Wikisource lawikisource https://la.wikisource.org/wiki/Pagina_prima MediaWiki 1.47.0-wmf.8 first-letter Media Specialis Disputatio Usor Disputatio Usoris Vicifons Disputatio Vicifontis Fasciculus Disputatio Fasciculi MediaWiki Disputatio MediaWiki Formula Disputatio Formulae Auxilium Disputatio Auxilii Categoria Disputatio Categoriae Scriptor Disputatio Scriptoris Pagina Disputatio Paginae Liber Disputatio Libri TimedText TimedText talk Modulus Disputatio Moduli Event Event talk 104 72184 272602 239439 2026-06-27T01:13:00Z Trooper57 22870 272602 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Trooper57" />{{rh||{{sc|Histor. Plantarvm Lib. I.}}|3}}</noinclude><section begin="II"/>{{pt|tate,|au{{s}}teritate,}} {{s}}ucculenta, a{{s}}cendit caulis tres aut quatuor pedes altus, {{s}}triatus, contortus niger aut ruber, qui in {{s}}ummitate multa habet folia, trina {{s}}ibi directe vel alternatim oppo{{s}}ita, quatuor circiter digit. longa, plus digit. lata, l{{ae}}te viridia, mollia, nervo ob{{s}}cure ruffo {{s}}ecundum longitudinem: juxta quem in utroque latere inferiori quadruplex {{s}}eries punctorum pulveris lute{{s}}centis è ruffo con{{s}}picitur; {{et}} inter punctula à nervo per latera tran{{s}}ver{{s}}im mult{{ae}} tenues venul{{ae}} virides. {{sc|Ononis}} non {{s}}pino{{s}}a {{et}} floribus luteis. Multi caules teretes, lenti, pilo{{s}}i, ex una radice ena{{s}}cuntur longi, partim humi procumbentes, partim {{s}}urrecti, ad tactum qua{{s}}i pinguiu{{s}}culi {{s}}eu glutino{{s}}i; è quibus hinc inde alternatim {{et}} qua{{s}}i {{s}}e amplecterentur in exortu prodeunt ramuli, quos eodom modo, hinc inde petioli breves complectuntur, atque quilibet tria foliola, quidam etiam tantum unicum continentes: {{s}}untque foliola oblonga, angu{{s}}ta. nervο {{s}}ecundum longitudinem {{et}} venulis obliquis inferne pr{{ae}}dita, {{et}} leviter pilo{{s}}a. Flo{{s}}culos ex {{s}}inu prodeuntes fert luteolos Ononidis modo. <section end="II"/> {{dhr}} <section begin="III"/>{{c|{{sc|Cap. III.}}}} {{c|{{larger|''Arundines {{et}} Cann{{ae}}.'' }}}} {{dhr}} {{init|I}}{{sc|Ataboca}} Bra{{s}}ilianis dicta Silye{{s}}tris Arundinis e{{s}}t {{s}}pecies, in viginti aut plurium pedum altitudinem excre{{s}}cit, {{et}} anterioris brachii acquirit cra{{s}}{{s}}itudinem, medullo{{s}}a, {{et}} exterius {{FI |file=Historia naturalis Brasiliae 148 (cropped).jpg |tsize=350px |float=center |margin-top=0.3em |margin-bottom=0.3em}} coloris è viridi {{s}}ubflave{{s}}centis: ramos autem habet alternatim oppo{{s}}itos {{et}} in iis ramulos ad eundem modum, dimidium pedem plus minu{{s}}ve longos, {{s}}olitarios vel plures, {{et}} u{{s}}que ad octo, juxta {{s}}e proxime po{{s}}itos: ramuli autem circa exortum {{s}}pina muniuntur: in ramulis folia {{s}}unt alternatim po{{s}}ita, in quolibet {{s}}eptem, octo, vel novem, graminea angu{{s}}ta, acuminata, atque l{{ae}}te viridia, quatuor aut {{s}}ex pedes longa. Nec florem fert nec fructum. Magnum autem impedimentum objicit h{{ae}}c planta viatoribus, {{s}}iquidem paucis men{{s}}ibus vias obturat, <section end="III"/><noinclude>{{rh||A2|{{pt|cele-|celeriter}}}}</noinclude> d05twc8vgp6onchrfp63i97kuidwjoc 104 72186 272603 239494 2026-06-27T01:14:34Z Trooper57 22870 272603 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="EnaldoSS" />{{Rh|4|{{sc|GeorgI MarcgravI}}}}</noinclude><section begin="III"/>celeriter cre{{s}}cens {{et}} recre{{s}}cens ab{{s}}ci{{s}}{{s}}a. C{{ae}}terum u{{s}}urpatur ab Indigenis pro lignis ad parietes {{ae}}dium: excavatur etiam atque impletur aqua à viatoribus ad itinera agenda per loca de{{s}}erta {{et}} inaquo{{s}}a. {{sc|Vvba}} Bra{{s}}ilianis dicta, Na{{s}}thos Gr{{ae}}cis, ''Arundo Sagittaria:'' itidem in viginti aut plurium pedum a{{s}}{{s}}urgit altitudinem. Caudex illius rectus, inferius ad trium aut quatuor pedum altitudinem qua{{s}}i ligno{{s}}us {{et}} durus, reliqua parte {{s}}pongio{{s}}us {{et}} l{{ae}}vis: inferius albicantis flavi coloris, {{s}}uperius plane viridis. Cra{{s}}{{s}}ities ejus inferius quatuor aut quinque digitorum; {{s}}uperius digitum auricularem {{ae}}quat. Ver{{s}}us inferiorem partem habet folia qua{{s}}i convoluta, {{s}}uperius recta {{et}} plane l{{ae}}vis, atque ex hac fiunt {{s}}agitt{{ae}}. Caulis habet interdum unum atque altorum ramum. Tredecim aut quatuordecim pedum altitudine à terra, per trium circiter pedum longitudinem, ve{{s}}titur foliis arundinaciis. angu{{s}}tis, {{et}} pene {{s}}ex pedes longis. Supra horum foliorum finem cirgiter duos pedes, rur{{s}}us l{{ae}}vis e{{s}}t {{et}} {{s}}ine foliis. {{sc|Meerv}} Bra{{s}}ilianis dicta, {{FI |file=Historia naturalis Brasiliae (Page 4) BHL289097 (cropped).jpg |tsize=300px |float=right |margin-left=0.3em |margin-top=0.3em |margin-bottom=0.3em}} ''Canna Indica'' Car. Clu{{s}}. Rar. pl. Hi{{s}}tor. lib. {{sc|iv}}. cap. 54. in octo aut decem pedum a{{s}}{{s}}urgit altitudinem, caule arundino{{s}}o, {{s}}ucculento, viridi, digit. cra{{s}}{{s}}o; quem per intervalla ambiunt folia {{s}}olitarie po{{s}}ita quatuοr aut quinque digit. etiam {{s}}e{{s}}quipedem longa, decem aut undecim digitos lata, {{s}}imilia foliis Paco. Superius habet caulis tres aut quatuor ramos, qui multos ferunt flores, tribus foliis linguiformibus con{{s}}tantes, circiter duos digit. longis, erectis, qu{{ae}} circumdantur ab aliis foliis acuminatis {{et}} convolutis; in medio autem {{s}}unt duo angu{{s}}ta, paululum contorta, atque in horum medio adhuc unum folium in{{s}}tar ligul{{ae}}, habens ad latus {{s}}tamen fu{{s}}cum in quadam prominentia. Flos e{{s}}t inodorus, coloris ignei. Po{{s}}t flores {{s}}equitur fructus, nimirum corpus oblongum, teres, in tres exedras extuberans, echinatum, in{{s}}tar fructus Ricini, coloris viridis, at ex parte rube{{s}}centis: quum vero {{s}}emen intus maturum e{{s}}t, tunc nigricat: dividitur interius in tres cellulas, habens in qualibet, ut plurimum, duodecim grana {{s}}eminis, magnitudine pi{{s}}orum, rotunda, l{{ae}}via, nigra, {{et}} duri{{s}}{{s}}ima: malleo contu{{s}}a continent intus duri{{s}}{{s}}imam {{s}}ub{{s}}tantiam albam, qu{{ae}} cavitatem intra {{s}}e habet in{{s}}tar vitri vinarii {{et}} in cavitate illa corpu{{s}}culum in{{s}}tar vermiculi ca{{s}}ei, ex quo progerminatio {{s}}it, ex hoc {{s}}emine vulgo coroll{{ae}} precari{{ae}} fiunt. Radix humanam cra{{s}}{{s}}itiem acquirit, longa, {{s}}plendide ex albo flave{{s}}cens, in{{s}}tar cep{{ae}} {{s}}quamas habens ruffas, atque {{s}}ucculenta: per intervalla autem hinc inde habet tubera {{s}}eu prominentias fa{{s}}tigiatas unde novos profundit caules, nam perennat h{{ae}}c planta. ''Annotatio''. H{{ae}}c Planta ut bene ob{{s}}ervat Car. Clu{{s}}ius loco ab Auctore citato hyemem no{{s}}tram {{ae}}gerrime admodum patitur, diligentia tamen haud difficulter etiam in no{{s}}tra Batavia con{{s}}ervari interdum pote{{s}}t, {{et}} vidimus utramque {{s}}peciem nonnunquam florentem, atque radice {{s}}e propagantem, {{s}}ed ante primum frigus in hypocau{{s}}tum transferenda e{{s}}t, nam <section end="III"/><noinclude>{{dextra|frigoris}}</noinclude> dcofbgrjrhivsd5fxzjef63krgdevxg 104 72192 272604 239497 2026-06-27T01:16:10Z Trooper57 22870 272604 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="EnaldoSS" />{{rh||{{sc|Histor. Plantarvm Lib. I.}}|5}}</noinclude><section begin="III"/>frigoris impatientior e{{s}}t. Ob{{s}}ervat autem docti{{s}}{{s}}imus {{et}} diligenti{{s}}{{s}}imus auctor, è vetu{{s}}tis {{s}}tolonibus cum marce{{s}}centes in vaporario pr{{ae}}{{s}}cinduntur, lacrymam ex{{s}}tillare albam, Tragacanth{{ae}} {{ae}}mulam, {{s}}ubdulcem {{et}} lentam, atque in ip{{s}}is follis etiam {{s}}ene{{s}}centibus exi{{s}}tit tenue {{FI |file=Historia naturalis Brasiliae (Page 5) BHL289098 (cropped).jpg |tsize=300px |float=left |margin-right=0.3em |margin-top=0.3em |margin-bottom=0.3em}} quoddam excrementum nitri {{s}}apore. Quo nomine, inquit, veteribus dicta {{s}}it h{{ae}}c planta, me ignorare fateor ingenue. Reperitur {{et}} alia {{s}}pecies priori {{s}}peciei Meeru {{s}}imilis figura, colore foliorum {{et}} venis, {{s}}ed flos variat: folia quoque {{s}}unt angu{{s}}tiora, magis acuminata, ac ut plurimum circa imum caulis erumpunt ex vaginis: in medio a{{s}}{{s}}urgit caulis ferens aliquot flores paulo majores quam prioris: con{{s}}tat autem flos tribus cochleari-formibus (puta Lu{{s}}itanici) foliis, tres digit. longis, incurvatis, in quorum medio adhuc angu{{s}}tum foliolum, {{s}}e{{s}}quidigit. longum, in{{s}}tat cu{{s}}pidis directe exten{{s}}um. In po{{s}}tica parte floris, po{{s}}t tria illa majora folia, itidem talia foliola duo mucronata extant, ita ut totus flos octo con{{s}}tet foliis, {{et}} adhuc in medio, more Gladioli, {{s}}taminulum flavum extremitate {{s}}ua fu{{s}}cum obtinet. Flos inodorus {{et}} flavus. Semen {{et}} radix ut prioris. Nigrit{{ae}} commedunt radicem. ''Annotatio''. Audio Plantam hanc jam {{et}} {{s}}emen {{s}}uum matura{{s}}{{s}}e in Horto diligenti{{s}}{{s}}imi Botanici Henrici Munting M. D. Groning{{ae}}, unde {{s}}pes e{{s}}t illam magis familiarem c{{oe}}lo no{{s}}trati {{s}}en{{s}}im futuram. <section end="III"/> {{clear}} <section begin="IV"/>{{c|{{sc|Cap. IV}}}} {{c|{{larger|''De Camaris variis.''}}}} {{Initiumstilatum|C}}{{sc|Amara}} Bra{{s}}ilianis; diver{{s}}{{ae}} ejus reperiuntur {{s}}pecies: ''Camara tinga {{et}} Camara flore albo:'' utraque autem frutice{{s}}cit. ''Camara flore rubro:'' caulis hujus hir{{s}}utus in multos expanditur ramos: folia habet {{s}}errata, menth{{ae}} cri{{s}}p{{ae}} {{s}}imilia, {{s}}ed magis {{s}}plendentia, leni hir{{s}}utie pr{{ae}}dita, {{et}} ad tactum mollia, bina {{s}}ibi invicem ubique oppo{{s}}ita, quodlibet brevi pediculo in{{s}}idens. In extremitate ramorum, uti {{et}} ad exortum foliorum ad caulem proveniunt oblongi pediculi aliquot juxta {{s}}e po{{s}}iti, multos flo{{s}}culos habentes rubros. Po{{s}}t flores {{s}}equitur uvula, baccis plena viridibus, magnitudine baccarum Sambuci: {{et}} uvula cum baccis {{s}}imilis e{{s}}t fructui Cham{{ae}}periclymeni Car. Clu{{s}}ii Rar. Hi{{s}}tor. lib. {{sc|i}}. cap. 38. Flos in{{s}}ignis odoris: {{et}} ip{{s}}a herba {{s}}uperat odore Mentham. Huic plane {{s}}imilem {{s}}peciem inveni ad ripam Fluvii S{{sup|ti}} Franci{{s}}ci, excepto colore floris, qui plane flavus erat. ''Camara flore albo:'' caule ligno{{s}}o, duro, quadrato, hi{{s}}pido, in duorum aut trium pedum ad{{s}}urgit altitudinem, atque in multos expanditur ramos; partim etiam caules longi in terram procumbunt, {{s}}erpentes cum {{s}}uis ramis. Folia autem habet rugo{{s}}a, hirta {{et}} ad tactum dura, in ambitu {{s}}errata, {{s}}plendentia, {{s}}aturate viridia, bina {{s}}emper {{s}}ibi invicem oppo{{s}}ita, {{et}} ad exortum ramorum {{s}}par{{s}}im. In extremitate autem ramorum {{et}} {{s}}ummitate caulis umbellatim proveniunt flo{{s}}culi parvi, in{{s}}tar florum Lychnidis chalcedonic{{ae}}, coloris candidi {{s}}eu lactei, {{s}}uavis odoris. Tota planta odorem habet fere in{{s}}tar Mentha{{s}}tri. {{nop}} <section end="IV"/><noinclude>{{rh||A3|{{sc|Cama-}}}}</noinclude> glflb29j19usdppo9rdp72mgwbq6zhp 104 72193 272605 239498 2026-06-27T01:17:38Z Trooper57 22870 272605 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="EnaldoSS" />{{Rh|6|{{sc|GeorgI MarcgravI}}}}</noinclude><section begin="IV"/>{{sc|Camara Vvba}} Bra{{s}}ilianis, in eximiam altitudinem ad{{s}}urgit, caule hir{{s}}uto, nodo{{s}}o. {{FI |file=Camara uuba Marcgraf Historia naturalis Brasiliae 1648 6.png |tsize=250px |float=right |margin-left=0.3em |margin-top=0.3em |margin-bottom=0.3em}} Folia quoque hir{{s}}uta {{et}} ad tactum a{{s}}pera, in ambitu {{s}}errata, urtic{{ae}} foliis {{s}}imilia, in{{ae}}qualis magnitudinis, bina {{s}}emper directe {{s}}ibi oppo{{s}}ita. In extremitatibus ramorum ena{{s}}cuntur flores, magnitudine florum Bupthalmi, egregie lutei, novem foliis con{{s}}tantes, {{et}} in medio umbilico magno, luteo, cui ad mixta {{s}}taminula nigra, odoris qua{{s}}i medii inter urticam {{et}} mentham. Planta ad tactum plane glutino{{s}}a {{s}}entitur. Po{{s}}t flores {{s}}equitur {{s}}emen oblongum, nigricans. ut in cichorejo. {{c|{{sc|Annotatio.}}}} Icon quam hîc damus, quanquam illam acceperimus cum ad{{s}}cripto nomine Camara uuba, potius videtur alterius Camar{{ae}} de qua ante Author; nam manife{{s}}te baccas pro fructibus repre{{s}}entat; cum huic tribuantur {{s}}emina oblonga in{{s}}tar cichorei; quod hîc monendum duximus, ne quis erret. C{{ae}}terum h{{ae}}c videtur illa planta quam Fr. Ximenes {{s}}cribit à Mexicanis vocari ''Tomatzitzicaztli'', qu{{ae}} {{s}}pecies, inquit, e{{s}}t urtic{{ae}}, atque in molem humanam adole{{s}}cit; folia habet {{s}}uccida, grandia {{et}} plena {{s}}pinis {{et}} villis, caules l{{ae}}ves {{et}} blancos, flores luteos. Na{{s}}citur locis calidis {{et}} frigidis Provinci{{ae}} Mechuacan{{ae}} {{et}} alibi: {{s}}aporis e{{s}}t amari, cum quadam acrimonia, temperie calida {{et}} {{s}}icca. Decoctum {{s}}pi{{s}}{{s}}atum curat ulcera vetera, {{et}} lenit dolores capitis, {{s}}i illa abluatur. <section end="IV"/> {{clear}} <section begin="V"/>{{c|{{sc|Cap. V.}}}} {{c|{{larger|''Aguara ponda. Iacua acanga. Caacica. Imnominat{{ae}} du{{ae}}.''}}}} {{Initiumstilatum|A}}{{sc|Gvara Ponda}} Bra{{s}}ilianis, Myouros {{s}}ive Myurus. Belgis Ratten{{s}}teert: in {{s}}e{{s}}quipedalem aut majorem quoque altitudinem a{{s}}{{s}}urgit, caule geniculato, tereti, viridi: ad {{s}}ingula autem internodia folia habet quatuor, quinque aut plura, angu{{s}}ta, {{s}}errata, {{et}} fa{{s}}tigiata, viridia, in{{ae}}qualis magnitudinis. In {{s}}ummitate caulis {{s}}picam unum pedem longam, teretem, undique flo{{s}}culis eleganter c{{oe}}ruleo-violaceis plenam, coloris ut viol{{ae}} marti{{ae}} no{{s}}tratis: quilibet flo{{s}}culus con{{s}}tat quinque foliolis {{s}}ubrotundis. ac integer flo{{s}}culus non male refert violam martiam, ac paululum quoque ejus odorem. Radix illius recta, mediocriter cral{{s}}a, {{et}} multas parvulas radiculas adjunctas habens adh{{ae}}c filamento{{s}}a. Reperitur {{et}} alia pr{{ae}}cedenti plane {{s}}imilis, ni{{s}}i quod {{s}}pica florum lata e{{s}}t, cubicis forveis in{{s}}ignita loricam repre{{s}}entans, viridis: ex foveis autem illis prodeunt flo{{s}}culi c{{oe}}rulei ut in altera {{s}}pecie, quam de{{s}}crip{{s}}imus. {{sc|Iacva Acanga}} Bra{{s}}ilianis, ''Fedagozo'' Lu{{s}}itanis {{s}}pecies e{{s}}t Scorpiocidis. A{{s}}{{s}}urgit in <section end="V"/><noinclude>{{dextra|duorum}}</noinclude> 0adnznvglfoj4bl0x5vpb0ptru4cv1p 104 72234 272596 238277 2026-06-26T22:51:12Z Trooper57 22870 272596 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="JimKillock" /></noinclude>[[File:Paco caatinga - Historia naturalis Brasiliae (Page 48) BHL289141 (cropped).jpg|300px|right]] Cap XXII I. Pino. Paco Caatinga. Pac{{om}} Seroca. Innominata. Ahambi. Caaponga. Tamdatarana. Do Bra{{s}}ilien{{s}}ibus. Vrtic{{ae}} Vrentis {{s}}pecios. Ex radice patya filamento{{s}}a, in octo aut novem podum a{{s}}{{s}}urgit altitudinem. caule {{s}}triaro. aliquantulum pilo{{s}}o. {{et}} era{{s}}{{s}}o: Folia ha. 185 bet hinc inde po{{s}}ita, {{s}}olitaria vel duo iuxta {{s}}e inyigem 1 x8 quorum quodlibet innititur pediculo {{s}}e{{s}}quipedem longo aut etiam lorgiori, ex albo paulum rufe{{s}}centi. Folia autem urtiex no{{s}}trati {{s}}imilia. magna in ambitu dch. tata triangularibus dentibus. {{et}} raris pilis pr{{ae}}dita. Fert {{s}}uperius racematimi plures flo{{s}}culos planc parrulos. candidi coloris longo pediculo in{{s}}identes. Quale autem {{s}}emen ferat ab ductore no{{s}}tro annotatum non inueni. P λση C τι α Bra{{s}}ilien{{s}}ibus: vulgo Cani do mato id e{{s}}t {{s}}ilye{{s}}tris, caulem habet arundinaccum. digitalis cra{{s}}{{s}}itudinis, rotundum. Eintus continentem {{s}}u{{per}} culentum medullam {{s}}ubdulcis {{s}}aporis, con{{s}}i{{s}}tentia fere S ut Canna {{s}}accharifera: Hunc porro ambiunt {{s}}ine podiculis hinc inde folia {{s}}olida. {{s}}eptem, octo vel noyem digitos longa., circiter tres lata. libi lati{{s}}{{s}}ima, interdum {{et}} malora. figura lingu{{ae}}. in mudio ηενο ιεcundum longitudinem. nullis {{s}}ecundum latitudinem venis. {{s}}ed {{s}}ubtili{{s}}{{s}}imis lineis oblique di{{s}}currentibus ut in foliis Hcer{{um}}: {{s}}untque {{s}}uperius glabra {{et}} dilute viridia, inferius molli hir{{s}}urig pr{{ae}}dita {{et}} {{s}}ubulbicantia. In {{s}}ummitate caulis proνenit conus (ut in pinu) octo aut νονem digitos longus. in fa{{s}}tigio paulo acutior, {{s}}quamis pr{{ae}}ditus ut conus pinus. qu{{ae}} in prominentibus extremitatibus aurci {{s}}unt coloris. in partibus ubi {{s}}ibi invigem incumbunt miniati. Suc ce{{s}}{{s}}u autem t{{en}}poris {{s}}quam{{ae}} ill{{ae}} ab {{s}}ε inνισem dilatantur {{et}} {{s}}ub quaque apparet flo{{s}}culus canus. in{{s}}tar alycoli apu rii. dilute purpura{{s}}centis coloris: {{s}}ub {{s}}to{{s}}culo vero cuticula e{{s}}t albe{{s}}cens. ro. tundum facculum preebens. {{et}} qu{{ae}} libet contiuens viginti quatuor aut plura gra na {{s}}cminis nigri {{s}}plendentis, magnitud{{in}}ne {{s}}eminis ceparum. multangularis. {{s}}unt que grana albis filamentis qua{{s}}i lineis in voluta {{et}} illis adh{{ae}}rent. Caulihuius plantx ma{{s}}ficatus detrahit humores E capite. calefacit in{{s}}uper: {{et}} frangit calculos u{{s}}urpatus. Vulgo ma{{s}}ticatur gontra Gonorrhaam (quam Lu{{s}}itani vocant E{{s}}quentamento) atque e{{s}}t in{{s}}igne remedium: nimirum frequenter de dic ma{{s}}ticanda arundo, {{s}}uccus deglutiendus curat circiter octo diebus {{s}}ine ullo alio medicamento adhibito. Reperitur {{et}} alia {{s}}pecies pr{{ae}}cedenti {{s}}imilis. excepto quod folia inferius non {{s}}unt hir{{s}}uta. {{s}}ed l{{ae}}yia ut {{s}}uperne {{et}} flo{{s}}culi {{s}}int rubri. Sicuti {{et}} alia {{s}}pecies. hoc tantum habens peculiare. quod conus cori{{s}}tet floL ribus cFrulcis. qui {{s}}inguli quatuor habent folia. Pμασ Sεκο σ μ Bra{{s}}ilien{{s}}ibus dicta planta. in {{s}}ex, {{s}}eptemre pedum a{{s}}{{s}}urgit altitudi-<noinclude><references/></noinclude> b0pz7mfnps19xwkjringkhavjicq7f4 272600 272596 2026-06-27T00:52:06Z Trooper57 22870 /* Proofread */ 272600 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Trooper57" />{{rh|48|{{sc|Georgi Marcgravi}}}}</noinclude>{{c|{{sc|Cap. XXIII.}}}} {{c|{{larger|''Pino. Paco Caatinga. Paco Seroca. Imominata. Mbambi. Cauponga. Tamoatarana.''}}}} {{Initiumstilatum|P}}{{sc|Ino}} Bra{{s}}ilien{{s}}ibus; Vrtic{{ae}} Vrentis {{s}}pecies, Ex radice parva filamentofa, in octo aut novem pedum ad{{s}}urgit altitudinem, caule {{s}}triato, aliquantulum pilo{{s}}o, {{et}} cra{{s}}{{s}}o: Folia {{FI |file=Pino - Historia naturalis Brasiliae (Page 48) BHL289141 (cropped).jpg |tsize=200px |float=right |margin-left=0.3em |margin-top=0.3em |margin-bottom=0.3em}} habet hinc inde po{{s}}ita, {{s}}olitatia vel duo juxta {{s}}e invicem: quorum quodlibet innititur pediculo {{s}}e{{s}}quipedem longo aut etiam longiori, ex albo paulum rufe{{s}}centi. Folia autem urtic{{ae}} no{{s}}trati {{s}}imilia, magna, in ambitu dentata, triangularibus dentibus, {{et}} raris pilis pr{{ae}}dita. Fert {{s}}uperius racematim plures flosculos plane parvulos, candidi coloris longo pediculo infidentes. ''Quale autem {{s}}emen ferat ab Auctore no{{s}}tro annotatum non inveni.'' {{sc|Paco Caatinga}} Bra{{s}}ilien{{s}}ibus: vulgo ''Cana do mato'' id e{{s}}t {{s}}ilve{{s}}tris; caulem habet arundinaceum, digitalis cra{{s}}{{s}}itudinis, rotundum, {{et}} intus continentem {{s}}ucculentam medullam {{s}}ubdulcis {{s}}aporis, con{{s}}i{{s}}tentia fere ut Canna {{s}}accharifera: Hunc porro ambiunt {{s}}ine pediculis hinc inde folia {{s}}olida, {{s}}eptem, octo vel novem digitos longa, circiter tres lata, ubi lati{{s}}{{s}}ima, interdum {{et}} majora, figura lingu{{ae}}, in medio nervo {{s}}ecundum longitudinem, nullis {{s}}ecundum latitudinem venis, {{s}}ed {{s}}ubtili{{s}}{{s}}imis lineis oblique di{{s}}currentibus ut in foliis Meeru: {{s}}untque {{s}}uperius glabra {{et}} dilute viridia, inferius molli hirtutie pr{{ae}}dita {{et}} {{s}}ubalbicantia. In {{s}}ummitate caulis provenit conus (ut in pinu) octo aut novem digitos longus, in fa{{s}}tigio paulo acutior, {{s}}quamis pr{{ae}}ditus ut conus pinus, qu{{ae}} in prominentibus {{FI |file=Paco caatinga - Historia naturalis Brasiliae (Page 48) BHL289141 (cropped).jpg |tsize=250px |float=right |margin-left=0.3em |margin-top=0.3em |margin-bottom=0.3em}} extremitatibus aurei {{s}}unt coloris, in partibus ubi {{s}}ibi invicem incumbunt miniati. Succe{{s}}{{s}}u autem t{{em}}poris {{s}}quam{{ae}} ill{{ae}} ab {{s}}e invicem dilatantur {{et}} {{s}}ub quaque apparet flosculus canus, in{{s}}tar alveoli apiarii, dilute purpura{{s}}centis coloris: {{s}}ub flosculo vero cuticula e{{s}}t albe{{s}}cens, rotundum {{s}}acculum pr{{ae}}bens, {{et}} qu{{ae}} libet continens viginti quatuor aut plura grana feminis nigri {{s}}plendentis, magnitudine feminis ceparum, multangularis, {{s}}untque grana albis filamentis qua{{s}}i lineis involuta {{et}} illis adh{{ae}}rent. Caulis hujus plant{{ae}} ma{{s}}ticatus detrahit humores {{et}} capite, calefacit in{{s}}uper; {{et}} frangit calculos u{{s}}urpatus. Vulgo ma{{s}}ticatur contra Gonorrheam (quam Lu{{s}}itani vocant ''E{{s}}quentamento'') atque e{{s}}t in{{s}}igne remedium; nimirum frequenter de die ma{{s}}ticanda arundo, {{s}}ucus deglutendus: curat circiter octo diebus {{s}}ine ullo alio medicamento adhibito. Reperitur {{et}} alia {{s}}pecies pr{{ae}}cedenti {{s}}imilis, excepto quod folia inferius non {{s}}unt hirtuta, {{s}}ed l{{ae}}via ut {{s}}uperne {{et}} flosculi {{s}}int rubri. Sicuti {{et}} alia {{s}}pecies, hoc tantum habens peculiare, quod conus con{{s}}tat floribus c{{ae}}rulei, qui {{s}}inguli quatuor habent folia. {{sc|Paco Seroca}} Bra{{s}}ilien{{s}}ibus dicta planta, in {{s}}ex, {{s}}eptemve pedum ad{{s}}urgit {{pt|altitudi-|altitudinem; }}<noinclude>nem;</noinclude> nozk5q7sc99e8oqtt8rhreugijlgw29 272601 272600 2026-06-27T00:58:14Z Trooper57 22870 272601 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Trooper57" />{{rh|48|{{sc|Georgi Marcgravi}}}}</noinclude>{{c|{{sc|Cap. XXIII.}}}} {{c|{{larger|''Pino. Paco Caatinga. Paco Seroca. Imominata. Mbambi. Cauponga. Tamoatarana.''}}}} {{Initiumstilatum|P}}{{sc|Ino}} Bra{{s}}ilien{{s}}ibus; Vrtic{{ae}} Vrentis {{s}}pecies, Ex radice parva filamentofa, in octo aut novem pedum ad{{s}}urgit altitudinem, caule {{s}}triato, aliquantulum pilo{{s}}o, {{et}} cra{{s}}{{s}}o: Folia {{FI |file=Pino - Historia naturalis Brasiliae (Page 48) BHL289141 (cropped).jpg |tsize=200px |float=right |margin-left=0.3em |margin-top=0.3em |margin-bottom=0.3em}} habet hinc inde po{{s}}ita, {{s}}olitatia vel duo juxta {{s}}e invicem: quorum quodlibet innititur pediculo {{s}}e{{s}}quipedem longo aut etiam longiori, ex albo paulum rufe{{s}}centi. Folia autem urtic{{ae}} no{{s}}trati {{s}}imilia, magna, in ambitu dentata, triangularibus dentibus, {{et}} raris pilis pr{{ae}}dita. Fert {{s}}uperius racematim plures flosculos plane parvulos, candidi coloris longo pediculo infidentes. ''Quale autem {{s}}emen ferat ab Auctore no{{s}}tro annotatum non inveni.'' {{sc|Paco Caatinga}} Bra{{s}}ilien{{s}}ibus: vulgo ''Cana do mato'' id e{{s}}t {{s}}ilve{{s}}tris; caulem habet arundinaceum, digitalis cra{{s}}{{s}}itudinis, rotundum, {{et}} intus continentem {{s}}ucculentam medullam {{s}}ubdulcis {{s}}aporis, con{{s}}i{{s}}tentia fere ut Canna {{s}}accharifera: Hunc porro ambiunt {{s}}ine pediculis hinc inde folia {{s}}olida, {{s}}eptem, octo vel novem digitos longa, circiter tres lata, ubi lati{{s}}{{s}}ima, interdum {{et}} majora, figura lingu{{ae}}, in medio nervo {{s}}ecundum longitudinem, nullis {{s}}ecundum latitudinem venis, {{s}}ed {{s}}ubtili{{s}}{{s}}imis lineis oblique di{{s}}currentibus ut in foliis Meeru: {{s}}untque {{s}}uperius glabra {{et}} dilute viridia, inferius molli hirtutie pr{{ae}}dita {{et}} {{s}}ubalbicantia. In {{s}}ummitate caulis provenit conus (ut in pinu) octo aut novem digitos longus, in fa{{s}}tigio paulo acutior, {{s}}quamis pr{{ae}}ditus ut conus pinus, qu{{ae}} in prominentibus {{FI |file=Paco caatinga - Historia naturalis Brasiliae (Page 48) BHL289141 (cropped).jpg |tsize=250px |float=right |margin-left=0.3em |margin-top=0.3em |margin-bottom=0.3em}} extremitatibus aurei {{s}}unt coloris, in partibus ubi {{s}}ibi invicem incumbunt miniati. Succe{{s}}{{s}}u autem t{{em}}poris {{s}}quam{{ae}} ill{{ae}} ab {{s}}e invicem dilatantur {{et}} {{s}}ub quaque apparet flosculus canus, in{{s}}tar alveoli apiarii, dilute purpura{{s}}centis coloris: {{s}}ub flosculo vero cuticula e{{s}}t albe{{s}}cens, rotundum {{s}}acculum pr{{ae}}bens, {{et}} qu{{ae}} libet continens viginti quatuor aut plura grana feminis nigri {{s}}plendentis, magnitudine feminis ceparum, multangularis, {{s}}untque grana albis filamentis qua{{s}}i lineis involuta {{et}} illis adh{{ae}}rent. Caulis hujus plant{{ae}} ma{{s}}ticatus detrahit humores {{et}} capite, calefacit in{{s}}uper; {{et}} frangit calculos u{{s}}urpatus. Vulgo ma{{s}}ticatur contra Gonorrheam (quam Lu{{s}}itani vocant ''E{{s}}quentamento'') atque e{{s}}t in{{s}}igne remedium; nimirum frequenter de die ma{{s}}ticanda arundo, {{s}}ucus deglutendus: curat circiter octo diebus {{s}}ine ullo alio medicamento adhibito. Reperitur {{et}} alia {{s}}pecies pr{{ae}}cedenti {{s}}imilis, excepto quod folia inferius non {{s}}unt hirtuta, {{s}}ed l{{ae}}via ut {{s}}uperne {{et}} flosculi {{s}}int rubri. Sicuti {{et}} alia {{s}}pecies, hoc tantum habens peculiare, quod conus con{{s}}tat floribus c{{ae}}rulei, qui {{s}}inguli quatuor habent folia. {{sc|Paco Seroca}} Bra{{s}}ilien{{s}}ibus dicta planta, in {{s}}ex, {{s}}eptemve pedum ad{{s}}urgit {{pt|altitudi-|altitudinem; }}<noinclude>{{d|nem;}}</noinclude> pwkqak2vgvmia0sqh1cy0yaytwdbh4c 272612 272601 2026-06-27T03:49:06Z Trooper57 22870 272612 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Trooper57" />{{rh|48|{{sc|Georgi Marcgravi}}}}</noinclude>{{c|{{sc|Cap. XXIII.}}}} {{c|{{larger|''Pino. Paco Caatinga. Paco Seroca. Imominata. Mbambi. Cauponga. Tamoatarana.''