Heroides (Vincartius)

<mediawiki xmlns="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance" xsi:schemaLocation="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/ http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11.xsd" version="0.11" xml:lang="la">
  <siteinfo>
    <sitename>Wikisource</sitename>
    <dbname>lawikisource</dbname>
    <base>https://la.wikisource.org/wiki/Pagina_prima</base>
    <generator>MediaWiki 1.47.0-wmf.8</generator>
    <case>first-letter</case>
    <namespaces>
      <namespace key="-2" case="first-letter">Media</namespace>
      <namespace key="-1" case="first-letter">Specialis</namespace>
      <namespace key="0" case="first-letter" />
      <namespace key="1" case="first-letter">Disputatio</namespace>
      <namespace key="2" case="first-letter">Usor</namespace>
      <namespace key="3" case="first-letter">Disputatio Usoris</namespace>
      <namespace key="4" case="first-letter">Vicifons</namespace>
      <namespace key="5" case="first-letter">Disputatio Vicifontis</namespace>
      <namespace key="6" case="first-letter">Fasciculus</namespace>
      <namespace key="7" case="first-letter">Disputatio Fasciculi</namespace>
      <namespace key="8" case="first-letter">MediaWiki</namespace>
      <namespace key="9" case="first-letter">Disputatio MediaWiki</namespace>
      <namespace key="10" case="first-letter">Formula</namespace>
      <namespace key="11" case="first-letter">Disputatio Formulae</namespace>
      <namespace key="12" case="first-letter">Auxilium</namespace>
      <namespace key="13" case="first-letter">Disputatio Auxilii</namespace>
      <namespace key="14" case="first-letter">Categoria</namespace>
      <namespace key="15" case="first-letter">Disputatio Categoriae</namespace>
      <namespace key="102" case="first-letter">Scriptor</namespace>
      <namespace key="103" case="first-letter">Disputatio Scriptoris</namespace>
      <namespace key="104" case="first-letter">Pagina</namespace>
      <namespace key="105" case="first-letter">Disputatio Paginae</namespace>
      <namespace key="106" case="first-letter">Liber</namespace>
      <namespace key="107" case="first-letter">Disputatio Libri</namespace>
      <namespace key="710" case="first-letter">TimedText</namespace>
      <namespace key="711" case="first-letter">TimedText talk</namespace>
      <namespace key="828" case="first-letter">Modulus</namespace>
      <namespace key="829" case="first-letter">Disputatio Moduli</namespace>
      <namespace key="1728" case="first-letter">Event</namespace>
      <namespace key="1729" case="first-letter">Event talk</namespace>
    </namespaces>
  </siteinfo>
  <page>
    <title>Heroides (Vincartius)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>72247</id>
    <revision>
      <id>272792</id>
      <parentid>272643</parentid>
      <timestamp>2026-06-29T11:40:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Demetrius Talpa</username>
        <id>13304</id>
      </contributor>
      <comment>/* Epistola I. Maria Christo. */</comment>
      <origin>272792</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="137536" sha1="j9l26fzr0p54xwj0finxatrh7p6pobk" xml:space="preserve">{{in progressu}}{{titulus2
|Scriptor=Ioannes Vincartius
|OperaeTitulus= Sacrarum Heroidum epistolae
|Annus=1639
|Genera=epistulae, elegi
|Fons=[[Liber:IoannisVincartiiSacrarumHeroidumEpistolae.pdf|liber]]
|Editio=Moguntiae 1737
}}
&lt;poem&gt;


&lt;big&gt;''R. P. Joannis Vincartii Gallobelgae Insulani''&lt;/big&gt;
&lt;big&gt;''e Societate Jesu ''&lt;/big&gt;

&lt;big&gt;'''Sacrarum Heroidum epistolae'''&lt;/big&gt;

editio novissima 
Moguntiae sumptibus Joannis Friderici Krebsii, bibliopol. academici, 
anno MDCCXXXVII


&lt;/poem&gt;

=Liber I.=
==Epistola I. &lt;br&gt;Maria Christo.==
''Argumentum''

''Cum Hebraeis lege sancitum esset, ter anno Jerosolymam templum adirent; eoque Joseph, ex more cum MARIA &amp; puero JESU jam duodenni, profectus esset in Paschate, qui dies apud Judaeos praecipuae observantiae, &amp; cultus erat: accidit, ut Jesus clam parentibus, facta ablatione Nazarethum revertentibus, Jerosolymae remanserit. Quod statim MARIA, ad primam scilicet reditus vesperam animadvertit: siquidem puerum antehac viris permistum arbitrata, qui diversam a feminis viam tenebant: subito vi ingentis doloris saucia, filio requirendo animum pedesque convertit. Verum cum Jerosolymae diem jam tertium partim labore itineris, partim luctu atque angore fatigata, frustra impenderet; hanc Epistolam ad eum scribit, mittitque per Angelum. In hac autem quidquid questus et lacrymarum maternus amor exprimit, operose adhibet: tum et rationum momenta precesque aggerit, quibus amissum profugumque inducat, ut quantocyus revertatur, seseque matri afflictissimae restituat'', Luc. 2. 
 
SYMBOLUM.

&lt;poem&gt;
[[Fasciculus:Maria symbolum.jpg|450px]]

Turtur hic et ''Virgo'' uti loco proximae, ita &amp; simul gemunt: turturi enim id proprium esse docet ''Plinius'' et ''Virg''. Eclog. 1.

::Nec gemere aeria cessabit turtur ab ulmo.

Si causam inquiras, certe ut turturi amissum comparem, ita et ''Mariae'' Filium lugenti, merito adscripseris.
&lt;/poem&gt;
&lt;hr&gt;
 
 
''Quia sola.''
            
 
&lt;hr&gt;
&lt;poem&gt;
Mittitur a Solymis, ubi te, mea gaudia, Fili,
     Perdidimus, luctus nuntia charta mei:
Ut te non lateat: tamen haec tibi Mater, Jesu,
     Tradidit Aligeri verba ferenda manu.
{{Versus|5}}Ad questus pia turba meos properavit? amicam
     Et notus Gabriel obtulit ales opem.
Attamen, heu! quantum diversam vidit ab illa,
     Cum tu visceribus conciperere meis! 
Qui mihi tunc niveo candebat lumine vultus,
     {{Versus|10}}Fuscabat madidas nubilus imbre genas.
Nec male: venturi solis mihi nuntius ille
      Obtigit; amissi nuntius alter erat.
Quod facit hoc gratum est: I protinus, Angele, dixi:
     Longa mihi damni vel brevis hora mei.
{{Versus|15}}Nectuntur scribendo morae? suffecerit istud
     Dicere vel sola, voce: MARIA dolet.
Scribo tamen; sic cogit Amor: quamtumlibet udis 
      Luminibus calami praepediatur opus,
Quascunque aspicies charta squallente lituras,
      {{Versus|20}}Perlege; materna pondera vocis habent.
Tertius affusas sol mundo eliminat umbras, 
      Et madidam sparso lumine siccat humum.
Cum mihi, sed frustra pedus suspiria rumpunt,
      Et Solyma amissus quereris urbe puer.
{{Versus|25}}Sive diem numeres, seu tardae tempora noctis;
      Non caruit lacrimis ille, nec illa meis
Saepe locum incusans, qui nos acceperat ambos,
      Venimus (exclamo) si duo, redde duos.
Vel nato matrem, vel natum redde parenti:
      {{Versus|30}}Quodlibet hospitium, dulce duobus erit.
Cur animis juncti tecto non jungimur uno?
      Heu! ubi pars nostri maxima, ''Christe'', lates.
Haec ego dum gemebunda queror, subnixa fenestrae,
      Pallidaque aspiciens sidera, tristis eram.
{{Versus|35}}Nimirum ut tacito pallentia sidera mundo
      Eniteant, summae fluminis unus abes,
Pene (fatebor enim): caelo convicia feci,
      Ausaque sum verbis astra ferire meis,
Astra, quid? inclamo: Reges duxistis Eoos&lt;ref&gt; Eous, matutinus, sive Orientalis; Graecis enim ἥως &amp; ἕως ''aurora'' dicitur.&lt;/ref&gt;
     {{Versus|40}}Ad cunas pueri, qui mihi natus erat: 
Ducite nunc matrem; nec enim male debita posco?
     Utque reor, parvum est, quod praeeatis iter
Vix ea finieram, caelo indoluisse putabis
     Sidera, nube luas occuluere faces.
{{Versus|45}}Ite, licet, stellae; confundite nubibus ora,
     Non regitur vestro lumine noster amor.
Sidera bina tui, ''Jesu'', quaeruntur ocelli,
     Sidera maternam ducere docta ratem.
Caetera quid memorem? seu primi vesperis umbras,
     {{Versus|50}}Seu loco tristitiae conscia facta meae? 
Reddita erant Solymo Paschalia munera templo,
     Coeperat et nota quisque redire via.
Josephus comes inde viris, comes inde redibam
     Matribus: incertum, cui comes ipse fores.
{{Versus|55}}Credula res amor est; male sed conjecimus ambo
     Inter et isse viros, inter et isse nurus
Interea Ramae Gabaeque&lt;ref&gt;Rama et Gabaa sive Gabe, urbes, quae Hierosolyma Nazarethum revertentibus primae occurrunt: et Gabaa quidem Saulis.&lt;/ref&gt; relinquimus urbes,
      Cissaeaque&lt;ref&gt; Filii Cis ortu, ac postea regio domicilio nobilis.&lt;/ref&gt;, olim regia tecta, domos,
Jamque propinquabam Macmas&lt;ref&gt; Macmus oppdulum quinto abs Jerosolyma lapide: quo vero simile est Mariam ac Josephum prima reditu vespera pervenisse.&lt;/ref&gt;, fistique jubebat
     {{Versus|60}}Ultima pars lucis, primaque noctis iter.
Cum mihi nescio qua subito formidine tactae,
     Incerto moestum vulnere pectus erat.
Nec tenui gemitum: stabat quae proxima nobis,
     Quid subiti casus pectora turbat? ait.
{{Versus|65}}Ipsa ego nil aliud quam formidare locuta;
     Suppressi lacrimis caetera verba meis.
Scilicet hinc aberas, frustra quaerendus, JESU,
     Sive viros inter postmodo, sive nurus
Fit clamor: gemitusque: feror circum anxia mater: 
     {{Versus|70}}Acta est in lacrimis nos mihi: quanta fuit!
Mane erat; egredimur flentes, Solymamque redimus!
     Tempestiva meis, heu, nimis illa malis!
Quid facis o Solyme? quo te vesania raptat?
     Quo mihi commisso durior esse potes?
{{Versus|75}}Infantem&lt;ref&gt;In purificatione quando ex lege oblatura filium in Jerusalem detulit.&lt;/ref&gt; quondam dedimus tibi; furta rependis:
     Heu! mala perfidiae nuntia prima tuae!
Dura sed est Solyme, nec nostris surda querelis
     Tangitur immiti condita rupe Sion.
Affer opem, Jesu, incestamque revise parentem:
     {{Versus|80}}Pius mora quam lethum, te sine, fellis habet.
Confiteor , quondam peregrinas visimus oras,
     Qua prope limosis Nilus&lt;ref&gt;Nilus Aegypti fluvius, qui et eandem alluvione sua oblimat fecundatque.&lt;/ref&gt; oberrat aquis.
Dulce tamen sic ire fuit, comes additus ibas;
     Exulis et nati mater et exul eram.
{{Versus|85}}Sarcina pendebas collo, brevibusque lacertis
     Quam premeres matrem, tam leve pondus eras.
At modo qua Solymae profugus statione moreris.
     Nec mihi, quae subeas limina, scire licet.
Hinc Josephus abit; feror huc; clamatur, Jesu,
     {{Versus|90}}Sed loca, quod reddant, nil nisi nomen habent.
Est aliquid (fateor) nobis locus adgemit: ille,
     Quam differs, matri ferre videtur opem.
Interea, quas calco, viae ploratibus hument,
     Combibit et lacrimas quaelibet herba meas.
{{Versus|95}}Ventum erat ad portas: qui stabat miles in armis,
     Multa mihi de te, multa rogatur anus,
Addimus et faciles (si te modo viderit usquam)
     Quo citius nobis repperiare, notas.
Bisseno puer est anno, violacea vestis,
     {{Versus|100}}De tenui filo; textile matris opus.
Caesaries illi crispum flavescit in aurum,
     Depingit niveas purpura viva genas.
Laetitiam vultu spirat; cognoscitur illa:
     Tolle fugam, nulla parte dolendus erit.
{{Versus|105}}Illa libi visum templi circum atria, narrat:
     Egressum muris, altera narrat anus.
Accrescunt curae: nunc huc, nunc dividor illuc:
     Ardor inexpertum nil sinit esse meus. 
Et modo per Solymae vicos, templique recessus,
     {{Versus|110}}Et modo mactandas quaereris inter oves,
Excurro, surgunt oleis&lt;ref&gt;Mons olivarum.&lt;/ref&gt; qua culmina: vel quae
     Golgotheus&lt;ref&gt; Golgotheus Calvariae mons ab Hebraeo Golgotha.&lt;/ref&gt; siccis ossibus albet apex.
Quin Zachariadae&lt;ref&gt;Zachariades Joannes Baptista a Zacharia patre.&lt;/ref&gt; quoties latebrosa recursant
     Tesqua, illuc etiam me novus ardor agit:
{{Versus|115}}Quis scit enim, mores num fors pertaesus iniquos,
     Ponere vis ista bis duo lustra casa?
Effice, quidquid erit; partes veniamus in illas?
     Possumus et nuda ponere corpus humo.
Et mihi mella placent, quernis sudantia truncis;
     {{Versus|120}}Quique litim gelidae proluit humor aquae.
Ipsa comes veniam; nec me spelaea movebunt,
     Antrave crudeles sueta fovere lupus 
Nimirum sylva, si quis lupus accubat ista,
     Hospitio accepit mitior esse tuo.
{{Versus|125}}Nec nocet hic serpens, nec virus lusibus apta
     Vipera&lt;ref&gt;Habitabit lupus cum agno, et delectabitur infans ab ubere super foramine aspidis, et in caverna reguli qui ablactatus fuerit, manum suam mittet. Isa., 8. ''Quod quidam ad tempus referunt, impletumque aiunt ad litteram in Joanne Baptista, qui puer in desertis habitans, leonibus ac serpentibus innoxie colludere solitus fertur''.&lt;/ref&gt;, quo quemquam laedere possit, habet,
Ipsa ego poma legam, summis pendentia ramis
     Et plenae carpam dulcia fraga manu.
Sic agimur votis: quantus, dulcissime, nosti,
     {{Versus|130}}Sis mihi nunc Solyma perditus Urbe, dolor,
Et dolor et timor est: auget timor ipse dolorem,
     Dum tam falsa animus, quam mala certa timet?
Seu quis Pontificis, seu Praesidis atria narret:
     Haec mihi sunt ipso nomina dura sono.
{{Versus|135}}Seu quis Maltacidem&lt;ref&gt;12. Maltacides Archelaus, Herodis Infanticidae ex Maltace conjuge filius.&lt;/ref&gt;  Solymaea viderit aula:
     Maltacides nostri causa timoris erat.
Interdum timui, ne quod sine matre vagaris,
     Causa tuae fuerim forsitan ipsa fugae.
Parce precor, puerum tractavi viribus impar;
     {{Versus|140}}Caetera femineae non valuere manus
Quod primum gelidae sensisti frigora brumae,
     Straminea recubans vix bene natus humo:
Quid potui genitrix? genitor sic jusserat edi,
     Idque tuum fuerat jussa sequentis opus,
{{Versus|145}}Attamen et madidos siccavi flentis ocellos,
     Et tepido fovi membra tenella sinu.
Lac quoque molle dedi: panem crescentibus annis,
     Et quidquid potui reddere mater opis.
Debueras aliam, puer, ascivisse parentem:
     {{Versus|150}}Ancillae officio vix bene digna fui.
Atque utinam ancillas inter modo! forte petenti
     Porrigerem prompti candida liba manu.
Haecque tibi tradens, puer et pulcherrime, matre
     Quo sine, subjicerem, quo sine matre fugis?
{{Versus|155}}Hic remane paullum, matremque accersero; dicar
     Hoc, ancillarum quae tibi cunque favet!
Interea lacrimis, dum scribo, perpluor oras
     Vixque capit jussas uda tabella notas:
Solatur Joseph (socio nam scribimus illo)
     {{Versus|160}}Mox erimus plures: nec puto, fallor, ait,
Effice nos plures, lacrimis, precibusque petite,
     Et penitus toto corde recepte mihi.
Sic faveant Genii, caeli laetissima turba,
     Sed proe jam lacrimas maesta videre meas,
{{Versus|165}}Sic mihi succrescant majora ad vulnera vires,
     Golgotheo quando monte sequendus eris.
Sic mihi parcat Amor, donec te funere perdam,
     Deque tuo nostrum, transeat hasta latus.
Sic mea supremo claudatur Epistola voto.
     {{Versus|170}}Quod cupiam vultu matris amante legi.
Vel puer ad matrem fugitive revertere: vel me,
     Quo properas, Domini more venire jube.
 
&lt;/poem&gt;
===Notae===
&lt;small&gt;&lt;references /&gt;&lt;/small&gt;

==Epistola V. &lt;br&gt;Dorothea Theophilo.==
''Argumentum''
 
''Saeviente in Christianos Maximiano, ferunt Caesareae, Cappadociae oppido ''Dorotheam'' virginem extitisse prosapia nobili: quae, quid in hominem supra aeatem et sexum virtus posset, egregie ostendit; nam tum ab Apricio Praeside Diis sacrificare juberetur, eo usque processit, ut nec deliciis, nec suppliciis tentata, a fide recesserit. Et vero inter cruciatus dixisse affirmant, eapropter tormenta nihil se habere:  quod iis videlicet, aditus sibi in coelestes hortos at vireta patesceret, ubi pomis at rosis deliciaretur. Cum autem id temporis, utique Februario mense, aspero gelu solum rigeret, plures id joculari risu excepere: quos inter ''Theophilus'' juvenis Causidicus dixisse fertur: Transmitteret ad se, quas jactabat hortorum delicias ac fruges, si veras. Adpromisit ''Dorothea''. Quare jam capitis damnata, cum ad supplicii locum raptaretur: Angelus Ephebi in habitu cultuque recentes ei rosas ac poma obtulit. Illum ergo ''Dorothea'' cum hac Epistola ad ''Theophilum'' mittit: adhortans, uti ex munere reddito, fidem ipse quoque capesseret: quod &amp; fecit, adeoque constanter, ut et mortem pro eo (''Dorotheae'' exemplum secutus) eodemque die, quo ipsa capite plexa est, generose ac fortiter obiverit.'' Surius Tom. I. Martyrol. Rom. 6. Febr.''
 
SYMBOLUM.
 
&lt;poem&gt;
[[Fasciculus:Maria symbolum.jpg|450px]]
 
''Theophilus'' ad oblatam rosam sine mora in ''Dorotheae'' fidem concedit, ex Fuco mutatus quasi in Apem; quam scripsit Plinius ''lib.'' 21. ''cap.'' 11. rosis maxime allici &amp; delectari. 
&lt;/poem&gt;
&lt;hr&gt;
 
 
::::'' — — — Tantus utrinque''
''Urget mellis amor.''
 
