Pro Milone

<mediawiki xmlns="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance" xsi:schemaLocation="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/ http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11.xsd" version="0.11" xml:lang="la">
  <siteinfo>
    <sitename>Wikisource</sitename>
    <dbname>lawikisource</dbname>
    <base>https://la.wikisource.org/wiki/Pagina_prima</base>
    <generator>MediaWiki 1.47.0-wmf.1</generator>
    <case>first-letter</case>
    <namespaces>
      <namespace key="-2" case="first-letter">Media</namespace>
      <namespace key="-1" case="first-letter">Specialis</namespace>
      <namespace key="0" case="first-letter" />
      <namespace key="1" case="first-letter">Disputatio</namespace>
      <namespace key="2" case="first-letter">Usor</namespace>
      <namespace key="3" case="first-letter">Disputatio Usoris</namespace>
      <namespace key="4" case="first-letter">Vicifons</namespace>
      <namespace key="5" case="first-letter">Disputatio Vicifontis</namespace>
      <namespace key="6" case="first-letter">Fasciculus</namespace>
      <namespace key="7" case="first-letter">Disputatio Fasciculi</namespace>
      <namespace key="8" case="first-letter">MediaWiki</namespace>
      <namespace key="9" case="first-letter">Disputatio MediaWiki</namespace>
      <namespace key="10" case="first-letter">Formula</namespace>
      <namespace key="11" case="first-letter">Disputatio Formulae</namespace>
      <namespace key="12" case="first-letter">Auxilium</namespace>
      <namespace key="13" case="first-letter">Disputatio Auxilii</namespace>
      <namespace key="14" case="first-letter">Categoria</namespace>
      <namespace key="15" case="first-letter">Disputatio Categoriae</namespace>
      <namespace key="102" case="first-letter">Scriptor</namespace>
      <namespace key="103" case="first-letter">Disputatio Scriptoris</namespace>
      <namespace key="104" case="first-letter">Pagina</namespace>
      <namespace key="105" case="first-letter">Disputatio Paginae</namespace>
      <namespace key="106" case="first-letter">Liber</namespace>
      <namespace key="107" case="first-letter">Disputatio Libri</namespace>
      <namespace key="710" case="first-letter">TimedText</namespace>
      <namespace key="711" case="first-letter">TimedText talk</namespace>
      <namespace key="828" case="first-letter">Modulus</namespace>
      <namespace key="829" case="first-letter">Disputatio Moduli</namespace>
      <namespace key="1728" case="first-letter">Event</namespace>
      <namespace key="1729" case="first-letter">Event talk</namespace>
    </namespaces>
  </siteinfo>
  <page>
    <title>Pro Milone</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1494</id>
    <revision>
      <id>264649</id>
      <parentid>216497</parentid>
      <timestamp>2026-05-05T14:34:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Saumache</username>
        <id>27923</id>
      </contributor>
      <origin>264649</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="73862" sha1="slpbqteuld0139nqf398ywerzv67m6e" xml:space="preserve">&lt; [[Marcus Tullius Cicero]]&lt;br&gt;
&lt; [[Orationes (Marcus Tullius Cicero)]]
{{titulus2
|Scriptor= Marcus Tullius Cicero
|OperaeTitulus= Pro Milone
|OperaeWikiPagina= 
|Annus= 52 a.C.n.
|SubTitulus= Orationes
|Genera=Orationes
}}
&lt;div class=text&gt;
{| align=center class=toccolours
|- align=center
| Haec Capitula huius orationis sunt:&lt;br&gt;[[#I|1]] - [[#II|2]] - [[#III|3]] - [[#IV|4]] - [[#V|5]] - [[#VI|6]] - [[#VII|7]] - [[#VIII|8]] - [[#IX|9]] - [[#X|10]] - [[#XI|11]] - [[#XII|12]] - [[#XIII|13]] - [[#XIV|14]] - [[#XV|15]] - [[#XVI|16]] - [[#XVII|17]] - [[#XVIII|18]] - [[#XIX|19]] - [[#XX|20]] - [[#XXI|21]] - [[#XXII|22]] - [[#XXIII|23]] - [[#XXIV|24]] - [[#XXV|25]] - [[#XXVI|26]] - [[#XXVII|27]] - [[#XXVIII|28]] - [[#XXIX|29]] - [[#XXX|30]] - [[#XXXI|31]] - [[#XXXII|32]] - [[#XXXIII|33]] - [[#XXXIV|34]] - [[#XXXV|35]] - [[#XXXVI|36]] - [[#XXXVII|37]] - [[#XXXVIII|38]]
|}
__NOTOC__
===I===
{{pn|1}}Etsi vereor, iudices, ne turpe sit pro fortissimo viro dicere incipientem timere, minimeque deceat, cum T. Annius ipse magis de rei publicae salute quam de sua perturbetur, me ad eius causam parem animi magnitudinem adferre non posse, tamen haec novi iudici nova forma terret oculos, qui, quocumque inciderunt, consuetudinem fori et pristinum morem iudiciorum requirunt. Non enim corona consessus vester cinctus est, ut solebat; non usitata frequentia stipati sumus: {{pn|2}}non illa praesidia, quae pro templis omnibus cernitis, etsi contra vim conlocata sunt, non adferunt tamen [oratori] aliquid, ut in foro et in iudicio, quamquam praesidiis salutaribus et necessariis saepti sumus, tamen ne non timere quidem sine aliquo timore possimus. Quae si opposita Miloni putarem, cederem tempori, iudices, nec inter tantam vim armorum existimarem esse oratori locum. Sed me recreat et reficit Cn. Pompei, sapientissimi et iustissimi viri, consilium, qui profecto nec iustitiae suae putaret esse, quem reum sententiis iudicum tradidisset, eundem telis militum dedere, nec sapientiae, temeritatem concitatae multitudinis auctoritate publica armare.

{{pn|3}}Quam ob rem illa arma, centuriones, cohortes non periculum nobis, sed praesidium denuntiant; neque solum ut quieto, sed etiam ut magno animo simus hortantur; neque auxilium modo defensioni meae, verum etiam silentium pollicentur. Reliqua vero multitudo, quae quidem est civium, tota nostra est; neque eorum quisquam, quos undique intuentis, unde aliqua fori pars aspici potest, et huius exitum iudici exspectantis videtis, non cum virtuti Milonis favet, tum de se, de liberis suis, de patria, de fortunis hodierno die decertari putat.

===II===
Unum genus est adversum infestumque nobis, eorum quos P. Clodi furor rapinis et incendiis et omnibus exitiis publicis pavit: qui hesterna etiam contione incitati sunt, ut vobis voce praeirent quid iudicaretis. Quorum clamor si qui forte fuerit, admonere vos debebit, ut eum civem retineatis, qui semper genus illud hominum clamoresque maximos prae vestra salute neglexit.

{{pn|4}}Quam ob rem adeste animis, iudices, et timorem si quem habetis deponite. Nam--si umquam de bonis et fortibus viris, si umquam de bene meritis civibus potestas [vobis] iudicandi fuit, si denique umquam locus amplissimorum ordinum delectis viris datus est, ut sua studia erga fortis et bonos civis, quae voltu et verbis saepe significassent, re et sententiis declararent--hoc profecto tempore eam potestatem omnem vos habetis, ut statuatis utrum nos, qui semper vestrae auctoritati dediti fuimus, semper miseri lugeamus, an, diu vexati a perditissimis civibus, aliquando per vos ac per vestram fidem, virtutem, sapientiamque recreemur.

{{pn|5}}Quid enim nobis duobus, iudices, laboriosius, quid magis sollicitum, magis exercitum dici aut fingi potest, qui, spe amplissimorum praemiorum ad rem publicam adducti, metu crudelissimorum suppliciorum carere non possumus? Equidem ceteras tempestates et procellas in illis dum taxat fluctibus contionum semper putavi Miloni esse subeundas, quia semper pro bonis contra improbos senserat; in iudicio vero, et in eo consilio in quo ex cunctis ordinibus amplissimi viri iudicarent, numquam existimavi spem ullam esse habituros Milonis inimicos, ad eius non modo salutem exstinguendam, sed etiam gloriam per talis viros infringendam.

{{pn|6}}Quamquam in hac causa, iudices, T. Anni tribunatu, rebusque omnibus pro salute rei publicae gestis ad huius criminis defensionem non abutemur. Nisi oculis videritis insidias Miloni a Clodio factas, nec deprecaturi sumus ut crimen hoc nobis propter multa praeclara in rem publicam merita condonetis, nec postulaturi, ut si mors P. Clodi salus vestra fuerit, idcirco eam virtuti Milonis potius quam populi Romani felicitati adsignetis. Sed si illius insidiae clariores hac luce fuerint, tum denique obsecrabo obtestaborque vos, iudices, si cetera amisimus, hoc saltem nobis ut relinquatur, ab inimicorum audacia telisque vitam ut impune liceat defendere.

===III===
{{pn|7}}Sed ante quam ad eam orationem venio quae est propria vestrae quaestionis, videntur ea esse refutanda, quae et in senatu ab inimicis saepe iactata sunt, et in contione ab improbis, et paulo ante ab accusatoribus, ut omni errore sublato, rem plane quae veniat in iudicium videre possitis. Negant intueri lucem esse fas ei qui a se hominem occisum esse fateatur. In qua tandem urbe hoc homines stultissimi disputant? nempe in ea quae primum iudicium de capite vidit M. Horati, fortissimi viri, qui nondum libera civitate, tamen populi Romani comitiis liberatus est, cum sua manu sororem esse interfectam fateretur. {{pn|8}}An est quisquam qui hoc ignoret, cum de homine occiso quaeratur, aut negari solere omnino esse factum aut recte et iure factum esse defendi? Nisi vero existimatis dementem P. Africanum fuisse, qui cum a C. Carbone [tribuno plebis seditiose] in contione interrogaretur quid de Ti. Gracchi morte sentiret, responderit iure caesum videri. Neque enim posset aut Ahala ille Servilius, aut P. Nasica, aut L. Opimius, aut C. Marius, aut me consule senatus, non nefarius haberi, si sceleratos civis interfici nefas esset. Itaque hoc, iudices, non sine causa etiam fictis fabulis doctissimi homines memoriae prodiderunt, eum qui patris ulciscendi causa matrem necavisset, variatis hominum sententiis, non solum divina, sed etiam sapientissimae deae sententia liberatum. {{pn|9}}Quod si duodecim tabulae nocturnum furem quoquo modo, diurnum autem, si se telo defenderet, interfici impune voluerunt, quis est qui, quoquo modo quis interfectus sit, puniendum putet, cum videat aliquando gladium nobis ad hominem occidendum ab ipsis porrigi legibus?

===IV===
Atqui si tempus est ullum iure hominis necandi, quae multa sunt, certe illud est non modo iustum, verum etiam necessarium, cum vi vis inlata defenditur. Pudicitiam cum eriperet militi tribunus militaris in exercitu C. Mari, propinquus eius imperatoris, interfectus ab eo est, cui vim adferebat. Facere enim probus adulescens periculose quam perpeti turpiter maluit. Atque hunc ille summus vir scelere solutum periculo liberavit. {{pn|10}}Insidiatori vero et latroni quae potest inferri iniusta nex? Quid comitatus nostri, quid gladii volunt? quos habere certe non liceret, si uti illis nullo pacto liceret. Est igitur haec, iudices, non scripta, sed nata lex; quam non didicimus, accepimus, legimus, verum ex natura ipsa adripuimus, hausimus, expressimus; ad quam non docti sed facti, non instituti sed imbuti sumus, --ut, si vita nostra in aliquas insidias, si in vim et in tela aut latronum aut inimicorum incidisset, omnis honesta ratio esset expediendae salutis. {{pn|11}}Silent enim leges inter arma; nec se exspectari iubent, cum ei qui exspectare velit, ante iniusta poena luenda sit, quam iusta repetenda. Etsi persapienter et quodam modo tacite dat ipsa lex potestatem defendendi, quae non hominem occidi, sed esse cum telo hominis occidendi causa vetat; ut, cum causa non telum quaereretur, qui sui defendendi causa telo esset usus non minis occidendi causa habuisse telum iudicaretur. Quapropter hoc maneat in causa, iudices, non enim dubito quin probaturus sim vobis defensionem meam, si id memineritis quod oblivisci non potestis, insidiatorem iure interfici posse.

===V===
{{pn|12}}Sequitur illud, quod a Milonis inimicis saepissime dicitur, caedem in qua P. Clodius occisus est senatum iudicasse contra rem publicam esse factam. Illam vero senatus non sententiis suis solum, sed etiam studiis comprobavit. Quotiens enim est illa causa a nobis acta in senatu! quibus adsensionibus universi ordinis, quam nec tacitis nec occultis! Quando enim frequentissimo senatu quattuor aut summum quinque sunt inventi qui Milonis causam non probarent? Declarant huius ambusti tribuni plebis illae intermortuae contiones, quibus cotidie meam potentiam invidiose criminabatur, eum diceret senatum non quod sentiret, sed quod ego vellem decernere. Quae quidem si potentia est appellanda--potius quam aut propter magna in rem publicam merita mediocris in bonis causis auctoritas, aut propter hos officiosos labores meos non nulla apud bonos gratia,--appellatur ita sane, dum modo ea nos utamur pro salute bonorum contra amentiam perditorum.

{{pn|13}}Hanc vero quaestionem, etsi non est iniqua, numquam tamen senatus constituendam putavit. Erant enim leges, erant quaestiones vel de caede vel de vi; nec tantum maerorem ac luctum senatui mors P. Clodi adferebat, ut nova quaestio constitueretur. Cuius enim de illo incesto stupro iudicium decernendi senatui potestas esset erepta, de eius interitu quis potest credere senatum iudicium novum constituendum putasse? Cur igitur incendium curiae, oppugnationem aedium M. Lepidi, caedem hanc ipsam contra rem publicam senatus factam esse decrevit? quia nulla vis umquam est in libera civitate suscepta inter civis non contra rem publicam. {{pn|14}}Non enim est illa defensio contra vim umquam optanda, sed non numquam est necessaria. Nisi vero aut ille dies quo Ti. Gracchus est caesus, aut ille quo Gaius, aut quo arma Saturnini oppressa sunt, etiam si e re publica oppressa sunt, rem publicam tamen non volnerarunt.

===VI===
Itaque ego ipse decrevi, cum caedem in Appia factam esse constaret, non eum qui se defendisset contra rem publicam fecisse, sed, cum inesset in re vis et insidiae, crimen iudicio reservavi, rem notavi. Quod si per furiosum illum tribunum senatui quod sentiebat perficere licuisset, novam quaestionem nullam haberemus. Decernebat enim, ut veteribus legibus, tantum modo extra ordinem, quaereretur. Divisa sententia est, postulante nescio quo: nihil enim necesse est omnium me flagitia proferre. Sic reliqua auctoritas senatus empta intercessione sublata est.

{{pn|15}}At enim Cn. Pompeius rogatione sua et de re et de causa iudicavit: tulit enim de caede quae in Appia via facta esset, in qua P. Clodius occisus esset. Quid ergo tulit? nempe ut quaereretur. Quid porro quaerendum est? Factumne sit? at constat. A quo? at paret. Vidit igitur, etiam in confessione facti, iuris tamen defensionem suscipi posse. Quod nisi vidisset posse absolvi eum qui fateretur, cum videret nos fateri, neque quaeri umquam iussisset, nec vobis tam hanc salutarem in iudicando litteram quam illam tristem dedisset. Mihi vero Cn. Pompeius non modo nihil gravius contra Milonem iudicasse, sed etiam statuisse videtur quid vos in iudicando spectare oporteret. Nam qui non poenam confessioni, sed defensionem dedit, is causam interitus quaerendam, non interitum putavit. {{pn|16}}Iam illud ipse dicet profecto, quod sua sponte fecit, Publione Clodio tribuendum putarit an tempori.

===VII===
Domi suae nobilissimus vir, senatus propugnator, atque illis quidem temporibus paene patronus, avunculus huius iudicis nostri, fortissimi viri, M. Catonis, tribunus plebis M. Drusus occisus est. Nihil de eius morte populus consultus, nulla quaestio decreta a senatu est. Quantum luctum in hac urbe fuisse a nostris patribus accepimus, cum P. Africano domi suae quiescenti illa nocturna vis esset inlata? Quis tum non gemuit? Quis non arsit dolore, quem immortalem, si fieri posset, omnes esse cuperent, eius ne necessariam quidem exspectatam esse mortem! Num igitur ulla quaestio de Africani morte lata est? certe nulla. {{pn|17}}Quid ita? quia non alio facinore clari homines, alio obscuri necantur. Intersit inter vitae dignitatem summorurn atque infimorum: mors quidem inlata per scelus isdem et poenis teneatur et legibus. Nisi forte magis erit parricida, si qui consularem patrem quam si quis humilem necarit: aut eo mors atrocior erit P. Clodi, quod is in monumentis maiorum suorum sit interfectus--hoc enim ab istis saepe dicitur; proinde quasi Appius ille Caecus viam muniverit, non qua populus uteretur, sed ubi impune sui posteri latrocinarentur!

{{pn|18}}Itaque in eadem ista Appia via cum ornatissimum equitem Romanum P. Clodius M. Papirium occidisset, non fuit illud facinus puniendum, homo enim nobilis in suis monumentis equitem Romanum occiderat: nunc eiusdem Appiae nomen quantas tragoedias excitat! Quae cruentata antea caede honesti atque innocentis viri silebatur, eadem nunc crebro usurpatur, postea quam latronis et parricidae sanguine imbuta est. Sed quid ego illa commemoro? Comprehensus est in templo Castoris servus P. Clodi, quem ille ad Cn. Pompeium interficiendum collocarat: extorta est ei confitenti sica de manibus: caruit foro postea Pompeius, caruit senatu, caruit publico: ianua se ac parietibus, non iure legum iudiciorumque texit. {{pn|19}}Num quae rogatio lata, num quae nova quaestio decreta est? Atqui si res, si vir, si tempus ullum dignum fuit, certe haec in illa causa summa omnia fuerunt. Insidiator erat in foro conlocatus, atque in vestibulo ipso senatus; ei viro autem mors parabatur, cuius in vita nitebatur salus civitatis; eo porro rei publicae tempore, quo, si unus ille occidisset, non haec solum civitas, sed gentes omnes concidissent. Nisi vero quia perfecta res non est, non fuit poenienda: proinde quasi exitus rerum, non hominum consilia legibus vindicentur. Minus dolendum fuit re non perfecta, sed poeniendum certe nihilo minus. {{pn|20}}Quotiens ego ipse, iudices, ex P. Clodi telis et ex cruentis eius manibus effugi! ex quibus si me non vel mea vel rei publicae fortuna servasset, quis tandem de interitu meo quaestionem tulisset?

===VIII===
Sed stulti sumus qui Drusum, qui Africanum, Pompeium, nosmet ipsos cum P. Clodio conferre audeamus. Tolerabilia fuerunt illa: P. Clodi mortem aequo animo ferre nemo potest. Luget senatus, maeret equester ordo, tota civitas confecta senio est, squalent municipia, adflictantur coloniae, agri denique ipsi tam beneficum, tam salutarem, tam mansuetum civem desiderant. {{pn|21}}Non fuit ea causa, iudices, profecto, non fuit, cur sibi censeret Pompeius quaestionem ferendam; sed homo sapiens atque alta et divina quadam mente praeditus multa vidit: fuisse illum sibi inimicum, familiarem Milonem; in communi omnium laetitia, si etiam ipse gauderet, timuit ne videretur infirmior fides reconciliatae gratiae; multa etiam alia vidit, sed illud maxime, quamvis atrociter ipse tulisset, vos tamen fortiter iudicaturos. Itaque delegit ex florentissimis ordinibus ipsa lumina: neque vero, quod non nulli dictitant, secrevit in iudicibus legendis amicos meos. Neque enim hoc cogitavit vir iustissimus; neque in bonis viris legendis id adsequi potuisset, etiam si cupisset. Non enim mea gratia familiaritatibus continetur, quae late patere non possunt, propterea quod consuetudines victus non possunt esse cum multis; sed, si quid possumus, ex eo possumus, quod res publica nos coniunxit cum bonis: ex quibus ille cum optimos viros legeret, idque maxime ad fidem suam pertinere arbitraretur, non potuit legere non studiosos mei. {{pn|22}}Quod vero te, L. Domiti, huic quaestioni praeesse maxime voluit, nihil quaesivit [aliud] nisi iustitiam, gravitatem, humanitatem, fidem. Tulit ut consularem necesse esset: credo, quod principum munus esse ducebat resistere et levitati multitudinis et perditorum temeritati. Ex consularibus te creavit potissimum: dederas enim quam contemneres popularis insanias iam ab adulescentia documenta maxima.

===IX===
{{pn|23}}Quam ob rem, iudices, ut aliquando ad causam crimenque veniamus,--si neque omnis confessio facti est inusitata, neque de causa nostra quicquam aliter ac nos vellemus a senatu iudicatum est, et lator ipse legis, cum esset controversia nulla facti, iuris tamen disceptationem esse voluit, et ei lecti iudices isque praepositus est quaestioni, qui haec iuste sapienterque disceptet,--reliquum est, iudices, ut nihil iam quaerere aliud debeatis, nisi uter utri insidias fecerit. Quod quo facilius argumentis perspicere possitis, rem gestam vobis dum breviter expono, quaeso, diligenter attendite.

{{pn|24}}P. Clodius cum statuisset omni scelere in praetura vexare rem publicam, videretque ita tracta esse comitia anno superiore, ut non multos mensis praeturam gerere posset,--qui non honoris gradum spectaret, ut ceteri, sed et L. Paulum conlegam effugere vellet, singulari virtute civem, et annum integrum ad dilacerandam rem publicam quaereret,--subito reliquit annum suum, seseque in annum proximum transtulit: non (ut fit) religione aliqua, sed ut haberet, quod ipse dicebat, ad praeturam gerendam, hoc est, ad evertendam rem publicam, plenum annum atque integrum. {{pn|25}}Occurrebat ei mancam ac debilem praeturam futuram suam consule Milone: eum porro summo consensu populi Romani consulem fieri videbat. Contulit se ad eius competitores, sed ita, totam ut petitionem ipse solus etiam invitis illis gubernaret, tota ut comitia suis, ut dictitabat, umeris sustineret. Convocabat tribus, se interponebat, Collinam novam dilectu perditissimorum civium conscribebat. Quanto ille plura miscebat, tanto hic magis in dies convalescebat. Ubi vidit homo ad omne facinus paratissimus fortissimum virum, inimicissimum suum, certissimum consulem, idque intellexit non solum sermonibus, sed etiam suffragiis populi Romani saepe esse declaratum, palam agere coepit, et aperte dicere occidendum Milonem. {{pn|26}}Servos agrestis et barbaros, quibus silvas publicas depopulatus erat Etruriamque vexarat, ex Apennino deduxerat, quos videbatis. Res erat minime obscura. Etenim palam dictitabat consulatum Miloni eripi non posse, vitam posse. Significavit hoc saepe in senatu, dixit in contione. Quin etiam M. Favonio, fortissimo viro, quaerenti ex eo qua spe fureret Milone vivo, respondit triduo illum aut summum quadriduo esse periturum: quam vocem eius ad hunc M. Catonem statim Favonius detulit.

