus '''Antonius''' {0302 Antonius} orationes {0302 001 orat} ** Marcus '''Antonius''' triumvir {0408 Ant} orationes {0408 002 orat} ** Lucius Herennius '''Balbus''' {0423 Balbus} oratio {0423 001 orat} ** Marcus Iunius '''Brutus''' [tyr.] {0436 Brutus} orationes {0436 002 orat} ** Marcus '''Caelius''' Rufus {0444 CaelRuf} orationes {0444 002 orat} ** Gaius vel Lucius '''Caepasius''' {0445 Caepasius} oratio {0445 001 orat} ** Quintus Servilius '''Caepio''' {0446 Caep} oratio {0446 001 orat} ** Gaius Iulius '''Caesar''' {0448 Caes} orationes {0448 003 orat} ** Marcus '''Calidius''' {0454 Calid} oratio {0454 001 orat} ** Gaius '''Calpurnius''' Piso {0455 Piso} oratio {0455 001 orat} ** Gaius Licinius Macer '''Calvus''' {0456 Calv} orationes {0456 002 orat} ** Publius '''Cannutius''' {0458 Can} oratio {0458 001 orat} ** Gaius Papirius '''Carbo''' {0019 Carbo} oratio {0019 001 orat} ** Gaius Papirius '''Carbo''' Arvina {0460 CarboArv} oratio {0460 001 orat} ** Lucius '''Cassius''' Longinus {0469 LCassius} oratio {0469 001 orat} ** Marcus Porcius '''Cato''' {0022 CatoCens} orationes {0022 010 orat} ** Marcus Porcius '''Cato''' M.f.M.n. {0025 CatoNep} orationes {0025 001 orat} ** Marcus Porcius '''Cato''' Uticensis {0470 CatoUtic} orationes {0470 002 orat} ** Q. Lutatius '''Catulus''' iunior {0473 LutatIun} orationes {0473 001 orat} ** Publius '''Clodius''' Pulcher {0487 Clodius} orationes {0487 001 orat} ** Lucius Licinius '''Crassus''' {0500 Cras} orationes {0500 001 orat} ** Publius '''Cominius''' {0490 Comin} oratio {0490 001 orat} ** Gaius Aurelius '''Cotta''' {0498 Cotta} oratio {0498 001 orat} ** Gaius Scribonius '''Curio''' avus {0034 CurioAv} oratio {0034 001 orat} ** Gaius Scribonius '''Curio''' pater {0037 CurPat} orationes {0037 001 orat} ** Publius Cornelius '''Dolabella''' {0510 Dolab} oratio {0510 002 orat} ** Marcus '''Duronius''' {0512 Duron} oratio {0512 001 orat} ** Gaius '''Erucius''' {0516 Erucius} oratio {0516 001 orat} ** Gaius '''Fannius''' {0064 Fan} orationes {0064 002 orat} ** '''Favorinus''' {0067 Fav} oratio {0067 001 orat} ** Gaius Servilius '''Glaucia''' {0526 Glauc} orationes {0526 001 orat} ** Gaius Sempronius '''Gracchus''' {0073 CGracch} orationes {0073 001 orat} ** Quintus '''Hortensius''' Hortalus {0532 Hort} orationes {0532 002 orat} ** Marcus '''Iuventius''' Laterensis {0535 Iuventius} oratio {0535 001 orat} ** Titus '''Labienus''' {0537 Labienus} oratio {0537 001 orat} ** Gaius '''Laelius''' Sapiens {0085 Lael} orationes {0085 001 orat} ** Cn. Cornel. '''Lentulus''' Marcell. {0541 LentMarc} orationes {0541 001 orat} ** M. Aemilius '''Lepidus''' Porcina {0088 Lep} orationes {0088 001 orat} ** Gaius Licinius '''Macer''' {0556 LicMacer} oratio {0556 002 orat} ** Helvius '''Mancia''' {0560 Manc} oratio {0560 001 orat} ** Gaius '''Memmius''' {0104 Memmius} orationes {0104 001 orat} ** Gaius '''Memmius''' L. f. {0574 Mem} orationes {0574 002 orat} ** M. Valerius '''Messalla''' Corvinus {0932 MesCor} orationes {0932 001 orat} ** Q. Caecilius '''Metellus''' Maced. {0109 MetMac} oratio {0109 001 orat} ** Q. Caecilius '''Metellus''' Numid. {0582 MetNum} orationes {0582 001 orat} ** Lucius '''Novius''' {0594 LNov} oratio {0594 001 orat} ** L. Aemilius L.f.M.n. '''Paulus''' {0118 AemPaul} oratio {0118 001 orat} ** Lucius Marcius '''Philippus''' {0606 Philipp} orationes {0606 001 orat} ** Gaius Asinius '''Pollio''' {0981 Pol} orationes {0981 003 orat} ** Q. '''Pompeius''' Q.f.A.n. Rufus {0614 PompRuf} oratio {0614 001 orat} ** Q. '''Pompeius''' Q.f.Q.n. Rufus {0615 QPompeius} oratio {0615 001 orat} ** Lucius '''Quinctius''' {0625 Quinctius} orationes {0625 001 orat} ** Publius '''Saturius''' {0635 Saturius} oratio {0635 001 orat} ** Marcus Aemilius '''Scaurus''' {0640 AemScaur} orationes {0640 002 orat} ** P. Cornel. '''Scipio''' Afr. ma. {0127 ScipioMaior} oratio {0127 001 orat} ** P. Cornel. '''Scipio''' Aem. Afr. {0128 ScipMin} orationes {0128 001 orat} ** P. Cornel. '''Scipio''' Nasica Ser. {0130 Nasica} orationes {0130 001 orat} ** Gaius Iulius Caesar '''Strabo''' {0452 Strab} orationes {0452 001 orat} ** Servius '''Sulpicius''' Rufus {0656 SulpRuf} oratio {0656 003 orat} ** Gaius '''Titius''' {0140 Tit} oratio {0140 001 orat} * ''Rhetores Latini Minores'', ed. K. Halm, 1863 ** Publius '''Rutilius''' Lupus {0425 RutLup} Schemata Lexeos {0425 001 Schem} ## Scriptores de re rustica et agrimensores * ''Scriptorum Romanorum De Re Rustica Reliquiae''. Vol. 