 
&lt;hr&gt;
&lt;poem&gt;
Quae nova ''Theiophilo'' transmittit charta salutem,
    ''Dorotheae'' casti pignus amoris habet,
Perlege quodcunque est, &amp; aperto tange canistro
    Elysias inter mitia poma rosas.
{{Versus|5}}Neve reformides hybernae tempora brumae;
    Neu dicas magicae, quod damus, artis opus.
Pone metum; tortis hic nulla venefica rhombis:
    Saevaque; Thessalico&lt;ref&gt; Thessali Graeciae populi, incantationibus at veneficiis olim famosi.&lt;/ref&gt; carmine fallit anus.
Esto, aer gelidis Aquilonis inhorreat alis,
    {{Versus|10}}Duratamque alta sub nive claudat humum.
Hoc terrae vitium est: facies nitet altera caelo
    Nec nive, nec duro laeditur illa gelu.
Illic purpurei circum pascuntur Amores,
    Vernaque pacatis otia rebus agunt.
{{Versus|15}}Illic perpetuo vestitur gramine campus,
    Nec riget excussi spina relicta rosa,
Credere si dubitas, quae mittimus inspice poma,
    Quaeque tibi Angelica dona feruntur ope.
Nam quid ego sileam? capitis damnata trahebar,
    {{Versus|20}}Inque meis oculis lictor et ensis erant.
Cum subito cuneos inter, turbamque frementem
    Aliger aspectus constirit ante meos.
Candida vestis erat, picto circumdata lymbo,
    Arte velut Phrygia&lt;ref&gt;Phryges minoris Asiae populi, pingendi acu olim peritissimi: unde et similium vestium artifices Phrygiones appellati.&lt;/ref&gt; sutilis ornat acus.
{{Versus|25}}Aurea subductam mordebat fibula pallam,
     Qualis ad excursus pingitur ales Amor,
Lactea frons illi, compti sine lege capilli,
     Transierat pomi fusus in ora rubor.
Et prior ille mihi dubitanti scribere, dixit,
     {{Versus|30}}Scribe: dabit victas id tua jura manus.
Novimus hunc; plus est quam nomine&lt;ref&gt; Theophilus, id est, amans Deum.&lt;/ref&gt; notus amator.
     Mollia pacatae femina mentis alit,
Utque iit hoc verum (quantum reminiscor) habebas
     Jam tunc ora sacro nomine digna tegi.
{{Versus|35}}Da veniam, primae si scribimus acta juventae:
     Forsan et hic aliquid, quod juvat, esse potest.
Vix mihi bissenas messes numeraverat annus,
     Cum prima incipiens corda momordit Amor.
Nec malus ille fuit: caelesti scilicet arcu
     {{Versus|40}}Quae mihi distrinxit tela, salutis erant.
Ex hinc foeminei coeperunt taedia cultus:
     Taedia singultu saepe notata meo.
Nil mihi cum speculo, cultu formosa videri,
     Ista inter multas ultima cura fuit.
{{Versus|45}}Clausa domo, laterique latus conjuncta parentis,
     Davidicam&lt;ref&gt; S. Hieronymus Psalmos Davidicos valde Virginibus commendabat: hinc ad Laetam de institutione filiae, ''Turpia'' inquit, ''verba non intelligat, Cantica mundi ignoret: adhuc tenera lingua Psalmis dulcibus imbuatur.''&lt;/ref&gt; didici sollicitare chelym.
O quoties medios rupi singultibus hymnos:
     Verbaque per lacrymas haec sonuere meas!
Urimur, o Jesu! carpunt praecordia flammae
     {{Versus|50}}Inque tuos thalamos me sacer ardor agit.
Quando erit, ut niveis Hymen cireumstrepat alis,
     Meque tibi casto foedere jungat Amor?
Audierat mater: feliciter ureris, inquit,
     Filia; sed monitis cautior esto meis.
{{Versus|55}}Tuta late; juvenesque procul vitare, memento:
     Et cave ''Theiophili'' nomine quisquis erit.
Ut formae illicium, speciosaque nomina gestet;
     Adversum Christo subdolus urget iter:
Credis et hoc nobis? optavi supplice voto,
     {{Versus|60}}Ut tuus ex vero nominis esset honor.
Falleris, adjeci; quem nobis rere timendum,
     Adde morae modicum, mater, amandus erit.
Nomina&lt;ref&gt; Theophilus, id est, amans Deum, uti supra annotavi; Dorothea vero, id est, donum Dei.&lt;/ref&gt; junguntur, quondam jungemur &amp; ipsi.
     Sic meus hinc nobis omnia captat Amor.
{{Versus|65}}Ludor: an adversis incumbis navita remis?
     Inque necaturas praecipitaris aquas?
Quo ruis infelix? quo te malus abripit aestus!
     Siste ratem, vento non volat illa suo,
Verbosas lites, clamosa negotia tractas,
     {{Versus|70}}Censerique ista primus in arte cupis.
Quid tibi cum caulis, causa si deficis una,
     Quae rigido sursum discutienda foro est:
Mitte malas lites suntne ista negotia tanti,
     Ut, dum alios servas, ipse perire velis?
{{Versus|75}}Inspice: sanguinea pendentis ab arbore Christi
     Quae nova concipias jura, volumen habet.
Nec tibi turpe puta, Christum coluisse: cruento
     Quantumvis trunco vile pependit onus.
Turpe Jovem coluisse fuit: cui turpiter usto
     {{Versus|80}}Cum Veneris placuit crimen, adulter erat.
Scilicet in stuprum simulato arsisse juvenco
     Dicitur, et nivea factus adulter ave&lt;ref&gt;Poetae fabulantur, Iovem in taurum transformatum Europam Phoenicum Regis filiam, et in cygnum Ledam Laconii Regis uxorem corrupisse.&lt;/ref&gt;.
Vincimus? an monitis necdum tractabile pectus.
     Duraque quod filicum robora vincat, habes?
{{Versus|85}}Christe, tuo tinctas rupisti sanguine cautes:
     Unum non poteris perdomuisse virum:
''Theiophite'' ah! quid ages? quae mittimus, inspice poma,
     Ingrati maculi pectoris illa rubent,
Caetera quid referam? jurantia scribere verba
     {{Versus|90}}Pene animus malo, quo caperere, fuit.
Sic quondam inscripto Cydippe&lt;ref&gt; Cydippe Virgo astu Acontii, se illi in uxorem pacifici visa est perlecto carmine, quod pulcherrimo pomo Acontius inscripserat: hi autem duo versus inscripti traduntur:
::''Juro tibi sane per mystica sacra Dianae,''
::''Me tibi venturam comitem, sponsamque futuram.''&lt;/ref&gt; prodita pomo,
     Venit in Idalias praeda cupita plagas.
Haec ego vel cultro, liquido vel desuper auro
     Scripsissem faustas inter habenda notas.
{{Versus|95}}Dorothea, ''hoc juro: vanas Jovis execror aras''
     ''Quodque colis Numen, hoc mihi Numen erit. ''
Jura licet contra moveas: laudata redirem
      Te conservato si rea fraudis agat.
Scilicet est aliquid, meditatis fraudibus uti;
     {{Versus|100}}Si, quem tu fallas, perdere nolle fuit.
Interea dum scribo,fremit mugitibus aer;
     Excussa est gremio littera pene meo,
Quid facis, o Borea? violentos comprime flatus,
     Si nescis, una plus mihi parte noces. 
{{Versus|105}}Justa peto? motam retinet moderantius auram
     Annuit et votis mitior ille meis.
Quin etiam obducto scribentem velat amictus
     Aliger, et coeptum perfice, dixit opus
Nil tibi sic venti, quamvis per nubila currant,
     {{Versus|110}}Officient, pluvia nec gravis imber aqua,
''Theiophile'', ah! quid agis? nullum sit in omine pondus:
     Frangor, et articulo dextra tremente labat.
Nimirum quoties mihi nomen Apritius exit;
     Terreor, et tacitus succutit olla pavor.
{{Versus|115}}Nempe tibi si fingis aprum, truculentior illo est:
     Fulmineo quamvis dente timendus aper.
Hic gladios, hic tela rotat, tonat igneus ore:
     Hic, quo te possis, perdere, fulmen habet.
At cur haec paveas? cur lethi territus umbra
     {{Versus|120}}Castra fugis, primo vix bene tacta pede?
Femina si potui ferrum superare tyranni,
     Tu vir ad exiguas commoveare minas?
Pone metum: nostris mersus cervicibus ensis,
     Idem acie posita jam tibi mollis erit,
{{Versus|125}}Forsiran et victrix adero cervice cruenta;
     Ocurramque oculis umbra benigna tuis.
''Theiophile'', ecquid adhuc dubitas succedere? dicam:
     Purpureis halat semita tota rosis.
Quacumque ingredior, rident caelestia Tempe,
     {{Versus|130}}Laetaque perpetuo gramine floret humus.
Da mihi te socium; dextram committe sorori
     Frater, et aeterni foederis adde fidem
Hic ubi constiteris; non sunt mendacia, dices:
     Ille locus fuerat sanguine dignus emi.
{{Versus|135}}Scribere plura cupit, quo nunc tibi scribimus, ardor:
     Sed brevis, heu! fati praepedit hora mei.
Dextra tenet calamum, sed nudo lictor in ense
     Imperat abrumpi, quod modo tractat opus,
Imperat et collo sparsos deducere crines;
     {{Versus|140}}Ne sistant gladii percutientis iter.
Nuda humeros, genibusque minor, nova victima caeli,
     Libratam expedio mox ferienda manum,
Haec est ''Dorotheae'' tibi nunc scribentis imago:
     Caetera qui scribat, ferreus ensis erit,
{{Versus|145}}Atque utinam mortis nostrae spectator adesses,
     Inque tuis oculis exigeretur opus!
Ut pius es, placidamque foves sub pectore mentem,
     Spectares madidis funera nostra genis.
Et (puto) suspirans ipso mucronis in ictu;
     {{Versus|150}}Quae cadit, (adjiceres) vivere digna fuit.
Vivere digna quidem, sed dignior ense recidi,
     Sicque Deo fusos evoluisse suos. 
Quod precor, hoc summum est, det ut oblita caede papyrus,
     Haec tibi sanguineis verba legenda notis.
{{Versus|155}}''Lacte&lt;ref&gt; Lacteus orbis sive circulus, quem Graeci γαλαξίαν vocant, a lactis candore, sive stellis albicantibus. De quo Ovid. I. Metam. 
::''Est via sublimis coelo manifesta sereno,'' 
::''Lactea nomen habet, candore notabilis ipso.''&lt;/ref&gt; olim caeli modo limina sanguine rorant;''
     ''Quo noster praeiit calle sequendus Amor.''
Dorothea ''hac ivit et hac penetravit eadem''
     Theiophilus: ''dux haec funeris, ille comes.''
 
&lt;/poem&gt;
===Notae===
&lt;small&gt;&lt;references /&gt;&lt;/small&gt;

=Liber II.=

==Epistola V. &lt;br&gt;Alena Phosphoriano.==
''Argumentum''
 
Alena ''Lewoldi et Hildegardis, qui Diebbetani in Brabantia tractus dominio floruere sub Annum 661. filia: eum Gentilitiis erroribus apud parentes irretita, tandem de fide usuque sacrorum apud Christianos quidpiam inaudiisset, nova religionis cupiditas ejus animum incessit. Quamobrem Forestum sive Worstiam (pagus est primo ad Bruxellam lapide, ad Zennam fluvium) cogitat: quo et insciis parentibus noctu cum famula proficisci statuit. Quod ubi succedit, primis statim fidei elementis imbui, tum et salutaribus aquis lustrari, denique eo frequentius itare coepit. Verum cum nocte quadam intercepta fuisset a famulo, et ad patrem delata (quanquam prius cum sedem famulo ampla mercede silentium pacta esset) gravem patres iram incurrit: qui et filiam domi, ceu carcere, adhibitis etiam custodiis diligenter attineri jussit. Igitur ''Alena'' cum nullatenus exire posset: hanc Epistolam ad ''Phosphorianum'' (sic enim Wostiani sacelli praesidem appellare visum est) scribit. In qua illum de iis, quae accidissent, commonefacit; asserens fore, ut posthabitis parentum, minis elusisque custodum eo rursus evolare intendat. Regat ergo uti faculam ex more de turri praetendat: itemque (su quid ei sinistri in via per violentiam acciderit) ut corpus suum in Worstium deferri curet, nonnulla de martyrio suo, et iis, quae post mortem evenire, vaticinando assequitur. '' Ex antiquis Regisris et MS.anno 661. Molanus ex Natalibus, SS. Belgii, 17 Julii.
 
SYMBOLUM.
 
&lt;poem&gt;
[[Fasciculus:Alena Phosphoriano symbolum.jpg|450px]]
 
Mola, quam spectas, in alis ventum habet, intus triticum molit. ''Alenam'' hinc disce, et eam quidem ex corporis habitu cultuque Gentilem ut antea, at animo Christianam. Pius dolus est, sicubi alterum ad salutem fallis: de ''Alena'', juxta, ac mola apposite asseras:
 
 
&lt;/poem&gt;
&lt;hr&gt;
 
 
''Plus intus, quam foris. ''
 
 
&lt;hr&gt;
&lt;poem&gt;
 
Mittit ''Alena'' novam, quam mallet ferre salutem
     Si sinat ira patris, ''Phosphoriane'', tibi:
Si mihi, quo quondam vel nostibusire liceret,
     Monstrabat dubias, cum mihi luna vias:
{{Versus|5}}Moestus, eris, venietque tibi gravis iste libellus,
     Et dices: cur, cui sacra parantur, abest?
Pagina scripta venit; sed scripti non venit auctor:
     Illa meas pretium sedulitatis erat.
Hic fuimus quondam: patrio jam carcere claudor:
     {{Versus|10}}Meque parens saevo durior hoste premit.
Occulit ille domo: neu fors occulta recedam,
     Non uno clausum milite servat iter.
Optavi quoties coecam caligine noctem,
     Aptaque propositas tempora nigra fugae!
{{Versus|15}}Ah quoties dixi! concurrite nubila caelo,
     Et madidus pluvias concitet Auster aquas
Luna caput condat quantumvis faverit olim
     Lumine; nunc claras occulat illa faces.
Utilis ante mihi resplenduit: at modo caeli
     {{Versus|20}}Utilior vultus nubibus ater erit.
Dum tamen haec moneo: nebulosa spissior umbra
     Nox iit, inque meas officiosa vias. 
Egressura fui: nisi quod sub limine primo
     Latratum exciti nocte dedere canes
{{Versus|25}}Protinus acclamant vigiles: ego terreor illis,
     Et subito trepidum moesta reduco pedem.
Inde cubile petens: si fors ancilla rogatur
     Quid faciam? cupido discere, dormit, ait.
Interea ex oculis mixtus singultibus imber
     {{Versus|30}}Labitur, inque meum per mea membra thorum, 
Interdum cubito, patulaeque innixa fenestrae,
     Prospecto in tenebris, si quid ab aere micat,
Saepeque longinqua vigilantia lumina turre
     Aut videt, aut acies nostra videre putat.
{{Versus|35}}Nec mora succlamo, turri meus ardor in illa est;
     Quoque vetor ferri corpore, mente feror.
Indignor famulo, tacitas qui prodidit artes,
     Et pia nocturnae furta parata viae;
Siccine tu, dico, mea, perfide, gaudia turbas?
     {{Versus|40}}Quamque prius dederas in mea pacta fidem?
Si, quod promisi, minus est; majora dedissem:
     Libertas magno munere debet emi.
Sed frustra est: genitor, dic Aeschyle&lt;ref&gt;Aeschylus famuli nomen, cum quo pacta fuerat Alena, ne ad patrem de clandestina fuga deferretur.&lt;/ref&gt;, accipe nummum,
     Inquit: quid taciti me premis usque mora?
{{Versus|45}}Aeschyle, quid tentas? verbo ''Lewoldius''&lt;ref&gt;Lewoldius Alenae ''(invisibilia quaedam in libro)''&lt;/ref&gt; uno
     Ah quantum nescis, ipsa subibit onus?
Factum aperit, prodorque patri: dabis, improbe, poenas:
     Ille tibi posthac sermo luendus erit!
Interea dum cuncta negant aditumque fugamque:
     {{Versus|50}}Mente agito captae tempora prima viae.
Sсilicet est aliquid (si quae fuit ante voluptas)
     Quod nobis tacita mente reducit opus.
Nox erat in cursu: foribus cum exire paternis
     Virgineus castam sollicitabat Amor.
{{Versus|55}}Nec mora veste levi, baculoque armata colurno&lt;ref&gt;Ex Corylo, quo Scipione uti solebat, de quo mox.&lt;/ref&gt;,
     In tenebris audax, et nova miles eram.
Egredior pede suspenso, pressisque labellis
     Desero sopitos nocte silente lares.
Sola mihi e famulis ibat comes addita Thisbe&lt;ref&gt;Thisbe nomen famulae, cum qua Alena noctu Forestum itabat.&lt;/ref&gt;:
     {{Versus|60}}Haec mihi solamen consiliumque fuit.
Villica stramineis qua panditur area tectis
     Prima patet, palea caespitibusque frequens.
Quam saepe extimui, subito ne clangeret anser,
      Improbus; et coeptam proderet ore fugam!
{{Versus|65}}Ipsa ego sic tacite mecum dum forsitan irem,
     Qua clausus stabulo plurimus anser erat,
Anser amice&lt;ref&gt;Anserum olim clangore exciti Romani, Gallos hostes furtive in Capitolium irrumpentes, repulere.&lt;/ref&gt;, sile: non Gallicus irruit hostis,
     Tarpeoque ferox imminet ille jugo.
Sola puella lares studet effugisse paternos,
     {{Versus|70}}Causaque nil belli, nilque timoris habet.
Ergo, sile, profugamque juva; sic pabula tellus,
     Praebeat herbosos sic tibi Zenna&lt;ref&gt;Zenna fluvius, ea locorum praeterfluens et irrigans.&lt;/ref&gt; lacus!
Jamque domo egressae camporum jugura gressu
     Tangimus; et viridem, pascua bobus, humum.
{{Versus|75}}Omnia nocte silent: stant et sine murmure sylvae;
     Excipe, quod streperis rivulus exit aquis.
Erramus dumos inter, virgultaque ripis
     Consita: nec minimo corda pavore micant.
Scilicet aetherio qui me succendlt ab igne, 
     {{Versus|80}}Securam quaevis per loca ducit Amor.
Quidquid id est, nuper ferali carmine bubo
     Stridit, ut infaustae nuntia cladis avis. 
Extimui primo; sic me simulacra movebant,
     Quae pueris fallax saepe recantat anus. 
{{Versus|85}}Attamen ut primum me juxta constitit Ales
     Ductor, in Aeolios haec abiere Notos.
Et prior, ut pavidam vidit, dubiamque timore,
     Quid frustra vultu concidis? Ales ait,
Perge aude pulchris aderit victoria coeptis:
     {{Versus|90}}Sive, quod ipsa paves, sive superstes eris.
Quo magis accedo, propioraque worstia fiunt
     Culmina, praetensa lucidiora face.
Plus libet ire mihi: non me Zennae alveus arcet
     Quin fiat tracta pes meus udus aqua.
{{Versus|95}}Excipis in templum, cupidasque sacraria monstras,
     Et quidquid purae relligionis habes. 
Thura damus duraque Deum veneramur acerra.
     Patrius e ligno Jupiter ignis erat&lt;ref&gt;Idolum Jovis ligneum furtive patria domo ablatum confringitur, et igni datur.&lt;/ref&gt;.
Ardeat atque utinam reliquus, prunasque ministret:
     {{Versus|100}}Inque novos veniant thurea dona focos!
Haec ubi, formosa quae stabat imagine Virgo:
     Vade, sed huc redeas, dicere, visa fuit.
Quid facimus? clausa Genitor me continet aula:
     Ille locus saevi carceris instar habet.
{{Versus|105}}Sed tamen experiar: me nulla pericula terrent.
     Quantumvis certas illa datura neces.
Obscurus paucis tantum sit noctibus aer,
     Occlusum nobis experiemur iter.
Aut mihi continget felix audacia salvae;
     {{Versus|110}}Aut mors captivi finis amoris erit.
Ante, mihi fracta recidet compage lacertus,
     Destituam coepta quam prius ire via.
Atque reor, fiet: sic mens praesaga futuri&lt;ref&gt;Nam ab insidiis a Patre collocatis ita raptata est, ut ei brachium etiam avulsum sit; quod Angelus facienti ad aram sacerdoti adhuc sanguinolentum attulit.&lt;/ref&gt;
     Aestuat: atque intus, quo sibi plaudat, habet.
{{Versus|115}}Sicubi contigerit: dilectae funus ''Alenae''
     Instrue, et acceptas in mea vota preces. 
Fac referas corpus, socioque impone sepulcro,
     Et laceros artus, et mea membra, precor.
Quin retiam baculum coryli de stirpe recisum
     {{Versus|120}}Depangi terrae, ''Phosphoriane'', velim.
Scilicet ex illo corylus rediviva virebit&lt;ref&gt;Alena baculo in terram defixo corylus enata nucibus abundans, quas ad morbos sanandos plerique religiose colligunt.&lt;/ref&gt;,
     Et multis medicas proferet illa nuces.
Atque utinam moti quae quondam flamine venti&lt;ref&gt;Fit allusio ad fabulam de Mida Rege, quae ait defossa in terram haec verba: ''Aures Asinarias habet Rex Midas'': inde exortas arundines cum vento agitarentur, eadem haec verba reddidisse. ''Ovid. 11.Metamorph. ''&lt;/ref&gt;, 
     Fingitur humanos canna dedisset sonos:
{{Versus|125}}Haec quoque nux crescens vel fama murmure dicat,
     Haec quoque aliis istud concinat arbor opus!
''Quam vivam genitor Christo rapiebat ''Alenam'',
     ''Occumbens Christo reddidit ipsa patrem&lt;ref&gt; Parentes Alenae post ejus obitum statim ad fidem Christianam conversi sunt.&lt;/ref&gt;''.
 
&lt;/poem&gt;
===Notae===
&lt;small&gt;&lt;references /&gt;&lt;/small&gt;

==Epistola VII. &lt;br&gt; Austraberta Frameildi.==
''Argumentum''
 
Austraberta'' Virgo ''Bateftridi'' Hedinensis Comitis in Morinis, ex ''Frameilde'' filia, cum ad ineundas nuptias importunius a parentibus urgeretur: clam e paternis aedibus cum ancilla et juniore fratre fugam arripuit. Igitur cum ad D. Audomarum Morinorum Antistitem devenisset, ac fugae causam exposuisset; ferunt ab eodem, quanquam multis et summis percibus, sacrum velum seu flammeum, (cujus gestatio pro consecratae pudicitiae tessera erat) obtinuisse; quod quidem hac Epistola ''Frameildi'' matri, quippe qui clandestino filiae discessu solicitae, aperit, simul metum ac moerorem tollit: Contendit autem maxime, ut facinoris fasti veniam impetret: addens id rei, non alio quam divino instinctu ac monitu se aggressum fuisse. Utque hujus rei fidem faciat, prodigia enarrat, quae ad id facinoris viam, simul audaciam illi fecere. Quippe viae decennis, cum super fonticulum puellari more colluderet, verticem sibi velo quasi obnubi conspexit. Dum et de Cantia flumine addit pedibus veluti solida humo tentato, pertransitoque. Quare his permota ''Frameildis'' facultatem filiae dedit Deo, ubivis locorum vellet, famulandi. Igitur ''Austraberta'' ad Portense Monasterium, quod ad Somonam fluvium assidet, divertit: ubi et sanctimonialem primo: tum et antistitem cum laude gessit. Ejus nomen adhuc in Artesia &amp; Bononia, ubi antiqua Morinorum sedes exstitit, percelebre est: extatque sacrum eius corpus Audomaropoli Arthesiae oppido.'' P. Jacobus . Malbrancq. Soc. Jesu, lib. 3. de Morinis, cap. 33. Surius 40. Februarii.
 
SYMBOLUM.
 
&lt;poem&gt;
[[Fasciculus:Austraberta symbolum.jpg|450px]]
 
Tradunt poetae Narcissum juvenem formosum, dum sui imaginem in aqua intuetur, misere adamasse, et periisse. Contrarium hic habes: nam ''Austraberta'' ideo non perit, quia in fonte se videt, utique flammeo quasi velatam. Etenim speculum (ut ait ille) saepius innocens est.
&lt;/poem&gt;
&lt;hr&gt;
 
 
''Nec aquae semper nos fallit imago.''
 