===X===
{{pn|27}}Interim cum sciret Clodius--neque enim erat difficile scire--iter sollemne, legitimum, necessarium ante diem xiii. Kalendas Februarias Miloni esse Lanuvium ad flaminem prodendum, [quod erat dictator Lanuvi Milo,] Roma subito ipse profectus pridie est, ut ante suum fundum, quod re intellectum est, Miloni insidias conlocaret. Atque ita profectus est, ut contionem turbulentam, in qua eius furor desideratus est, [quae illo ipso die habita est,] relinqueret, quam nisi obire facinoris locum tempusque voluisset, numquam reliquisset. {{pn|28}}Milo autem cum in senatu fuisset eo die, quoad senatus est dimissus, domum venit; calceos et vestimenta mutavit; paulisper, dum se uxor (ut fit) comparat, commoratus est; dein profectus id temporis cum iam Clodius, si quidem eo die Romani venturus erat, redire potuisset. Ob viam fit ei Clodius, expeditus, in equo, nulla raeda, nullis impedimentis; nullis Graecis comitibus, ut solebat; sine uxore, quod numquam fere: cum hic insidiator, qui iter illud ad caedem faciendam apparasset, cum uxore veheretur in raeda, paenulatus, magno et impedito et muliebri ac delicato ancillarum puerorumque comitatu. {{pn|29}}Fit ob viam Clodio ante fundum eius hora fere undecima, aut non multo secus. Statim complures cum telis in hunc faciunt de loco superiore impetum: adversi raedarium occidunt. Cum autem hic de raeda reiecta paenula desiluisset, seque acri animo defenderet, illi qui erant cum Clodio, gladiis eductis, partim recurrere ad raedam, ut a tergo Milonem adorirentur; partim, quod hunc iam interfectum putarent, caedere incipiunt eius servos, qui post erant: ex quibus qui animo fideli in dominum et praesenti fuerunt, partim occisi sunt, partim, cum ad raedam pugnari viderent, domino succurrere prohiberentur, Milonem occisum et ex ipso Clodio audirent et re vera putarent, fecerunt id servi Milonis--dicam enim aperte, non derivandi criminis causa, sed ut factum est--nec imperante nec sciente nec praesente domino, quod suos quisque servos in tali re facere voluisset.&lt;

===XI===
{{pn|30}}Haec, sicuti exposui, ita gesta sunt, iudices. Insidiator superatus est, vi victa vis, vel potius oppressa virtute audacia est. Nihil dico quid res publica consecuta sit, nihil quid vos, nihil quid omnes boni : nihil sane id prosit Miloni, qui hoc fato natus est, ut ne se quidem servare potuerit, quin una rem publicam vosque servaret. Si id iure fieri non potuit, nihil habeo quod defendam. Sin hoc et ratio doctis, et necessitas barbaris, et mos gentibus, et feris etiam beluis natura ipsa praescripsit,--ut omnem semper vim, quacumque ope possent, a corpore, a capite, a vita sua propulsarent,--non potestis hoc facinus improbum iudicare, quin simul iudicetis omnibus, qui in latrones inciderint, aut illorum telis aut vestris sententiis esse pereundum. {{pn|31}}Quod si ita putasset, certe optabilius Miloni fuit dare iugulum P. Clodio, non semel ab illo neque turn primum petitum, quam iugulari a vobis, quia se non iugulandum illi tradidisset. Sin hoc nemo vestrum ita sentit, non illud iam in iudicium venit, occisusne sit (quod fatemur), sed iure an iniuria, quod multis in causis saepe quaesitum est. Insidias factas esse constat, et id est quod senatus contra rem publicam factum iudicavit: ab utro factae sint incertum est. De hoc igitur latum est ut quaereretur. Ita et senatus rem non hominem notavit, et Pompeius de iure non de facto quaestionem tulit.

===XII===
Num quid igitur aliud in iudicium venit, nisi uter utri insidias fecerit? Profecto nihil: si hic illi, ut ne sit impune; si ille huic, ut scelere solvamur.

{{pn|32}}Quonam igitur pacto probari potest insidias Miloni fecisse Clodium? Satis est in illa quidem tam audaci, tam nefaria belua, docere magnam ei causam, magnam spem in Milonis morte propositam, magnas utilitates fuisse. Itaque illud Cassianum 'cui bono fuerit' in his personis valeat; etsi boni nullo emolumento impelluntur in fraudem, improbi saepe parvo. Atqui Milone interfecto Clodius haec adsequebatur, non modo ut praetor esset non eo consule quo sceleris nihil facere posset; sed etiam ut eis consulibus praetor esset, quibus si non adiuvantibus at coniventibus certe, speraret posse se eludere in illis suis cogitatis furoribus: cuius illi conatus, ut ipse ratiocinabatur, nec cuperent reprimere si possent, cum tantum beneficium ei se debere arbitrarentur; et, si vellent, fortasse vix possent frangere hominis sceleratissimi conroboratam iam vetustate audaciam.

{{pn|33}}An vero, iudices, vos soli ignoratis? vos hospites in hac urbe versamini? vestrae peregrinantur aures, neque in hoc pervagato civitatis sermone versantur, quas ille leges--si leges nominandae sunt ac non faces urbis, pestes rei publicae--fuerit impositurus nobis omnibus atque inusturus? Exhibe, quaeso, Sexte Clodi, exhibe librarium illud legum vestrarum, quod te aiunt eripuisse e domo et ex mediis armis turbaque nocturna tamquam Palladium sustulisse, ut praeclarum videlicet munus atque instrumentum tribunatus ad aliquem, si nactus esses, qui tuo arbitrio tribunatum gereret, deferre posses. Atque per . . . an huius ille legis quam Clodius a se inventam gloriatur, mentionem facere ausus esset vivo Milone, non dicam consule? De nostrum enim omnium--non audeo totum dicere. Videte quid ea viti lex habitura fuerit, cuius periculosa etiam reprehensio est. Et aspexit me illis quidem oculis, quibus tum solebat cum omnibus omnia minabatur. Movet me quippe lumen curiae!

===XIII===
Quid? tu me tibi iratum, Sexte, putas, cuius inimicissimum multo crudelius etiam poenitus es, quam erat humanitatis meae postulare? Tu P. Clodi cruentum cadaver eiecisti domo; tu in publicum abiecisti; tu spoliatum imaginibus, exsequiis, pompa, laudatione, infelicissimis lignis semiustilatum, nocturnis canibus dilaniandum reliquisti. Qua re, etsi nefarie fecisti, tamen quoniam in meo inimico crudelitatem exprompsisti tuam, laudare non possum, irasci certe non debeo.

{{pn|34}}Audistis, iudices, quantum Clodi interfuerit occidi Milonem: convertite animos nunc vicissim ad Milonem. Quid Milonis intererat interfici Clodium? Quid erat cur Milo non dicam admitteret, sed optaret? 'Obstabat in spe consulatus Miloni Clodius.' At eo repugnante fiebat, immo vero eo fiebat magis; nec me suffragatore meliore utebatur quam Clodio. Valebat apud vos, iudices, Milonis erga me remque publicam meritorum memoria; valebant preces et lacrimae nostrae, quibus ego tum vos mirifice moveri sentiebam; sed plus multo valebat periculorum impendentium timor. Quis enim erat civium qui sibi solutam P. Clodi praeturam sine maximo rerum novarum metu proponeret? Solutam autem fore videbatis, nisi esset is consul, qui eam auderet possetque constringere. Eum Milonem unum esse cum sentiret universus populus Romanus, quis dubitaret suffragio suo se metu, periculo rem publicam liberare? At nunc, Clodio remoto, usitatis iam rebus enitendum est Miloni, ut tueatur dignitatern suam: singularis illa et huic uni concessa gloria, quae cotidie augebatur frangendis furoribus Clodianis, iam Clodi morte cecidit. Vos adepti estis, ne quem civem metueretis: hic exercitationem virtutis, suffragationem consulatus, fontem perennem gloriae suae perdidit. Itaque Milonis consulatus, qui vivo Clodio labefactari non poterat, mortuo denique temptari coeptus est. Non modo igitur nihil prodest, sed obest etiam Clodi mors Miloni.

{{pn|35}}'At valuit odium, fecit iratus, fecit inimicus, fuit ultor iniuriae, poenitor doloris sui.' Quid? si haec non dico maiora fuerunt in Clodio quam in Milone, sed in illo maxima, nulla in hoc? quid voltis amplius? Quid enim odisset Clodium Milo, segetem ac materiem suae gloriae, praeter hoc civile odium, quo omnis improbos odimus? Ille erat ut odisset, primum defensorem salutis meae, deinde vexatorem furoris, domitorem armorum suorum, postremo etiam accusatorem suum: reus enim Milonis lege Plotia fuit Clodius, quoad vixit. Quo tandem animo hoc tyrannum illum tulisse creditis? quantum odium illius, et in homine iniusto quam etiam iustum fuisse?

===XIV===
{{pn|36}}Reliquum est ut iam illum natura ipsius consuetudoque defendat, hunc autem haec eadem coarguat. Nihil per vim umquam Clodius, omnia per vim Milo. Quid? ego, iudices, cum maerentibus vobis urbe cessi, iudiciumne timui? non servos, non arma, non vim? Quae fuisset igitur iusta causa restituendi mei, nisi fuisset iniusta eiciendi? Diem mihi, credo, dixerat, multam inrogarat, actionem perduellionis intenderat; et mihi videlicet in causa aut mala aut mea, non et praeclarissima et vestra, iudicium timendum fuit. Servorum et egentium civium et facinorosorum armis meos civis, meis consiliis periculisque servatos, pro me obici nolui.{{pn|37}}Vidi enim, vidi hunc ipsum Q. Hortensium, lumen et ornamentum rei publicae, paene interfici servorum manu, cum mihi adesset: qua in turba C. Vibienus senator, vir optimus, cum hoc cum esset una, ita est mulcatus, ut vitam amiserit. Itaque quando illius postea sica illa, quam a Catilina acceperat, conquievit? Haec intentata nobis est; huic ego vos obici pro me non sum passus; haec insidiata Pompeio est; haec istam Appiam, monimentum sui nominis, nece Papiri cruentavit; haec eadem longo intervallo conversa rursus est in me: nuper quidem, ut scitis, me ad regiam paene confecit.

{{pn|38}}Quid simile Milonis? cuius vis omnis haec semper fuit, ne P. Clodius, cum in iudicium detrahi non posset, vi oppressam civitatem teneret. Quem si interficere voluisset, quantae quotiens occasiones, quam praeclarae fuerunt! Potuitne, cum domum ac deos penatis suos illo oppugnante defenderet, iure se ulcisci? Potuitne, civi egregio et viro fortissimo, P. Sestio, conlega suo, volnerato? Potuitne, Q. Fabricio, viro optimo, cum de reditu meo legem ferret, pulso, crudelissima in foro caede facta ? Potuitne L. Caecili, iustissimi fortissimique praetoris, oppugnata domo? Potuitne illo die, cum est lata lex de me; cum totius Italiae concursus, quem mea salus concitarat, facti illius gloriam libens agnovisset, ut, etiam si id Milo fecisset, cuncta civitas eam laudem pro sua vindicaret?

===XV===
{{pn|39}}At quod erat tempus? Clarissimus et fortissimus consul, inimicus Clodio, [P. Lentulus,] ultor sceleris illius, propugnator senatus, defensor vestrae voluntatis, patronus publici consensus, restitutor salutis meae; septem praetores, octo tribuni plebei, illius adversarii, defensores mei; Cn. Pompeius, auctor et dux mei reditus, illius hostis, cuius sententiam senatus [omnis] de salute mea gravissimam et ornatissimam secutus est, qui populum Romanum est cohortatus, qui cum de me decretum Capuae fecisset, ipse cunctae Italiae cupienti et eius fidem imploranti signum dedit, ut ad me restituendum Romam concurrerent; omnium denique in illum odia civium ardebant desiderio mei, quem qui tum interemisset, non de impunitate eius, sed de praemiis cogitaretur. {{pn|40}}Tamen se Milo continuit, et P. Clodium in iudicium bis, ad vim numquam vocavit. Quid? privato Milone et reo ad populum accusante P. Clodio, cum in Cn. Pompeium pro Milone dicentem impetus factus est, quae tum non modo occasio, sed etiam causa illius opprimendi fuit! Nuper vero cum M. Antonius summam spem salutis bonis omnibus attulisset, gravissimamque adulescens nobilissimus rei publicae partem fortissime suscepisset, atque illam beluam, iudici laqueos declinantem, iam inretitam teneret, qui locus, quod tempus illud, di immortales, fuit! cum se ille fugiens in scalarum tenebris abdidisset, magnum Miloni fuit conficere illam pestem nulla sua invidia, M. vero Antoni maxima gloria? {{pn|41}}Quid? comitiis in campo quotiens potestas fuit! cum ille in saepta ruisset, gladios destringendos, lapides iaciendos curavisset; dein subito, voltu Milonis perterritus, fugeret ad Tiberim, vos et omnes boni vota faceretis, ut Miloni uti virtute sua liberet.

===XVI===
Quem igitur cum omnium gratia noluit, hunc voluit cum aliquorum querella? quem iure, quem loco, quem tempore, quem impune non est ausus, hunc iniuria, iniquo loco, alieno tempore, periculo capitis, non dubitavit occidere? {{pn|42}}praesertim, iudices, cum honoris amplissimi contentio et dies comitiorum subesset, quo quidem tempore--scio enim quam timida sit ambitio, quantaque et quam sollicita sit cupiditas consulatus--omnia, non modo quae reprehendi palam, sed etiam obscure quae cogitari possunt timemus, rumorem, fabulam fictam, levem perhorrescimus, ora omnium atque oculos intuemur. Nihil est enim tam molle, tam tenerum, tam aut fragile aut flexibile, quam voluntas erga nos sensusque civium, qui non modo improbitati irascuntur candidatorum, sed etiam in recte factis saepe fastidiunt. {{pn|43}}Hunc igitur diem campi speratum atque exoptatum sibi proponens Milo, cruentis manibus scelus et facinus prae se ferens et confitens, ad illa augusta centuriarum auspicia veniebat? Quam hoc non credibile in hoc! quam idem in Clodio non dubitandum, cum se ille interfecto Milone regnaturum putaret! Quid? (quod caput est [audaciae], iudices) quis ignorat maximam inlecebram esse peccandi impunitatis spem? In utro igitur haec fuit? in Milone, qui etiam nunc reus est facti aut praeclari aut certe necessarii, an in Clodio, qui ita iudicia poenamque contempserat, ut eum nihil delectaret quod aut per naturam fas esset, aut per leges liceret.

{{pn|44}}Sed quid ego argumentor? quid plura disputo? Te, Q. Petili, appello, optimum et fortissimum civem: te, M. Cato, testor, quos mihi divina quaedam sors dedit iudices. Vos ex M. Favonio audistis Clodium sibi dixisse, et audistis vivo Clodio, periturum Milonem triduo. Post diem tertium gesta res est quam dixerat. Cum ille non dubitarit aperire quid cogitaret, vos potestis dubitare quid fecerit?

===XVII===
{{pn|45}}Quem ad modum igitur eum dies non fefellit? Dixi equidem modo. Dictatoris Lanuvini stata sacrificia nosse negoti nihil erat. Vidit necesse esse Miloni proficisci Lanuvium illo ipso quo est profectus die. Itaque antevertit. At quo die? Quo, ut ante dixi, fuit insanissima contio ab ipsius mercenario tribuno plebis concitata: quem diem ille, quam contionem, quos clamores, nisi ad cogitatum facinus approperaret, numquam reliquisset. Ergo illi ne causa quidem itineris, etiam causa manendi: Miloni manendi nulla [facultas], exeundi non causa solum, sed etiam necessitas fuit. Quid? si, ut ille scivit Milonem fore eo die in via, sic Clodium Milo ne suspicari quidem potuit? {{pn|46}}Primum quaero qui id scire potuerit? quod vos idem in Clodio quaerere non potestis. Ut enim neminem alium nisi T. Patinam, familiarissimum suum, rogasset, scire potuit illo ipso die Lanuvi a dictatore Milone prodi flaminem necesse esse. Sed erant permulti alii, ex quibus id facillime scire posset [: omnes scilicet Lanuvini]. Milo de Clodi reditu unde quaesivit? Quaesierit sane--videte quid vobis largiar: servum etiam, ut Q. Arrius, meus amicus, dixit, corruperit. Legite testimonia testium vestrorum. Dixit C. Causinius Schola, Interamnas, familiarissimus et idem comes Clodi,--cuius iam pridem testimonio Clodius eadem hora Interamnae fuerat et Romae,--P. Clodium illo die in Albano mansurum fuisse; sed subito ei esse nuntiatum Cyrum architectum esse mortuum, itaque repente Romam constituisse proficisci. Dixit hoc comes item P. Clodi, C. Clodius.

===XVIII===
{{pn|47}}Videte, iudices, quantae res his testimoniis sint confectae. Primum certe liberatur Milo non eo consilio profectus esse, ut insidiaretur in via Clodio: quippe, si ille obvius ei futurus omnino non erat. Deinde--non enim video cur non meum quoque agam negotium--scitis, iudices, fuisse qui in hac rogatione suadenda dicerent Milonis manu caedem esse factam, consilio vero maioris alicuius. Me videlicet latronem ac sicarium abiecti homines et perditi describebant. Iacent suis testibus [ei] qui Clodium negant eo die Romam, nisi de Cyro audisset, fuisse rediturum. Respiravi, liberatus sum; non vereor ne, quod ne suspicari quidem potuerim, videar id cogitasse. {{pn|48}}Nunc persequar cetera. Nam occurrit illud: 'Igitur ne Clodius quidem de insidiis cogitavit, quoniam fuit in Albano mansurus.' Si quidem exiturus ad caedem e villa non fuisset. Video enim illum, qui dicatur de Cyri morte nuntiasse, non id nuntiasse, Milonem appropinquare. Nam quid de Cyro nuntiaret, quem Clodius Roma proficiscens reliquerat morientem? Una fui, testamentum simul obsignavi cum Clodio: testamentum autem palam fecerat, et illum heredem et me scripserat. Quem pridie hora tertia animam efflantem reliquisset, eum mortuum postridie hora decima denique ei nuntiabatur?

===XIX===
{{pn|49}}Age, sit ita factum. Quae causa cur Romam properaret? cur in noctem se coniceret? Ecquid adferebat festinationis, quod heres erat? Primum, erat nihil cur properato opus esset: deinde, si quid esset, quid tandem erat quod ea nocte consequi posset, amitteret autem si postridie Romam mane venisset? Atque ut illi nocturnus ad urbem adventus vitandus potius quam expetendus fuit, sic Miloni, cum insidiator esset, si illum ad urbem nocte accessurum sciebat, subsidendum atque exspectandum fuit. {{pn|50}}Nemo ei neganti non credidisset, quem esse omnes salvum etiam confitentem volunt. Sustinuisset hoc crimen primum ipse ille latronum occultator et receptor locus, cum neque muta solitudo indicasset neque caeca nox ostendisset Milonem; deinde ibi multi ab illo violati, spoliati, bonis expulsi, multi haec etiam timentes in suspicionem caderent, tota denique rea citaretur Etruria. {{pn|51}}Atque illo die certe Aricia rediens devertit Clodius ad Albanum. Quod ut sciret Milo illum Ariciae fuisse, suspicari tamen debuit eum, etiam si Romam illo die reverti vellet, ad villam suam, quae viam tangeret, deversurum. Cur neque ante occurrit, ne ille in villa resideret, nec eo in loco subsedit, quo ille noctu venturus esset?

Video adhuc constare, iudices, omnia:--Miloni etiam utile fuisse Clodium vivere, illi ad ea quae concupierat optatissimum interitum Milonis; odium fuisse illius in hunc acerbissimum, nullum huius in illum; consuetudinem illius perpetuam in vi inferenda, huius tantum in repellenda; {{pn|52}}mortem ab illo denuntiatam Miloni et praedicatam palam, nihil umquam auditum ex Milone; profectionis huius diem illi notum, reditus illius huic ignotum fuisse; huius iter necessarium, illius etiam potius alienum; hunc prae se tulisse illo die Roma exiturum, illum eo die se dissimulasse rediturum; hunc nullius rei mutasse consilium, illum causam mutandi consili finxisse; huic, si insidiaretur, noctem prope urbem exspectandam, illi, etiam si hunc non timeret, tamen accessum ad urbem nocturnum fuisse metuendum.

===XX===
{{pn|53}}Videamus nunc (id quod caput est) locus ad insidias ille ipse, ubi congressi sunt, utri tandem fuerit aptior. Id vero, iudices, etiam dubitandum et diutius cogitandum est? Ante fundum Clodi, quo in fundo propter insanas illas substructiones facile hominum mille versabantur valentium, edito adversari atque excelso loco, superiorem se fore putarat Milo, et ob eam rem eum locum ad pugnam potissimum elegerat? an in eo loco est potius exspectatus ab eo qui ipsius loci spe facere impetum cogitarat? Res loquitur ipsa, iudices, quae semper valet plurimum. {{pn|54}}Si haec non gesta audiretis, sed picta videretis, tamen appareret uter esset insidiator, uter nihil cogitaret mali, cum alter veheretur in raeda paenulatus, una sederet uxor. Quid horum non impeditissimum? vestitus an vehiculum an comes? Quid minus promptum ad pugnam, cum paenula inretitus, raeda impeditus, uxore paene constrictus esset? Videte nunc illum, primum egredientem e villa, subito: cur? vesperi: quid necesse est? tarde: qui convenit, praesertim id temporis? Devertit in villam Pompei. Pompeium ut videret? sciebat in Alsiensi esse: villam ut perspiceret? miliens in ea fuerat. Quid ergo erat? morae et tergiversationes: dum hic veniret, locum relinquere noluit.

===XXI===
{{pn|55}}Age nunc; iter expediti latronis cum Milonis impedimentis comparate. Semper ille antea cum uxore, tum sine ea; numquam nisi in raeda, tum in equo; comites Graeculi quocumque ibat, etiam cum in castra Etrusca properabat, tum nugarum in comitatu nihil. Milo, qui numquam, tum casu pueros symphoniacos uxoris ducebat et ancillarum greges. Ille, qui semper secum scorta, semper exoletos, semper lupas duceret, tum neminem, nisi ut virum a viro lectum esse diceres. Cur igitur victus est? Quia non semper viator a latrone, non numquam etiam latro a viatore occiditur: quia, quamquam paratus in imparatos Clodius, tamen mulier inciderat in viros. {{pn|56}}Nec vero sic erat umquam non paratus Milo contra illum, ut non satis fere esset paratus. Semper [ille] et quantum interesset P. Clodi se perire, et quanto illi odio esset, et quantum ille auderet cogitabat. Quam ob rem vitam suam, quam maximis praemiis propositam et paene addictam sciebat, numquam in periculum sine praesidio et sine custodia proiciebat. Adde casus, adde incertos exitus pugnarum Martemque communem, qui saepe spoliantem iam et exsultantem evertit et perculit ab abiecto: adde inscitiam pransi, poti, oscitantis ducis, qui cum a tergo hostem interclusum reliquisset, nihil de eius extremis comitibus cogitavit, in quos incensos ira vitamque domini desperantis cum incidisset, haesit in eis poenis, quas ab eo servi fideles pro domini vita expetiverunt.&lt;

{{pn|57}}Cur igitur eos manu misit? Metuebat scilicet ne indicaretur, ne dolorem perferre non possent, ne tormentis cogerentur occisum esse a servis Milonis in Appia via P. Clodium confiteri. Quid opus est tortore? quid quaeris? Occideritne? occidit. Iure an iniuria? nihil ad tortorem: facti enim in eculeo quaestio est, iuris in iudicio.

===XXII===
Quod igitur in causa quaerendum est, indagamus hic: quod tormentis invenire vis, id fatemur. Manu vero cur miserit, si id potius quaeris, quam cur partim amplis adfecerit praemiis, nescis inimici factum reprehendere. {{pn|58}}Dixit enim hic idem, qui omnia semper constanter et fortiter, M. Cato, et dixit in turbulenta contione, quae tamen huius auctoritate placata est, non libertate solum, sed etiam omnibus praemiis dignissimos fuisse, qui domini caput defendissent. Quod enim praemium satis magnum est tam benevolis, tam bonis, tam fidelibus servis, propter quos vivit? Etsi id quidem non tanti est, quam quod propter eosdem non sanguine et volneribus suis crudelissimi inimici mentem oculosque satiavit. Quos nisi manu misisset, tormentis etiam dedendi fuerunt conservatores domini, ultores sceleris, defensores necis. Hic vero nihil habet in his malis quod minus moleste ferat, quam, etiam si quid ipsi accidat, esse tamen illis meritum praemium persolutum.

{{pn|59}}Sed quaestiones urgent Milonem, quae sunt habitae nunc in atrio Libertatis. Quibusnam de servis? rogas? de P. Clodi. Quis eos postulavit? Appius. Quis produxit? Appius. Unde? ab Appio. Di boni! quid potest agi severius? [De servis nulla lege quaestio est in dominum nisi de incestu, ut fuit in Clodium.] Proxime deos accessit Clodius, propius quam tum cum ad ipsos penetrarat, cuius de morte tamquam de caerimoniis violatis quaeritur. Sed tamen maiores nostri in dominum [de servo] quaeri noluerunt, non quin posset verum inveniri, sed quia videbatur indignum esse et [domini] morte ipsa tristius. In reum de servo accusatoris cum quaeritur, verum inveniri potest? {{pn|60}}Age vero, quae erat aut qualis quaestio? 'Heus tu, Rufio' (verbi causa) 'cave sis mentiaris. Clodius insidias fecit Miloni ?' 'Fecit:' 'certa crux.' 'Nullas fecit:' 'sperata libertas.' Quid hac quaestione certius? Subito abrepti in quaestionem, tamen separantur a ceteris et in arcas coniciuntur, ne quis cum eis conloqui possit. Hi centum dies penes accusatorem cum fuissent, ab eo ipso accusatore producti sunt. Quid hac quaestione dici potest integrius, quid incorruptius?