}}}} {{Initiumstilatum|P}}{{sc|Ino}} Bra{{s}}ilien{{s}}ibus; Vrtic{{ae}} Vrentis {{s}}pecies, Ex radice parva filamentofa, in octo aut novem pedum ad{{s}}urgit altitudinem, caule {{s}}triato, aliquantulum pilo{{s}}o, {{et}} cra{{s}}{{s}}o: Folia {{FI |file=Pino - Historia naturalis Brasiliae (Page 48) BHL289141 (cropped).jpg |tsize=200px |float=right |margin-left=0.3em |margin-top=0.3em |margin-bottom=0.3em}} habet hinc inde po{{s}}ita, {{s}}olitatia vel duo juxta {{s}}e invicem: quorum quodlibet innititur pediculo {{s}}e{{s}}quipedem longo aut etiam longiori, ex albo paulum rufe{{s}}centi. Folia autem urtic{{ae}} no{{s}}trati {{s}}imilia, magna, in ambitu dentata, triangularibus dentibus, {{et}} raris pilis pr{{ae}}dita. Fert {{s}}uperius racematim plures flosculos plane parvulos, candidi coloris longo pediculo infidentes. ''Quale autem {{s}}emen ferat ab Auctore no{{s}}tro annotatum non inveni.'' {{sc|Paco Caatinga}} Bra{{s}}ilien{{s}}ibus: vulgo ''Cana do mato'' id e{{s}}t {{s}}ilve{{s}}tris; caulem habet arundinaceum, digitalis cra{{s}}{{s}}itudinis, rotundum, {{et}} intus continentem {{s}}ucculentam medullam {{s}}ubdulcis {{s}}aporis, con{{s}}i{{s}}tentia fere ut Canna {{s}}accharifera: Hunc porro ambiunt {{s}}ine pediculis hinc inde folia {{s}}olida, {{s}}eptem, octo vel novem digitos longa, circiter tres lata, ubi lati{{s}}{{s}}ima, interdum {{et}} majora, figura lingu{{ae}}, in medio nervo {{s}}ecundum longitudinem, nullis {{s}}ecundum latitudinem venis, {{s}}ed {{s}}ubtili{{s}}{{s}}imis lineis oblique di{{s}}currentibus ut in foliis Meeru: {{s}}untque {{s}}uperius glabra {{et}} dilute viridia, inferius molli hirtutie pr{{ae}}dita {{et}} {{s}}ubalbicantia. In {{s}}ummitate caulis provenit conus (ut in pinu) octo aut novem digitos longus, in fa{{s}}tigio paulo acutior, {{s}}quamis pr{{ae}}ditus ut conus pinus, qu{{ae}} in prominentibus {{FI |file=Paco caatinga - Historia naturalis Brasiliae (Page 48) BHL289141 (cropped).jpg |tsize=250px |float=right |margin-left=0.3em |margin-top=0.3em |margin-bottom=0.3em}} extremitatibus aurei {{s}}unt coloris, in partibus ubi {{s}}ibi invicem incumbunt miniati. Succe{{s}}{{s}}u autem t{{em}}poris {{s}}quam{{ae}} ill{{ae}} ab {{s}}e invicem dilatantur {{et}} {{s}}ub quaque apparet flosculus canus, in{{s}}tar alveoli apiarii, dilute purpura{{s}}centis coloris: {{s}}ub flosculo vero cuticula e{{s}}t albe{{s}}cens, rotundum {{s}}acculum pr{{ae}}bens, {{et}} qu{{ae}} libet continens viginti quatuor aut plura grana feminis nigri {{s}}plendentis, magnitudine feminis ceparum, multangularis, {{s}}untque grana albis filamentis qua{{s}}i lineis involuta {{et}} illis adh{{ae}}rent. Caulis hujus plant{{ae}} ma{{s}}ticatus detrahit humores {{et}} capite, calefacit in{{s}}uper; {{et}} frangit calculos u{{s}}urpatus. Vulgo ma{{s}}ticatur contra Gonorrheam (quam Lu{{s}}itani vocant ''E{{s}}quentamento'') atque e{{s}}t in{{s}}igne remedium; nimirum frequenter de die ma{{s}}ticanda arundo, {{s}}ucus deglutendus: curat circiter octo diebus {{s}}ine ullo alio medicamento adhibito. Reperitur {{et}} alia {{s}}pecies pr{{ae}}cedenti {{s}}imilis, excepto quod folia inferius non {{s}}unt hirtuta, {{s}}ed l{{ae}}via ut {{s}}uperne {{et}} flosculi {{s}}int rubri. Sicuti {{et}} alia {{s}}pecies, hoc tantum habens peculiare, quod conus con{{s}}tat floribus c{{ae}}rulei, qui {{s}}inguli quatuor habent folia. {{sc|Paco Seroca}} Bra{{s}}ilien{{s}}ibus dicta planta, in {{s}}ex, {{s}}eptemve pedum a{{s}}{{s}}urgit {{pt|altitudi-|altitudinem; }}<noinclude>{{d|nem;}}</noinclude> oth4364s33yzdfm93t1es77z8ckf60y 272613 272612 2026-06-27T03:51:51Z Trooper57 22870 272613 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Trooper57" />{{rh|48|{{sc|Georgi Marcgravi}}}}</noinclude>{{c|{{sc|Cap. XXIII.}}}} {{c|{{larger|''Pino. Paco Caatinga. Paco Seroca. Imominata. Nhambi. Cauponga. Tamoatarana.''}}}} {{Initiumstilatum|P}}{{sc|Ino}} Bra{{s}}ilien{{s}}ibus; Vrtic{{ae}} Vrentis {{s}}pecies, Ex radice parva filamentofa, in octo aut novem pedum ad{{s}}urgit altitudinem, caule {{s}}triato, aliquantulum pilo{{s}}o, {{et}} cra{{s}}{{s}}o: Folia {{FI |file=Pino - Historia naturalis Brasiliae (Page 48) BHL289141 (cropped).jpg |tsize=200px |float=right |margin-left=0.3em |margin-top=0.3em |margin-bottom=0.3em}} habet hinc inde po{{s}}ita, {{s}}olitatia vel duo juxta {{s}}e invicem: quorum quodlibet innititur pediculo {{s}}e{{s}}quipedem longo aut etiam longiori, ex albo paulum rufe{{s}}centi. Folia autem urtic{{ae}} no{{s}}trati {{s}}imilia, magna, in ambitu dentata, triangularibus dentibus, {{et}} raris pilis pr{{ae}}dita. Fert {{s}}uperius racematim plures flosculos plane parvulos, candidi coloris longo pediculo infidentes. ''Quale autem {{s}}emen ferat ab Auctore no{{s}}tro annotatum non inveni.'' {{sc|Paco Caatinga}} Bra{{s}}ilien{{s}}ibus: vulgo ''Cana do mato'' id e{{s}}t {{s}}ilve{{s}}tris; caulem habet arundinaceum, digitalis cra{{s}}{{s}}itudinis, rotundum, {{et}} intus continentem {{s}}ucculentam medullam {{s}}ubdulcis {{s}}aporis, con{{s}}i{{s}}tentia fere ut Canna {{s}}accharifera: Hunc porro ambiunt {{s}}ine pediculis hinc inde folia {{s}}olida, {{s}}eptem, octo vel novem digitos longa, circiter tres lata, ubi lati{{s}}{{s}}ima, interdum {{et}} majora, figura lingu{{ae}}, in medio nervo {{s}}ecundum longitudinem, nullis {{s}}ecundum latitudinem venis, {{s}}ed {{s}}ubtili{{s}}{{s}}imis lineis oblique di{{s}}currentibus ut in foliis Meeru: {{s}}untque {{s}}uperius glabra {{et}} dilute viridia, inferius molli hirtutie pr{{ae}}dita {{et}} {{s}}ubalbicantia. In {{s}}ummitate caulis provenit conus (ut in pinu) octo aut novem digitos longus, in fa{{s}}tigio paulo acutior, {{s}}quamis pr{{ae}}ditus ut conus pinus, qu{{ae}} in prominentibus {{FI |file=Paco caatinga - Historia naturalis Brasiliae (Page 48) BHL289141 (cropped).jpg |tsize=250px |float=right |margin-left=0.3em |margin-top=0.3em |margin-bottom=0.3em}} extremitatibus aurei {{s}}unt coloris, in partibus ubi {{s}}ibi invicem incumbunt miniati. Succe{{s}}{{s}}u autem t{{em}}poris {{s}}quam{{ae}} ill{{ae}} ab {{s}}e invicem dilatantur {{et}} {{s}}ub quaque apparet flosculus canus, in{{s}}tar alveoli apiarii, dilute purpura{{s}}centis coloris: {{s}}ub flosculo vero cuticula e{{s}}t albe{{s}}cens, rotundum {{s}}acculum pr{{ae}}bens, {{et}} qu{{ae}} libet continens viginti quatuor aut plura grana feminis nigri {{s}}plendentis, magnitudine feminis ceparum, multangularis, {{s}}untque grana albis filamentis qua{{s}}i lineis involuta {{et}} illis adh{{ae}}rent. Caulis hujus plant{{ae}} ma{{s}}ticatus detrahit humores {{et}} capite, calefacit in{{s}}uper; {{et}} frangit calculos u{{s}}urpatus. Vulgo ma{{s}}ticatur contra Gonorrheam (quam Lu{{s}}itani vocant ''E{{s}}quentamento'') atque e{{s}}t in{{s}}igne remedium; nimirum frequenter de die ma{{s}}ticanda arundo, {{s}}ucus deglutendus: curat circiter octo diebus {{s}}ine ullo alio medicamento adhibito. Reperitur {{et}} alia {{s}}pecies pr{{ae}}cedenti {{s}}imilis, excepto quod folia inferius non {{s}}unt hirtuta, {{s}}ed l{{ae}}via ut {{s}}uperne {{et}} flosculi {{s}}int rubri. Sicuti {{et}} alia {{s}}pecies, hoc tantum habens peculiare, quod conus con{{s}}tat floribus c{{ae}}rulei, qui {{s}}inguli quatuor habent folia. {{sc|Paco Seroca}} Bra{{s}}ilien{{s}}ibus dicta planta, in {{s}}ex, {{s}}eptemve pedum a{{s}}{{s}}urgit {{pt|altitudi-|altitudinem; }}<noinclude>{{d|nem;}}</noinclude> 90qmy00y9cnj9d3znx92re9tiz1m7sk 272614 272613 2026-06-27T03:55:30Z Trooper57 22870 272614 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Trooper57" />{{rh|48|{{sc|Georgi Marcgravi}}}}</noinclude>{{c|{{sc|Cap. XXIII.}}}} {{c|{{larger|''Pino. Paco Caatinga. Paco Seroca. Innominata. Nhambi. Caaponga. Tamoatarana.''}}}} {{Initiumstilatum|P}}{{sc|Ino}} Bra{{s}}ilien{{s}}ibus; Vrtic{{ae}} Vrentis {{s}}pecies, Ex radice parva filamentofa, in octo aut novem pedum ad{{s}}urgit altitudinem, caule {{s}}triato, aliquantulum pilo{{s}}o, {{et}} cra{{s}}{{s}}o: Folia {{FI |file=Pino - Historia naturalis Brasiliae (Page 48) BHL289141 (cropped).jpg |tsize=200px |float=right |margin-left=0.3em |margin-top=0.3em |margin-bottom=0.3em}} habet hinc inde po{{s}}ita, {{s}}olitatia vel duo juxta {{s}}e invicem: quorum quodlibet innititur pediculo {{s}}e{{s}}quipedem longo aut etiam longiori, ex albo paulum rufe{{s}}centi. Folia autem urtic{{ae}} no{{s}}trati {{s}}imilia, magna, in ambitu dentata, triangularibus dentibus, {{et}} raris pilis pr{{ae}}dita. Fert {{s}}uperius racematim plures flosculos plane parvulos, candidi coloris longo pediculo infidentes. ''Quale autem {{s}}emen ferat ab Auctore no{{s}}tro annotatum non inveni.'' {{sc|Paco Caatinga}} Bra{{s}}ilien{{s}}ibus: vulgo ''Cana do mato'' id e{{s}}t {{s}}ilve{{s}}tris; caulem habet arundinaceum, digitalis cra{{s}}{{s}}itudinis, rotundum, {{et}} intus continentem {{s}}ucculentam medullam {{s}}ubdulcis {{s}}aporis, con{{s}}i{{s}}tentia fere ut Canna {{s}}accharifera: Hunc porro ambiunt {{s}}ine pediculis hinc inde folia {{s}}olida, {{s}}eptem, octo vel novem digitos longa, circiter tres lata, ubi lati{{s}}{{s}}ima, interdum {{et}} majora, figura lingu{{ae}}, in medio nervo {{s}}ecundum longitudinem, nullis {{s}}ecundum latitudinem venis, {{s}}ed {{s}}ubtili{{s}}{{s}}imis lineis oblique di{{s}}currentibus ut in foliis Meeru: {{s}}untque {{s}}uperius glabra {{et}} dilute viridia, inferius molli hirtutie pr{{ae}}dita {{et}} {{s}}ubalbicantia. In {{s}}ummitate caulis provenit conus (ut in pinu) octo aut novem digitos longus, in fa{{s}}tigio paulo acutior, {{s}}quamis pr{{ae}}ditus ut conus pinus, qu{{ae}} in prominentibus {{FI |file=Paco caatinga - Historia naturalis Brasiliae (Page 48) BHL289141 (cropped).jpg |tsize=250px |float=right |margin-left=0.3em |margin-top=0.3em |margin-bottom=0.3em}} extremitatibus aurei {{s}}unt coloris, in partibus ubi {{s}}ibi invicem incumbunt miniati. Succe{{s}}{{s}}u autem t{{em}}poris {{s}}quam{{ae}} ill{{ae}} ab {{s}}e invicem dilatantur {{et}} {{s}}ub quaque apparet flosculus canus, in{{s}}tar alveoli apiarii, dilute purpura{{s}}centis coloris: {{s}}ub flosculo vero cuticula e{{s}}t albe{{s}}cens, rotundum {{s}}acculum pr{{ae}}bens, {{et}} qu{{ae}} libet continens viginti quatuor aut plura grana feminis nigri {{s}}plendentis, magnitudine feminis ceparum, multangularis, {{s}}untque grana albis filamentis qua{{s}}i lineis involuta {{et}} illis adh{{ae}}rent. Caulis hujus plant{{ae}} ma{{s}}ticatus detrahit humores è capite, calefacit in{{s}}uper; {{et}} frangit calculos u{{s}}urpatus. Vulgo ma{{s}}ticatur contra Gonorrheam (quam Lu{{s}}itani vocant ''E{{s}}quentamento'') atque e{{s}}t in{{s}}igne remedium; nimirum frequenter de die ma{{s}}ticanda arundo, {{s}}ucus deglutendus: curat circiter octo diebus {{s}}ine ullo alio medicamento adhibito. Reperitur {{et}} alia {{s}}pecies pr{{ae}}cedenti {{s}}imilis, excepto quod folia inferius non {{s}}unt hirtuta, {{s}}ed l{{ae}}via ut {{s}}uperne {{et}} flosculi {{s}}int rubri. Sicuti {{et}} alia {{s}}pecies, hoc tantum habens peculiare, quod conus con{{s}}tat floribus c{{ae}}ruleis, qui {{s}}inguli quatuor habent folia. {{sc|Paco Seroca}} Bra{{s}}ilien{{s}}ibus dicta planta, in {{s}}ex, {{s}}eptemve pedum a{{s}}{{s}}urgit {{pt|altitudi-|altitudinem; }}<noinclude>{{d|nem;}}</noinclude> 7mv16u1rqv6jxgm18zkv6uslukd0ztr 104 72235 272606 238278 2026-06-27T02:39:36Z Trooper57 22870 /* Proofread */ 272606 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Trooper57" />{{rh||{{sc|Histor. Plantarvm Lib. I.}}|49}}</noinclude>nem; caule recto, {{s}}pongio{{s}}o {{et}} viridi in{{s}}tar ''Meeru'': habetque folia eodem modo alternatim {{FI |file=Paco seroca - Historia naturalis Brasiliae (Page 49) BHL289142 (cropped).jpg |tsize=200px |float=left |margin-right=0.3em |margin-top=0.3em |margin-bottom=0.3em}} di{{s}}po{{s}}ita {{et}} ejusdem magnitudinis, figur{{ae}}, coloris, ac {{s}}imilibus lineis, {{s}}ed in {{s}}ummitate folium convolutum ut in ''Paco''. Ad exortum autem caulis prope {{s}}olum provenit pediculus cra{{s}}{{s}}us, verum brevis, in aliquot ramulos {{s}}uperius divi{{s}}us, qui multos habent flores, {{s}}e{{s}}quidigitum aut circiter longos, cavos, floribus Paco quidem {{s}}imiles, {{s}}ed incarnate rubentes. Flores ho{{s}}ce {{s}}equitur fructus in uram conge{{s}}tus pruni magnitudine {{et}} figura, habens prominentem umbilicum; e{{s}}tque adhuc immaturus {{s}}aturate viridis, maturus vero {{s}}uffu{{s}}cus, triangularis figur{{ae}}, {{et}} cortice aurantiae mali cortici pene {{ae}}quali, qui {{s}}ponte finditur in tres partes {{ae}}que facile {{s}}eparatur: intus vero habet paucam pulpam, filamentofam, magnitudine nucis avellanae, in tres itidem partes divi{{s}}ibilem per cuticulam flavam: pulpa autem h{{ae}}c cinnabrii e{{s}}t coloris, odoris vino{{s}}i, fere ut pomum no{{s}}trum cydonium, in quâ continentur {{s}}upra triginta grana feminis, triangularia, fu{{s}}ca, cum macula cinnabriâ in acutiore parte, magnitudine feminis cannabi, {{et}} albi{{s}}{{s}}imum nucleum habentia: cortex exterior {{s}}ucculentus, qui cutem tingit colore brunno ut cerafa no{{s}}tratia nigr{{ae}} vel Viol{{ae}} Martiae; atque ideo u{{s}}urpatur loco atramenti. Folia recentia ut {{et}} caulis {{et}} fructus immaturus, {{s}}i fricentur, odorem de {{s}}e fundunt zinziberis {{et}} {{s}}uavem admodum. {{sc|Caaponga}} Bra{{s}}ilien{{s}}ibus dicta planta, {{FI |file=Caaponga - Historia naturalis Brasiliae (Page 49) BHL289142 (cropped).jpg |tsize=150px |float=left |margin-right=0.3em |margin-top=0.3em |margin-bottom=0.3em}} Portulac{{ae}} e{{s}}t {{s}}pecies qu{{ae}} ''Bel droga'' Lu{{s}}itanis dicitur; ex radice autem brevi {{et}} in multa filamenta alba definente, producit caulem rotundum, cra{{s}}{{s}}i{{s}}culum {{et}} {{s}}ucculentum, qui {{s}}tatim prope terram in multos alios caules dividitur {{et}} hi porro in {{s}}uos ramos, qui ve{{s}}tiuntur foliis in{{s}}tar portulacae {{s}}ucculentis atque alternatim po{{s}}itis: in extremitate autem cuju{{s}}libet rami, octo folia in {{s}}tellae modum di{{s}}po{{s}}ita {{s}}unt, ex quorum medio flos ena{{s}}citur luteus, quinquefoliis con{{s}}tans, magnitudine floris Portulacae no{{s}}tratis. Po{{s}}t florem denique remanet corpulculum quoddam obrotundum, pappo albo circumdatum, in quo {{s}}emen continetur nigricans, rotundum, papaveris {{s}}emine paulo minus. Rami hujus plant{{ae}} tomento albo circumdati {{FI |file=Planta - Historia naturalis Brasiliae (Page 49) BHL289142 (cropped).jpg |tsize=150px |float=right |margin-left=0.3em |margin-top=0.3em |margin-bottom=0.3em}} con{{s}}piciuntur, in{{s}}tar lan{{ae}} ovium. Cocta comeditur h{{ae}}c herba. {{sc|Planta}} h{{ae}}c, (''cujus nomen ab Auctore non proditur'') ex radice lenta, paucis fibris pr{{ae}}dita; producit caules tenues, teretes, inferiori parte virides {{s}}uperiori rufe{{s}}centes, partim habet ramulos, {{et}} in iis {{s}}imiliter inordinate foliola oblonga, {{s}}errata, {{s}}ibi appo{{s}}ita, verben{{ae}} fere modo. In extremitate autem caulis ena{{s}}citur flos, capitulo con{{s}}tans {{s}}ubargenteo, {{et}} {{s}}taminulis ex ruffo {{et}} c{{ae}}ruleo purpureis, odoris ut Viola Marti{{ae}} {{s}}ed remi{{s}}{{s}}ioris. De fructu aut {{s}}emine nihil ab Auctore annotatum inveni. {{sc|Herba}} (''quam Auctor non nominat'') ex parvulis radiculis albis, juxta {{s}}e po{{s}}itis, producit multa folia, {{s}}uis pediculis adpo{{s}}ita, Plantaginis figura {{et}} facie. E quorum medio caulis bipedalis aut tripedalis ena{{s}}citur, qui fert flores verticillatim po{{s}}itos, tribus foliis con{{s}}tantes oblongis, albi {{s}}eu lactei coloris, {{s}}ine odore. Caulis autem inferius rotundus quidem, ubi autem flores con{{s}}i{{s}}tunt angularis. {{sc|Nhambi}} Bra{{s}}ilien{{s}}ibus. Herba e{{s}}t caule {{s}}atis cra{{s}}{{s}}o, ligno{{s}}o, tereti, geniculato, qui {{pt|por-|portulaca{{ae}} }}<noinclude>{{rh||G|tulaca{{ae}}}}</noinclude> oqf58utbpj6v7em3ez6jzmcoxjlwwh4 104 72236 272611 238279 2026-06-27T03:30:35Z Trooper57 22870 /* Proofread */ 272611 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Trooper57" />{{rh|50|{{sc|GeorgI MarcgravI}}}}</noinclude><section begin="XXIII"/><noinclude>tulac{{ae}}</noinclude> more {{s}}erpit {{et}} hinc inde fibras in terram dimittens radices agit, partim quoque {{s}}e {{FI |file=Historia naturalis Brasiliae (Page 50) BHL289143 (cropped).jpg |tsize=300px |float=left |margin-right=0.3em |margin-top=0.3em |margin-bottom=0.3em}} erigit. Expanditur varie in multos ramulos, geniculatos, binos {{s}}ibi ubique oppo{{s}}itos, in iisque habet ad {{s}}ingula genicula bina folia oppo{{s}}ita, interdum etiam plura, in{{ae}}qualis magnitudinis: in extremitate autem ramulorum quinque, {{s}}ex, {{s}}eptem folia {{s}}ibi invicem appo{{s}}ita oblonga, figur{{ae}} cordis in ambitu leviter {{s}}errata, interdum {{et}} laciniata, dilute viridia. In extremitate quoque ramulorum ena{{s}}cuntur flores {{s}}olitarii magnitudine cera{{s}}i majoris aut minoris, con{{s}}tantes {{s}}olo umbelico, rotundo {{et}} cra{{s}}{{s}}o, flavo, {{s}}ine foliis. Semen in umbelico, fu{{s}}co per maturitatem, ovalis figur{{ae}}, plane compre{{s}}{{s}}um, ex fu{{s}}co gry{{s}}ei coloris {{s}}plendentis. Radix denique filamentofa, tenera, alba. Folia ma{{s}}ticata linguam pungunt in{{s}}tar Sinapi {{s}}eu Na{{s}}turtii. Hac herba pr{{ae}}{{s}}tanti{{s}}{{s}}imum e{{s}}t remedium contra qu{{ae}}cunque venenata animalia, {{s}}i unci{{ae}} {{s}}emis pondere e vino bibatur: vel {{s}}i decoctum illius {{s}}umatur cum media parte vini. Contra ventriculi {{et}} inte{{s}}tinorum frigiditatem ex pituita ortam etiam apprime valet. Folia vel {{s}}emen affricatum Bubonis dor{{s}}o, quantocius illum enecat. Solet h{{ae}}c herba cum pi{{s}}cibus coqui {{et}} optime convenit. {{sc|Planta}} (''quam Auctor non nominat'') in {{s}}e{{s}}quipedalem fere altitudinem ad{{s}}urgit, caule ligno{{s}}o, rotundo, cinerei coloris; qui ad {{s}}emipedem fere {{s}}upra terram in duas partes di{{s}}pe{{s}}citur {{s}}eu ramos magnos, atque hi iterum in minores ramulos, ita ut pene egregi{{ae}} arbufcul{{ae}} figuram referat. Folia illius {{s}}unt Orobi foliis figurâ {{s}}imilia, {{s}}emper tria ad modum Pha{{s}}eolorum juxta {{s}}e po{{s}}ita; tenuia, non {{s}}errata, {{s}}ed leviter hirtuta. Fert flo{{s}}culos, quos {{s}}equuntur quatuor aut quinque cap{{s}}ul{{ae}} juxta {{s}}e in orbem po{{s}}it{{ae}}: quibus continentur totidem grana feminis, {{s}}u{{ae}} cuticul{{ae}} inclu{{s}}a, rotunda, nigra, {{s}}ed punctulis {{s}}eu tuberculis {{s}}ubtilibus in{{s}}ignita, ab uno denique latere videtur qua{{s}}i particula aliqua ab{{s}}ci{{s}}{{s}}a e{{s}}{{s}}et, atque ibidem albicat. <section end="XXIII"/> {{clear}} <section begin="XXIV"/>{{c|{{sc|Cap. XXIV}}}} {{c|{{larger|''Imominat{{ae}} du{{ae}}. Omenapo Yeima. Convoluulus marinus. Pararo. Cara Inambu. Mandatia. Caaponga. Caa-apia.''}}}} {{Initiummagnum|P}}{{sc|Lanta}} h{{ae}}c (cujus nomen ab Authore non proditur) ex radice ovali nucis avellan{{ae}} magnitudine, inferiori parte filamentofa, emittit caulem rectum, ob{{s}}cure brunnum {{et}} pilo{{s}}um, <section end="XXIV"/><noinclude>{{d|duobus}}</noinclude> roy538vip38zk2jrugwslsmgdulh9ur 104 72502 272584 266455 2026-06-26T18:08:51Z Trooper57 22870 /* Validated */ 272584 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Trooper57" />{{rh||{{sc|Histor. Plantarvm Lib. III.}}|137}}</noinclude><noinclude>quuntur </noinclude>fructus, videlicet copio{{s}}{{ae}} {{s}}iliqu{{ae}}, ubi maturuerunt fu{{s}}c{{ae}}: qu{{ae}}dam unum, qu{{ae}}dam tres, qu{{ae}}dam quinque digitos long{{ae}}, digitum cra{{s}}{{s}}{{ae}}, teretes {{et}} in tot ventres elat{{ae}} {{et}} loculamenta divi{{s}}{{ae}}, quot continent pha{{s}}eolos: quorum quilibet magnitudinem habet nuclei avellan{{ae}} aut fab{{ae}} vulgaris; in totum e{{s}}t miniati coloris, {{et}} prope hilum qui fu{{s}}ce{{s}}cit, parvam habet maculam nigram: interius autem ex albo flave{{s}}cit. Nullus ejus u{{s}}us apud incolas. An Coral arbor? Vide Car. Clu{{s}}ium in Appendice ad Hi{{s}}tor. Rar. Plantarum. {{c|{{sc|Cap. XIV.}}}} {{c|{{larger|''Cabui Iba. Pacoeira. Banana. Inaja guacaiba {{s}}ive Coqueiro.''}}}} {{Is|C}}{{sc|Abvi Iba}} ''Bra{{s}}ilien{{s}}ibus'', ''Pao amorello'' Lu{{s}}itanis: Arbor magna {{et}} alta, ramos {{et}} folia di{{s}}po{{s}}ita habens pene ut ''Vi{{s}}quiero'', {{s}}ed minora, {{et}} Tamarindifer{{ae}} arbori {{s}}imilia. {{FI |file=Historia naturalis Brasiliae 282 (cropped) 1.jpg |tsize=300px |float=left |margin-right=0.3em |margin-top=0.3em |margin-bottom=0.3em}} ''Nihil pr{{ae}}terea de hac arbore ab Auctore ob{{s}}ervatum inveni.'' {{sc|Pacoeira}} Lu{{s}}itanis, non e{{s}}t naturalis Bra{{s}}ili{{ae}}: in Congo vocatur arbor ''Quibuaaquitiba'' {{et}} fructus ''Quitiba'', Bra{{s}}ilien{{s}}ibus ''Pacobete'', Lu{{s}}itanis ''Pacoba''. Ex radice propagatur hoc modo: Primo erumpunt folia duo aut tria in fi{{s}}tulam convoluta, paulo po{{s}}t {{s}}ecundo {{s}}e produnt ad quodlibet latus unum, in medio e{{s}}t fi{{s}}tula foliacea, {{et}} {{s}}ic {{s}}en{{s}}im planta trium aut quatuor men{{s}}ium {{s}}pacio, in quinque, {{s}}ex, {{s}}eptem pedum altitudinem adole{{s}}cit, caudice tibiam humanam cra{{s}}{{s}}o aut paulo cra{{s}}{{s}}iori, {{s}}pongio{{s}}o, foliis convolutis {{s}}imilis, {{et}} uno ictu facile di{{s}}cindi pote{{s}}t. Superius {{FI |file=Historia naturalis Brasiliae 282 (cropped) 2.jpg |tsize=200px |float=right |margin-left=0.3em |margin-top=0.3em |margin-bottom=0.3em}} octo, novem, etiam duodecim folia expandit elegantia; quodlibet quatuor, quinque, interdum {{et}} octo pedes longum; quatuordecim aut quindecim digitos latum. In utraque extremitate paulo angu{{s}}tius, nervo {{s}}ecundum longitudinem digitum humanum cra{{s}}{{s}}o, qui etiam {{s}}ex aut {{s}}eptem digitos cra{{s}}{{s}}us, per {{s}}ex aut {{s}}eptem digitorum longitudinem {{s}}e ex{{s}}erens è folio, pediculus folii vice fungitur. Nervus hic in {{s}}uperiori {{s}}uperficie tanquam canalis excavatur {{et}} tran{{s}}ver{{s}}im line{{ae}} {{s}}ubtiles à nervo ad latera extenduntur. Suntque folia eleganter viridia, ad tactum l{{ae}}via {{et}} {{s}}olida in{{s}}tar chart{{ae}} membranace{{ae}}, eodemque modo crepitant: Ideo non diu integra manent, {{s}}ed à vento agitata dilacerantur tran{{s}}ver{{s}}im {{s}}ecundum ductum {{s}}triarum, {{et}} {{s}}trepitum excitant commota. Ex {{s}}ummitate caudicis hujus {{s}}pongio{{s}}i, {{s}}eu è medio foliorum prodit ramus {{s}}eu brachium. Ramus hic primo qua{{s}}i {{s}}emipedem longus, tener {{et}} pollicem humanum cra{{s}}{{s}}us, in extremitate {{s}}ua continet corpus turbinat{{ae}} figur{{ae}}, magnitudine {{s}}trobyli majoris circiter quinque {{pt|digi-|digitos}}<noinclude>{{rh||S|tos lon-}}</noinclude> kjy8tf3di7lgejit8ofwyp52n4y71oy 104 81341 272591 262272 2026-06-26T21:02:42Z Helen Escobedo 32219 /* Emendata */ 272591 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Helen Escobedo" />{{InitiumBilinguis|s|lg=es}}</noinclude>num. Vetus fuit quaestio, an partus ad fructuarium pertineret; sed Bruti sententia obtinuit, fructuarium in eo locum non habere; neque enim in fructu hominis homo esse potest, hac ratione nec usumfructum in eo fructuarius habebit. Quid ta- mem, si fuerit etiam partus ususfructus relictus, anhabeat in eo usumfructum? Et quum possit partus legari, poterit et ususfructus eius . § 1.-Foetus tamen pecorum Sabinuset Cassius opinati sunt ad fructuarium pertinere . § 2.-Plane si gregis vel armenti sit ususfructus legatus , debebit ex agnatis gregem supplere, id est in locum capitum defunctorum, 69. [76. ] POMPONIUS libro V. ad Sabinum.vel inutilium alia summittere, ut post substituta fiant propria fructuarii, ne lucro ea res cedat domino. Et sicut substituta statim domini fiunt, ita priora quoque ex natura fructus desinunt eius esse; nam alioquin quod nascitur, fructuarii est, et quum substituit <ref>substituitur, ''Vulg.''</ref>, desinit eius esse . 70. [77. ] ULPIANUS libro XVII. <ref>XVIII. , ''Hal.''</ref> ad Sabi- num. Quid ergo, si non faciat, nec suppleat? Te- neri eum proprietario Caius Cassius scribit libro decimo <ref>libro octavo, ''Hal.''</ref> Iuris civilis . § 1.- Interim tamen, quamdiu summittantur et suppleantur capita, quae demortua sunt, cuius sit foetus, quaeritur. Et Iulianus libro tricesimo quinto Digestorum scribit, pendere eorum domi nium, ut, si summittantur, sint proprietarii, si non summittantur, fructuarii; quae sententia ve- ra est. § 2. Secundum quae, si decesserit foetus, periculum erit fructuarii, non proprietarii, et necesse habebit alios foetus summittere . Unde Caius Cassius libro octavo scribit, carnem foetus demortui ad fructuarium pertinere . § 3. Sed quod dicitur, debere eum summittere, toties verum est, quoties gregis, vel armenti, vel equitii, id est universitatis ususfructus legatus est; ceterum si singulorum capitum, nihil supplebit. § 4.-Item si forte eo tempore, quo foetus editi sunt, nihil fuit, quod summitti deberet, nunc et post editionem utrum ex his, quae edentur, sum- mittere debebit, an ex his, quae edita sunt, videndum est. Puto autem verius, ea, quae pleno grege edita sunt, ad fructuarium pertinere, sed posteriorem gregis casum nocere debere fructuario . § 5.- Summittere autem facti est, et Iulianus proprie dicit dispertire, et dividere, et divisionem quandam facere, quod dominium erit sum- missorum proprietarii . 71. [78.] MARCELLUS libro XVII. <ref>XVIII ., ''Hal.''</ref> Digestorum. Si in area, cuius ususfructus alienus esset, quis aedificasset, intra tempus, quo ususfru-<noinclude>{{ExitusBilinguis|s|lg=es}}</noinclude> subhgx8athzin8iq4pudxgqx8oq1b5q 0 82472 272599 272480 2026-06-27T00:42:42Z Erblanchard57 30712 272599 wikitext text/x-wiki {{titulus |Scriptor=Theophilus Aletheus | attribuitur= Johannes Lyserus |OperaeTitulus=Polygamia Triumphatrix |OperaeWikiPagina=Polygamia Triumphatrix |Annus= 1682 |SubTitulus= ''Id est Discursus Politicus de Polygamia'' |Genera=Religio Christiana, Religio Iudaica |Editio= Londini Scanorum. Sumptibus Authoris post. Annum MDCLXXXII. |Liber=Polygamia Triumphatrix.pdf }} <pages index="Polygamia Triumphatrix.pdf" from=1 to=1 /> {{Liber |Ante= <!-- Nomen Pagina Ante --> |AnteNomen= <!