 
&lt;hr&gt;
&lt;poem&gt;
Quae fugiens liquit patriam ''Batefridiae''&lt;ref&gt;Batefridias, seu Batefridia, Austraberta sic dicitur, a Batefrido patre.&lt;/ref&gt; aulam, 
     Si quae culpa fuit sic abiisse, dolet.
Et dolet, heu! duro matrem laesisse dolore,
     Cui modo placandae littera multa venit. 
{{Versus|5}}Parce parens, veniam nec dedignare petenti
     ''Austraberta'' etiam (si sinis) usque tuae.
Non ego quod feci, didici puerilibus annis:
     Prima isthaec aetas crimine nostra vacat.
Nempe latere domo, vulgique odisse choreas,
     {{Versus|10}}Magna pudicitiae pars fuit illa meae.
Quod tamen et patriis laribus clam cessimus, acta,
     Et sensus animi nil reticentis habe.
Cedere jussit Amor, qui me meliore sagitta
     Strinxerat, et flammis usserat ante suis.
{{Versus|15}}Saepius ille mihi, gaude, ''Batefridia'', dixit:
     Casta tibi castus foedera spondet Amor.
Tn thalamum imperio quamvis cogare paterno.
     Et sua jam moveat sacra coactus Hymen:
Ne metue; ingenio, multa quoque pollet in arte,
     {{Versus|20}}Quem sequeris; varias condocet ire vias. 
Sic quondam invito fertur nupsisse marino
     Romulis&lt;ref&gt;Romulis, Caecilia Virgo Romana Valerinno nupta.&lt;/ref&gt;, et Cypris nil timuisse faces. 
Hac tu perge via: sic et tibi ''Christus'' amator
     Libata custos virginitatis erit*,
{{Versus|25}}Dixerat haec: pharetraque potens, &amp; lucidus igni.
     Ad sua me pugilem castra movebat Amor.
Si tamen expectas, portenta ut vocibus addam:
     Vera loquar, veri vix habitura fidem.
Est locus, aprico quae fons perlucidus horto
     {{Versus|30}}Multiplici justas fonte ministrat aquas.
Non illum pastor, non lapsus ab arbore ramus
     Sordidave immerso corpore turbat avis,
Forte puellares illuc dum confero gressus,
     Oraque in illimi conspicienda vitro.
{{Versus|35}}Protinus alba nigro fuscari tempora velo
     (Mira fides!) liquidas cernimus inter aquas.
Disparent in fonte comae; quique auricus imis
     Promicat invitus, pendula gemma, lapis.
Obstupeo primum: juvat usque ac usque tueri:
     {{Versus|40}}Aspectus species detinet illa meos.
Oscula pene dedi, mersique in flumine vultum:
     Sic mea spectanti, nec mea forma, placet.
Protinus exclamo, quid agis ''Batefridia''? ab illo, 
     Qualis eris quondam, discere fonte potes.
{{Versus|45}}''Christe'', precor liquida quam pinguis in aequore lymphae
     Fac tibi me talem semper adumbret amor.
Plura locuturae lacrimae cecidere, simulque 
     Turbato periit vitrea forma lacu
Indignor, madidosque oculos in crimina verto:
     {{Versus|50}}Quod prodest aliis, hoc mihi damna movet.
Interea gelidis quamquam crystallinus unda
     Fons riget: hac visae cor mihi servet aqua
Credis et hoc? isto dimanant omnia fonte;
     Austraberta ignes ille dat, ille rapit.
{{Versus|55}}Si superum pia jura moves, succendimur illo:
     Si thalamum; Paphias obruit ille faces.
Saepe locum repeto, tanquam fervetur in unda
     Forma, iterum vultus exhibitura meos.
Ex hinc vota frequens patri ad secreta sacelli
     {{Versus|60}}Duximus, et longae saepius illa mori.
Ah! quoties lacrimae parvae miserata puellae,
     Cum somno? retulit vota precesque meo!
Interea adversis nequidquam navigo ventis:
     Nil nisi connubium patria testa sonant.
{{Versus|65}}Quod nostras murmur quam primum perculit aures: 
     Perculit et subitus pallida membra timor
Non aliter fons ipse tremit, cum stringitur aura,
     Aut levis in madida canna palustris humo.
Fors aderat frater septennis parvulus annis,
      {{Versus|70}}Ille puer vobis insidiator iit.
Jamque silens valvas secreta stabat ad aulae,
     Multus ubi de me sermo maritus erat.
Hinc mihi clamat? abi soror optima: ni fugis; inquit,
     Connubio domus haec jam tibi carcer erit.
{{Versus|75}}Obrigui auditu: subito tamen excita surgo:
     Nam torpere diu non sinit ipse timor.
Quid faciam? quo sola ferar? pavidaeque puellae
     Monstrabit dubium quis mihi sidus iter?
Ingenium stimulabat Amor: quin aufugis? inquit
     {{Versus|80}}Me duce, carpe viam, me duce pelle metus.
Egredior tectis, famula comitata fideli,
     Fratreque, quem social traximus inde manu,
Nox erat et caelo fulgebat luna sereno,
     Ut fida in nostris duxque comesque vias.
{{Versus|85}}Hanc ego suspiciens, mea scis suspiria, dixi.
     Huc profugam; sic tu lucida semper eas!
Venimus ad fluvium: quid vana obstacula fingis
     Ne metue, et voto serviet ille meo.
Cancia&lt;ref&gt;Cancia flumen, est in finibus Artesiae, quod Hedinium Monstroliumque alluens, brevi tractu per stapulas oceano Britannico se commiscet.&lt;/ref&gt; flumen erat, nivibus cum forte solutis
     {{Versus|90}}Ponte super tumidas, volveret altus aqua?
Non illic aderat ripae; spes ulla tenendae,
     Quaeque ultra jacto cymba rudente vehat.
Quid facerem? ter caelo oculos, palmisque tetendi
     Ter tacito tales pressimus ore sonos
{{Versus|95}}''Christi'', qui heu! patrios juvat effugisse penates,
     Si profugam objecta Cancia sistit aqua?
Quo me duxit Amor? tumida cur separor unda?
     Frigida cur flammis invidet illa meis?
Praecipe, ''Christe'', (potes) depressus, ut alveus undas
     {{Versus|100}}Colligat; inceptum nec mihi rumpat iter.
Aut quia lata tuo subsidunt aequora nutu,
     Da mihi liquidas currere posse vias,
Nec precor hoc frustra: nuper sic Bertilis&lt;ref&gt;Aldegundis Virgo, a Bertilia matre, quae &amp; ipsa nuptias aufugiens, sicco vestigio Sambram fluvium transmisit: et Malbodii delituit, ubi illustre Canonissarum, ut vocant, Collegium condere aggressa est.&lt;/ref&gt; ivit.
     Qua Sambra&lt;ref&gt;Sambra Hannoniae fiuvius.&lt;/ref&gt; Hannoniis humidus errat agris.
{{Versus|105}}Haec ubi: praetentamus aquam; vestigia porta
     Auguritimque fugae Cancia flumen habet.
Si nescis, genitrix, solida stant aequora fluctu,
     Mollities liquidae quo tibi cedat aquae.
Ergo age, quid cessas? tantum dic, filia, perge:
     {{Versus|110}}Quam bene vovisti, sic bene redde fidem.
Quidquid amas, placeat; quoniam placet ante Tonanti:
     Talis eris mater, si modo mater eris.
Hoc probat Audomarus opus, ne forsitan errem:
     Materiam culpae detrahit ille meae, 
{{Versus|115}}Si quid ego tamen admisi cum fratre piandum;
     Verbera ego, frater suavia sola ferat.
Vaticinor facies: libet hic applaudere coeptis?
     Et tibi fausta bono dicere verba die.
''Egregii ''Frameilda'', sinis natam ire; parentis''
     {{Versus|120}}''Nobilibus primo nomine nomen habes.''
Addet et hoc aliquis, postquam me viderit illic,
     Quo pridem castus pergere jussit Amor.
''Altera ab alterius claret virtutibus: ambas, ''
      ''Palma decet pugiles: hac tulit, illa dedit.''
 
&lt;/poem&gt;
===Notae===
&lt;small&gt;&lt;references /&gt;&lt;/small&gt;

==Epistola VIII. &lt;br&gt;Barbara Dioscoro.==
''Argumentum''
 
Dioscorus ''vir fuit ex Nicomedia Bithyniae oppido gentilis ac praedives: cui cum ex matrimonio filia unica obtigisset, quam ''Barbaram'' appellavit, elegantissima forma; eam, ne promiscue hominum aspectibus et desideriis patesceret, praealta turri inclusit. Verum ''Barbara'' cum in eo carcere Idololatriae tenebras divino lumine excussisset, et Christianis dogmatibus ab Angelo imbuta esset, pudicitiam Deo vovit. Quod ubi pater agnovit, qui filiam jam desponderat, vehementer excanduit: tum et nuptias abnuentem cogere, &amp; fugientem insequi coepit: donec apprehensam castello, ubi balneum erat, includeret. ''Barbara'' igitur ex hoc balnei carcere ad patrem scribit de ejus saevitia conquerens: foreque pollicens, quidquid ipsae agitaret, ut nunquam a pudicitia servanda proposito, quam Christo voverat, abduceretur. Additque in eum finem paratam se, vel gladio paterno jugulum praebere, mortemque oppetere: quod utique postea, duplicata Virginitatis et Martyrii laurea, evenisse scribunt'' D. Damascenus, Metaphrastes, Surius Tom. 6. Martyrol. Rom. 4. Decembris.
 
SYMBOLUM.
 
&lt;poem&gt;
[[Fasciculus:Barbara Dioscoro symbolum.jpg|450px]]
 
Viden’ cervam? viden’ ut eximio candore, floreoque ad collum serto enitet? hinc, si nescis, pro victima est, cultro cessura. Talis est ''Barbara'' ipsius aevi, ac juventae flore amabilis, dum pertinacius nuptias rejicit, quas parens in votis habet, urgetque. Adeo et hic verum istud:
 
&lt;/poem&gt;
&lt;hr&gt;
 
 
'' Interdum gratia laedit.''
 
 
&lt;hr&gt;
&lt;poem&gt;
 
Alloquor iratum patrem: si scribere durum
     ''Barbara'': duri rem nominis ille tenet.
Quae legis, ex illo, genitor,tibi carcere mitto,
     Hic ubi me clausam saevior hoste premis,
{{Versus|5}}Nec tamen indignor: quis enim submurmuret irae
     Si nocuisse volens utilis ira fuit?
Quam modo vera loquor, turris sat conscia novit
     Utilis hic carcer (crede) duobus erat,
Carcer erat nostri custosque obsesque pudoris.
     {{Versus|10}}Arcebat cupidos janua clausa procos
Ah! quoties ista latitans incognita turri:
     Sic genitor (dixi) quod sibi plaudat, habet;
De facie metuit: facies celabitur: illa
     Testa tibi turris, filia, dixit, erunt.
{{Versus|15}}Risit Amor, castis coeunt cui foedera palmis,
     Humanique expers corporis albus Hymen
''Barbara'' quid dubitas? turrim secura subito,
     Illa tuae custos virginitatis erit,
Non ego claustra moror: summo delabor Οlympo
     {{Versus|20}}Ut subeam turrim, sola fenestra sat est.
Sed tibi tres dabimus magni simulacra Tonantis&lt;ref&gt;Tres fenestrae in turri apertae, ad honorem sanctissimae Trinitatis.&lt;/ref&gt;  
     Turris in aspectu semper habebis, ait 
Nec mora? condit opus, lateresque bitumine jungit
     Proque una triplex facta fenestra patet
{{Versus|25}}Quin etiam faxo&lt;ref&gt;Per latera rupis prodigio diducta viam invenit, quo e paternis manibus elabatur.&lt;/ref&gt;, ceu mollis in aequore сerae
     Impressit fidei publica signa, crucem,
Addidit et formam cultus: et imagine coram
     Procubuit curvo terque quaterque genu.
Quid mihi tunc animi, credis votique fuisse:
      {{Versus|30}}Cum sacra me coram signa notaret Amor?
Confestim (quid enim sileam) juravimus illi: 
     Non alius, dixi, quo cremer, ignis erit.
I genitor, thalamique faces, Paphiasque sagittas
     Ingere: meque atra (si potes) abde specu.
{{Versus|35}}Libera mens semper caelo spatiabitur alto,
     Et carpet liquidas ad sua vota vias.
Interea sensim currentibus ordine fatis,
     Uxor in Idalium poscor itura thorum.
Abnuimus primo: non sum tam ''Barbara'' dixi,
     {{Versus|40}}Ut mihi, qui prior est sponsus, inanis eat.
Tolle procul decepte faces, Hymenaee, maritas:
     Quam genitor cogit nubere, Christus habet.
Protinus ora tibi pariter cum voce tumescunt:
     Mistaque flagra tuis pene fuere minis.
{{Versus|45}}Nil tamen ista movent; cujus sum, et dicar oportet;
     Utque feror, semper sponsa Tonantis ero.
Haec ubi: capto fugam; sequeris vestigia natae:
     Jamque pede patrius pes mihi junctus erat.
Saxea sublimi prostabat culmine rupes;
     {{Versus|50}}Coepta meae rupes implicitura fugae
At subito (quis credat?) Amor penetravit; et illa
     Ceu liquidae moles pervia cellit aquae
Quid facis, ah genitor? didicit mollescere saxum:
     Et tibi cor saxo durius esse potest?
{{Versus|55}}Nil agimus; captam vincis, vinctamque relegas,
     Qui prope Mygdoniis&lt;ref&gt;Mygdonia, idem est ac Bithynia, regio ex qua Barbara oriunda erat.&lt;/ref&gt; terra madescit aquis.
Est illic castrum vario de marmore; circum
     Fossa duplex: aditum ponte ministrat opus.
Intus forma decens, pictoque emblemate muri,
     {{Versus|60}}Quos tegit et Phrygia pendulus arte tapes.
Plurimus hic circum nitidi fons exilit unda,
     Et stratam vario marmore tingit humum.
Quid tamen inde mihi grater? spectabile castri
     Tolle decus tantum cetera carcer habet.
{{Versus|65}}Hac ego clausa domo teneor: thalamusque jugalis
     Quo solvar, miserae janua sola patet.
Hac ego diffugiam? vitiato corpore, Virgo
     Quae fueram, patrio cogar abire loco?
Mors habeat limen; certum est; transibimus illud?
     {{Versus|70}}Sic peream, possim dummodo casta mori. 
Neu metuam patris cultros, ensesque, minasque;
     Me sacer adversus spicula fingit Amor.
Interea quid agam, patrio dum carcere claudor,
     Accipe, sed vera nuntia missa fide.
{{Versus|75}}Saepe gemens liquidi prospecto balnea fontis,
     Castaque Mygdonia membra lavamus aqua:
Hac inter lacrimae stillant, augentque liquorem,
     Atque isto melius forsitan imbre lavor.
Interdum durum precibusy lacrimisque parentem
     {{Versus|80}}Arguo, qui natae damna probanda putat.
Saepius exclamo: felici funere, mater,
     Cessisti, conjux si tibi talis erat!
Quin etiam insidia forsan tibi condidit aegrae
     Quaque fidem, virus tradidit ille manu.
{{Versus|85}}Ah! quoties dixti, moriens quoque, ''Barbara'', vive,
     Et mea fac terrae molliter ossa cubent.
Qui superest Genitor: (nullum sit in omine pondus) 
     Forte tibi, timeo, nil nisi tortor erit.
Hunc tamen obsequio tenta mollire: ferusque
     {{Versus|90}}Quam mihi, tam mitis sit precor ille tibi.
Hoc ego tentavi; caruit successibus: illo,
     Quo placui vultu, nunc rea cladis agor.
Sed sic sim praestat, quam non placuisse Tonanti:
     Non piget immunes labis habere manus.
{{Versus|95}}Stabat (&amp; hoc referam, ne sim tibi parcior ore,
     Et calamo lucris invida forte tuis)
Stabat in arboreo suffixus stipite CHRISTUS,
     Effigies multo sanguine picta fuit.
Hanc ego suspiciens, manibusque plexa figuram,
     {{Versus|100}}Effudi tales protinus ore sonos.
Christe, quid hic agimus? dudum suspiria ducor
     Et tibi vel jungi funere poscit Amor.
Eia age rumpe moras, thalamo quoque suffice bustum,
     Haec instar magnae mors mihi dotis erit.
{{Versus|105}}Audiit; et mota leviter cervice precanti
     Annuit: huc enses, lictor, et arma move.
Neve morer forsan patrio succumbere ferro:
     In patrias venio sponte, volensque manus.
Attamen hic modicum tempus spatiumque requiram,
     {{Versus|110}}Quo jungam vobis ultima vota meis.
Scilicet orabo,&lt;ref&gt;Obtinuit Barbara ante mortem a Deo id beneficii, ut qui eam invocaverit, ex hac vitam graturus non sit absque peccatorum Sacramentali expiatione.&lt;/ref&gt; ne mors super ingruat illi,
     Cui fuero solita saepe vocata prece.
Despuet hoc genitor: dolor heu! tonat igneus aether&lt;ref&gt;Dioscorus Barbarae pater statim a parricidio in filia perpetrato fulmine percussus interiit.&lt;/ref&gt;
     Jamque volant toto fulmina sparsa polo,
{{Versus|115}}Ah pater! ah! periture, cave; praedicimus illa:
      Hic solet eventus facta cruenta sequi.
Quidquid erit, tumulo luctus, lacrimasque viator
     Addet, et haec memori carmina scripta nota.
Barbara ''virgo jacet durum sine crimine nomen;
     {{Versus|120}}Quo plexa est, genitor Barbarus ille fuit''.
 
&lt;/poem&gt;
===Notae===
&lt;small&gt;&lt;references /&gt;&lt;/small&gt;

=Liber III.= 
==Epistola I. &lt;br&gt;Loiolis Ignatio.==
''Argumentum''
 
Ignatius de Lojola ''(qui Societatis Jesu Auctor ac parens extitit) absoluto Parisiis studiorum curriculo: cum ex valetudine frequentius afflictaretur, Medicorum consilio ac jussu in Hispaniam rediit ibidem caeli bonitate in quo primum editus erat ad salutem usurus. Quod ubi ''Bertrandus de Lojola Ignatii'' ex Garcia fratre nepos intellexisset, redeunti honoris ergo obviam processit: multisque institit, ut ad paternas aedes et ''Lojoleae'' familiae castellum diverteret. Sed cum frustra id tentasset, digresso ad publicum Xenodochium (uti pro more habebat) ''Ignatio'', et stipem quotidie ostiatim sibi corrogante: minari omnes, et subinique ferre ''Bertrandus'' cum familia. Quocirca ejus uxor, quam ''Loiolim'' sive ''Loiolida'' a gentilitio matri cognomine hic vocamus, hanc ad ''Ignatium'' Epistolam scribit: in qua illum ex Xenodochio in domum paternam elicere nititur: propositis ad id, quas amor, et honoris humani cupiditas suggerebat rationibus. Primo siquidem nonnulla ''Loioleae'' familiae decora commemorando (uti homines solent) inustam veluti generi maculam arguit: tum et insinuat Christianae disciplinae, quae mortalium animis ingerebat, dogmata, potissimum ea domesticis tradenda esse: Postremo valetudinis et virium pericula objicit, quo ab itinere Romano deterreat: quo quidem proficisci, una cum sociis, antequam Lutetia discederent, pacti erant. Sed cum frustra id eniteretur, aut certe ita secum reputaret, ad calcem Epistolae abituro valedicit, et fausta illi totique Ecclesiae apprecatur.'' Ribadeneira lib. 3. vitae cap. 5. Mattaeius lib. 2. cap. 1. Orlandinus Hist. Societatis lib. I.
 
SYMBOLUM.
 
&lt;poem&gt;
[[Fasciculus: Loiolis symbolum.jpg|450px]]
 
Quod equus generosum animal belloque aptum, hoc animi affectus in homine: siquidem violentior uterque est, nisi fraenum adhibeas. Fecit ''Ignatius'', ad quem equi domiti, et in gyrum coacti lemma merito pertineri affirmes:
 &lt;/poem&gt;
&lt;hr&gt;
 
 
''Regitur nec aberrat eundo.''
 