1, ed. F. Speranza, 1974 ** Marcus Porcius '''Cato''' {0022 CatoCens} De Agri Cultura, fragmenta {0022 002 Agrfr} ** Gaius '''Oppius''' {0600 Opp} De Silvestribus Arboribus {0600 001 agr} ** '''Saserna''' {0324 Saserna} De Agri Cultura {0324 001 agr} ** Decimus Iunius '''Silanus''' {0082 IunSil} versio Latina Magonis {0082 001 agr} ** Gnaeus '''Tremelius''' Scrofa {0668 Tremel} de re rustica {0668 001 agr} ** '''Turranius''' Niger {0672 Turran} de re rustica scripta {0672 001 agr} * ''Die Schriften der Römischen Feldmesser'', Vol. 1, ed. F. Blume; K. Lachmann; A. Rudorff, 1848 ** '''Balbus''', grom. {1227 Balb} Expos. et Ratio Omn. Formarum {1227 001 grom} * ''Corpus Agrimensorum Romanorum, Opuscula Agrimensorum Veterum'', ed. C. Thulin, 1971 ** Sextus Iulius '''Frontinus''' {1245 Fron} *** De Agrorum Qualitate {1245 003 Agr} *** De Arte Mensoria {1245 006 Men} *** De Controversiis {1245 004 Contr} *** De Limitibus {1245 005 Lim} ** '''Hyginus''' Gromaticus {1266 HygGr} *** Constitutio Limitum [sp.] {1266 004 Const} *** De Limitibus {1266 001 Lim} *** De Generibus Controversiarum {1266 003 Contr} *** De Condicionibus Agrorum {1266 002 Agr} ** '''Siculus''' Flaccus {1342 SicFl} De Condicionibus Agrorum {1342 001 CondAgr} ## Medici * ''Corpus Medicorum Latinorum''. Vol. 1, ed. F. Marx, 1915 ** Aulus Cornelius '''Celsus''' {0836 Cels} *** De Medicina {0836 002 Med} *** De Agricultura {0836 001 Agr} *** De Rhetorica {0836 003 Rhet} == Alia == * Gaius Cornelius '''Gallus''' {0524 CGal} ** elegia in pap. Qas1r Ibrîm ed. R. D. Anderson, P. J. Parsons, R. G. M. Nisbet [''JRS'' 691979)] {0524 002 CarmPap} * '''Pupius''' (?) {1000 Pup} ** versus Pupio attributi ? {1000 001 poet} * Quintus Terentius '''Scaurus''' {1370 TerScaur} * Quintus '''Serenus''' (Sammonicus) {1515 SerSamm} ** Liber Medicinalis, capitula Sammonicus {1515 002 MedCap} ** Liber Medicinalis Sammonicus {1515 001 Med} Cicero: - ''S. Hieronymi Presbyteri Opera'', Part 3:1, ed. P. Lardet - Commentarii Causarum {0474 063 CommCaus} - In Sallustium [sp.] {0474 074 Sal} mxkg3libm64htkxtbnj71x4e52kwkn6 104 80997 263585 260568 2026-04-24T21:26:06Z Benoit Soubeyran 25250 263585 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Benoit Soubeyran" />{{Rh||{{sc|{{lsp|Francogalli}}a.}}|85}}</noinclude><section begin="11"/>indignum hominibus doctis videtur.quafive- rò per annos amplius octingentos (totidem e- nim à Francogallici regni origine ad Ludouicu VII.numerantur) difcrimen vllum inter Galios & Francos durarit: ac non fuperius demonſtra- tum fit, poft Francogalliæ regnum conftitutu, vnamè duabus quafi gemellam gentem, & v- nius linguæ & eorundem inftitutorum ac mo- rum conflatam fuiffe. <section end="11"/> <section begin="12"/><i>{{c|Qualis regni Francogallici con{{s}}tituendi forma fuerit.}}</i> {{t3|{{sc|{{lsp|Сa}}p.{{gap}}{{lsp|xi}}i.}}}} {{is|H}} ita breuiter expofitis, deinceps qualis regni Francogallici conftituendi forma fuerit, exponendu videtur.Ac fuperius quidem populu in comitijs no modò creandi, veruetiá abdicandi regis poteftaté fibi omné retinuifle, docuimus.Quam eandé regnandi formá con- ftat Gallos noftros, priufquam in Romanorum poteftatem redigerentur, habuiffe: vt populus non minus (inquit Cæfar) in regem, quàm rex in populu imperij ac poteftatis retineret.Quan- quam non à Gallis, fed à popularibus fuis Ger- manis eam Reip. conftituenda formam Fran- cos noftros fumpfiffe, confentaneum eft: de quibus Tacitus in lib.de moribus Germ.ita fcri- bit: Regibus non eft infinita aut libera pote- ftas. Hac autem forma nullam à tyrannico do- minatu remotiorem effe conftat. Nam vt ait A- riftoteles lib.Polit.v.cap.x1.quanto pauciorum F ; <section end="12"/><noinclude></noinclude> hy87bn3om2phkxhznnc2153i0w4lfqd 263586 263585 2026-04-24T21:31:06Z Benoit Soubeyran 25250 263586 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Benoit Soubeyran" />{{Rh||{{sc|{{lsp|Francogalli}}a.}}|85}}</noinclude><section begin="11"/>indignum hominibus doctis videtur. qua{{s}}i verò per annos amplius octingentos (totidem enim à Francogallici regni origine ad Ludouic{{um}} {{lsp|vii}}. numerantur) di{{s}}crimen vllum inter Gallos & Francos durarit : ac non {{s}}uperius demon{{s}}tratum fit, po{{s}}t Francogalli{{ae}} regnum con{{s}}titut{{um}}, vnam è duabus qua{{s}}i gemellam gentem, & vnius lingu{{ae}} & eorundem in{{s}}titutorum ac morum conflatam fui{{s}}{{s}}e. <section end="11"/> <section begin="12"/><i>{{c|Qualis regni Francogallici con{{s}}tituendi forma fuerit.