-- Latina Vicifontis Pagina Ante --> |Post= Præfatio ad Lectorem |PostNomen= Polygamia Triumphatrix/Praefatio ad Lectorem }} ==Index== <pages index="Polygamia Triumphatrix.pdf" from=11 to=11 tosection="Discursus de Polygamia" /> * '''[[Polygamia Triumphatrix/Praefatio ad Lectorem|Praefatio ad Lectorem]]''' * '''[[Polygamia Triumphatrix/Thesis 1|Thesis I]]''' * '''[[Polygamia Triumphatrix/Thesis 2|Thesis II]]''' * '''[[Polygamia Triumphatrix/Thesis 3|Thesis III]]''' * '''[[Polygamia Triumphatrix/Thesis 4|Thesis IV]]''' * '''[[Polygamia Triumphatrix/Thesis 5|Thesis V]]''' * '''[[Polygamia Triumphatrix/Thesis 6|Thesis VI]]''' * '''[[Polygamia Triumphatrix/Thesis 7|Thesis VII]]''' * '''[[Polygamia Triumphatrix/Thesis 8|Thesis VIII]]''' * '''[[Polygamia Triumphatrix/Thesis 9|Thesis IX]]''' * '''[[Polygamia Triumphatrix/Thesis 10|Thesis X]]''' * '''[[Polygamia Triumphatrix/Thesis 11|Thesis XI]]''' * '''[[Polygamia Triumphatrix/Thesis 12|Thesis XII]]''' * '''[[Polygamia Triumphatrix/Thesis 13|Thesis XIII]]''' * '''[[Polygamia Triumphatrix/Thesis 14|Thesis XIV]]''' * '''[[Polygamia Triumphatrix/Thesis 15|Thesis XV]]''' * '''[[Polygamia Triumphatrix/Thesis 16|Thesis XVI]]''' * '''[[Polygamia Triumphatrix/Thesis 17|Thesis XVII]]''' * '''[[Polygamia Triumphatrix/Thesis 18|Thesis XVIII]]''' * '''[[Polygamia Triumphatrix/Thesis 19|Thesis XIX]]''' * '''[[Polygamia Triumphatrix/Thesis 20|Thesis XX]]''' * '''[[Polygamia Triumphatrix/Thesis 21|Thesis XXI]]''' * '''[[Polygamia Triumphatrix/Thesis 22|Thesis XXII]]''' * '''[[Polygamia Triumphatrix/Thesis 23|Thesis XXIII]]''' * '''[[Polygamia Triumphatrix/Thesis 24|Thesis XXIV]]''' * '''[[Polygamia Triumphatrix/Thesis 25|Thesis XXV]]''' * '''[[Polygamia Triumphatrix/Thesis 26|Thesis XXVI]]''' * '''[[Polygamia Triumphatrix/Thesis 27|Thesis XXVII]]''' * '''[[Polygamia Triumphatrix/Thesis 28|Thesis XXVIII]]''' * '''[[Polygamia Triumphatrix/Thesis 29|Thesis XXIX]]''' * '''[[Polygamia Triumphatrix/Thesis 30|Thesis XXX]]''' * '''[[Polygamia Triumphatrix/Thesis 31|Thesis XXXI]]''' * '''[[Polygamia Triumphatrix/Thesis 32|Thesis XXXII]]''' * '''[[Polygamia Triumphatrix/Thesis 33|Thesis XXXIII]]''' * '''[[Polygamia Triumphatrix/Thesis 34|Thesis XXXIV]]''' * '''[[Polygamia Triumphatrix/Thesis 35|Thesis XXXV]]''' * '''[[Polygamia Triumphatrix/Thesis 36|Thesis XXXVI]]''' * '''[[Polygamia Triumphatrix/Thesis 37|Thesis XXXVII]]''' * '''[[Polygamia Triumphatrix/Thesis 38|Thesis XXXVIII]]''' * '''[[Polygamia Triumphatrix/Thesis 39|Thesis XXXIX]]''' * '''[[Polygamia Triumphatrix/Thesis 40|Thesis XL]]''' * '''[[Polygamia Triumphatrix/Thesis 41|Thesis XLI]]''' * '''[[Polygamia Triumphatrix/Thesis 42|Thesis XLII]]''' * '''[[Polygamia Triumphatrix/Thesis 43|Thesis XLIII]]''' * '''[[Polygamia Triumphatrix/Thesis 44|Thesis XLIV]]''' * '''[[Polygamia Triumphatrix/Thesis 45|Thesis XLV]]''' * '''[[Polygamia Triumphatrix/Thesis 46|Thesis XLVI]]''' * '''[[Polygamia Triumphatrix/Thesis 47|Thesis XLVII]]''' * '''[[Polygamia Triumphatrix/Thesis 48|Thesis XLVIII]]''' * '''[[Polygamia Triumphatrix/Thesis 49|Thesis XLIX]]''' * '''[[Polygamia Triumphatrix/Thesis 50|Thesis L]]''' * '''[[Polygamia Triumphatrix/Thesis 51|Thesis LI]]''' * '''[[Polygamia Triumphatrix/Thesis 52|Thesis LII]]''' * '''[[Polygamia Triumphatrix/Thesis 53|Thesis LIII]]''' * '''[[Polygamia Triumphatrix/Thesis 54|Thesis LIV]]''' * '''[[Polygamia Triumphatrix/Thesis 55|Thesis LV]]''' * '''[[Polygamia Triumphatrix/Thesis 56|Thesis LVI]]''' * '''[[Polygamia Triumphatrix/Thesis 57|Thesis LVII]]''' * '''[[Polygamia Triumphatrix/Thesis 58|Thesis LVIII]]''' * '''[[Polygamia Triumphatrix/Thesis 59|Thesis LIX]]''' * '''[[Polygamia Triumphatrix/Thesis 60|Thesis LX]]''' * '''[[Polygamia Triumphatrix/Thesis 61|Thesis LXI]]''' * '''[[Polygamia Triumphatrix/Thesis 62|Thesis LXII]]''' * '''[[Polygamia Triumphatrix/Thesis 63|Thesis LXIII]]''' * '''[[Polygamia Triumphatrix/Thesis 64|Thesis LXIV]]''' * '''[[Polygamia Triumphatrix/Thesis 65|Thesis LXV]]''' * '''[[Polygamia Triumphatrix/Thesis 66|Thesis LXVI]]''' * '''[[Polygamia Triumphatrix/Thesis 67|Thesis LXVII]]''' * '''[[Polygamia Triumphatrix/Thesis 68|Thesis LXVIII]]''' * '''[[Polygamia Triumphatrix/Thesis 69|Thesis LXIX]]''' * '''[[Polygamia Triumphatrix/Thesis 70|Thesis LXX]]''' * '''[[Polygamia Triumphatrix/Thesis 71|Thesis LXXI]]''' * '''[[Polygamia Triumphatrix/Thesis 72|Thesis LXXII]]''' * '''[[Polygamia Triumphatrix/Thesis 73|Thesis LXXIII]]''' * '''[[Polygamia Triumphatrix/Thesis 74|Thesis LXXIV]]''' * '''[[Polygamia Triumphatrix/Thesis 75|Thesis LXXV]]''' * '''[[Polygamia Triumphatrix/Thesis 76|Thesis LXXVI]]''' * '''[[Polygamia Triumphatrix/Thesis 77|Thesis LXXVII]]''' * '''[[Polygamia Triumphatrix/Thesis 78|Thesis LXXVIII]]''' * '''[[Polygamia Triumphatrix/Thesis 79|Thesis LXXIX]]''' * '''[[Polygamia Triumphatrix/Thesis 80|Thesis LXXX]]''' * '''[[Polygamia Triumphatrix/Thesis 81|Thesis LXXXI]]''' * '''[[Polygamia Triumphatrix/Thesis 82|Thesis LXXXII]]''' * '''[[Polygamia Triumphatrix/Thesis 83|Thesis LXXXIII]]''' * '''[[Polygamia Triumphatrix/Thesis 84|Thesis LXXXIV]]''' * '''[[Polygamia Triumphatrix/Thesis 85|Thesis LXXXV]]''' * '''[[Polygamia Triumphatrix/Thesis 86|Thesis LXXXVI]]''' * '''[[Polygamia Triumphatrix/Thesis 87|Thesis LXXXVII]]''' * '''[[Polygamia Triumphatrix/Thesis 88|Thesis LXXXVIII]]''' * '''[[Polygamia Triumphatrix/Thesis 89|Thesis LXXXIX]]''' * '''[[Polygamia Triumphatrix/Thesis 90|Thesis XC]]''' * '''[[Polygamia Triumphatrix/Addenda|Addenda]]''' * '''[[Polygamia Triumphatrix/Index Dictorum Scripturae|Index Dictorum Scripturæ]]''' * '''[[Polygamia Triumphatrix/Index Rerum|Index Rerum]]''' {{finis}} {{PD-old|1682}} ti55pj01cmo6jzhrjpmeie7m5yogozf 0 83456 272586 270294 2026-06-26T20:02:11Z Coronus Tenebrosius 31709 /* Satira ridiculans et irrisoria. Traditio eius demonstratio */ 272586 wikitext text/x-wiki [[Puteus Chaosi]] = Satira ridiculans et irrisoria. Traditio eius demonstratio = Societas eiusque actores in operibus publicis atque in iis quae artem appetunt irridendi sunt, quod hic est — immo saepe unicus — modus quo per risum et derisionem tales res per artem documentari possunt, simulque tempus ipsum. E contrario, eodem satirico artificio istae res deteguntur; veritas de iis aperitur atque per opus artisticum archetypi fiunt satirici aditum ad rerum naturam. Non autem solae consuetudines sociales et normae irridentur, sed etiam singuli homines anonymi, qui poetae quodam modo in odium inciderunt. Exempla talis carminis derisoris, subsannantis, immo interdum contumeliosi, fortasse non sunt pulchra neque omnino ethica, sed sunt humana, atque ideo pars vitae. Clarissimi huius generis poetae sunt Catullus, Villon, Rimbaud, apud nostros Croatas vero Janko (Iohannes) Polić Kamov. In operibus eorum invenimus nonnumquam (saepe) verba obscena vel allusiones apertas ad ea, vel mentionem partium corporis humano more non poeticorum. Hi poetae enim usi sunt verbis, locutionibus, allusionibus quae numquam ad sermonem boni civis ullius aetatis pertinuerunt. Id ipsum eos nobis hodie reddit authenticos et iucundos. A Catullo Romano saeculi I a. Chr., qui dixit: “irrumabo et pedicabo”, ad Villonem, magistrum balladarum saeculi XV, usque ad Rimbaudum saeculi XIX, qui in carmine “Accroupissements” exonerationem alicuius episcopi vel notarii vividissime depingit, necnon musicam aerariam pomparum urbanarum — eadem vena satirica percurrit. Noster Kamov, ineunte saeculo XX, contra malogentium mores et normas sociales vehementer rebellavit, quod tituli operum eius testantur: Psovka (Convicia), Isušena kaljuža (Palus exsiccata), Ištipana hartija (Charta lacerata), etc. Poeta Kamov, stilo hymnico et nominibus personarum biblicarum Veteris Testamenti utens, naturaliter et nude exprimit impetus sexualitatis excitatae, tam clare in argumento peccati originalis expressos, quasi actus omnino naturalis et humanus. Nescimus utrum Kamov (qui nomen suum a biblico Cham sive Cam, filio Noe, sumpserit, quem pater maledixit quod nuditatem eius dormientis deriserit) Rimbaudum legerit; sed uterque Cingaram sive Zingaram memorat ut symbolum fugae, libertatis et transgressionis socialis: fugere cum Zingara, liberos gignere ex passione, sensualitate et adulterio — id est: ex libertate. Matoš carmina Kamoviana irrisorie appellavit “poesiam sputandi et lambendi”, sed postea tamen momentum rebellionis Kamovianae in litteris agnovit. [[Categoria:Opera quae Coronus Tenebrosius scripsit]] [[Categoria:Interpretationes e lingua Croatica]] [[Categoria:Opera quae Coronus Tenebrosius Latine vertit]] [[Categoria:Opera cum fonte]] [[Categoria:Opera sine re wikidata]] s0pj68g4dr73oqo128rwuybm7jlop8p 0 83457 272587 270303 2026-06-26T20:03:22Z Coronus Tenebrosius 31709 /* FASTIDIUM ERGA MODERNITATEM */ 272587 wikitext text/x-wiki [[Puteus Chaosi]] = FASTIDIUM ERGA MODERNITATEM = '''''De degeneratione et decadentia in poesi et prosa ab Rimbaudo, per Eliotum et Bukowskium, ad nostra tempora ''''' 1. Degeneratio atque decadentia in poesi culturae occidentalis incipiunt eo momento quo poetae ab Ideali discesserunt et coeperunt in lucem proferre in operibus suis res ex mundo externo, ex cotidiana vita, ex ambitu sociali — res et facies vitae quae eos vexabant, impediebant, exacerbabant; quibus effugere non poterant, quippe quod ipsa vita eorum erat. Ille enim momentum, quo poeta ab Ideali — sive formae et musicalitatis operis, sive ab alto ideali ad quod animus tendit — rupi, atque mundum qualis est describere coepit, idem est quo ars moderna orta est. Quam ob rem initium aetatis modernae acrius, vehementius, manifestius apparet in poesi et lyrica quam, verbi gratia, in fabula longa. Hoc iam fecit Baudelaire, cum crudelitates nauticas in Albatrosum, amorem lesbianum, et illos obscuros sepulcralesque motus a Poë mutuatos depingeret. Rimbaud, celeriter maturans ingenio poetico, mox postulavit ut scriberetur de tabaco, de solanis, de bestiolis solanarum edacibus. Decadentia incipit illo momento quo quis tam humiliter decidit ut se totum describendae vitae cotidianae tradat. Id est initium decadentiae, via quae paulatim ad confessionem propriae impotentiae ducit. Fere omnis qui se rebus realitatis et cotidianae vitae dedit, conspectis banalitatibus et trivialitatibus eius, in duas vias abiit: aut, dum realitatem circa se describit, succubuit sensui desperationis, trivialitatis, taedii, inextricabilis angustiae atque inertia, delectans se in omnibus tenebrosis voraginibus in quas homo cadere potest vivens (exemplum Bukowskii); aut, describens realitatem cotidianae vitae, in alteram partem ivit: in partem experientiae spiritualis, transformationis et redemptionis, quasi magister illuminatus, visionarius, propheta quodammodo Novi Hominis et Humani Generis, nobis offerens alium innocentem et asceticum Aliošam, qui nos simpliciter et candide ad crustulas vocat in fine narrationis (Fratres Karamazovi). 2. Cum annis MCMXC (anno MCMXCV) carmina scribere coepissem, scriptura mea quadam ex necessitate orta est, sed etiam ut species resistentiae atque rebellionis personalis contra imprimis nostram poesin hodiernam. Sensiebam in me repugnantiam erga modos et cursus qui circa me, in generatione iuvenum (neque solum iuvenum), promovebantur tamquam optandi et boni modi poetice scribendi. Exstabant enim quasi quaedam normae: “quomodo carmina scribi oporteat”, quas in publicum efferebant sodales variarum iudicum commissionum, cum certas solutiones poeticas praeoptarent. Me abhorrebat quod animadvertebam apud aequales meos — poetas: exsistentiam cuiusdam modi, cuiusdam conventionis, cuiusdam directionis desideratae atque rationis scribendi. Cum in arte, in circulis artisticis, aliquid agnoscis quod ab aliquo tamquam via optanda proponitur — quo eundum sit, quomodo scribendum sit — non solum in plano idearum, sed etiam in plano editoriali et selectionis, tum fuge quam longissime. Sed fortasse id inevitabile est. Ars est unicum locum ubi homo libertatem habere potest et liber esse; si autem etiam ibi aliquis tibi praescribit quid liceat facere, quid non liceat — si feros illos artifices, rebelles et revolutionarios, ut Rimbaudum, Bukowskium, et nescio quos alios, in exempla scholastica limitantia convertit, alios ad imitandum eos impellens — nihil est maius malum, maior anti‑libertas et anti‑ars. Omne genus limitationis — modorum, stilorum, opinionum — quo creatio circumscribitur, est actus quo simul libertas et ars tolluntur. Ars est et esse debet quaestio perpetua; experimentum aeternum sui ipsius explorandi, veritatum propriarum, finium gustus et censurae, exploratio possibilitatum proprii sermonis. Nam omnis homo, praesertim scriptor, vere habet sermonem suum proprium; et omnis homo est fluvius perpetuae mutationis. Simul ac quis incipit quaerere firmamentum et tutamen in grege, in periculo est ne paulatim magis magisque ei se accommodet. Quod est contrarium et vero artifici et arti. Verus artifex est solitarius, lupus‑eremita qui libere per pratum (vel steppam) vagatur, interdum tantum hieme cum grege se coniungens propter pinguiorem praedam et sanguinolentum cibum; artifex est lupus‑exul, errabundus, qui castris tribus tantum ex necessitate temporaria appropinquat, ad munus unius aut duarum noctium. Alteram vero partem, solos pharos fideles, inveniebam in poetis in quorum operibus agnoscebam: fidem structurae formae, curam de sermone intra formam; eos qui formam suam excolebant, partes superfluas abicientes; eos qui disciplinae minimalisticae praeferre solebant torrentes confessionum de se ipsis (quibus aptiora sunt huiusmodi prosaica scripta). Ergo: architectura carminis (persuasum habeo carmen esse aedificium), momentum versus tamquam fundamentalis vehiculi rhythmi (rhythmus enim est decisivus ad affectum carminis), ipse rhythmus autem innititur metro. Non metro praeconcepto, ut olim, sed metro quod organice ex ipso poeta oritur, secundum argumentum et materiam de qua scribere cogitur. Atque hi omnes elementi plerumque alienissimi sunt poesi temporis nostri. Haec igitur duo fuerunt lapides offensionis mei et resistentiae adversus mundum poesis Croaticae hodiernae: alter psychologicus et sociologicus (renuntiatio menti gregis, modis, trendis, “desiderato et exspectato”), alter poeticus et stylisticus. 3. Praecipue amabam poetas Hispanicos primae dimidiae partis saeculi XX. Illi, receptis inventis modernitatis, modernitatem vultu humano effecerunt. Coniunxerunt enim libertatem et novitates aetatis modernae cum traditione sua nationali et radicibus patriae. In carmina sua inscripserunt fatum personale, indolem propriam, sed etiam ingenium terrae et populi. Et non solum inimitabilis Lorca (1898–1936), sed etiam alii: Juan Ramón Jiménez (1881–1958), Pedro Salinas (1892–1951), Jorge Guillén (1893–1984), Vicente Aleixandre (1898–1984), Rafael Alberti (n. 1902), Luis Cernuda (1902–1963), Miguel Hernández (1910–1942), Gabriel Celaya (n. 1911), Blas de Otero (n. 1916). Haec omnia fuerunt magna, maxima aetas poesis Hispanicae, prima post aureum saeculum (saec. XVI–XVII). Dici potest: si maxima et optima poesis saeculi XIX (qualitate, profunditate, amplitudine) Francogallice scripta est, tum optima et praestantissima poesis mundi saeculi XX, meo modesto iudicio, Hispanice scripta est. Praesertim si poetis peninsulae Ibericae adiungimus poetas Latino‑Americanos linguae Hispanicae: Gabrielam Mistral (1889–1957) et Vicente Huidobro (1893–1948) e Chile, César Vallejo (1893–1938) e Peruvia, clarissimum Jorge Luis Borges (1899–1986) ex Argentina, Pablo Neruda (1904–1973) e Chile, Octavio Paz (n. 1914), Nobelianum e Mexico. Quapropter, si quis me interroget quae sit optima poesis saeculi XX, paratus respondebo: illa quae Hispanice scripta est. Ex ceteris poetis externis modernitatis quos aestimo, memorare debeo poetam Graecum Constantinum Cavafis, classicum modernum. Adest etiam Rainer Maria Rilke, poeta et cogitator qui totam vitam suam et existentiam poesi consecravit, similis quodammodo aequali suo, poetae Francogallico Paul Valéry. 4. Quod Rimbaud in orbem litterarum occidentalium intulit — una cum paulo antiquioribus Canticis Maldororianis Lautréamontii (Isidore Ducasse, 1846–1870) — fuit confrontatio cum se ipso, cum propria imaginatione et cum ipsa realitate. “… Sed homo per omnia saecula sibi pulcher visus est. Ego autem puto hominem in suam pulchritudinem credere solum ex amore sui; re vera autem non esse pulchrum eumque id suspicari; nam cur tam contemptim intuetur vultum proximi sui?” (ex Canticis Maldororianis, cantus I) Tamen praecursores modernitatis quaerendi sunt iam apud metaphysicos Anglicos saeculi XVII. Eorum poesis plena est spiritus ludi liberi et conscientiae inevitabilis finis. In se continet miram vitalitatem, levitatem, lasciviam quandam, subtili elegantia artis formam tractandi perfusam. Legentes eorum carmina sentimus sub illo habitu lasciviae, levitatis et elegantis artificii latere gravissimas et aeternas curas humanas: de morte, de transitu temporis, de inconstantia amoris, de coniugio et voluptate corporali. Omnes has res protulerunt per ludum barocum et manieristicum, cum specie naturalitatis, elegantiae et simplicitatis — prorsus contrarium illius quod in Europa catholica media et meridiana sub nomine baroci saepe fingitur: nimium, redundans, artificiosus. In operibus metaphysicorum Anglicorum et poetarum cavalierum (circuli cum aula regia coniuncti) nihil tale invenimus. Carmina metaphysicorum et poetarum cavalierum saeculi XVII (ut Andrew Marvell 1621–1678, Thomas Carew, Robert Herrick, alii) plerumque desinunt sensato quodam et pleno argumento in quo sententia et nuntius totius operis continentur. Mihi ipsi fuerunt magna inventio, magnum exemplar et incitamentum. Metaphysicos apud nos in lucem protulerunt Ivan Slamnig et Antun Šoljan, magni scriptores Croatici et anglistae eruditissimi, qui nonnulla eorum carmina transtulerunt. Et ipsos metaphysici affecerunt sensu ludi in lingua et forma. Alter ex magnis praecursoribus modernitatis est mihi valde carus poeta Friedrich Hölderlin. Eodem anno natus ac L. van Beethoven, maturatus tempore Revolutionis Francicae et idearum eius, minor aetate contemporaneus Goethii et Schilleri, Hölderlin — praesertim in carminibus maturioribus et posterioribus — est praenuntius modernitatis: illius lineae quae ad interiora existentiae humanae spectat et ad linguam tamquam spatium esse. Quaedam eius carmina, si nesciremus quis ea et quando scripserit, ex solo stilo et artificiis poeticis facile aestimaremus medio saeculo XX composita esse. Una cum Goethe, Rilke, Georg Trakl et Gottfried Benn, Hölderlin est inter maximos poetas linguae Germanicae omnium temporum. Eius poesis fortiter et continenter influxit in novas generationes poetarum Germanorum saeculi XX. 5. Maximus poeta Croaticus saeculi XX, sine ulla dubitatione, est Tin Ujević. Multi poetae duas vel tres tantum carmina anthologica in tota vita sua habent; nemo autem tot carmina anthologica possidet quot Ujević. Non est opus hic enumerare carmina ab ''Svakidašnja jadikovka'' (Querela cotidiana), per sonettos ''Kolajna'' (Monile), usque ad ''Visoki jablani'' (Populi excelsi), ''Pobratimstvo lica u svemiru'' (Fraternitas vultuum in universo), et cetera. Ex poetis nostris alterius dimidiae partis saeculi XX atque eius fine, valde amo et aestimo Ivanum Slamnig. Is enim, ut poeta, in opere suo degenerationem propositi modernistici agnovit, exitum autem e vita cotidiana invenit in ludo linguae et formae, atque in humore per quem translucebant omnia gravia quaestiones — ab evangelistis usque ad illud quasi‑syncretisticum commercium inter navem et camerariam. Poeta vero qui ausus est non solum agnoscere, sed etiam demonstrate degenerationem totius aetatis modernae et totius propositi modernistici, fuit poeta Anglicus, in America natus, dramatum scriptor et essayista T. S. Eliot. Eliot enim in opere suo et per opus suum ostendit impossibile esse in poesi quidquam vere novum creare nisi traditionem et civilisationem invoces, nisi cum ipsa civilisatione dialogum instituas. Quid enim nobis restat, si a stratis traditionis et civilisationis nos segregemus? Quid praeter feritatem animalem, barbarismum et clamorem? Ille fuit poeta qui, ad antiqua referens et ex antiquis sumens, novum efficaciter creavit. Unicus eius opus poeticum et methodus, plerumque in prima parte saeculi XX formata, praeoccupavit postmodernisticos modos citandi et referendi ad iam facta, ad culturam tamquam mundum proprium — modum quem invenimus etiam apud Umbertum Eco, clare expositum in textura romani Nomen rosae. Theoria citatitatis et intertextualitas, accessus interdisciplinaris, summum fastigium attingunt in operibus postmodernismi. Postmodernismus est, fortasse, ultimus clamor veteris mundi, veteris doctrinae et culturae quae quasi helenismum suum peragit: cultura quae exsistere non potest nisi antiqua ruminet, etiam sub nomine “dialogi creativi cum traditione”. 6. Mundus novus est mundus computatrorum, mundus hominum ita educandorum ut fiant informatici applicati, periti IT, technologi, oeconomistae; mundus in quo paene nullus iam locus est veteri humanismo, in sensu traditionis disciplinarum humanisticarum, eruditionis latae, institutionis philosophicae. Hic est mundus novi ordinis civilis, cum legibus suis et regulis, cum conventionibus commoditatis, cum deditione postulatis corporativis; individui uniformati, applicati, quasi robotizati, nullo modo conexi cum veteri mundo humanisticae universalitatis. Et, quod peius est, mundus noster fit in dies uniformior. Clamores artificum sunt clamores inadaptatorum reiectorum, vel intimistica murmura sibi ipsis ad animam, in barbam. Dicendumne est hodie contemptum erga artifices in publico culturae incurioso esse maiorem, vehementiorem, acriorem quam tempore ferocis industriae burgensium saeculi XIX et initii XX? Illis tamen artifices necessarii erant ut res pulchras fabricarent — ad decorem. Hodie autem omnia in officina producuntur, et optimus autoportretus est — incredibile dictu — selfie. Et Rembrandt et Michelangelo hodie essent — vulgaria et inutilia — fucatores tabularum. Eloquentia apud Victorianos et ars dicendi — elocutio — adhuc aestimata erat; hodie autem omnes scribunt breves nuntios, digitis pulsant et communicant. Ecce… postmodernismus vere esse potest ultimus clamor veteris mundi et temporis. Hodie omnia sunt interactiva: inter hominem, pixelos et computatrum. Verba clavis sunt: applicatio, efficientia, consumptio, celeritas, oblivio. Superant tantum coloniae quaedam solitariae et oases hominum mirabilium, qui ne intellegunt quidem — captivi suis intimis, quasi autisticis conatibus — novum tempus et totam societatem eis scribere ultimum et verum Good‑buy… [[Categoria:Opera quae Coronus Tenebrosius scripsit]] [[Categoria:Interpretationes e lingua Croatica]] [[Categoria:Opera quae Coronus Tenebrosius Latine vertit]] [[Categoria:Opera cum fonte]] [[Categoria:Opera sine re wikidata]] spbkkciv9vno1ewpkm7dcz6ownkzwme 0 83458 272588 270307 2026-06-26T20:04:26Z Coronus Tenebrosius 31709 /* De poeta esse: de coniunctione operis et experientiae */ 272588 wikitext text/x-wiki [[Puteus Chaosi]] = De poeta esse: de coniunctione operis et experientiae = Mutare atque convertere vitam propriam significat: nihil in mundo mutare, sed pro se ipso totum mundum mutare. Frustra et insipienter est opus poeticum spectare seiunctum a via vitae poetae. Forsitan quisque duas aut tres carminum particulas scribere possit; sed poesim toto vitae cursu scribere, id est res omnino alia. Omnes enim pretiosissimi et maximi illius entis enuntiatus in poesi consignati sunt. Poetae enim poesis est omnia; fere omnia: restant tantum parvi voluptates vitae materialis. Frustra et insipienter est opus poeticum spectare seiunctum a vita poetae: nam poeta omnia quae est, versus suos, dubitationes, suspiciones, cognitiones, haurit ex eventibus et condicionibus vitae propriae, ex experientia in corpore, loco, tempore determinato. Poeta esse per totam vitam significat: indissolubiliter coniungi cum experientia propria et cum impressionibus atque conclusionibus ex ea oriundis. Quamquam omnibus nobis grata sunt experientiae iucundae, tamen maxime discimus et iudicamus ex experientiis incommodis. Experientiam incommodam agnoscere significat: in obstaculum incidere quod nondum leviter transilire possumus. Itaque, o poetae: fruimini omnibus condicionibus quibus obicimini, tamquam experientia unica et provocatione vitae vestrae; sed ne obliviscamini: non estis soli, sicut dixit magnus noster poeta in suo ''Pobratimstvo lica u svemiru'' (Fraternitas vultuum in universo). Nam vita est oblivio, poesis autem memoria; non rerum malarum, sed scientiae per experientiam partae. [[Categoria:Opera quae Coronus Tenebrosius scripsit]] [[Categoria:Interpretationes e lingua Croatica]] [[Categoria:Opera quae Coronus Tenebrosius Latine vertit]] [[Categoria:Opera cum fonte]] [[Categoria:Opera sine re wikidata]] a0dqmcwzuhmhhvvx1mffzja3z270s9f 0 83459 272589 270628 2026-06-26T20:06:38Z Coronus Tenebrosius 31709 /* De statu recentioris poesis Croaticae */ 272589 wikitext text/x-wiki [[Puteus Chaosi]] = De statu recentioris poesis Croaticae = I. Quibusdam scriptoribus et poetis fatum et tempus concedunt ut memores maneant atque in conscientia posteritatis vivant; alii autem, quamvis bonae qualitatis, in oblivionem dilabuntur. Quo longius tempus procedit, quo maior fit numerus incolarum orbis terrarum (atque cum eo numerus scriptorum et poetarum), eo difficilius fit opus quod fatum et tempus sustinere debent. In parva terra Croatia — cuius incolae dimidiam fere partem urbis New York (Novi Eboraci) efficiunt — quot homines scribunt et edunt! Sed relinquamus tempori et fato ut sua faciant: contra ea enim impotentes sumus. Si totum decursum temporis, per saecula et aetates, consideremus, animadvertimus quosdam phaenomenos in cultura et arte Europaea '''cyclicos''' esse: intervalla quae, post aliquod tempus, cum similibus notis, inclinationibus, signis praeviis redeunt. Causae harum repetitionum latent, verisimiliter, in structura psychica et conscientia humana. Quicumque paulo diligentius historiam et structuram artis Europaeae perscrutatus est, talia congruentia fortasse animadvertit. Exempli gratia: tempus quod vocamus '''aetatem classicam Graeciae''' (saec. V–IV a.Chr.) multis modis — ideis, impetu creativitatis, forma artis — respondet '''renascentiae Europaeae''' saec. XV–XVI. Quippe cum renascentia definiri soleat ut renovatio culturae et artis secundum exempla Graeca et Romana. Et, non obstante opinionibus vulgatis de relatione christianismi et Ecclesiae catholicae ad corpus humanum et sexualitatem, manet factum: Michelangelo in parietibus Cappellae Sixtinae corpora nuda pinxit in tota eorum veritate anatomica (postea pontifices iusserunt partes quasdam velari). Ex hoc schemate: a) si Graeca classica saec. V–IV a.Chr. = renascentia saec. XV–XVI, b) tum helenismus Graecus et Italicus saec. III–I a.Chr. = barocus saec. XVII–XVIII. Omnibus notis motus, dynamismi, compositionis abundantis, statua helenistica ''Laocoontis cum filiis contra serpentes'' facile videri posset opus barocum quod in hortis cuiusdam palatii Italici circa annum 1700 staret. II. Magna renovatio litterarum, linguae, culturae Croaticae — immo etiam cogitationis nationalis — eruptive orta est cum '''motu Illyrico publico et culturali''' primae dimidiae partis saeculi XIX. Totum saeculum XIX in litteris Croaticis videri potest quasi '''aetas archaica Croatiae modernae''': lingua renovata et stabilita est, per normas, scholam, litteras, diurnos. In hoc saeculo agunt omnes “patres magni”: August Šenoa<ref>[[w:en:August Šenoa|Biographia Anglice]]</ref> , conditor romani historici; Ante Kovačić<ref>[[w:en:Ante Kovačić|Biographia Anglice]]</ref> (auctor optimi romanzi Croatici saeculi XIX, ''In Registratura'', secundum consensum criticorum litterariorum). Um artisticâ qualitate praestantissimi poetae Croatici saeculi XIX sunt: Stanko Vraz<ref>[[w:en:Stanko Vraz|Biographia Anglice]]</ref> (lyrica amatoria), Petar Preradović<ref>[[w:en:Petar Preradović|Biographia Anglice]]</ref> (poesis amoris erga patriam et linguam), Silvije Strahimir Kranjčević<ref>[[w:en:Silvije Strahimir Kranjčević|Biographia Anglice]]</ref> (maximus poeta Croaticus aetatis realisticae — poesis classicae monumentalitatis, qua de condicionibus societatis sui temporis necnon de angustiis personalibus agitur). In fine saeculi XIX: Antun Gustav Matoš<ref>[[w:en:Antun Gustav Matoš|Biographia Anglice]]</ref>, Janko Polić Kamov<ref>[[w:en:Janko Polić Kamov|Biographia Anglice]]</ref> (Rimbaud Croaticus), Vladimir Vidrić<ref>[[w:en:Vladimir Vidrić|Biographia Anglice]]</ref>, et alii. Si totum tempus ab media parte saeculi XIX usque ad bellum mundanum primum (1914) est '''aetas archaica''' litterarum Croaticarum, tum saeculum XX — praesertim prima eius dimidia pars — est '''aetas classica''' litterarum Croaticarum modernarum. Per saeculum XX creant '''classici''' litterarum et poesis Croaticae: Tin Ujević<ref>[[w:en:Tin Ujević|Biographia Anglice]]</ref>, Antun Branko Šimić<ref>[[w:en:Antun Branko Šimić|Biographia Anglice]]</ref>, Miroslav Krleža<ref>[[w:en:Miroslav Krleža|Biographia Anglice]]</ref>, Ivan Goran Kovačić<ref>[[w:en:Ivan Goran Kovačić|Biographia Anglice]]</ref>, Ranko Marinković<ref>[[w:en:Ranko Marinković|Biographia Anglice]]</ref>, Dobriša Cesarić<ref>[[w:en:Dobriša Cesarić|Biographia Anglice]]</ref>, alii. In altera parte saeculi XX apparent auctores qui, respectu priorum, exhibent manierismum et recessum: Slavko Mihalić<ref>[https://www.poetryinternational.com/en/poets-poems/poets/poet/102-1761_Mihalic Biographia Anglice (Poetry International)]</ref>, repraesentans existentialismum (adhuc satis classicus), et Ivan Slamnig<ref>[[w:en:Ivan Slamnig|Biographia Anglice]]</ref>, fortasse clarissimus repraesentans '''ludismum''' (a ''poeta ludens''). Nos autem, generatio scriptorum et poetarum huius initii saeculi XXI — notorum et ignotorum — ostendimus inclinationes ad '''psychologizationem''', ad '''ludum logicum et linguisticum''', aliquatenus in vestigiis Slamnig. Itaque omnes nos hodie sumus paulo manieristici‑baroci, in relatione ad magnos poetas classicos saeculi XX. == Notae == <references/> [[Categoria:Opera quae Coronus Tenebrosius scripsit]] [[Categoria:Interpretationes e lingua Croatica]] [[Categoria:Opera quae Coronus Tenebrosius Latine vertit]] [[Categoria:Opera cum fonte]] [[Categoria:Opera sine re wikidata]] 48iwa6v82hjiasc9yrcu65tgf032wpj 104 83596 272557 272396 2026-06-26T15:21:42Z Saumache 27923 272557 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Saumache" />{{rh|228|NONIVS MARCELLVS}}</noinclude><section begin="s1"/><poem>minabant, si in vindemia uvam diutius coctam legerent eamque passi essent in sole aduri ⁎ ⁎ ⁎ {{l|551.25|25}}{{gap|2em}}{{sc|moriolam}}. Varro de vita populi Romani lib. I: vino addito loram, passum mutare coeperunt; {{spatium||muriolam}} nominabant, quom ex uvis expressum erat passum et ad folliculos reiculos et vinacia {{l|552.1}}adiecerant sapam. {{gap|2em}}{{sc|tvrvndam}}, ut libum, sacrum quoddam ec farre genus panificii. Varro Cato vel de liberis educandis: alii adferunt libum ac turundam.