 
&lt;hr&gt;
 
&lt;poem&gt;
''Loiolis'' externis dudum tibi dissita terris,
     Nunc etiam, quanquam proxima facta, queror; 
Nec queror incassum: causis urgemur honestis:
     Quod mecum doleat jure, maritus habet.
{{Versus|5}}Hei mihi! quo fereris pannosa Patrue, veste!
     Heu! ubi nunc, quondam qui tibi cultus erat?
Seu Dux, Hispano cum Pampelonia&lt;ref&gt;Pampelonae arcem, quam Pompeiopolim quidam vocant, regni Navarrae primariam, contra Gallorum insultum egregie defendit Ignatius.&lt;/ref&gt; Regi
     Moenia servares, voce manuque potens.
Sive ferocis equi regeres cum colla decorus,
     {{Versus|10}}Sessor, et in galea sic quoque fortis eques:
Sive duces inter gladioque fagoque niteres:
     Tunc bene vel sola fronte verendus eras.
Nunc humilis, pannisque attrito gausape tectus
     Quisquilias inter stare, trophaea putas?
{{Versus|15}}Bella fugis (scimus) quondam violenter amata:
     Ferque aras Christi te novus ardor agit.
Hoc ego nec carpo, damno minus: altera bello;
     Praemia, deque aris altera captat honos.
Si tamen exoso bellum, discedere castris
     {{Versus|20}}Mens tibi tunc melior, consiliumque fuit:
Debueras alto sacrata ad culmina nisu
     Tendere; et huc magnis nempe vocaris avis,
Pro quoties! (memini) suspiria ''Garcia''&lt;ref&gt;Garsias de Loiola Ignatii frater natu maximus, Bertrandi parens: qui Ignatium, ne domo paterna excederet, impedire conatus est.&lt;/ref&gt; duxit!
     Qui mihi jure socer, qui tibi frater erat.
{{Versus|25}}Quid rerum moliris, ait, germane? paternos
     Quid cupis ignotus deseruisse lares? 
Parce, precor, domui, tibi quae decora ministrat,
     Et jubet ex merito scire, quid ista velint.
''Loiolidum'' sanguis Regi devotus Ibero&lt;ref&gt;Iberus fluvius Hispaniae apud Cantabros ita dictus, teste Eustachio, a Rege ejusdem nominis.&lt;/ref&gt;,
     {{Versus|30}}Edidicit nunquam sordida castra sequi.
Nequidquam excurHs: fallendo ponis amictum,
     Ignotusque novae signa cohortis agis.
Jamque sacer miles Serratae ad Virginis sedem
     In nova devotas porrigis arma manus.
{{Versus|35}}Cannaba vestis erant, praecindii funibus artus:
     Inque manu peditis fraxina virga fuit.
Inque gradu propero Manresae fusus in urbem
     Diceris: ille tibi quam locus asper erit?
Hei mihi! qualis eras? quantam diversus ab illo,
     {{Versus|40}}Cum premeres Gallos Marte favente duces.
Caesaries spisso stabat neglectta capillo:
     Sordidaque oblongo creverat ungue manus,
Terra totus vel stramen erat: scutella, supellex:
     Fercula, quaesit voce precante cibi.
{{Versus|45}}Quin etiam parco fregisse severior esu
     Diceris, et longa pollida membra siti?
Adde flagris laceros artus, taboque fluentes,
     Membraque vulneribus sanguinolenta suis,
Caetera quid memorem? potuit fregisse gigantem
     {{Versus|50}}Poena: tibi levior, quod male credis, erit?
Scilicet hinc stomachi dolor ingruit; inde petuntur
     Semina morborum, qui tibicunque nocent.
Sed bene consuluit ''Loiolae'' mitis Ibero
      Gallia: non iras semper et arma movet.
{{Versus|55}}Mitteris huc, patrii vocat indulgentia caeli:
     Desine jam varias morbidus ire vias.
Hoc socii suadent, suadent oracula Divum;
     Hoc et iter Divus carpere jussit amor.
Jamque propinquabas Bojani&lt;ref&gt;Bajona, quam veteres Aquas Augustas appellabant, Galliae portus, Cantabriae, quae Ignatii patria erat, adjacens.&lt;/ref&gt; ad littora portus,
     {{Versus|60}}Qua jacet opposito Cantabris ora solo,
Ivit in occursum conjux comitante caterva:
     Nil tamen occursu praestitit ille suo.
Scilicet obsistis, prece inexorabilis ulla,
     ''(versus deest?)''
{{Versus|65}}Quid facis? heu! morbi quid, Patrue, semina nutris?
     Ille locus sanis pestifer esse solet.
Huc (rogo) flecte gradum, patriosque revise penates:
     Et tibi si non vis parcere, parce tuis.
Quid (nisi te reddas) tellus jactabitit Ibera?
     {{Versus|70}}Quid de te poterit patria tota loqui?
Hinc ''Loioleae'' nigrescent stemmate cerae,
     Turpiter admissa deteriora nota.
Dicetur: domus Heroes quae praebuit olim:
     Heu! modo quam viles sustinet illa viros!
{{Versus|75}}Quod si vana queror; si certo currere fixum est,
     Quaque subis rapido subdere calcar equo. 
Patrue, pone modum: peregrinos excute sensus:
     Hic certe, quo sis officiosus, habes.
Sunt mihi, quos fudi partu felice gemelli
     {{Versus|80}}''Lojolae'': gemini, qui doceantur, erunt.
Quam mihi dulcis erit certaminis hujus imago,
     Cui stimulum pugnae parva tabella dabit.
Ille Dei praecepta decem numerabit: et ille
     Crimina Septeno jure timenda sono.
{{Versus|85}}Si tibi tantus amor,pueris prodesse: docendi
     Cur ista careat parvulus arte nepos?
Quin etiam quando patientis imagine Christi
     Tangeris, Solymi nuper ab urbe redux.
Nos dabimus, quod ames: et moesta picta tabella
     {{Versus|90}}Septenis flebunt patria septa locis.
Te duce visemus positas ex ordine sedes:
     Combibet et lacrimas qualibet ara meas.
Qualis ero, Patrui quando narrantis ab ore
     Pendebo, et mecum tota paterna domus?
{{Versus|95}}Monstrabis Christique vias, collesque propinquos,
     Et loca postremo pressa, repressa pede.
Hic oleis qua surgit apex, orare solebat:
     Dormiit hic Simon proditor inde ruit.
Proximus hinc urbi stat Golgotha collis: in illa
     {{Versus|100}}Ah meus, o! (dices) colle pependit Amor.
Siccine, pro facinus! Christus rapiatur ad aram?
     Hostia pro culpis concidat ista meis?
Parce precor, Jesu: peccavit ''Lojola'' crimen
     Sed tua vox illo diluit omne loco.
{{Versus|105}}Forsitan adjicies, quod Olivi vertice montis
     Videris impressos dum subit astra, pedes.
Quin etiam qua stent dextrae vestigia plantae,
     Spectet ut occiduas planta sinistra plagas.
Quid mihi tunc animi? quae non incendia volves?
     {{Versus|110}}Si mihi nunc lacrymas haec, quoque scripta movent.
Plurima forte premes: nec enim quid feceris isthic,
     Nec mihi, quae passus dura, referre voles.
Sed bene, quod, dubio quantumvis murmure, ferris
     Exceptus&lt;ref&gt;Dum ad montem Olivarum redit Christi pedum vestigia accuratius inspecturus, a Barbaro duriter inde retrahitur.&lt;/ref&gt; dura, sicut ab hoste, manu.
{{Versus|115}}Attamen ut levius sentires verbera Christus
     Anteibat rigidae luxque fomesque viae.
Hoc mihi (sic nescis) facit indulgentia Jesu:
     Cum reditum instrueres, ipse praeibat iter.
Adde quod Solymis quae te raris extulit oris,
     {{Versus|120}}Quae caperet portum de tribus una fuit&lt;ref&gt;In reditu parva et male compacta navi vectus Hispaniae portum attigit, duabus altis, a quibus repulsus fuerat, naufragium passis.&lt;/ref&gt;. 
Altera vesano subsidit naufraga ponto,
     Altera arenosis cessit adacta vadis,
Nil agimus? frustrane mihi sic militet aether?
     Militet et saeva turbidus Auster aqua?
{{Versus|125}}Flecte animum, modicumque indulge, Patrue, nepti:
     Cur modo vis patrii cedere rursus humo?
Italiam denos tecum pepigisse sodales
     Asseris; haec voti meta terenda tui.
Quo ruis? obstat hyems: gravidos nive conspice montes,
     {{Versus|130}}Et juga securo non adeunda pede.
Huc quoties oculos verto, (vertoque frequenter)
     Frigidior glacie serpit in ossa pavor:
Quid? quod, ut et pelagus suadet retinacula solvi:
     Multa tamen Medius&lt;ref&gt;Mare Medtterraneum, per quod navigans non sine periculo Venetias appulit.&lt;/ref&gt; tristia pontus habet,
{{Versus|135}}Incubat classis&lt;ref&gt;Aenobarbus Turca ea loca, et littorum flexus piratica infestabat.&lt;/ref&gt; metuendo Turcica ponto:
     Heu! quantum saevi turbinis ilia vehit!
Utque tibi nil Turca mali moveatque, feratve.
     Saepe illic versas concitat Eurus aquas.
Palleo, venturi&lt;ref&gt;Tempestate coorta, lacera et quassata fluctibus navi difficulter evadit Ignatius.&lt;/ref&gt;,  quantumvis ignara pericli:
     {{Versus|140}}Paeneque cum dextra charta tremente tremit.
Quicquid id est, (precor o!) si stat victoria tecum,
     I, quo te Dius, patrue, ducit Amor. 
Agnosco, crimenque fuit voluisse morari,
     Propositum duce quod Numine carpis iter.
{{Versus|145}}Da veniam fassae: quamvis et caetera desint,
     Fas mihi sic saltem dicere Voce, Vale.
Interea mecum conjux, prolesque gemella,
      Sospes ut evadas, ut valeasque, rogant.
Atque utinam, patriis quoniam te sedibus effers:
     {{Versus|150}}Dicaris toto maximus orbe Pater!
 
&lt;/poem&gt;
===Notae===
&lt;small&gt;&lt;references /&gt;&lt;/small&gt;

==Epistola II. &lt;br&gt;Xaverias Jasso parenti.==
''Argumentum''
 
''Cum ''Franciscus Xaverius'' Lutetiae Parisiorum operam studiis daret, scientiarum simul tuenda apud aequales nobilitatis avidus, extra modum sumptu prodiret: factum est, ut ejus parens ''Joannes Jassus'', qui eum ex ''Maria Xaveria'' nobilissima conjuge postremum liberorum tulerat, de eo abs studiis revocando apud se statuerit. Quod ubi primum ''Xaverii'' soror, quam ''Xaveriadem'' hic vocamus (agebat autem ea Gandiae sacrarum Virginum Antistitam, quas ob summam vitae asperitatem Discalceatas appellant) intellexisset: ad patrem ''Jassum'' hanc Epistolam scribit. In qua illum operose monet, obsecratque, uti ''Francisco'' fratri Parisiis ingenium maximis scientiae artibus excolenti, affatim omnia suppeditet.Quippe edoctae divinitus (nam et ob eximiae sanctimoniae meritum prophetico spiritu a Deo donata erat) illum ''Ignatio'' duce, Novi orbis, ultimique Orientis Apostolum destinatum: per occasionem de iis, quae ''Xaverius'' postmodo in India acturus, passurusque erat, praecipua quaedam edisserit. Movere hac simul quam de filiae sanctitate conceperat opinio, parentis animum: impulitque ut nulla in re ''Francisco'' in studiis agenti deesset, uti nec defuit. Extant hae litterae in Xaverio Castello, utique vaticinationis testes quam suo tempore comprobavit eventus. Turselinus lib. i. vitae cap. 2. Orlandinus Hist. Societatis lib. i. 
 
SYMBOLUM.
      
 
&lt;poem&gt;
[[Fasciculus:Xaverias symbolum.jpg|450px]]
 
Ut antliae aqua eo largius confluit, quo tunditur: sic et liberalitas ''Jassi'' Parentis in Franciscum filium, olim familiae, atque orbi ingentem fructum datura est: siquidem ab his ''Xaverii'' studiis salus Japonum, Indorumque pendebat, Jure igitur hic apponas, quod antliae:
 
&lt;/poem&gt;
&lt;hr&gt;
 
 
'' Semper major erit: quantum se effunderit unda.''
 
 
&lt;hr&gt;
 
&lt;poem&gt;
Quae tibi nunc Genitor reddetur Epistola claustris
      Prodiit; et licita prodiit illa via.
Ire coegit Amor, fratrisque, hominumque, Deique,
     Tu natae frater vota sororis habet. 
{{Versus|5}}Nostin’? an, heu! ''Xaveriados'' mihi nomina quondam
     Exciderint animo forsitan illa tuo.
Perlege, ''Jasse'', parens: amico et perlege vultu,
     Quod tibi fratris amans filia mittit opus.
Fama&lt;ref&gt; Lutetiae Parisiorum urbs celeberrima, ubi studiis vacabat Xaverius.&lt;/ref&gt; Lutetiaca nuper properavit ab urbe
     {{Versus|10}}Fausta quidem, at votis durior illa tuis.
''Xaverius'' Sophiae per amata cacumma tendit:
     At patrias una largius haurit opes. 
Nunc petit ex aliis alias: quo volvimur; inquis,
     Pauperies illa saepius arte subit.
{{Versus|15}}Non ego tot Sophiam nummis, opibusque requiro:
     Nec dubito doctus, dives an esse velim.
Stat juvenem revocare: patrisque haec littera sensus
     Perferat, &amp; modica transvolet ille mora.
O! dolor, o! quid agis? cela Pater optime, quantae
     {{Versus|20}}Pauca per has nescis damna petantur opes!
Forsitan hic summos cleri mediteris honores,
     Quodque vehit secum sacra tiara decus?
Falleris: ah! sese frater maioribus aptat:
     Nuntius ille novi, victor et orbis erit.
{{Versus|25}}Neve putes tantum vanae praeconia votis;
     Accipe, sed tanquam vaticinantis opus.
Transierat (memini) ter senis messibus aestas,
     Et ter sena novo fluxerat uva lacu.
Annorum fratri fuit haec mensura: colorque,
     {{Versus|30}}Ut species mentis, candidus oris erat.
Veste nova, sed quae corpusque animumque deceret: 
     Si quis quid Gallis mandat, abimus, ait,
Quin etiam claustris tum proximus, ultima frater
     Adjecit verbis haec quoque verba meis.
{{Versus|35}}Chara soror, fratris si quae tibi cura supersit,
     Si remanet nostri non abiturus amor.
In mea fer lacrimas conamina, vota, precesque;
     His Germana tibi saepe juvandus ero.
Dixerat haec abiens: abeuntem prosequor ore:
     {{Versus|40}}Excipit hinc fusas saepius ara preces.
Hic ego cum starem nuper sub solis obortum:
     Cum pallent primo sidera pulsa die.
Altaque conceptis sine corpore gaudia formis
     Mens sibi fingendo carperet intus iter. 
{{Versus|45}}Nescio quae visa est dubiae sub imagine lucis
     Extendi in longas area lata vias.
Pro segete in campis circum crescebat oriza&lt;ref&gt; Orizae satio et usus apud Indos pro frumento est.&lt;/ref&gt;,
     Plurimaque ignoti stirpitis arbor erat:
Tecta levi cultu: tectisque simillima templa
     {{Versus|50}}Horrida per fumos haec quoque facta suos,
Hic Pagodum&lt;ref name=&quot;amida&quot;&gt; Nomina idolorum, quae apud Indos et Japones celebrantur.&lt;/ref&gt; sedes, Fotoci&lt;ref name=&quot;amida&quot; /&gt;, Xace&lt;ref name=&quot;amida&quot; /&gt;, Amidaeque&lt;ref name=&quot;amida&quot; /&gt;: 
     Nomina sunt ipso barbariora loco. 
Plurima gens illic circum fuligine tincta.
     Ad fuligineos tendere visa lacus 
{{Versus|55}}Ut vidi, indolui: tacitoque pectore dixi;
     Turba virum lacrimas exigit illa meas.
Exigit illa preces: cur sic ruit acta sub umbras
     Ut miseros nossem, Japon et Indus erant.
Haec ego dum meditor sensum fugere tenebrae
     {{Versus|60}}Nox quoque suffuso cedere visa die:
Lucis id accessu (liceat mihi visa referre)
     ''Xaverius'' primo limine frater erat.
Hinc tranare amnes, latisque excurrere campis
     Coepit, et in varias concitus ire vias.
{{Versus|65}}Illinc et pueros tinnitu cogere nolae&lt;ref&gt; Xaverius per plateas pueros campanula ad Catechismum cogebat.&lt;/ref&gt;
     Coepit et insolitas spargere fontis aquas.
Nunc aras raptare solo, Pagodasque cremare,
     Caeteraque aggestis lignea signa focis.
Et (bene si memini) ''Franciscum'' tota sonabat
     {{Versus|70}}India? cum nuptis, cum senibusque puer.
Haec ubi: Germano votis gratamur, et illuc
     Moturo placidas esse precamur aquas. 
Quidquid id est, longo concurritur aequore: multa
     Quaeque feras (dixi) tristia, frater, habes.
{{Versus|75}}Nec retuli falso: curvo te corpore vidi:
     Sarcina&lt;ref&gt; Saepe sibi visus est per quietem morionem Indum suis gestare humeris.&lt;/ref&gt; cui dorso decolor Indus erat.
Qualis eras, Germane, ista sub mole! ferebas,
     (Si bene conjicio) teque ferebat onus&lt;ref&gt;Fit allusio ad dictum D. Aug. lib. 3. Confess. c. 9. ''Amor meus pondus meum: eo feror, quocunque feror.''&lt;/ref&gt;;
Tela, arcum, pharetramque gerit niger iste Cupido:
     {{Versus|80}}Postmodo sed lotus Candidus, alter erit.
Te quoque&lt;ref&gt; Ad Molucas Insulas naufragium patitur.&lt;/ref&gt; conspexi diffracta puppe per undas
     Jactantem tumido brachia lenta mari.
Nec tibi caussa metus gens Maurica&lt;ref&gt;Barbaros atque efferatos Mauricensium animos excolit, spreto veneni ac vitae periculo.&lt;/ref&gt; spargere quamvis
     Dicitur infida dira venena manu.
{{Versus|85}}Heu! Pagodas&lt;ref&gt; Multis Pagodarum sagittis appetitus per prodigium illaesus servatur.&lt;/ref&gt; timeo: gens est feralis ab arcu: 
     Sed fugies jussum missa sagitta locum.
Saepe sub ambusta sudantem vidimus ora;
      Saepe gelu&lt;ref&gt; Itinere Meacensi in Japonia.&lt;/ref&gt; nudos diriguisse pedes.
Utque fit hoc verum, Genitor: praedicere casu
     {{Versus|90}}Attinet, et certa dicta probare nota.
Pendula ''Xaverio''&lt;ref&gt; Crucifixi in arce Xaveriana effigies prodigiose sudat, quoties Xaverius in India laboribus solito amplius exercetur.&lt;/ref&gt; Christi stat lignea Castro
     Effigies patriae laus pietasque domus.
Saepius hoc coram ''Franciscus'' voce manuque
     Dicitur et flexo vota tulisse genu.
{{Versus|95}}Crede mihi plus est, quam quod videatur imago,
     Mistaque cum Christo symbola frater habet.
Nam quoties mediis frater cruciabitur Indis,
     Et Christi toties perpluet ora liquor.
Tempora fac numeres: quoties fuderit imago,
     {{Versus|100}}''Xaverii'' toties signa dolentis erunt.
Plura quid attexo; geminus quantumlibet orbis,
     Non tantum, ut tantus condoceatur, habet;
Damna quid ergo tuae Genitor, vereare crumenae?
     Mitte, precor, missae sic bene dantur opes.
{{Versus|105}}Nec tibi sola isto venio pra munere supplex:
     En jacet ante tuos India tota pedes,
Consule dilutis&lt;ref&gt; Parvuli, quos baptismo lustratos ad caelum transmisit.&lt;/ref&gt; quid turba minutula noxis
     Mussitet: hic nobis erudiendus, ait
Sic faveant Superi! Sic oret Japon et Indus 
     {{Versus|110}}Adjungant votis et sua vota meis.
Sic bene ''Franciscus'' totum circum ambiat orbem:
     Nec (''satis est'')&lt;ref&gt; Satis est Domine, satis est: ita subinde ob caelestium deliciarum abundantiam exclamare solitus Xaverius.&lt;/ref&gt; genitor, proferat ille ''Satis''.
Interea frater carae memor usque sororis
     Vive, licet varias usque ferare plagas,
{{Versus|115}}Ibis? (&amp; hoc vereor) patrios, Germane, penates
     Curaque nec matrem&lt;ref&gt; Indiam petens, ne matrem quidem salutare dignatus est, quamvis mn non longe a paternis aedibus iter caperet.&lt;/ref&gt; visere forsan erit.
Quidquid erit, genitor, magnae praeconia famae
     Totus et exiguo pendet ab aere Japon.
Incipe sic sacras titulis augere tabellas,
     {{Versus|120}}Inque fidem versus quatuor una ferat.
''Xaverius ''victor'', ''victorem'' Lojola ''fecit'':
     ''Jassaeus''que parens, ''Xaverias''que soror. ''
Lojolides ''pugilem castris adscripsit Jesu'':
     ''Ille dedit nummos, addidit illa preces''.
 
&lt;/poem&gt;
===Notae===
&lt;small&gt;&lt;references /&gt;&lt;/small&gt;

==Epistola III. &lt;br&gt;Francisca de Jesu Borgiae. ==
''Argumentum''
 
Franciscus Borgia ''ex Marchione Lombasii Dux Gandiae Quartus, inito cum Leonora Castria, illustrissima ex Lusitanorum genere femina, conjugio: multa prole et honoribus apud Carolum Quintum Imperatorem auctus est. Sed cum ad funus Isabellae Imperatricis, cujus Toleto Granatam transvehendi cura commissa erat, divinitus tactus, jamque rerum humanarum, et gloriae fluxae pertaesus, nova Deo serviendi consilia captaret: ferunt a Matertera, quae ad Coenobium S. Clarae Gandiensis commigraverat, ibique Antistitam gerebat, per Epistiolam commonitum, ut constanter ageret. Et vero ne incassum haec movisse plerique existimarent, constat eam divina revelatione atque ostento didicisse, quidquid  ''Francisco'' Duce ac Nepote, ad Caesarei cadaveris conspectum gestum fuit. Quod ipsum hac Epistola significat; qua et eum multis rationibus cohortatur ad propositi constantiam: simul praedicens fere, ut Societati Jesu, cujus ''Ignatius'' auctor ac parens erat, nomen adjiceret: inultaque ad praeclara in eo ordine pro Dei gloria, et proximorum salute aggrederetur. Attingit autem et Aviae obitum, quae pariter inter Coenobii Gandiensis claustra ''Mariae Gabrielae'' nomen asctitaverat:       cujus affectu monitusque salutaribus ipsemet ''Borgia'' multo maxime profecisse saepe testatus est. Materterae nomen, quod ante Isabellae fuerat, ''Franciscae de Jesu'' concessit: quo et hic utimur. Neque vero eorum, qua supra de ''Francisco'' attigi, eventus fefellit. Quippe in Societatem primo indeque ad summum in ea imperium et Praefecturam assumptus, Praepositi Generalis Tertii titulum praeclaris editis facinoribus implevit. Accessit Santcimoniae non vulgaris fama, qua etiam miraculis inclaruit: quo factum est, ut ab ''Urbano VIII.'' Pont. Max. Beatorum numero solemni ritu adscriptus sit. ''Anno 1624. Ribadeneira lib. i. vitae ejus cap. 7. Orlandinus Hist. Societatis lib. i.
 