===XXIII===
{{pn|61}}Quod si nondum satis cernitis, cum res ipsa tot tam claris argumentis signisque luceat, pura mente atque integra Milonem, nullo scelere imbutum, nullo metu perterritum, nulla conscientia exanimatum, Romam revertisse, recordamini (per deos immortalis!) quae fuerit celeritas reditus eius, qui ingressus in forum ardente curia, quae magnitudo animi, qui voltus, quae oratio. Neque vero se populo solum, sed etiam senatui commisit; neque senatui modo, sed etiam publicis praesidiis et armis; neque his tantum, verum etiam eius potestati, cui senatus totam rem publicam, omnem Italiae pubem, cuncta populi Romani arma commiserat: cui numquam se hic profecto tradidisset, nisi causae suae confideret, praesertim omnia audienti, magna metuenti, multa suspicanti, non nulla credenti. Magna vis est conscientiae, iudices, et magna in utramque partem, ut neque timeant qui nihil commiserint, et poenam semper ante oculos versari putent qui peccarint.

{{pn|62}}Neque vero sine ratione certa causa Milonis semper a senatu probata est. Videbant enim sapientissimi homines facti rationem, praesentiam animi, defensionis constantiam. An vero obliti estis, iudices, recenti illo nuntio necis Clodianae, non modo inimicorum Milonis sermones et opiniones, sed non nullorum etiam imperitorum? Negabant eum Romam esse rediturum. {{pn|63}}Sive enim illud animo irato ac percito fecisset, ut incensus odio trucidaret inimicum, arbitrabantur eum tanti mortem P. Clodi putasse, ut aequo animo patria careret, cum sanguine inimici explesset odium suum; sive etiam illius morte patriam liberare voluisset, non dubitaturum fortem virum quin, cum suo periculo salutem populo Romano attulisset, cederet aequo animo [legibus], secum auferret gloriam sempiternam, nobis haec fruenda relinqueret, quae ipse servasset. Multi etiam Catilinam atque illa portenta loquebantur: 'Erumpet, occupabit aliquem locum, bellum patriae faciet.' Miseros interdum civis optime de re publica meritos, in quibus homines non modo res praeclarissimas obliviscuntur, sed etiam nefarias suspicantur! {{pn|64}}Ergo illa falsa fuerunt, quae certe vera exstitissent, si Milo admisisset aliquid quod non posset honeste vereque defendere.&lt;

===XXIV===
Quid? quae postea sunt in eum congesta, quae quemvis etiam mediocrium delictorum conscientia perculissent, ut sustinuit, di immortales! Sustinuit? immo vero tit contempsit ac pro nihilo putavit, quae neque maximo animo nocens neque innocens nisi fortissimus vir neglegere potuisset! Scutorum, gladiorum, frenorum, pilorumque etiam multitudo deprehendi posse indicabatur; nullum in urbe vicum, nullum angiportum esse dicebant, in quo Miloni conducta non esset domus; arma in villam Ocriculanam devecta Tiberi, domus in clivo Capitolino scutis referta, plena omnia malleolorum ad urbis incendia comparatorum: haec non delata solum, sed paene credita, nec ante repudiata sunt quam quaesita. {{pn|65}}Laudabam equidem incredibilem diligentiam Cn. Pompei, sed dicam ut sentio, iudices. Nimis multa audire coguntur, neque aliter facere possunt, ei quibus tota commissa est res publica. Quin etiam fuit audiendus popa Licinius nescio qui de Circo maximo, servos Milonis, apud se ebrios factos, sibi confessos esse de interficiendo Pompeio coniurasse, dein postea se gladio percussum esse ab uno de illis, ne indicaret. Pompeio in hortos nuntiavit; arcessor in primis; de amicorum sententia rem defert ad senatum. Non poteram in illius mei patriaeque custodis tanta suspicione non metu exanimari; sed mirabar tamen credi popae, confessionem servorum audiri, volnus in latere, quod acu punctum videretur, pro ictu gladiatoris probari. {{pn|66}}Verum, ut intellego, cavebat magis Pompeius quam timebat, non ea solum quae timenda erant, sed omnia, ne vos aliquid timeretis. Oppugnata domus C. Caesaris, clarissimi et fortissimi viri, per multas noctis horas nuntiabatur. Nemo audierat tam celebri loco, nemo senserat: tamen audiebatur. Non poteram Cn. Pompeium, praestantissima virtute virum, timidum suspicari: diligentiam, tota re publica suscepta, nimiam nullam putabam. Frequentissimo senatu nuper in Capitolio senator inventus est qui Milonem cum telo esse diceret. Nudavit se in sanctissimo templo, quoniam vita talis et civis et viri fidem non faciebat, ut eo tacente res ipsa loqueretur.

===XXV===
{{pn|67}}Omnia falsa atque insidiose ficta comperta sunt. Cum tamen, si metuitur etiam nunc Milo, non iam hoc Clodianum crimen timemus, sed tuas, Cn. Pompei--te enim iam appello, et ea voce ut me exaudire possis--tuas, tuas, inquam, suspiciones perhorrescimus: si Milonem times; si hunc de tua vita nefarie aut nunc cogitare aut molitum aliquando aliquid putas; si Italiae dilectus (ut non nulli conquisitores tui dictitarunt), si haec arma, si Capitolinae cohortes, si excubiae, si vigiliae, si dilecta iuventus quae tuum corpus domumque custodit contra Milonis impetum armata est, atque illa omnia in hunc unum instituta, parata, intenta sunt,--magna in hoc certe vis et incredibilis animus, et non unius viri vires atque opes iudicantur, si quidem in hunc unum et praestantissimus dux electus et tota res publica armata est. {{pn|68}}Sed quis non intellegit omnis tibi rei publicae partis aegras et labantis, ut eas his armis sanares et confirmares, esse commissas? Quod si, locus Miloni datus esset, probasset profecto tibi ipsi neminem umquam hominem homini cariorem fuisse quam te sibi; nullum se umquam periculum pro tua dignitate fugisse; cum ipsa illa taeterrima peste se saepissime pro tua gloria contendisse; tribunatum suum ad salutem meam, quae tibi carissima fuisset, consiliis tuis gubernatum; se a te postea defensum in periculo capitis, adiutum in petitione praeturae; duos se habere semper amicissimos sperasse, te tuo beneficio, me suo. Quae si non probaret, si tibi ita penitus inhaesisset ista suspicio nullo ut evelli modo posset, si denique Italia a dilectu, urbs ab armis sine Milonis clade numquam esset conquietura, ne ille hand dubitans cessisset patria, is qui ita natus est et ita consuevit: te, Magne, tamen antestaretur, quod nunc etiam facit.

===XXVI===
{{pn|69}}Vide quam sit varia vitae commutabilisque ratio, quam vaga volubilisque fortuna, quantae infidelitates in amicis, quam ad tempus aptae simulationes, quantae in periculis fugae proximorum, quantae timiditates. Erit, erit illud profecto tempus, et inlucescet aliquando ille dies, cum tu--salutaribus, ut spero, rebus tuis, sed fortasse motu aliquo communium temporum, qui quam crebro accidat experti scire debemus -et amicissimi benevolentiam et gravissimi hominis fidem et unius post homines natos fortissimi viri magnitudinem animi desideres. {{pn|70}}Quamquam quis hoc credat, Cn. Pompeium, iuris publici, moris maiorum, rei denique publicae peritissimum, cum senatus ei commiserit ut videret Ne quid res publica detrimenti caperet (quo uno versiculo satis armati semper consules fuerunt, etiam nullis armis datis), hunc exercitu, hunc dilectu dato, iudicium exspectaturum fuisse in eius consiliis vindicandis, qui vi iudicia ipsa tolleret? Satis iudicatum est a Pompeio, satis, falso ista conferri in Milonem, qui legem tulit, qua, ut ego sentio, Milonem absolvi a vobis oporteret, ut omnes confitentur, liceret. {{pn|71}}Quod vero in illo loco atque illis publicorum praesidiorum copiis circumfusus sedet, satis declarat se non terrorem inferre vobis--quid enim minus illo dignum quam cogere ut vos eum condemnetis, in quem animadvertere ipse et more maiorum et suo iure posset? sed praesidio esse, ut intellegatis contra hesternam illam contionem licere vobis quod sentiatis libere iudicare.

===XXVII===
{{pn|72}}Nec vero me, iudices, Clodianum crimen movet, nec tam sum demens tamque vestri sensus ignarus atque expers, ut nesciam quid de morte Clodi sentiatis. De qua, si iam nollem ita diluere crimen, ut dilui, tamen impune Miloni palam clamare ac mentiri gloriose liceret: 'Occidi, occidi, non Sp. Maelium, qui annona levanda iacturisque rei familiaris, quia nimis amplecti plebem videbatur, in suspicionem incidit regni appetendi; non Ti. Gracchum, qui conlegae magistratum per seditionem abrogavit, quorum interfectores impleverunt orbem terrarum nominis sui gloria; sed eum--auderet enim dicere, cum patriam periculo suo liberasset--cuius nefandum adulterium in pulvinaribus sanctissimis nobilissimae feminae comprehenderunt; {{pn|73}}eum cuius supplicio senatus sollemnis religiones expiandas saepe censuit--eum quem cum sorore germana nefarium stuprum fecisse L. Lucullus iuratus se quaestionibus habitis dixit comperisse; eum qui civem quem senatus, quem populus Romanus, quem omnes gentes urbis ac vitae civium conservatorem iudicarant, servorum armis exterminavit; eum qui regna dedit, ademit, orbem terrarum quibuscum voluit partitus est; eum qui, plurimis caedibus in foro factis, singulari virtute et gloria civem domum vi et armis compulit; eum cui nihil umquam nefas fuit, nec in facinore nec in libidine; eum qui aedem Nympharum incendit, ut memoriam publicam recensionis tabulis publicis impressam exstingueret; {{pn|74}}eum denique, cui iam nulla lex erat, nullum civile ius, nulli possessionum termini; qui non calumnia litium, non iniustis vindiciis ac sacramentis alienos fundos, sed castris, exercitu, signis inferendis petebat; qui non solum Etruscos -eos enim penitus contempserat--sed hunc P. Varium, fortissimum atque optimum civem, iudicem nostrum, pellere possessionibus armis castrisque conatus est; qui cum architectis et decempedis villas multorum hortosque peragrabat; qui Ianiculo et Alpibus spem possessionum terminarat suarum; qui, cum ab equite Romano splendido et forti, M. Paconio, non impetrasset ut sibi insulam in lacu Prilio venderet, repente luntribus in eam insulam materiem, calcem, caementa, arma convexit, dominoque trans ripam inspectante, non dubitavit exstruere aedificium in alieno; {{pn|75}}qui huic T. Furfanio,--cui viro, di immortales! quid enim ego de muliercula Scantia, quid de adulescente P. Apinio dicam? quorum utrique mortem est minitatus, nisi sibi hortorum possessione cessissent,--sed ausum esse Furfanio dicere, si sibi pecuniam, quantam poposcerat, non dedisset, mortuum se in domum eius inlaturum, qua invidia huic esset tali viro conflagrandum; qui Appium fratrem, hominem mihi coniunctum fidissima gratia, absentem de possessione fundi deiecit; qui parietem sic per vestibulum sororis instituit ducere, sic agere fundamenta, ut sororem non modo vestibulo privaret, sed omni aditu et limine.'

===XXVIII===
{{pn|76}}Quamquam haec quidem iam tolerabilia videbantur, etsi aequabiliter in rem publicam, in privatos, in longinquos, in propinquos, in alienos, in suos inruebat; sed nescio quo modo iam usu obduruerat et percalluerat civitatis incredibilis patientia. Quae vero aderant iam et impendebant, quonam modo ea aut depellere potuissetis aut ferre? Imperium ille si nactus esset,--omitto socios, exteras nationes, reges, tetrarchas; vota enim faceretis, ut in eos se potius immitteret quam in vestras possessiones, vestra tecta, vestras pecunias:--pecunias dico? a liberis (me dius fidius) et a coniugibus vestris numquam ille effrenatas suas libidines cohibuisset. Fingi haec putatis, quae patent, quae nota sunt omnibus, quae tenentur? servorum exercitus illum in urbe conscripturum fuisse, per quos totam rem publicam resque privatas omnium possideret? {{pn|77}}Quam ob rem si cruentum gladium tenens clamaret T. Annius: 'Adeste, quaeso, atque audite, cives: P. Clodium interfeci; eius furores, quos nullis iam legibus, nullis iudiciis frenare poteramus, hoc ferro et hac dextera a cervicibus vestris reppuli, per me ut unum ius, aequitas, leges, libertas, pudor, pudicitia in civitate maneret!' esset vero timendum, quonam modo id ferret civitas! Nunc enim quis est qui non probet, qui non laudet, qui non unum post hominum memoriam T. Annium plurimum rei publicae profuisse, maxima laetitia populum Romanum, cunctam Italiam, nationes omnis adfecisse et dicat et sentiat? Non queo vetera illa populi Romani gaudia quanta fuerint iudicare: multas tamen iam summorurn imperatorum clarissimas victorias aetas nostra vidit, quarum nulla neque tam diuturnam attulit laetitiam nec tantam. {{pn|78}}Mandate hoc memoriae, iudices. Spero multa vos liberosque vestros in re publica bona esse visuros: in eis singulis ita semper existimabitis, vivo P. Clodio nihil eorum vos visuros fuisse. In spem maximam, et (quem ad modum confido) verissimam sumus adducti, hunc ipsum annum, hoc ipso summo viro consule, compressa hominum licentia, cupiditatibus fractis, legibus et iudiciis constitutis, salutarem civitati fore. Num quis est igitur tam demens, qui hoc P. Clodio vivo contingere potuisse arbitretur? Quid? ea quae tenetis, privata atque vestra, dominante homine furioso quod ius perpetuae possessionis habere potuissent?

===XXIX===
Non, timeo, iudices, ne odio inimicitiarum mearum inflammatus libentius haec in illum evomere videar quam verius. Etenim si praecipuum esse debebat, tamen ita communis erat omnium ille hostis, ut in communi odio paene aequaliter versaretur odium meum. Non potest dici satis, ne cogitari quidem, quantum in illo sceleris, quantum exiti fuerit. {{pn|79}}Quin sic attendite, iudices. Nempe haec est quaestio de interitu P. Clodi. Fingite animis--liberae sunt enim nostrae cogitationes, et quae volunt sic intuentur ut ea cernimus quae videmus -fingite igitur cogitatione imaginem huius condicionis meae, si possim efficere ut Milonem absolvatis, sed ita, si P. Clodius revixerit. Quid voltu extimuistis? quonam modo ille vos vivus adficeret, quos mortuus inani cogitatione percussit? Quid! si ipse Cn. Pompeius, qui ea virtute ac fortuna est ut ea potuerit semper quae nemo praeter illum, si is, inquam, potuisset aut quaestionem de morte P. Clodi ferre aut ipsum ab inferis excitare, atrum putatis potius facturum fuisse? Etiam si propter amicitiam vellet illum ab inferis evocare, propter rem publicam fecisset. Eius igitur mortis sedetis ultores, cuius vitam si putetis per vos restitui posse, nolitis; et de eius nece lata quaestio est, qui si lege eadem reviviscere posset, lata lex numquam esset. Huius ergo interfector si esset, in confitendo ab eisne poenam timeret quos liberavisset? {{pn|80}}Graeci homines deorum honores tribuunt eis viris qui tyrannos necaverunt. Quae ego vidi Athenis! quae aliis in urbibus Graeciae! quas res divinas talibus institutas viris! quos cantus, quae carmina! prope ad immortalitatis et religionem et memoriam consecrantur. Vos tanti conservatorem populi, tanti sceleris ultorem non modo honoribus nullis adficietis, sed etiam ad supplicium rapi patiemini? Confiteretur, confiteretur, inquam, si fecisset, et magno animo et libenter fecisse se libertatis omnium causa, quod et ei non confitendum modo, verum etiam praedicandum.

===XXX===
{{pn|81}}Etenim si id non negat ex quo nihil petit nisi ut ignoscatur, dubitaret id fateri ex quo etiam praemia laudis essent petenda? nisi vero gratius putat esse vobis sui se capitis quam vestri defensorem fuisse, cum praesertim [in] ea confessione, si grati esse velletis, honores adsequeretur amplissimos. Si factum vobis non probaretur--quamquam qui poterat salus sua cuiquam non probari?--sed tamen si minus fortissimi viri virtus civibus grata cecidisset, magno animo constantique cederet ex ingrata civitate. Nam quid esset ingratius quam laetari ceteros, lugere eum solum prop ter quem ceteri laetarentur? {{pn|82}}Quamquam boc animo semper omnes fuimus in patriae proditoribus opprimendis, ut, quoniam nostra futura esset gloria, periculum quoque et invidiam nostram putaremus. Nam quae mihi ipsi tribuenda laus esset, cum tantum in consulatu meo pro vobis ac liberis vestris ausus essem, si id, quod conabar sine maximis dimicationibus meis me esse ausurum arbitrarer? Quae mulier sceleratum ac perniciosum civem interficere non auderet, si periculum non timeret? Proposita invidia, morte, poena, qui nihilo segnius rem publicam defendit, is vir vere putandus est. Populi grati est praemiis adficere bene meritos de re publica civis; viri fortis ne suppliciis quidem moveri ut fortiter fecisse paeniteat. {{pn|83}}Quam ob rem uteretur eadem confessione T. Annius qua Ahala, qua Nasica, qua Opimius, qua Marius, qua nosmet ipsi; et, si grata res publica esset, laetaretur: si ingrata, tamen in gravi fortuna conscientia sua niteretur. Sed huius benefici gratiam, iudices, fortuna populi Romani et vestra felicitas et di immortales sibi deberi putant. Nec vero quisquam aliter arbitrari potest, nisi qui nullam vim esse ducit numenve divinum; quem neque imperi nostri magnitudo neque sol ille nec caeli signorumque motus nec vicissitudines rerum atque ordines movent, neque (id quod maximum est) maiorum sapientia, qui sacra, qui caerimonias, qui auspicia et ipsi sanctissime coluerunt, et nobis suis posteris prodiderunt.

===XXXI===
{{pn|84}}Est, est profecto illa vis: neque in his corporibus atque in hac imbecillitate nostra inest quiddam quod vigeat et sentiat, et non inest in hoc tanto naturae tam praeclaro motu. Nisi forte idcirco non putant, quia non apparet nec cernitur: proinde quasi nostram ipsam mentem qua sapimus, qua providemus, qua haec ipsa agimus ac dicimus, videre aut plane qualis aut ubi sit sentire possimus. Ea vis igitur ipsa, quae saepe incredibilis huic urbi felicitates atque opes attulit, illam perniciem exstinxit ac sustulit; cui primum mentem iniecit, ut vi irritare ferroque lacessere fortissimum virum auderet, vincereturque ab eo, quem si vicisset habiturus esset impunitatem et licentiam sempiternam. {{pn|85}}Non est humano consilio, ne mediocri quidem, iudices, deorum immortalium cura, res illa perfecta. Religiones me hercule ipsae, quae illam beluam cadere viderunt, commosse se videntur, et ius in illo suum retinuisse. Vos enim iam, Albani tumuli atque luci, vos, inquam, imploro atque obtestor; vosque, Albanorum obrutae arae, sacrorum populi Romani sociae et aequales, quas ille praeceps amentia, caesis prostratisque sanctissimis lucis, substructionum insanis molibus oppresserat. Vestrae tum [arae] vestrae religiones viguerunt; vestra vis valuit, quam ille omni scelere polluerat. Tuque ex tuo edito monte, Latiaris sancte Iuppiter, cuius ille lacus, nemora finisque saepe omni nefario stupro et scelere macularat, aliquando ad eum poeniendum oculos aperuisti. Vobis illae, vobis vestro in conspectu serae, sed iustae tamen et debitae poenae solutae sunt. {{pn|86}}Nisi forte hoc etiam casu factum esse dicemus, ut ante ipsum sacrarium Bonae deae, quod est in fundo T. Sergi Galli, in primis honesti et ornati adulescentis, ante ipsam, inquam, Bonam deam, eum proelium commisisset, primum illud volnus acciperet, quo taeterrimam mortem obiret; ut non absolutus iudicio illo nefario videretur, sed ad hanc insignem poenam reservatus.

===XXXII===
Nec vero non eadem ira deorum hanc eius satellitibus iniecit amentiam, ut sine imaginibus, sine cantu atque ludis, sine exsequiis, sine lamentis, sine laudationibus, sine funere, oblitus cruore et luto, spoliatus illius supremi diei celebritate, cui cedere inimici etiam solent, ambureretur abiectus. Non fuisse credo fas clarissimorum virorum formas illi taeterrimo parricidae aliquid decoris adferre, neque ullo in loco potius mortem eius lacerari quam in quo vita esset damnata.

{{pn|87}}Dura (me dius fidius) mihi iam Fortuna populi Romani et crudelis videbatur, quae tot annos illum in hanc rem publicam insultare pateretur. Polluerat stupro sanctissimas religiones, senatus gravissima decreta perfregerat, pecunia se a iudicibus palam redemerat, vexarat in tribunatu senatum, omnium ordinum consensu pro salute rei publicae gesta resciderat, me patria expulerat, bona diripuerat, domum incenderat, liberos, coniugem meam vexarat, Cn. Pompeio nefarium bellum indixerat, magistratuum privatorumque caedis effecerat, domum mei fratris incenderat, vastarat Etruriam, multos sedibus ac fortunis eiecerat. Instabat, urgebat. Capere eius amentiam civitas, Italia, provinciae, regna non poterant. Incidebantur iam domi leges, quae nos servis nostris addicerent. Nihil erat cuiusquam, quod quidem ille adamasset, quod non hoc anno suum fore putaret. {{pn|88}}Obstabat eius cogitationibus nemo praeter Milonem. Illum ipsum, qui obstare poterat, novo reditu in gratiam quasi devinctum arbitrabatur: Caesaris potentiam suam esse dicebat: bonorum animos in meo casu contempserat: Milo unus urgebat.

===XXXIII===
Hic di immortales, ut supra dixi, mentem illi perdito ac furioso dederunt, ut huic faceret insidias. Aliter perire pestis illa non potuit: numquam illum res publica suo iure esset ulta. Senatus (credo) praetorem eum circumscripsisset. Ne cum solebat quidem id facere, in privato eodem hoc aliquid profecerat. {{pn|89}}An consules in praetore coercendo fortes fuissent? Primum, Milone occiso habuisset suos consules: deinde quis in eo praetore consul fortis esset, per quem tribunum virtutem consularem crudelissime vexatam esse meminisset? Oppressisset omnia, possideret, teneret: lege nova [quae est inventa apud eum cum reliquis legibus Clodianis] servos nostros libertos suos fecisset: postremo, nisi eum di immortales in eam mentem impulissent, ut homo effeminatus fortissimum virum conaretur occidere, hodie rem publicam nullam haberetis.

{{pn|90}}An ille praetor, ille vero consul,--si modo haec templa atque ipsa moenia stare eo vivo tam diu et consulatum eius exspectare potuissent,--ille denique vivus mali nihil fecisset, qui mortuus, uno ex suis satellitibus [Sex. Clodio] duce, curiam incenderit? Quo quid miserius, quid acerbius, quid luctuosius vidimus? Templum sanctitatis, amplitudinis, mentis, consili publici, caput urbis, aram sociorum, portum omnium gentium, sedem ab universo populo concessam uni ordini, inflammari, exscindi, funestari? neque id fieri a multitudine imperita--quamquam esset miserum id ipsum--sed ab uno? Qui cum tantum ausus sit ustor pro mortuo, quid signifer pro vivo non esset ausus? In curiam potissimum abiecit, ut eam mortuus incenderet, quam vivus everterat. {{pn|91}}Et sunt qui de via Appia querantur, taceant de curia! et qui ab eo spirante forum putent potuisse defendi, cuius non restiterit cadaveri curia! Excitate, excitate ipsum, si potestis, a mortuis. Frangetis impetum vivi, cuius vix sustinetis furias insepulti? Nisi vero sustinuistis eos qui cum facibus ad curiam cucurrerunt, cum falcibus ad Castoris, cum gladiis toto foro volitarunt. Caedi vidistis populum Romanum, contionem gladiis disturbari, cum audiretur silentio M. Caelius, tribunus plebis, vir et in re publica fortissimus, et in suscepta causa firmissimus, et bonorum voluntati et auctoritati senatus deditus, et in hac Milonis sive invidia sive fortuna singulari, divina et incredibili fide.