}}</i> {{t3|{{sc|{{lsp|Сa}}p.{{gap}}{{lsp|xi}}i.}}}} {{is|H}} ita breuiter expofitis, deinceps qualis regni Francogallici conftituendi forma fuerit, exponendu videtur.Ac fuperius quidem populu in comitijs no modò creandi, veruetiá abdicandi regis poteftaté fibi omné retinuifle, docuimus.Quam eandé regnandi formá con- ftat Gallos noftros, priufquam in Romanorum poteftatem redigerentur, habuiffe: vt populus non minus (inquit Cæfar) in regem, quàm rex in populu imperij ac poteftatis retineret.Quan- quam non à Gallis, fed à popularibus fuis Ger- manis eam Reip. conftituenda formam Fran- cos noftros fumpfiffe, confentaneum eft: de quibus Tacitus in lib.de moribus Germ.ita fcri- bit: Regibus non eft infinita aut libera pote- ftas. Hac autem forma nullam à tyrannico do- minatu remotiorem effe conftat. Nam vt ait A- riftoteles lib.Polit.v.cap.x1.quanto pauciorum F ; <section end="12"/><noinclude></noinclude> hhwtutk9rimauujfm3hinbutznqf61h 263587 263586 2026-04-24T21:42:41Z Benoit Soubeyran 25250 263587 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Benoit Soubeyran" />{{Rh||{{sc|{{lsp|Francogalli}}a.}}|85}}</noinclude><section begin="11"/>indignum hominibus doctis videtur. qua{{s}}i verò per annos amplius octingentos (totidem enim à Francogallici regni origine ad Ludouic{{um}} {{lsp|vii}}. numerantur) di{{s}}crimen vllum inter Gallos & Francos durarit : ac non {{s}}uperius demon{{s}}tratum fit, po{{s}}t Francogalli{{ae}} regnum con{{s}}titut{{um}}, vnam è duabus qua{{s}}i gemellam gentem, & vnius lingu{{ae}} & eorundem in{{s}}titutorum ac morum conflatam fui{{s}}{{s}}e. <section end="11"/> <section begin="12"/><i>{{c|Qualis regni Francogallici con{{s}}tituendi forma fuerit.}}</i> {{t3|{{sc|{{lsp|Сa}}p.{{gap}}{{lsp|xi}}i.}}}} {{is|H}} ita breuiter expo{{s}}itis, deinceps qualis regni Francogallici con{{s}}tituendi forma fuerit, exponend{{um}} videtur. Ac {{s}}uperius quidem popul{{um}} in comitijs n{{on}} modò creandi, veru{{en}}ti{{am}} abdicandi regis pote{{s}}tat{{em}} {{s}}ibi omn{{em}} retinui{{s}}{{s}}e, docuimus. Quam eand{{em}} regnandi form{{am}} con{{s}}tat Gallos no{{s}}tros, priu{{s}}quam in Romanorum pote{{s}}tatem redigerentur, habui{{s}}{{s}}e : vt populus non minus (inquit C{{ae}}{{s}}ar) in regem, quàm rex in popul{{um}} imperij ac pote{{s}}tatis retineret. Quanquam non à Gallis, {{s}}ed à popularibus fuis Germanis eam Reip. con{{s}}tituend{{ae}} formam Francos no{{s}}tros {{s}}ump{{s}}i{{s}}{{s}}e, con{{s}}entaneum e{{s}}t : de quibus Tacitus in lib. de moribus Germ. ita {{s}}cribit : Regibus non e{{s}}t infinita aut libera pote{{s}}tas. Hac autem forma nullam à tyrannico dominatu remotiorem e{{s}}{{s}}e con{{s}}tat. Nam vt ait Ari{{s}}toteles lib. Polit. v. cap. {{sc|xi}}. quanto pauciorum F ; <section end="12"/><noinclude></noinclude> 965bzrgvfubcorihystovbjxqdj6ggp 263588 263587 2026-04-24T21:42:56Z Benoit Soubeyran 25250 263588 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Benoit Soubeyran" />{{Rh||{{sc|{{lsp|Francogalli}}a.}}|85}}</noinclude><section begin="11"/>indignum hominibus doctis videtur. qua{{s}}i verò per annos amplius octingentos (totidem enim à Francogallici regni origine ad Ludouic{{um}} {{sc|vii}}. numerantur) di{{s}}crimen vllum inter Gallos & Francos durarit : ac non {{s}}uperius demon{{s}}tratum fit, po{{s}}t Francogalli{{ae}} regnum con{{s}}titut{{um}}, vnam è duabus qua{{s}}i gemellam gentem, & vnius lingu{{ae}} & eorundem in{{s}}titutorum ac morum conflatam fui{{s}}{{s}}e. <section end="11"/> <section begin="12"/><i>{{c|Qualis regni Francogallici con{{s}}tituendi forma fuerit.}}</i> {{t3|{{sc|{{lsp|Сa}}p.{{gap}}{{lsp|xi}}i.}}}} {{is|H}} ita breuiter expo{{s}}itis, deinceps qualis regni Francogallici con{{s}}tituendi forma fuerit, exponend{{um}} videtur. Ac {{s}}uperius quidem popul{{um}} in comitijs n{{on}} modò creandi, veru{{en}}ti{{am}} abdicandi regis pote{{s}}tat{{em}} {{s}}ibi omn{{em}} retinui{{s}}{{s}}e, docuimus. Quam eand{{em}} regnandi form{{am}} con{{s}}tat Gallos no{{s}}tros, priu{{s}}quam in Romanorum pote{{s}}tatem redigerentur, habui{{s}}{{s}}e : vt populus non minus (inquit C{{ae}}{{s}}ar) in regem, quàm rex in popul{{um}} imperij ac pote{{s}}tatis retineret. Quanquam non à Gallis, {{s}}ed à popularibus fuis Germanis eam Reip. con{{s}}tituend{{ae}} formam Francos no{{s}}tros {{s}}ump{{s}}i{{s}}{{s}}e, con{{s}}entaneum e{{s}}t : de quibus Tacitus in lib. de moribus Germ. ita {{s}}cribit : Regibus non e{{s}}t infinita aut libera pote{{s}}tas. Hac autem forma nullam à tyrannico dominatu remotiorem e{{s}}{{s}}e con{{s}}tat. Nam vt ait Ari{{s}}toteles lib. Polit. v. cap. {{sc|xi}}. quanto pauciorum F ; <section end="12"/><noinclude></noinclude> svtb00r5c5xe78xqlb6p0txoqkq26id 263589 263588 2026-04-24T21:45:18Z Benoit Soubeyran 25250 263589 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Benoit Soubeyran" />{{Rh||{{sc|{{lsp|Francogalli}}a.