SYMBOLUM.
      
 
&lt;poem&gt;
[[Fasciculus:Francisca de Jesu symbolum.jpg|450px]]
 
Formositas oris, quam multi misere depereunt, nihil aliud quam larva est. Hanc in Isabellae Imperatricis funere agnoscit ''Borgia'', ingenti suo bono. Quippe hinc doctus verissimum etiam hic esse, quod ad larvae naturam spectat.
 
&lt;/poem&gt;
&lt;hr&gt;
 
 
''Altera proponit conspectibus, altera celat.''
 
 
&lt;hr&gt;
 
&lt;poem&gt;
Gandia quae sacras claustris fovet alba columbas,
     Hoc consanguinei mittit amoris opus.
Perlegis? inque tuos successit Epistola vultus?
     Perlege: quod cupias, quodque sequaris, habes.
{{Versus|5}}Scilicet ipsa tuam didici Matertera mentem
     Cum tibi Caesarei funeris horror erat.
Vera loquor, paucisque tibi perscribimus acta:
     Insolitus quando pectora flexit Amor.
Lux&lt;ref&gt;Toleti Ηispaniae urbe in Tarraconensi tractus, ubi per id temporis comitia Regia, non sine plausu ac laetitia ab Imperatore agitabantur.&lt;/ref&gt; fera Caesareis surrepserat orta triumphis
     {{Versus|10}}Formosum tenebris implicitura caput.
Morbus adest (dolor, o!) carae insidiator Elisae&lt;ref&gt; Elisa idem ac Isabella, quod nomen erat Impetatricis.&lt;/ref&gt;:
     Ille tibi, Caesar, quam ferus hostis erit!
Nec mora, grassatur: torrentur febribus artus;
     Regiaque extremus corpora languor habet.
{{Versus|15}}Ergo ubi succubuit: gemebundo pectore Caesar
     ''Lambaside''&lt;ref&gt;Lambasides a Lambasio Marchionatu, a quo Borgia primam appellationem sortitus est.&lt;/ref&gt;, conjux optima vixit! ait.
Tu funus curato celer, patrioque sepulcro
     Defunctae carum conjugis effer onus.
Pergis: et ut primum Granatae&lt;ref&gt;Granata urbs in Hispania ejusdem Regni Metropolis, nec non Regum sepulcro nobilis.&lt;/ref&gt; constitit oris
     {{Versus|20}}Claudendum aggesta triste cadaver humo.
Jamque fides&lt;ref&gt;Juramentum sollemne, quo cadaveris Regii fides adstruerur.&lt;/ref&gt; petitur, corpusque exangue patescit: 
     Exuvias carae vix bene noscis Herae. 
Scilicet ora prius nivibus certantia primis,
     Labraque purpureas vincere nata rosas.
{{Versus|25}}Exedit livor, taboque liquentia putrent?
     Nec remanet formae, qui fuit ante, decor.
Quid facias? ''Francisce''? stupes: lacrimisque coortis,
     Diceris in coepto ter siluisse sono. 
Postque morae modicum: quid enim jurabimus? inquis:
     {{Versus|30}}Abstulit haec sensus tristis imago meos.
Quicquid id est, Isabella fuit! dolor obstruit ora?
     Et tua vix lacrimas lumina jussa tenent.
Mox ubi fas, actae post Justa sacerrima pompae,
     Interiora domus, et sine teste, subis. 
{{Versus|35}}Ipsa ego te (credat quisquam) te subsequor isthuc:
     Mente tamen, vultus non aditura tuos. 
Omnia clarescunt, nullus fovet angulus umbras:
     Et tua (crede mihi!) pectora nuda patent.
Mensa fuit, stabatque Dei pendentis imago
     {{Versus|40}}Tristis et obtusis sanguinolenta genis.
Protinus hac coram labiisque oculisque solutis?
     Diceris in tales prosiluisse sonos. 
Quid facimus, pie Christe? cui placuisse laboro?
     Quae modo servitiis meta, modusque meis?
{{Versus|45}}Ergo etiam magnis pereunt de Regibus orti?
     Summa nec Austriacos Justa verentur avos?
Heu! Ego te qualem vidi, Regina: decore
     Quae prius illicium totius orbis eras.
Nunc ubi frons,oculi, facies? ubi lactea cervix?
     {{Versus|50}}Binaque purpureis picta labella rosis?
Quo decor omnis iit? spectavi corpus: in illo
     Qui fuit, ah! vultus non erat ille tuus. 
Ergo sic morimur? sic Regum purpura livet?
     Inque redit putrem Caesaris uxor humum?
{{Versus|55}}Serviimus quondam; sed et hac peccavimus arte:
     Caesaribus potior Christus habendus erat.
Parce precor, pie Christe arctis quem stringimus ulnis:
     Pectoreque affusus quod modo stringit Amor,
Parce precor, binosque oculis, sine currere fontes:
     {{Versus|60}}Saepe per has ingens culpa lavatur aquas.
Poenitet admissi: tuus o! tuus optime Christe
     ''Franciscus'' semper, ''Borgia'' semper erit.
Talia dicebas: praesens quoque mente precabar,
     Et tua sum votis vota secuta meis.
{{Versus|65}}Eloquar? an sileam? nec scribere cuncta licebit?
     Inque tua aspectus flectere vota meos?
Eloquar: ut tacito demissa Modestia vultu
     Abnuat; indulgens scribere cogit Amor. 
Cum sic perfusus lacrimis, gemituque jaceres,
     {{Versus|70}}Et premeres posito frigida faxa genu.
Adstitit in rubea spectandus imagitne Christus,
      Et tibi porrectam tradidit ille manum.
Quin etiam ostentans plures sua castra secutos:
     ''Borgia'', pone metum, tuque sequeris, ait.
{{Versus|75}}Quid te mors cruciat? quid carae funus Elisae?
     Vivit&lt;ref&gt;Cognovit Francisci Matertera Imperatricis animam expiatoriis ignibus celeriter ereptam, ad caelum evolasse.&lt;/ref&gt;, et ultrices transiit illa rogos.
Dixerat: atque oculis blanda nictantibus arsit,
     Et novus a Christo fluxit in ora rubor.
Ergo agedum, ''Francisce'', animum majoribus apta,
     {{Versus|80}}Lojolides facti nobilis auctor erit.
Ille reget, flectetque animos, modicoque libello&lt;ref&gt;Libello exerciciorum cujus ipsemet Borgia approbationem a Paulo III. Pontifice impetravit anno 1548.&lt;/ref&gt;
     Erudiet promptas ad nova bella manus
Neve reformides Veneris perrumpere castra,
     Castaque seposito bella movere toro.
{{Versus|85}}Concedet Leonora&lt;ref&gt;Leonora Borgia conjux fato eripitur, quo ipse in religione Deo servire possit.&lt;/ref&gt; tibi, quam diligis, uxor:
     Quin etiam fatis officiosa suis.
Flebis, et extinctum lacrimis dignabere corpus?
     Et mortis, dices, huic ego causa fui.
Sed volet hoc pietas, et qui tibi militat ardor:
     {{Versus|90}}Invidiam noxae detrahet ille tuae.
Quidnam agimus? bellone pigrum Matertera flectit?
     An contra admisso tergora pulsat equo?
Ut fuerit, faciam: dum Christo proelia cedant,
     Et sacer egregio Marte triumphet Amor. 
{{Versus|95}}Care nepos, propiorque mihi jam nomine&lt;ref&gt; Quippe qua Isabellae nomen Franciscae de Jesu commutaverat.&lt;/ref&gt; factus,
     I bone, quo Jesu te pius ignis agit.
Mente licet Stygios verseris saepe per ignes,
     Flamma&lt;ref&gt;B. Borgia frequens erat in meditatione inferni: ajebatque se ad istum rogum, amoris in se divini ignem accendere.&lt;/ref&gt; rogi flammas aggeret illa tuas
Haec mea sunt, sed et haec aviae&lt;ref&gt;Maria Henriquez, quae exinde Coenobio itidem D. Clarae Gandiensis adscripta, Mariae Gabrielae cognomentum sibi adscivit.&lt;/ref&gt; pia vota fuere,
     {{Versus|100}}Qux tibi praeceptrix, quae tibi mater erat.
Ah! quoties monitis annos tibi sedula finxit?
     Seu puer, aut juvenis, virque, paterque fores.
Nec siluit moriens: uda si fusus in herba
     Fluminis ad ripam concinit albus olor.
{{Versus|105}}Ergo age, sume animos: magni patet area belli:
     Injice non timidos in nova castra pedes.
Si nescis, isto crescit quoque laurus in horto.
     Vinctura emeritas, nec sine luce, comas.
Neu mala sim vates: quod dat tibi Gandia nomen,
     {{Versus|110}}Vincetur, meritis (et sinet illa) tuis.
Illa Ducem Quartum te redidit ordine Castris&lt;ref&gt;Fuit enim quartus Gandiae Dux, et tertius Generalis Praepositus Societ. Jesu.&lt;/ref&gt;
     Loiolidum tu Dux Tertius alter eris.
 
&lt;/poem&gt;
===Notae===
&lt;small&gt;&lt;references /&gt;&lt;/small&gt;

==Epistola IV. &lt;br&gt;Honovinga Canisio.==
''Argumentum''
 
''Habet Belgium quoque, quod de hoc Societatis primo saeculo glorietur: quippe et istud statim a principio illustravit ''Petrus Canisius'', vir doctrinae juxta ac sanctimoniae laude percelebris. Natus is fuit Noviomagi Provinciae Gueldriae, quam olim Sicambriam dictam volunt, primaria civitate anno salutis humanae 1521. eo scilicet, quo B. Ignatius de Loiola Societatis Jesu parens ad severiorem vitam conversus, militiae sacrae relicta profana sese tradidit: quam et ''Canisius'' tertio Confirmati Ordinis ingressus est. Puer matre orbatus cui ''Aegidiae Honovingae'' nomen erat, in Materterae (quam abs sorore ''Honovingam'' hic appello) curam concessit. Et vero haec multis precibus &amp; consultis saepe eum juvit: quae compendio per Epistolam hic exhibemus, in qua ''Canisio'' nepoti de statu vitae consilium agitanti, nec non inter illecebras Noviomagi apud suos, ubi tunc erat, primam intra juventam, dubio, stimulum addit, jubetque bono esse animo, praedicens fore, ut brevi in novum quendam Sacerdotum Ordinem assumatur. Operae pretium mihi videtur majoris fidei ergo, ea verba hic addere, quibus, illa, etiam ante Societatis iis in partibus auditum nomen, divino Spiritu illustrata cum nepote contendit. ''Tu'', inquit, ''fili, cooptaberis in novum quendam Sacerdotum Ordinem, quem in Ecclesia sua ad reformationem ejus, ac multorum salutem parat Deus. Ego eos per visum vidi, et te ad eos adjungi. Graves erunt viri, docti, modesti, Deo pleni, animarum caritate praediti. Bono igitur fac sis animo et spe hujuscemodi te sustenta. Nam brevi potieris hoc dono''. Quaesitis ergo ad haec rationibus, imo et ejusdem ''Canisii'' primae pueritiae gestis, simul postea gerendis adhortatur, ut iis viris Christo vacaturus se adjungat: quod et fecit captato P. Fabri colloquio, qui Moguntiae tunc agebat.'' Orlandinus Hist. Societatis lib. 4. Sacchinus in ejus vita lib. 1.
 
SYMBOLUM.

&lt;poem&gt;
[[Fasciculus:Honovinga Canisio symbolum.jpg|450px]]
 
Per canem vigilantiam, ac fidelitatem veteres Aegyptii significabant: interdum quoque impudentiam, juxta Homeri: κυνὸς ὄμματ' ἔχων. Tales et hi luridi ex haeretico grege, quos ''Canisius'' invadit, et fugat. Quam Verum de illo, quo de cane fideli! 
 
&lt;/poem&gt;
&lt;hr&gt;
 
 
''Damnum latratibus arcet. ''
 
 
&lt;hr&gt;
 
&lt;poem&gt;
Qua prope te Vahalis&lt;ref&gt;Vahalis fluvius Noviomagum alluens Canisii patriam.&lt;/ref&gt;, qua me prope Rhenus&lt;ref&gt;Rhenus fluvius, ad cujus ripam Arnhemium adjacet Gueldriae oppidum, ubi tum Honovinga Canisii Matertera habitabat secundo abs Noviomago lapide.&lt;/ref&gt; oberrat,
     Vicinasque trahunt alter et alter aquas.
Scribitur haec reddenda tibi mox littera: quamvis
     Forsan et a lacrimis humida facta meis.
{{Versus|5}}Scilicet audieram dubium tibi pectoris aestum:
     Aestus et in lacrimas fluxerat ille meas.
Attamen apposito chartam siccavimus igni,
     Quique meo flagrat pectore, juvit Amor.
Scribe, ait, ''Honovinga'': tibi qui morte parentis
     {{Versus|10}}Transiit in curas, et tua jussa puer.
Nunc juvenis vario, dubioque ''Canisius'' aestu
     Nutat, ut incerto puppis itura mari.
Fac constet: nuperque tibi quae visa fuere,
     Deferat haec prompta scripta tabella nota
{{Versus|15}}Protinus arripio calamum, mihi proximus adstat,
     Et face scribentem dirigit ales Amor,
Tempus erat, lassos quo primam somnus in artus
     Serpit: et accensis ignibus astra micant.
Adstabam clauso, mecumque relicta, cubili
     {{Versus|20}}Mox vespertinas compositura preces.
Cum subito coram visa est descendere nubes,
     Candidus et nubi praevius Ales erat.
In manibus frondes oleae, risusque per ora,
     Pacificum scires quod meditatur opus.
{{Versus|25}}Hic ubi vibrati nebulam discussit oliva:
     Obstupui subitos ora tulisse viros.
Insolita his facies, attonsi fronte capilli:
     Velabant imos pallia nigra pedes.
Quemque vocent aliae vultum rigidumque trucemque:
     {{Versus|30}}Judice me, mixta sorte modestus erat.
In dextra calami (calamos hastilia tradant)
     Jamque parant scriptis bella movere suis.
Cuique sacrum ''Jesu'' rutilabat pectore nomen
     Igniti species pectoris illa fuit,
{{Versus|35}}O! quantum gens illa factis operabitur aris,
     Cultoresque novos, officiosa dabit,
His foedae fugient sub Tartara nigra phalanges,
     Virginitasque albis laeta redibit equis,
Seu calamo fuerint, agitandave praelia voce:
     {{Versus|40}}Et calami, et doctae praelia vocis erunt.
Quid? quod nostra istis vinces Germania castris,
      Colla gemens duro succubuisse jugo? 
Haec ego dum specto: subito se in lumine vidi 
     Ad primos Mystae procubuisse pedes. 
{{Versus|45}}Primus erat turma (quantum reminiscor) in ista
     Nomine, Theiologo nec minus arte, Faber&lt;ref&gt;Petrus Faber primus Ignatii socius, qui tum per Germaniam tum per Germaniam animarum saluti vacabat: quem Moguntiae agentem, primum Canisius adiit, ut in argumento dictum est.&lt;/ref&gt;,
Hunc petis amplexu: pullaque in veste sodalis
     Pullatos auges ad nova bella viros,
Ergo age, perge nepos istis te jungere castris,
     {{Versus|50}}Devotaque move fortia bella manu.
Si heue conjicio magnae praeludia pugnae,
     Et faciles aditus prima juventa dedit.
Scilicet annorum prima, incunabula Christus
     Surripuit, versus ad pia facta jocis
{{Versus|55}}Nil tibi cum nucibus, longae nec arundinis usu:
     Nec teretes cura est exagitare trochos.
Privatas pictis aras decorare tabellis, 
     Saepius et Mystam fingere, lusus erat.
Parvula sacra facis, dicisque precantia verba:
     {{Versus|60}}Accumulant jussas turba pusilla preces
Et modo voce puer, pueros modo fonte piabas:
     Ista rudimenti signa fuere  tui. 
Quid? quod et in teneros saevisti funibus artus
     Membraque portandas didicere cruces?
{{Versus|65}}Caetera cur sileam? nec enim meminisse nocebit,
     Patrasti parvus qualiacunque puer 
Saepe, orbi quando jejunia verna redibant,
     Cum furit Ogygio&lt;ref&gt;Ogygius Bacchus dictus est ab Ovidio, et temulentiae Deus a Poetis habitus. Noviomagum reversus ad nuptias contrahendas sollicitatur: proposita Juris Civilis, in quo parens ejus Iacobus Canisius excelluerat, agitatione.&lt;/ref&gt; concita turba Deo:
Cum passim turpesque joci, madidaeque popinae,
     {{Versus|70}}Et resonant foedis compita fracta sonis.
Tunc ego te didici solis radicibus usum.
     Oraque gustato continuisse mero.
Increpuit mater: quid agis? quid saevior, inquit,
     Dura, ''Canisiade'', nec tua bella moves?
{{Versus|75}}Haec permitte viris, quibus est robustior aetas?
     Ossa tibi, puri caetera lactis habes.
Protinus illacrimans scelus ah! scelus optima mater,
     (Si nescis) caecos ducit in arma viros.
Arma illis Bacchus positus ferventia mensis:
     {{Versus|80}}Arma illis Paphiae tela facesque deae.
Ipse ego non plorem? dapibus neque parcius utar? 
     Nec mihi sit fuso gratior unda mero?
Da veniam, mater; licitae patet area pugnae;
     Hic puer, et miles, victor et esse potest.
{{Versus|85}}Talis eras: quid nunc dubio certamine nutas:
     Si pridem est puero laurea parta tibi?
Scimus: blandus Hymen tacitis tibi siccat ocellis.
     Propositoque Themis&lt;ref&gt;Themis Justitiae praeses habita; nam teste Festo θέμις idem quod fas.&lt;/ref&gt; te trahit alba foro.
Crede mihi, latet hic fallacia saepe sub herba,
     {{Versus|90}}Saepe per et placidas saxa petuntur aquas,
Ergo age, quaere viro: illis te junge Sodalem:
     Materiem, qua sis obsequiosus, habes.
Nec male vaticinor: totos saevire per agros,
     Fama est, et rabidas ire, redire feras.
{{Versus|95}}Infremure lupi circum praesepia! Rhenus&lt;ref&gt;Rhenus Germaniae fluvius.&lt;/ref&gt;
     Audiit, et gelidis palluit Ister&lt;ref&gt;Ister sive Danubius amnis celebratissimus Germaniam longo tractu, Austriamque alluens.&lt;/ref&gt; aquis.
Quid cessas? Stygias urge latratibus umbras:
     Inque fidem veram Nominis&lt;ref&gt;Canisius juxta nominis Etymon et gesta ''Canis Austriacus'' ab Haereticus dictus. Sacchinus in vita lib. I, n. 10.&lt;/ref&gt; adde notam.
Usque reor, facies: istud Matertera poscit;
     {{Versus|100}}Haec in te titulum, juraque matris habet.
Illa mihi moriens, soror o! soror optima, dixit,
     Abstrahor: appliciti foedera junge manu.
Quem (rogo) nunc parvum patrique tibique nepotem
     Linquimus, in curas transeat ille tuas.
{{Versus|105}}Scilicet ille tibi, caste, Germana, MARIAE
     In castas artes erudiendus erit.
Annuimus voto, lacrimisque per ora profusis,
     Nil illi potui dicere, praeter, erit.
Ex hinc vota frequens, et verba frequentia fudi,
     {{Versus|110}}Et tibi quod mater debuit esse, fui.
Caetera dent Superi; pullo sic nubis amictu
     Virginei&lt;ref&gt;Perpetuam atque illibatam virginitatem coluit.&lt;/ref&gt; castas corporis abde nives.
Scribere plura libet: tibi sed scribenda relinquo. 
     Hinc calamo trames saepe terendus erit.
{{Versus|115}}Cumque tibi tarde supremam neverit horam
     Stamine nec pullo, de tribus una soror.
Forsitan hoc aliquis signabit marmora versu,
     Accola quem Rheni, posteritasque leget: 
''Hac jacet exanimis, recubatque'' Canisius ''urna''
     {{Versus|120}}''Quem stupuit gelidus Rhenus et ister aquis.''
''Depositos cineres lugens Germania servat,''
     ''Ingenium libri: spiritus astra tenet.''
 
&lt;/poem&gt;
===Notae===
&lt;small&gt;&lt;references /&gt;&lt;/small&gt;

==Epistola V. &lt;br&gt;Kostka Deiparae.==
''Argumentum''
 
''Stanislaus Kostka illustri apud Polonos genere oriundus, cum adulescens in Societatem Iesu admissus esset, primo ipso tyrocinio tanto animi sensu actuque in divina ferri coepit, ut saepe saepius inter orandum madefacta lintea aestuanti pectori applicanda forent; porro crescente in dies amoris incendio idque impatientius iam ferventi Stanislao evenit, ut sub festum Assumptae in caelum Virginis (quam ut matrem tenerrime amabat) mira animum hinc migrandi ad caelum cupiditas incesserat. Quocirca composita hac epistola Mariam orat, ne desiderium suum ultra differat frustreturve;  quominus proximis apud caelites triumphis intersit. Neque profecto incassum vota recidere: quippe post paulo febre correptus est; quae tametsi lenta primum, eo tamen sensim paucosque intra dies invaluit, ut de tantis (?) visceribus adolescentem anno aetatis circiter vigesimo terris ereptum caelo transmiserit ipsa Assumptae in caelum Virginis sacra nocte anno Christi 1569.'' Franciscus Sacchinus in eius vita.
 