===XXXIV===
{{pn|92}}Sed iam satis multa de causa: extra causam etiam nimis fortasse multa. Quid restat nisi ut orem obtesterque vos, iudices, ut eam misericordiam tribuatis fortissimo viro, quam ipse non implorat, ego etiam repugnante hoc et imploro et deposco? Nolite, si in nostro omnium fletu nullam lacrimam aspexistis Milonis, si voltum semper eundem, si vocem, si orationem stabilem ac non mutatam videtis, hoc minus ei parcere: hand scio an multo sit etiam adiuvandus magis. Etenim si in gladiatoriis pugnis et infimi generis hominum condicione atque fortuna timidos atque supplices et ut vivere liceat obsecrantis etiam odisse solemus, fortis atque animosos et se acriter ipsos morti offerentis servare cupimus, eorumque nos magis miseret qui nostram misericordiam non requirunt quam qui illam efflagitant,--quanto hoc magis in fortissimis civibus facere debemus?

{{pn|93}}Me quidem, iudices, exanimant et interimunt hac voces Milonis, quas audio adsidue et quibus intersum cotidie. 'Valeant,' inquit,--valeant cives mei: sint incolumes, sint florentes, sint beati: stet haec urbs praeclara mihique patria carissima, quoquo modo erit merita de me. Tranquilla re publica mei cives, quoniam mihi cum illis non licet, sine me ipsi, sed propter me tamen perfruantur. Ego cedam atque abibo: si mihi bona re publica frui non licuerit, at carebo mala, et quam primum tetigero bene moratam et liberam civitatem, in ea conquiescam. {{pn|94}}O frustra, 'inquit,' mihi suscepti labores! O spes fallaces et cogitationes inanes meae! Ego cum tribunus plebis re publica oppressa me senatui dedissem, quem exstinctum acceperam, equitibus Romanis, quorum vires erant debiles, bonis viris, qui omnem auctoritatem Clodianis armis abiecerant, mihi umquam bonorum praesidium defuturum putarem? ego cum te'--mecum enim saepissime loquitur--'patriae reddidissem, mihi putarem in patria non futurum locum? Ubi nunc senatus est, quem secuti sumus? ubi equites Romani illi [illi],' inquit, 'tui? ubi studia municipiorum? ubi Italiae voces? ubi denique tua illa, M. Tulli, quae plurimis fuit auxilio, vox atque defensio? mihine ea soli, qui pro te totiens morti me obtuli, nihil potest opitulari?'

===XXXV===
{{pn|95}}Nec vero haec, iudices, ut ego nunc, flens, sed hoc eodem loquitur voltu quo videtis. Negat enim, negat ingratis civibus fecisse se quae fecerit; timidis et omnia circumspicientibus pericula non negat. Plebem et infimam multitudinem, quae P. Clodio duce fortunis vestris imminebat, eam, quo tutior esset vestra vita, se fecisse commemorat ut non modo virtute flecteret, sed etiam tribus suis patrimoniis deleniret; nec timet ne, cum plebem muneribus placarit, vos non conciliarit meritis in rem publicam singularibus. Senatus erga se benevolentiam temporibus his ipsis saepe esse perspectam, vestras vero et vestrorum ordinum occursationes, studia, sermones, quemcumque cursum fortuna dederit, se secum ablaturum esse dicit. {{pn|96}}Meminit etiam sibi vocem praeconis modo defuisse, quam minime desiderarit; populi vero cunctis suffragiis, quod unum cupierit, se consulem declaratum: nunc denique, si haec contra se sint futura, sibi facinoris suspicionem, non facti crimen obstare. Addit haec, quae certe vera sunt: fortis et sapientis viros non tam praemia sequi solere recte factorum, quam ipsa recte facta; se nihil in vita nisi praeclarissime fecisse, si quidem nihil sit praestabilius viro quam periculis patriam liberare; beatos esse quibus ea res honori fuerit a suis civibus, {{pn|97}}nec tamen eos miseros qui beneficio civis suos vicerint; sed tamen ex omnibus praemiis virtutis, si esset habenda ratio praemiorum, amplissimum esse praemium gloriam: esse hanc unam quae brevitatem vitae posteritatis memoria consolaretur; quae efficeret ut absentes adessemus, mortui viveremus; hanc denique esse, cuius gradibus etiam in caelum homines viderentur ascendere. {{pn|98}}'De me,' inquit, 'semper populus Romanus, semper omnes gentes loquentur, nulla umquam obmutescet vetustas. Quin hoc tempore ipso, cum omnes a meis inimicis faces invidiae meae subiciantur, tamen omni in hominum coetu gratiis agendis et gratulationibus habendis et omni sermone celebramur.' Omitto Etruriae festos et actos et institutos dies: centesima lux est haec ab interitu P. Clodi, et (opinor) altera. Qua fines imperi populi Romani sunt, ea non solum fama iam de illo, sed etiam laetitia peragravit. Quam ob rem 'Ubi corpus hoc sit non,' inquit, 'laboro, quoniam omnibus in terris et iam versatur et semper habitabit nominis mei gloria.'

===XXXVI===
{{pn|99}}Haec tu mecum saepe his absentibus, sed isdem audientibus haec ego tecum, Milo: 'Te quidem, cum isto animo es, satis laudare non possum; sed, quo est ista magis divina virtus, eo maiore a te dolore divellor. Nec vero, si mihi eriperis, reliqua est illa tamen ad consolandum querella, ut eis irasci possim, a quibus tantum volnus accepero. Non enim inimici mei te mihi eripient, sed amicissimi; non male aliquando de me meriti, sed semper optime.' Nullum umquam, iudices, mihi tantum dolorem inuretis--etsi quis potest esse tantus? -sed ne hunc quidem ipsum, ut obliviscar quanti me semper feceritis. Quae si vos cepit oblivio, aut si in me aliquid offendistis, cur non id meo capite potius luitur quam Milonis? Praeclare enim vixero, si quid mihi acciderit prius quam hoc tantum mali videro. {{pn|100}}Nunc me una consolatio sustentat, quod tibi, T. Anni, nullum a ille amoris, nullum studi, nullum pietatis officium defuit. Ego inimicitias potentium pro te appetivi; ego meum saepe corpus et vitam obieci armis inimicorum tuorum; ego me plurimis pro te supplicem abieci; bona, fortunas meas ac liberorum meorum in communionem tuorum temporum contuli: hoc denique ipso die, si quae vis est parata, si quae dimicatio capitis futura, deposco. Quid iam restat? Quid habeo quod faciam pro tuis in me meritis, nisi ut eam fortunam, quaecumque erit tua, ducam meam? Non recuso, non abnuo; vosque obsecro, iudices, ut vestra beneficia, quae in me contulistis, aut in huius salute augeatis, aut in eiusdem exitio occasura esse videatis.

===XXXVII===
{{pn|101}}His lacrimis non movetur Milo. Est quodam incredibili robore animi. Exsilium ibi esse putat, ubi virtuti non sit locus; mortem naturae finem esse, non poenam. Sed hic ea mente qua natus est. Quid vos, iudices? quo tandem animo eritis? Memoriam Milonis retinebitis, ipsum eicietis? et erit dignior locus in terris ullus qui hanc virtutem excipiat, quam hic qui procreavit? Vos, vos appello, fortissimi viri, qui multum pro re publica sanguinem effudistis: vos in viri et in civis invicti appello periculo, centuriones, vosque milites: vobis non modo inspectantibus, sed etiam armatis et huic iudicio praesidentibus, haec tanta virtus ex hac urbe expelletur, exterminabitur, proicietur? {{pn|102}}O me miserum! O me infelicem! Revocare tu me in patriam, Milo, potuisti per hos: ego te in patria per eosdem retinere non potero? Quid respondebo liberis meis, qui te parentem alterum putant? Quid tibi, Quinte frater, qui nunc abes, consorti mecum temporum illorum? Mene non potuisse Milonis salutem tueri per eosdem, per quos nostram ille servasset? At in qua causa non potuisse? quae est grata gentibus . . . non potuisse? eis qui maxime P. Clodi morte acquierunt: quo deprecante? me. {{pn|103}}Quodnam ego concepi tantum scelus, aut quod in me tantum facinus admisi, iudices, cum illa indicia communis exiti indagavi, patefeci, protuli, exstinxi? Omnes in me meosque redundant ex fonte illo dolores. Quid me reducem esse voluistis? an ut inspectante me expellerentur ei per quos essem restitutus? Nolite, obsecro vos, acerbiorem mihi pati reditum esse, quam fuerit ille ipse discessus. Nam qui possum putare me restitutum esse, si distrahar ab his, per quos restitutus sum?

===XXXVIII===
Utinam di immortales fecissent--pace tua, patria, dixerim; metuo enim ne scelerate dicam in te quod pro Milone dicam pie -utinam P. Clodius non modo viveret, sed etiam praetor, consul, dictator esset, potius quam hoc spectaculum viderem! {{pn|104}}O di immortales! fortem et a vobis, iudices, conservandum virum! 'Minime, minime,' inquit. 'Immo vero poenas ille debitas luerit: nos subeamus, si ita necesse est, non debitas.' Hicine vir, patriae natus, usquam nisi in patria morietur? aut, si forte, pro patria? Huius vos animi monumenta retinebitis, corporis in Italia nullum sepulcrum esse patiemini? Hunc sua quisquam sententia ex hac urbe expellet, quem omnes urbes expulsum a vobis ad se vocabunt? {{pn|105}}O terram illam beatam, quae hunc virum exceperit: hanc ingratam, si eiecerit; miseram, si amiserit!

Sed finis sit: neque enim prae lacrimis iam loqui possum, et hic se lacrimis defendi vetat. Vos oro obtestorque, iudices, ut in sententiis ferendis, quod sentietis id audeatis. Vestram virtutem, iustitiam, fidem, mihi credite, is maxime probabit, qui in iudicibus legendis optimum et sapientissimum et fortissimum quemque elegit.</text>
      <sha1>slpbqteuld0139nqf398ywerzv67m6e</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pagina:Hotman - Francogallia, 1586.djvu/14</title>
    <ns>104</ns>
    <id>78096</id>
    <revision>
      <id>264677</id>
      <parentid>264644</parentid>
      <timestamp>2026-05-05T18:44:09Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Benoit Soubeyran</username>
        <id>25250</id>
      </contributor>
      <origin>264677</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1804" sha1="06emao3qgwh1n33znfezi581mn675mm" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Benoit Soubeyran&quot; /&gt;{{Rh||{{lsp|{{sc|Index}}}}|}}&lt;/noinclude&gt;{| {{ts|ma|fsi}}
|-
| {{ts|vtp|width:2em}} | 10 || {{outdent|[[Francogallia (1586)/10|De lege Salica, &amp; iure mulierum in Regum parentum hereditatibus.]]}} || {{ts|ar|vbm}} | [[Pagina:Hotman - Francogallia, 1586.djvu/89|{{SIC|77|75}}]]
|-
| {{ts|vtp}} | 11 || {{outdent|[[Francogallia (1586)/11|De iure Regalis capillitij.]]}} || {{ts|ar|vbm}} | [[Pagina:Hotman - Francogallia, 1586.djvu/93|{{SIC|81|79}}]]
|-
| {{ts|vtp}} | 12 || {{outdent|[[Francogallia (1586)/12|Qualis Regni Francogallici con{{s}}tituendi forma fuerit.]]}} || {{ts|ar|vbm}} | [[Pagina:Hotman - Francogallia, 1586.djvu/99|85]]
|-
| {{ts|vtp}} | 13 || {{outdent|* De regia Maie{{s}}tate, &amp; annuo gentis Francogalli{{ae}} conuentu, placito, curia, parlamento.}} || {{ts|ar|vbm}} | 107
|-
| {{ts|vtp}} | 14 || {{outdent| De {{s}}acro{{s}}ancta publici Concilij auctoritate, &amp; quibus de rebus in eo ageretur.}} || {{ts|ar|vbm}} | 114
|-
| {{ts|vtp}} | 15 || {{outdent| De Pr{{ae}}fectis Regiis, qui Maiores domus dicebantur.}} || {{ts|ar|vbm}} | 124
|-
| {{ts|vtp}} | 16 || {{outdent| Vtrum Pipinus Pap{{ae}}, an Francogallıci Concilij auctoritate Rex factus fuerit.}} || {{ts|ar|vbm}} | 130
|-
| {{ts|vtp}} | 17 || {{outdent| De Come{{s}}tabulo &amp; Paribus Franci{{ae}}.}} || {{ts|ar|vbm}} | 138
|-
| {{ts|vtp}} | 18 || {{outdent| De continuata {{s}}acro{{s}}ancti Concilij auctoritate {{s}}ub Carlouingiorum Regno.}} || {{ts|ar|vbm}} | 150
|-
| {{ts|vtp}} | 19 || {{outdent|* De {{s}}ummainter Regem &amp; regnum differentia.}} || {{ts|ar|vbm}} | 155
|-
| {{ts|vtp}} | 20 || {{outdent| De Capeuingiorum familia, &amp; Regno Francogallia in illam tran{{s}}lato.}} || {{ts|ar|vbm}} | 160
|-
| {{ts|vtp}} | 21 || {{outdent| De continuata Concilij publici auctoritate in Capeuingiorum familia.}} || {{ts|ar|vbm}} | 164
|}&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>06emao3qgwh1n33znfezi581mn675mm</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>264682</id>
      <parentid>264677</parentid>
      <timestamp>2026-05-05T21:24:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Benoit Soubeyran</username>
        <id>25250</id>
      </contributor>
      <origin>264682</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1879" sha1="ck3m4b6gjiabcc2ufsdlnvnnm4buhi8" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Benoit Soubeyran&quot; /&gt;{{Rh||{{lsp|{{sc|Index}}}}|}}&lt;/noinclude&gt;{| {{ts|ma|fsi}}
|-
| {{ts|vtp|width:2em}} | 10 || {{outdent|[[Francogallia (1586)/10|De lege Salica, &amp; iure mulierum in Regum parentum hereditatibus.]]}} || {{ts|ar|vbm}} | [[Pagina:Hotman - Francogallia, 1586.djvu/89|{{SIC|77|75}}]]
|-
| {{ts|vtp}} | 11 || {{outdent|[[Francogallia (1586)/11|De iure Regalis capillitij.]]}} || {{ts|ar|vbm}} | [[Pagina:Hotman - Francogallia, 1586.djvu/93|{{SIC|81|79}}]]
|-
| {{ts|vtp}} | 12 || {{outdent|[[Francogallia (1586)/12|Qualis Regni Francogallici con{{s}}tituendi forma fuerit.]]}} || {{ts|ar|vbm}} | [[Pagina:Hotman - Francogallia, 1586.djvu/99|85]]
|-
| {{ts|vtp}} | 13 || {{outdent|* [[Francogallia (1586)/13|De regia Maie{{s}}tate, &amp; annuo gentis Francogalli{{ae}} conuentu, placito, curia, parlamento.]]}} || {{ts|ar|vbm}} | [[Pagina:Hotman - Francogallia, 1586.djvu/121|107]]
|-
| {{ts|vtp}} | 14 || {{outdent| De {{s}}acro{{s}}ancta publici Concilij auctoritate, &amp; quibus de rebus in eo ageretur.}} || {{ts|ar|vbm}} | 114
|-
| {{ts|vtp}} | 15 || {{outdent| De Pr{{ae}}fectis Regiis, qui Maiores domus dicebantur.}} || {{ts|ar|vbm}} | 124
|-
| {{ts|vtp}} | 16 || {{outdent| Vtrum Pipinus Pap{{ae}}, an Francogallıci Concilij auctoritate Rex factus fuerit.}} || {{ts|ar|vbm}} | 130
|-
| {{ts|vtp}} | 17 || {{outdent| De Come{{s}}tabulo &amp; Paribus Franci{{ae}}.}} || {{ts|ar|vbm}} | 138
|-
| {{ts|vtp}} | 18 || {{outdent| De continuata {{s}}acro{{s}}ancti Concilij auctoritate {{s}}ub Carlouingiorum Regno.}} || {{ts|ar|vbm}} | 150
|-
| {{ts|vtp}} | 19 || {{outdent|* De {{s}}ummainter Regem &amp; regnum differentia.}} || {{ts|ar|vbm}} | 155
|-
| {{ts|vtp}} | 20 || {{outdent| De Capeuingiorum familia, &amp; Regno Francogallia in illam tran{{s}}lato.}} || {{ts|ar|vbm}} | 160
|-
| {{ts|vtp}} | 21 || {{outdent| De continuata Concilij publici auctoritate in Capeuingiorum familia.}} || {{ts|ar|vbm}} | 164
|}&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>ck3m4b6gjiabcc2ufsdlnvnnm4buhi8</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pagina:Hotman - Francogallia, 1586.djvu/152</title>
    <ns>104</ns>
    <id>81046</id>
    <revision>
      <id>264674</id>
      <parentid>261020</parentid>
      <timestamp>2026-05-05T18:39:09Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Benoit Soubeyran</username>
        <id>25250</id>
      </contributor>
      <origin>264674</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1478" sha1="bbrovs0xi23a5wnraeru65y66hkrcpm" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Benoit Soubeyran&quot; /&gt;{{Rh|138|{{lsp|{{sc|Hotomani}}}}|}}&lt;/noinclude&gt;&lt;section begin=&quot;16&quot;/&gt;&amp; Sycophanta mercede conductum oftendat,
qui in Mathurini Parifienfis fano, vbi eiufmo-
di fanatici curantur, flagris ad necem cedantur.
&lt;section end=&quot;16&quot;/&gt;
&lt;section begin=&quot;17&quot;/&gt;&lt;i&gt;{{c|De Comeftabulo, Paribus Francia.}}&lt;/i&gt;
{{t3|{{sc|{{lsp|Сa}}p.{{gap}}{{lsp|xvi}}i.}}}}
{{is|P}}Ræter illam Magiftri Palatij dignitatem, de
qua fuperius diximus, fuit &amp; altera, de qua
iccirco dicendum hocloco eft,quia non multis
ab hinc feculis,fed prope Maiorum noftrorum
memoria,videtur in illius locum fucceffiffe. E-
rant enim Comites ftabuli Regij, vnde Come-
ftabuli,ad extremum Conneftablij poftea,cor-
rupto nomine, dicti funt. Comites autem po-
fteriorum Imperatorum Romanorum ætate
vulgò dicebatur omnes, qui ampliffimos quof-
que honores in Regia obtinebant: &amp; Rem-
publicam pro parte adminiftrabant:à qua con-
fuetudine veteres non abhorruiffe,alijs quibuf-
dam libris noftris docuimus. Sic enim Cice-
to Callifthenem Alexandri Magni Comitem
non vno loco appellat. Erat autem Comes ſta-
buli, ferè is, qui apud Romanos Magifter equi-
tum dicebatur: hoc eft, qui equitatui præerat:
cui cuftodes regiorum equorum fuberat, quos
vulgo Scutieros appellamus. Gregor. Turon.
lib. 5.cap. 39. Thefaurarius Clodouei à Cup-
pane Stabuli comite de Biturigo retractus,vin-
&amp;tus Reginæ tranfmiffus eft. Et rurfus capite
48. vbi de Leudafte loquitur: Quæ libenter e-
um colligens prouocat, equorumque melio-
rum
&lt;section end=&quot;17&quot;/&gt;&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>bbrovs0xi23a5wnraeru65y66hkrcpm</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>264683</id>
      <parentid>264674</parentid>
      <timestamp>2026-05-05T21:34:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Benoit Soubeyran</username>
        <id>25250</id>
      </contributor>
      <origin>264683</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1588" sha1="ica2zp32yvzp319j44uj7004f5bugx6" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Benoit Soubeyran&quot; /&gt;{{Rh|138|{{lsp|{{sc|Hotomani}}}}|}}&lt;/noinclude&gt;&lt;section begin=&quot;16&quot;/&gt;{{et}} Sycophant{{am}} mercede conductum o{{s}}tendat,
qui in Mathurini Pari{{s}}ien{{s}}is fano, vbi eiu{{s}}modi fanatici curantur, flagris ad necem cedantur.
&lt;section end=&quot;16&quot;/&gt;
&lt;section begin=&quot;17&quot;/&gt;&lt;i&gt;{{c|De Come{{s}}tabulo, {{et}} Paribus Franci{{ae}}.}}&lt;/i&gt;
{{t3|{{sc|{{lsp|Сa}}p.{{gap}}{{lsp|xvi}}i.}}}}
{{is|P}}R{{ae}}ter illam Magi{{s}}tri Palatij dignitatem, de
qua {{s}}uperius diximus, fuit {{et}} altera, de qua
iccirco dicendum hoc loco e{{s}}t, quia non multis
ab hinc {{s}}eculis, {{s}}ed prope Maiorum no{{s}}trorum
memoria, videtur in illius locum {{s}}ucce{{s}}{{s}}i{{s}}{{s}}e. Erant
enim Comites {{s}}tabuli Regij, vnde Come{{s}}tabuli,
ad extremum Conne{{s}}tablij po{{s}}tea, corrupto

nomine, dicti funt. Comites autem po-
fteriorum Imperatorum Romanorum ætate
vulgò dicebatur omnes, qui ampliffimos quof-
que honores in Regia obtinebant: &amp; Rem-
publicam pro parte adminiftrabant:à qua con-
fuetudine veteres non abhorruiffe,alijs quibuf-
dam libris noftris docuimus. Sic enim Cice-
to Callifthenem Alexandri Magni Comitem
non vno loco appellat. Erat autem Comes ſta-
buli, ferè is, qui apud Romanos Magifter equi-
tum dicebatur: hoc eft, qui equitatui præerat:
cui cuftodes regiorum equorum fuberat, quos
vulgo Scutieros appellamus. Gregor. Turon.
lib. 5.cap. 39. Thefaurarius Clodouei à Cup-
pane Stabuli comite de Biturigo retractus,vin-
&amp;tus Reginæ tranfmiffus eft. Et rurfus capite
48. vbi de Leudafte loquitur: Quæ libenter e-
um colligens prouocat, equorumque melio-
rum
&lt;section end=&quot;17&quot;/&gt;&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>ica2zp32yvzp319j44uj7004f5bugx6</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>264684</id>
      <parentid>264683</parentid>
      <timestamp>2026-05-05T21:38:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Benoit Soubeyran</username>
        <id>25250</id>
      </contributor>
      <origin>264684</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1640" sha1="q8atoi9hxosd8hv3dpqxsnrzfh72g3y" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Benoit Soubeyran&quot; /&gt;{{Rh|138|{{lsp|{{sc|Hotomani}}}}|}}&lt;/noinclude&gt;&lt;section begin=&quot;16&quot;/&gt;{{et}} Sycophant{{am}} mercede conductum o{{s}}tendat,
qui in Mathurini Pari{{s}}ien{{s}}is fano, vbi eiu{{s}}modi fanatici curantur, flagris ad necem cedantur.
&lt;section end=&quot;16&quot;/&gt;
&lt;section begin=&quot;17&quot;/&gt;&lt;i&gt;{{c|De Come{{s}}tabulo, {{et}} Paribus Franci{{ae}}.}}&lt;/i&gt;
{{t3|{{sc|{{lsp|Сa}}p.{{gap}}{{lsp|xvi}}i.}}}}
{{is|P}}R{{ae}}ter illam Magi{{s}}tri Palatij dignitatem, de
qua {{s}}uperius diximus, fuit {{et}} altera, de qua
iccirco dicendum hoc loco e{{s}}t, quia non multis
ab hinc {{s}}eculis, {{s}}ed prope Maiorum no{{s}}trorum
memoria, videtur in illius locum {{s}}ucce{{s}}{{s}}i{{s}}{{s}}e. Erant
enim Comites {{s}}tabuli Regij, vnde Come{{s}}tabuli,
ad extremum Conne{{s}}tablij po{{s}}tea, corrupto
nomine, dicti {{s}}unt. Comites autem po{{s}}teriorum Imperatorum Romanorum {{ae}}tate
vulgò diceb{{an}}tur omnes, qui ampli{{s}}{{s}}imos quo{{s}}que
honores in Regia obtinebant : {{et}} Rempublicam
pro parte admini{{s}}trabant : à qua con{{s}}uetudine
veteres non abhorrui{{s}}{{s}}e, alijs quibu{{s}}dam
libris no{{s}}tris docuimus. Sic enim Cice-