</poem> {{c|{{regula|5em}}}} <section end="s1"/> <section begin="s2"/><noinclude>{{c|{{l|552.5}}{{x-maior|XVIIII.<br>INCIPIT<br>DE GENERIBVS ARMORVM.}}}}</noinclude> <poem> {{gap|2em}}{{sc|catapvlta}}, iaculum celer vel sagitta. Plautus in Curculione: {{font-size|85%|{{gap|4em}}átque ita te nervó torquebo . . ut catapultaé solent.}} {{l|552.10}}{{gap|2em}}Titinius in Setina:</poem><section end="s2"/><noinclude></noinclude> oqelfnhiaj0efya4a3e1xuahxni4p70 0 83701 272583 272262 2026-06-26T18:02:40Z Coronus Tenebrosius 31709 /* Conspectus artis novae – finis experimenti moderni? */ 272583 wikitext text/x-wiki [[Puteus Chaosi]] = Conspectus artis novae – finis experimenti moderni? = '''1. Prooemium''' Ars moderna in regionibus occidentalis orbis circiter medio saeculo undevicesimo oriri coepit. Terra autem in qua primum vi novitatis ac quasi blasphemiae apparuit, Gallia fuit. Anno 1874 Lutetiae Parisiorum exhibita est picturarum collectio pictorum reiectorum, quorum opera a commissione officiali professorum Academiae repudiata erant, neque in programma publico recipi permissa. Critici illius temporis hanc expositionem pictorum reiectorum irridendo appellaverunt ''Salonem Impressionistarum'', ex titulo tabulae Monetianae ''Impressio''. Gustus academicus tunc dominans ea opera monstra, ridicula, deformia, vel saltem inchoata ac imperfecta esse iudicabat. Verumtamen ars moderna in Gallia non orta est novis ideis aut methodis pingendi annorum 1870. Vera enim origo artis modernae in litteris invenitur, cum apparuit liber carminum Fleurs du Mal anno 1857 editus. Auctor erat Charles Baudelaire, Parisiensis bohemus, bonvivan, scriptor operum theoreticorum de arte, atque interpres operum Edgari A. Poe. '''2. Fleurs du Mal et “poetae maledicti”''' Fleurs du Mal est liber carminum formae perfecte elaboratae, versibus plerumque in sonetti speciem vel in alias formas vinculati et rimati compositis. Lingua et stilus Charles Baudelaire sunt clari, firmi, concreti; apud eum, quamvis forma sit gravis et stricta, nullum verbum superfluum invenitur. Baudelaire fuit primus e “poetis maledictis”: mysta aetatis modernae, alchemista atque metaphysicus. Ut ipsa structura libri Fleurs du Mal testatur, Baudelaireo forma — tam versus quam poematis et totius collectionis — maximi momenti fuit. Baudelaire et successores eius, “poetae maledicti” (Arthur Rimbaud, Paul Verlaine, Stéphane Mallarmé), minime fuerunt poetae “leves” aut “iocosi”. Eorum ratio erga linguam, operatio artis in singulis poematis, et annorum labor in eis perficiendis, eos magis mathematicis et architectis quam levibus lyricis similes faciebat: ingeniarii linguae erant et sacerdotes spiritus. Propositum eorum fuit libertatem sibi sumere ut libere exprimerent, describerent, canerent, independenter et a vinculis Ecclesiae (religionis) et a iudiciis socialibus. Volebant proprium maledictum hominis moderni — inter animalitatem hereditariam et spiritum sive Idealem distracti — aperte et libere exprimere. Spiritus hominis, secundum Baudelaireum, novos, artificiosos paradisus creare potest. Quamquam Baudelaire fuit auctor idearum, primus qui spiritum temporis novi sensit, eius cogitationes de cruciatu hominis moderni et de dissonantia existentiae humanae plene effectae sunt in poetis qui post eum venerunt. Inter eos eminentissimum locum obtinet opus poeticum “pueri mali” litterarum Francogallicarum, Arthur Rimbaud. Aetate qua plerique iuvenes curis scholasticis occupantur, Rimbaud in tribus vel quattuor annis poeticis primam archetupicam structuram poesis et lyricae modernae condidit et perfecit. '''3. De dissonantia artis modernae ex dynamica evolutionis socialis et technica orta''' Ars moderna, ab initio suo a media parte saeculi undevicesimi, fuit expressio cuiusdam rebellionis: rebellionis contra societatem et hypocritas consuetudines sociales, contra Ecclesiam et religionem tamquam unum e columnis et propugnatoribus talium relationum. Simul autem ars moderna fuit rebellio contra ipsam artem antiquam. Latus intervallum est quod artem classicam ab arte moderna ideis separat. Quidquid a Renascentia usque ad Romanticismum (a saeculo XVI ad XIX) ortum est, ad artem classicam pertinet, quae formis antiquis variandis et iudiciis de pulchro et bono antiquitatis innitebatur. Ars moderna est ars inquietudinis ubique praesentis. Ars classica pulchritudinem, ordinem, harmoniam quaerit, eamque invenit in quiete quam praebet concordia argumenti, verborum, stili, motivorum. Ars moderna tendit ad exprimendum inquietudinem, dissensionem, lacerationem atque cruciatum qui nos circumdant. Si ideal artis classicae fuit Pulchritudo ex harmonia, ideal artis modernae est Veritas ex inquietudine. Ars moderna tamen non solum declarative suam inquietudinem ostendit; sed eam exprimit dissolutione et mutatione totius paradigmatis poetici et artistici antea vigentis — in forma, sed etiam in psychologia, ideis, valoribus. Nova ratio ad realitatem postulavit novum modum erga linguam. Lingua poetis modernis non iam erat instrumentum technicum ad mundum externum describendum, sed facta est mundus sui iuris, extensio metaphysica et superstructura spiritualis: realitas parallela, immo potestate sua saepe superior mundo externo, materiali, eventorum. Lingua potest, ope Rationis et Intuitionis, exprimere mundum cotidianum, externum, sine fuco et sine mendacio, ostendere quid vita et mundus revera sint. Lingua et verbum possunt mundum contrahere et illuminare, eumque sic liberatum dirigere ad veram eius existentiam metaphysicam. Ut '''Hugo Friedrich''' in opere suo ''Struktur der modernen Lyrik'' observavit, omnia opera artis modernae aliquid commune habent, sive auctores inter se cogniti sint sive non, sive influentiae intercedant sive non. Friedrich conclusit id commune esse structuram dissonantem: structuram incongruentiae praevalentis, quae fit principium fundamentale artis modernae. Hoc pulcherrime illustrari potest exemplis e musica. Classica Vindobonensis, sicut musica baroca ante eam, harmoniam et pulchritudinem quaerit. Beethoven, revolutionarius romanticus, nondum longe recedit a modis classicis. At musica atonalis Arnoldi Schoenberg plane alia est: ubique in arte moderna dissonantia fit modus exprimendi acceptus et praesens. Unde ergo huic arti modernae occidentalis haec communis structura dissonans? Causae et vires quae ad talem artem formandam duxerunt, oriuntur ex relatione psychologica inter artificem singularem et progressum industrialem, technocraticum, normis crescentibus subiectum societatum occidentalium. Progressus technicus et scientificus, introductio normarum et ordinis, spatium libertatis individuo creativo semper angustius faciebant. Ita rebellio inevitabilis fuit. Unicus exitus erat fuga et ascensus in interiora essentiae et sensus cotidianae existentiae humanae: investigare causas propriae inquietudinis, proprii maledicti. '''4. Finis experimenti moderni rebellionis et deconstructionis traditi: Antimodernismus an satietas modorum modernistarum?''' Duo sunt notae fundamentales artis modernae: rebellio et experimentum provocatione et negatione traditionis signatum. At vero arti modernae, in toto spectatae, accidit id quod multis rebus nimis diu duraturis accidere solet: exhausta est. Ars moderna exspiravit, velut follis perforatus — saltem quoad eam partem quae provocationem et rebellionem maxime continebat. Pauca de fine rebellionis contra traditum et de provocatione hodie. Quid enim utilitatis aut sensus adhuc habet rebellio qualem Rimbaud in poesin Francogallicam et universalem intulit, aut Kamov in Croatiam? (Poësin Kamovianam A. G. Matoš irridens appellavit “poesis lambendi et exspuendi”.) Deconstructio apud Rimbaud in forma apparuit: iter ab versu rimato et clauso ad libertatem poematis in prosa. Simul deconstructio apud eum in plano idearum facta est, iam in versibus ligatis: introductio aestheticae deformis, vulgari, insoliti, contra idealum philistaeum pulchritudinis. Haec deconstructio — tam formalis quam idearum — fuit species rebellionis. Rimbaud novum codicem in poesi creavit, novos modos describendi et exprimendi realitatem, qui praecursores surrealismi et aliorum motuum novi temporis facti sunt. Similiter in artibus figurativis deconstructio a cubistis, futuristis, surrealistis facta est: Braque, Picasso, Matisse, Dalí aliisque. Picasso formam traditionalem dissolvit; Dalí ideam et psychologiam imaginis classicae in arte moderna delevit. At hodie nec rebellio nec deconstructio radicalis traditionis sensum habent: nam nihil aliud essent nisi iteratio eorum quae iam facta sunt. Nuper in manibus habui opera nonnullorum poetarum Croaticorum iuvenis generationis, qui plerumque poemata in prosa scribunt. Dum ea legerem — quorum multa etiam valde bona sunt — quaesivi: Quae est essentialis differentia inter haec opera hodierna (anno 2020) et poemata in prosa quae Arthur Rimbaud circa annum 1873 scripsit? Rimbaud ea in duas collectiones digessit: ''Une Saison en Enfer'' et ''Illuminations''. Differentia, re vera, nulla est. Eadem est paradigma, idem discursus, eadem traditio, quamvis centum triginta annorum intervallo separata. Conclusio manifesta est: ars moderna iam vetus est. Habent traditiones suas, modos suos tractandi themata et motiva, schemata et formulas suas iam stabilitas. Itaque plerique poetae hodierni in eodem spiritu aetatis scribunt, et omnia similia quodammodo videntur. Effectus rebellionis, experimenti, provocationis non iam novi sunt, sed iam visi, iam exspectati. Ars moderna — poesis, lyrica universa — pertransiit stadium experimenti, stadium in quo vere nova fuit. Post impetum revolutionarium, post impetum et explosionem, venit tempus quo res in ordinem redeunt. Revolutio perfecta est; fructus rupturae cum “vetere mundo” iam confirmati sunt. '''5. Postmodernismus: reconciliatio traditionis et modernitatis?''' Satiati sumus arte moderna; satiati canonizata repetitione formarum in poesi hodierna, formarum quas introduxerunt Rimbaud, futuristae, cubistae, dadaistae. Sed ante omnia hic est novus habitus erga traditionem. Nonnulli hunc novum, creativum modum se gerendi erga traditionem et opera maiora praeteritarum aetatum postmodernismum appellant; et consuetudinem citandi sententias vel versus insigniores ex magnis operibus praeteriti temporis — ut puta versus troubadourum provensalium vel versus ex Dante — tamquam fragmenta in contextu operum recentiorum interpretantur ut dialogum quendam cum traditione instaurent. Quamquam, sane, tales fragmenta e suo contextu originali exempta novum sensum accipiunt, illum scilicet quem auctor hodiernus ex sua prospectiva in eis invenit. Etiamsi citatio sensum mutet, tamen tali usu et tali transformatione elementorum veterum, praeteritum et traditio novo et creativo modo in praesenti adsunt, atque coniunctio cum traditione efficitur. Unus ex clarissimis exemplis talis consuetudinis in poesi sunt citationes apud '''T. S. Eliot'''. Ars nova non tendit, sicut ars moderna, ad dissonantiam, ad negativam determinationem erga mundum et traditionem, ad negationem; sed omnino e contrario — vias quaerit ad novum per constructionem et creationem, quae elementa antiqua et tradita accipit, sed ea novo modo interpretatur et adhibet. '''6. De innixo in experientia humana universali: psychologizatio ''' Ars aetatis postmodernismi innititur psychologizationi atque accessui psychologico per medium linguae, quoad litteras et poesin attinet. Locum praecipuum in arte nova obtinent symbola, quorum usum ex arte moderna symbolismi hereditate accipimus, quamquam symbola in expressione humana adsunt iam ab arte praehistorica — in sculpturis et picturis speluncarum, in menhiris et spiris — necnon in artibus primarum civitatum (ut Cretae, etc.). Ars nova symbolum psychologice, consulto et deliberato, adhibet: tamquam instrumentum psychologicum, medium excitandi seriem associationum subconsciarum apud spectatorem vel lectorem, id est, apud recipientem nuntii. Nihil est fortuitum, quamvis primo intuitu ita videri possit. Ars est forma manipulationis atque collagii, cuius finis est affectare conscientiam et sub-conscientiam lectoris vel observatoris, ut in mente eius variae associationes excitentur atque ita nuntius transmittatur. '''7. Postmodernistae pictores Croatici?''' Ex pictoribus Croaticis aetatis postmodernitatis hodiernae, memorare velim opera eorum quos ipse bene novi: '''Igor Konjušak''', pictor et graphicus, atque '''Vladimir Meglić''', pictor. Igor Konjušak, pictor-graphicarius, designator et magister in Academia Artium Zagrabiensi, iam annis 1990 cyclum graphicarum sub titulo Prozori (Aperturae) exhibuit: aperturas albas intuitivas et circulos in campis nigris vel rubris rectangulorum, cum lineolis vix visibilibus quasi fortuitis, quae emotionalem asperitatem cotidianae vitae suggerunt, nuntium metaphysicum fortem de personalitate et existentia auctoris modesti et taciturni mittentes. Praecipuae notae picturae Vladimiri Meglići sunt: colores vehementes ad volumina effingenda; immersio in intimam mysteriam rerum et entium, expressa per accentuatam expressivitatem; constantia in coniungendo diurnum, vulgare et subconscionem — quae partim radices habent in pueritia, in confinio somnii et vigiliae — indicata per animalia fantastica, aves, mensas amplificatas cum scriniis semiclusis (mensae coloristicae et scrinia reclusa sunt quasi signum distinctivum Meglićianum). Praeter amplum opus in pictura ad easel (saepe in magnis tabulis), Meglić technicas vitri picti et mosaicorum didicit, usurpavit et perfecit, quae nonnullos interiores ecclesiarum in Croatia et Bosnia et Herzegovina ornant. Itaque non solum de magno et insigni artifice agitur, sed etiam de magno et indefesso operario, qui decennium ultimum magister artium in Schola Artium Applicatarum Zagrabiensi fuit. Praeter hos duos, exstat etiam multitudo pictorum iuniorum, qui picturis in tela — hoc est, medio traditionali — metaphysicam rationem omnium iam visorum et cognitorum reconsiderant. '''8. Num poeta tempore suo antecedere potest? De accessu et modis in opere poetico Friedrichi Hölderlini''' Iam tempore modernitatis emergentis, in prima parte saeculi XX, inter bella duo mundana, exstiterunt artifices qui artem suam non super negatione aut aggressione erga traditionem et realitatem fundaverunt. Opera sua pulcherrima et perfecta creaverunt poetae '''Federico García Lorca''' et '''Rainer Maria Rilke'''. Hi poetae sine strepitu externo, sine levitate experimenti superficialis, operati sunt. Lorca fuit poeta mysticae vitae et fortunae, propriae et patriae suae, quas intuitive praecipue percipiebat. Rilke fuit poeta realitatis metaphysicae mundi, hominum et rerum. In operibus suis serioribus — praesertim in ''Sonettis ad Orpheum'' et ''Elegiis Duinensibus'' — Rilke magno afficiebatur influentia et nuntio poetae Germani '''Friedrichi Hölderlini''' (fine saeculi XVIII et initio XIX), qui ipse in carminibus posterioribus praecursor singularis modorum et accessuum saeculo XX propriorum fuit. Accessus Hölderlinianus ad poesin evolutus est in usum linguae tamquam instrumenti quod non describit, sed per linguam reddit aequivalentem externum mundo interiori, descendens in id quod est essentiale homini de propria existentia et identitate cogitanti. Ita Hölderlin — quod saepe effugit oculis historicorum modernitatis — iam circa annum 1800 suis operibus poeticis praenuntiavit eventus et directiones poesis saeculi XX. Praeter influentiam in Rilke (in ''Elegiis Duinensibus''), Hölderlin valde movit etiam unum e maximis philosophis Germaniae saeculi XX, '''Martin Heidegger''', qui monuit et ostendit momentum operis poetici Hölderliniani. '''9. Conclusio''' Ex omnibus supra dictis apparet artem novam, quae ex revolutione modernitatis orta est, vias novas et aperturas in realitatem circumstantem quaerere. Non tendit, sicut ars moderna, ad exprimendam dissonantiam et inquietudinem, sed vias pandit ad solutionem per novam creationem et affirmationem, non per negationem aut recusationem aggressivam. Constructio et creatio collagiorum e elementis traditionalibus — non deconstructio — sunt eius propriae viae. Ars nova magis est spatium alchemistarum creativorum et magorum, quam rebellium et provocatorum. Attamen aliquid ex acquisitis modernitatis certe retinet: rationem erga libertatem, creativitatem et linguam. Novum, quod ex veteri oritur, diversum est a veteri, sed tamen quaedam elementa eius servat et continuat. jnsk02nxotxn92awfthnhhowv6i0uk4 272585 272583 2026-06-26T18:15:18Z Coronus Tenebrosius 31709 /* Conspectus artis novae – finis experimenti moderni? */ 272585 wikitext text/x-wiki [[Puteus Chaosi]] = Conspectus artis novae – finis experimenti moderni? = '''1. Prooemium''' Ars moderna in regionibus occidentalis orbis circiter medio saeculo undevicesimo oriri coepit. Terra autem in qua primum vi novitatis ac quasi blasphemiae apparuit, Gallia fuit. Anno 1874 Lutetiae Parisiorum exhibita est picturarum collectio pictorum reiectorum, quorum opera a commissione officiali professorum Academiae repudiata erant, neque in programma publico recipi permissa. Critici illius temporis hanc expositionem pictorum reiectorum irridendo appellaverunt ''Salonem Impressionistarum'', ex titulo tabulae Monetianae ''Impressio''. Gustus academicus tunc dominans ea opera monstra, ridicula, deformia, vel saltem inchoata ac imperfecta esse iudicabat. Verumtamen ars moderna in Gallia non orta est novis ideis aut methodis pingendi annorum 1870. Vera enim origo artis modernae in litteris invenitur, cum apparuit liber carminum ''Fleurs du Mal'' anno 1857 editus. Auctor erat '''Charles Baudelaire''', Parisiensis bohemus, bonvivan, scriptor operum theoreticorum de arte, atque interpres operum Edgari A. Poe. '''2. Fleurs du Mal et “poetae maledicti”''' ''Fleurs du Mal'' est liber carminum formae perfecte elaboratae, versibus plerumque in sonetti speciem vel in alias formas vinculati et rimati compositis. Lingua et stilus Charles Baudelaire sunt clari, firmi, concreti; apud eum, quamvis forma sit gravis et stricta, nullum verbum superfluum invenitur. Baudelaire fuit primus e “poetis maledictis”: mysta aetatis modernae, alchemista atque metaphysicus. Ut ipsa structura libri ''Fleurs du Mal'' testatur, Baudelaireo forma — tam versus quam poematis et totius collectionis — maximi momenti fuit. Baudelaire et successores eius, “poetae maledicti” ('''Arthur Rimbaud, Paul Verlaine, Stéphane Mallarmé'''), minime fuerunt poetae “leves” aut “iocosi”. Eorum ratio erga linguam, operatio artis in singulis poematis, et annorum labor in eis perficiendis, eos magis mathematicis et architectis quam levibus lyricis similes faciebat: ingeniarii linguae erant et sacerdotes spiritus. Propositum eorum fuit libertatem sibi sumere ut libere exprimerent, describerent, canerent, independenter et a vinculis Ecclesiae (religionis) et a iudiciis socialibus. Volebant proprium maledictum hominis moderni — inter animalitatem hereditariam et spiritum sive Idealem distracti — aperte et libere exprimere. Spiritus hominis, secundum Baudelaireum, novos, artificiosos paradisus creare potest. Quamquam Baudelaire fuit auctor idearum, primus qui spiritum temporis novi sensit, eius cogitationes de cruciatu hominis moderni et de dissonantia existentiae humanae plene effectae sunt in poetis qui post eum venerunt. Inter eos eminentissimum locum obtinet opus poeticum “pueri mali” litterarum Francogallicarum, Arthur Rimbaud. Aetate qua plerique iuvenes curis scholasticis occupantur, Rimbaud in tribus vel quattuor annis poeticis primam archetupicam structuram poesis et lyricae modernae condidit et perfecit. '''3. De dissonantia artis modernae ex dynamica evolutionis socialis et technica orta''' Ars moderna, ab initio suo a media parte saeculi undevicesimi, fuit expressio cuiusdam rebellionis: rebellionis contra societatem et hypocritas consuetudines sociales, contra Ecclesiam et religionem tamquam unum e columnis et propugnatoribus talium relationum. Simul autem ars moderna fuit rebellio contra ipsam artem antiquam. Latus intervallum est quod artem classicam ab arte moderna ideis separat. Quidquid a Renascentia usque ad Romanticismum (a saeculo XVI ad XIX) ortum est, ad artem classicam pertinet, quae formis antiquis variandis et iudiciis de pulchro et bono antiquitatis innitebatur. Ars moderna est ars inquietudinis ubique praesentis. Ars classica pulchritudinem, ordinem, harmoniam quaerit, eamque invenit in quiete quam praebet concordia argumenti, verborum, stili, motivorum. Ars moderna tendit ad exprimendum inquietudinem, dissensionem, lacerationem atque cruciatum qui nos circumdant. Si ideal artis classicae fuit Pulchritudo ex harmonia, ideal artis modernae est Veritas ex inquietudine. Ars moderna tamen non solum declarative suam inquietudinem ostendit; sed eam exprimit dissolutione et mutatione totius paradigmatis poetici et artistici antea vigentis — in forma, sed etiam in psychologia, ideis, valoribus. Nova ratio ad realitatem postulavit novum modum erga linguam. Lingua poetis modernis non iam erat instrumentum technicum ad mundum externum describendum, sed facta est mundus sui iuris, extensio metaphysica et superstructura spiritualis: realitas parallela, immo potestate sua saepe superior mundo externo, materiali, eventorum. Lingua potest, ope Rationis et Intuitionis, exprimere mundum cotidianum, externum, sine fuco et sine mendacio, ostendere quid vita et mundus revera sint. Lingua et verbum possunt mundum contrahere et illuminare, eumque sic liberatum dirigere ad veram eius existentiam metaphysicam. Ut '''Hugo Friedrich''' in opere suo ''Struktur der modernen Lyrik'' observavit, omnia opera artis modernae aliquid commune habent, sive auctores inter se cogniti sint sive non, sive influentiae intercedant sive non. Friedrich conclusit id commune esse structuram dissonantem: structuram incongruentiae praevalentis, quae fit principium fundamentale artis modernae. Hoc pulcherrime illustrari potest exemplis e musica. Classica Vindobonensis, sicut musica baroca ante eam, harmoniam et pulchritudinem quaerit. Beethoven, revolutionarius romanticus, nondum longe recedit a modis classicis. At musica atonalis Arnoldi Schoenberg plane alia est: ubique in arte moderna dissonantia fit modus exprimendi acceptus et praesens. Unde ergo huic arti modernae occidentalis haec communis structura dissonans? Causae et vires quae ad talem artem formandam duxerunt, oriuntur ex relatione psychologica inter artificem singularem et progressum industrialem, technocraticum, normis crescentibus subiectum societatum occidentalium. Progressus technicus et scientificus, introductio normarum et ordinis, spatium libertatis individuo creativo semper angustius faciebant. Ita rebellio inevitabilis fuit. Unicus exitus erat fuga et ascensus in interiora essentiae et sensus cotidianae existentiae humanae: investigare causas propriae inquietudinis, proprii maledicti. '''4. Finis experimenti moderni rebellionis et deconstructionis traditi: Antimodernismus an satietas modorum modernistarum?''' Duo sunt notae fundamentales artis modernae: rebellio et experimentum provocatione et negatione traditionis signatum. At vero arti modernae, in toto spectatae, accidit id quod multis rebus nimis diu duraturis accidere solet: exhausta est. Ars moderna exspiravit, velut follis perforatus — saltem quoad eam partem quae provocationem et rebellionem maxime continebat. Pauca de fine rebellionis contra traditum et de provocatione hodie. Quid enim utilitatis aut sensus adhuc habet rebellio qualem Rimbaud in poesin Francogallicam et universalem intulit, aut '''Kamov''' in Croatiam? (Poësin Kamovianam '''A. G. Matoš''' irridens appellavit “poesis lambendi et exspuendi”.) Deconstructio apud Rimbaud in forma apparuit: iter ab versu rimato et clauso ad libertatem poematis in prosa. Simul deconstructio apud eum in plano idearum facta est, iam in versibus ligatis: introductio aestheticae