}}|85}}</noinclude><section begin="11"/>indignum hominibus doctis videtur. qua{{s}}i verò per annos amplius octingentos (totidem enim à Francogallici regni origine ad Ludouic{{um}} {{sc|vii}}. numerantur) di{{s}}crimen vllum inter Gallos & Francos durarit : ac non {{s}}uperius demon{{s}}tratum fit, po{{s}}t Francogalli{{ae}} regnum con{{s}}titut{{um}}, vnam è duabus qua{{s}}i gemellam gentem, & vnius lingu{{ae}} & eorundem in{{s}}titutorum ac morum conflatam fui{{s}}{{s}}e. <section end="11"/> <section begin="12"/><i>{{c|Qualis regni Francogallici con{{s}}tituendi forma fuerit.}}</i> {{t3|{{sc|{{lsp|Сa}}p.{{gap}}{{lsp|xi}}i.}}}} {{is|H}} ita breuiter expo{{s}}itis, deinceps qualis regni Francogallici con{{s}}tituendi forma fuerit, exponend{{um}} videtur. Ac {{s}}uperius quidem popul{{um}} in comitijs n{{on}} modò creandi, veru{{en}}ti{{am}} abdicandi regis pote{{s}}tat{{em}} {{s}}ibi omn{{em}} retinui{{s}}{{s}}e, docuimus. Quam eand{{em}} regnandi form{{am}} con{{s}}tat Gallos no{{s}}tros, priu{{s}}quam in Romanorum pote{{s}}tatem redigerentur, habui{{s}}{{s}}e : vt populus non minus (inquit C{{ae}}{{s}}ar) in regem, quàm rex in popul{{um}} imperij ac pote{{s}}tatis retineret. Quanquam non à Gallis, {{s}}ed à popularibus fuis Germanis eam Reip. con{{s}}tituend{{ae}} formam Francos no{{s}}tros {{s}}ump{{s}}i{{s}}{{s}}e, con{{s}}entaneum e{{s}}t : de quibus Tacitus in lib. de moribus Germ. ita {{s}}cribit : Regibus non e{{s}}t infinita aut libera pote{{s}}tas. Hac autem forma nullam à tyrannico dominatu remotiorem e{{s}}{{s}}e con{{s}}tat. Nam vt ait Ari{{s}}toteles lib. Polit. v. cap. {{sc|xi}}. quanto pauciorum<section end="12"/><noinclude>{{right|F{{gap}}3|6em}}</noinclude> q4ty9jodyq88lhd3ny7ftew76ojz0iu 263590 263589 2026-04-24T21:46:32Z Benoit Soubeyran 25250 263590 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Benoit Soubeyran" />{{Rh||{{sc|{{lsp|Francogalli}}a.}}|85}}</noinclude><section begin="11"/>indignum hominibus doctis videtur. qua{{s}}i verò per annos amplius octingentos (totidem enim à Francogallici regni origine ad Ludouic{{um}} {{sc|vii}}. numerantur) di{{s}}crimen vllum inter Gallos & Francos durarit : ac non {{s}}uperius demon{{s}}tratum fit, po{{s}}t Francogalli{{ae}} regnum con{{s}}titut{{um}}, vnam è duabus qua{{s}}i gemellam gentem, & vnius lingu{{ae}} & eorundem in{{s}}titutorum ac morum conflatam fui{{s}}{{s}}e. <section end="11"/> <section begin="12"/><i>{{c|Qualis regni Francogallici con{{s}}tituendi forma fuerit.}}</i> {{t3|{{sc|{{lsp|Сa}}p.{{gap}}{{lsp|xi}}i.}}}} {{is|H}} ita breuiter expo{{s}}itis, deinceps qualis regni Francogallici con{{s}}tituendi forma fuerit, exponend{{um}} videtur. Ac {{s}}uperius quidem popul{{um}} in comitijs n{{on}} modò creandi, veru{{en}}ti{{am}} abdicandi regis pote{{s}}tat{{em}} {{s}}ibi omn{{em}} retinui{{s}}{{s}}e, docuimus. Quam eand{{em}} regnandi form{{am}} con{{s}}tat Gallos no{{s}}tros, priu{{s}}quam in Romanorum pote{{s}}tatem redigerentur, habui{{s}}{{s}}e : vt populus non minus (inquit C{{ae}}{{s}}ar) in regem, quàm rex in popul{{um}} imperij ac pote{{s}}tatis retineret. Quanquam non à Gallis, {{s}}ed à popularibus fuis Germanis eam Reip. con{{s}}tituend{{ae}} formam Francos no{{s}}tros {{s}}ump{{s}}i{{s}}{{s}}e, con{{s}}entaneum e{{s}}t : de quibus Tacitus in lib. de moribus Germ. ita {{s}}cribit : Regibus non e{{s}}t infinita aut libera pote{{s}}tas. Hac autem forma nullam à tyrannico dominatu remotiorem e{{s}}{{s}}e con{{s}}tat. Nam vt ait Ari{{s}}toteles lib. Polit. v. cap. {{sc|xi}}. quanto pauciorum<section end="12"/><noinclude>{{right|F{{gap}}3|6em}}</noinclude> c3o06yzgdlslwu1jbn5e753oh3c55gg 263591 263590 2026-04-24T21:46:49Z Benoit Soubeyran 25250 263591 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Benoit Soubeyran" />{{Rh||{{sc|{{lsp|Francogalli}}a.