to Callifthenem Alexandri Magni Comitem
non vno loco appellat. Erat autem Comes ſta-
buli, ferè is, qui apud Romanos Magifter equi-
tum dicebatur: hoc eft, qui equitatui præerat:
cui cuftodes regiorum equorum fuberat, quos
vulgo Scutieros appellamus. Gregor. Turon.
lib. 5.cap. 39. Thefaurarius Clodouei à Cup-
pane Stabuli comite de Biturigo retractus,vin-
&amp;tus Reginæ tranfmiffus eft. Et rurfus capite
48. vbi de Leudafte loquitur: Quæ libenter e-
um colligens prouocat, equorumque melio-
rum
&lt;section end=&quot;17&quot;/&gt;&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>q8atoi9hxosd8hv3dpqxsnrzfh72g3y</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>264685</id>
      <parentid>264684</parentid>
      <timestamp>2026-05-05T22:00:59Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Benoit Soubeyran</username>
        <id>25250</id>
      </contributor>
      <origin>264685</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1706" sha1="m43q00pfventvr3w2pn0eu1fs0iow71" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Benoit Soubeyran&quot; /&gt;{{Rh|138|{{lsp|{{sc|Hotomani}}}}|}}&lt;/noinclude&gt;&lt;section begin=&quot;16&quot;/&gt;{{et}} Sycophant{{am}} mercede conductum o{{s}}tendat,
qui in Mathurini Pari{{s}}ien{{s}}is fano, vbi eiu{{s}}modi fanatici curantur, flagris ad necem cedantur.
&lt;section end=&quot;16&quot;/&gt;
&lt;section begin=&quot;17&quot;/&gt;&lt;i&gt;{{c|De Come{{s}}tabulo, {{et}} Paribus Franci{{ae}}.}}&lt;/i&gt;
{{t3|{{sc|{{lsp|Сa}}p.{{gap}}{{lsp|xvi}}i.}}}}
{{is|P}}R{{ae}}ter illam Magi{{s}}tri Palatij dignitatem, de
qua {{s}}uperius diximus, fuit {{et}} altera, de qua
iccirco dicendum hoc loco e{{s}}t, quia non multis
ab hinc {{s}}eculis, {{s}}ed prope Maiorum no{{s}}trorum
memoria, videtur in illius locum {{s}}ucce{{s}}{{s}}i{{s}}{{s}}e. Erant
enim Comites {{s}}tabuli Regij, vnde Come{{s}}tabuli,
ad extremum Conne{{s}}tablij po{{s}}tea, corrupto
nomine, dicti {{s}}unt. Comites autem po{{s}}teriorum Imperatorum Romanorum {{ae}}tate
vulgò diceb{{an}}tur omnes, qui ampli{{s}}{{s}}imos quo{{s}}que
honores in Regia obtinebant : {{et}} Rempublicam
pro parte admini{{s}}trabant : à qua con{{s}}uetudine
veteres non abhorrui{{s}}{{s}}e, alijs quibu{{s}}dam
libris no{{s}}tris docuimus. Sic enim Cicero
Calli{{s}}thenem Alexandri Magni Comitem
non vno loco appellat. Erat autem Comes {{s}}tabuli,
ferè is, qui apud Romanos Magi{{s}}ter equitum
dicebatur : hoc e{{s}}t, qui equitatui pr{{ae}}erat :
cui cu{{s}}todes regiorum equorum {{s}}uber{{an}}t, quos
vulgo Scutieros appellamus. Gregor. Turon.
lib. 5. cap. 39. The{{s}}aurarius Clodouei à Cuppane
Stabuli comite de Biturigo retractus, vinctus
Regin{{ae}} tran{{s}}mi{{s}}{{s}}us e{{s}}t. Et rur{{s}}us capite
48. vbi de Leuda{{s}}te loquitur : Qu{{ae}} libenter eum colligens prouocat, equorumque melio-
{{d|rum}}
&lt;section end=&quot;17&quot;/&gt;&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>m43q00pfventvr3w2pn0eu1fs0iow71</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>264686</id>
      <parentid>264685</parentid>
      <timestamp>2026-05-05T22:01:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Benoit Soubeyran</username>
        <id>25250</id>
      </contributor>
      <comment>/* Emendata */</comment>
      <origin>264686</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1706" sha1="47vh4ue01v1x0okqbycecnjdtfqg5hf" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Benoit Soubeyran&quot; /&gt;{{Rh|138|{{lsp|{{sc|Hotomani}}}}|}}&lt;/noinclude&gt;&lt;section begin=&quot;16&quot;/&gt;{{et}} Sycophant{{am}} mercede conductum o{{s}}tendat,
qui in Mathurini Pari{{s}}ien{{s}}is fano, vbi eiu{{s}}modi fanatici curantur, flagris ad necem cedantur.
&lt;section end=&quot;16&quot;/&gt;
&lt;section begin=&quot;17&quot;/&gt;&lt;i&gt;{{c|De Come{{s}}tabulo, {{et}} Paribus Franci{{ae}}.}}&lt;/i&gt;
{{t3|{{sc|{{lsp|Сa}}p.{{gap}}{{lsp|xvi}}i.}}}}
{{is|P}}R{{ae}}ter illam Magi{{s}}tri Palatij dignitatem, de
qua {{s}}uperius diximus, fuit {{et}} altera, de qua
iccirco dicendum hoc loco e{{s}}t, quia non multis
ab hinc {{s}}eculis, {{s}}ed prope Maiorum no{{s}}trorum
memoria, videtur in illius locum {{s}}ucce{{s}}{{s}}i{{s}}{{s}}e. Erant
enim Comites {{s}}tabuli Regij, vnde Come{{s}}tabuli,
ad extremum Conne{{s}}tablij po{{s}}tea, corrupto
nomine, dicti {{s}}unt. Comites autem po{{s}}teriorum Imperatorum Romanorum {{ae}}tate
vulgò diceb{{an}}tur omnes, qui ampli{{s}}{{s}}imos quo{{s}}que
honores in Regia obtinebant : {{et}} Rempublicam
pro parte admini{{s}}trabant : à qua con{{s}}uetudine
veteres non abhorrui{{s}}{{s}}e, alijs quibu{{s}}dam
libris no{{s}}tris docuimus. Sic enim Cicero
Calli{{s}}thenem Alexandri Magni Comitem
non vno loco appellat. Erat autem Comes {{s}}tabuli,
ferè is, qui apud Romanos Magi{{s}}ter equitum
dicebatur : hoc e{{s}}t, qui equitatui pr{{ae}}erat :
cui cu{{s}}todes regiorum equorum {{s}}uber{{an}}t, quos
vulgo Scutieros appellamus. Gregor. Turon.
lib. 5. cap. 39. The{{s}}aurarius Clodouei à Cuppane
Stabuli comite de Biturigo retractus, vinctus
Regin{{ae}} tran{{s}}mi{{s}}{{s}}us e{{s}}t. Et rur{{s}}us capite
48. vbi de Leuda{{s}}te loquitur : Qu{{ae}} libenter eum colligens prouocat, equorumque melio-
{{d|rum}}
&lt;section end=&quot;17&quot;/&gt;&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>47vh4ue01v1x0okqbycecnjdtfqg5hf</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Institutiones grammaticae/Liber VI</title>
    <ns>0</ns>
    <id>81279</id>
    <revision>
      <id>264679</id>
      <parentid>264481</parentid>
      <timestamp>2026-05-05T18:45:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Saumache</username>
        <id>27923</id>
      </contributor>
      <origin>264679</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="445" sha1="b88u6mw6o5vow8lvjt10zjfju37fo4p" xml:space="preserve">{{titulus2
|Scriptor=Priscianus Caesariensis
|OperaeTitulus=Institutiones grammaticae
|Annus=saeculo VI a.Ch.n.
|SubTitulus=Liber VI de nominativo et genetivo casu
}}
{{Liber
|Ante=Liber V
|AnteNomen=../Liber V
|Post=Liber VII
|PostNomen=../Liber VII
}}

&lt;pages index=&quot;Prisciani Institutionum grammaticarum libri II (v. 1, ed Hertz).djvu&quot; from=226 to=314 /&gt;

{{Liber
|Ante=Liber V
|AnteNomen=../Liber V
|Post=Liber VII
|PostNomen=../Liber VII
}}</text>
      <sha1>b88u6mw6o5vow8lvjt10zjfju37fo4p</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pagina:Prisciani Institutionum grammaticarum libri II (v. 1, ed Hertz).djvu/126</title>
    <ns>104</ns>
    <id>81516</id>
    <revision>
      <id>264652</id>
      <parentid>263078</parentid>
      <timestamp>2026-05-05T14:59:59Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Saumache</username>
        <id>27923</id>
      </contributor>
      <origin>264652</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2045" sha1="iqpdkjb7xo4iowru2ga92uo5gqibusm" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Saumache&quot; /&gt;{{rh|94|PRISCIANI INST.}}&lt;/noinclude&gt;est quando cum positivo iunctum contrariae significationis comparativum demonstrat, ut ‘minus stultus’ pro ‘prudentior’. {{spatium|{{wl|Q172048|Terentius}}}} in {{spatium|{{wl|Q1233598|eunucho}}}}:&lt;poem&gt;{{gap|16em}}{{spatium|hoc nemo fuit
{{gap|4em}}Minus ineptus}},&lt;ref&gt;[[Eunuchus/Actus I#225|Eunuchus 226-227]]&lt;/ref&gt;&lt;/poem&gt;pro ‘prudentior’. est tamen quando pro ‘non’ adverbio ponitur, ut minus bonus pro ‘malus’. ‘magis quoque [adverbium] non solum positivo, sed etiam comparativo igitur, quando ipse comparativus vel ad se vel ad alium comparatur, ut ‘Achilles Aenea fortior magis quam iustior’ et ‘Aiax Vlixe fortior magis quam Diomede’.

Et comparativus quidem gradus ablativo casui adiungitur utriusque numeri, interdum tamen etiam nominativo, quando ‘quam’ adverbium sequitur, superlativus autem genetivo plurali vel singulari, quando ipsum nomen singulare multitudinem significat, ut: fortissime gentis.

{{x-maior|{{c|{{anchor+|DE SVPERLATIVO|'''DE SVPERLATIVO.'''}}}}}}

{{r|18|III 18}}Superlativum est, quod vel ad plures sui generis comparatum superponitur omnibus vel per se prolatum intellectum habet cum ‘valde’ adverbio positivi, ut ‘fortissimus Graecorum Achilles’ id est fortis super omnes Graecos'; sin autem dicam ‘fortissimus Hercules fuit’, non adiciens quorum, intellego ‘valde fortis’. tale est apud {{spatium|{{wl|Q1541|Ciceronem}} {{wl|Q3406173|pro M. Marcello}}: simillimum deo iudico}},&lt;ref&gt;[[Pro Marcello#8|Pro Marcello 8]]&lt;/ref&gt; pro ‘valde similem deo’.

Et sciendum, quod ex eisdem formis sive terminationibus supra dictarum in comparativis partium orationis fiunt etiam superlativa. sunt igitur formae superlativorum octo: duae quidem, in quas pleraque desinunt superlativa, ‘rimus’ et ‘simus’, sex vero, in quas pauca desinunt, ‘limus’, ‘ximus’, ‘timus’, ‘remus’, ‘fimus’, ‘nimus’. et omnia superlativa mobilia sunt, id est mutatione ‘us’ in a faciunt feminina et in ‘um’ neutra.&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>iqpdkjb7xo4iowru2ga92uo5gqibusm</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pagina:Prisciani Institutionum grammaticarum libri II (v. 1, ed Hertz).djvu/142</title>
    <ns>104</ns>
    <id>81578</id>
    <revision>
      <id>264653</id>
      <parentid>263520</parentid>
      <timestamp>2026-05-05T15:01:06Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Saumache</username>
        <id>27923</id>
      </contributor>
      <origin>264653</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2064" sha1="ryfrt6ntb9iqpqw5eynn9b6f4csuiwp" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;2&quot; user=&quot;Saumache&quot; /&gt;{{rh|110|PRISCIANI INST.}}&lt;/noinclude&gt;{{pt|ninum|femininum}} et neutrum eius ‘paula paulula, pauxilla, pauxillula’, ‘paulum paululum, pauxillum, pauxillulum’. similiter ‘velum’ ‘vexillum’ facit diminutivum. et puto ideo haec assumpsisse x, quia haec in ‘lus’ vel ‘la’ vel ‘lum’ desinentium primitivorum facientium diminutiva paenultimam natura longam habent, ‘paūlum pauxillum’, ‘vēlum vexillum’. ideo ‘māla’ quoque [assumpsit x et] ‘maxilla’ facit et ‘talus’ ‘taxillus’. {{spatium|{{wl||Pomponius}}}} :&lt;poem&gt;{{gap|24em}}{{spatium|interim 
{{gap|4em}}Dum contemplor orcam ... taxillos perdidi}}.&lt;ref&gt;deest&lt;/ref&gt;&lt;/poem&gt;quae vero geminant l ante ‘us’ vel a vel ‘um’, in ‘ulus ula ulum’ faciunt iterum diminutiva, ut ‘homullus homullulus’, ‘pauxillus pauxillulus , pauxilla pauxillula, pauxillum pauxillulum’. 

&lt;p&gt;{{r|37}}Feminina quoque in ‘na’ desinentia, sive habeant ante n aliam consonantem sive non, geminant in diminutivis l ante a, ut ‘catena catella’, ‘asina asella’, ‘gemina gemella’, ‘columna columnella’. excipitur ‘rana ranunculus’. eandem formam in ‘la’ quoque desinentia vel ‘ra’ servant, ut ‘fabula fabella’, ‘tabula tabella’, ‘libra libella’, ‘capra capella’, ‘umbra umbella’, ‘sacer sacra sacrum, sacellus sacella sacellum’. ‘puer, puera’ antiqui, ex quo ‘puella’; ‘tener tenera tenerum, tenellus tenella tenellum’, ‘miser misera miserum, misellus misella misellum’. excipiuntur in ‘ra’ desinentium, quae nec a masculinis in ‘er’ desinentibus fiunt nec habent ante r aliam in eadem syllaba consonantem, ut ‘ara arula’, ‘terra terrula’, ‘itera literula’.

&lt;p&gt;{{r|38|VIII 38}}Neutra quoque in ‘num’ desinentia geminant in diminutione I ante ‘um’, et si g habeant ante n, in paenultima syllaba dimmutivi i, non e, accipiunt, ut ‘tignum tigillum’, ‘signum sigillum’. alia vero e habent in paenultima , nisi sit, quod superius docuimus, paenultima primitivi naturaliter&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>ryfrt6ntb9iqpqw5eynn9b6f4csuiwp</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pagina:Prisciani Institutionum grammaticarum libri II (v. 1, ed Hertz).djvu/226</title>
    <ns>104</ns>
    <id>81587</id>
    <revision>
      <id>264678</id>
      <parentid>263340</parentid>
      <timestamp>2026-05-05T18:44:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Saumache</username>
        <id>27923</id>
      </contributor>
      <origin>264678</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1301" sha1="swuqsjdcqa52zvrecu9nupnssl62fxo" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Saumache&quot; /&gt;{{xxx-maior|{{spatio|{{c|'''LIBER SEXTVS.'''}}}}}}
{{regula|8em}}
{{c|{{anchor+|DE NOMINATIVO ET GENETIVO CASV|{{x-maior|'''DE NOMINATIVO ET GENETIVO CASV.'''}}}}}}&lt;/noinclude&gt;&lt;p&gt;Breviter regulas tibi me iussisti, {{spatium|Iuliane consul ac patricie}}, nominum colligere, quibus Latina utitur eloquentia. quod suscepi non tam rei facilitate vel ingenii confidentia, quam ne quid tibi, cui omnia debeo, prorsus negarem et quoniam ornamentum te esse Latinorum non minus quam Graecorum studiis gaudebam. igitur excusatio mihi sit audacis incepti difficillima recusatio tuae iussionis. 

&lt;p&gt;Nunc de nominativo et genetivo singulari, quibus inventis alii casus tam singularis quam pluralis numeri facile dinoscuntur, pleraque quidem a doctissimis viris, paucula tamen et a me pro ingenii mediocritate inventa exponam. et haec modo compendii causa, postea vero deo vitam praebente de accusativo et ablativo singulari et genetivo plurali tertiae declinationis, cum de obliquis tractavero casibus, multo labore inventa et diverso auctoritatis usu approbata subiungam. de verbi quoque praeterito perfecto, cum de eius temporibus disseram, explanabo, in quibus vos dubitare dicitis: nec mirum, cum etiam ipsi probatissimi artium scriptores non omnino certis haec regulis disseruisse noscuntur.

{{regula|8em}}&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>swuqsjdcqa52zvrecu9nupnssl62fxo</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pagina:Prisciani Institutionum grammaticarum libri II (v. 1, ed Hertz).djvu/184</title>
    <ns>104</ns>
    <id>81801</id>
    <revision>
      <id>264689</id>
      <parentid>264245</parentid>
      <timestamp>2026-05-06T07:54:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Saumache</username>
        <id>27923</id>
      </contributor>
      <comment>/* Emendata */</comment>
      <origin>264689</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1843" sha1="95de8pnhbchf8wvjha82p4b109zp9vt" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Saumache&quot; /&gt;{{rh|152|PRISCIANI INST.}}&lt;/noinclude&gt;sunt (ut ‘celer’ masculinum ‘celeris’ facit femininum, cuius neutrum in e invenitur. {{spatium|{{wl|Q7198|Ovidius}} {{wl|Q184742|metamorphoseon}} VIII}}:&lt;poem&gt;{{gap|14em}}{{spatium|praedaque potita nefanda
{{gap|4em}}Fert secum spolium celeris progressaque porta}}.&lt;ref&gt;[[Metamorphoses (Ovidius)/Liber VIII#85|Metamorphoses (Ovidius) 8.86-87]]&lt;/ref&gt;&lt;/poem&gt;{{spatium|{{wl|Q172048|Terentius}}}} in {{spatium|{{wl|Q1217045|Phormione}}}}:&lt;poem&gt;{{gap|4em}}{{spatium|†Nullus es, Geta, nisi aliquid consilium celere reppereris}}):&lt;ref&gt;[[Phormio/Actus I#185|Phormio 189]]&lt;/ref&gt;&lt;/poem&gt;‘pauper’, cuius femininum in a quoque vetustissimi proferebant – {{spatium|{{wl|Q47160|Plautus}}}} in {{spatium|{{wl|Q2523113|vidularia}}}}:&lt;poem&gt;{{gap|4em}}{{spatium|Paupera haec res est}}.&lt;ref&gt;[[Vidularia#17d|Vidularia]]&lt;/ref&gt;&lt;/poem&gt;{{spatium|{{wl|Q172048|Terentius}}}} tamen in {{spatium|{{wl|Q1233645|Andria}}}}:&lt;poem&gt;{{gap|4em}}{{spatium|quam honeste in patria pauper vivere}}&lt;ref&gt;[[Andria/Actus IV#795|Andria 798]]|&lt;/ref&gt; –,&lt;/poem&gt;‘degener’, ‘uber’ – {{graeca|''ὁ εὐθαλὴς καὶ ἡ εὐϑαλὴς καὶ τὸ εὐθαλές''}}. {{spatium|{{wl|Q47154|Lucretius}}}} in {{spatium|VI}}:&lt;poem&gt;{{gap|4em}}{{spatium|sequitur gravis imber et uber}}.&lt;ref&gt;[[De rerum natura (Titus Lucretius Carus)/Liber VI#290|De reum natura 6.290]]&lt;/ref&gt;&lt;/poem&gt;{{spatium|{{wl|Q180081|Cato}}}} in {{spatium|II {{wl|Q204058|originum}}: itaque res uber fuit, antequam legiones}}&lt;ref&gt;deest&lt;/ref&gt; –. 

&lt;p&gt;{{r|17}}‘Acer’ et ‘alacer’ et ‘saluber’ et ‘celeber’, quamvis ‘acris’ et ‘alacris’ plerumque faciant et ‘salubris’ et ‘celebris’ feminina, in utraque tamen terminatione communis etiam generis inveniuntur prolata. {{spatium|{{wl|Q1398|Virgilius}}}} in {{spatium|VI}}:&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>95de8pnhbchf8wvjha82p4b109zp9vt</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pagina:Prisciani Institutionum grammaticarum libri II (v. 1, ed Hertz).djvu/466</title>
    <ns>104</ns>
    <id>81885</id>
    <revision>
      <id>264654</id>
      <parentid>264469</parentid>
      <timestamp>2026-05-05T15:12:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Saumache</username>
        <id>27923</id>
      </contributor>
      <comment>/* Emendata */</comment>
      <origin>264654</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2245" sha1="jz61ysedi0ismr8ez90iwyaa5k3akdk" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Saumache&quot; /&gt;{{rh|434|PRISCIANI INST.}}&lt;/noinclude&gt;a Baccho ‘bacchor baccharis’, a lympha ‘lymphor lympharis’. {{r|80}}artium vero nomina tam apud Graecos pleraque quam apud nos omnia post verba naturaliter sunt accipienda. ‘doceo’ post ‘doctor’, ‘profiteor’ post ‘professor’, ‘suo’ post ‘sutor’, ‘scribo’ post ‘scriptor’, ‘oro’ post ‘orator’. et sunt fere omnia professionum nomina apud Latinos verbalia et in ‘or’ desinunt; nam ‘grammaticus’ et ‘philosophus’ et ‘architectus’ et ‘sophista’ et ‘poeta’ Graeca sunt; itaque ex nominibus ipsis habent verba apud Graecos, unde nos quoque ‘philosophor’, ‘architector’, ‘poetor’ in usu habuimus. {{spatium|{{wl|Q47130|Ennius}}}}:&lt;poem&gt;{{gap|4em}}{{spatium|Numquam poetor nisi si podager}}.&lt;ref&gt;deest&lt;/ref&gt;&lt;/poem&gt;omnia quoque, quae ex ipso actu agentibus imponuntur, ex verbis nomina, non ex nominibus verba perficiunt, ut ‘amo amator’, ‘moneo monitor’, ‘curro cursor’, ‘lego lector’; ‘impero’ similiter ‘imperator’, ‘consulo consultor’, ‘duco ductor’; ex his quaedam dignitatium quoque inveniuntur, ut ‘imperator’, ‘ductor’.

&lt;p&gt;Ab adverbiis etiam et praepositionibus inveniuntur derivativa verba, ut ‘perendie perendino’, ‘cras’, ex quo ‘crastinus’ et ‘procrastino procrastinas’, ‘intra’ vel ‘intro’, hinc ‘intro intras’, ‘supra’ vel ‘super supero superas’.

{{c|{{anchor+|DE FIGVRA|{{x-maior|'''DE FIGVRA.'''}}}}}} 

&lt;p&gt;{{r|81|ΧV 81}}Figura quoque accidit verbo, quomodo nomini. alia enim verborum sunt simplicia, ut ‘cupio’, ‘taceo’, alia composita, ut ‘concupio’, ‘conticeo’, alia decomposita, id est a compositis derivata, ut ‘concupisco’, ‘conticeseo’. {{spatium|{{wl|Q1541|Cicero}}}} in {{spatium|{{wl|Q2028309|oratore}}: divino aliquo animi motu maiora concupiscam}}.&lt;ref&gt;[[Orator#41|Orator 13.41]]&lt;/ref&gt; inveniuntur tamen quaedam verba etiam ex tribus partibus composita, ut ‘perterrefacio’. sunt alia, quae in compositione mutant coniugationes, ut ‘do das’, ‘reddo reddis’, ‘prodo prodis’; ‘facio facis’, ‘amplifico amplificas’; ‘pello pellis’, ‘compello compellis’ et ‘compellas’,&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>jz61ysedi0ismr8ez90iwyaa5k3akdk</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pagina:Prisciani Institutionum grammaticarum libri II (v. 1, ed Hertz).djvu/474</title>
    <ns>104</ns>
    <id>81886</id>
    <revision>
      <id>264651</id>
      <parentid>264470</parentid>
      <timestamp>2026-05-05T14:59:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Saumache</username>
        <id>27923</id>
      </contributor>
      <comment>/* Emendata */</comment>
      <origin>264651</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2302" sha1="siwz786vrwegv5ybvbtq789275upfp7" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Saumache&quot; /&gt;{{rh|442|PRISCIANI INST.}}&lt;/noinclude&gt;stola ‘stolatus’, a lorica ‘loricatus’, a pictura ‘picturatus’, a scuto ‘scutatus’, a tabula ‘tabulatus’, a pilo ‘pilatus’, a gladio ‘gladiatus’ – ex quo ‘gladiator’ –, a stella ‘stellatus’, a pelle ‘pellitus’, a dentibus ‘dentatus’, a barba ‘barbatus’, a pluma ‘plumatus’, a balano ‘balanatus’, a gemma ‘gemmatus’, a rostro ‘rostratus’, a ferro ‘ferratus’. {{r|92}}ex aliis quoque nominibus inveniuntur, sed non adeo multa, ut a Cerere ‘cerritus’, a lympha ‘lymphatus’ et ‘lymphaticus’. nec incongruum vel absonum mihi videtur, posse verba quoque ex his ipsis ad similitudinem eorum, quibus usa est 
auctoritas, proferre. quid enim impedit, nos quoque aliquid copiae ad opulentiam Latinae conferre eloquentiae et ad imitationem ‘armo’ et ‘armor armatus’ dicere ‘tunico’ et ‘tunicor tunicatus’, ut ‘roboro’ et ‘roboror roboratus’ et ut ‘aero’ et ‘aeror aeratus’, ‘ferro ferror ferratus’, ‘plumbo plumbor plumbatus’ et ut ‘vestio’ et ‘vestior vestitus’, ‘togo’ et ‘togor togatus’? si enim auctoribus timiditas obstitisset, ut nullis novis uterentur dictionibus ipsa natura et significatione rerum exigente, perpetuis Latinitas angustiis damnata mansisset. 