SYMBOLUM.
&lt;poem&gt;
[[Fasciculus:Kostka symbolum.jpg|450px]]
&lt;/poem&gt;
Quid navem sagittamque tenso funi laxatam intueris? Illa in portum, haec in caelum tendit: non aliter Kostka amore igniti impatiens ima detrectat, caelumque animo petit; quo Maria, quam, ut Matrem, unice diligebat, recepta est. Adeo de tribus istis verum quod cecinit Vates:
&lt;hr&gt;


''Nequeunt laxata teneri''.


&lt;hr&gt;
                                                       &lt;poem&gt;
Da veniam, caeli decus augustale, MARIA,
         Si tibi nunc a me littera scripta venit.
Scribere jussit Amor (caelo licet omnia noris.)
         Impulit is timidas ad sua jussa manus.
{{Versus|5}}Substitimus primo: calamum pudor ipse retentans,
         Quid tibi nunc tandem, Kostka, paratur, ait.
Verte alio mentem, precibus contexe coronam;
         Gratior est Dominae texta corona tuae,
Quid faciam? adversum hinc amor, hinc reverentia pugnant;
         {{Versus|10}}Haec calami cursum supprimit, ille movet.
Ut scribam; vereor praefigere, Kostka Parenti.
         Sis mihi cara licet, plusque parente parens.
Urimur? O bona Diva, et (si licet) o bona Mater,
         Urimur: o! quanto pectus ab igne calet,
{{Versus|15}}Lintea traduntur frigentibus humida lymphis
         Lintea sed flammas non domitura meas
Quod facitis, dixi, gratum est, sed inutile nobis,
         Non profecturas quid mihi fertis aquas;
Exterius gelido corpus perfunditis imbre:
         {{Versus|20}}Attamen interius, quo cremor, ignis adest.
Optavi quoties velut igni lampas edace,
         Deficere ante aras, o mea Diva, tuas!
Optavi quoties, ut, quae tibi sacra micabat
         Taeda, foret vitae terminus ille meae!
{{Versus|25}}Optasse hoc licuit: taedae consumitur ignis:
         Majus at in nostro pectore robur habet.
Eloquar? an nostrae nunc est opus indice flammae?
         Nec tibi sat noster cognitus extat amor?
Proxima lux oritur purae spectabilis aurae:
         {{Versus|30}}Suscitat ardores proxima pompa meos.
Haec tibi, qua fugeres terras, fuit ultima, Virgo:
         Qua caelum peteres, prima sed illa fuit.
Fingo animo plausus, laetoque sonantia caelo
         Tympana: mille tubas audio, mille fides.
{{Versus|35}}Aligeri circum volitant fulgentque ministri.
         Et fervet tota caelica pompa via. 
Pars Arabum complet nebuloso compita fumo,
         Pars liquidum strato lumine vestit iter.
Emicat ante alios juvenum lectissima turba:
         {{Versus|40}} (Sic nobis pompae fingitur umbra tuae) 
Caesaries, illis purum flavescit in aurum,
         Oraque formoso candidiora die.
Ornat palma manus, humeros bombycina vestis.
         Pallaque non tactas vincere jussa nives.
{{Versus|45}}Pone subis: vivis certat tua palla pyropis,
         Et superat, quidquid gemmifer orbis habet.
Fallimur: hoc oculi vitium est: abscedite gemmae: 
         Plus fatis aurata conspicienda coma es.
Illic, castus Amor pulchra statione moratur.
         {{Versus|50}}Aurea deque tuo spicula crine legit.
Quid referam, quali raperis super aethera curru? 
         Qualis hic auriga est, talis an alter erit?
Non sic vectus iit, voluit cum splendidus aura
         Davides&lt;ref&gt;Salomon a Davide Patre, qui sibi ferculum seu rhetam triumphalem magnificentissime extruxit, et hoc, ut habet Scriptura Textus Cant. 3. propter Jerusalem.&lt;/ref&gt; Solymas conciliare nurus.
{{Versus|55}}Non sic aerio raptus qui turbine&lt;ref&gt; Elias Propheia, qui curru igneo in caelum raptus est, Lib. 4. Reg. cap. 3.&lt;/ref&gt; vates
         Dicitur ignitis isse per alta rotis.
Nempe humero Matri Natus subit: ille parentem
         Sustinet, et famula ducit ad astra manu.
Quidquid id est; farine licet? tuus ille lacunam
     {{Versus|60}} (Si nescis) aliqua parte triumphus habet
Scilicet alta patent domitis Capitolia turbis:
     Captivo sine me, me sine, mater, abis? 
Ille ego sum: dulces haerent in corde sagittae,
     Meque tuos stricta compede vincis Amor.
{{Versus|65}}Jamque per aethereos ferris Regina penates,
     Sub pedibusque micant sidera pressa tuis,
Empyrei, qui summa patent penetralia, caeli
     Panditur occursu janua laxa tuo.
O! ibi quot plausus! tibi quae praeconia certant?
     {{Versus|70}}Deficit hoc uno littera nostra loco.
Dicite, vos nitidae, caeli gens aurea, Mentes,
     Dicite: adhuc ima Kostka tenetur humo.
Saepe tamen, spectare juvat mea gaudia caelum,
     Fallor: et hoc uno pectora nostra dolent! 
{{Versus|75}}Nam quoties specto, toties incendia crescunt,
     Nequidquam lacrimis imminuenda meis.
Scribimus interea: quid enim si temperet ignem,
     Leniat et quaestus dextera mota meis.
At quanto mallem, cum scriberet, illa triumpho
     {{Versus|80}}Spargeret Elysias officiosa rosas!
Aut etiam Angelicae quae promicat agmine turbae,
     Facundum digitis sollicitaret ebur?
Disserimur votis, et adhuc tellure moramur?
     Munera ferre tamen qualiacunque juvat
{{Versus|85}}Est locus extremo qua te formosior horto,
     Pendulaque aestivam vitis opacat humum,
Illic formosa te sistis imagine, Virgo,
     Et quiddam templi textilis instar habes.
Illic Loiolidum&lt;ref&gt; Νovitii Societatis Jesu; utique Loiolides, abs Ignatio de Loiola Fundatore dicti&lt;/ref&gt; turba exiguissima laudes
     {{Versus|90}}Assolet et Dominae reddere vota suae.
Vidi ego, qui violas qui candida lilia ferret,
     Plenaque purpureis rubra canistra rosis.
Ivimus, et ternam Divae lustravimus aedem:
     Aede sub hac etiam plurimus hospes eram,
{{Versus|95}}Esto veris honor spatioso floreat horto:
     At mihi prae reliquis angulus ille placet.
Illic succrescunt dulcem maturius uvae,
     Mercedemque suae proximitatis habent.
Quid? quod aves ista dicuntur saepe sub umbra,
     {{Versus|100}}Dulcius assueto perstrepuisse sono?
Hic philomela, sacram starem cum nuper ad aram,
     Virgineos certans evoluisse globos:
Non ego falsa loquor, celeri dum garrula voce
     Turbinat introrsum, poene canebat, Ave
{{Versus|105}}Qulcquid id est, modici geritur res tota tabella?
     Altera sunt cantus, altera dona rosae
Quin majora sequor'? caeloque effundor aperto
     Aurea, qua rutilum pompa praeivit iter?
Mens petit alta quidem, sed corpore deprimor uno:
     {{Versus|110}}Ut levis aspersa pluma residit aqua.
Angela, quisquis amas, et quisquis in aera&lt;ref&gt;Habacuc Propheta, qui e Palestina in Babyloniam per unum crinem capitis ab Angelo delatus est: prandium Danieli, qui in fovea attinebatur, laturus. Dan* 14.&lt;/ref&gt; Vatem 
     Diceris aetherea surripuisse via,
Me quoque tolle precor, gravis haud ego sarcina: namque
     Aligerum Kostkam  jam prope fecit Amor.
{{Versus|115}}Si satis esse nequit, quo tollar in aethera, crinis:
     Me toto, si vis, corpore ferre potes.
Annuit ille quidem: Dominae sed jussa morantur,
     Inquit: fac votis annuat illa tuis.
Ergo ad te redeunt mea vota novissima Mater;
     {{Versus|120}}Quam nequeunt alii, tu potes, affer opem.
Cur ego spectator vestrae non advolo pompae,
     Unus ut e multis pone pedester eam. 
Insequerer plausus, et longa per atria caeli
     Angelicum humani voce sonaret Ave.
{{Versus|125}}Quin etiam Dominae, qua fas,vicinior irem,
     Et premerem sacrum Virginis usque latus.
Quod si forte aliquis pompa spectator in illa,
     Quo propior tendit, diceret, ille puer?
Crediderim ut dicas, mea Diva, suaviter illi:
     {{Versus|130}}Mitte queri, KOSTKA est: est meus iste puer.
Parce tamen, voto si fors peccavimus isto:
     Non patitur fraenos, qui violenter amat.
Quid? quod nec voto tantum, peccamus et ira,
     Quae mihi nescio quo pectus amantis agit.
{{Versus|135}}Saepe (fatebor enim ) qui me nunc urit, Amorem,
     Comendi justas non habuisse faces.
Ecquid amor (dixi) quid vitae flamina differs?
     Caetera concedunt ignibus, ista manent:
Quin exile mihi, teneor quo corpore filum
     {{Versus|140}}Admoto propius lampadis, igne cremas?
Saepius indignor repetitis ora madere
     Fletibus, lacrimas criminor ipse meas,
Staminibus modicis astringor, aranea, texit
     Qualia, vel picti qualia Seres&lt;ref&gt; Seres Syriae Asiaticae populi qui ex arboribus tenuissimis filis detexunt, conficiuntque id genus panni, quod Sericum vocamus.&lt;/ref&gt; habent,
{{Versus|145}}Totque oculis fundo dudum lacrimantibus imbres
     Nec pereunt vita fila minuta meae!
An quia vita mihi primo pubescit in aevo,
     Huc parcit saeva Parca&lt;ref&gt;Parcae, per Antiphrasin sic dictae, quod minimi parcant, tres sunt, quae mortalium vitae stamina dispensant, ut Poetae fabulati sunt; quarum nomina et officia hoc dicto circumferuntur: &lt;br&gt;Clotho colum bajulat, Lachesis net et Atropos occat. &lt;br&gt;Easdem Hesiodus canit, mortalibus, sive nascentibus hominibus conferre bonum et malum. &lt;br&gt;θνητοῖς ἀνθρώποισιν ἔχειν ἀγαθόν τε κακόν τε.&lt;/ref&gt; tulisse manu
Inferat: atque utinam ferali forsice telam.
     {{Versus|150}}Et resecet media flamina rapta colo.
Et prope, ut invideam pubentis floribus horti,
     Quaque cito tenerae carpitur ungue rosae.
Ipse ego permissa quoties hanc colligo dextra:
     Flos utinam vitae (dico) sit ille meae!
{{Versus|155}}Cur sic non legitur primaevi Kostka juventa?
     Cur numerum lectis non facit ille rosis?
Decerpi lucrum est: qui primo mane virebat
     Flosculus, interdum vespere laesus obit
Vel gravis hunc aestas, vel turbidus opprimit imber:
     {{Versus|160}}Hei mihi! ne simili vulnere Kostka gemam;
Cetera cur taceo? nuper, mea Diva, nitebas
     Flore novo castas impediente comas,
Candida virgineo gestabas lilia serto,
     Quaeque regis domini, caelica sceptra manu.
{{Versus|165}}Ut vidi, ingemui! tacitoque in pectore dixi:
     Certa, precor, fati sint ea signa mei!
Dummodo sic, duro succumbat Kostka tyranno
     Japoniamque premat sanguinolentus humum.
Sed facienda loquor: vellem quae facta fuere,
     {{Versus|170}}In nostras possent illa redire manus.
Quid mihi, si natum dederis, velut ante dedisti,
     Deliciasque tuas, deliciasque meas?
Non foret ille tibi pretio reddendus eodem;
     Nec lata quamvis (crede) rediret ope.
{{Versus|175}}Amplexus premerem plusquam languente lacerto,
     Plusque Viennaea&lt;ref&gt;Adolescens Viennae Austriae dum studiis vacat, in morbum incidit; a quo tamen Virginis patrocinio, quae ei apparuit, et puerulum Jesum in ulnas tradit, brevi convaluit.&lt;/ref&gt; vincula blanda mori.
Caedere si vellet, contra violentior irem:
     Verbaque suppetias viribus ista darent.
Vel duc me ad matrem; vel te, puer auree, sistam:
     {{Versus|175}}Non aliae nobis lege solutus eris.
Scribere plura libet: sed qui mihi depluit imber,
     Impedit, et lacrimis humida charta meis.
Caetera qui dicat Laurentius&lt;ref&gt;S. Laurentius Martyr, qui ei ex sortione menstrua Patronus obtigerat.&lt;/ref&gt; inter ovantes
     Facundus pro me nuntius alter erit.
{{Versus|180}}Scit bene, quid flammae, quid magna incendia possunt; 
     Scit bene, quas vires ignis amoris habet.
Ergo age: sique faves Kostkae, pia Mater, amanti,
     Accipe cum votis ultima verba meis.
Nil mihi rescribas, tua sit sed Epistola morbus:
     {{Versus|185}}Quamque tulisti olim, nunc mihi redde febrem.
Scilicet haec melius, quam quaevis littera dicet,
     Venarum pulsu languidiore, veni.
&lt;/poem&gt;
===Notae===
&lt;small&gt;&lt;references /&gt;&lt;/small&gt;

==Epistola VI. &lt;br&gt;Aloysius Aquavivae.==
''Argumentum''
 
''FERDINANDUS GONZAGA Imperii Princeps et Castillionis Stiverorum in Gallia Cisalpina Marchio, ex Mantua, Ducibus, cum ex MARTHAFANA SANTENIA illustrissima apud Taurinos foemina, ALOYSIUM natu inter liberos maximum tulisset: nihil antiquius habuit, quam ut eundem statim a prima juventa Nobilium exercitiis erudiret, sperans fore, uti prosapiae splendori, iis gradibus ad gloriam niteretur. Sed cυm e diverso Deus juvenem divinarum rerum illiciis captum Societati sensim initiaret, gravis concertatio exorta est: ALOYSIO hinc abeundi facultatem, inde parente Marchione repulsam pertinaciter agitantibus. Cum igitur ALOYSIUS frustra captatas et occlusas precibus paternas aures animadverteret, jamque voti fui impatientior ad CLAUDIUM AQUAVIVAM, qui per id tempus Societatem universam cum supremo Imperio Romae administrabat, hanc Epistolam scribit. In qua animi sui assessum votumque aperit quo Societati sese addixerat; vetare autem parentem obstinacius, quo tamen nequidquam pensi habito, postulas in Societatem admitti. Inflexit hic adolescenis ardor, non modo AQUAVIVAM, sed et parentis animum; adeoque factum, ut Societati &lt;?&gt; paulo adscriberetur; in qua interea sexennium, quod vixit, ita ad virtutem sese exercuit, ut vita functus ac miraculorum fama clarus, ''Beati'' et ''Angelici'' nominibus, Summorum Pontificum auctoritate, insignitus fuerit. Obiit Romae Anno Christi 1591''. P. Virgilius Cepario, in eius vita.
 
SYMBOLUM
&lt;poem&gt;
[[Fasciculus:Gonzaga symbolum.jpg|450px]]
&lt;/poem&gt;
Cervus hic ad fontem, ut vides, cursu emicans, pro ingenti desiderio est: ita enim et suum prodidit Vates Regius Ps. 41. Neque in Aloysio id desideres, qui per Epistolam ad Aquavivam accedere festinat. Quare bene de utroque:
&lt;hr&gt;
 
 
''Vivit, si repperit undam.''
 