deformis, vulgari, insoliti, contra idealum philistaeum pulchritudinis. Haec deconstructio — tam formalis quam idearum — fuit species rebellionis. Rimbaud novum codicem in poesi creavit, novos modos describendi et exprimendi realitatem, qui praecursores surrealismi et aliorum motuum novi temporis facti sunt. Similiter in artibus figurativis deconstructio a cubistis, futuristis, surrealistis facta est: '''Braque, Picasso, Matisse, Dalí''' aliisque. Picasso formam traditionalem dissolvit; Dalí ideam et psychologiam imaginis classicae in arte moderna delevit. At hodie nec rebellio nec deconstructio radicalis traditionis sensum habent: nam nihil aliud essent nisi iteratio eorum quae iam facta sunt. Nuper in manibus habui opera nonnullorum poetarum Croaticorum iuvenis generationis, qui plerumque poemata in prosa scribunt. Dum ea legerem — quorum multa etiam valde bona sunt — quaesivi: Quae est essentialis differentia inter haec opera hodierna (anno 2020) et poemata in prosa quae Arthur Rimbaud circa annum 1873 scripsit? Rimbaud ea in duas collectiones digessit: ''Une Saison en Enfer'' et ''Illuminations''. Differentia, re vera, nulla est. Eadem est paradigma, idem discursus, eadem traditio, quamvis centum triginta annorum intervallo separata. Conclusio manifesta est: ars moderna iam vetus est. Habent traditiones suas, modos suos tractandi themata et motiva, schemata et formulas suas iam stabilitas. Itaque plerique poetae hodierni in eodem spiritu aetatis scribunt, et omnia similia quodammodo videntur. Effectus rebellionis, experimenti, provocationis non iam novi sunt, sed iam visi, iam exspectati. Ars moderna — poesis, lyrica universa — pertransiit stadium experimenti, stadium in quo vere nova fuit. Post impetum revolutionarium, post impetum et explosionem, venit tempus quo res in ordinem redeunt. Revolutio perfecta est; fructus rupturae cum “vetere mundo” iam confirmati sunt. '''5. Postmodernismus: reconciliatio traditionis et modernitatis?''' Satiati sumus arte moderna; satiati canonizata repetitione formarum in poesi hodierna, formarum quas introduxerunt Rimbaud, futuristae, cubistae, dadaistae. Sed ante omnia hic est novus habitus erga traditionem. Nonnulli hunc novum, creativum modum se gerendi erga traditionem et opera maiora praeteritarum aetatum postmodernismum appellant; et consuetudinem citandi sententias vel versus insigniores ex magnis operibus praeteriti temporis — ut puta versus troubadourum provensalium vel versus ex Dante — tamquam fragmenta in contextu operum recentiorum interpretantur ut dialogum quendam cum traditione instaurent. Quamquam, sane, tales fragmenta e suo contextu originali exempta novum sensum accipiunt, illum scilicet quem auctor hodiernus ex sua prospectiva in eis invenit. Etiamsi citatio sensum mutet, tamen tali usu et tali transformatione elementorum veterum, praeteritum et traditio novo et creativo modo in praesenti adsunt, atque coniunctio cum traditione efficitur. Unus ex clarissimis exemplis talis consuetudinis in poesi sunt citationes apud '''T. S. Eliot'''. Ars nova non tendit, sicut ars moderna, ad dissonantiam, ad negativam determinationem erga mundum et traditionem, ad negationem; sed omnino e contrario — vias quaerit ad novum per constructionem et creationem, quae elementa antiqua et tradita accipit, sed ea novo modo interpretatur et adhibet. '''6. De innixo in experientia humana universali: psychologizatio ''' Ars aetatis postmodernismi innititur psychologizationi atque accessui psychologico per medium linguae, quoad litteras et poesin attinet. Locum praecipuum in arte nova obtinent symbola, quorum usum ex arte moderna symbolismi hereditate accipimus, quamquam symbola in expressione humana adsunt iam ab arte praehistorica — in sculpturis et picturis speluncarum, in menhiris et spiris — necnon in artibus primarum civitatum (ut Cretae, etc.). Ars nova symbolum psychologice, consulto et deliberato, adhibet: tamquam instrumentum psychologicum, medium excitandi seriem associationum subconsciarum apud spectatorem vel lectorem, id est, apud recipientem nuntii. Nihil est fortuitum, quamvis primo intuitu ita videri possit. Ars est forma manipulationis atque collagii, cuius finis est affectare conscientiam et sub-conscientiam lectoris vel observatoris, ut in mente eius variae associationes excitentur atque ita nuntius transmittatur. '''7. Postmodernistae pictores Croatici?''' Ex pictoribus Croaticis aetatis postmodernitatis hodiernae, memorare velim opera eorum quos ipse bene novi: '''Igor Konjušak''', pictor et graphicus, atque '''Vladimir Meglić''', pictor. Igor Konjušak, pictor-graphicarius, designator et magister in Academia Artium Zagrabiensi, iam annis 1990 cyclum graphicarum sub titulo Prozori (Aperturae) exhibuit: aperturas albas intuitivas et circulos in campis nigris vel rubris rectangulorum, cum lineolis vix visibilibus quasi fortuitis, quae emotionalem asperitatem cotidianae vitae suggerunt, nuntium metaphysicum fortem de personalitate et existentia auctoris modesti et taciturni mittentes. Praecipuae notae picturae Vladimiri Meglići sunt: colores vehementes ad volumina effingenda; immersio in intimam mysteriam rerum et entium, expressa per accentuatam expressivitatem; constantia in coniungendo diurnum, vulgare et subconscionem — quae partim radices habent in pueritia, in confinio somnii et vigiliae — indicata per animalia fantastica, aves, mensas amplificatas cum scriniis semiclusis (mensae coloristicae et scrinia reclusa sunt quasi signum distinctivum Meglićianum). Praeter amplum opus in pictura ad easel (saepe in magnis tabulis), Meglić technicas vitri picti et mosaicorum didicit, usurpavit et perfecit, quae nonnullos interiores ecclesiarum in Croatia et Bosnia et Herzegovina ornant. Itaque non solum de magno et insigni artifice agitur, sed etiam de magno et indefesso operario, qui decennium ultimum magister artium in Schola Artium Applicatarum Zagrabiensi fuit. Praeter hos duos, exstat etiam multitudo pictorum iuniorum, qui picturis in tela — hoc est, medio traditionali — metaphysicam rationem omnium iam visorum et cognitorum reconsiderant. '''8. Num poeta tempore suo antecedere potest? De accessu et modis in opere poetico Friedrichi Hölderlini''' Iam tempore modernitatis emergentis, in prima parte saeculi XX, inter bella duo mundana, exstiterunt artifices qui artem suam non super negatione aut aggressione erga traditionem et realitatem fundaverunt. Opera sua pulcherrima et perfecta creaverunt poetae '''Federico García Lorca''' et '''Rainer Maria Rilke'''. Hi poetae sine strepitu externo, sine levitate experimenti superficialis, operati sunt. Lorca fuit poeta mysticae vitae et fortunae, propriae et patriae suae, quas intuitive praecipue percipiebat. Rilke fuit poeta realitatis metaphysicae mundi, hominum et rerum. In operibus suis serioribus — praesertim in ''Sonettis ad Orpheum'' et ''Elegiis Duinensibus'' — Rilke magno afficiebatur influentia et nuntio poetae Germani '''Friedrichi Hölderlini''' (fine saeculi XVIII et initio XIX), qui ipse in carminibus posterioribus praecursor singularis modorum et accessuum saeculo XX propriorum fuit. Accessus Hölderlinianus ad poesin evolutus est in usum linguae tamquam instrumenti quod non describit, sed per linguam reddit aequivalentem externum mundo interiori, descendens in id quod est essentiale homini de propria existentia et identitate cogitanti. Ita Hölderlin — quod saepe effugit oculis historicorum modernitatis — iam circa annum 1800 suis operibus poeticis praenuntiavit eventus et directiones poesis saeculi XX. Praeter influentiam in Rilke (in ''Elegiis Duinensibus''), Hölderlin valde movit etiam unum e maximis philosophis Germaniae saeculi XX, '''Martin Heidegger''', qui monuit et ostendit momentum operis poetici Hölderliniani. '''9. Conclusio''' Ex omnibus supra dictis apparet artem novam, quae ex revolutione modernitatis orta est, vias novas et aperturas in realitatem circumstantem quaerere. Non tendit, sicut ars moderna, ad exprimendam dissonantiam et inquietudinem, sed vias pandit ad solutionem per novam creationem et affirmationem, non per negationem aut recusationem aggressivam. Constructio et creatio collagiorum e elementis traditionalibus — non deconstructio — sunt eius propriae viae. Ars nova magis est spatium alchemistarum creativorum et magorum, quam rebellium et provocatorum. Attamen aliquid ex acquisitis modernitatis certe retinet: rationem erga libertatem, creativitatem et linguam. Novum, quod ex veteri oritur, diversum est a veteri, sed tamen quaedam elementa eius servat et continuat. 4c4avm0pn6lchlq7kshxdxe6hvb51jk 272590 272585 2026-06-26T20:08:32Z Coronus Tenebrosius 31709 /* Conspectus artis novae – finis experimenti moderni? */ 272590 wikitext text/x-wiki [[Puteus Chaosi]] = Conspectus artis novae – finis experimenti moderni? = '''1. Prooemium''' Ars moderna in regionibus occidentalis orbis circiter medio saeculo undevicesimo oriri coepit. Terra autem in qua primum vi novitatis ac quasi blasphemiae apparuit, Gallia fuit. Anno 1874 Lutetiae Parisiorum exhibita est picturarum collectio pictorum reiectorum, quorum opera a commissione officiali professorum Academiae repudiata erant, neque in programma publico recipi permissa. Critici illius temporis hanc expositionem pictorum reiectorum irridendo appellaverunt ''Salonem Impressionistarum'', ex titulo tabulae Monetianae ''Impressio''. Gustus academicus tunc dominans ea opera monstra, ridicula, deformia, vel saltem inchoata ac imperfecta esse iudicabat. Verumtamen ars moderna in Gallia non orta est novis ideis aut methodis pingendi annorum 1870. Vera enim origo artis modernae in litteris invenitur, cum apparuit liber carminum ''Fleurs du Mal'' anno 1857 editus. Auctor erat '''Charles Baudelaire''', Parisiensis bohemus, bonvivan, scriptor operum theoreticorum de arte, atque interpres operum Edgari A. Poe. '''2. Fleurs du Mal et “poetae maledicti”''' ''Fleurs du Mal'' est liber carminum formae perfecte elaboratae, versibus plerumque in sonetti speciem vel in alias formas vinculati et rimati compositis. Lingua et stilus Charles Baudelaire sunt clari, firmi, concreti; apud eum, quamvis forma sit gravis et stricta, nullum verbum superfluum invenitur. Baudelaire fuit primus e “poetis maledictis”: mysta aetatis modernae, alchemista atque metaphysicus. Ut ipsa structura libri ''Fleurs du Mal'' testatur, Baudelaireo forma — tam versus quam poematis et totius collectionis — maximi momenti fuit. Baudelaire et successores eius, “poetae maledicti” ('''Arthur Rimbaud, Paul Verlaine, Stéphane Mallarmé'''), minime fuerunt poetae “leves” aut “iocosi”. Eorum ratio erga linguam, operatio artis in singulis poematis, et annorum labor in eis perficiendis, eos magis mathematicis et architectis quam levibus lyricis similes faciebat: ingeniarii linguae erant et sacerdotes spiritus. Propositum eorum fuit libertatem sibi sumere ut libere exprimerent, describerent, canerent, independenter et a vinculis Ecclesiae (religionis) et a iudiciis socialibus. Volebant proprium maledictum hominis moderni — inter animalitatem hereditariam et spiritum sive Idealem distracti — aperte et libere exprimere. Spiritus hominis, secundum Baudelaireum, novos, artificiosos paradisus creare potest. Quamquam Baudelaire fuit auctor idearum, primus qui spiritum temporis novi sensit, eius cogitationes de cruciatu hominis moderni et de dissonantia existentiae humanae plene effectae sunt in poetis qui post eum venerunt. Inter eos eminentissimum locum obtinet opus poeticum “pueri mali” litterarum Francogallicarum, Arthur Rimbaud. Aetate qua plerique iuvenes curis scholasticis occupantur, Rimbaud in tribus vel quattuor annis poeticis primam archetupicam structuram poesis et lyricae modernae condidit et perfecit. '''3. De dissonantia artis modernae ex dynamica evolutionis socialis et technica orta''' Ars moderna, ab initio suo a media parte saeculi undevicesimi, fuit expressio cuiusdam rebellionis: rebellionis contra societatem et hypocritas consuetudines sociales, contra Ecclesiam et religionem tamquam unum e columnis et propugnatoribus talium relationum. Simul autem ars moderna fuit rebellio contra ipsam artem antiquam. Latus intervallum est quod artem classicam ab arte moderna ideis separat. Quidquid a Renascentia usque ad Romanticismum (a saeculo XVI ad XIX) ortum est, ad artem classicam pertinet, quae formis antiquis variandis et iudiciis de pulchro et bono antiquitatis innitebatur. Ars moderna est ars inquietudinis ubique praesentis. Ars classica pulchritudinem, ordinem, harmoniam quaerit, eamque invenit in quiete quam praebet concordia argumenti, verborum, stili, motivorum. Ars moderna tendit ad exprimendum inquietudinem, dissensionem, lacerationem atque cruciatum qui nos circumdant. Si ideal artis classicae fuit Pulchritudo ex harmonia, ideal artis modernae est Veritas ex inquietudine. Ars moderna tamen non solum declarative suam inquietudinem ostendit; sed eam exprimit dissolutione et mutatione totius paradigmatis poetici et artistici antea vigentis — in forma, sed etiam in psychologia, ideis, valoribus. Nova ratio ad realitatem postulavit novum modum erga linguam. Lingua poetis modernis non iam erat instrumentum technicum ad mundum externum describendum, sed facta est mundus sui iuris, extensio metaphysica et superstructura spiritualis: realitas parallela, immo potestate sua saepe superior mundo externo, materiali, eventorum. Lingua potest, ope Rationis et Intuitionis, exprimere mundum cotidianum, externum, sine fuco et sine mendacio, ostendere quid vita et mundus revera sint. Lingua et verbum possunt mundum contrahere et illuminare, eumque sic liberatum dirigere ad veram eius existentiam metaphysicam. Ut '''Hugo Friedrich''' in opere suo ''Struktur der modernen Lyrik'' observavit, omnia opera artis modernae aliquid commune habent, sive auctores inter se cogniti sint sive non, sive influentiae intercedant sive non. Friedrich conclusit id commune esse structuram dissonantem: structuram incongruentiae praevalentis, quae fit principium fundamentale artis modernae. Hoc pulcherrime illustrari potest exemplis e musica. Classica Vindobonensis, sicut musica baroca ante eam, harmoniam et pulchritudinem quaerit. Beethoven, revolutionarius romanticus, nondum longe recedit a modis classicis. At musica atonalis Arnoldi Schoenberg plane alia est: ubique in arte moderna dissonantia fit modus exprimendi acceptus et praesens. Unde ergo huic arti modernae occidentalis haec communis structura dissonans? Causae et vires quae ad talem artem formandam duxerunt, oriuntur ex relatione psychologica inter artificem singularem et progressum industrialem, technocraticum, normis crescentibus subiectum societatum occidentalium. Progressus technicus et scientificus, introductio normarum et ordinis, spatium libertatis individuo creativo semper angustius faciebant. Ita rebellio inevitabilis fuit. Unicus exitus erat fuga et ascensus in interiora essentiae et sensus cotidianae existentiae humanae: investigare causas propriae inquietudinis, proprii maledicti. '''4. Finis experimenti moderni rebellionis et deconstructionis traditi: Antimodernismus an satietas modorum modernistarum?''' Duo sunt notae fundamentales artis modernae: rebellio et experimentum provocatione et negatione traditionis signatum. At vero arti modernae, in toto spectatae, accidit id quod multis rebus nimis diu duraturis accidere solet: exhausta est. Ars moderna exspiravit, velut follis perforatus — saltem quoad eam partem quae provocationem et rebellionem maxime continebat. Pauca de fine rebellionis contra traditum et de provocatione hodie. Quid enim utilitatis aut sensus adhuc habet rebellio qualem Rimbaud in poesin Francogallicam et universalem intulit, aut '''Kamov''' in Croatiam? (Poësin Kamovianam '''A. G. Matoš''' irridens appellavit “poesis lambendi et exspuendi”.) Deconstructio apud Rimbaud in forma apparuit: iter ab versu rimato et clauso ad libertatem poematis in prosa. Simul deconstructio apud eum in plano idearum facta est, iam in versibus ligatis: introductio aestheticae deformis, vulgari, insoliti, contra idealum philistaeum pulchritudinis. Haec deconstructio — tam formalis quam idearum — fuit species rebellionis. Rimbaud novum codicem in poesi creavit, novos modos describendi et exprimendi realitatem, qui praecursores surrealismi et aliorum motuum novi temporis facti sunt. Similiter in artibus figurativis deconstructio a cubistis, futuristis, surrealistis facta est: '''Braque, Picasso, Matisse, Dalí''' aliisque. Picasso formam traditionalem dissolvit; Dalí ideam et psychologiam imaginis classicae in arte moderna delevit. At hodie nec rebellio nec deconstructio radicalis traditionis sensum habent: nam nihil aliud essent nisi iteratio eorum quae iam facta sunt. Nuper in manibus habui opera nonnullorum poetarum Croaticorum iuvenis generationis, qui plerumque poemata in prosa scribunt. Dum ea legerem — quorum multa etiam valde bona sunt — quaesivi: Quae est essentialis differentia inter haec opera hodierna (anno 2020) et poemata in prosa quae Arthur Rimbaud circa annum 1873 scripsit? Rimbaud ea in duas collectiones digessit: ''Une Saison en Enfer'' et ''Illuminations''. Differentia, re vera, nulla est. Eadem est paradigma, idem discursus, eadem traditio, quamvis centum triginta annorum intervallo separata. Conclusio manifesta est: ars moderna iam vetus est. Habent traditiones suas, modos suos tractandi themata et motiva, schemata et formulas suas iam stabilitas. Itaque plerique poetae hodierni in eodem spiritu aetatis scribunt, et omnia similia quodammodo videntur. Effectus rebellionis, experimenti, provocationis non iam novi sunt, sed iam visi, iam exspectati. Ars moderna — poesis, lyrica universa — pertransiit stadium experimenti, stadium in quo vere nova fuit. Post impetum revolutionarium, post impetum et explosionem, venit tempus quo res in ordinem redeunt. Revolutio perfecta est; fructus rupturae cum “vetere mundo” iam confirmati sunt. '''5. Postmodernismus: reconciliatio traditionis et modernitatis?''' Satiati sumus arte moderna; satiati canonizata repetitione formarum in poesi hodierna, formarum quas introduxerunt Rimbaud, futuristae, cubistae, dadaistae. Sed ante omnia hic est novus habitus erga traditionem. Nonnulli hunc novum, creativum modum se gerendi erga traditionem et opera maiora praeteritarum aetatum postmodernismum appellant; et consuetudinem citandi sententias vel versus insigniores ex magnis operibus praeteriti temporis — ut puta versus troubadourum provensalium vel versus ex Dante — tamquam fragmenta in contextu operum recentiorum interpretantur ut dialogum quendam cum traditione instaurent. Quamquam, sane, tales fragmenta e suo contextu originali exempta novum sensum accipiunt, illum scilicet quem auctor hodiernus ex sua prospectiva in eis invenit. Etiamsi citatio sensum mutet, tamen tali usu et tali transformatione elementorum veterum, praeteritum et traditio novo et creativo modo in praesenti adsunt, atque coniunctio cum traditione efficitur. Unus ex clarissimis exemplis talis consuetudinis in poesi sunt citationes apud '''T. S. Eliot'''. Ars nova non tendit, sicut ars moderna, ad dissonantiam, ad negativam determinationem erga mundum et traditionem, ad negationem; sed omnino e contrario — vias quaerit ad novum per constructionem et creationem, quae elementa antiqua et tradita accipit, sed ea novo modo interpretatur et adhibet. '''6. De innixo in experientia humana universali: psychologizatio ''' Ars aetatis postmodernismi innititur psychologizationi atque accessui psychologico per medium linguae, quoad litteras et poesin attinet. Locum praecipuum in arte nova obtinent symbola, quorum usum ex arte moderna symbolismi hereditate accipimus, quamquam symbola in expressione humana adsunt iam ab arte praehistorica — in sculpturis et picturis speluncarum, in menhiris et spiris — necnon in artibus primarum civitatum (ut Cretae, etc.). Ars nova symbolum psychologice, consulto et deliberato, adhibet: tamquam instrumentum psychologicum, medium excitandi seriem associationum subconsciarum apud spectatorem vel lectorem, id est, apud recipientem nuntii. Nihil est fortuitum, quamvis primo intuitu ita videri possit. Ars est forma manipulationis atque collagii, cuius finis est affectare conscientiam et sub-conscientiam lectoris vel observatoris, ut in mente eius variae associationes excitentur atque ita nuntius transmittatur. '''7. Postmodernistae pictores Croatici?''' Ex pictoribus Croaticis aetatis postmodernitatis hodiernae, memorare velim opera eorum quos ipse bene novi: '''Igor Konjušak''', pictor et graphicus, atque '''Vladimir Meglić''', pictor. Igor Konjušak, pictor-graphicarius, designator et magister in Academia Artium Zagrabiensi, iam annis 1990 cyclum graphicarum sub titulo Prozori (Aperturae) exhibuit: aperturas albas intuitivas et circulos in campis nigris vel rubris rectangulorum, cum lineolis vix visibilibus quasi fortuitis, quae emotionalem asperitatem cotidianae vitae suggerunt, nuntium metaphysicum fortem de personalitate et existentia auctoris modesti et taciturni mittentes. Praecipuae notae picturae Vladimiri Meglići sunt: colores vehementes ad volumina effingenda; immersio in intimam mysteriam rerum et entium, expressa per accentuatam expressivitatem; constantia in coniungendo diurnum, vulgare et subconscionem — quae partim radices habent in pueritia, in confinio somnii et vigiliae — indicata per animalia fantastica, aves, mensas amplificatas cum scriniis semiclusis (mensae coloristicae et scrinia reclusa sunt quasi signum distinctivum Meglićianum). Praeter amplum opus in pictura ad easel (saepe in magnis tabulis), Meglić technicas vitri picti et mosaicorum didicit, usurpavit et perfecit, quae nonnullos interiores ecclesiarum in Croatia et Bosnia et Herzegovina ornant. Itaque non solum de magno et insigni artifice agitur, sed etiam de magno et indefesso operario, qui decennium ultimum magister artium in Schola Artium Applicatarum Zagrabiensi fuit. Praeter hos duos, exstat etiam multitudo pictorum iuniorum, qui picturis in tela — hoc est, medio traditionali — metaphysicam rationem omnium iam visorum et cognitorum reconsiderant. '''8. Num poeta tempore suo antecedere potest? De accessu et modis in opere poetico Friedrichi Hölderlini''' Iam tempore modernitatis emergentis, in prima parte saeculi XX, inter bella duo mundana, exstiterunt artifices qui artem suam non super negatione aut aggressione erga traditionem et realitatem fundaverunt. Opera sua pulcherrima et perfecta creaverunt poetae '''Federico García Lorca''' et '''Rainer Maria Rilke'''. Hi poetae sine strepitu externo, sine levitate experimenti superficialis, operati sunt. Lorca fuit poeta mysticae vitae et fortunae, propriae et patriae suae, quas intuitive praecipue percipiebat. Rilke fuit poeta realitatis metaphysicae mundi, hominum et rerum. In operibus suis serioribus — praesertim in ''Sonettis ad Orpheum'' et ''Elegiis Duinensibus'' — Rilke magno afficiebatur influentia et nuntio poetae Germani '''Friedrichi Hölderlini''' (fine saeculi XVIII et initio XIX), qui ipse in carminibus posterioribus praecursor singularis modorum et accessuum saeculo XX propriorum fuit. Accessus Hölderlinianus ad poesin evolutus est in usum linguae tamquam instrumenti quod non describit, sed per linguam reddit aequivalentem externum mundo interiori, descendens in id quod est essentiale homini de propria existentia et identitate cogitanti. Ita Hölderlin — quod saepe effugit oculis historicorum modernitatis — iam circa annum 1800 suis operibus poeticis praenuntiavit eventus et directiones poesis saeculi XX. Praeter influentiam in Rilke (in ''Elegiis Duinensibus''), Hölderlin valde movit etiam unum e maximis philosophis Germaniae saeculi XX, '''Martin Heidegger''', qui monuit et ostendit momentum operis poetici Hölderliniani. '''9. Conclusio''' Ex omnibus supra dictis apparet artem novam, quae ex revolutione modernitatis orta est, vias novas et aperturas in realitatem circumstantem quaerere. Non tendit, sicut ars moderna, ad exprimendam dissonantiam et inquietudinem, sed vias pandit ad solutionem per novam creationem et affirmationem, non per negationem aut recusationem aggressivam. Constructio et creatio collagiorum e elementis traditionalibus — non deconstructio — sunt eius propriae viae. Ars nova magis est spatium alchemistarum creativorum et magorum, quam rebellium et provocatorum. Attamen aliquid ex acquisitis modernitatis certe retinet: rationem erga libertatem, creativitatem et linguam. Novum, quod ex veteri oritur, diversum est a veteri, sed tamen quaedam elementa eius servat et continuat. [[Categoria:Opera quae Coronus Tenebrosius scripsit]] [[Categoria:Interpretationes e lingua Croatica]] [[Categoria:Opera quae Coronus Tenebrosius Latine vertit]] [[Categoria:Opera cum fonte]] [[Categoria:Opera sine re wikidata]] sw8ayqgqc5hvt1mcm079f8e2umrjdy8 104 83735 272597 272500 2026-06-26T23:31:50Z Erblanchard57 30712 /* Emendata */ 272597 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Erblanchard57" />{{rvh|29|DE POLYGAMIA.|DISCURSUS}}</noinclude><section begin="T3" />{{c|{{larger|{{sc|{{spatium|0.75em|'''Thesis II| I.'''}}}}}}}} {{dhr}} [[File:Ornamental Letter from Polygamia Triumphatrix - Thesis 3.png|left|95px|''C'']]On{{ls}}tat præterea ''naturam muliebrem,'' ita e{{ls}}{{ls}}e comparatam, ut po{{ls}}t conceptionem concubitum viri non amplius, uti cœtera animantia etiam, quæ majore privilegio hac in parte gaudere non po{{ls}}{{ls}}unt dici, de{{ls}}ideret, {{ls}}ed quodammodo abhorreat, & {{ls}}i quando ex amore viri, qui abundantia {{ls}}emmis gaudet in ip{{ls}}ius voluntatem con{{ls}}entiat, multa incommoda {{ls}}u{{ls}}tineat, cum ex parte {{ls}}ui ip{{ls}}ius, tum ex parte infantis uti Medici edocti experientia {{ls}}atis abunde docent, quod brevitas vitæ & alia innumera mala inde oriantur. Sicuti quam primum Medicus quidam {{ls}}agaci{{ls}}{{ls}}imus ex hoc capite Polygamiam probabit. {{smaller-block/s}} {{anchor|n1}}1. ''Naturam muliebrem.'' Hoc in{{ls}}allibiliter certum e{{ls}}t, quod natura muliebris in {{ls}}e & {{ls}}uâ naturâ, à vitiis po{{ls}}t lap{{ls}}um adhærentibus, ab{{ls}}tractivè con{{ls}}iderata po{{ls}}t conceptionem non amplius admittat virum, ob graves dolores non tantum, quos {{ls}}entit, præ{{ls}}ertim {{ls}}i {{ls}}emen immittatur, & non Onaniticè res peragatur; {{ls}}ed & incommoda, quæ ip{{ls}}is & infantibus obtruduntur. De vitiis, quæ po{{ls}}t lap{{ls}}um ex malâ educatione, pravis opinionibus, & perpetuo in uno lecto contubernio pleri{{ls}}que mulieribus {{ls}}unt propria, & in illis radicata qua{{ls}}i, non loquor. Si enim Chri{{ls}}tiano nomine non nomine tenus {{ls}}altem, {{ls}}ed verè gaudere volunt, extirpare debent. Unde ''Lycurgus,'' ethnicus licet, egregiam tulit legem, ne {{ls}}cilicet maritus & uxor in eodem lecto cubent. Sed hodiè vel ex paupertate, vel ex con{{ls}}uetudine detrimento{{ls}}i{{ls}}{{ls}}imâ {{ls}}emper eodem grabato detinentur, unde fieri non pote{{ls}}t, quin multi, non nece{{ls}}{{ls}}arii, & vitio{{ls}}i, Chri{{ls}}tianis abhorrendi perpetrentur concubitus. Novi multas prudentes & devotas mulieres, præ{{ls}}ertim in Regionibus Bacchicis, quæ mihi {{ls}}ingulariter conque{{ls}}tæ fuerunt de maritorum, vino {{ls}}emper utentium, in re Venereâ exce{{ls}}{{ls}}u, & po{{ls}}t conceptionem ac in lactatione ingrati{{ls}}{{ls}}imo, atque ip{{ls}}is invitis {{ls}}æpè non {{ls}}ine rixis extorto concubitu. Unde veritati non e{{ls}}t congruum, quod à naturâ (de vitiosâ quidem concedo, {{ls}}ed bonâ nego, de quâ tamen Chri{{ls}}tianis {{ls}}ermo e{{ls}}{{ls}}e debet) datum {{ls}}it mulieri, ut autor unius putat ut po{{ls}}t impletum uterum ardor cum viro coëundi non {{ls}}tatim expleatur. Zenobiam celebrant {{ls}}criptores, quòd virum Odonatum non admi{{ls}}erit, ni{{ls}}i tentatâ conceptione, quâ peractâ redierit ad perennem ab{{ls}}tinentiam. Et hæc e{{ls}}t vera ca{{ls}}titas in conjugio. Quæ exempla licet in his ultimis mundi fecibus rara {{ls}}int, inveniuntur tamen adhuc apud benè educatas, devotas & prudentes mulieres. Cœterum notum e{{ls}}t Patres concubitum cum gravidâ vel lactante improba{{ls}}{{ls}}e & tantum non damna{{ls}}{{ls}}e. Velut ''Ambro{{ls}}. in c. 1. Luc. Tom. V.'' viros qui cum prægnantibus uxoribus con{{ls}}ue{{ls}}cunt ''Sancti uteri {{ls}}ecretum ince{{ls}}tare affirmat. Hieron. adver{{ls}}. Jov. l. 1. t. 2.'' monet viros, ut imitentur pecudes, neque po{{ls}}tquam uxorum venter intumuit, filios perdant, & in eandem {{ls}}ententiam ''Origenes in Gen. c. 17. hom. 3. & in c. 19. hom. 5. Procop. in Gen. c. 16. & Clement. 