}}|85}}</noinclude><section begin="11"/>indignum hominibus doctis videtur. qua{{s}}i verò per annos amplius octingentos (totidem enim à Francogallici regni origine ad Ludouic{{um}} {{sc|vii}}. numerantur) di{{s}}crimen vllum inter Gallos & Francos durarit : ac non {{s}}uperius demon{{s}}tratum fit, po{{s}}t Francogalli{{ae}} regnum con{{s}}titut{{um}}, vnam è duabus qua{{s}}i gemellam gentem, & vnius lingu{{ae}} & eorundem in{{s}}titutorum ac morum conflatam fui{{s}}{{s}}e. <section end="11"/> <section begin="12"/><i>{{c|Qualis regni Francogallici con{{s}}tituendi forma fuerit.}}</i> {{t3|{{sc|{{lsp|Сa}}p.{{gap}}{{lsp|xi}}i.}}}} {{is|H}} ita breuiter expo{{s}}itis, deinceps qualis regni Francogallici con{{s}}tituendi forma fuerit, exponend{{um}} videtur. Ac {{s}}uperius quidem popul{{um}} in comitijs n{{on}} modò creandi, veru{{en}}ti{{am}} abdicandi regis pote{{s}}tat{{em}} {{s}}ibi omn{{em}} retinui{{s}}{{s}}e, docuimus. Quam eand{{em}} regnandi form{{am}} con{{s}}tat Gallos no{{s}}tros, priu{{s}}quam in Romanorum pote{{s}}tatem redigerentur, habui{{s}}{{s}}e : vt populus non minus (inquit C{{ae}}{{s}}ar) in regem, quàm rex in popul{{um}} imperij ac pote{{s}}tatis retineret. Quanquam non à Gallis, {{s}}ed à popularibus fuis Germanis eam Reip. con{{s}}tituend{{ae}} formam Francos no{{s}}tros {{s}}ump{{s}}i{{s}}{{s}}e, con{{s}}entaneum e{{s}}t : de quibus Tacitus in lib. de moribus Germ. ita {{s}}cribit : Regibus non e{{s}}t infinita aut libera pote{{s}}tas. Hac autem forma nullam à tyrannico dominatu remotiorem e{{s}}{{s}}e con{{s}}tat. Nam vt ait Ari{{s}}toteles lib. Polit. v. cap. {{sc|xi}}. quanto pauciorum<section end="12"/><noinclude>{{right|F{{gap}}3|6em}}</noinclude> gzx8opkmp07cfd4qd2osk2i4741oc59 263592 263591 2026-04-24T21:47:11Z Benoit Soubeyran 25250 263592 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Benoit Soubeyran" />{{Rh||{{sc|{{lsp|Francogalli}}a.}}|85}}</noinclude><section begin="11"/>indignum hominibus doctis videtur. qua{{s}}i verò per annos amplius octingentos (totidem enim à Francogallici regni origine ad Ludouic{{um}} {{sc|vii}}. numerantur) di{{s}}crimen vllum inter Gallos & Francos durarit : ac non {{s}}uperius demon{{s}}tratum fit, po{{s}}t Francogalli{{ae}} regnum con{{s}}titut{{um}}, vnam è duabus qua{{s}}i gemellam gentem, & vnius lingu{{ae}} & eorundem in{{s}}titutorum ac morum conflatam fui{{s}}{{s}}e. <section end="11"/> <section begin="12"/><i>{{c|Qualis regni Francogallici con{{s}}tituendi forma fuerit.}}</i> {{t3|{{sc|{{lsp|Сa}}p.{{gap}}{{lsp|xi}}i.}}}} {{is|H}} ita breuiter expo{{s}}itis, deinceps qualis regni Francogallici con{{s}}tituendi forma fuerit, exponend{{um}} videtur. Ac {{s}}uperius quidem popul{{um}} in comitijs n{{on}} modò creandi, veru{{en}}ti{{am}} abdicandi regis pote{{s}}tat{{em}} {{s}}ibi omn{{em}} retinui{{s}}{{s}}e, docuimus. Quam eand{{em}} regnandi form{{am}} con{{s}}tat Gallos no{{s}}tros, priu{{s}}quam in Romanorum pote{{s}}tatem redigerentur, habui{{s}}{{s}}e : vt populus non minus (inquit C{{ae}}{{s}}ar) in regem, quàm rex in popul{{um}} imperij ac pote{{s}}tatis retineret. Quanquam non à Gallis, {{s}}ed à popularibus fuis Germanis eam Reip. con{{s}}tituend{{ae}} formam Francos no{{s}}tros {{s}}ump{{s}}i{{s}}{{s}}e, con{{s}}entaneum e{{s}}t : de quibus Tacitus in lib. de moribus Germ. ita {{s}}cribit : Regibus non e{{s}}t infinita aut libera pote{{s}}tas. Hac autem forma nullam à tyrannico dominatu remotiorem e{{s}}{{s}}e con{{s}}tat. Nam vt ait Ari{{s}}toteles lib. Polit. v. cap. {{sc|xi}}. quanto pauciorum<section end="12"/><noinclude>{{right|F{{gap}}3|6em}}</noinclude> qmp3zp0ztfhgb7amf47arof8iewl51s 263593 263592 2026-04-24T21:47:42Z Benoit Soubeyran 25250 263593 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Benoit Soubeyran" />{{Rh||{{sc|{{lsp|Francogalli}}a.}}|85}}</noinclude><section begin="11"/>indignum hominibus doctis videtur. qua{{s}}i verò per annos amplius octingentos (totidem enim à Francogallici regni origine ad Ludouic{{um}} {{sc|vii}}. numerantur) di{{s}}crimen vllum inter Gallos & Francos durarit : ac non {{s}}uperius demon{{s}}tratum fit, po{{s}}t Francogalli{{ae}} regnum con{{s}}titut{{um}}, vnam è duabus qua{{s}}i gemellam gentem, & vnius lingu{{ae}} & eorundem in{{s}}titutorum ac morum conflatam fui{{s}}{{s}}e. <section end="11"/> <section begin="12"/><i>{{c|Qualis regni Francogallici con{{s}}tituendi forma fuerit.}}</i> {{t3|{{sc|{{lsp|Сa}}p.{{gap}}{{lsp|xi}}i.