 
&lt;hr&gt;
&lt;poem&gt;
Mittit Aloysius, quam non habet ipse, salutem: 
&amp;nbsp; &amp;nbsp; &amp;nbsp; Et nisi Romani non habiturus ope.
Mittit aquae sitiens violento torridus aestu,
&amp;nbsp; &amp;nbsp; &amp;nbsp; Quam nec, si cupiat, dissimulare potest.
{{Versus|5}}Attamen ut scripto prodam mea vota libello,
&amp;nbsp; &amp;nbsp; &amp;nbsp; Et calamo nigra: vix fluit humor aquae.
Sed bene, quod nostros ut scribere possit amores?
&amp;nbsp; &amp;nbsp; &amp;nbsp; Quoque fluat, lacrimas combibit ille meas.
Scribimus, atque utinam quo scribimus ire liceret,
{{Versus|10}}&amp;nbsp; &amp;nbsp; &amp;nbsp; Proque manu, pedibus conficeretur opus:
Tunc ego, cerve, velim rapido te vincere cursu,
&amp;nbsp; &amp;nbsp; &amp;nbsp; Ad gelidas quando curris anhelus aquas,
Novimus et fontes, et quae sic currere cogit,
&amp;nbsp; &amp;nbsp; &amp;nbsp; Majus nostra sitis, quam tua, calcar habet,
{{Versus|15}}Differor interea: solum brevis iste libellus
&amp;nbsp; &amp;nbsp; &amp;nbsp; Romanum pro me carpere gestit iter.
Haec ego dum scribo: pernix i littera, dixi:
&amp;nbsp; &amp;nbsp; &amp;nbsp; Pro penna, meus hic, quem geris, ignis erit.
I, licet: ad Latios propera, mea pagina, fontes,
{{Versus|20}}&amp;nbsp; &amp;nbsp; &amp;nbsp; Puraque Romani quaere fluenta soli.
Sed cave fallaris: neque primi fluminis undas,
&amp;nbsp; &amp;nbsp; &amp;nbsp; Sedandis aquas ignibus esse puta.
Nil tibi cum Tibri: mediam licet influat urbem,
&amp;nbsp; &amp;nbsp; &amp;nbsp; Spumantique vado turgidus arva riget.
{{Versus|25}}Est qui felici&lt;ref name=&quot;b&quot;&gt;Praecipui urbis Romae fontes, vulgo dicti: ''Aqua Felice, Aqua Virgine''.&lt;/ref&gt; fons illic labitur unda,
&amp;nbsp; &amp;nbsp; &amp;nbsp; Est qui Virgineas&lt;ref name=&quot;b&quot;&gt;&lt;/ref&gt; egerit alter aquas.
Ah! moneo, ne te speciosa haec nomina fallant:
&amp;nbsp; &amp;nbsp; &amp;nbsp; Non facit ad flammas ille, nec ille meas.
Sed prope qua primo surgunt Capitolia clivo,
{{Versus|30}}&amp;nbsp; &amp;nbsp; &amp;nbsp; Et Jesus&lt;ref&gt;Templum Domus Professae Societatis Jesu, quod antea Maria de Strada appellabatur.&lt;/ref&gt; Matris nomine templa tenet.
Illic, quas petimus lymphas, ''Aquaviva'' ministrat,
&amp;nbsp; &amp;nbsp; &amp;nbsp; Non alio nostra est fonte levanda sitis.
Hei mihi! jam toto currunt ea flumina mundo,
&amp;nbsp; &amp;nbsp; &amp;nbsp; Quosque bibat rivos Indus, et Indus habet.
{{Versus|35}}Jam novos insolitas Japon miratur aristas,
&amp;nbsp; &amp;nbsp; &amp;nbsp; Germinaque ex istis non sua cernit aquis.
Maurica (sic fama est) isto quoque fonte rigata,
&amp;nbsp; &amp;nbsp; &amp;nbsp; Edidicit culto mollior esse solo.
Castilio tamen aret adhuc, neque littora circum.
{{Versus|40}}&amp;nbsp; &amp;nbsp; &amp;nbsp; Quod laeto viream cespite, lympha fuit!
Jam scio, reddiderint cur pareas jugera messes
&amp;nbsp; &amp;nbsp; &amp;nbsp; Non terrae vitium, fluminis illud erat.
Interea dum vana queror, fons irrigat urbem:
&amp;nbsp; &amp;nbsp; &amp;nbsp; Illuc sunt animi vota ferenda mei.
{{Versus|45}}Vera loqui certum est: nec enim, Pater optime, fallit, 
&amp;nbsp; &amp;nbsp; &amp;nbsp; Qui calet in nostro pectore verus amor.
Ad nova bella vocat, quorum est IGNATIUS auctor,
&amp;nbsp; &amp;nbsp; &amp;nbsp; Duxque ciet fortes ad nova signa viros. 
Saepius ille (alto seu sol micat igneus orbe,
{{Versus|50}}&amp;nbsp; &amp;nbsp; &amp;nbsp; Seu vaga nocturnis Cynthia fulget equis.)
Saepius ille mihi, ''Gonzaga'', susurrat in aurem
&amp;nbsp; &amp;nbsp; &amp;nbsp; Quando novus Jesu nomine miles eris?
Quid tibi cum titulis? quid magna palatia prosunt?
&amp;nbsp; &amp;nbsp; &amp;nbsp; Quid tibi, quod claras Mantua donat avos?
{{Versus|55}}Pars quota laudis erit, varia si Marchio lingua
&amp;nbsp; &amp;nbsp; &amp;nbsp; Castilionaei diceris esse soli?
Respice ''Lojolam'': titulorum insignia ponit,
&amp;nbsp; &amp;nbsp; &amp;nbsp; Major ut abjecta nobilitate foret.
Dic age: cur illo nondum duce tendis in hostem
{{Versus|60}}&amp;nbsp; &amp;nbsp; &amp;nbsp; Adstringisque tuas ad sua bella manus?
Haec ubi fatus Amor, lateri se junxit amicum:
&amp;nbsp; &amp;nbsp; &amp;nbsp; Primaque militiae signa fuere novae
Neve recusarem, tedis ardentibus urget,
&amp;nbsp; &amp;nbsp; &amp;nbsp; Et sacro totas occupat igne fibras,
{{Versus|65}}Quid facis? exclamo: ''Gonzagam'' mitius ure:
&amp;nbsp; &amp;nbsp; &amp;nbsp; Porrigimus victas in tua jura manus,
Aut ego succumbam prosperati vulnere lethi:
&amp;nbsp; &amp;nbsp; &amp;nbsp; Aut ego ''Lojola'' sub duce miles ero.
Si tempus petitur, quo primum exsarsimus, aetas
{{Versus|70}}&amp;nbsp; &amp;nbsp; &amp;nbsp; Incaluit flammis jam prope quinta meis.
Aspice, ''Lojolidum''&lt;ref&gt;Impetrat a parente Marchione, ut Ecclesiastico habitu utatur.&lt;/ref&gt;  juvat ut praeludere castris:
&amp;nbsp; &amp;nbsp; &amp;nbsp; Praecingunt nostrum pallia nigra latus.
Scilicet ex illo, quo nunc quoque carpimur igne?
&amp;nbsp; &amp;nbsp; &amp;nbsp; Purpura (crede) mihi nil nisi visa rubor.
{{Versus|75}}Adde, quod et Christo castum&lt;ref&gt;Octennis castitatem Deo et Mariae vovet.&lt;/ref&gt; mea corpora munus
&amp;nbsp; &amp;nbsp; &amp;nbsp; Tradiderim, Paphia non violanda face.
Lilia Virgineis inerant tum forsitan aris; 
&amp;nbsp; &amp;nbsp; &amp;nbsp; Illa mei, dixi, signa pudoris erunt.
Hinc flos ille placet, istisque coloribus olim 
{{Versus|80}}&amp;nbsp; &amp;nbsp; &amp;nbsp; Inque mei pingi lilia&lt;ref&gt;Cum liliis depingi solitus est.&lt;/ref&gt; casta manu.
Nec tamen idcirco fulgor mihi displicet ostri,
&amp;nbsp; &amp;nbsp; &amp;nbsp; Sertaque purpurei sanguinolenta rosae.
Nimirum, quod amo, nomen bene pingitur illa,
&amp;nbsp; &amp;nbsp; &amp;nbsp; Sanguineo ''Jesu'' convenit iste color.
{{Versus|85}}Milite me crescat ''Loiolae'' exercitus uno:
&amp;nbsp; &amp;nbsp; &amp;nbsp; Dignaque sanguinea bella movebo rosa.
Sive jubes, visam postremis Japonas oris:
&amp;nbsp; &amp;nbsp; &amp;nbsp; Sive jubes, Brasilae barbara tesqua plagae.
Audacem me fecit Amor: sit copia tantum,
{{Versus|90}}&amp;nbsp; &amp;nbsp; &amp;nbsp; Clausa petam rigida Sinici regna fera.
Riccius&lt;ref&gt; Matthaeus Ricci Italus, primus Sociorum in Sinense regnum penetrat anno 1582.&lt;/ref&gt; hos Italo perrupit robore vectes:
&amp;nbsp; &amp;nbsp; &amp;nbsp; Ut sequar, hic justa plus mihi parte favet.
Nec vereor tepidis stillantia funera cultris:
&amp;nbsp; &amp;nbsp; &amp;nbsp; Est mihi, qui fosso pectore sanguis eat.
{{Versus|95}}Si Japon Italo de sanguine crescere debet,
&amp;nbsp; &amp;nbsp; &amp;nbsp; Crescat: at ille mea sanguine crescat ager.
Extera quid memoro? me bella domestica cingunt:
&amp;nbsp; &amp;nbsp; &amp;nbsp; Non expectato septus ab hoste premor.
Nam pater immeriti clausum me detinet ira,
{{Versus|100}}&amp;nbsp; &amp;nbsp; &amp;nbsp; Vixque pedem primo limine ferre sinit,
Credideram certe flecti potuisse rogando:
&amp;nbsp; &amp;nbsp; &amp;nbsp; Seu prece, seu lacrimis aggrederemur opus.
Ivimus in blandas demisso poplite voces:
&amp;nbsp; &amp;nbsp; &amp;nbsp; Mollior at nostra non fuit ille prece.
{{Versus|105}}Addidimus lacrimas: lacrimae volvuntur inanes:
&amp;nbsp; &amp;nbsp; &amp;nbsp; Excipe, quod flammas haec alit unda meas.
Sic ego detineor patriis sine crimine septis?
&amp;nbsp; &amp;nbsp; &amp;nbsp; Nec video faciles inde, nec inde vias.
Ah! utinam verum, quod primis mater in annis
{{Versus|110}}&amp;nbsp; &amp;nbsp; &amp;nbsp; Saepe mihi puero vaticinata fuit? 
Angele mi, (sic me puerum vocitare solebat)
&amp;nbsp; &amp;nbsp; &amp;nbsp; Angele mi, puris Angele digne rosis.
Scilicet ut patrio de carcere liber abirem,
&amp;nbsp; &amp;nbsp; &amp;nbsp; Jam foret optatae penna parata fugae. 
{{Versus|115}}Defererem patrios, septa invidiosa, penates,
&amp;nbsp; &amp;nbsp; &amp;nbsp; Aeria properans ad mea vota via
Et licet effusis stagnet Benacus&lt;ref&gt;Benacus, vulgo ''Lago di garda'': lacus est prope Castilionem.&lt;/ref&gt; in undis,
&amp;nbsp; &amp;nbsp; &amp;nbsp; Tranarem liquidum jam novus ales iter.
Non ego formido, ne lapsus ab aethere signem
{{Versus|120}}&amp;nbsp; &amp;nbsp; &amp;nbsp; Nomine ''Aloysius'' naufragus alter aquas.
Daedalus Icarias&lt;ref&gt;Daedalus Atheniensis faber egregius fuit, quem Poetae fabulantur, alas cera sibi finxisse ad volandum , ut e Creta, ubi cum filio attinebatur, fugeret.  Cum  autem Icarus altius volaret, ardore solis liquefacta alarum cera in mare decidit, quod ex eo Icarium mare dictum est. De quo Ovid. lib. III Tristium: Icarus Icarias nomine fecit aquas.&lt;/ref&gt; cera male finxerat alas?
&amp;nbsp; &amp;nbsp; &amp;nbsp; Non metuunt solvi, quas mihi finxit Amor,
Sed fateor, locus hic tales non efficit: at quo
&amp;nbsp; &amp;nbsp; &amp;nbsp; Tendimus, ''Angelicos''&lt;ref&gt; Angelici Juvenis titulo a Gregerio XV Pontifice auctus est, anno 1612.&lt;/ref&gt; efficit iste locus,
{{Versus|125}}Quid referam, quoties volui, cum nascerer infans,
&amp;nbsp; &amp;nbsp; &amp;nbsp; Prima mihi tenuem testa fuisse casam?
Quid referam, quoties ''Gonzagae'' nomina gentis,
&amp;nbsp; &amp;nbsp; &amp;nbsp; Esse queror votis invidiosa meis?
I nunc, quisquis amas; magno de sanguine nasci:
{{Versus|130}}&amp;nbsp; &amp;nbsp; &amp;nbsp; Poena mihi, magnos quod numeremus avos.
Interea toto quid versem tempore, quaeras
&amp;nbsp; &amp;nbsp; &amp;nbsp; Forsitan et patria dum vetor ire domo? 
Saepe fuga meditor: nec enim sic fugero primus:
&amp;nbsp; &amp;nbsp; &amp;nbsp; Fecit et hoc nobis ''Kostka''&lt;ref&gt; Stanislaus Kostka Vienna, ubi operam litteris dabat, occulte in Italiam profectus est, quo Societati se traderet, per iter multis favoribus  ab Angelis et B. Maria cumulatus.&lt;/ref&gt; Polonus iter,
{{Versus|135}}Austriaca fertur juvenis fugisse Vienna,
&amp;nbsp; &amp;nbsp; &amp;nbsp; Et Latii ignotas corripuisse yias;
Ne tamen incerto captaret devia gressu,
&amp;nbsp; &amp;nbsp; &amp;nbsp; Lampade succensa praevius ibat Amor.
Nec fratrem impediit frarer, licet usque secutus,
{{Versus|140}}&amp;nbsp; &amp;nbsp; &amp;nbsp; Nec fuit abrupta praeda retenta fuga
Sic fugiturus ego nuper quoque (vera fatebor)
&amp;nbsp; &amp;nbsp; &amp;nbsp; Ni fratrem frater praepediisse, eram. 
Quid, Rudolphe, paras? quid contra niteris? inquam:
&amp;nbsp; &amp;nbsp; &amp;nbsp; Obsistis votis quid puer ipse tuis?
{{Versus|145}}Ah! sine me, quo ducit Amor: ditabere facto:
&amp;nbsp; &amp;nbsp; &amp;nbsp; Grande fugae pretium, Marchio, frater eris.
Nequidquam fugit ille citus, meditataque prodit. 
&amp;nbsp; &amp;nbsp; &amp;nbsp; Fortius occlusa praepedienda domo.
Interea causis non apparentibus aeger,
{{Versus|150}}&amp;nbsp; &amp;nbsp; &amp;nbsp; Nescid quis dudum corpora languor habet.
Saepe dapes inter, gemitus sine voce profundo:
&amp;nbsp; &amp;nbsp; &amp;nbsp; Miscentur lacrirms pocula saepe meis.
Quosque imbres oculos vino impluit, ora resorbent?
&amp;nbsp; &amp;nbsp; &amp;nbsp; Ne desit pluviae vena perennis aquae
{{Versus|155}}Prima mihi genitrix, inquit, ''Gonzaga'', laboras?
&amp;nbsp; &amp;nbsp; &amp;nbsp; Prima malam febrem dixit: amoris erat.
Accitur Medicus, tentatur pollice νena:
&amp;nbsp; &amp;nbsp; &amp;nbsp; Jussaque dilutae potio fertur aquae.
Quid facitis? (dixi, si me tenet ignea febris,
{{Versus|160}}&amp;nbsp; &amp;nbsp; &amp;nbsp; Sedare hos aestus unica lympha potest.
Parce Parens, natum medico corrumpere potu:
&amp;nbsp; &amp;nbsp; &amp;nbsp; Sanus erit; tantum, quo cupit ire, sine.
Sic mihi lux agitur, neque noctis amicior hora est,
&amp;nbsp; &amp;nbsp; &amp;nbsp; Nec minus est lacrimis fertilis illa meis.
{{Versus|165}}Ut quid enim toties deludor imagine somni,
&amp;nbsp; &amp;nbsp; &amp;nbsp; Dum subit irrepens lumina fessa sopor.
Nam prope nunc videor Latios accedere muros
&amp;nbsp; &amp;nbsp; &amp;nbsp; Nunc ''Lojolaeas'', tecta cupita, fores.
Jam videre sacra describere nomen in albo,
{{Versus|170}}&amp;nbsp; &amp;nbsp; &amp;nbsp; Et circum pulli corpore veste tegi,
Est etiam, qui me suspiria ducere narret,
&amp;nbsp; &amp;nbsp; &amp;nbsp; Verbaque cum somnis mista ciere meis.
Jam fontem, ''Gonzaga'', tenes: (ita dicere narrat) 
&amp;nbsp; &amp;nbsp; &amp;nbsp; Plenaque jam ''vivae'' pocula sumis ''Aquae''.
{{Versus|175}}Ah! utinam media dicamus talia Roma,
&amp;nbsp; &amp;nbsp; &amp;nbsp; Nec toties, sensus fallat imago meos!
Certe ego cum somno linquor, seu mane rubente,
&amp;nbsp; &amp;nbsp; &amp;nbsp; Seu subito casu, lumina nostra madent.
Vel quia sopitos luserunt gaudia sensus:
{{Versus|180}}&amp;nbsp; &amp;nbsp; &amp;nbsp; Vel quia cum somno rapta fuere meo.
Est mihi funerei pendentis ab arbore Christi
&amp;nbsp; &amp;nbsp; &amp;nbsp; Effigies rubeis&lt;ref&gt;Solitus fuit Aloysius secreto in cubili coram Crucifixi imagine saepius orare et flagellis acriter se caedere.&lt;/ref&gt; conspiciendi notis.
Illi saepe meos commendo moestus amores:
&amp;nbsp; &amp;nbsp; &amp;nbsp; Accipit amplexus saepius villa meos.
{{Versus|185}}Christi, per has lacrimas, per et haec suspiria dico:
&amp;nbsp; &amp;nbsp; &amp;nbsp; Fac, precor, o! socium me tibi jungat Amor.
Nec labor efficere est: similes prope dicimur ambo:
&amp;nbsp; &amp;nbsp; &amp;nbsp; Tu cruce, detineor carcere fixus ego.
Effundis lacrimas, oculis rorantibus asto?
{{Versus|190}}&amp;nbsp; &amp;nbsp; &amp;nbsp; Sanguine membra rubes, et mihi sanguis abit.
Ite flagra in fontem, rubicundi currite rivi,
&amp;nbsp; &amp;nbsp; &amp;nbsp; Quo mea sanguineis culpa lavetur aquis.
Et sitio, exclamas: sitio quoque: scilicet intus
&amp;nbsp; &amp;nbsp; &amp;nbsp; Quo cremor; ad ''Vivas'' ignis anhelat ''Aquas''.
{{Versus|195}}Ulterius nihil est, nisi tecum ut dicere possim,
&amp;nbsp; &amp;nbsp; &amp;nbsp; (Et cupio) Natum deseris ergo Pater?
Deserat, o! utinam, quem sic male servat et odit:
&amp;nbsp; &amp;nbsp; &amp;nbsp; Ah! precor, admissi poena sit illa mei.
Haec ego: sed quoties Christo damus oscula: meque
{{Versus|200}}&amp;nbsp; &amp;nbsp; &amp;nbsp; Applicitum blandi crux fovet ista mora.
Nescio, quae mihi vox taciti demissa per aurem,
&amp;nbsp; &amp;nbsp; &amp;nbsp; Quid ''Gonzaga'', times? Tu meus, inquit, eris.
Fac tantam ut constes: Romam tua vota ferantur:
&amp;nbsp; &amp;nbsp; &amp;nbsp; Postmodo cum votis ipse ferere tuis.
{{Versus|205}}Altera vox vera est: Romam mea vota feruntur:
&amp;nbsp; &amp;nbsp; &amp;nbsp; Altera sed mallem vox modo vera foret.
Quis prohibet? jubet ire Deus: mea dextra, siste:
&amp;nbsp; &amp;nbsp; &amp;nbsp; Caetera sunt pedibus conficienda meis.
Fallimur? an toties duro placuisse parenti,
{{Versus|210}}&amp;nbsp; &amp;nbsp; &amp;nbsp; Quae meruit pietas praemia, carcer erit?
Huc adhibe vultus, poenae solamen, Alexi&lt;ref name=&quot;byra&quot;&gt; Ambo enim paternos penates reliquerunt, ut Deo vacarent.&lt;/ref&gt;,
&amp;nbsp; &amp;nbsp; &amp;nbsp; Tuque fave coeptis, o! Calibyra&lt;ref name=&quot;byra&quot;&gt;&lt;/ref&gt;, meis.
Grande rudimentum posui, neque vicimus hostem:
&amp;nbsp; &amp;nbsp; &amp;nbsp; Sanguine quo propior, fortius ille nocet.
{{Versus|215}}Ah! melius, redeat prisci bona temporis aetas;
&amp;nbsp; &amp;nbsp; &amp;nbsp; Et faveat, vobis qui bene favit Amor.
Tu quoque ''Kostka'' fave, cupidumque amplectere fratrem;
&amp;nbsp; &amp;nbsp; &amp;nbsp; Si pater ille mihi, qui tibi frater erat&lt;ref&gt;Claudius Aquaviva, cui quondam Stanislaus Kostka in Tyrocinio Romano convixerat.&lt;/ref&gt;.
Quid? quod jam caelo MARIAE jungeris? illinc,
{{Versus|220}}&amp;nbsp; &amp;nbsp; &amp;nbsp; Quod cupio auxilium, tu mihi ferre potes.
Dic age, si profugus praeeunti jungar Jesu,
&amp;nbsp; &amp;nbsp; &amp;nbsp; Judice vel tanto quod mihi crimen erit?
Hunc Solyme vidit sine matre, et crimine: quamvis
&amp;nbsp; &amp;nbsp; &amp;nbsp; ''Mariae'' madidas viderit illa genas.
{{Versus|225}}Cur sic non fugio? non hoc ego defero matrem:
&amp;nbsp; &amp;nbsp; &amp;nbsp; Porrigit haec victas in mea vota manus.
Attamen expecto, donec, pater optime, Roma
&amp;nbsp; &amp;nbsp; &amp;nbsp; Des mihi captandae signa cupita viae.
Inde velim dicas, quam jussa capessere promptus:
{{Versus|230}}&amp;nbsp; &amp;nbsp; &amp;nbsp; Et, precor, ut tantae sint ea lucra morae.
Ergo fave, longas neque gaudia differ in horas:
&amp;nbsp; &amp;nbsp; &amp;nbsp; Sed cito, (namque potes,) me properare jube,
Per lacrimas oro (quoniam tibi scribimus illis)
&amp;nbsp; &amp;nbsp; &amp;nbsp; Aspice, in hoc pallent quam mea scripta loco.
{{Versus|235}}Per sacros Nati, per castos Matris amores:
&amp;nbsp; &amp;nbsp; &amp;nbsp; Utraque visceribus nomina scripta meis.
Per si quid terris usquam post sacra, Deumque,
&amp;nbsp; &amp;nbsp; &amp;nbsp; ''Loiolidum'' populo charius esse potest.
Da mihi te facilem, nec duro perlege vultu.
{{Versus|240}}&amp;nbsp; &amp;nbsp; &amp;nbsp; Quae postrema meus verba libellus habet.
Uror, ut accenso peritura bitumine cera
&amp;nbsp; &amp;nbsp; &amp;nbsp; Liquor, ut expressa de nive manat aqua.
Adde meas socio lacrimas, ''Aquaviva'',  fluente,
&amp;nbsp; &amp;nbsp; &amp;nbsp; Et domitor flammae sis, ''Aquaviva'', meae.
&lt;/poem&gt;
===Notae===
&lt;small&gt;&lt;references /&gt;&lt;/small&gt;

==Epistola VII. &lt;br&gt;Berchmannus B. Virgini Aspricollensi.==
 
&lt;i&gt;Argumentum. &lt;/i&gt;
 
&lt;i&gt;Joannes Berchmannus Belga, Diesthemii Brabantiae oppido natus honestis parentibus, cum a prima pueritia virtutem coluisset: tandem B. Virginis patrocinio, quam eximie ac singulariter semper in amoribus et cultu habuit, in Societatem admissus est, Meihliniae Anno Christi 1616, aetatis circiter 18. Cum autem absoluto Tyrocinio inde Romam missus esset ad Philosophica studia; mirum quanto illic animo, litteris juxta et virtuti incubuerit. Quippe crescente in dies erga Deiparam Virginem ejusque immaculatam Conceptionem affectu eo tandem processit, uti venerabili Sacramento, ejusdem Virginis Conceptionem Immaculatam propugnandi, qua voce, qua stylo, votum, etiam scripta syngrapha nuncupavit. Hanc igitur cum Epistola ad B. Virginem Aspricollensem in Belgio, ubi puer ex Diesthemii vicinia frequentior, primosque ad virtutem igniculos conceperat, ab eo transmitti hic fingimus, inter alia ejusdem Sacelli anathemata et donaria, appendendam. Porro in hac Epistola varia commemorat beneficia, qua privatim sibi ipsi, publiceque Societati a B. Virgine collata praedicat: atque eo animum erigit ad ejusdem Virginis Conceptionem Immaculatam, quicumque terrarum mittatur, propugnandi: et scriptis etiam posterorum memoriae afferendi. Sed eo Berchmanni affectu Deus ipse, ac Deipara contenti fuere: siquidem post paulo annos duntaxat 22. natus Romae obiit. Et relicta non exiguae sanctitatis opinione, anno Christi 1621. Idibus Augusti.&lt;/i&gt; P. Virgil. Cepario in ejus vita parte 2.
 
SYMBOLUM.
&lt;poem&gt;
[[Fasciculus:Berchmannus symbolum.jpg|450px]]
&lt;/poem&gt;
Aegyptii ciconia et cane gratitudinem exprimebant: nos eisdem Berchmanni gratum animum, quo Virgini, quidquid boni possidet, acceptum refert. Ne igitur mirere, expressam in Symbolo celeritatem: bene enim in referendis gratiis aut curritur,  aut volatur.
&lt;hr&gt;
 
 
''Ne fors oblivia culpent.''
 