1. Epi{{ls}}cop. Rom. Apo{{ls}}t. Con{{ls}}tit. l. 6. c. 17.'' & ad {{ls}}ummum viris non procreandorum liberorum causâ uxores cogno{{ls}}centibus igno{{ls}}ci, peccare tamen eos tradit ''Augu{{ls}}t. de bon. Conjug. c. 6.'' & ''Fulgent. Epi{{ls}}t. 1. de conjug. deb.'' Ita etiam per coitum cum gravidâ propter agitationem matricis nimiam facilè abortus conciliari latè deducit ''Paul. Cypr. de Jur. Conn. n. 1. §. 97. Paul. Tarn. l. 2. de matr. c. 34. q. 3. Freher. de Fam. & inf. l. 3. c. 17.<noinclude>{{right|''n. 14.''}} {{smaller-block/e}}</noinclude> i8dgh68vnz9j3k2x1ve08rid8z4los7 272598 272597 2026-06-26T23:33:25Z Erblanchard57 30712 272598 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Erblanchard57" />{{rvh|29|DE POLYGAMIA.|DISCURSUS}}</noinclude><section begin="T3" />{{c|{{larger|{{sc|{{spatium|0.75em|'''Thesis II| I.'''}}}}}}}} {{dhr}} [[File:Ornamental Letter from Polygamia Triumphatrix - Thesis 3.png|left|95px|''C'']]On{{ls}}tat præterea ''naturam muliebrem,'' ita e{{ls}}{{ls}}e comparatam, ut po{{ls}}t conceptionem concubitum viri non amplius, uti cœtera animantia etiam, quæ majore privilegio hac in parte gaudere non po{{ls}}{{ls}}unt dici, de{{ls}}ideret, {{ls}}ed quodammodo abhorreat, & {{ls}}i quando ex amore viri, qui abundantia {{ls}}emmis gaudet in ip{{ls}}ius voluntatem con{{ls}}entiat, multa incommoda {{ls}}u{{ls}}tineat, cum ex parte {{ls}}ui ip{{ls}}ius, tum ex parte infantis uti Medici edocti experientia {{ls}}atis abunde docent, quod brevitas vitæ & alia innumera mala inde oriantur. Sicuti quam primum Medicus quidam {{ls}}agaci{{ls}}{{ls}}imus ex hoc capite Polygamiam probabit. {{smaller-block/s}} {{anchor|n1}}1. ''Naturam muliebrem.'' Hoc in{{ls}}allibiliter certum e{{ls}}t, quod natura muliebris in {{ls}}e & {{ls}}uâ naturâ, à vitiis po{{ls}}t lap{{ls}}um adhærentibus, ab{{ls}}tractivè con{{ls}}iderata po{{ls}}t conceptionem non amplius admittat virum, ob graves dolores non tantum, quos {{ls}}entit, præ{{ls}}ertim {{ls}}i {{ls}}emen immittatur, & non Onaniticè res peragatur; {{ls}}ed & incommoda, quæ ip{{ls}}is & infantibus obtruduntur. De vitiis, quæ po{{ls}}t lap{{ls}}um ex malâ educatione, pravis opinionibus, & perpetuo in uno lecto contubernio pleri{{ls}}que mulieribus {{ls}}unt propria, & in illis radicata qua{{ls}}i, non loquor. Si enim Chri{{ls}}tiano nomine non nomine tenus {{ls}}altem, {{ls}}ed verè gaudere volunt, extirpare debent. Unde ''Lycurgus,'' ethnicus licet, egregiam tulit legem, ne {{ls}}cilicet maritus & uxor in eodem lecto cubent. Sed hodiè vel ex paupertate, vel ex con{{ls}}uetudine detrimento{{ls}}i{{ls}}{{ls}}imâ {{ls}}emper eodem grabato detinentur, unde fieri non pote{{ls}}t, quin multi, non nece{{ls}}{{ls}}arii, & vitio{{ls}}i, Chri{{ls}}tianis abhorrendi perpetrentur concubitus. Novi multas prudentes & devotas mulieres, præ{{ls}}ertim in Regionibus Bacchicis, quæ mihi {{ls}}ingulariter conque{{ls}}tæ fuerunt de maritorum, vino {{ls}}emper utentium, in re Venereâ exce{{ls}}{{ls}}u, & po{{ls}}t conceptionem ac in lactatione ingrati{{ls}}{{ls}}imo, atque ip{{ls}}is invitis {{ls}}æpè non {{ls}}ine rixis extorto concubitu. Unde veritati non e{{ls}}t congruum, quod à naturâ (de vitiosâ quidem concedo, {{ls}}ed bonâ nego, de quâ tamen Chri{{ls}}tianis {{ls}}ermo e{{ls}}{{ls}}e debet) datum {{ls}}it mulieri, ut autor unius putat ut po{{ls}}t impletum uterum ardor cum viro coëundi non {{ls}}tatim expleatur. Zenobiam celebrant {{ls}}criptores, quòd virum Odonatum non admi{{ls}}erit, ni{{ls}}i tentatâ conceptione, quâ peractâ redierit ad perennem ab{{ls}}tinentiam. Et hæc e{{ls}}t vera ca{{ls}}titas in conjugio. Quæ exempla licet in his ultimis mundi fecibus rara {{ls}}int, inveniuntur tamen adhuc apud benè educatas, devotas & prudentes mulieres. Cœterum notum e{{ls}}t Patres concubitum cum gravidâ vel lactante improba{{ls}}{{ls}}e & tantum non damna{{ls}}{{ls}}e. Velut ''Ambro{{ls}}. in c. 1. Luc. Tom. V.'' viros qui cum prægnantibus uxoribus con{{ls}}ue{{ls}}cunt ''Sancti uteri {{ls}}ecretum ince{{ls}}tare affirmat. Hieron. adver{{ls}}. Jov. l. 1. t. 2.'' monet viros, ut imitentur pecudes, neque po{{ls}}tquam uxorum venter intumuit, filios perdant, & in eandem {{ls}}ententiam ''Origenes in Gen. c. 17. hom. 3. & in c. 19. hom. 5. Procop. in Gen. c. 16. & Clement. 1. Epi{{ls}}cop. Rom. Apo{{ls}}t. Con{{ls}}tit. l. 6. c. 17.'' & ad {{ls}}ummum viris non procreandorum liberorum causâ uxores cogno{{ls}}centibus igno{{ls}}ci, peccare tamen eos tradit ''Augu{{ls}}t. de bon. Conjug. c. 6.'' & ''Fulgent. Epi{{ls}}t. 1. de conjug. deb.'' Ita etiam per coitum cum gravidâ propter agitationem matricis nimiam facilè abortus conciliari latè deducit ''Paul. Cypr. de Jur. Conn. n. 1. §. 97. Paul. Tarn. l. 2. de matr. c. 34. q. 3. Freher. de Fam. & inf. l. 3. c. 17.''<noinclude>{{right|''n. 14.''}} {{smaller-block/e}}</noinclude> 1i1jxj6s9f1cjdeofoizqjwmtip5550 272609 272598 2026-06-27T03:07:13Z Erblanchard57 30712 272609 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Erblanchard57" />{{rvh|29|DE POLYGAMIA.|DISCURSUS}}</noinclude><section begin="T3" />{{c|{{larger|{{sc|{{spatium|0.75em|'''Thesis II| I.'''}}}}}}}} {{dhr}} [[File:Ornamental Letter from Polygamia Triumphatrix - Thesis 3.png|left|95px|''C'']]On{{ls}}tat præterea ''naturam muliebrem,'' ita e{{ls}}{{ls}}e comparatam, ut po{{ls}}t conceptionem concubitum viri non amplius, uti cœtera animantia etiam, quæ majore privilegio hac in parte gaudere non po{{ls}}{{ls}}unt dici, de{{ls}}ideret, {{ls}}ed quodammodo abhorreat, & {{ls}}i quando ex amore viri, qui abundantia {{ls}}eminis gaudet in ip{{ls}}ius voluntatem con{{ls}}entiat, multa incommoda {{ls}}u{{ls}}tineat, cum ex parte {{ls}}ui ip{{ls}}ius, tum ex parte infantis uti Medici edocti experientia {{ls}}atis abunde docent, quod brevitas vitæ & alia innumera mala inde oriantur. Sicuti quam primum Medicus quidam {{ls}}agaci{{ls}}{{ls}}imus ex hoc capite Polygamiam probabit. {{smaller-block/s}} {{anchor|n1}}1. ''Naturam muliebrem.'' Hoc in{{ls}}allibiliter certum e{{ls}}t, quod natura muliebris in {{ls}}e & {{ls}}uâ naturâ, à vitiis po{{ls}}t lap{{ls}}um adhærentibus, ab{{ls}}tractivè con{{ls}}iderata po{{ls}}t conceptionem non amplius admittat virum, ob graves dolores non tantum, quos {{ls}}entit, præ{{ls}}ertim {{ls}}i {{ls}}emen immittatur, & non Onaniticè res peragatur; {{ls}}ed & incommoda, quæ ip{{ls}}is & infantibus obtruduntur. De vitiis, quæ po{{ls}}t lap{{ls}}um ex malâ educatione, pravis opinionibus, & perpetuo in uno lecto contubernio pleri{{ls}}que mulieribus {{ls}}unt propria, & in illis radicata qua{{ls}}i, non loquor. Si enim Chri{{ls}}tiano nomine non nomine tenus {{ls}}altem, {{ls}}ed verè gaudere volunt, extirpare debent. Unde ''Lycurgus,'' ethnicus licet, egregiam tulit legem, ne {{ls}}cilicet maritus & uxor in eodem lecto cubent. Sed hodiè vel ex paupertate, vel ex con{{ls}}uetudine detrimento{{ls}}i{{ls}}{{ls}}imâ {{ls}}emper eodem grabato detinentur, unde fieri non pote{{ls}}t, quin multi, non nece{{ls}}{{ls}}arii, & vitio{{ls}}i, Chri{{ls}}tianis abhorrendi perpetrentur concubitus. Novi multas prudentes & devotas mulieres, præ{{ls}}ertim in Regionibus Bacchicis, quæ mihi {{ls}}ingulariter conque{{ls}}tæ fuerunt de maritorum, vino {{ls}}emper utentium, in re Venereâ exce{{ls}}{{ls}}u, & po{{ls}}t conceptionem ac in lactatione ingrati{{ls}}{{ls}}imo, atque ip{{ls}}is invitis {{ls}}æpè non {{ls}}ine rixis extorto concubitu. Unde veritati non e{{ls}}t congruum, quod à naturâ (de vitiosâ quidem concedo, {{ls}}ed bonâ nego, de quâ tamen Chri{{ls}}tianis {{ls}}ermo e{{ls}}{{ls}}e debet) datum {{ls}}it mulieri, ut autor unius putat ut po{{ls}}t impletum uterum ardor cum viro coëundi non {{ls}}tatim expleatur. Zenobiam celebrant {{ls}}criptores, quòd virum Odonatum non admi{{ls}}erit, ni{{ls}}i tentatâ conceptione, quâ peractâ redierit ad perennem ab{{ls}}tinentiam. Et hæc e{{ls}}t vera ca{{ls}}titas in conjugio. Quæ exempla licet in his ultimis mundi fecibus rara {{ls}}int, inveniuntur tamen adhuc apud benè educatas, devotas & prudentes mulieres. Cœterum notum e{{ls}}t Patres concubitum cum gravidâ vel lactante improba{{ls}}{{ls}}e & tantum non damna{{ls}}{{ls}}e. Velut ''Ambro{{ls}}. in c. 1. Luc. Tom. V.'' viros qui cum prægnantibus uxoribus con{{ls}}ue{{ls}}cunt ''Sancti uteri {{ls}}ecretum ince{{ls}}tare affirmat. Hieron. adver{{ls}}. Jov. l. 1. t. 2.'' monet viros, ut imitentur pecudes, neque po{{ls}}tquam uxorum venter intumuit, filios perdant, & in eandem {{ls}}ententiam ''Origenes in Gen. c. 17. hom. 3. & in c. 19. hom. 5. Procop. in Gen. c. 16. & Clement. 1. Epi{{ls}}cop. Rom. Apo{{ls}}t. Con{{ls}}tit. l. 6. c. 17.'' & ad {{ls}}ummum viris non procreandorum liberorum causâ uxores cogno{{ls}}centibus igno{{ls}}ci, peccare tamen eos tradit ''Augu{{ls}}t. de bon. Conjug. c. 6.'' & ''Fulgent. Epi{{ls}}t. 1. de conjug. deb.'' Ita etiam per coitum cum gravidâ propter agitationem matricis nimiam facilè abortus conciliari latè deducit ''Paul. Cypr. de Jur. Conn. n. 1. §. 97. Paul. Tarn. l. 2. de matr. c. 34. q. 3. Freher. de Fam. & inf. l. 3. c. 17.''<noinclude>{{right|''n. 14.''}} {{smaller-block/e}}</noinclude> m7p8taxhxvraoph92pn0743d4ojosga 106 83758 272550 2026-06-26T12:24:11Z Em-GdM 26341 Paginam instituit, scribens '' 272550 proofread-index text/x-wiki {{:MediaWiki:Proofreadpage_index_template |Title=Bruxella, incomparabili exemplo septenaria, gripho palladio descripta : Luminibus Hiſtoricis, Politicis, Miſcellaneis diſtincta & explicata. |Language=la |Volume= |Author=Erycius Puteanus |Translator= |Editor= |Illustrator= |Publisher=Ioannis Mommarti |Address=Bruxella |Year=1646 |Source=https://books.google.be/books?id=JlpbAAAAQAAJ&hl=nl&source=gbs_navlinks_s |Image=1 |Progress=X |Pages=<pagelist /> |Remarks= |Header= |Footer= }} 78yjcc1lxbxmp7qpojrykch7t9tkbdg 106 83759 272551 2026-06-26T12:51:25Z Em-GdM 26341 Paginam instituit, scribens '' 272551 proofread-index text/x-wiki {{:MediaWiki:Proofreadpage_index_template |Title=Bruxella, incomparabili exemplo septenaria, gripho palladio descripta : Luminibus Hiſtoricis, Politicis, Miſcellaneis diſtincta & explicata. |Language=la |Volume= |Author=Erycius Puteanus |Translator= |Editor= |Illustrator= |Publisher=Ioannis Mommarti |Address=Bruxella |Year=1646 |Source=https://books.google.be/books?id=JlpbAAAAQAAJ&hl=nl&source=gbs_navlinks_s |Image=6 |Progress=C |Pages=<pagelist /> |Remarks= |Header= |Footer= }} ooidhg65x9ia1zw2dkkxw55ls5sjj3t 272625 272551 2026-06-27T09:37:31Z Demetrius Talpa 13304 272625 proofread-index text/x-wiki {{:MediaWiki:Proofreadpage_index_template |Title=Bruxella, incomparabili exemplo septenaria, gripho palladio descripta : Luminibus Hiſtoricis, Politicis, Miſcellaneis diſtincta & explicata. |Language=la |Volume= |Author=[[Scriptor:Erycius Puteanus|Erycius Puteanus]] |Translator= |Editor= |Illustrator= |Publisher=Ioannis Mommarti |Address=Bruxella |Year=1646 |Source=https://books.google.be/books?id=JlpbAAAAQAAJ&hl=nl&source=gbs_navlinks_s |Image=6 |Progress=C |Pages=<pagelist /> |Remarks= |Header= |Footer= }} o2lr20azq7yh6tssuqxf2kpxrod6fm4 104 83760 272552 2026-06-26T12:52:15Z Em-GdM 26341 /* Vacua */ 272552 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="0" user="Em-GdM" /></noinclude><noinclude></noinclude> fe0imo77olwkyjh9tcc0zf5olt1uzgw 104 83761 272553 2026-06-26T12:52:34Z Em-GdM 26341 /* Vacua */ 272553 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="0" user="Em-GdM" /></noinclude><noinclude></noinclude> fe0imo77olwkyjh9tcc0zf5olt1uzgw 104 83762 272554 2026-06-26T12:53:04Z Em-GdM 26341 /* Vacua */ 272554 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="0" user="Em-GdM" /></noinclude><noinclude></noinclude> fe0imo77olwkyjh9tcc0zf5olt1uzgw 104 83763 272555 2026-06-26T12:53:18Z Em-GdM 26341 /* Vacua */ 272555 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="0" user="Em-GdM" /></noinclude><noinclude></noinclude> fe0imo77olwkyjh9tcc0zf5olt1uzgw 104 83764 272556 2026-06-26T12:53:34Z Em-GdM 26341 /* Vacua */ 272556 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="0" user="Em-GdM" /></noinclude><noinclude></noinclude> fe0imo77olwkyjh9tcc0zf5olt1uzgw 104 83765 272558 2026-06-26T15:26:08Z Em-GdM 26341 /* Emendata */ 272558 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Em-GdM" /></noinclude> {{c|{{Magnitudo|ERYCI PVTEANI|200}}}} {{brn|0.5}} {{c|{{Magnitudo|BAMELRODI|120}}}} {{brn|0.5}} {{c|{{Magnitudo|'''BRVXELLA,'''|300}}}} {{brn|0.5}} {{Magnitudo|{{c|INCOMPARABILI EXEMPLO}}|120}} {{brn|0.5}} {{Magnitudo|{{c|SEPTENARIA,}}|220}} {{brn|0.5}} {{Magnitudo|{{c|GRIPHO PALLADIO}}|205}} {{brn|0.5}} {{Magnitudo|{{c|DESCRIPTA :}}|180}} {{brn|1}} {{Magnitudo|{{c|{{sc|Lvminibvs}} Hiſtoricis, Politicis, Miscellaneis diſtincta & explicata.}}|110}} {{brn|1}} {{c|''Plenum item'' {{sc|Vrbis Elogium,}}<br />''velut Loquens'' {{sc|Imago}}.}} [[Fasciculus:Erycius Puteanus, Bruxella, incomparabili exemplo Septenari, 1646 (page 6 crop).jpg|400px|center]] {{brn|0.5}} {{Magnitudo|{{c|BRVXELLÆ}}|110}} {{brn|0.5}} {{Magnitudo|{{c|{{sc|Ex Officina Ioannis Mommarti.}}}}|110}} <hr style="margin:auto;width:20%"/> {{Magnitudo|{{c|M. DC. XLVI.}}|110}}<noinclude></noinclude> gdqsqu9wr77g6ifv4ka9k8j90mj8y70 104 83766 272559 2026-06-26T15:26:38Z Em-GdM 26341 /* Vacua */ 272559 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="0" user="Em-GdM" /></noinclude>:<noinclude></noinclude> 26vp4oj1cfo4tq2jpwboq7nueb00w5h 104 83767 272560 2026-06-26T15:35:15Z Saumache 27923 /* Emendata */ 272560 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Saumache" />{{rh||DE VARIA SIGNIFICATIONE SERMONVM. IV.|361}}</noinclude><poem>{{l|237.10|10}}<div style=font-size:85%;line-height:125%>{{gap|4em}}nisi hóc ita factumst proinde ut factum esse aútumo, {{gap|4em}}non caúsam dico, vér, quin insimulés probri.</div>{{spatium||Autumare}} est sperare. Pacuvius Doloreste: {{font-size|85%|{{gap|4em}}aut híc est aut hic ádfore actutum aútumo.}} {{gap|2em}}{{sc|altum}} non solum aerium vel profundum, sicuti plerumque. {{l|237.15|15}}{{spatium||Altum}} ab alendo dictum. Varro Manio: habens antepositam alimoniam, sedens altus alieno sumptu. {{spatium||Altum}}, magnum vel gloriosum. Vergilius Georg. lib. III: {{font-size|85%|{{gap|4em}}te sine nil altum mens inchoat.}} {{spatium||Altum}}, vetus, anticum. Vergilius Georgicon lib. IIII: {{l|237.20|20}}<div style=font-size:85%;line-height:125%>{{gap|13em}}altius omnem {{gap|4em}}expediam prima repetens ab origine famam.</div>et lib. VIII: {{font-size|85%|{{gap|4em}}quid causas petis ex alto?}} Accius Armorum iudicio: {{l|237.25|25}}{{font-size|85%|{{gap|4em}}cur vétera tam ex alto ádpetissis díscidi Agamemno, ''ínitia?''}} {{spatium||Altum}}, pressum, obscurum. Vergilius lib. X: <div style=font-size:85%;line-height:125%>{{gap|11em}}quid me alta silentia cogis {{gap|4em}}rumpere?</div>idem [in] eodem:</poem><noinclude><references/></noinclude> afzbg6pb6iqcpddofvwqvt83srccnfu 0 83768 272561 2026-06-26T15:37:23Z Saumache 27923 Redirigens ad [[Scriptor:Nonius Marcellus]] 272561 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Scriptor:Nonius Marcellus]] 604mohgmd984ckw1tktbsgumke24gv1 104 83769 272562 2026-06-26T15:42:54Z Em-GdM 26341 /* Emendata */ 272562 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Em-GdM" /></noinclude>{{Magnitudo|{{c|NOBILISSIMO ET AMPLISSIMO}}|120}} {{brn|0.5}} {{c|{{Magnitudo|SENATVI, POPVLOQ. BRVXELLENSI:|200}}}} {{brn|0.5}} D. GEORGIO DE BRIMEV, Equiti, à Conſiliis Belli, &c. {{c|{{Magnitudo|PRÆTORI ;|135}}}} D. FRANCISCO DE DONGELBERGE, Equiti, Toparchæ de Herlair, Zillebeke, Rasegem, etc. {{c|{{Magnitudo|CONSVLI ;|135}}}} D. FREDERICO DEMARSELAER, Equiti, Toparchæ de Parck, Eelewyt S. Huberti, Harzeaux, Hoycke, Borre, &c. D. CLAVDIO VANDER EYCKEN, Equiti, Toparchæ de Nederlo, &c. D. LEONARDO VANDER NOOT, I. V. Licentiato, Toparchæ de Kieſekem, &c. D. PHILIPPO VANDER STEGHEN, I. V. Licentiato, D. CORNELIO VAN VFFELE, I. V. Doctori, Toparchæ de Waesmont, &c. D. IACOBO PHILIPPO DE DONGELBERGE, Toparchæ de Schavenberghe, &c. D. IOANNI VANDEN HECKE, {{c|{{Magnitudo|SENATORIBVS ;|135}}}} {{d|D. CA.}}<noinclude></noinclude> 47ldfb9yzanilyndfvcgz72thnhibkt 272563 272562 2026-06-26T15:48:28Z Em-GdM 26341 272563 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Em-GdM" /></noinclude>{{Magnitudo|{{c|NOBILISSIMO ET AMPLISSIMO}}|120}} {{brn|0.5}} {{c|{{Magnitudo|SENATVI, POPVLOQ. BRVXELLENSI:|200}}}} {{brn|0.5}} D. GEORGIO DE BRIMEV, Equiti, à Conſiliis Belli, &c. {{c|{{Magnitudo|PRÆTORI ;|135}}}} D. FRANCISCO DE DONGELBERGE, Equiti, Toparchæ de Herlair, Zillebeke, Rasegem, etc. {{c|{{Magnitudo|CONSVLI ;|135}}}} D. FREDERICO DEMARSELAER, Equiti, Toparchæ de Parck, Eelewyt S. Huberti, Harzeaux, Hoycke, Borre, &c. D. CLAVDIO VANDER EYCKEN, Equiti, Toparchæ de Nederlo, &c. D. LEONARDO VANDER NOOT, I. V. Licentiato, Toparchæ de Kieſekem, &c. D. PHILIPPO VANDER STEGHEN, I. V. Licentiato, D. CORNELIO VAN VFFELE, I. V. Doctori, Toparchæ de Waesmont, &c. D. IACOBO PHILIPPO DE DONGELBERGE, Toparchæ de Schavenberghe, &c. D. IOANNI VANDEN HECKE, {{c|{{Magnitudo|SENATORIBVS ;|135}}}} {{d|D. CA.}}<noinclude></noinclude> j7mgn24j9xrxoffaiw6ini6eoldjcgr 272566 272563 2026-06-26T16:05:55Z Em-GdM 26341 272566 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Em-GdM" /></noinclude>{{Magnitudo|{{c|NOBILISSIMO ET AMPLISSIMO}}|120}} {{brn|0.5}} {{c|{{Magnitudo|SENATVI, POPVLOQ. BRVXELLENSI:|200}}}} {{brn|0.5}} <poem>D. GEORGIO DE BRIMEV, Equiti, à Conſiliis Belli, &c. {{c|{{Magnitudo|PRÆTORI ;|135}}}} D. FRANCISCO DE DONGELBERGE, Equiti, Toparchæ de Herlair, Zillebeke, Rasegem, etc. {{c|{{Magnitudo|CONSVLI ;|135}}}} D. FREDERICO DEMARSELAER, Equiti, Toparchæ de Parck, Eelewyt S. Huberti, Harzeaux, Hoycke, Borre, &c. D. CLAVDIO VANDER EYCKEN, Equiti, Toparchæ de Nederlo, &c. D. LEONARDO VANDER NOOT, I. V. Licentiato, Toparchæ de Kieſekem, &c. D. PHILIPPO VANDER STEGHEN, I. V. Licentiato, D. CORNELIO VAN VFFELE, I. V. Doctori, Toparchæ de Waesmont, &c. D. IACOBO PHILIPPO DE DONGELBERGE, Toparchæ de Schavenberghe, &c. D. IOANNI VANDEN HECKE, {{c|{{Magnitudo|SENATORIBVS ;|135}}}}</poem><noinclude>{{c|∗₂}} {{d|D. CA.}}</noinclude> nbcm1u5p6zw737muvzjtdjkd4v31x0i 104 83770 272564 2026-06-26T15:55:02Z Em-GdM 26341 /* Emendata */ 272564 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Em-GdM" /></noinclude>D. CAROLO DE LOCQVENGHIEN, Equiti, Toparchæ de Parck, &c. D. ADRIANO VAN BAVSELE, Toparchæ de Brack, Heyler, &c. {{c|{{Magnitudo|THESAVRARIIS ;|135}}}} D. IOANNI VANDER THOMMEN, I. V. L. {{c|{{Magnitudo|PRÆFECTO FOSSÆ ;|135}}}} D. IOANNI BAPT. VAN GHINDERTAELEN , I. V. Doctorì, {{c|{{Magnitudo|SYNDICO ;|135}}}} ADRIANO RAESSENS, {{c|{{Magnitudo|CONSVLI EX PLEBE ;|135}}}} ANTONIO VANDEN STOCK, GVILIELMO VAN CAVERSON, PETRO GEEREMS, DANIELI LYNIERS, {{c|{{Magnitudo|QVÆSTORIBVS VRBIS ;|135}}}} IOANNI VANDER LOO, IOANNI VAN DOORNE, {{c|{{Magnitudo|QVÆSTORIBVS FOSSÆ ;|135}}}} IOANNI VAN STEENSTRATEN, IVDOCO VAN EGEM, IVDOCO VAN CVTSEM, IOANNI SOPHIE, DIONYSIO WATERLOOS, DANIELI PEPERMANS, {{c|{{Magnitudo|CONSILIARIIS,|135}}}} {{c|{{sc|Salus, Felicitas, Gloria.}}}}<noinclude></noinclude> 4c4w7dqix23ieu9c4lde6jfuvu0oojw 272567 272564 2026-06-26T16:07:17Z Em-GdM 26341 272567 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Em-GdM" /></noinclude><poem>D. CAROLO DE LOCQVENGHIEN, Equiti, Toparchæ de Parck, &c. D. ADRIANO VAN BAVSELE, Toparchæ de Brack, Heyler, &c. {{c|{{Magnitudo|THESAVRARIIS ;|135}}}} D. IOANNI VANDER THOMMEN, I. V. L. {{c|{{Magnitudo|PRÆFECTO FOSSÆ ;|135}}}} D. IOANNI BAPT. VAN GHINDERTAELEN , I. V. Doctorì, {{c|{{Magnitudo|SYNDICO ;|135}}}} ADRIANO RAESSENS, {{c|{{Magnitudo|CONSVLI EX PLEBE ;|135}}}} ANTONIO VANDEN STOCK, GVILIELMO VAN CAVERSON, PETRO GEEREMS, DANIELI LYNIERS, {{c|{{Magnitudo|QVÆSTORIBVS VRBIS ;|135}}}} IOANNI VANDER LOO, IOANNI VAN DOORNE, {{c|{{Magnitudo|QVÆSTORIBVS FOSSÆ ;|135}}}} IOANNI VAN STEENSTRATEN, IVDOCO VAN EGEM, IVDOCO VAN CVTSEM, IOANNI SOPHIE, DIONYSIO WATERLOOS, DANIELI PEPERMANS, {{c|{{Magnitudo|CONSILIARIIS,|135}}}} {{c|{{sc|Salus, Felicitas, Gloria.}}}}</poem><noinclude>{{d|BRV-}}</noinclude> 56bpc4sn17dumzsdx0ntdzqc4zsut2m 104 83771 272565 2026-06-26T16:00:20Z Em-GdM 26341 /* Emendata */ 272565 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Em-GdM" /></noinclude><poem>{{c|{{magnitudo|BRVXELLA,|200}} PROVINCIARVM BELGICARVM GLORIA, {{magnitudo|VRBİVM GEMMA,|120}} VNA HABET QUOD ALIÆ OMNES, SOLA QVOD NVLLA. HABET AVLAM, IPSA VELVT AVLA, MAGNA, PVLCHRA, NOBILIS. AER AVRVM EST, AQUA ARGENTVM, TERRA NATVRÆ PRETIVM. ALIBI DOMVS, HIC PALATIA ; ALIBI NITOR, HIC SPLENDOR ; ALIBI HOMINES, HIC ET HEROES. PRÆSENTIA PRINCIPIS REIP. MAIESTAS EST; RECTORES RADII, ET AB VNO IVBARE, CIVES STELLA, ET SIMVL MICANT ; MORES LEGES, ET SALVTEM CONTINENT.}}</poem><noinclude></noinclude> nou7224cw66b21c83k5ngrditdqqmrp 272568 272565 2026-06-26T16:08:32Z Em-GdM 26341 272568 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Em-GdM" /></noinclude><poem>{{c|{{magnitudo|BRVXELLA,|200}} PROVINCIARVM BELGICARVM GLORIA, {{magnitudo|VRBİVM GEMMA,|120}} VNA HABET QUOD ALIÆ OMNES, SOLA QVOD NVLLA. HABET AVLAM, IPSA VELVT AVLA, MAGNA, PVLCHRA, NOBILIS. AER AVRVM EST, AQUA ARGENTVM, TERRA NATVRÆ PRETIVM. ALIBI DOMVS, HIC PALATIA ; ALIBI NITOR, HIC SPLENDOR ; ALIBI HOMINES, HIC ET HEROES. PRÆSENTIA PRINCIPIS REIP. MAIESTAS EST; RECTORES RADII, ET AB VNO IVBARE, CIVES STELLA, ET SIMVL MICANT ; MORES LEGES, ET SALVTEM CONTINENT.}}</poem><noinclude>{{c|∗₃}}{{d|HANC}}</noinclude> fn9dpq0i35aflcgzr59cvs3d5oxlgcr 104 83772 272569 2026-06-26T16:11:29Z Em-GdM 26341 /* Emendata */ 272569 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Em-GdM" /></noinclude><poem>{{c|{{magnitudo|HANC VRBEM,|200}} SEPTEM COLLIBVS EXCELSAM, {{magnitudo|ROMANAE VELVT IMAGINEM ;|120}} SEPTEM PORTIS CIRCVMDATAM, THEBARVM IDEAM ; TER SEPTENIS FONTIBVS IRRIGVAM, NYMPHARVM LAVACRVM ; SEPTEM PONTIBVS PRIDEM IVNCTAM, ET SÆPIVS VNAM; SEPTEM TEMPLIS LVSTRALEM, RELIGIONIS MYSTERIVM ; SEPTEM XENODOCHIIS HOSPITALEM, PIETATIS CONTVBERNIVM ; SEPTEM FAMILIIS FOECVNDAM, REGIMINIS SEMINARIVM ; INCOMPARABILI EXEMPLO SEPTENARIAM, ET GRIPHO PALLADIO DESCRIPTAM.<noinclude>{{d|IPSI}}</noinclude> 9oaydwoka0tlnrvxmffwp2q7fwkq4q2 272570 272569 2026-06-26T16:15:11Z Em-GdM 26341 272570 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Em-GdM" /></noinclude><poem>{{c|{{magnitudo|HANC VRBEM,|200}} SEPTEM COLLIBVS EXCELSAM, {{magnitudo|ROMANAE VELVT IMAGINEM ;|120}} SEPTEM PORTIS CIRCVMDATAM, THEBARVM IDEAM ; TER SEPTENIS FONTIBVS IRRIGVAM, NYMPHARVM LAVACRVM ; SEPTEM PONTIBVS PRIDEM IVNCTAM, ET SÆPIVS VNAM; SEPTEM TEMPLIS LVSTRALEM, RELIGIONIS MYSTERIVM ; SEPTEM XENODOCHIIS HOSPITALEM, PIETATIS CONTVBERNIVM ; SEPTEM FAMILIIS FOECVNDAM, REGIMINIS SEMINARIVM ; INCOMPARABILI EXEMPLO SEPTENARIAM, ET GRIPHO PALLADIO DESCRIPTAM.}}</poem><noinclude>{{d|IPSI}}</noinclude> 9g5t39czs414fg3l0pp3u05jtnb7r93 104 83773 272571 2026-06-26T16:20:12Z Em-GdM 26341 /* Emendata */ 272571 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Em-GdM" /></noinclude><poem>{{c|{{magnitudo|IPSI VRBI,|200}} PRÆTORE SVO, CONSVLIBVS, S. P. Q. {{magnitudo|AVGVSTAE,|120}} VIRIS ET VIRTVTIBVS, ARTIBVS ET OPIBVS, REBVSQVE PRÆCLARE GESTIS INCLYTÆ, ERYCIVS PVTEANVS BAMELRODIVS, {{magnitudo|INGENII CVLTV CIVIS OBSEQVIVM OFFERENS,|80}} DEDICAT CONSECRATQVE, HOC INPRIMIS VICTVRVS MONUMENTO, QVAMVIS EXIGVO, QVOD SVO VRBS NOMINE ET NUMERO MAGNVM FACIET, ET IN SECVLA EXTENDET. ITA SOSPES, FELIX, ÆTERNA SIT ; VOTIS EVEHENDA, POSTQVAM EN COMIA SVPERAVIT.}}</poem><noinclude>{{c|∗₄}}{{d|NOBI-}}</noinclude> 5m1r47rdc158fko0w3dudqi23aaj8ht 104 83774 272572 2026-06-26T16:30:03Z Em-GdM 26341 /* Emendata */ 272572 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Em-GdM" /></noinclude>{{magnitudo|{{c|NOBILISSIMI AC AMPLISSIMI}}|120}} {{magnitudo|{{c|DOMINI,}}|200}} {{magnitudo|{{c|VIRTVTVM ET LITTERARVM}}|140}} {{magnitudo|{{c|PATRONI.}}|170}} [[Fasciculus:Erycius Puteanus, Bruxella, incomparabili exemplo Septenari, 1646 (page 13 crop).jpg|100px||left|alt=M]]{{sc|vlta}} non ſcribam verba, rerum obſervantior ; quia non pauca {{sc|inscripsi}}. Totidem Vrbis Veſtræ Encomia ſunt, tergeminâ paginâ breviter expreſſa. Solida verò, non ſolita ; Pario marmore, quàm molli papyro digniora. Perpetuitas ſpectanda eſt : citiùs autem libri, quàm lapides contabſcunt ac pereunt ; quæ tincta, quàm quæ ſculpta. Evolvantur ſic tamen in omnium oculos : cùm temporum ſæviet injuria, in animis & memoria hominum perennabunt. Ego ſanè, ut pium, ita & pulchrum ſemper arbitratus ſum, vel {{sc|Principes}} Viros, qui humani quidem Dii ſunt, vel {{tiret|præcla|ras}}<noinclude>{{d|ras}}</noinclude> qi5dzlu6z19v2dzb26s0tcdz5mrnqe7 272573 272572 2026-06-26T16:33:58Z Em-GdM 26341 272573 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Em-GdM" /></noinclude>{{magnitudo|{{c|NOBILISSIMI AC AMPLISSIMI}}|120}} {{magnitudo|{{c|DOMINI,}}|200}} {{magnitudo|{{c|VIRTVTVM ET LITTERARVM}}|140}} {{magnitudo|{{c|PATRONI.