{{c|{{anchor+|DE CONIVGATIONIBVS|{{x-maior|'''DE CONIVGATIONIBVS.'''}}}}}} 

&lt;p&gt;{{r|93|XVII 93}}Coniugatio est consequens verborum declinatio, cuius regula apud 
Graecos quidem tam consonantibus quam vocalibus comprehenditur. consonantibus quidem in his verbis, quae {{graeca|''βαρύτονα''}} appellant, hoc est ante finem habentia accentum, vocalibus vero in circumflexis, apud nos vero in solis vocalibus secundae personae ad imitationem circumflexorum. sunt igitur coniugationes quattuor apud Latinos, cum apud Graecos decem sint. ‘coniugatio’ autem nominatur vel propter coniugatas consonantes, hoc est cognatas, ex quibus pleraeque apud Graecos coniugationes regulam sumunt, vel quod una eademque ratione declinationis plurima coniungantur verba, quod magis ad Latinorum nominationem aptius est. 

&lt;p&gt;Per ordinem igitur vocalium locum singulae obtinent apud nos. cum enim omnia verba, quae aequali regula declinantur, in o vel in ‘or’ {{pt|desi-}}&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>siwz786vrwegv5ybvbtq789275upfp7</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pagina:Prisciani Institutionum grammaticarum libri II (v. 1, ed Hertz).djvu/480</title>
    <ns>104</ns>
    <id>81887</id>
    <revision>
      <id>264655</id>
      <parentid>264471</parentid>
      <timestamp>2026-05-05T15:28:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Saumache</username>
        <id>27923</id>
      </contributor>
      <comment>/* Emendata */</comment>
      <origin>264655</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2455" sha1="telyznavj0yzltunp0io7fhoqqhmb4i" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Saumache&quot; /&gt;{{rh|448|PRISCIANI INST.}}&lt;/noinclude&gt;possunt et numeri sine personis et personae sine numeris inveniri: numeri, ut ‘quinquies’, ‘decies’, personae, ut ‘meatim’, ‘tuatim’ ; quamvis enim a singulari pronomine derivantur, indifferenter tamen tam singulari quam plurali numero verborum coniunguntur, ut ‘meatim dicis’ et ‘meatim dicitis’. sed in adverbio species quaedam invenitur haec habens divisa, in verbo vero et nomine et pronomine et participio omnes voces vel singulares habent numeros vel plurales et personas simul cum numero vel finitas vel infinitas. nomen tamen et participium in omni casu tertiae sunt personae absque vocativo, qui solus ad secundam profertur personam.

{{c|{{anchor+|DE PERSONIS|{{x-maior|'''DE PERSONIS.'''}}}}}} 

&lt;p&gt;{{r|101}}Sunt igitur personae verborum tres. prima est, quae de se loquitur vel sola vel cum aliis, ut ‘dico dicimus’, secunda, ad quam loquitur, de ipsa vel sola vel cum aliis, ut ‘dicis dicitis’, tertia, de qua extra se et illam, ad quam dirigit sermonem, posita loquitur prima, ut ‘dicit dicunt’. et prima quidem et secunda verborum personae finitae sunt, praesentes enim demonstrantur, tertia vero infinita est itaque eget plerumque pronomine, ut definiatur. et prima quidem et secunda persona verborum pronominibus iungi possunt solis, tertia vero etiam nominibus, quae per se tertiae sunt personae, absque vocativo casu, quod ante diximus, ut ‘lego ego’, ‘legis tu’, ‘legit ille’ vel ‘legit Cicero’. nam si dicam ‘lego Cicero’, soloecismus est, nisi addidero pronomen, dicens ‘lego ego Cicero’ vel ‘legis tu Cicero’, exceptis illis verbis, quae sunt substantiae vel vocandi, ut ‘Priscianus sum, Priscianus vocor, Priscianus nominor, Priscianus nuncupor’. et prima quidem potest sibi et secundam et tertiam coniungere, ut ‘ego et tu facimus, ego et ille facimus’, secunda vero non potest coniungere sibi nisi tertiam, ut ‘tu et ille facitis’, tertia vero nec primam nec secundam, sed alteram tertiam, ut ‘iste et ille faciunt’. et prima quidem potest etiam secunda et tertia absentibus per se loqui, ut saepissime apud comicos videmus induci personas, quae ipsae ad se loquantur, ut Simo in {{spatium|{{wl|Q1233645|Andria}}}}:&lt;poem&gt;{{gap|4em}}{{spatium|Non dubium est, quin uxorem nolit filius}}.&lt;ref&gt;[[Andria/Actus I#170|Andria 172]]&lt;/ref&gt;&lt;/poem&gt;secunda vero vel tertia sine prima non potest esse; potest tamen prima et,&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>telyznavj0yzltunp0io7fhoqqhmb4i</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pagina:Prisciani Institutionum grammaticarum libri II (v. 1, ed Hertz).djvu/483</title>
    <ns>104</ns>
    <id>81888</id>
    <revision>
      <id>264656</id>
      <parentid>264472</parentid>
      <timestamp>2026-05-05T17:41:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Saumache</username>
        <id>27923</id>
      </contributor>
      <comment>/* Emendata */</comment>
      <origin>264656</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1139" sha1="1o413c3vpdr8w1ttb6ggctstbaaj1gg" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Saumache&quot; /&gt;{{rh||LIBER VIII|103 — 105|401}}&lt;/noinclude&gt;{{c|{{anchor+|DE NVMERO|{{x-maior|'''DE NVMERO.'''}}}}}} 

&lt;p&gt;{{r|105}}Numerus accidit verbis uterque, quomodo et omnibus casualibus, singularis, ut ‘lego’, pluralis, ut ‘legimus’. necesse est autem in omnibus declinabililibus utrumque simul inveniri, sicut supra dictum est, numerum et personam. sciendum tamen, quod, quamvis et in nominibus et pronominibus et in participiis inveniantur voces communes singularis et pluralis numeri – ut ‘poetae’, ‘viri’, ‘fluctus’ genetivi singulares et nominativi plurales sunt, similiter ‘caedes’, ‘verres’, ‘dies’, ‘res’ nominativi tam singulares sunt quam plurales, ‘ipsi’ vero et ‘isti’ et ‘illi’ dativi singulares et nominativi plurales –, in verbo numquam hoc invenitur apud Latinos, quamvis apud Graecos in multis, ut {{graeca|''ἔτυπτον''}} tam singulare est primae personae quam plurale tertiae praeteriti imperfecti, similiter {{graeca|''ἔχαιρον''}}, {{graeca|''ἔψεγον''}}, {{graeca|''ἔπραττον''}}, {{graeca|''ἐλάλουν''}}, {{graeca|''ἐποίουν''}}.&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>1o413c3vpdr8w1ttb6ggctstbaaj1gg</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pagina:Prisciani Institutionum grammaticarum libri II (v. 1, ed Hertz).djvu/458</title>
    <ns>104</ns>
    <id>81924</id>
    <revision>
      <id>264650</id>
      <parentid>264600</parentid>
      <timestamp>2026-05-05T14:46:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Saumache</username>
        <id>27923</id>
      </contributor>
      <comment>/* Emendata */</comment>
      <origin>264650</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2206" sha1="bd3xiu94rm6lz3k2fb79tnqyz1xbco3" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Saumache&quot; /&gt;{{rh|426|PRISCIANI INST.}}&lt;/noinclude&gt;est supina) hoc interest, quod haec, sive ab activis sive a communibus nascantur, communem habent significationem, ut ‘amandi’, {{graeca|''τοῦ φιλητέου''}}, id est ‘{{graeca|''τοῦ φιλεῖν''}}’ {{spatium|''καὶ''}} ‘{{graeca|''τοῦ φιλεῖσϑαι''}}’, illa vero passivam solam, ut ‘amandus’, {{graeca|''ὁ φιλητέος''}}, id est ‘qui debet amari’, ‘amanda’, {{graeca|''φιλητέα''}}, ‘amandum’, {{graeca|''φιλητέον''}}; et quod supina, cum sint generis neutri et semper singularia, coniunguntur diversis generibus et numeris, ut ‘amando virum’ et ‘amando mulierem’ et ‘amando pueros’; et illis casibus adiunguntur, quibus et verbum, sicut supra quoque docuimus, ut ‘noceo tibi, nocendi causa tibi, nocendo tibi, nocendum tibi’. {{r|71}}quod autem praepositionibus separatis coniunguntur, quod verbi non est, ostendit usus. {{spatium|{{wl|Q1548|Cicero}}}} {{wl|Q656577|pro {{spatium|Milone}}}}: {{spatium|huius ergo interfector si esset, in confitendo}}.&lt;ref&gt;[[Pro Milone#79|Pro Milone 29.79]]&lt;/ref&gt; idem in {{spatium|IIII {{wl|Q1581567|Verrinarum}}: a quo pecuniam ob absolvendum acceperas}}.&lt;ref&gt;[[In Verrem/Actio secunda/Liber secundus#78|In Verrem 2.2.32.78]]&lt;/ref&gt; {{spatium|{{wl|Q1398|Virgilius}}}} in {{spatium|{{wl|Q546203|bucolico}}}}:&lt;poem&gt;{{gap|4em}}{{spatium|Et potum pastas age, Tityre, et inter agendum 
{{gap|4em}}Occursare capro, cornu ferit ille, caveto}}.&lt;ref&gt;[[Eclogae vel bucolica/Ecloga IX#20|Eclogae 9.24-25]]&lt;/ref&gt;&lt;/poem&gt;idem in {{spatium|III {{wl|Q674439|georgicon}}}}:&lt;poem&gt;{{gap|16em}}{{spatium|namque ante domandum 
{{gap|4em}}Ingentes tollent animos}}.&lt;ref&gt;[[Georgicon (Greenough)/Liber III#205|Georgicon 3.206-207]]&lt;/ref&gt;&lt;/poem&gt;et ostendunt ipsae praepositiones sive adverbia praepositiva, in o quidem terminationem ablativi esse, in ‘um’ vero accusativi, quibus et adiunguntur, in i vero genetivi, cui numquam praeponuntur separatae. illud tamen sciendum , quod in o supina tam corripiunt quam producunt auctores more verborum sive adverbiorum in o terminantium. {{spatium|{{wl|Q3611089|Alphius Avitus}}}} in {{spatium|II excellentium}}:&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>bd3xiu94rm6lz3k2fb79tnqyz1xbco3</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pagina:Hotman - Francogallia, 1586.djvu/145</title>
    <ns>104</ns>
    <id>81938</id>
    <revision>
      <id>264657</id>
      <timestamp>2026-05-05T18:20:00Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Benoit Soubeyran</username>
        <id>25250</id>
      </contributor>
      <comment>/* Nondum emendata */ Paginam instituit, scribens 'Aimoinus, Landulphus. Quinetiam Vencri- cus Vercellenfis, in eo quem fuperiùs protuli- mus libro verba hæc ex epifto. Gregorij Papæ v 1 1. ad Hermannum Metenfem Epifcopum profert. Quidam Romanus Pontifex Regem Francorum non tam pro fuis iniquitatibus, qua pro eo quòd tantæ poteftati non erat vtilis, à regno depofuit, &amp; Pipinum in eius loco fub- ftituit,omnesque Francigenas à iuramento fi- delitatis, quam illi fecerant, abfoluit. Hæcille. Quod...</comment>
      <origin>264657</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1450" sha1="daeflc521544munnc9jzm7sgqskpns9" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Benoit Soubeyran&quot; /&gt;{{Rh||{{sc|{{lsp|Francogalli}}a.}}|131}}&lt;/noinclude&gt;Aimoinus, Landulphus. Quinetiam Vencri-
cus Vercellenfis, in eo quem fuperiùs protuli-
mus libro verba hæc ex epifto. Gregorij Papæ
v 1 1. ad Hermannum Metenfem Epifcopum
profert. Quidam Romanus Pontifex Regem
Francorum non tam pro fuis iniquitatibus, qua
pro eo quòd tantæ poteftati non erat vtilis, à
regno depofuit, &amp; Pipinum in eius loco fub-
ftituit,omnesque Francigenas à iuramento fi-
delitatis, quam illi fecerant, abfoluit. Hæcille.
Quodidem Otto Frifing. commemorans libro
Chronic.5.capite 2 3. itemque Godfrid.Chro-
nic.parte 17. ita exclamant: Ex hoc facto Ro-
mani Pontifices Regna mutandi auctoritatem
trahunt. Sed videamus, ne huius hiftoriæ ve-
ritas non fatis conftet. nam primùm omnium
extanto Regum Francorum numero, quos vel
creatos, vel abdicatos docuimus, neminem
effe conftat,Papæ auctoritate vel creatum, vel
abdicatum: contrà verò docuimus ius illud o-
mne &amp; creandorum, &amp; abdicandorum Regű,
penes folenne gentis Concilium fuille. vt pla-
nèincredibile videatur, Francos in hoc vnoius
illud fuum neglexiffe. Quid verbis opus eft?
Venericus ille Vercellenfis teftimonium pro-
fert hiftorici veteris, qui de geftis Francorum
confcripferat: quo tota illa narratio mendacij
coarguitur: dilucideq; affirmatur, &amp; Childeri
cum &amp; Pipinum vfitato Francorum more, ve-
teriq; inftituto,illum abdicatu: hunc autem in
illius locum fuffectu fuiffe hoceft, folénigentis&lt;noinclude&gt;{{d|I{{gap}}2}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>daeflc521544munnc9jzm7sgqskpns9</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>264658</id>
      <parentid>264657</parentid>
      <timestamp>2026-05-05T18:20:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Benoit Soubeyran</username>
        <id>25250</id>
      </contributor>
      <origin>264658</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1451" sha1="i2vb72a1bzsprobz7h9w64td89crc9g" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Benoit Soubeyran&quot; /&gt;{{Rh||{{sc|{{lsp|Francogalli}}a.}}|131}}&lt;/noinclude&gt;Aimoinus, Landulphus. Quinetiam Vencri-
cus Vercellenfis, in eo quem fuperiùs protuli-
mus libro verba hæc ex epifto. Gregorij Papæ
v 1 1. ad Hermannum Metenfem Epifcopum
profert. Quidam Romanus Pontifex Regem
Francorum non tam pro fuis iniquitatibus, qua
pro eo quòd tantæ poteftati non erat vtilis, à
regno depofuit, &amp; Pipinum in eius loco fub-
ftituit,omnesque Francigenas à iuramento fi-
delitatis, quam illi fecerant, abfoluit. Hæcille.
Quodidem Otto Frifing. commemorans libro
Chronic.5.capite 2 3. itemque Godfrid.Chro-
nic.parte 17. ita exclamant: Ex hoc facto Ro-
mani Pontifices Regna mutandi auctoritatem
trahunt. Sed videamus, ne huius hiftoriæ ve-
ritas non fatis conftet. nam primùm omnium
extanto Regum Francorum numero, quos vel
creatos, vel abdicatos docuimus, neminem
effe conftat,Papæ auctoritate vel creatum, vel
abdicatum: contrà verò docuimus ius illud o-
mne &amp; creandorum, &amp; abdicandorum Regű,
penes folenne gentis Concilium fuille. vt pla-
nèincredibile videatur, Francos in hoc vnoius
illud fuum neglexiffe. Quid verbis opus eft?
Venericus ille Vercellenfis teftimonium pro-
fert hiftorici veteris, qui de geftis Francorum
confcripferat: quo tota illa narratio mendacij
coarguitur: dilucideq; affirmatur, &amp; Childeri
cum &amp; Pipinum vfitato Francorum more, ve-
teriq; inftituto,illum abdicatu: hunc autem in
illius locum fuffectu fuiffe hoceft, folénigentis&lt;noinclude&gt;
{{d|I{{gap}}2}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>i2vb72a1bzsprobz7h9w64td89crc9g</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pagina:Hotman - Francogallia, 1586.djvu/146</title>
    <ns>104</ns>
    <id>81939</id>
    <revision>
      <id>264659</id>
      <timestamp>2026-05-05T18:22:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Benoit Soubeyran</username>
        <id>25250</id>
      </contributor>
      <comment>/* Nondum emendata */ Paginam instituit, scribens 'concilio: cuius folius tantum fuiffe poteftatem fuperius demonftrauimus. Illius autem hiftori- ci verba hæc funt: Quòd vnà cum confilio &amp; confenfu omnium Francorum miſſa relatione ad fedem Apoftolicam,&amp; auctoritate percepta, præcelfus Pipinus electione totius gentis fubli- matus fit in fedem Regni,cum confecratione Epifcoporu,&amp; fubiectione Principum.Quibus exverbis fatis patet, Pipinum non à Papa,fed à populo ipfo &amp; Ordinibus ac Statibus Regn...</comment>
      <origin>264659</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1452" sha1="daejuadgbglnk0k5ctqh6gcc5oigi55" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Benoit Soubeyran&quot; /&gt;{{Rh|132|{{lsp|{{sc|Hotomani}}}}|}}&lt;/noinclude&gt;concilio: cuius folius tantum fuiffe poteftatem
fuperius demonftrauimus. Illius autem hiftori-
ci verba hæc funt: Quòd vnà cum confilio &amp;
confenfu omnium Francorum miſſa relatione
ad fedem Apoftolicam,&amp; auctoritate percepta,
præcelfus Pipinus electione totius gentis fubli-
matus fit in fedem Regni,cum confecratione
Epifcoporu,&amp; fubiectione Principum.Quibus
exverbis fatis patet, Pipinum non à Papa,fed à
populo ipfo &amp; Ordinibus ac Statibus Regnide-
lectum,inauguratumque fuiffe. Quod etiam
paulò ante dilucidius idem Venericus ex eodem
Hiftorico fic exponit: Pipinum Maiorem Pala-
tij cùm ad illum fpectaret fumma Regiæ pote-
ftatis &amp; officij,electum fuiffe primùm ex præfe-
ctis palatij in Regem, atque ordinatum fuiffe:
prius fuper hoc experto Zachariæ Papę iudicio:
quia confenfus &amp; auctoritas Romani Pontifi-
cis neceffaria huic videbatur negotio. Et mox:
Quorum legatorum poftulationem cùm æqua
atque vtilem Zacharias Papa iudicaffet, ad ea
quæ poftulabant confenfit, &amp; Pipinus factus eft
Rex communi fuffragio Principum. In ean-
dem fententiam Ado Viennenfis Æt.v1. fub
anno 727. ita fcribit: Mifli legati ad Zachariam,
vtinterrogarent eum, fi ita manere deberent
Reges Francorum, cùm penè nullius poteſta-
tis effent, iam folo Regio nomine contenti.
Quibus Zacharias Pontifex refponfum dedit,
Regem potius illum debere vocari,qui Remp.
regeret. Reuerfis legatis, abiectoque Childe-
rico&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>daejuadgbglnk0k5ctqh6gcc5oigi55</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pagina:Prisciani Institutionum grammaticarum libri II (v. 1, ed Hertz).djvu/241</title>
    <ns>104</ns>
    <id>81940</id>
    <revision>
      <id>264660</id>
      <timestamp>2026-05-05T18:26:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Saumache</username>
        <id>27923</id>
      </contributor>
      <comment>/* Nondum emendata */ Paginam instituit, scribens 'tae, quod Laurentibus carnis, quae dari debet, data non 0   fuerat. itaque eius, quod est ‘caro’, diminutivum 'caruncula’ est, ut   ‘virgo virguncula’, ‘ratio ratiuncula’. Varro in andabata: sed quid-   vis potius homo quam caruncula nostra. ab eo autem, quod est  5 ‘carnis’, ‘carnicula’ debet esse, ut ‘canis canicula’. -   Et sciendum, quod quinque inveniuntur in ὁ terminantia, quae faciunt  in ἃ feminina: ‘leo leaena’ vel ‘...'</comment>
      <origin>264660</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1093" sha1="jfu1ceyx0cpqhmkog8cglewugsd5efd" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Saumache&quot; /&gt;{{rh||LIBER VI 16 — 18|209}}&lt;/noinclude&gt;tae, quod Laurentibus carnis, quae dari debet, data non 0 

fuerat. itaque eius, quod est ‘caro’, diminutivum 'caruncula’ est, ut 

‘virgo virguncula’, ‘ratio ratiuncula’. Varro in andabata: sed quid- 

vis potius homo quam caruncula nostra. ab eo autem, quod est 
5 ‘carnis’, ‘carnicula’ debet esse, ut ‘canis canicula’. - 

Et sciendum, quod quinque inveniuntur in ὁ terminantia, quae faciunt 
in ἃ feminina: ‘leo leaena’ vel ‘lea, ‘draco dracaena’, ‘leno lena’, ‘caupo 
caupona’, quod significat tam ipsam tabernam quam mulierem. Luci- 
lius in IT1: 

10 Caupona hic tamen yna Syra. 
'strabo’ etiam ‘straba’ facit. Varro de nomismatis: 
non haec res de Venere paeta 
Strabam facit. 
In ὁ productam desinentia Graeca sunt feminina et vel Graece decli-ITIT 18 
16 nantur, ut ‘Manto Mantus’ - Virgilius in X: 
Fatidicae Mantus et Tusci filius amnis -, 
: vel || addita ‘nis&gt; faciunt genetivum, ut ‘Dido Didonig. Accius: | 
Custodem adsiduum Ioni adposuit virgini. 
Pacuvius: 