}}}} {{is|H}} ita breuiter expo{{s}}itis, deinceps qualis regni Francogallici con{{s}}tituendi forma fuerit, exponend{{um}} videtur. Ac {{s}}uperius quidem popul{{um}} in comitijs n{{on}} modò creandi, veru{{en}}ti{{am}} abdicandi regis pote{{s}}tat{{em}} {{s}}ibi omn{{em}} retinui{{s}}{{s}}e, docuimus. Quam eand{{em}} regnandi form{{am}} con{{s}}tat Gallos no{{s}}tros, priu{{s}}quam in Romanorum pote{{s}}tatem redigerentur, habui{{s}}{{s}}e : vt populus non minus (inquit C{{ae}}{{s}}ar) in regem, quàm rex in popul{{um}} imperij ac pote{{s}}tatis retineret. Quanquam non à Gallis, {{s}}ed à popularibus fuis Germanis eam Reip. con{{s}}tituend{{ae}} formam Francos no{{s}}tros {{s}}ump{{s}}i{{s}}{{s}}e, con{{s}}entaneum e{{s}}t : de quibus Tacitus in lib. de moribus Germ. ita {{s}}cribit : Regibus non e{{s}}t infinita aut libera pote{{s}}tas. Hac autem forma nullam à tyrannico dominatu remotiorem e{{s}}{{s}}e con{{s}}tat. Nam vt ait Ari{{s}}toteles lib. Polit. v. cap. {{sc|xi}}. quanto pauciorum<section end="12"/><noinclude>{{right|F{{gap}}3|6em}}</noinclude> rphmiuul6s3r09xgj24u9r8yaxmew0k 263594 263593 2026-04-24T21:47:56Z Benoit Soubeyran 25250 263594 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Benoit Soubeyran" />{{Rh||{{sc|{{lsp|Francogalli}}a.}}|85}}</noinclude><section begin="11"/>indignum hominibus doctis videtur. qua{{s}}i verò per annos amplius octingentos (totidem enim à Francogallici regni origine ad Ludouic{{um}} {{sc|vii}}. numerantur) di{{s}}crimen vllum inter Gallos & Francos durarit : ac non {{s}}uperius demon{{s}}tratum fit, po{{s}}t Francogalli{{ae}} regnum con{{s}}titut{{um}}, vnam è duabus qua{{s}}i gemellam gentem, & vnius lingu{{ae}} & eorundem in{{s}}titutorum ac morum conflatam fui{{s}}{{s}}e. <section end="11"/> <section begin="12"/><i>{{c|Qualis regni Francogallici con{{s}}tituendi forma fuerit.}}</i> {{t3|{{sc|{{lsp|Сa}}p.{{gap}}{{lsp|xi}}i.}}}} {{is|H}} ita breuiter expo{{s}}itis, deinceps qualis regni Francogallici con{{s}}tituendi forma fuerit, exponend{{um}} videtur. Ac {{s}}uperius quidem popul{{um}} in comitijs n{{on}} modò creandi, veru{{en}}ti{{am}} abdicandi regis pote{{s}}tat{{em}} {{s}}ibi omn{{em}} retinui{{s}}{{s}}e, docuimus. Quam eand{{em}} regnandi form{{am}} con{{s}}tat Gallos no{{s}}tros, priu{{s}}quam in Romanorum pote{{s}}tatem redigerentur, habui{{s}}{{s}}e : vt populus non minus (inquit C{{ae}}{{s}}ar) in regem, quàm rex in popul{{um}} imperij ac pote{{s}}tatis retineret. Quanquam non à Gallis, {{s}}ed à popularibus fuis Germanis eam Reip. con{{s}}tituend{{ae}} formam Francos no{{s}}tros {{s}}ump{{s}}i{{s}}{{s}}e, con{{s}}entaneum e{{s}}t : de quibus Tacitus in lib. de moribus Germ. ita {{s}}cribit : Regibus non e{{s}}t infinita aut libera pote{{s}}tas. Hac autem forma nullam à tyrannico dominatu remotiorem e{{s}}{{s}}e con{{s}}tat. Nam vt ait Ari{{s}}toteles lib. Polit. v. cap. {{sc|xi}}. quanto pauciorum<section end="12"/><noinclude>{{right|F{{gap}}3|6em}}</noinclude> hm1fa5506pu2brmt7yydscwwepa8sal 263595 263594 2026-04-24T21:48:45Z Benoit Soubeyran 25250 263595 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Benoit Soubeyran" />{{Rh||{{sc|{{lsp|Francogalli}}a.}}|85}}</noinclude><section begin="11"/>indignum hominibus doctis videtur. qua{{s}}i verò per annos amplius octingentos (totidem enim à Francogallici regni origine ad Ludouic{{um}} {{sc|vii}}. numerantur) di{{s}}crimen vllum inter Gallos & Francos durarit : ac non {{s}}uperius demon{{s}}tratum fit, po{{s}}t Francogalli{{ae}} regnum con{{s}}titut{{um}}, vnam è duabus qua{{s}}i gemellam gentem, & vnius lingu{{ae}} & eorundem in{{s}}titutorum ac morum conflatam fui{{s}}{{s}}e. <section end="11"/> <section begin="12"/><i>{{c|Qualis regni Francogallici con{{s}}tituendi forma fuerit.}}</i> {{t3|{{sc|{{lsp|Сa}}p.{{gap}}{{lsp|xi}}i.}}}} {{is|H}} ita breuiter expo{{s}}itis, deinceps qualis regni Francogallici con{{s}}tituendi forma fuerit, exponend{{um}} videtur. Ac {{s}}uperius quidem popul{{um}} in comitijs n{{on}} modò creandi, veru{{en}}ti{{am}} abdicandi regis pote{{s}}tat{{em}} {{s}}ibi omn{{em}} retinui{{s}}{{s}}e, docuimus. Quam eand{{em}} regnandi form{{am}} con{{s}}tat Gallos no{{s}}tros, priu{{s}}quam in Romanorum pote{{s}}tatem redigerentur, habui{{s}}{{s}}e : vt populus non minus (inquit C{{ae}}{{s}}ar) in regem, quàm rex in popul{{um}} imperij ac pote{{s}}tatis retineret. Quanquam non à Gallis, {{s}}ed à popularibus fuis Germanis eam Reip. con{{s}}tituend{{ae}} formam Francos no{{s}}tros {{s}}ump{{s}}i{{s}}{{s}}e, con{{s}}entaneum e{{s}}t : de quibus Tacitus in lib. de moribus Germ. ita {{s}}cribit : Regibus non e{{s}}t infinita aut libera pote{{s}}tas. Hac autem forma nullam à tyrannico dominatu remotiorem e{{s}}{{s}}e con{{s}}tat. Nam vt ait Ari{{s}}toteles lib. Polit. v. cap. {{sc|xi}}. quanto pauciorum<section end="12"/><noinclude>{{right|F{{gap}}3|6em}}</noinclude> myx6ojwgubozqm8279p3zbwldm8rpev 263596 263595 2026-04-24T21:52:32Z Benoit Soubeyran 25250 263596 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Benoit Soubeyran" />{{Rh||{{sc|{{lsp|Francogalli}}a.