}}|170}} [[Fasciculus:Erycius Puteanus, Bruxella, incomparabili exemplo Septenari, 1646 (page 13 crop).jpg|100px||left|alt=M]]{{sc|vlta}} non ſcribam verba, rerum obſervantior ; quia non pauca {{sc|inscripsi}}. Totidem Vrbis Veſtræ Encomia ſunt, tergeminâ paginâ breviter expreſſa. Solida verò, non ſolita ; Pario marmore, quàm molli papyro digniora. Perpetuitas ſpectanda eſt : citiùs autem libri, quàm lapides contabſcunt ac pereunt ; quæ tincta, quàm quæ ſculpta. Evolvantur ſic tamen in omnium oculos : cùm temporum ſæviet injuria, in animis & memoria hominum perennabunt. Ego ſanè, ut pium, ita & pulchrum ſemper arbitratus ſum, vel {{sc|Principes}} Viros, qui humani quidem Dii ſunt, vel {{Pt|præcla-|}}<noinclude>{{d|ras}}</noinclude> iveswfgez1aew8mcm7wxu0waqvqskg3 104 83775 272574 2026-06-26T16:39:45Z Em-GdM 26341 /* Emendata */ 272574 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Em-GdM" />{{c|P R O S P H O N E S I S.}}</noinclude>{{Pt|ras|præclaras}} {{sc|Vrbes}}, quæ terarrum Stellæ, ſtilo & ingenio venerari. {{sc|Principes}} cœperam, ac {{sc|Theatrum}} moliri {{sc|Heroicvm}} ; cujus jam partes aliquæ publicè ſpectantur. Ad {{sc|Vrbes}} pariferebar animo : ſed illas potiſſimùm, quibus peculiari ratione & me videbar, & ſtudia mea debere. Plures sunt, & ad {{sc|Septenarium}} ſæpiùs veniunt : paucæ tamen, ſi Brabantiæ finibus pietatem meam concludam. Inter has verò {{sc|Lovanivm, Brvxella, Antverpia}} eminent : totidem titulis, {{sc|Academia, Avla, Emporium}} ; Ternóſque Provinciæ {{sc|Ordines}} denotant : illum Sacrum Academia, Nobilem Aula, Civilem Emporium. Ad me quod attinet, gente Gugernâ, Lovanii, & in Arce habito, in reliquis vivo, Bruxellæ felix ſum, ac meliori omine ad famam aſſurgo. Hoc etiam diſcrimine, cùm omnibus debeam, quid à me ſingulæ jure ſuo exigant, in confeſſo eſt. Felicitas iſta, ut titulos honoréſque Regios præteream, in Benevolentia veſtra poſita eſt ; quâ me, tanquam Civem, & in me {{Pt|Litte-|}}<noinclude>{{d|ras}}</noinclude> sv30t2of7k1zy7pelmjv9zgo4hwljd0 272575 272574 2026-06-26T16:41:06Z Em-GdM 26341 272575 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Em-GdM" />{{c|P R O S P H O N E S I S.}}</noinclude>{{Pt|ras|præclaras}} {{sc|Vrbes}}, quæ terarrum Stellæ, ſtilo & ingenio venerari. {{sc|Principes}} cœperam, ac {{sc|Theatrum}} moliri {{sc|Heroicvm}} ; cujus jam partes aliquæ publicè ſpectantur. Ad {{sc|Vrbes}} pariferebar animo : ſed illas potiſſimùm, quibus peculiari ratione & me videbar, & ſtudia mea debere. Plures sunt, & ad {{sc|Septenarium}} ſæpiùs veniunt : paucæ tamen, ſi Brabantiæ finibus pietatem meam concludam. Inter has verò {{sc|Lovanivm, Brvxella, Antverpia}} eminent : totidem titulis, {{sc|Academia, Avla, Emporium}} ; Ternóſque Provinciæ {{sc|Ordines}} denotant : illum Sacrum Academia, Nobilem Aula, Civilem Emporium. Ad me quod attinet, gente Gugernâ, Lovanii, & in Arce habito, in reliquis vivo, Bruxellæ felix ſum, ac meliori omine ad famam aſſurgo. Hoc etiam diſcrimine, cùm omnibus debeam, quid à me ſingulæ jure ſuo exigant, in confeſſo eſt. Felicitas iſta, ut titulos honoréſque Regios præteream, in Benevolentia veſtra poſita eſt ; quâ me, tanquam Civem, & in me {{Pt|Litte-|}}<noinclude>{{d|ras}}</noinclude> 7xllx1wshkxutbn2vm5xv6s0y9vn50a 272578 272575 2026-06-26T16:52:21Z Em-GdM 26341 272578 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Em-GdM" />{{c|PROSPHONESIS.}}</noinclude>{{Pt|ras|præclaras}} {{sc|Vrbes}}, quæ terarrum Stellæ, ſtilo & ingenio venerari. {{sc|Principes}} cœperam, ac {{sc|Theatrum}} moliri {{sc|Heroicvm}} ; cujus jam partes aliquæ publicè ſpectantur. Ad {{sc|Vrbes}} pariferebar animo : ſed illas potiſſimùm, quibus peculiari ratione & me videbar, & ſtudia mea debere. Plures sunt, & ad {{sc|Septenarium}} ſæpiùs veniunt : paucæ tamen, ſi Brabantiæ finibus pietatem meam concludam. Inter has verò {{sc|Lovanivm, Brvxella, Antverpia}} eminent : totidem titulis, {{sc|Academia, Avla, Emporium}} ; Ternóſque Provinciæ {{sc|Ordines}} denotant : illum Sacrum Academia, Nobilem Aula, Civilem Emporium. Ad me quod attinet, gente Gugernâ, Lovanii, & in Arce habito, in reliquis vivo, Bruxellæ felix ſum, ac meliori omine ad famam aſſurgo. Hoc etiam diſcrimine, cùm omnibus debeam, quid à me ſingulæ jure ſuo exigant, in confeſſo eſt. Felicitas iſta, ut titulos honoréſque Regios præteream, in Benevolentia veſtra poſita eſt ; quâ me, tanquam Civem, & in me {{Pt|Litte-|}}<noinclude>{{d|ras}}</noinclude> 0ufi90xgaouicqly2i8yv7quk1hzgga 104 83776 272576 2026-06-26T16:51:23Z Em-GdM 26341 /* Emendata */ 272576 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Em-GdM" />{{c|AD S.P.Q. BRVXELLENSEM}}</noinclude>{{pt|ras|Litteras}}, tanquàm omnibus neceſſarias, complexi, ea effudiſtis bona & beneficia, quæ ne Patria quidem dedit. Vt gratus igitur effem, ingenium in hoſtimentum contuli ; anniſus exprimere ſtilo, quæ myſterio arcana ſunt, & in Vrbe veſtra ſine exemplo admiranda. {{sc|Lovanium}} quidem ejus Apollo {{sc|Ivstvs Lipsivs}} deſcripſerat ; {{sc|Antverpiam Carolvs Scribanivs}}, ſublimis animi calamíque, è Societate {{sc|Iesv}} Vir ; reliquas {{sc|Io. Baptista Gramayvs}}, ſed ut nullam ſatis abſolveret, copioſus tamen eſſet. Rectiùs ſanè {{sc|Lvdovicvs Gvicciardinvs}}, quamvis breviter, & ſuâ linguâ, de univerſo Belgio homo Italus optimè meritus, & plus quàm Belga. Sic ergò legitur adhuc magis {{sc|Bruxella}}, quàm ſcitur : peculiari digna libro, quemadmodùm glorià & majeſtate excellit. Meam induſtriam, pronam licèt & proclivem, ſpecioſa illa, & ingens nuper Tabula ſtimulavit, majori ſumptu quàm ingenio, utiliter tamen à Cive & Patricio concinnata : cui cùm {{sc|Descriptionem}}<noinclude>{{d|meam}}</noinclude> ie27fda3c1lcejq9atouoxso9ktmhlf 272577 272576 2026-06-26T16:51:39Z Em-GdM 26341 272577 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Em-GdM" />{{c|AD S.P.Q. BRVXELLENSEM}}</noinclude>{{pt|ras|Litteras}}, tanquàm omnibus neceſſarias, complexi, ea effudiſtis bona & beneficia, quæ ne Patria quidem dedit. Vt gratus igitur effem, ingenium in hoſtimentum contuli ; anniſus exprimere ſtilo, quæ myſterio arcana ſunt, & in Vrbe veſtra ſine exemplo admiranda. {{sc|Lovanium}} quidem ejus Apollo {{sc|Ivstvs Lipsivs}} deſcripſerat ; {{sc|Antverpiam Carolvs Scribanivs}}, ſublimis animi calamíque, è Societate {{sc|Iesv}} Vir ; reliquas {{sc|Io. Baptista Gramayvs}}, ſed ut nullam ſatis abſolveret, copioſus tamen eſſet. Rectiùs ſanè {{sc|Lvdovicvs Gvicciardinvs}}, quamvis breviter, & ſuâ linguâ, de univerſo Belgio homo Italus optimè meritus, & plus quàm Belga. Sic ergò legitur adhuc magis {{sc|Bruxella}}, quàm ſcitur : peculiari digna libro, quemadmodùm glorià & majeſtate excellit. Meam induſtriam, pronam licèt & proclivem, ſpecioſa illa, & ingens nuper Tabula ſtimulavit, majori ſumptu quàm ingenio, utiliter tamen à Cive & Patricio concinnata : cui cùm {{sc|Descriptionem}}<noinclude>{{d|meam}}</noinclude> nu9wikxf3z4h9tysffxo33gzpzl2vve 104 83777 272579 2026-06-26T17:09:46Z Em-GdM 26341 /* Emendata */ 272579 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Em-GdM" />{{c|PROSPHONESIS.}}</noinclude>meam lubens adderem, animare verbis lineas viſus ſum ; & his muta cœpit Imago loqui. Sed hoc ego tum officium Civitati perſolvi. Conſtantiori mox igitur conſilio & conatu (quaſi hæc mihi, quam ornarem, Sparta relicta eſſet) {{sc|Brvxellam}}, ſed {{sc|Septenariam, Gripho}} comprehenſam {{sc|Palladio}}, compoſui, & illuſtravi, Numeris exprimens, quicquid ad curioſam notitiam Hiſtoria ſuppeditaret. {{sc|Brvxellam}} cùm dico ; decus & ornamentum dico Vrbium : cùm {{sc|Septenariam}}, myſterium & miraculum. Potentia, Pulchritudo, Nobilitas hoc ornamento ; Felicitas, Securitas, Æternitas hoc miraculo continentur. Non poterat proſectò {{sc|Bruxella}} eſſe, niſi eſſet {{sc|Septenaria}} ; neque {{sc|Septenaria}}, niſi {{sc|Bruxella}}. In ipſo adhuc ævi & rerum flore {{sc|Septem Dynastæ}} erant, Rectores Populi, & divino quaſi numero ; {{sc|Septem}} diſcreti {{sc|Palatiis}}, junctiſſimi animis ; cùm jam {{sc|Septem}} Vrbis {{sc|Portæ}} eſſent, ſingulæ ſub ſingulis ; & {{sc|Septem}} quaſi in una Vrbe Vrbes. A {{pt|Dy-|naftis}}<noinclude></noinclude> rpt2126wfzb5cu1j077rm1sq0y82vwe 104 83778 272580 2026-06-26T17:23:36Z Em-GdM 26341 /* Nondum emendata */ Paginam instituit, scribens '{{pt|naftis|dy}} deinde {{sc|Septem}} Nobilium {{sc|Familia}} : & quemadmodùm {{sc|Septemviri, Septem omnia}}, quæ in Senatu, in Populo, in tota Curiæ administiatione obſervantur. Sed peculiaris hîc nunc ſe mihi offert {{sc|Septenarivs}}, quo totum adeò Magiſtratum comprehendo. {{sc|Prætvra}} prima eſt, & faſcibus ſuis ſecuribúſque eminet, ut Nobilitatis, ita Iustitiæ tenax. Hac qui ſungitur, {{sc|Viri}} nomine {{sc|Mvnvs}} Amplissimum gerit... 272580 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Em-GdM" />{{c|AD S. P. Q. BRVXELLENSEM}}</noinclude>{{pt|naftis|dy}} deinde {{sc|Septem}} Nobilium {{sc|Familia}} : & quemadmodùm {{sc|Septemviri, Septem omnia}}, quæ in Senatu, in Populo, in tota Curiæ administiatione obſervantur. Sed peculiaris hîc nunc ſe mihi offert {{sc|Septenarivs}}, quo totum adeò Magiſtratum comprehendo. {{sc|Prætvra}} prima eſt, & faſcibus ſuis ſecuribúſque eminet, ut Nobilitatis, ita Iustitiæ tenax. Hac qui ſungitur, {{sc|Viri}} nomine {{sc|Mvnvs}} Amplissimum gerit ; vices ejus , quiim- perat omnibus. Sed qui Viri! ut Fastos faciant. Sequitur CONSVLATVs , recen- tior quidem , fed cum maximo Populi commodo , annos abhinc cc. xxv. insti- tutus. Hic etiam Virifunt , Nobiliffimi, Optimi , Prudentiffimi , &pulcherrimo vocabulo MAGISTRI CIVIVM appellan- tur : Publici Patres,&Rempublicamve- lut familiam , Cives velut liberos gaber- nant. Hic verò & Fasti sunt , ut Viros agnofcamus. Deinceps SEPTEMVIRA . Tvs , cujus jam mentio facta , Numero Senatoriam Dignitatem assumens , Di- gnitate Numerum. Hoc nomen, Curiæ 1 velut<noinclude></noinclude> j96lkmuocxuraz4h639yoqnufihs7cm 272581 272580 2026-06-26T17:40:15Z Em-GdM 26341 /* Emendata */ 272581 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Em-GdM" />{{c|AD S. P. Q. BRVXELLENSEM}}</noinclude>{{pt|naftis|dy}} deinde {{sc|Septem}} Nobilium {{sc|Familia}} : & quemadmodùm {{sc|Septemviri, Septem omnia}}, quæ in Senatu, in Populo, in tota Curiæ adminiſtiatione obſervantur. Sed peculiaris hîc nunc ſe mihi offert {{sc|Septenarivs}}, quo totum adeò Magiſtratum comprehendo. {{sc|Prætvra}} prima eſt, & faſcibus ſuis ſecuribúſque eminet, ut Nobilitatis, ita Iustitiæ tenax. Hac qui ſungitur, {{sc|Viri}} nomine {{sc|Mvnvs}} Amplissimum gerit ; vices ejus, qui imperat omnibus. Sed qui Viri ! ut Faſtos faciant. Sequitur {{sc|Consvlatvs}}, recentior quidem, ſed cum maximo Populi commodo, annos abhinc cc. xxv. inſtitutus. Hîc etiam Viri ſunt, Nobiliſſimi, Optimi, Prudentiſſimi, & pulcherrimo vocabulo {{sc|Magistri Civium}}appellantur : Publici Patres, & Rempublicam velut familiam, Cives velut liberos gubernant. Hîc verò & Faſti ſunt, ut Viros agnoſcamus. Deinceps {{sc|Septemviratvs}}, cujus jam mentio facta, Numero Senatoriam Dignitatem aſſumens, Dignitate Numerum. Hoc nomen, Curiæ<noinclude>{{d|velut}}</noinclude> 0izy6mqlw0f9l6f43pzqn6n8ldgxh4d 272582 272581 2026-06-26T17:40:48Z Em-GdM 26341 272582 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Em-GdM" />{{c|AD S. P. Q. BRVXELLENSEM}}</noinclude>{{pt|naſtis|dy}} deinde {{sc|Septem}} Nobilium {{sc|Familia}} : & quemadmodùm {{sc|Septemviri, Septem omnia}}, quæ in Senatu, in Populo, in tota Curiæ adminiſtiatione obſervantur. Sed peculiaris hîc nunc ſe mihi offert {{sc|Septenarivs}}, quo totum adeò Magiſtratum comprehendo. {{sc|Prætvra}} prima eſt, & faſcibus ſuis ſecuribúſque eminet, ut Nobilitatis, ita Iustitiæ tenax. Hac qui ſungitur, {{sc|Viri}} nomine {{sc|Mvnvs}} Amplissimum gerit ; vices ejus, qui imperat omnibus. Sed qui Viri ! ut Faſtos faciant. Sequitur {{sc|Consvlatvs}}, recentior quidem, ſed cum maximo Populi commodo, annos abhinc cc. xxv. inſtitutus. Hîc etiam Viri ſunt, Nobiliſſimi, Optimi, Prudentiſſimi, & pulcherrimo vocabulo {{sc|Magistri Civium}}appellantur : Publici Patres, & Rempublicam velut familiam, Cives velut liberos gubernant. Hîc verò & Faſti ſunt, ut Viros agnoſcamus. Deinceps {{sc|Septemviratvs}}, cujus jam mentio facta, Numero Senatoriam Dignitatem aſſumens, Dignitate Numerum. Hoc nomen, Curiæ<noinclude>{{d|velut}}</noinclude> hsmibgevsnukbzw6np1e2kc14bav1qb 104 83779 272592 2026-06-26T21:11:57Z Helen Escobedo 32219 /* Emendata */ 272592 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Helen Escobedo" />{{InitiumBilinguis|s|lg=es}}</noinclude>successi, bona fide emisset; nec proderit, si dolo eareo, quumn emtor, cui successi, dolo fecisset. § 13.—Sed enim si servus meus emit, dolus eius erit spectandus, non mens; vel contra. § 14.—Publiciana tempus cmtionis continet; et ideo neque quod ante emtionem, neque quod post- ea dolo malo factum est, in hac actione deduci Pomponio videtur. § 15.—Bonam autem fidem solius emtoris con- tinet. § 16.—Ut igitur Publiciana competat, hace <ref>tantum, inserta la Vulg.</ref> debent concurrere, ut et bona fide quis emerit, et ci res emta eo nomine sit tradita, Ceterum ante traditionem, quamyis bonac fidei quis emtor sit, experiri Publiciana non poterit. § 17,—Iulianus libro septimo Digestorum seri- psit, traditionem rei emtae oportere bona fide fie- ri; ideoque si sciens alienam possessionem appre- hendit, Publiciana eum expediri <ref>Asi el texto, sin duda por errata, debiendose leer experiri.-N. del T.</ref> non posse, quia wsucapere non poterit. Nee quisquam pu- tet, hoc nos existimare, sufficere initio traditio- nis ignorasse rem alienam, uti quis possit Publi- ciana experiri, sed oportere et tunc boua fide em- torem esse. '''8. [9.]''' GAIUS ''libro VII''. ''ad Edictum provin- ciale''.—De pretio vero aoluto nihil exprimitur; un de potest coniectura capi, quasi nec sententii Praetoris ea sit, ut requiratur, an solutum sit pretium. '''9. [10.]''' ULPIANUS ''libro XVI. ad Edictum''.— Bive autem emtori res tradita est, sive heredi emtoris, Publiciana competit actio. § 1.—Si quis rem apud se depositam, vel sibi commodatam emerit, vel pignori sibi datam, pro tradita erit accipienda, si post emtionem apud eum remansit. 2.— Sed etsi praccessit traditio emtionem, idem erit dicendum. 3.—Item si hereditatem emero, et traditam mihi rem hereditariam petere valim, Neratius es- se scribit Publicianam. § 4.—Si duobus quis separatim vendiderit bona fide cmentibus, videamus, quia magis Publiciana uti possit, utrum is, cui priori res tradita est, an is, qui tantum emit. Et fulianus libro septimo Di- gestorum scripsit: ut, si quidem ab eodem non <ref>non, añadido con posterioridad eb el códice Fl, Br.</ref> domino emerint, potior sit, cui priori res tradita est; quodsi a diversis non dominis, melior causa sit possidentis, quam petentis; quae sontentia vera est. § 5.—Hace actio in his, quae usneapi_ non pos- sunt, puta furtivis, vel in servo fugitive locum non habet. § 6.—Si servus hercditarius ante aditam here- ditatem aliquam rem emerit, et traditam sibi pos-<noinclude>{{ExitusBilinguis|s|lg=es}}</noinclude> 7ur4cxsdlask3dhsklf4w6j0p83icn4 104 83780 272593 2026-06-26T21:21:02Z Helen Escobedo 32219 /* Emendata */ 272593 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Helen Escobedo" />{{InitiumBilinguis|s|lg=es}}</noinclude>sessionem amiserit, recte heres Publiciana utitur , quasi ipse possedisset. Municipes quoque, quorum servo res tradita est, in eadem erunt conditione, '''10. [11.]''' PAULUS ''libro XIX.'' <ref>XXI., Hal.</ref> ''ad Edictum.'' sive peculiari nomine servus emerit, sive non. '''11. [12. ]''' ULPIANUS ''libro XVI. ad Edictum''.-Si ego emi, et mea voluntate alii res sit tradita, Imperator Severus rescripsit, Publicianam illi <ref>illi, omitela Hal.</ref> dandam. § 1. Si de usufructu agatur tradito, Publiciana datur; itemque servitutibus urbanorum praediorum per traditionem constitutis, vel per patientiam, forte si per domum quis suam passus est aquaeductum transduci; item rusticorum, nam et hic traditionem et patientiam tuendam constat. § 2.-Partus ancillae furtivae, qui apud bonae fidei emtorem conceptus est, per hanc actionem petendus est, etiamsi ab eo, qui emit, possessus non est; sed heres furis hanc actionem non habet, quia vitiorum defuncti successor est. § 3.-Interdum tamen, licet furtiva mater distracta non sit, sed donata ignoranti mihi, et apud partu Publiciana, ut Iulianus ait, si modo eo tempore, quo experiar, furtivam matrem ignorem. § 4. Idem Iulianus generaliter dicit, ex qua causa matrem usucapere possem, si furtiva non esset, ex ea causa partum me usucapere, si fur- tivam esse matrem ignorabam. Ex omnibus igitur casibus Publicianam habebo . § 5.- Idem est, et si ex partu partus est, etsi non natus, sed post mortem matris exsecto ventre eius extractus est, ut et Pomponius libro quadragesimo <ref>Digestorum, inserta la Vulg.</ref> scripsit. § 6. Idem ait, aedibus emtis, si fuerint diru- tae, ea, quae aedificio accesserunt, huiusmodi actione petenda . § 7. Quod tamen per alluvionem fundo acces- sit, simile fit ei, cui accedit; et ideo si ipse fundus Publiciana peti non potest, non hoc petetur, si autem potest, et ad partem <ref>et pars, Hal.</ref>, quae per alluvionem accessit; et ita Pomponius scribit . § 8.- Idem adiicit, et si statuae emtae partes recisae petantur, similem actionem proficere. § 9.-Idem scribit, si aream emero, et insulam in ea aedificavero, recte me Publiciana usurum. § 10. Item inquit: si insulam emi, et ad aream ea pervenit, aeque potero uti Publiciana. '''12. [13.]''' PAULUS ''libro XIX.'' <ref>XXI., Hal.</ref> ''ad Edictum.''<noinclude>{{ExitusBilinguis|s|lg=es}}</noinclude> 3lssw0wk0nx9nnsrurncluv3iuhvl53 104 83781 272594 2026-06-26T22:16:06Z Trooper57 22870 /* Problematic */ 272594 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="2" user="Trooper57" />{{rh|102|{{sc|GeorgI MarcgravI}}}}</noinclude>{{Imago deest}} brevibus {{s}}pinis armato: ramis alternatim oppo{{s}}itis, in quibus {{et}} ramuli itidem oppo{{s}}iti, uti {{et}} folia ad eundem modum; in{{ae}}qualia in mirum paria in quolibet ramulo; circiter digitum longa, figura Buxi foliis {{s}}imilia, cra{{s}}{{s}}iu{{s}}cula, {{s}}aturate viridia, {{s}}plendentia, {{s}}ine petiolis ramulis in{{s}}identia {{et}} quidem non extremitate qu{{ae}} medio folii re{{s}}pondet, {{s}}ed ver{{s}}us alterutrum latus. Hinc inde etiam in ramis prodeunt ramuli, {{s}}e{{s}}quidigitum {{et}} amplius longi, multis floribus qua{{s}}i in unum conge{{s}}tis onu{{s}}ti, pediculis {{s}}emidigitum longis in{{s}}i{{s}}tentes, quinque foliolis con{{s}}tantes, quatuor vulgari {{s}}erpe cavis {{et}} quinto repando, quod rubrum {{et}} in extremitate {{s}}ua flavum, reliqua flava, duo repanda proxima ungues habent rubros; in medio {{s}}taminula flavo-pallida, apicibus flave{{s}}centibus. Odoris ejusdem, at fragrantioris, cujus Lilium convallium. Sequuntur flores {{s}}iliqu{{ae}}, oblong{{ae}}, duorum circiter digitorum, plane compre{{s}}{{s}}{{ae}}, exterius aculeat{{ae}}, ob{{s}}cure fu{{s}}c{{ae}}, nihil in {{s}}e continentes. Floret Decembri. Circa Alagoa {{et}} alibi frequens. {{sc|Annotatio.}} ''Fr. Ximenes''. Planta quam vocant ''Cuhuraquam'', Mexicani ''Quammochitl huitzquahuitl'', Hi{{s}}pani autem ''Bra{{s}}il''; e{{s}}t frutex {{s}}pino{{s}}us, agens radices candidas {{et}} {{s}}urculofas: {{et}} quibus prodeunt trunci exterius vergentes ad colorem ro{{s}}eum, interius {{s}}aturate rubentes, contorti; {{et}} pleni foliis pene figura cordis, cum multis venulis, qu{{ae}} orbiculatim di{{s}}currunt à medio foliorum ad oras. Na{{s}}citur in regionibus frigidis, planis, atque montuo{{s}}is Mechoacan: ubi {{et}} ali{{ae}} du{{ae}} ejus reperiuntur {{s}}pecies, quarum unam vocant ''Pinguaquam'', alteram ''Iacuam''. E{{s}}t {{s}}apore ad{{s}}tringenti, frigida {{et}} {{s}}icca: tingunt illius ligno verum colorem coccineum: decoctum illius primò fit fulvum, {{et}} mox rubrum: Et {{s}}i addas alumen tam elegantis coloris fit ut minium {{ae}}quet. Lignum e{{s}}t frigidum, mitigat febres, re{{s}}tringit {{et}} corroborat. {{sc|Camacari}} Bra{{s}}ilien{{s}}ibus: Arbor alta, caudice tamen haud cra{{s}}{{s}}o, plerumque recto, cortice gry{{s}}eo: folia fert alternatim appo{{s}}ita, longa {{et}} laurinis haud ab{{s}}imilia, {{s}}uperius {{s}}aturate viridia atque {{s}}plendentia, inferius dilutiora. Arboris hujus cortice inci{{s}}o, effluit lachryma liquida, valde glutino{{s}}a, paulum rufe{{s}}cens, nullius odoris manife{{s}}ti. Vtuntur ea adver{{s}}us vermiculos pedum, illinendo. Lignum arboris flave{{s}}cit, {{et}} ci{{s}}t{{ae}}, quibus {{s}}accharum imponitur, ex illo conficiuntur. {{sc|Paco caatinga}} Bra{{s}}ilien{{s}}ibus, Arbor, (''cujus nec caudicem nec folia nec flores ab Authore de{{s}}criptos inveni.'') Fructus fert in uvam conge{{s}}tos, novem aut decem digitos longam, magnitudine cera{{s}}i {{s}}ilve{{s}}tris, nigri coloris, {{et}} nucleo cera{{s}}ino, ad{{s}}tringentis {{s}}aporis; à columbis avide devoratur, ab hominibus non: u{{s}}uspantur ad tingendum colore c{{ae}}ruleo: po{{s}}{{s}}unt autem bacc{{ae}} {{s}}iccari {{et}} diu confervari. {{sc|Annotatio.}} Videri po{{s}}{{s}}et eadem arbor cum illa quam Fr. Ximenes appellat ''Guayabaram'', {{et}} in In{{s}}ula Hi{{s}}paniola dici ''Huberum'' {{s}}cribit; verum ambigo quia illius fructum edulem facit; nofter hunc ab hominibus edi negat, cum Oviedus te{{s}}tetur, fructui tam grandia e{{s}}{{s}}e offa, ut parum admodum edulis carnis habeat, fieri pote{{s}}t ut fructus Paco Caatinga edulis quidem {{s}}it non tamen appetatur ab hominibus ob cau{{s}}am illam. Vide qu{{ae}} in De{{s}}cript. Americ{{ae}} de Guayabara diximus. {{c|{{sc|Cap. VI.}}}} {{c|{{larger|''Mama{{oe}}ira mas {{et}} f{{{{oe}}}}mina. Urucuri Iba.''}} {{Initiummagnum|M}}{{sc|A}}ma{{oe}}ira Bra{{s}}ilienfibus; vulgo ''Papay'', cujus fructum Lu{{s}}itani vocant ''Mamao'' à figura, quia Mamm{{ae}} in{{s}}tar pendet in arbore: Du{{ae}} ejus reperiuntur {{s}}pecies, Mas {{et}} f{{oe}}emina. Mas ubique in filvis obvia, f{{oe}}emina haud ita frequens, {{et}} in hortis tantum abundat.<noinclude>{{d|Mas}}</noinclude> k9ity8fwows99goat8gkzrgjxdycfs1 104 83782 272595 2026-06-26T22:50:41Z Trooper57 22870 /* Nondum emendata */ Paginam instituit, scribens 'G 0l nctoſo vino propinats. rim reneni per ſudores & utinas eturbat. uius r ſpecimen Barba rum quendam edidiſſe vidi ſpectante Excell aſſay Comite. ordaci denique acore loco Sternutatori ſalutaures edit effſedus tum peculiari vi artiactita loco maſticatorū alte pituitam c capite ad os deriat oculo que a perpetuis catharris vindicat. C L I De Iacuatana alis Pato Caatinga. euſque facultatibus. File:Paco caatinga - Historia naturalis Brasiliae... 272595 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Trooper57" /></noinclude>G 0l nctoſo vino propinats. rim reneni per ſudores & utinas eturbat. uius r ſpecimen Barba rum quendam edidiſſe vidi ſpectante Excell aſſay Comite. ordaci denique acore loco Sternutatori ſalutaures edit effſedus tum peculiari vi artiactita loco maſticatorū alte pituitam c capite ad os deriat oculo que a perpetuis catharris vindicat. C L I De Iacuatana alis Pato Caatinga. euſque facultatibus. [[File:Paco caatinga - Historia naturalis Brasiliae (Page 48) BHL289141 (cropped).jpg|300px|right]] Inumera in Praſilia arundinum ſilyeſtiium genera reperiuntr. meter eximiam illam ſati¬ aSacehari cannam. reliquarum omnium facile reginam, in nemoribus eſurgunt admodum excelis plumiſque veſtite ut ar¬ borum altitudinem. tibig yero huma n ctaſſitiemadequent. Quadam du¬ riores. ſagintiſque ſunt dicat E qua¬ rum tadicibus decoctis lixiuium ωοn. ra capillorum defluuium concinnatur Plurimæ quoque dantur alig. quas ſi lentio pratereo, ob ornatum vel uium ab opiſicibus dumtarat aut agrorum colonis expetite Tna reſtat qux uſum in Nedicina ꝑræſtat, bulboſa & ſemper vireſcens. laenatants ab Indigenis nominata. Caul internodiis tarioribus & mol¬ lioribus diſtinctus. amplis & craſis io liis eſt conſpicuns. cuius vertige com¬ pactus, ſquamatus. figura pyramidali & ſpecipſe ruboſcens flos. progenumat. Eeregia hæc Atundo. ſpongioſa pul¬ pa. acidoque ſuego turget. Inter ſecre tiſſima & optima habent remodia con¬ ma Sonorrheam. mandugate multum huius canng eaque ſola renum. ſi¬ ca & genitalium immundities cx pelli gadunt. Zgo ſuecum illius acidum ex¬ ptimi certaque doſi dito conue nienti ſymupo. xgro bis de dic exhiberi conſultius duxi. multum proſuiſſe ſum expertus. Eatamen cautione. ut uſus illius fequens vitetur. quod ſuo adore ventriculum infoſtet. genitalibus quoque obſit. quem admodum in multis videre contigit. qui temere illo utebantur. C XI De Saſſafras. ex ſque facultatibus. yaſtiſſimis & diſſitis Zraſiliæ ſaltibus. dux vel tres inſignium & fragrantium arborum eαιεε rερerιnηεηε. quæ bub a braſilienſibus dicuntur. Quarum aliæ nigricant aliæ abicant. ac proinde oraro branes rel Cantis ob odorem dici. Quæ inhurba. perbra a Ira¬ ſilianis. merito ab Uiſpanis ſn nominatur, quod inſigni ſaniculi fragrantia totam domum replent. tam ipſum lignum quod e cineritio flayeſcit Sandali inſtat) quam cortex radix Proinde Monardi deicriptioni circa lignum ai non acquieſcendum. licet ac¬ curate uium & abbſum eius deſcripierit. nam cum de delectu & præſtantia partium arboris agt corticem dignitate longiſſime ſuperare & eacedere lignum teſtatur. dorida decortigatum lignum vix dignitatis ullius eſſe affirmat. cum hoc Braſilienſe eximix virtutis & dignitatis habcatur. at que a cortice liberatum in aliquot annos immune ſeruetur. dhæc ſortioris odoris eſt & efficaciæ atque ſecundum caloris & ſiccitatis gradum excedit. Tertia autom ſpecies ubuit quantum duabus prioribus maunitudine inferſor. tantum virtutibus iuperior. omnibus patiter ingolis in quotidianos uſus repoſita I0 lio eit Lauri. ſed minori. ftuctu odoritero & nigro. ubi maturuerit. eoque ſimul cum follis.<noinclude></noinclude> cgdg81yq1ok5uxywpmm5lcmc71u5adf 0 83783 272607 2026-06-27T02:58:25Z Trooper57 22870 Paginam instituit, scribens '<pages index="Historia Naturalis Brasiliae (1648).pdf" from=198 to=200 tosection=XXIII header=1 prev="[[Historia Naturalis Brasiliae/Historiae Rerum Naturalium Brasiliae/I/XXII|Caput XXII]]" next="[[Historia Naturalis Brasiliae/Historiae Rerum Naturalium Brasiliae/I/XXIV|Caput XXIV]]" />' 272607 wikitext text/x-wiki <pages index="Historia Naturalis Brasiliae (1648).pdf" from=198 to=200 tosection=XXIII header=1 prev="[[Historia Naturalis Brasiliae/Historiae Rerum Naturalium Brasiliae/I/XXII|Caput XXII]]" next="[[Historia Naturalis Brasiliae/Historiae Rerum Naturalium Brasiliae/I/XXIV|Caput XXIV]]" /> t2s5kogafgk7xjl6kttpk4d19k1ep4k 104 83784 272608 2026-06-27T03:01:50Z Erblanchard57 30712 /* Nondum emendata */ Paginam instituit, scribens '''n. 14. Eju{{ls}}dem opinionis'' {{ls}}unt ''Navarr. Sylve{{ls}}t. Sanchez. Coning. Bu{{ls}}enb. Theol. Mor. l. 6. tr. 6. c. 1. dub. 2. p. m. 609.'' dicentes cum gravidâ non e{{ls}}{{ls}}e rem habendam & p. 613 dicit, cum uxor e{{ls}}t gravida & ex redditione periculum mortis vel etiam abortus probabile timeatur proli jam conceptæ, tunc non petere nec reddere licitum e{{ls}}t; ut per {{ls}}e patet ait Laimann. c. 1. n. 7. & e{{ls}}{{ls}}e mo... 272608 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Erblanchard57" />{{rvh|30|DE POLYGAMIA.