20 filios&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>jfu1ceyx0cpqhmkog8cglewugsd5efd</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pagina:Hotman - Francogallia, 1586.djvu/147</title>
    <ns>104</ns>
    <id>81941</id>
    <revision>
      <id>264661</id>
      <timestamp>2026-05-05T18:27:50Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Benoit Soubeyran</username>
        <id>25250</id>
      </contributor>
      <comment>/* Nondum emendata */ Paginam instituit, scribens 'rico,qui tunc Regium nomen habebat, Franci confilium legatorum &amp; Zachariæ Pontifi- cis electum Pipinum Regem fibi conftituunt. Præter illos fuperiores extat Aimoini teſtimo- nium in eandem fententiam lib. 4. cap. 61. vbi ad extremum ita concludit: Hoc anno Pipinus Rex Francorum appellatus eft, &amp; more Fran- corú eleuatus in foliu Regni,in Sueffionũ ciui- tate. Sed &amp; Godfrid.Viterbié. Chro. parte 17.c. 4.Pipinus,inquit,per Papá Zacharia ex elec...</comment>
      <origin>264661</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1487" sha1="7m59xjmwbn3o79z5j65onejrc6mm6ry" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Benoit Soubeyran&quot; /&gt;{{Rh||{{sc|{{lsp|Francogalli}}a.}}|133}}&lt;/noinclude&gt;rico,qui tunc Regium nomen habebat, Franci
confilium legatorum &amp; Zachariæ Pontifi-
cis electum Pipinum Regem fibi conftituunt.
Præter illos fuperiores extat Aimoini teſtimo-
nium in eandem fententiam lib. 4. cap. 61. vbi
ad extremum ita concludit: Hoc anno Pipinus
Rex Francorum appellatus eft, &amp; more Fran-
corú eleuatus in foliu Regni,in Sueffionũ ciui-
tate. Sed &amp; Godfrid.Viterbié. Chro. parte 17.c.
4.Pipinus,inquit,per Papá Zacharia ex electio-
ne Francorurex factus eft Francorum,Hildrico
ignauo Rege per Francos in monafterium mif-
fo. Horum fimilia dilucidè fcripferunt Sigeber-
tus ſub anno 752. auctores hiftoriæ Mifcell.lib.
22. Item Otto Frifing. lib. 5.cap.21.22.2 3.&amp; au-
&amp;tor libri cui titulus eft, Fafciculus temporum:
Ex quibus omnibus facilè intellectu eſt, Non ſi
Franci Pipinum exquifita Papæ fententia Regé
crearunt, iccirco illum Papæ imperio atque au-
&amp;oritate creatum fuiffe. Aliud eft enim Re-
gem creare, aliud creandi confilium dare; ali-
udius creandi habere, aliud ius confilij dandi.
quanquam confilij in huiufmodi rebus dandi
ius nemo habet, nifi is à quo petitur. Profe-
ram etiam teſtimonium infigne, quod mihi
ex veteri quodã manufcripto incerti auctoris
libro miffum eft,in quo hæc Archiepifcopi Ma-
guntinenfis ad Pipinum oratio profertur: Gal-
fiomnium ordinum confenfu hoc diadema re-
gium cum oneris, tum honoris infigne capiti
tuo mea manu inferunt:teque fpolijs Childe-&lt;noinclude&gt;
{{d|I{{gap}}2}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>7m59xjmwbn3o79z5j65onejrc6mm6ry</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>264663</id>
      <parentid>264661</parentid>
      <timestamp>2026-05-05T18:28:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Benoit Soubeyran</username>
        <id>25250</id>
      </contributor>
      <origin>264663</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1487" sha1="ia042ef2xh84356f3kkkg9rfnu511ze" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Benoit Soubeyran&quot; /&gt;{{Rh||{{sc|{{lsp|Francogalli}}a.}}|133}}&lt;/noinclude&gt;rico,qui tunc Regium nomen habebat, Franci
confilium legatorum &amp; Zachariæ Pontifi-
cis electum Pipinum Regem fibi conftituunt.
Præter illos fuperiores extat Aimoini teſtimo-
nium in eandem fententiam lib. 4. cap. 61. vbi
ad extremum ita concludit: Hoc anno Pipinus
Rex Francorum appellatus eft, &amp; more Fran-
corú eleuatus in foliu Regni,in Sueffionũ ciui-
tate. Sed &amp; Godfrid.Viterbié. Chro. parte 17.c.
4.Pipinus,inquit,per Papá Zacharia ex electio-
ne Francorurex factus eft Francorum,Hildrico
ignauo Rege per Francos in monafterium mif-
fo. Horum fimilia dilucidè fcripferunt Sigeber-
tus ſub anno 752. auctores hiftoriæ Mifcell.lib.
22. Item Otto Frifing. lib. 5.cap.21.22.2 3.&amp; au-
&amp;tor libri cui titulus eft, Fafciculus temporum:
Ex quibus omnibus facilè intellectu eſt, Non ſi
Franci Pipinum exquifita Papæ fententia Regé
crearunt, iccirco illum Papæ imperio atque au-
&amp;oritate creatum fuiffe. Aliud eft enim Re-
gem creare, aliud creandi confilium dare; ali-
udius creandi habere, aliud ius confilij dandi.
quanquam confilij in huiufmodi rebus dandi
ius nemo habet, nifi is à quo petitur. Profe-
ram etiam teſtimonium infigne, quod mihi
ex veteri quodã manufcripto incerti auctoris
libro miffum eft,in quo hæc Archiepifcopi Ma-
guntinenfis ad Pipinum oratio profertur: Gal-
fiomnium ordinum confenfu hoc diadema re-
gium cum oneris, tum honoris infigne capiti
tuo mea manu inferunt:teque fpolijs Childe-&lt;noinclude&gt;
{{d|I{{gap}}3}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>ia042ef2xh84356f3kkkg9rfnu511ze</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pagina:Prisciani Institutionum grammaticarum libri II (v. 1, ed Hertz).djvu/242</title>
    <ns>104</ns>
    <id>81942</id>
    <revision>
      <id>264662</id>
      <timestamp>2026-05-05T18:28:31Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Saumache</username>
        <id>27923</id>
      </contributor>
      <comment>/* Nondum emendata */ Paginam instituit, scribens '+. sibi procreasse [dicitur] eundem per Calypsonem  autumant.  Plautus in aulularia:  Quos si Argus servet, qui oculeus totus fuit,  Quem quondam Ioni Iuno custodem addidit. 5  quod autem ‘Ionis’ et ‘Calypsonis’ et ‘Didonis’ dieitur, ostendit hoe etiam  Caesellius Vindex in stromateo his verbis: Calvypsonem. ita   declinatum est apud antiquos. Livius: i 2  Apud nympham Atlantis filiam Calypsonem. då  Ennius in VIII: | 10   Poenos Didone oriun...</comment>
      <origin>264662</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1038" sha1="gon85si7s6x2ovte0ljkysv678muawq" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Saumache&quot; /&gt;{{rh|210|PRISCIANI INST.}}&lt;/noinclude&gt;+. sibi procreasse [dicitur] eundem per Calypsonem 
autumant. 
Plautus in aulularia: 
Quos si Argus servet, qui oculeus totus fuit, 
Quem quondam Ioni Iuno custodem addidit. 5 
quod autem ‘Ionis’ et ‘Calypsonis’ et ‘Didonis’ dieitur, ostendit hoe etiam 
Caesellius Vindex in stromateo his verbis: Calvypsonem. ita 

declinatum est apud antiquos. Livius: i 2 
Apud nympham Atlantis filiam Calypsonem. då 
Ennius in VIII: | 10 

Poenos Didone oriundos. 
Accius in Ione: 
Custodem adsiduum Ioni instituit virgini. 

19 In u Latina sunt generis neutri et aptota in singulari numero, non 
etiam in plurali, ut ‘hoc cornu’, ‘genu’, ‘tonitru’, quae tamen antiquissimi 13 
inveniuntur in ‘um’ quoque proferentes in eodem genere et in 'us’ genere 
proferentes masculino et quartae declinationis, ut Lucanus in VII: 

cornus tibi cura sinistri. 

idem in eodem: . 
Seu tonitrus ac tela Ilovis praesaga notavit. 20; 
Cicero tamen in Arato ‘hoc genus’ pro ‘genu’ protulit:&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>gon85si7s6x2ovte0ljkysv678muawq</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pagina:Prisciani Institutionum grammaticarum libri II (v. 1, ed Hertz).djvu/243</title>
    <ns>104</ns>
    <id>81943</id>
    <revision>
      <id>264664</id>
      <timestamp>2026-05-05T18:30:37Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Saumache</username>
        <id>27923</id>
      </contributor>
      <comment>/* Nondum emendata */ Paginam instituit, scribens 'Tertia sub cauda ad genus ipsum lumina pandit.  in eo|dem:  At propter laevum genus omni ex parte locatas  Parvas vergilias tenui cum luce videbis.  5 in eodem:  Ilaec genus ad laevum nixi delapsa resedit  Atque inter flexum genus et caput alitis haesit.  Accius in Prometheo:  profusus flamine hiberno gelus. |  sj illud ettam notandum, quod, cum plerumque composita simplicium declina- 20  tionem servant, ‘capricornus’ secundae invenitur. Cice...</comment>
      <origin>264664</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="888" sha1="isby9kco0mhf53ukrlu8e63rvdncmo4" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Saumache&quot; /&gt;{{rh||LIBER VI 18 — 20|211}}&lt;/noinclude&gt;Tertia sub cauda ad genus ipsum lumina pandit. 
in eo|dem: 
At propter laevum genus omni ex parte locatas 
Parvas vergilias tenui cum luce videbis. 
5 in eodem: 
Ilaec genus ad laevum nixi delapsa resedit 
Atque inter flexum genus et caput alitis haesit. 
Accius in Prometheo: 
profusus flamine hiberno gelus. | 
sj illud ettam notandum, quod, cum plerumque composita simplicium declina- 20 
tionem servant, ‘capricornus’ secundae invenitur. Cicero in Arato: 
Corpore semifero magno capricornus in orbe. 
item in eodem: 
Tum magni curvus capricorni corpora propter 
8 Delphinus iacet, haut nimio lustratus nitore. 
Ovidius in II metamorphoseon: 
dextra cornum tenet. 
idem in V: 
flexile cornum. 

2 Lucretins similiter in VI: | 
Propterea fit, uti, quae semina cumque habet ignis, 
Demittat, quia saepe gelum, quo d continet in se, 
Mittit.&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>isby9kco0mhf53ukrlu8e63rvdncmo4</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pagina:Hotman - Francogallia, 1586.djvu/148</title>
    <ns>104</ns>
    <id>81944</id>
    <revision>
      <id>264665</id>
      <timestamp>2026-05-05T18:30:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Benoit Soubeyran</username>
        <id>25250</id>
      </contributor>
      <comment>/* Nondum emendata */ Paginam instituit, scribens 'rici exornant,cuius non familiam aut maiorum memoriam, fed perditiflimos mores oderunt, tuæ virtutis lucem fufpiciunt &amp; amant. Quod fi tantum lumen in te extingui fuperbia, aut ob- fcurariignauia feferint, quid dete illos facturos putas, quorum beneficio ftabis, qui in eum qui fuo iure,non alieno beneficio regnum obtine- bat, tam feuerum exercuerunt iudicium? Difce igirur Pipine, alieno exemplo, atque periculo, Regem agere, hoceft omnem curam...</comment>
      <origin>264665</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1445" sha1="b9zu9umgo7jnuif8amcgetbm08awpio" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Benoit Soubeyran&quot; /&gt;{{Rh|134|{{lsp|{{sc|Hotomani}}}}|}}&lt;/noinclude&gt;rici exornant,cuius non familiam aut maiorum
memoriam, fed perditiflimos mores oderunt,
tuæ virtutis lucem fufpiciunt &amp; amant. Quod fi
tantum lumen in te extingui fuperbia, aut ob-
fcurariignauia feferint, quid dete illos facturos
putas, quorum beneficio ftabis, qui in eum qui
fuo iure,non alieno beneficio regnum obtine-
bat, tam feuerum exercuerunt iudicium? Difce
igirur Pipine, alieno exemplo, atque periculo,
Regem agere, hoceft omnem curam &amp; cogi-
tationem in falute populi tui collocare. De-
nique nemo dilucidius totam hancrem expli-
cat Marfilio Patauino, qui imperante Ludoui-
co Bauaro librum de tranflatione imperij con-
fcripfit: in quo, cap. 6. ita loquitur: Pipinus fi-
lius Caroli Martelli, vir in rebus bellicis ftre-
nuus, legitur à Zacharia Papain Regni Franco-
rum excellentiam fublimatus. Sed Aimoinus
in Geftis Francorum fcribit,&amp; verius, Pipinum
per Francos legitimè in Regem electum,&amp; per
Regni Proceres leuatum. Childericus verò,
qui tum fub nomine Regio in delitijs marce-
fcebat, fuit in monachum tonforatus. Vnde
nonillum Zacharias depofuit, fed deponenti-
bus(vt quidam aiunt) confenfit. Nam talis de-
pofitio Regis, &amp; alterius inftitutio, propter ra-
tionabilem cauffam, non ad Epifcopum tantú-
modo,neque ad clericum aliquem,aut clerica
rum collegium pertinet, fed ad vniuerfitatem
ciuium inhabitantium regionem, vel nobilį-
Bin, vel ipforum valentiorem multitudinem.
Hæc&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>b9zu9umgo7jnuif8amcgetbm08awpio</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pagina:Prisciani Institutionum grammaticarum libri II (v. 1, ed Hertz).djvu/244</title>
    <ns>104</ns>
    <id>81945</id>
    <revision>
      <id>264666</id>
      <timestamp>2026-05-05T18:31:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Saumache</username>
        <id>27923</id>
      </contributor>
      <comment>/* Nondum emendata */ Paginam instituit, scribens 'Accius veljlro in Troadibus:  sed utrum terrae motus sonitusne inferum  Pervasit auris inter tonitra et turbineis.   In c duo sunt generis neutri: ‘lac lactis’, quod antiquissimi etiam ‘hoc  lacte’ protulisse inveniuntur teste Capro, apud quem exeml|pla invenis  (Plautus in Menaechmis: ,   Neque aqua aquae neque lacte est lacti, crede mihi,   usquam similius),   et ‘allec allecis’. sic Martialis:   Capparin et putri cepas allece natantes,   E...</comment>
      <origin>264666</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="818" sha1="gl0g11gdja0ay2y7iz90du93y0iddcr" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Saumache&quot; /&gt;{{rh|212|PRISCIANI INST.}}&lt;/noinclude&gt;Accius veljlro in Troadibus: 
sed utrum terrae motus sonitusne inferum 
Pervasit auris inter tonitra et turbineis. 

In c duo sunt generis neutri: ‘lac lactis’, quod antiquissimi etiam ‘hoc 
lacte’ protulisse inveniuntur teste Capro, apud quem exeml|pla invenis 
(Plautus in Menaechmis: , 

Neque aqua aquae neque lacte est lacti, crede mihi, 

usquam similius), 

et ‘allec allecis’. sic Martialis: 

Capparin et putri cepas allece natantes, 

Et pulpam dubio de petasone voras. 

Horatius in Il sermonum:

Pervellunt stomachum siser, allec, faecula Coa. 
(est autem &quot;allec” genus piscis.) inveniuntur tamen quidam veterum etiam 
&lt;haec allex” feminino genere protulisse, quod Caper ostendit de dubiis 
generibus, Verrium Flaccum posuisse allecem hanc dicens. non&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>gl0g11gdja0ay2y7iz90du93y0iddcr</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pagina:Hotman - Francogallia, 1586.djvu/149</title>
    <ns>104</ns>
    <id>81946</id>
    <revision>
      <id>264667</id>
      <timestamp>2026-05-05T18:33:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Benoit Soubeyran</username>
        <id>25250</id>
      </contributor>
      <comment>/* Nondum emendata */ Paginam instituit, scribens 'Hæc Marfilius. quibus confentaneum poftea reperi locum in Appendice Hunibaldi, apud Iohann. Tritenhemium: vbi fcriptum ita eft: Eodem anno proceres totius Regni conueni- entes in vnum ſuper abrogatione Regis Hilde- rici inutilis,cœperunt habere confilium. placu- it autem in coinmune omnibus,vt Regem Hil- dericum nullam regnandi vel peritiam,vel po- teftatem habentem deponerent: &amp; Pipinum. penes quem totius regni fumma manebat au- étoritas, in...</comment>
      <origin>264667</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1425" sha1="is4uy7wjlzkrrk2wecjonhktscinw7o" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Benoit Soubeyran&quot; /&gt;{{Rh||{{sc|{{lsp|Francogalli}}a.}}|135}}&lt;/noinclude&gt;Hæc Marfilius. quibus confentaneum poftea
reperi locum in Appendice Hunibaldi, apud
Iohann. Tritenhemium: vbi fcriptum ita eft:
Eodem anno proceres totius Regni conueni-
entes in vnum ſuper abrogatione Regis Hilde-
rici inutilis,cœperunt habere confilium. placu-
it autem in coinmune omnibus,vt Regem Hil-
dericum nullam regnandi vel peritiam,vel po-
teftatem habentem deponerent: &amp; Pipinum.
penes quem totius regni fumma manebat au-
étoritas, in regem fublimarent. Sed Popinus in
hancrem confentire noluit, nifi prius confiliú
Romani Pontificis Zacharię inquiratur, cauffas
allegans fe monentes. Hæc ille. Paparum igi-
tur commentum impudens de iure Regum
vel creandorum, vel abdicandorum, perfpi-
cuum omnibus effe arbitror. Sed præter com-
mentum, quod improbitatis &amp; impudentiæ
documentum eft certiffimum, operæpretium
eft,infignem quandam Stephani Papa epifto-
lam ad hanc fabulam accommodatam propo-
nere, ex qua de veteratoris illius ftoliditate &amp;
veſania exiſtimare liceat. Extat autem apud
Reginonem, monachum ordinis Benedictini,
Abbatem Pruniacenfem, teſtem in hocgenere
irrefragabilem: in Chronic. anni D C CLIII
STEPHANVS Epifcopus,feruus feruorum Dei..
Sicut nemo fe debet iactare de fuis meritis, fic
non debent opera Dei, quæ in illo per fuos fan-
&amp;tos fiunt, fine fuis meritis fileti, fed prædica-
ri: ficut angelus admonet Thobiam. Vade&lt;noinclude&gt;
{{d|I{{gap}}4}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>is4uy7wjlzkrrk2wecjonhktscinw7o</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pagina:Prisciani Institutionum grammaticarum libri II (v. 1, ed Hertz).djvu/245</title>
    <ns>104</ns>
    <id>81947</id>
    <revision>
      <id>264668</id>
      <timestamp>2026-05-05T18:33:37Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Saumache</username>
        <id>27923</id>
      </contributor>
      <comment>/* Nondum emendata */ Paginam instituit, scribens 'habet plurale nec hoc nec ‘lac’. nam ‘hae lactes’ partes sunt intestinorwn  a Graeco γαλαχτέδες dictae οἱ servaverunt apud nos quoque idem genus,  cuius singulare ‘haec lactis’ est.’ Titinius in Ferentinati:  Farticula, cerebellum, lactis agninas.  sPomponius in Lare familiari:  oro te, vaso, per lactes tuas.   In d quoque duo sunt neutra, quae a masculinis nascuntur in s de-  sinentibus, ‘aliud’ et ‘quid’ et ex eo composita,...'</comment>
      <origin>264668</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1334" sha1="es4uqc99n069jozgjuq8ut392yxt7v9" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Saumache&quot; /&gt;{{rh||LIBER VI 20 — 23|213}}&lt;/noinclude&gt;habet plurale nec hoc nec ‘lac’. nam ‘hae lactes’ partes sunt intestinorwn 
a Graeco γαλαχτέδες dictae οἱ servaverunt apud nos quoque idem genus, 
cuius singulare ‘haec lactis’ est.’ Titinius in Ferentinati: 
Farticula, cerebellum, lactis agninas. 
sPomponius in Lare familiari: 
oro te, vaso, per lactes tuas. 

In d quoque duo sunt neutra, quae a masculinis nascuntur in s de- 
sinentibus, ‘aliud’ et ‘quid’ et ex eo composita, ut ‘aliquid’, ‘siquid’, ‘ne- 
quid’, quorum genetivus in ‘ius’ profertur, ut ‘alius’ et | ‘euius’ et dativus 

9 in i, Sali’, “ο΄, secundum quorundam pronominum declinationem , unde 
quidam indocti pronomina esse putaverunt. sed ipsa significationis ratio et 
omnes Graecorum doctissimi haec nomina esse comprobant, Probhus etiam 
calius alia aliud’ inter nomina posuit. latius autem de his in pronomine 
disseremus. inveni tamen apud Livium in ΟΧΠῚ ab urbe condita in 

is d desinens barbarum nomen regis Maurorum &lt;Bogud’’, cuius genetivum 
secundum tertiam declinationem ‘Bogudis’ protulit, ut: castra quoque 
diversis partibus Cassius et Bogud adorti hau multum 
afuere, quin opera perrumperent. in eodem: quo tempore 
firmandi regni Bogudis causa exercitumJjin Africam traicere&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>es4uqc99n069jozgjuq8ut392yxt7v9</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pagina:Prisciani Institutionum grammaticarum libri II (v. 1, ed Hertz).djvu/246</title>
    <ns>104</ns>
    <id>81948</id>
    <revision>
      <id>264669</id>
      <timestamp>2026-05-05T18:34:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Saumache</username>
        <id>27923</id>
      </contributor>
      <comment>/* Nondum emendata */ Paginam instituit, scribens 'conatus sit. idem in eodem: Cassius gessisset cum Trebonio  bellum, si Bogudem trahere in societatem furoris potuisset.  idem in ΟΧΙΠ oppidi nomen in ἃ desinefs per accusativum casum neutro  genere protulit: et ipse circa Pulpud oram tuebatur.   In t ‘hoc caput capitis’ invenitur et ex eo composita, ‘sinciput sinci- δ  pitis’, ‘occiput occipitis’. ‘git, μελάνϑιον, et ‘Nepet’, nomen oppidi Ita-  lici, indeclinabilia sunt.   In...'</comment>
      <origin>264669</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1658" sha1="e4g1hx0jyujwklkb8yapjyt4sxrjbto" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Saumache&quot; /&gt;{{rh|214|PRISCIANI INST.}}&lt;/noinclude&gt;conatus sit. idem in eodem: Cassius gessisset cum Trebonio 
bellum, si Bogudem trahere in societatem furoris potuisset. 
idem in ΟΧΙΠ oppidi nomen in ἃ desinefs per accusativum casum neutro 
genere protulit: et ipse circa Pulpud oram tuebatur. 

In t ‘hoc caput capitis’ invenitur et ex eo composita, ‘sinciput sinci- δ 
pitis’, ‘occiput occipitis’. ‘git, μελάνϑιον, et ‘Nepet’, nomen oppidi Ita- 
lici, indeclinabilia sunt. 

In ‘al’ Latina et barbara inveniuntur et sunt masculini generis vel 
neutri, quae addita ‘is’ faciunt genetivum, ut ‘hic sal huius salis’, 'Han- 
nibal Hannibalis’, ‘hoc tribunal huius tribunalis’, 'cervical cervicalis&gt;. sed 10 
neutra a producunt in obliquis casibus. 

Vv 23 In ‘el’ desinentia correptam Latina sunt neutra et addita 'lis’ faciunt 
genetivum, ut ‘möl mellis, ‘föl fellis’. in ‘el productam, quae sunt bar- 
bara, vel ‘il’ vel ‘ol vel “1 desinentia, cuiuscumque sunt generis, Latina 
seu barbara, addita ‘is’ faciunt gerietivum, ut ‘hic Daniel huius Danielis’, 15 
‘haec Tanaquil huius Tanaquilie’, ‘hic sol huius solis’, ‘hic consul huius 
consulis’, ‘hic’ et ‘haec exul huius exulis’. ‘nihil’ indeclinabile est, quia 
per apocopen ab eo, quod est ‘nihilum’, prolatum est, sicut | etiam apud 
Graecos ‘ κρῖ᾽ et ‘δῶ‘ et “χυχεῶ᾽ pro ‘χριϑήν᾽ et ‘döpa’ et κυκεῶνα. 
quidam tamen adverbium esse putant, quod nomen esse adiectivum quan- 20 
titatis ipsa ostendit constructio. quomodo enim dicimus ‘ multum bonum’’&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>e4g1hx0jyujwklkb8yapjyt4sxrjbto</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pagina:Hotman - Francogallia, 1586.djvu/150</title>
    <ns>104</ns>
    <id>81949</id>
    <revision>
      <id>264670</id>
      <timestamp>2026-05-05T18:35:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Benoit Soubeyran</username>
        <id>25250</id>
      </contributor>
      <comment>/* Nondum emendata */ Paginam instituit, scribens 'ego pro oppreffione fanctæ Ecclefiæ à Rege atrociffimo &amp; blafphemo &amp; nec dicendo Hai- ftolpho,ad optimum &amp; Sancti Petri fidelé Do- minum Pipinum,Chriftianiffimum Regem, in Franciam veni: vbi ægrotaui vfque ad mortem: &amp; manfi aliquod tempus apud pagum Pariſia- cum,in venerabili monafterio Sancti Dionyfij martyris: quem, cùm iam medicidefperarent, fui ficut in oratione in Eccleſia eiuſdem beati martyris ſubtus campanis: &amp; vidi ante altare Domin...</comment>
      <origin>264670</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1433" sha1="i8ync88nmz5ocq283kqry8pqrojzlhi" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Benoit Soubeyran&quot; /&gt;{{Rh|136|{{lsp|{{sc|Hotomani}}}}|}}&lt;/noinclude&gt;ego pro oppreffione fanctæ Ecclefiæ à Rege
atrociffimo &amp; blafphemo &amp; nec dicendo Hai-
ftolpho,ad optimum &amp; Sancti Petri fidelé Do-
minum Pipinum,Chriftianiffimum Regem, in
Franciam veni: vbi ægrotaui vfque ad mortem:
&amp; manfi aliquod tempus apud pagum Pariſia-
cum,in venerabili monafterio Sancti Dionyfij
martyris: quem, cùm iam medicidefperarent,
fui ficut in oratione in Eccleſia eiuſdem beati
martyris ſubtus campanis: &amp; vidi ante altare
Dominum Petrum,&amp; Magiftrum gentiú Do-
minum Paulum:&amp; totamente illos recognoui
de illorum furcarijs:&amp; tunc Beatum Dominum
Dionyfium ad dextram Domini Petri,fubtilem
&amp; longiorem. dixitque bonus Paftor Domi-
nus Petrus: Hic frater nofter poftulat ſanitaté:
&amp; dixit beatus Paulus: Modò fanabitur. &amp; ap-
propinquas mifit manum fuam ad pectus Do-
imini Dionyfij amicabiliter,refpexitque ad Do-
minum Petrum: &amp; dixit Dominus Petrus ad
Dominum Dionyfium hilariter: Tua gratia eſt
fanitas eius.Et ftatim Dominus Dionyfius thu-
ribulum incenfi, &amp; palmam in manu tenens
cum presbytero &amp; diacono, qui in parte ftabat,
venit ad me, &amp; dixit: Pax tecum frater, noli ti•
mere. non morieris donec ad fedem tuam pro-
fperè reuertaris: Surge fanus, &amp; hoc altare in
honorem Dei &amp; Apoftolorum Petri &amp; Pauli,
quos vides, dedica. millas gratiarú agens, mox-
que factus fum fanus: &amp; voleba implere, quod
mihi præceptum erat, &amp; dicebant, qui ibi ad-
{{d|erant}}&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>i8ync88nmz5ocq283kqry8pqrojzlhi</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pagina:Prisciani Institutionum grammaticarum libri II (v. 1, ed Hertz).djvu/247</title>
    <ns>104</ns>
    <id>81950</id>
    <revision>
      <id>264671</id>
      <timestamp>2026-05-05T18:35:59Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Saumache</username>
        <id>27923</id>
      </contributor>
      <comment>/* Nondum emendata */ Paginam instituit, scribens 'εἰ “Βοπὶ, bonorum’’ et ‘nimium lucrum’ et ‘lucri, lucrorum’ » sic ‘nihil  malunr vel ‘mali’ vel ‘malorum’. Terentius in Andria:  TNihil horum egregie praeter cetera  et Cicero de signis: nihil minus ferendum pro ‘nibil intolerabilius’.   &amp; potest autem etiam loco adverbii accipi, quomodo ‘multum’’ οἱ ‘primum’.  &lt;nihil’ autem vel ‘nihilum’ a non’ et ‘hilum’ est compositum, quod sine  dubio nomen est:...'</comment>
      <origin>264671</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1440" sha1="qo1jf4zy0g4r3wec2ttsahu90os5rku" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Saumache&quot; /&gt;{{rh||LIBER VI 22 — 24|215}}&lt;/noinclude&gt;εἰ “Βοπὶ, bonorum’’ et ‘nimium lucrum’ et ‘lucri, lucrorum’ » sic ‘nihil 
malunr vel ‘mali’ vel ‘malorum’. Terentius in Andria: 
TNihil horum egregie praeter cetera 
et Cicero de signis: nihil minus ferendum pro ‘nibil intolerabilius’. 