}}|85}}</noinclude><section begin="11"/>indignum hominibus doctis videtur. qua{{s}}i verò per annos amplius octingentos (totidem enim à Francogallici regni origine ad Ludouic{{um}} {{sc|vii}}. numerantur) di{{s}}crimen vllum inter Gallos & Francos durarit : ac non {{s}}uperius demon{{s}}tratum fit, po{{s}}t Francogalli{{ae}} regnum con{{s}}titut{{um}}, vnam è duabus qua{{s}}i gemellam gentem, & vnius lingu{{ae}} & eorundem in{{s}}titutorum ac morum conflatam fui{{s}}{{s}}e. <section end="11"/> <section begin="12"/><i>{{c|Qualis regni Francogallici con{{s}}tituendi forma fuerit.}}</i> {{t3|{{sc|{{lsp|Сa}}p.{{gap}}{{lsp|xi}}i.}}}} {{is|H}}Is ita breuiter expo{{s}}itis, deinceps qualis regni Francogallici con{{s}}tituendi forma fuerit, exponend{{um}} videtur. Ac {{s}}uperius quidem popul{{um}} in comitijs n{{on}} modò creandi, veru{{en}}ti{{am}} abdicandi regis pote{{s}}tat{{em}} {{s}}ibi omn{{em}} retinui{{s}}{{s}}e, docuimus. Quam eand{{em}} regnandi form{{am}} con{{s}}tat Gallos no{{s}}tros, priu{{s}}quam in Romanorum pote{{s}}tatem redigerentur, habui{{s}}{{s}}e : vt populus non minus (inquit C{{ae}}{{s}}ar) in regem, quàm rex in popul{{um}} imperij ac pote{{s}}tatis retineret. Quanquam non à Gallis, {{s}}ed à popularibus {{s}}uis Germanis eam Reip. con{{s}}tituend{{ae}} formam Francos no{{s}}tros {{s}}ump{{s}}i{{s}}{{s}}e, con{{s}}entaneum e{{s}}t : de quibus Tacitus in lib. de moribus Germ. ita {{s}}cribit : Regibus non e{{s}}t infinita aut libera pote{{s}}tas. Hac autem forma nullam à tyrannico dominatu remotiorem e{{s}}{{s}}e con{{s}}tat. Nam vt ait Ari{{s}}toteles lib. Polit. v. cap. {{sc|xi}}. quanto pauciorum <section end="12"/><noinclude>{{right|F{{gap}}3|6em}}</noinclude> cdv65a5xlho5sx0lijzvsu28d2m1d40 263597 263596 2026-04-24T21:52:45Z Benoit Soubeyran 25250 /* Emendata */ 263597 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Benoit Soubeyran" />{{Rh||{{sc|{{lsp|Francogalli}}a.}}|85}}</noinclude><section begin="11"/>indignum hominibus doctis videtur. qua{{s}}i verò per annos amplius octingentos (totidem enim à Francogallici regni origine ad Ludouic{{um}} {{sc|vii}}. numerantur) di{{s}}crimen vllum inter Gallos & Francos durarit : ac non {{s}}uperius demon{{s}}tratum fit, po{{s}}t Francogalli{{ae}} regnum con{{s}}titut{{um}}, vnam è duabus qua{{s}}i gemellam gentem, & vnius lingu{{ae}} & eorundem in{{s}}titutorum ac morum conflatam fui{{s}}{{s}}e. <section end="11"/> <section begin="12"/><i>{{c|Qualis regni Francogallici con{{s}}tituendi forma fuerit.}}</i> {{t3|{{sc|{{lsp|Сa}}p.{{gap}}{{lsp|xi}}i.}}}} {{is|H}}Is ita breuiter expo{{s}}itis, deinceps qualis regni Francogallici con{{s}}tituendi forma fuerit, exponend{{um}} videtur. Ac {{s}}uperius quidem popul{{um}} in comitijs n{{on}} modò creandi, veru{{en}}ti{{am}} abdicandi regis pote{{s}}tat{{em}} {{s}}ibi omn{{em}} retinui{{s}}{{s}}e, docuimus. Quam eand{{em}} regnandi form{{am}} con{{s}}tat Gallos no{{s}}tros, priu{{s}}quam in Romanorum pote{{s}}tatem redigerentur, habui{{s}}{{s}}e : vt populus non minus (inquit C{{ae}}{{s}}ar) in regem, quàm rex in popul{{um}} imperij ac pote{{s}}tatis retineret. Quanquam non à Gallis, {{s}}ed à popularibus {{s}}uis Germanis eam Reip. con{{s}}tituend{{ae}} formam Francos no{{s}}tros {{s}}ump{{s}}i{{s}}{{s}}e, con{{s}}entaneum e{{s}}t : de quibus Tacitus in lib. de moribus Germ. ita {{s}}cribit : Regibus non e{{s}}t infinita aut libera pote{{s}}tas. Hac autem forma nullam à tyrannico dominatu remotiorem e{{s}}{{s}}e con{{s}}tat. Nam vt ait Ari{{s}}toteles lib. Polit. v. cap. {{sc|xi}}. quanto pauciorum <section end="12"/><noinclude>{{right|F{{gap}}3|6em}}</noinclude> m8rp4ena5020kumdshz3x5zmi50dobj 104 81610 263600 263402 2026-04-25T04:10:44Z Shenme 17647 not actually corrected before 263600 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Y Magaly Holguin M" />{{InitiumBilinguis|s|lg=es}}</noinclude>statum revertitur, quo se abdicavit, sed efficitur libertinae conditionis. 22. {{sc|Idem}} ''libro XII. Responsorum''.