|DISCURSUS}} {{smaller-block/s}}</noinclude>''n. 14. Eju{{ls}}dem opinionis'' {{ls}}unt ''Navarr. Sylve{{ls}}t. Sanchez. Coning. Bu{{ls}}enb. Theol. Mor. l. 6. tr. 6. c. 1. dub. 2. p. m. 609.'' dicentes cum gravidâ non e{{ls}}{{ls}}e rem habendam & p. 613 dicit, cum uxor e{{ls}}t gravida & ex redditione periculum mortis vel etiam abortus probabile timeatur proli jam conceptæ, tunc non petere nec reddere licitum e{{ls}}t; ut per {{ls}}e patet ait Laimann. c. 1. n. 7. & e{{ls}}{{ls}}e mortale d. 49. {{ls}}ect. 3. Vid. & ''Menger. Scrut. Con{{ls}}c. p. 803. Al{{ls}}ted. Theol. Ca{{ls}}. 338. Fernand. 938. Gerh. de Conjug. §. 441. p. 662. & p. 649. Pii conjuges'' inquit ''ita ut antur conjugio, ne furore libidinis more gentilium'' vel be{{ls}}tiarum indulgeant, {{ls}}ed eam potius ca{{ls}}titate refrenent ac moderentur. Dominus quippe ip{{ls}}e datâ lege Lev, 15. 16. 17. Judæis moderatiorem u{{ls}}um Veneris præ{{ls}}crip{{ls}}it. Quia enim conjugali congre{{ls}}{{ls}}u maritus & uxor polluebantur, ideoque lotione opus habebant, & immundi erant u{{ls}}que ad ve{{ls}}peram (quo ip{{ls}}e tùm maritus à prodeundo in publicum, & uxor ab operibus dome{{ls}}ticis avocabantur) utique {{ls}}anè hoc ip{{ls}}o conjuges in operibus vocationis ''& negotiis dome{{ls}}ticis expediundis impediebantur. ac proinde ob negotiorum molem aut nece{{ls}}{{ls}}itatem temperantius con{{ls}}ue{{ls}}cere nece{{ls}}{{ls}}e habebant ne {{ls}}ibi hac ratione magis indies incommodarent.'' Huc etiam facit, quod ''Gerh. tr. de conjug. §. 437.'' {{ls}}cribit, ''Ip{{ls}}a lux naturæ in mente hominis po{{ls}}t lap{{ls}}um adhuc reliqua ni{{ls}}i impetu concupi{{ls}}centiæ, veluti tetrâ quâdam caligine, penitus obfu{{ls}}cetur, docet, non e{{ls}}{{ls}}e belluino more in Venerem etiam licitam proruendum, {{ls}}ed rectæ rationis imperio libidinem coercendam. Lux autem gratiæ per Sp. S. in cordibus verè credentium accen{{ls}}a id longè illu{{ls}}trius docet, ac fortius illum concupi{{ls}}centiæ impetum nativum reprimit. Quemadmodum enim in aliis particularibus actionibus verè pii illuminatione & magi{{ls}}terio Sp. S. ita erudiuntur, ut {{ls}}ciant, quomodo {{ls}}e in omnibus rectè gerere debeant, nec opus habeant, ut {{ls}}pecialibus regulis de omnibus ca{{ls}}ibus & circum{{ls}}tantiis {{ls}}pecialibus informentur, &c. Ita quoque in u{{ls}}u conjugii moderando ac temperando, {{ls}}i Spiritus S. in corde {{ls}}uo habitantis ductum ac monitum pii homines {{ls}}equantur, ab hone{{ls}}tatis & ca{{ls}}titatis limitibus nunquam recedent, nec {{ls}}anitati noxam quandam immoderato etiam licitorum u{{ls}}u inferent, &c.'' {{anchor|n2}}2. Mirari<noinclude>{{right|Pauli}} {{smaller-block/e}}</noinclude> pxko9174nkc0wx71i6dwno0jn7aftqy 272610 272608 2026-06-27T03:08:16Z Erblanchard57 30712 272610 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Erblanchard57" />{{rvh|30|DE POLYGAMIA.|DISCURSUS}} {{smaller-block/s}}</noinclude>''n. 14. Eju{{ls}}dem opinionis'' {{ls}}unt ''Navarr. Sylve{{ls}}t. Sanchez. Coning. Bu{{ls}}enb. Theol. Mor. l. 6. tr. 6. c. 1. dub. 2. p. m. 609.'' dicentes cum gravidâ non e{{ls}}{{ls}}e rem habendam & p. 613 dicit, cum uxor e{{ls}}t gravida & ex redditione periculum mortis vel etiam abortus probabile timeatur proli jam conceptæ, tunc non petere nec reddere licitum e{{ls}}t; ut per {{ls}}e patet ait Laimann. c. 1. n. 7. & e{{ls}}{{ls}}e mortale d. 49. {{ls}}ect. 3. Vid. & ''Menger. Scrut. Con{{ls}}c. p. 803. Al{{ls}}ted. Theol. Ca{{ls}}. 338. Fernand. 938. Gerh. de Conjug. §. 441. p. 662. & p. 649. Pii conjuges'' inquit ''ita utantur conjugio, ne furore libidinis more gentilium'' vel be{{ls}}tiarum indulgeant, {{ls}}ed eam potius ca{{ls}}titate refrenent ac moderentur. Dominus quippe ip{{ls}}e datâ lege Lev, 15. 16. 17. Judæis moderatiorem u{{ls}}um Veneris præ{{ls}}crip{{ls}}it. Quia enim conjugali congre{{ls}}{{ls}}u maritus & uxor polluebantur, ideoque lotione opus habebant, & immundi erant u{{ls}}que ad ve{{ls}}peram (quo ip{{ls}}e tùm maritus à prodeundo in publicum, & uxor ab operibus dome{{ls}}ticis avocabantur) utique {{ls}}anè hoc ip{{ls}}o conjuges in operibus vocationis ''& negotiis dome{{ls}}ticis expediundis impediebantur. ac proinde ob negotiorum molem aut nece{{ls}}{{ls}}itatem temperantius con{{ls}}ue{{ls}}cere nece{{ls}}{{ls}}e habebant ne {{ls}}ibi hac ratione magis indies incommodarent.'' Huc etiam facit, quod ''Gerh. tr. de conjug. §. 437.'' {{ls}}cribit, ''Ip{{ls}}a lux naturæ in mente hominis po{{ls}}t lap{{ls}}um adhuc reliqua ni{{ls}}i impetu concupi{{ls}}centiæ, veluti tetrâ quâdam caligine, penitus obfu{{ls}}cetur, docet, non e{{ls}}{{ls}}e belluino more in Venerem etiam licitam proruendum, {{ls}}ed rectæ rationis imperio libidinem coercendam. Lux autem gratiæ per Sp. S. in cordibus verè credentium accen{{ls}}a id longè illu{{ls}}trius docet, ac fortius illum concupi{{ls}}centiæ impetum nativum reprimit. Quemadmodum enim in aliis particularibus actionibus verè pii illuminatione & magi{{ls}}terio Sp. S. ita erudiuntur, ut {{ls}}ciant, quomodo {{ls}}e in omnibus rectè gerere debeant, nec opus habeant, ut {{ls}}pecialibus regulis de omnibus ca{{ls}}ibus & circum{{ls}}tantiis {{ls}}pecialibus informentur, &c. Ita quoque in u{{ls}}u conjugii moderando ac temperando, {{ls}}i Spiritus S. in corde {{ls}}uo habitantis ductum ac monitum pii homines {{ls}}equantur, ab hone{{ls}}tatis & ca{{ls}}titatis limitibus nunquam recedent, nec {{ls}}anitati noxam quandam immoderato etiam licitorum u{{ls}}u inferent, &c.'' {{anchor|n2}}2. Mirari<noinclude>{{right|Pauli}} {{smaller-block/e}}</noinclude> 9a6a8njjbwmxna8bnhbvdwejftktohj 104 83785 272615 2026-06-27T06:18:26Z Trooper57 22870 /* Nondum emendata */ Paginam instituit, scribens '{{FI |file=Historia naturalis Brasiliae 282 (cropped) 2.jpg |tsize=200px |float=left |margin-right=0.3em |margin-top=0.3em |margin-bottom=0.3em}} CLVII De quaiaba arbore. ex ſque facultatibus. gna affinitate inter ſe conſunca ſunt ouid ue quidem quprononſo umatitudinis ſunt. ſed folia & flores qualitars & facio enera contreniunt. Sunt antem ſollabina ſibi inyigem oppoſita in brexiſſimis pediculis quæ præditaun ηενο & venis paral. elis lunand... 272615 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Trooper57" /></noinclude>{{FI |file=Historia naturalis Brasiliae 282 (cropped) 2.jpg |tsize=200px |float=left |margin-right=0.3em |margin-top=0.3em |margin-bottom=0.3em}} CLVII De quaiaba arbore. ex ſque facultatibus. gna affinitate inter ſe conſunca ſunt ouid ue quidem quprononſo umatitudinis ſunt. ſed folia & flores qualitars & facio enera contreniunt. Sunt antem ſollabina ſibi inyigem oppoſita in brexiſſimis pediculis quæ præditaun ηενο & venis paral. elis lunandus, obliq diſcurentibus e valde conſpiguis. ad mctum dur, inferius quidem pro¬ ruberantibus ſupernis profund & quaſi ingoſis. ImAu: quoque huius grans innumers ſes tent undo & merito pyta Granatenſa dισηνεη: ſd iηεοſονη αιeεηηε. φηοδ h oblongio. magis flaeſtentes enterius. interius roſaceo colore iſuntut ben profecto arbor quæ Europꝝ inmportata. magnatum & Principum hortos illuſtret. Montibus aut ſilis denſioribus non innictt ſed plantiem ecampos amat. Agreſtis eſſe deſit. villicorum quipys induntia viridariis illata. numoroſas plantas concipit & procreat. ut nihil frequentiūs occurtat fru¬ num enim grans ab ibus & pecoribus deglunt &mor peralum aum exerementis de poſua loci lioet arenoſis E triſtotibus altiſſime terminant maximoque luxant in arum ieonibus communis hac amor. ac proinde hic patiam Sriſiliani negant ſed tictu remporis inter illas liabita eſt Somel per annum ſinets proſeri. qui album fletom eſtate vigentem ecipiunt ad initium hemnumeroſoque prorentu roris ſor menſibus pluii. marimo omnium ingolarum oblodamento dantur hc ſtomacho proſunt. qe ſi immatura coquantir. eo fortius ventiiculum corroborant. a quo altum adſtringunt ta cocen colore niteſcant meliu ſanitati conſulun. qui coda & ſac chato condita. quam eruda menſis mfeενη οήοιει enim atiorem acquitunt. palatoque magis abblaadiuntur Concedendum faole Cuſio & onardo. quod in deieriptione huius ſon affucius na tura e facie nonnihil ame diſcrepent. quonam hc αιι eνοήεαδδνſε & experimento comprobaſſe ipſis ſorie non licuit gIVII De Bacoba ¶ Banana. earumque facultatibꝰs. FRuctus lippio & tonſoribus not tamque ſamillareant nulli prorſus in braſilisa iamreperian. ti horti. in quios illi paſſim non ſpectent. Indigent tamen hic non ſunt ſed aliunde huc deports hæ planis Braſſuani quodue catum nomina ſua lingua exptimere non notunt. Afris oque Aſiaticis olim fuide notas Serapion & vi¬ gena teſtantus qui appellant uinsltaque plar¬ deieriptionem. quam atthiolus. ſusDodo. naus habent. libenter ampledor. paucis tuamen. in qui¬ bus hallucinati ſunt. mutats Duo autem ſunt qus genera quæ ob maximum alf¬ nitatem quam habent unaquod aiunt fidel hic del bibimus. Pulcherrim ſans planta ſin efugum ſie folium. ſine cultur. naſcendique modum ſpectes. In quoris ſolo. lice uiſti ⁊ ſiuente prorehiunt Qoris anni tempore incola earum ftuctū gaudent Caudet ſeu enſſior pars arboris ⁊ ſolls compagilibus ſquamatim coagmientatis conſtat qui fingibus deterp¬ ris ut inutilis detruncatur. nam ſemeltantum inuita ina ftuctum producit erum ceiisa parente vel ocio ſurguli eradice e ſurgunt qu mennorant & nb ſequento amno fructum ferunt Seminibos rmis pror ſus deſtituitur uterque mutg horm ie omaniſſ ma pulchire rirentia ſolis. uneoque crſſo nemο obduda. pedes longa. dn lata ſupplent illorum gmen ſatis longum ē modio ſuegens. crebriique no¬ dulis eſt diſfinctum. extremitati tro. em cerubro golore inſignis dnaſcitur. unde triginta. gua¬ draginta. nonnumquam centum lobiprogerminan. Hi in edibus ſuſpenduntur tantiſper dones iuſtam matutitatec onſe quantur. Oterque tum gml quam damens inter hormos itictus. Fut nonmnolli plag ne¬ ficus<noinclude></noinclude> 8ayjwatonf8v5ugqwltbnypue5vtl15 104 83786 272616 2026-06-27T08:41:54Z Em-GdM 26341 /* Nondum emendata */ Paginam instituit, scribens 'velut fundamentum eſt ; quaſi reliqui {{sc|Septenarii}} eo uno nitantur, vel inde dependeant. Ipſi nimirum hi {{sc|Septem}}, quia {{sc|Septem}}, poſſunt in Magiſtratu omnia ; quia {{sc|Viri}}, volunt optima, & concordiam Populi atque tranquillitatem incorruptiſſimis ſententiis ſtabiliunt, fide & facundiâ tuentur. Suo etiam loco & laude digni, qui {{sc|Thesavris}} è Nobilitate Patricia præſunt, & nervos Reipublicæ regunt : ut & Quæſtores Ærari... 272616 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Em-GdM" />{{c|PROSPHONESIS.}}</noinclude>velut fundamentum eſt ; quaſi reliqui {{sc|Septenarii}} eo uno nitantur, vel inde dependeant. Ipſi nimirum hi {{sc|Septem}}, quia {{sc|Septem}}, poſſunt in Magiſtratu omnia ; quia {{sc|Viri}}, volunt optima, & concordiam Populi atque tranquillitatem incorruptiſſimis ſententiis ſtabiliunt, fide & facundiâ tuentur. Suo etiam loco & laude digni, qui {{sc|Thesavris}} è Nobilitate Patricia præſunt, & nervos Reipublicæ regunt : ut & Quæſtores Ærarii, minori dignitate & ordine, pari famâ & integritate. Idem enim utriſque ſtudium, eadem cura ; ne, quà publicas diſpenſant divitias, privatas augeant ; liberales, ne à frugalitate abeant, frugales, ne à liberalitate. Pars deinde hujus Heptadis {{sc|Præfectvra Fossæ}}, functio Nobilium, ſuis etiam è Plebe Quæſtoribus ſtipata : quæ quoties vices mutat, Auctorem invenit ; & tanquàm incipiat ſemper, innocentiſſimè curatur. Iam reliquus ſuo quoque ornatus Conſule {{sc|Senatvs}}, & qui minora Curiæ munia ſuſtinent, honeſtiſſimi Civium, mores non verentur famæ<noinclude>{{c|∗∗}}{{d|trade-}}</noinclude> hudcb9dppyhunivvtj8wl2jdb6xrcfe 272617 272616 2026-06-27T08:42:05Z Em-GdM 26341 /* Emendata */ 272617 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Em-GdM" />{{c|PROSPHONESIS.}}</noinclude>velut fundamentum eſt ; quaſi reliqui {{sc|Septenarii}} eo uno nitantur, vel inde dependeant. Ipſi nimirum hi {{sc|Septem}}, quia {{sc|Septem}}, poſſunt in Magiſtratu omnia ; quia {{sc|Viri}}, volunt optima, & concordiam Populi atque tranquillitatem incorruptiſſimis ſententiis ſtabiliunt, fide & facundiâ tuentur. Suo etiam loco & laude digni, qui {{sc|Thesavris}} è Nobilitate Patricia præſunt, & nervos Reipublicæ regunt : ut & Quæſtores Ærarii, minori dignitate & ordine, pari famâ & integritate. Idem enim utriſque ſtudium, eadem cura ; ne, quà publicas diſpenſant divitias, privatas augeant ; liberales, ne à frugalitate abeant, frugales, ne à liberalitate. Pars deinde hujus Heptadis {{sc|Præfectvra Fossæ}}, functio Nobilium, ſuis etiam è Plebe Quæſtoribus ſtipata : quæ quoties vices mutat, Auctorem invenit ; & tanquàm incipiat ſemper, innocentiſſimè curatur. Iam reliquus ſuo quoque ornatus Conſule {{sc|Senatvs}}, & qui minora Curiæ munia ſuſtinent, honeſtiſſimi Civium, mores non verentur famæ<noinclude>{{c|∗∗}}{{d|trade-}}</noinclude> syr0f8xsbm4mm0y8ex86ag67zrl0o4p 104 83787 272618 2026-06-27T09:04:43Z Em-GdM 26341 /* Emendata */ 272618 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Em-GdM" />{{c|AD S. P. Q. BRVXELLENSEM}}</noinclude>tradere, tam compoſiti omnes, & boni publici ſatagentes, ut ſua commoda Populi putent, Populi ſua. Prorsùs, quaſi aliter in Vrbe veſtra geri Magiſtratus non poſſit,ubi generoſa honeſtas animos occupat ; ambitus, avaritia, invidia exulant, & quodammodò ignorantur. Hinc divitiæ in ipſis etiam anguſtiis, vires in ſumptibus, animi in conatibus, & Reipublicæ ſufficiunt. Accedunt denique, & numerum meum implent, {{sc|Arma}}, quæ ad tutelam Vrbis excubant, robur Civium, manúſque Martis, & Pacis cuſtodia, in occaſione prompta, in prœlio intrepida, in periculo invicta. Civilis, & ordinata hæc militia eſt : mœnia, velut caſtra, & legibus, atque diſciplinâ defenduntur. Quid etiam ? ſi neceſſitas urgeat, nemo non miles : nec minùs dextrè felicitérque Arma omnes, quàm Opificia exercent. Verumenim verò, ut fortes, ita ſuopte genio probiſunt, ad Candorem, Humanitatem, Hoſpitalitatem facti. Quemadmodùm ſuaves quoque, ita industrii; & ut rebus, actionibus, negotiis pares ſint, {{pt|hi-|}}<noinclude>{{d|lari-}}</noinclude> tc2c2dasvxdobzng42734hyk175j74k 272619 272618 2026-06-27T09:04:58Z Em-GdM 26341 272619 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Em-GdM" />{{c|AD S. P. Q. BRVXELLENSEM}}</noinclude>tradere, tam compoſiti omnes, & boni publici ſatagentes, ut ſua commoda Populi putent, Populi ſua. Prorsùs, quaſi aliter in Vrbe veſtra geri Magiſtratus non poſſit,ubi generoſa honeſtas animos occupat ; ambitus, avaritia, invidia exulant, & quodammodò ignorantur. Hinc divitiæ in ipſis etiam anguſtiis, vires in ſumptibus, animi in conatibus, & Reipublicæ ſufficiunt. Accedunt denique, & numerum meum implent, {{sc|Arma}}, quæ ad tutelam Vrbis excubant, robur Civium, manúſque Martis, & Pacis cuſtodia, in occaſione prompta, in prœlio intrepida, in periculo invicta. Civilis, & ordinata hæc militia eſt : mœnia, velut caſtra, & legibus, atque diſciplinâ defenduntur. Quid etiam ? ſi neceſſitas urgeat, nemo non miles : nec minùs dextrè felicitérque Arma omnes, quàm Opificia exercent. Verumenim verò, ut fortes, ita ſuopte genio probiſunt, ad Candorem, Humanitatem, Hoſpitalitatem facti. Quemadmodùm ſuaves quoque, ita industrii; & ut rebus, actionibus, negotiis pares ſint, {{pt|hi-|}}<noinclude>{{d|lari-}}</noinclude> 9ozismil4639eusnvxwldpablmmhktu 104 83788 272620 2026-06-27T09:12:31Z Em-GdM 26341 /* Emendata */ 272620 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Em-GdM" />{{c|PROSPHONESIS.}}</noinclude>{pt|lariter|hilariter}} reſpirant. Siquæ jurgia, litigia, fribuſcula ; facili concordiâ, aut etiam Iudicio Conſulari, quod Aurei ſæculi exemplum eſt componuntur. Omnis Sodalitas nonniſi ſedulitas : quot Collegia, tot non corporum modò, ſed ingeniorum gymnaſia ſunt quot Tribus & Claſſes, tot parvæ quædam Reſpublicæ ; in quibus ipſa Libertas ſeveris conſtat legibus, ſeria & ludicra parem morum cenſuram admittunt. Video mercimonia ſine impoſtura, artes operáſque ſine fraude, lucrum ſine injuria : quæ cuncta Religionis cultu, tanquàm fundamento nituntur, tanquàm fulcro conſiſtunt. Templa veſtra ſi adeam, hîc frequens ſemper Populus eſt, & cùm pulcherrima ſint, majori tamen pietate exornantur. Sed quid ? melior iſta, & innata indoles, à Cælo & Solo eſt, ab Aëre & Aqua ; tanquàm Elementa conſpirent. Ne ad laudes ſingula revocem, plura verbo uno abſolvam Encomia : Hîc habitare Principes voluerunt ; imò hîc aliquid Principis ſuâ incolæ felicitate exprimunt. Situs Vrbis<noinclude>{{c|∗∗₂}}{{d|pla-}}</noinclude> 00qbgrtxyx4m42ho7szh8jkjd2zykhg 272621 272620 2026-06-27T09:12:56Z Em-GdM 26341 272621 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Em-GdM" />{{c|PROSPHONESIS.}}</noinclude>{{pt|lariter|hilariter}} reſpirant. Siquæ jurgia, litigia, fribuſcula ; facili concordiâ, aut etiam Iudicio Conſulari, quod Aurei ſæculi exemplum eſt componuntur. Omnis Sodalitas nonniſi ſedulitas : quot Collegia, tot non corporum modò, ſed ingeniorum gymnaſia ſunt quot Tribus & Claſſes, tot parvæ quædam Reſpublicæ ; in quibus ipſa Libertas ſeveris conſtat legibus, ſeria & ludicra parem morum cenſuram admittunt. Video mercimonia ſine impoſtura, artes operáſque ſine fraude, lucrum ſine injuria : quæ cuncta Religionis cultu, tanquàm fundamento nituntur, tanquàm fulcro conſiſtunt. Templa veſtra ſi adeam, hîc frequens ſemper Populus eſt, & cùm pulcherrima ſint, majori tamen pietate exornantur. Sed quid ? melior iſta, & innata indoles, à Cælo & Solo eſt, ab Aëre & Aqua ; tanquàm Elementa conſpirent. Ne ad laudes ſingula revocem, plura verbo uno abſolvam Encomia : Hîc habitare Principes voluerunt ; imò hîc aliquid Principis ſuâ incolæ felicitate exprimunt. Situs Vrbis<noinclude>{{c|∗∗₂}}{{d|pla-}}</noinclude> rx72xrse93o75m7srflzp9yjarik46q 272622 272621 2026-06-27T09:13:16Z Em-GdM 26341 272622 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Em-GdM" />{{c|PROSPHONESIS.}}</noinclude>{{pt|lariter|hilariter}} reſpirant. Siquæ jurgia, litigia, fribuſcula ; facili concordiâ, aut etiam Iudicio Conſulari, quod Aurei ſæculi exemplum eſt componuntur. Omnis Sodalitas nonniſi ſedulitas : quot Collegia, tot non corporum modò, ſed ingeniorum gymnaſia ſunt quot Tribus & Claſſes, tot parvæ quædam Reſpublicæ ; in quibus ipſa Libertas ſeveris conſtat legibus, ſeria & ludicra parem morum cenſuram admittunt. Video mercimonia ſine impoſtura, artes operáſque ſine fraude, lucrum ſine injuria : quæ cuncta Religionis cultu, tanquàm fundamento nituntur, tanquàm fulcro conſiſtunt. Templa veſtra ſi adeam, hîc frequens ſemper Populus eſt, & cùm pulcherrima ſint, majori tamen pietate exornantur. Sed quid ? melior iſta, & innata indoles, à Cælo & Solo eſt, ab Aëre & Aqua ; tanquàm Elementa conſpirent. Ne ad laudes ſingula revocem, plura verbo uno abſolvam Encomia : Hîc habitare Principes voluerunt ; imò hîc aliquid Principis ſuâ incolæ felicitate exprimunt. Situs Vrbis<noinclude>{{c|∗∗₂}}{{d|pla-}}</noinclude> a0yv3askkz9lwbjp6g0ovrn19sucnnl 102 83789 272623 2026-06-27T09:35:58Z Demetrius Talpa 13304 nova 272623 wikitext text/x-wiki {{Scriptor IndicisNomen=Puteanus, Erycius }} l681krewbks1vtx43jalonahl1gvidu 272624 272623 2026-06-27T09:36:10Z Demetrius Talpa 13304 272624 wikitext text/x-wiki {{Scriptor |IndicisNomen=Puteanus, Erycius }} 7qiyfzsl9ea2iidm6lfsgggj83klxu4 272626 272624 2026-06-27T09:43:03Z Demetrius Talpa 13304 272626 wikitext text/x-wiki {{Scriptor |IndicisNomen=Puteanus, Erycius }} ==Opera== *[[Bruxella septenaria]] ([[Liber:Erycius Puteanus, Bruxella, incomparabili exemplo Septenari, 1646.djvu|liber]]) gry73bqs9z8j2fshy4qwq8e45q9zth4 104 83790 272627 2026-06-27T10:27:17Z Em-GdM 26341 /* Emendata */ 272627 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Em-GdM" />{{c|AD S. P. Q. BRVXELLENSEM}}</noinclude>plagam versùs Orientis Septem ſuis Collibus & Clivis molliter aſſurgens, quæ occidua ſunt longè laté que deſpicit. Sed omnes delicias Fontes ſuperant : non è vicinis ducti montibus, tanquàm peregrinum adferant laticem ; ſed in ipſa Vrbe nati, ae prorsùs vernaculi, numero etjam ſuo myſtico, ſæpiuſque {{sc|Septenario}} proſiliunt ; magno Naturæ, Artiſque ſimul beneficio, ſive uſum, ſive munditiem æſtimamus. Vetus illud Pindari verum hîc, & Veſtrum eſt : {{sc|Αριστον μεν Υδωρ, Optima qvidem aqva}} ; ſed profectò optima omnia in Vrbe pulcherrima facit. Corrigitur Aër, qui & ipſe tamen optimus ; purgatur Terra, quæ pariter optima ; & per declivia eluuntur ſordes, quas Senna deinde benigno excipit alveo, & molliter labens abducit. Structuras publicas quid attinet commemorare ? privatæ hîc quidem aliarum ſplendorem Vrbium ſuperant. Vna Curia, admirationis materia, & quædam quaſi gemma, oſtendere poteſt, etiam in Gothica mole Artis ornamenta eminere. Turris autem<noinclude>{{d|ele-}}</noinclude> ca7muhgu8y35sk4ilghyxi7ozr3b3di 104 83791 272628 2026-06-27T10:41:30Z Em-GdM 26341 /* Emendata */ 272628 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Em-GdM" />{{c|PROSPHONES IS.}}</noinclude>elegantiſſimæ induſtriæ ſpecimen, quicquid alibi aut magnificum, aut clarum eſt, obſuſcat. Iam Plateæ, etiam per colles normam ſervant, in vallibus incredibilem venuſtatem induunt. Emendantur veteres, diriguntur novæ, novíſque domibus, aquis, ripis novam è vetere Vrbem faciunt : pulchriorem, quia creſcit quotidie ; majorem quoque, cùm iiſdem tamen mœnibus pomœriíſque concludatur. Meherclè vetuſtate ſuâ venerabilis eſt, novitate pulchra, in ipſo florens senio, ubi aliæ deficiunt, imò cadunt. Hæc incrementa Vestra, hæc ornamenta, ſæviente belli tempeſtate, quis non vehementer opſtupeſcat ? Manifeſtum agnoſco beneficium Numinis, & præſentiam Genii Tutelaris. Etenim inter tubas & tympana, turbas & turbines quieti eſtis ; quia in meditullio Provinciarum : ſecuriores interim virtute, quàm ſitu ; & quia amatis, imò ſovetis eas artes, quæ ad pacem faciunt, & belli mala emendant. Minor igitur hîc motus eſt, minor etiam metus : imago {{pt|po-|}}<noinclude>{{c|∗∗₃}}{{d|tiùs}}</noinclude> 77rc15xqzua2feiek0mbg8n6sh0kqi1 272629 272628 2026-06-27T10:41:53Z Em-GdM 26341 272629 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Em-GdM" />{{c|PROSPHONES IS.}}</noinclude>elegantiſſimæ induſtriæ ſpecimen, quicquid alibi aut magnificum, aut clarum eſt, obſuſcat. Iam Plateæ, etiam per colles normam ſervant, in vallibus incredibilem venuſtatem induunt. Emendantur veteres, diriguntur novæ, novíſque domibus, aquis, ripis novam è vetere Vrbem faciunt : pulchriorem, quia creſcit quotidie ; majorem quoque, cùm iiſdem tamen mœnibus pomœriíſque concludatur. Meherclè vetuſtate ſuâ venerabilis eſt, novitate pulchra, in ipſo florens senio, ubi aliæ deficiunt, imò cadunt. Hæc incrementa Vestra, hæc ornamenta, ſæviente belli tempeſtate, quis non vehementer opſtupeſcat ? Manifeſtum agnoſco beneficium Numinis, & præſentiam Genii Tutelaris. Etenim inter tubas & tympana, turbas & turbines quieti eſtis ; quia in meditullio Provinciarum : ſecuriores interim virtute, quàm ſitu ; & quia amatis, imò ſovetis eas artes, quæ ad pacem faciunt, & belli mala emendant. Minor igitur hîc motus eſt, minor etiam metus : imago {{pt|po-|}}<noinclude>{{c|∗∗₃}}{{d|tiùs}}</noinclude> a3u1dhsdk4h57sc7ql0270oqsec6u3e 272630 272629 2026-06-27T10:42:08Z Em-GdM 26341 272630 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Em-GdM" />{{c|PROSPHONESIS.}}</noinclude>elegantiſſimæ induſtriæ ſpecimen, quicquid alibi aut magnificum, aut clarum eſt, obſuſcat. Iam Plateæ, etiam per colles normam ſervant, in vallibus incredibilem venuſtatem induunt. Emendantur veteres, diriguntur novæ, novíſque domibus, aquis, ripis novam è vetere Vrbem faciunt : pulchriorem, quia creſcit quotidie ; majorem quoque, cùm iiſdem tamen mœnibus pomœriíſque concludatur. Meherclè vetuſtate ſuâ venerabilis eſt, novitate pulchra, in ipſo florens senio, ubi aliæ deficiunt, imò cadunt. Hæc incrementa Vestra, hæc ornamenta, ſæviente belli tempeſtate, quis non vehementer opſtupeſcat ? Manifeſtum agnoſco beneficium Numinis, & præſentiam Genii Tutelaris. Etenim inter tubas & tympana, turbas & turbines quieti eſtis ; quia in meditullio Provinciarum : ſecuriores interim virtute, quàm ſitu ; & quia amatis, imò ſovetis eas artes, quæ ad pacem faciunt, & belli mala emendant. Minor igitur hîc motus eſt, minor etiam metus : imago {{pt|po-|}}<noinclude>{{c|∗∗₃}}{{d|tiùs}}</noinclude> 75779cm4pmvr4habpw7su52a293ye60 104 83792 272631 2026-06-27T11:13:36Z Em-GdM 26341 /* Emendata */ 272631 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Em-GdM" />{{c|AD S. P. Q. BRVXELLENSEM}}</noinclude>{{pt|tiùs|potiùs}} Martis, quàm ærumna. Hîc Conſilia, Apparatus, & Armorum ſumma. Hîc etiam, & in ſinu Vrbis Vestræ, Duces, è Caſtris reduces, à laboribus æſtivis reſpirant, ſudorem & ſanguinem abluunt, & aliquid Pacis habent, dum nova prœlia, obſidiones, victorias, aut quomodò hoſtibus reſiſtant, meditantur. Veſtræ Portæ nónne ſolitæ triumphos excipere ? Veſtris in fanis nónne vexilla & trophæa fulgêre ? Veſtris in aris nónne vota, preces, & ſupplicationes primæ ſunt ? hinc ſanè ad reliquas Vrbes, imò Provincias, non imperio tantùm pietatis, ſed exemplo extenduntur. Reſpicite Illuſtriſſimum & Excellentiſſimum Heroëm, {{sc|D. Emanvelem de Movram, & Cortereal}}, Marchionem Caſtelrodrigium, Comitem Lumiareſium, Dominum Terrænovæ, Præſectum Inſularum Terceræ, S. Georgii, Fayalæ, Pici, Commendatorem Majorem Ordinis {{sc|Christi}}, Primum, & plenâ poteſtate ad tractandam Pacem Legatum Regium, Provinciarum {{pt|Belgica-|}}<noinclude>{{d|-rum}}</noinclude> gd7lgt2q88tuxctz10x4cgqb6vmly3v 104 83793 272632 2026-06-27T11:22:16Z Em-GdM 26341 /* Emendata */ 272632 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Em-GdM" />{{c|PROSPHONESIS.}}</noinclude>{{pt|rum|Belgicarum}}, & Burgundiæ Gubernatorem : Sedulus, ut Summus eſt, & in omnem partem vigilans ; hinc pietatis illud imperium : bonus & totus Dei, hinc exemplum. Sed quæ in Vobis potiſſimùm ſecuritatis bona laudo, {{sc|Boni Regiminis}} manifeſta ſigna ſunt : neque fortunas tantùm Civium, ſed & animos indicant. Ita me Deus, audent, ubi alii patiuntur, felices eſſe ; ubi alii infelices ſunt, non pati. Satis iſta : ſufflaminandus enim hic mihi nunc impetus, ne non tam offerre Munus, quàm novum contexere Elogium videar ; aut Libri formam προσφώνησις iſta, ſive Dedicatio ſumat. Capite igitur, {{c|NOBILISSIMI ET AMPLISSIMI</br> {{magnitudo|DOMINI,|120}}}} {{sc|Brvxellam}} ; quia Veſtram, quia ſuis à me numeris Deſcriptam, & Explicatam. Ad Deſcriptionem facit {{sc|Griphi Palladii}} titulus, admiranda {{sc|Heptadis}} Myſteria comprehendens ; ad Explicationem {{sc|Lvmina}}, partim {{sc|Historica}},<noinclude>{{c|∗∗₄}}{{d|par-}}</noinclude> avyxvihxp0g13o07b9awyssorrhtpht