&amp; potest autem etiam loco adverbii accipi, quomodo ‘multum’’ οἱ ‘primum’. 
&lt;nihil’ autem vel ‘nihilum’ a non’ et ‘hilum’ est compositum, quod sine 
dubio nomen est: ‘hilum’ enim pro ‘ullum’ vetustissimi proferebant. Lu- 
cilius in XIII: 

Naumachiam licet haec, inquam, alveolumque putare et 

10 Calces. delectes te, hilo non rectius vivas. |] 

In ‘am’ unum desinit generis omnis indeclinabile, ‘hic’ et ‘haec’ et 
&lt;hoc nequam’’. 

In ‘im’ quoque unum indeclinabile, ‘ Cim’ (nomen est vici), ut dicit 
Celsus. 

15 In cum’’ Latina seu Graeca, apud Graecos in ov desinentia, neutra 
sunt et mutata ‘um’ in i faciunt genetivum ut hoc templum huius templi’, 
'hoc Pelium huius Peli’, ‘hoc hostorium huius hostori’ [lignum, quo mo- 
dius aequatur]. inveniuntur tamen apud comicos multa huiuscemodi neu- 
trorum formam habentia mulierum nomina, quibus articulos feminini ge- 

20 neris necessario significationis gratia praeponere solent, ut “ἡ Avoxiov 
haec Dorcium’, “ἡ Γλυκέριον haec Glycerium’, “ἡ Xovoiov haec Chrysium’,&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>qo1jf4zy0g4r3wec2ttsahu90os5rku</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pagina:Hotman - Francogallia, 1586.djvu/151</title>
    <ns>104</ns>
    <id>81951</id>
    <revision>
      <id>264672</id>
      <timestamp>2026-05-05T18:36:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Benoit Soubeyran</username>
        <id>25250</id>
      </contributor>
      <comment>/* Nondum emendata */ Paginam instituit, scribens 'erant, quòd dementabam. Quapropter retuli illis &amp; Regi,fuisque omnibus ex ordine quæ vi- deram,&amp; quomodo fanatus fuerim, &amp; impleui viſa ſunt mihi omnia. Geſta funt autem quæ hæc anno ab incarnatione Domini DCCLIII. v.Id. Aug. quo Chrifti roboratus virtute,inter celebrationem confecrationis prefati altaris,&amp; oblationem facrificij vnxi in Reges Francorum Regem Pipinum, &amp; duos filios eius,Carolum &amp; Carolomannum. Sed &amp; Bertrandam con- iugem ipfiu...</comment>
      <origin>264672</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1449" sha1="g8dpk6meys3etgjsccx89hnwjspa08z" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Benoit Soubeyran&quot; /&gt;{{Rh||{{sc|{{lsp|Francogalli}}a.}}|137}}&lt;/noinclude&gt;erant, quòd dementabam. Quapropter retuli
illis &amp; Regi,fuisque omnibus ex ordine quæ vi-
deram,&amp; quomodo fanatus fuerim, &amp; impleui
viſa ſunt mihi omnia. Geſta funt autem
quæ hæc anno ab incarnatione Domini DCCLIII.
v.Id. Aug. quo Chrifti roboratus virtute,inter
celebrationem confecrationis prefati altaris,&amp;
oblationem facrificij vnxi in Reges Francorum
Regem Pipinum, &amp; duos filios eius,Carolum
&amp; Carolomannum. Sed &amp; Bertrandam con-
iugem ipfius Regis, indutam cycladibus regijs,
&amp; gratia fpiritus fancti feptiformis confignaui
in Dei nomine: atque Francorum proceres A-
poftolica benedictione fanctificans, auctorita-
te S. Petri fibià Chrifto tradita obligauit,&amp; ob-
teftatus eft,vt nunquam de altera ftirpe per fuc-
cedentium temporum curricula, ipfi vel qui-
que ex eorum progenie orti, Regem ſuper ſe
præfumant aliquo modo cóftituere nifi de eo-
ru progenie. Hæc Papa Stephanus: cuius cũ ri-
diculabonis omnibus vefania videri debet,tum
etiam deteftanda illa execratio, qua in eorum
caput vtitur,qui non ex Caroli Magni ſtirpe¸p-
gnati regnum obtinerent. vt vel vnicus ille lo-
cus infignem eius libelli ftoliditatem coarguat,
quem Matharellus nefcio quis, rabula impudés
&amp; impurus,aduerfus hanc noftram Francogal-
liam nuper edidit:&amp; in quo ftultiffimam illam
Papa Stephaniepiftolam comprobat, digniffi
mumque&amp;illum &amp; alterum nefcio quem Pa-
pirium Maſſonum, Iefuitam Bardocucullum,&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>g8dpk6meys3etgjsccx89hnwjspa08z</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pagina:Prisciani Institutionum grammaticarum libri II (v. 1, ed Hertz).djvu/248</title>
    <ns>104</ns>
    <id>81952</id>
    <revision>
      <id>264673</id>
      <timestamp>2026-05-05T18:38:05Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Saumache</username>
        <id>27923</id>
      </contributor>
      <comment>/* Nondum emendata */ Paginam instituit, scribens 'εἡ ᾿Αβρότονον haec Abrotonum, '7 ““εόντιον haec Leontium’. hoc autem  solet fieri adulationis causa sive diminutionis aetatis.   In ‘an’ aut in ‘in’ aut ‘on’ aut ‘yn’ desinentia Graeca sunt masculina  vel feminina et producuntur omnia et vel Graece declinantur; ut ‘Pan Pa-  nos’ - Virgilius in VIII: .   Parrhasio dictum Panos de more Lycaei -.,   vel ex genetivo Graeco fit Latinus, mutata og ultima in ‘is’, ut...'</comment>
      <origin>264673</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1142" sha1="s1vyuk7oe0v0disiv0guq80l5a82dsp" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Saumache&quot; /&gt;{{rh|216|PRISCIANI INST.}}&lt;/noinclude&gt;εἡ ᾿Αβρότονον haec Abrotonum, '7 ““εόντιον haec Leontium’. hoc autem 
solet fieri adulationis causa sive diminutionis aetatis. 

In ‘an’ aut in ‘in’ aut ‘on’ aut ‘yn’ desinentia Graeca sunt masculina 
vel feminina et producuntur omnia et vel Graece declinantur; ut ‘Pan Pa- 
nos’ - Virgilius in VIII: . 

Parrhasio dictum Panos de more Lycaei -., 

vel ex genetivo Graeco fit Latinus, mutata og ultima in ‘is’, ut ‘Titan 
Titanos’, ‘Titan Titanis’; ‘delphin delphinos’, ‘delphin delphinis’. dicitur 
tamen et ‘delphinus delphini’’. in multis enim invenimus | a genetivo 
Graeco factum Latinum nominativum - ut ‘elephas elephantvs, hic elephas 
huius elephantis’ et ‘hic elephantus’, a genetivo Graeco ‘elephantos’, ‘hu- 
ius elephanti’. similiter ‘hic abacus huius abaci’ a genetivo Graeco ἄβακος; 
‘Aoaw ’Aoapog’, ‘Arabs Arabis’ et ‘Arabus Arabi’; “Τιτὰν Tirävog’, ‘hic 
Titanus huius Titani’ - Plautus in Menaechmis: 

Barbatum, tremulum rtTitanum qui lucet Cygno patre -,&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>s1vyuk7oe0v0disiv0guq80l5a82dsp</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Francogallia (1586)/12</title>
    <ns>0</ns>
    <id>81953</id>
    <revision>
      <id>264675</id>
      <timestamp>2026-05-05T18:42:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Benoit Soubeyran</username>
        <id>25250</id>
      </contributor>
      <comment>Paginam instituit, scribens '{{titulus2 |Scriptor=Franciscus Hotomanus |OperaeTitulus=Francogallia (1586) |SubTitulus=Capitum 12 |OperaeWikiPagina=Francogallia (1586) }} &lt;div class=text&gt; {{Liber |Ante= Capitum 11 |AnteNomen=Francogallia (1586)/11 |Post=Capitum 13 |PostNomen=Francogallia (1586)/13 }}  &lt;pages index=&quot;Hotman - Francogallia, 1586.djvu&quot; from=99 to=121 fromsection=12 tosection=13 /&gt; {{Liber |Ante= Capitum 11 |AnteNomen=Francogallia (1586)/11 |Post=Capitum 13 |PostNomen=Francogall...'</comment>
      <origin>264675</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="488" sha1="j0gzrk31osc77ymew396jz2mqbe0aa8" xml:space="preserve">{{titulus2
|Scriptor=Franciscus Hotomanus
|OperaeTitulus=Francogallia (1586)
|SubTitulus=Capitum 12
|OperaeWikiPagina=Francogallia (1586)
}}
&lt;div class=text&gt;
{{Liber
|Ante= Capitum 11
|AnteNomen=Francogallia (1586)/11
|Post=Capitum 13
|PostNomen=Francogallia (1586)/13
}} 
&lt;pages index=&quot;Hotman - Francogallia, 1586.djvu&quot; from=99 to=121 fromsection=12 tosection=13 /&gt;
{{Liber
|Ante= Capitum 11
|AnteNomen=Francogallia (1586)/11
|Post=Capitum 13
|PostNomen=Francogallia (1586)/13
}} 
&lt;/div&gt;</text>
      <sha1>j0gzrk31osc77ymew396jz2mqbe0aa8</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>264676</id>
      <parentid>264675</parentid>
      <timestamp>2026-05-05T18:42:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Benoit Soubeyran</username>
        <id>25250</id>
      </contributor>
      <origin>264676</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="488" sha1="l0ypu5y1cpx7r0oq0cuscj25qzz281w" xml:space="preserve">{{titulus2
|Scriptor=Franciscus Hotomanus
|OperaeTitulus=Francogallia (1586)
|SubTitulus=Capitum 12
|OperaeWikiPagina=Francogallia (1586)
}}
&lt;div class=text&gt;
{{Liber
|Ante= Capitum 11
|AnteNomen=Francogallia (1586)/11
|Post=Capitum 13
|PostNomen=Francogallia (1586)/13
}} 
&lt;pages index=&quot;Hotman - Francogallia, 1586.djvu&quot; from=99 to=121 fromsection=12 tosection=12 /&gt;
{{Liber
|Ante= Capitum 11
|AnteNomen=Francogallia (1586)/11
|Post=Capitum 13
|PostNomen=Francogallia (1586)/13
}} 
&lt;/div&gt;</text>
      <sha1>l0ypu5y1cpx7r0oq0cuscj25qzz281w</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pagina:Prisciani Institutionum grammaticarum libri II (v. 1, ed Hertz).djvu/406</title>
    <ns>104</ns>
    <id>81954</id>
    <revision>
      <id>264680</id>
      <timestamp>2026-05-05T19:06:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Saumache</username>
        <id>27923</id>
      </contributor>
      <comment>/* Nondum emendata */ Paginam instituit, scribens '&lt;br&gt;  &lt;p&gt;{{r|8}}In ‘or’ vero terminantia tres species habent: passivam, quae ex, activis nascitur et semper passionem significat exceptis supra dictis, communem, quae una terminatione tam actionem quam passionem significat, deponentem, quae cum similem habeat communibus positionem in ‘or’ desinendi, tamen deponens vocatur, quasi simplex et absoluta, quod per se ponitur, vel quae deponit alteram significationem et unam per se tenet, quomodo po...</comment>
      <origin>264680</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2956" sha1="15dz6g2slbi02i2z9j5hjk2pguyajmg" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Saumache&quot; /&gt;{{rh|374|PRISCIANI INST.}}&lt;/noinclude&gt;&lt;br&gt;

&lt;p&gt;{{r|8}}In ‘or’ vero terminantia tres species habent: passivam, quae ex, activis nascitur et semper passionem significat exceptis supra dictis, communem, quae una terminatione tam actionem quam passionem significat, deponentem, quae cum similem habeat communibus positionem in ‘or’ desinendi, tamen deponens vocatur, quasi simplex et absoluta, quod per se ponitur, vel quae deponit alteram significationem et unam per se tenet, quomodo positivus gradus dicitur, qui absolutus per se ponitur non egens alterius coniunctione. haec quoque tamen species [id est deponens] quomodo neutralis diversas habet significationes, de quibus latius in sequentibus tractabimus.

&lt;p&gt;{{r|9}}Activa igitur et passiva et communia certam et praefinitam habent significationem, neutra vero et deponentia variam. 

&lt;p&gt;Haec autem verba proprie activa vel recta vocantur, quae in o desinentia et assumpta r facientia ex se passiva, confestim cum dicuntur, possunt transire in quem fit actus et coniunguntur vel genetivo vel dativo vel accusativo casui, ut ‘abstineo irarum’ - Horatius carminum 
libro III: | | 

Mox ubi lusit satis, abstrneto, 

Dixit, irarum -, | ᾿‘ 
‘&lt;impero tibi’, 'maledico tibi’, ‘invideo tfbi’, ‘oro te’, ‘amo te’, ‘ac- 20 
cuso te’. | 

Haec enim faciunt ex se passiva, quae ablativo casui cum pråeposi- 
tione ‘ab’ vel ‘a’ solent iungi, ut ‘abstineor a te’, ‘imperor a te’, 'ma- 
ledicor a te’, ‘invideor a te’, ‘oror a te’, ‘accusor a te’. possunt ta- 
men passiva dativo etiam adiungi, ut ‘servor tibi’. et est quaerendum, 25 
cur activa ablativo per se non adiunguntur, et puto, quod ille casus pro- 
prius est passivorum. ideo autem dixi per se, quia cum alio casu sociata 

. 

i, 
4 possitionibus nem K 5 desinendi] r desinenti RB quas simplex Μὰ 
[0] a 
absaluta Er quod] quae BDLK et sic ni f. in litura H qui ἡ 6 nel quod de- 

a 
ponit BHL 7 quia absolutus ἢ obsolutus Ar 8 coniuntione R coniunctio- 
nes (m) B speties R 9 neutralis] num naturalis R’ at ἢ. I. silentio meo ipse dif- 
fido diuersas om. LA deuersas in mg. add. k 12 naria R 13 De actiuis et 
passiuis uerbis inser. L proprie] r propriae RBD 14 adsumpta 8 assumta L 

. i . 
15 actus] g acir++ G 16 ut absteneo G ut abstineto RBD! inrarum ἢ) 
post irarum: Horatins — irarum om. Οὗ oratius Ä Hor. carm, Ul 27, 69 sg. 

17 11] πὸ. ΧΥΝΠῚ $ 192: ΠΙΙ. ἃ, 1. libri nisi quod libro primo carminum 'Wallra- 
fianus 18 Mox — irarum add. g lussit AK abstineto] I abstineo HLKg 

20 inuideo tibi post maledico tibi sup. lin. add. I 22 haenim Rr 23 absteneor 
e 
G imperror αὶ 24 inuidior Dd = amor ate post oror a te add. ἢ, acusor H 

v 
accussor GLK 25 etiam om. (Οὐ . et om. GL est om. K querenda H 
8e d n 
26 per se ablatiuo &amp; per non H = abiuguntur Dd 27 dixit Fr casu ex 

ς 
causa corr. H sociata] 2 sotiato R sociato BDGLK sotiato H&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>15dz6g2slbi02i2z9j5hjk2pguyajmg</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Francogallia (1586)/13</title>
    <ns>0</ns>
    <id>81955</id>
    <revision>
      <id>264681</id>
      <timestamp>2026-05-05T21:22:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Benoit Soubeyran</username>
        <id>25250</id>
      </contributor>
      <comment>Paginam instituit, scribens '{{titulus2 |Scriptor=Franciscus Hotomanus |OperaeTitulus=Francogallia (1586) |SubTitulus=Capitum 13 |OperaeWikiPagina=Francogallia (1586) }} &lt;div class=text&gt; {{Liber |Ante= Capitum 12 |AnteNomen=Francogallia (1586)/12 |Post=Capitum 14 |PostNomen=Francogallia (1586)/14 }}  &lt;pages index=&quot;Hotman - Francogallia, 1586.djvu&quot; from=121 to=128 fromsection=13 tosection=13 /&gt; {{Liber |Ante= Capitum 12 |AnteNomen=Francogallia (1586)/12 |Post=Capitum 14 |PostNomen=Francogal...'</comment>
      <origin>264681</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="489" sha1="j53snv0mqkykgb5cy1thw8i6zg8x497" xml:space="preserve">{{titulus2
|Scriptor=Franciscus Hotomanus
|OperaeTitulus=Francogallia (1586)
|SubTitulus=Capitum 13
|OperaeWikiPagina=Francogallia (1586)
}}
&lt;div class=text&gt;
{{Liber
|Ante= Capitum 12
|AnteNomen=Francogallia (1586)/12
|Post=Capitum 14
|PostNomen=Francogallia (1586)/14
}} 
&lt;pages index=&quot;Hotman - Francogallia, 1586.djvu&quot; from=121 to=128 fromsection=13 tosection=13 /&gt;
{{Liber
|Ante= Capitum 12
|AnteNomen=Francogallia (1586)/12
|Post=Capitum 14
|PostNomen=Francogallia (1586)/14
}} 
&lt;/div&gt;</text>
      <sha1>j53snv0mqkykgb5cy1thw8i6zg8x497</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pagina:Hotman - Francogallia, 1586.djvu/153</title>
    <ns>104</ns>
    <id>81956</id>
    <revision>
      <id>264687</id>
      <timestamp>2026-05-05T22:02:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Benoit Soubeyran</username>
        <id>25250</id>
      </contributor>
      <comment>/* Nondum emendata */ Paginam instituit, scribens 'rum deputat efle cuftodem. Hinciamobſeſſus vanitate,&amp; fuperbiæ deditus, Comitatum am- bit ſtabulorum: quo accepto,cunctos defpicit acpoftponit. Quibus ex locis apparet,cuftodi, am equorum præfecturam fuiffe honeftiffi- mam,fed multo ampliorem Comitatum Sta- bulorum. Cuius rei Aimoinus quoque auctor eft libro 3.capite 43. vbi de eodem Leudafte lo- quitur: Reginæ familiariffimus factus, cuſtos equorum efficitur. Inde Comitatum fuper ceteros nac...</comment>
      <origin>264687</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1398" sha1="chh91emwwa3fmpw772ac0qdl1gb2ws9" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Benoit Soubeyran&quot; /&gt;{{Rh||{{sc|{{lsp|Francogalli}}a.}}|139}}&lt;/noinclude&gt;rum deputat efle cuftodem. Hinciamobſeſſus
vanitate,&amp; fuperbiæ deditus, Comitatum am-
bit ſtabulorum: quo accepto,cunctos defpicit
acpoftponit. Quibus ex locis apparet,cuftodi,
am equorum præfecturam fuiffe honeftiffi-
mam,fed multo ampliorem Comitatum Sta-
bulorum. Cuius rei Aimoinus quoque auctor
eft libro 3.capite 43. vbi de eodem Leudafte lo-
quitur: Reginæ familiariffimus factus, cuſtos
equorum efficitur. Inde Comitatum fuper
ceteros nactus cuftodes, poft mortem Regi-
næ Comitatum Thuronicum à Chariberto
percepit. Et rurfus capite 70. Leudegifilus Re-
galium prefectus equorum, quem vulgo Con-
neftabilem vocant, quemque Rex ei prefece-
rat expeditioni, machinamenta deduci impe-
rat. Item libro quarto capite 95. vbi de Carolo
Magno loquitur: Eodemque anno Burchardú
Comité Stabuli fui cum claffe mifit in Corf-
cam. Quod Regino libro 2. commemorans:
Eodem anno, inquit, Burchardum Comitem
Stabuli fui, quem corruptè Conftabulum ap-
pellamus, cum claffe mifit in Corficam.Hune
autem Appendix Gregorij Comeftabulum ap.
pellat, libro vndecimo: Brunechildis, inquit,
ab Erporre Comeftabulo de pago producitur.
Quòd cùm ita effet, Albert. Krantzius lib. Suet.
5. capite 41. aufus eſt Conneſtablium affirma-
re, eundem effe, quem Germani Marſchal-
lum appellant. Gubernatorem,inquit, appel-
lauere ex Optimis militem, qui conuocandis&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>chh91emwwa3fmpw772ac0qdl1gb2ws9</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pagina:Hotman - Francogallia, 1586.djvu/154</title>
    <ns>104</ns>
    <id>81957</id>
    <revision>
      <id>264688</id>
      <timestamp>2026-05-05T22:05:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Benoit Soubeyran</username>
        <id>25250</id>
      </contributor>
      <comment>/* Nondum emendata */ Paginam instituit, scribens 'Regni cœtibus &amp; omnia vice Principis gerendi habeat poteftatem. Marefchalcum noftri vo- cant: Galli Conneftabulum.Hæc ille. quæ for- taffis eo probabiliora videri poflunt, quod Ma- refchallorum nullam in Francogallia noftra mentionem antiquitus animaduerto: vt veri- fimile fit,Regum pofteriorum inftitutum illud fuiffe,ad Germanorum confuetudinem accõ- modatum. Vtcunque fit, vetus hoc verbum effe patet etiam ex Annalib.Anglicis Thoma Walſingha...</comment>
      <origin>264688</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1453" sha1="9r9hrmya8jrhut551wslp01xt9ig715" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Benoit Soubeyran&quot; /&gt;{{Rh|140|{{lsp|{{sc|Hotomani}}}}|}}&lt;/noinclude&gt;Regni cœtibus &amp; omnia vice Principis gerendi
habeat poteftatem. Marefchalcum noftri vo-
cant: Galli Conneftabulum.Hæc ille. quæ for-
taffis eo probabiliora videri poflunt, quod Ma-
refchallorum nullam in Francogallia noftra
mentionem antiquitus animaduerto: vt veri-
fimile fit,Regum pofteriorum inftitutum illud
fuiffe,ad Germanorum confuetudinem accõ-
modatum. Vtcunque fit, vetus hoc verbum
effe patet etiam ex Annalib.Anglicis Thoma
Walſinghamij: vbi fub anno 1293. ita fcribit:
Moxque Rex Francorum præcepit conftabula-
rio Franciæ, vt in manu armata ducatum Aqui-
tanię regis Francorum nomine occuparet.Huc
autem ftabulorum Comitatum non dubito à
Romanorum Imperat. inſtituto natum fuiffe:
etfi ex paruis initijs tandem moribus noftris ad
præfecturæ prætoriæ dignitatem excreuit. Erat
autem perilla tempora dignitas hæc tanquam
militaris Tribunatus. Ammia.li. 26.vbide Imp.
Valentiniano loquitur: Nicomediam itineri-
bus certis ingreffus, Kalen. Martijs, Valentem
fratrem ftabulo fuo cum Tribunatus dignitate
præfecit. Eius dignitatis in Cod. Iuftiniani mé-
tio fit l. 1.C.de comitibus &amp; tribunis ſchol. vbi
magni honoris loco illis tribuitur,vt Imperato-
ris epulis præeffe, &amp; purpuram eius adorare
poffint. Itemque in l.3. C. Theodof.de annon.
&amp;tribut. &amp; l. perpenfa, 29. Cod. Theodof. de
equor.collat.&amp; l.1. C. Theo. qui à præbit.ty-
ton.vbiius illis conceditur fportulas exigendi à
pro-&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>9r9hrmya8jrhut551wslp01xt9ig715</sha1>
    </revision>
  </page>
</mediawiki>