—Herenius Modestinus respondit: si eo tempore enixa est ancilla, quo secundum legem donationis manumissa esse debuit, quum ex Constitutione libera fuerit, ingenuum ex ea natum. 23. {{sc|Idem}} ''libro I. Pandectarum'' <ref>πανδεκτῶν, ''Hal.''</ref>.— Vulgo concepti dicuntur, qui patrem demonstrare non possunt, vel qui possunt quidem, sed eum habent, quem habere non licet; qui et spurii appellantur παρὰ τὴν σποράν [''a satione'']. 24. {{sc|Ulpianus}} ''libro XXVII.'' <ref>''lib. XXII., Hal.''</ref> ''ad Sabinum.''—Lex naturae haec est, ut qui nascitur sine legitimo matrimonio, matrem sequatur, nisi lex specialis aliud inducit. 25. {{sc|Idem}} ''libro I. ad legem Iuliam et Papiam.''—Ingenuum accipere debemus etiam eum, de quo sententia lata est, quamvis fuerit libertinus; quia res iudicata pro veritate accipitur. 26. {{sc|Iulianus}} ''libro LXIX.'' <ref>''lib. LXVIII., Hal.''</ref> ''Digestorum.''—Qui in utero sunt, in toto paene iure civili intelliguntur in rerum natura esse. Nam et legitimae hereditates his restituuntur, et si praegnans mulier ab hostibus capta sit, id quod natum erit, postliminium habet, item patris vel matris conditionem sequitur. Praeterea si ancilla praegnans surrepta fuerit, quamvis apud bonae fidei emtorem pepererit, id quod natum erit, tamquam furtivum usu non capitur. His consequens est, ut libertus quoque, quamdiu patroni filius nasci possit, eo iure sit, quo sunt, qui patronos habent. 27. {{sc|Ulpianus}} ''libro V. Opinionum.''— Eum, qui se libertinum esse fatetur, nec adoptando patronus ingenuum facere potuit. {{t3|TIT. VI}} {{c|{{sc|de his, qui sui vel alieni iuris sunt}}}} {{c|{{minor|''[Cf. Cod. VIII. 47]''.}}}} 1. {{sc|Gaius}} ''I. Institutionum'' <ref>''Gayo Inst. I. §. 48. 50—53.''</ref>.—De iure personarum alia divisio sequitur, quod quaedam personae <ref>personae, ''falta en Hal.''</ref> sui iuris sunt, quaedam alieno iuri subiectae sunt. Videamus itaque de his, quae alieno iuri subiectae sunt; nam si cognoverimus, quae istae personae sunt, simul intelligemus, quae sui iuris sunt; dispiciamus itaque de his, quae in aliena potestate sunt. § 1.—Igitur in potestate sunt servi dominorum. Quae quidem potestas iuris gentium est; nam apud omnes peraeque gentes animadvertere possumus, domini in servos vitae necisque po-<noinclude>{{ExitusBilinguis|s|lg=es}}</noinclude> jmbcujmkke81ywohnnmydhn7dx0zjov 104 81650 263598 2026-04-24T21:54:23Z Benoit Soubeyran 25250 /* Nondum emendata */ Paginam instituit, scribens 'retű penes Regepoteftas eft, tantò diutius re- gnu maneat necelle eft. Quinetiaèrrib.tyran- nidis notis, quas philofophi veteres indicarunt, nullam in regni noftri forma conftituenda li- cet animaduertere. Primùm enim quantum ad coactum imperium attinet,hoc eft,vtrex in- uitis dominetur,docuimus iam antea, fummam ordinam publicique Concilij tum in deligen- dis, tum in abdicandis regibus poteftatem fu- iffe. Quantum ad peregrinam corporis cu-... 263598 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Benoit Soubeyran" />{{Rh|86|{{lsp|{{sc|Hotomani}}}}|}}</noinclude>retű penes Regepoteftas eft, tantò diutius re- gnu maneat necelle eft. Quinetiaèrrib.tyran- nidis notis, quas philofophi veteres indicarunt, nullam in regni noftri forma conftituenda li- cet animaduertere. Primùm enim quantum ad coactum imperium attinet,hoc eft,vtrex in- uitis dominetur,docuimus iam antea, fummam ordinam publicique Concilij tum in deligen- dis, tum in abdicandis regibus poteftatem fu- iffe. Quantum ad peregrinam corporis cu- ftodiam, quam fecundam tyrannidis notam numerant, tantum abeft, vt Francogalliæ re- ges peregrinis & alienigenis mercenarijs ad præfidiariam cohortem vterentur, vt plerun- que ne ciues quidem & indigenas ad corporis cuftodiam adhiberent. quippe, cum omnem in clientum fuorum fide & beneuolentia præ- fidij fui fiduciam collocarent. Cuius rei argu- mento eft, quod Gregor. Turon. lib. 7. capite 18. & Aimoinus libro tertio, cap. 63. fcribunt, regem Gontrannum ab homine quodam te- nui Lutetiæ admonitum, vt infidias fibi à Fa- raulpho paratas vitaret: continuò fe armis & cuftodijs muniuiffe: vt nufquam,inquit Grego- rius,ac ne ad loca quidem facra, nifivallatus ar- matis atque cuftodibus procederet. Quinet- iam extat Ludouici cognomento Diui præcla- ra hiftoria, & ab illuftri viro loanne Ionuillao ſcripta, qui cum illo rege perfamiliaritermul- tos annos verfatus eft: qua in hiſtoria nullarn planè fatellitum, aut ſtipatorum, aut præfidia- riz<noinclude></noinclude> 500tvck6n27lvvdxfgj5s66vckbeg2e