 
&lt;hr&gt;
&lt;poem&gt;
Diva cui ''Montis'' culmen sacratur ''Acuti''
&amp;nbsp; &amp;nbsp; &amp;nbsp; Qua tibi vicinas Demera&lt;ref&gt;Demera fluvius Sichemium alluens, juxta quod Aspricollensis Virgo colitur.&lt;/ref&gt; volvit aquas:
Da veniam, et parvae cursum permitte tabellae:
&amp;nbsp; &amp;nbsp; &amp;nbsp; Natalem repetit&lt;ref&gt;Diesthemium oppidum, Berchmanni patria, milliario parvi Sichemio distans.&lt;/ref&gt; scilicet illa locum.
{{Versus|5}}Nec tamen illa venit patrios visura penates,
&amp;nbsp; &amp;nbsp; &amp;nbsp; Missaque ab Ausoniis Belga futura plagis.
Te petit, et pictis tua templa micantia votis.
&amp;nbsp; &amp;nbsp; &amp;nbsp; Haec illi captat causa fuere vita.
Exigui (fateor) constant mea munera charta:
{{Versus|10}}&amp;nbsp; &amp;nbsp; &amp;nbsp; Charta tamen flammas continet illa meas,
Nempe mihi, tacitis dum texo rosaria labris,
&amp;nbsp; &amp;nbsp; &amp;nbsp; Et vultu, et palla constitit albus Amor.
Casta placent: cultu sic te quoque visimus,inquit:
&amp;nbsp; &amp;nbsp; &amp;nbsp; Primoque Mariae tempora casta placent.
{{Versus|15}}Haec ubi: templa petit, manibusque prehensat amicis:
&amp;nbsp; &amp;nbsp; &amp;nbsp; Moxque Deo coram plura loquemur, ait.
Vix loca contigeram, qua devenerandus in ara
&amp;nbsp; &amp;nbsp; &amp;nbsp; Triticeo Jesus conditus orbe latet. 
Cum subito, ecquid adhuc dubitas subscribere, dixit:
{{Versus|20}}&amp;nbsp; &amp;nbsp; &amp;nbsp; Scribe: Deus voti testis et auctor adest.
Scribo igitur, movet ille manum; juramus uterque.
&amp;nbsp; &amp;nbsp; &amp;nbsp; O, Amor! ah! voti fida tabella mei.
Jamque parabat iter, prope qua Sichemia tellus
&amp;nbsp; &amp;nbsp; &amp;nbsp; Porrigit umbroso templa colenda jugo.
{{Versus|25}}I felix (dixi) pia pagina: nomina tolle,
&amp;nbsp; &amp;nbsp; &amp;nbsp; Nec locus hic ''Asper'', nec tibi durus erat:
Saepe jugum scandi faxis acclive? nec nunquam
&amp;nbsp; &amp;nbsp; &amp;nbsp; Laeserunt teneros aspera saxa pedes.
Quin meminisse juvat, facilisque recursat imago,
{{Versus|30}}&amp;nbsp; &amp;nbsp; &amp;nbsp; Cum puer huc socia matre sequebar iter.
Mane erat, et vitreas Aurorae semina guttas 
&amp;nbsp; &amp;nbsp; &amp;nbsp; Sparserat irriguo Lucifer ortus equo.
Protinus egredior portis, circum undique sylvae,
&amp;nbsp; &amp;nbsp; &amp;nbsp; Perque viam molli gutture cantat avis.
{{Versus|35}}Crediderim, didicisse meos de Virgine sensus:
&amp;nbsp; &amp;nbsp; &amp;nbsp; Et tibi, Diva, sacros instituisse choros.
Interdum quoties effingimus ore ''Mariam'',
&amp;nbsp; &amp;nbsp; &amp;nbsp; Et silet, et flexo poplite plaudit avis.
Ipse ego de globulis (globulos tua serta tenebam)
{{Versus|40}}&amp;nbsp; &amp;nbsp; &amp;nbsp; Permistas cupidis passibus addo preces.
Mox ubi conspecta est primum domus addita colli,
&amp;nbsp; &amp;nbsp; &amp;nbsp; Auget et haec animos; ut properemque, facit.
Ah! quoties (recolo) cura studioque videndi
&amp;nbsp; &amp;nbsp; &amp;nbsp; Proruit, et summam pes male fixit humum!
{{Versus|45}}Templa tenebamus: tua me rapiebar imago
&amp;nbsp; &amp;nbsp; &amp;nbsp; Querna; sed ad flammas cerea facta meas,
Hic ego Berchmanni (dicebam) Virgo clientis
&amp;nbsp; &amp;nbsp; &amp;nbsp; Si memor es, vultu nec minus aure fave
Parvus amans quamvis, magno tamen igne peruri
{{Versus|50}}&amp;nbsp; &amp;nbsp; &amp;nbsp; Optat, et in cultus fortiter ire tuos,
Scis, mea lux, inquam, materna&lt;ref&gt;Sabbato natus est Berchmannus, eodemque Societatem ingressus, ac demum eodem sepultus.&lt;/ref&gt; ut fusus ab alvo,
&amp;nbsp; &amp;nbsp; &amp;nbsp; Concessi in titulos, et tua jura puer
Sabbata lucebant niveo splendentia cultu:
&amp;nbsp; &amp;nbsp; &amp;nbsp; Ille dies vitae candidus augur erat.
{{Versus|55}}Non ego diffiteor, sensi tua spicula, sensi
&amp;nbsp; &amp;nbsp; &amp;nbsp; Spicula Virginei tunc bene facta manu.
Nec eruor hoc fluxit de vulnere, lacrima fluxit:
&amp;nbsp; &amp;nbsp; &amp;nbsp; Et pueri molles immaduere genae.
His mihi crescebant repetitis corpora votis,
{{Versus|60}}&amp;nbsp; &amp;nbsp; &amp;nbsp; Mensque mihi pariter fortior intus erat
Pestifer invidit, sed castis viribus Orcus;
&amp;nbsp; &amp;nbsp; &amp;nbsp; Non profecturas induit ille minas.
Scilicet a sacris Laribus fortasse redibam,
&amp;nbsp; &amp;nbsp; &amp;nbsp; Et vagus implexo calle viator eram.
{{Versus|65}}Cum nigra&lt;ref&gt;Revertens ab aede Virginis, et per sylvam errabundus, subito atque horribili tonitru percellitur maleficio sagae, quae specie felis ad pedes ejus evanuit tonitru ipso ac fulgure, intra fragorem ac metum saevientibus.&lt;/ref&gt; nox caelo praetexitur, humida nimbis,
&amp;nbsp; &amp;nbsp; &amp;nbsp; Et tonitru rutilas mox paritura faces, 
Saga fuit (memini) sic, sic, o perfida, dixi,
&amp;nbsp; &amp;nbsp; &amp;nbsp; Bella cie, stimulos nil nisi felis habes.
Vix ea fatus eram: cum lapso fulmine, felis
{{Versus|70}}&amp;nbsp; &amp;nbsp; &amp;nbsp; Ungue minax nostros, corruit ante pedes,
Interea, Virgo, castris adscribor Jesu:
&amp;nbsp; &amp;nbsp; &amp;nbsp; Nec fuit hoc sine te praesidioque tuo.
Prima rudimenti tellus Mechlinia&lt;ref&gt;Mechlinia Brabantiae urbs super alia Concilio Regio nobilis; in qua Domus probationis Provinciae Flandrobelgicae Societatis Jesu.&lt;/ref&gt; testis:
&amp;nbsp; &amp;nbsp; &amp;nbsp; Haec mores vidit composuitque meos.
{{Versus|75}}Imus in Ausoniam: (sed quid tamen omnia narrem)
&amp;nbsp; &amp;nbsp; &amp;nbsp; Et comes ad Latias sis mihi, Diva, plagas.
Ah! quoties sensi pluvio data vincula caelo,
&amp;nbsp; &amp;nbsp; &amp;nbsp; Ne rueret subitis turbidus imber aquis.
Te duce concretas nivibus transcendimus Alpes&lt;ref&gt;Alpes montes altissimi et perpetuis nivibus operti, Italiam a Gallia separantes.&lt;/ref&gt;,
{{Versus|80}}&amp;nbsp; &amp;nbsp; &amp;nbsp; Saxaque nocturno lubrica facta gelu
Nec tamen obrigui, cecidi minus: arcuit isthaec,
&amp;nbsp; &amp;nbsp; &amp;nbsp; Qui tuus in nostro pectore flagrat amor.
Mox ubi Lauretae tandem successimus aedi,
&amp;nbsp; &amp;nbsp; &amp;nbsp; Sensi me totis incaluisse fibris. 
{{Versus|85}}Scilicet intus&lt;ref&gt;Pridie Natalitiorum Christi Lauretum appulit, ubi totam noctem magno aestu animique solatio transegit.&lt;/ref&gt; eras, sed erat quoque parvulus intus:
&amp;nbsp; &amp;nbsp; &amp;nbsp; Jactabas geminas tuque puerque faces.
Hinc Latiae postquam penetravi moenia Romae,
&amp;nbsp; &amp;nbsp; &amp;nbsp; Templaque polluto non adeunda pede,
Nescio qui memet ''Ferrati''&lt;ref&gt;Templum B. Virginis Romae, quod vocant ''Di grotta Ferrata''; prodigiose a S. Nilo, ubi ejusdem etiam corpus asservatur, conditum: ad quem locum magnus est populi concursus eoque itare soletus Berchmannus.&lt;/ref&gt; nominis aedes
{{Versus|90}}&amp;nbsp; &amp;nbsp; &amp;nbsp; Nilaeaeque rapit relligionis opus.
''Aspera'' cesserunt, redeunt ''Ferrata'': sed ambo
&amp;nbsp; &amp;nbsp; &amp;nbsp; Sub duro blandum nomine pondus habent.
''Aspera'' sic nunquam, sic nunquam ''Ferrea ''Virgo
&amp;nbsp; &amp;nbsp; &amp;nbsp; Este solet, votis semper amica meis;
{{Versus|95}}Quid tamen haec memoro? ''Loiolae'' plura ministras,
&amp;nbsp; &amp;nbsp; &amp;nbsp; Quae post in natos dividit ille suos.
Testis eris&lt;ref&gt;P. Martinus Guttierez Hispanus coactam sub toga B. Virginis Societatem universam conspicit.&lt;/ref&gt;, Guttiere, cui testata Mariae
&amp;nbsp; &amp;nbsp; &amp;nbsp; Foedera Virgineus prodere jussit Amor,
Forsitan orabas primo calefactus Eoo 
{{Versus|100}}&amp;nbsp; &amp;nbsp; &amp;nbsp; Inque tuis oculis Virginis ara fuit.
Da veniam, Mater, votis traducimus, inquis:
&amp;nbsp; &amp;nbsp; &amp;nbsp; Quae tibi cura mei, discere gestit Amor.
Integra fovisti maternas castra sub ulnas;
&amp;nbsp; &amp;nbsp; &amp;nbsp; Nunquid et exiguae cura Cohortis erit:
{{Versus|105}}Dixerat haec: subitoque in lumina Diva refulsit,
&amp;nbsp; &amp;nbsp; &amp;nbsp; Virgineum laxo pectus operta sinu.
Et prior: ecquid adhuc dubitas, Guttiere? vereri
&amp;nbsp; &amp;nbsp; &amp;nbsp; Desiste, ''Loiolae'' castra fovemus, ait,
Nec mora: laxa togae subter confinia, totus
{{Versus|110}}&amp;nbsp; &amp;nbsp; &amp;nbsp; ''Loiolidae'' populus Virginis hospes erat.
Hac mihi sub palla quae non fiducia crescit,
&amp;nbsp; &amp;nbsp; &amp;nbsp; Et rapit obstrictas ad pia bella manus?
Vincimus hinc, Mater: nudoque&lt;ref&gt;Berchmannus rosario B. Virginis collo imposito cubare et dormire solitus.&lt;/ref&gt; rosaria collo
&amp;nbsp; &amp;nbsp; &amp;nbsp; Erudiunt somnos in mea lucra meos.
{{Versus|115}}Si quis (ut in somno) furvus surrepserit hostis,
&amp;nbsp; &amp;nbsp; &amp;nbsp; Turbidaque ignavis sensibus arma movet.
Protinus appositi pavefactus imagine serti
&amp;nbsp; &amp;nbsp; &amp;nbsp; Diffugit obscuri noctis in antra fuga.
Quid moror hic, Virgo! tuus o! Berchmannus ad Indos
{{Versus|120}}&amp;nbsp; &amp;nbsp; &amp;nbsp; Gestit et extremos orbis adire Sinas.
Quique nigris Brasilus Phoebea lampade membris,
&amp;nbsp; &amp;nbsp; &amp;nbsp; Horret, et humanam dicitur esse dapem,
Proruet huc velox, motique citatior aura:
&amp;nbsp; &amp;nbsp; &amp;nbsp; Nil hunc barbaries, nil fera tela movent.
{{Versus|125}}Candida Virgineis agitabit praelia signis,
&amp;nbsp; &amp;nbsp; &amp;nbsp; Candidus et nivea te duce victor erit.
Quin et te ''Puram'' cum toto edixerit orbe,
&amp;nbsp; &amp;nbsp; &amp;nbsp; Impressis figet&lt;ref&gt;Votum emittit, primum librum (si edere contingat) de Immaculata Virginis Conceptione scribendi.&lt;/ref&gt; casta trophaea typis.
Interea dum crescit adhuc, et fingitur aetas,
{{Versus|130}}&amp;nbsp; &amp;nbsp; &amp;nbsp; Pendeat ad postes ista tabella tuos:
Berchmannus ''puros'' Divae ''tutabitur ortus: ''
&amp;nbsp; &amp;nbsp; &amp;nbsp; ''Sic amat et scripto testificante vovet. ''
''Tu quoque fac, mea Diva, nigro quam carus amictu, ''
&amp;nbsp; &amp;nbsp; &amp;nbsp; ''Tam tibi sit niveo pectore carus amans. ''
&lt;/poem&gt;
===Notae===
&lt;small&gt;&lt;references /&gt;&lt;/small&gt;

==Epistola VIII. &lt;br&gt;Societas JESU filiis suis anno suo saeculari.==
''Argumentum''
 
''Cum hactenus hoc Tertio Epistolarum Libro nonnulla tractaverim, quae ad Societatem pertinebant: placuit hic quasi corollarii in modum, ejusdem Societatis, quam per prosopopoeiam hic inducimus,Epistolam addere. Scribit autem illa ad ''Suos'', qui in acie, &amp; campo (ut ita loquar) caeteris ad caelestes palmas admissis, adhuc decertant. Et vero consentaneum visum est, quando annum Saecularem fundata ab ''Ignatio Societatis'' agimus: praeclara facinora commemorare quae Majores nostri ad Dei gloriam, salutemque animarum patraverunt. Quod ipsum hac Epistola attingere studui; ''Societatem'' ipsam ''Suis'' scribentem inducendo, eisque Majorum exempla ad virtutum veluti imaginem quandam exhibendo, acrius stimuletur, accendaturque ad imitandum. Porro neque inter scribendum rationes alias omisimus, quibus momenti aliquid inesse videri poterat ad suasionem: tametsi ad animatos suapte ''Socios'' sermo sit; neque enim vetitum, quod vulgato proverbio dicimus. ''Currentibus addere calcar.
 
SYMBOLUM.
 
&lt;poem&gt;
[[Fasciculus:SI filiis symbolum.jpg|500px]]
 
Palma arbor et phoenix avis saecula patiuntur: nihilo secius ''Societas'' centum jam annos adulta, et florens. Quippe ut Palma adversorum pondere pressa, at non oppressa: et supra Phoenicis annos senectam ignorat, nedum exuit. Quam ergo jure, faventibus caelo, terraque, ejusdem postibus affixeris! 
&lt;/poem&gt;
&lt;hr&gt;
 
 
''A Saeculo et usque in Saeculum. ''
 
 
&lt;hr&gt;
 
&lt;poem&gt;
Illa ego transmissis coelo notissima turmis,
     ''Loiolae'' proles, ''Loiolidumque'' parens
Pauca ''Meis'' scribo, quos Magni castra Tonantis,
      Exercent, et adhuc infimus orbis habet.
{{Versus|5}}Scribendi aeque causa levis: centesima messus
     Exiit, et nivibus cana cucurrit hyems: 
Ex quo Romani sacras ad Praesulis&lt;ref&gt;Pauli Tertii Pontificis Maximi, anno 1540 DD. Consimae et Damiano sacris feriis, 27. Septembis. &lt;small&gt;''(locus notae certus in editione perditus est.)''&lt;/small&gt;&lt;/ref&gt; arces,
     ''Loiolidas'' coepi Mater habere viros.
Est aliquid, Phoenix toto cum vivida saeclo,
     {{Versus|10}}Instruit aggestos in sua busta crocos.
Est aliquid palmae, centum crevisse per annos
     Totque hyemes nitidi sustinuisse coma.
Talis ego: talem chari spectate Nepotes,
     ''Loiolidae'' peperit quos mihi fortis Amor.
{{Versus|15}}Noscimur? an quoniam mihi littera fulgurat auro,
     Nescitur praesens unde movetur opus?
Illa ego fum, Magni qui Nomine dicor Jesu
     Semper in hostiles fortis itura globos,
Forsan at hic aliquis motus novitate requirat,
     {{Versus|20}}Cur mea sit rutili scripta tabella nota,
Laetitia prodendus amor, victoria luce:
     Non facit ad palmas littera nigra meas.
Sic quoque ''Loiolides''&lt;ref&gt;Solebat Ignatius Sanctorum res gestas vario picturae genere, et quam clarissimis litteris in codicem referre. ''Maffeius lib. 1. c. 3.&lt;/ref&gt; rutilo pinxisse colore
     Fertur, caelitibus quod bene cessit opus.
{{Versus|25}}Inspice quae scribo, proles mea, disce parentem:
     Materies oculos exigit illa tuos.
Mons fuit, Empyreo similem prope dixeris: illi
     Diffusum toto vertice lumen erat
Huc ego, centenus vixdum diluxerat annus,
     {{Versus|30}}Rapta fui, Natos intuitura meos,
Scilitet exceptam passa me sustulit ala 
     Peniger, et Jesu nomine pictus Amor.
O! ibi quid vidi! fas sit mihi visa referre,
     Nec pigeat scriptis quaeque norare meis.
{{Versus|35}}Montis in ascensu, primique ad limina clivi,
     Qua structus rutila fronte micabat apex.
Aliger occurrit vultuque, habituque decorus,
     Atque prior: Genitrix Optima, vivis? ait.
Bis tibi lustra decem partu fluxere secundo,
     {{Versus|40}}Nec tamen hinc ulli facta videris anus.
Non tibi dens putris, non foedo pupula fluxu?
     Infecit castas non tibi ruga genas. 
Junge manum, et quantis caelum depinxeris astris,
     Quaeque illi dederis sidera, visa dabo.
{{Versus|45}}Dixerat haec, junxique manum, rapidoque volatu
     Constitimus claras protinus ante fores.
Aurea gemmati prostabant limina valuis,
     Ostiaque appicto splendidiora Deo&lt;ref&gt;Nomine ''Jesu'' quod Societatis Symbolum, atque insigne est.&lt;/ref&gt;.
Protinus agnovi, tacitoque in pectore dixi;
     {{Versus|50}}''Loiolidae'' populum continet iste locus.
Mox mihi diducto patuerunt atria poste, 
     Atria conspectus detinuere meos.
Et stupor invasit: nec sic tamen ille nocebat,
     Quin fierent oculis pervia quaeque meis.
{{Versus|55}}Scilicet haec aderant Natorum longa meorum
     Agmina, perque gradus stantia cuncta suos.
Parte loci summi claros ''Loiola'' per ignes,
     Ut bello, palma sic quoque primus erat.
Pone pares cura, quos vidit Roma quaternos&lt;ref&gt;Quatuor Praepofiti Generales, qui S. Ignatium in admintstranda Societate exceperunt, videlicet, Jacobus Lainius et Franciscus Borgia, Everordus Mercurianus, Claudius Aquaviva.&lt;/ref&gt; 
     {{Versus|60}}Flectere solliciti publica lora manu.
Stabat et hic, sed parva cohors, quos Insula cinxit&lt;ref&gt;Societas enim voto se obstringit non admittendi honores, aut praelaturam Ecclesiasticam, nisi summi Pontificis imperio: quo pacto creati Cardinales Toletus et Bellarminus, et Patriarchae Aethiopiae Andreas Ovideo et Joannes Nugnes Barretus, aliique pauci Episcopi.&lt;/ref&gt;,
     Abstulerantque meo maxima jussa sinu,
Caeteraque Imperiis gens didita neve lateret,
     Tradabant docta jusque, piumque manu.
{{Versus|65}}Parte alia domitis stabat ''Xaverius'' Indis,
     Primaque Japonicae faxque, salusque plagae.
Plurimus hunc populus circumque minutula turba&lt;ref&gt;Infantes innumeri, quos sacro baptismate alluit, caeloque transmisit.&lt;/ref&gt;
     Constiterat, sacris lota recenter aquis.
Candidulae vestes illis, meliorque parentum
     {{Versus|70}}Sanguine formoso lacteus ore color.
''Riccius''&lt;ref&gt;Matthaeus Ricci Italus, primus Sociorum in regnum Sinense penetrat.&lt;/ref&gt; hic etiam, Sinas qui primus in oras
     Venit, et a Batavis ''Barzius''&lt;ref&gt;Caspar Barzaeus Hollandus, mira in Indiis operatur.&lt;/ref&gt; ortus aquis.
Vidimus et claros ''Anchietae''&lt;ref&gt;Joseph Anchieta Brasiliae Apostolus, et sui temporis Thaumaturgus: cui aliquando aves marinae advolarunt eum a solis arboribus obtensis alis defensurae.&lt;/ref&gt; ad lumina vultus,
     Cui quondam aequoreas vela dedistis aves.
{{Versus|75}}Quid reliquos memorem, perstringere crimina doctos,
     Faustaque pacificis bella movere tubis?
Hic ''Strada''&lt;ref&gt;Franciscus Strada Hispanus.&lt;/ref&gt;, ''Barradas''&lt;ref&gt;Sebasitianus Barradius Lusitanus.&lt;/ref&gt;, facundi ''Palmius''&lt;ref&gt;Benedictus Palmius Italus.&lt;/ref&gt; oris,
     ''Augerio''&lt;ref&gt;Edmundus Augerius, et&lt;/ref&gt; comes hac parte ''Cotonus''&lt;ref&gt;Petrus Cotonus Galli, eximiique divini Verbi praecones.&lt;/ref&gt; erat,
Hic etiam, quondam qui Nomine&lt;ref&gt;Itemque Petrus Canisius Belga Noviomagensis Germaniae Apostolus.&lt;/ref&gt; notus, &amp; ore
     {{Versus|80}}Dicitur impuros perdomuisse canes.
Inde per et sedes, qua se aurea pulpita tollunt,
     Vicimus aggestis lucida castra libris.
''Suarius''&lt;ref&gt;Franciscus Suarez Lusitanus.&lt;/ref&gt; hic aderat, sed et hic quoque 17 ''Lessius''&lt;ref&gt;Leonardus Lessius Belga, insignes Theologi.&lt;/ref&gt;: et tu
     Ausus es immunda qui sacer ire via&lt;ref&gt;Thomas Sanchez, vitae Sanctitate et Castimonia clarus, qui de Sacramento Matrimonii ingentem librum composuit.&lt;/ref&gt;.
{{Versus|85}}''Pazius''&lt;ref&gt;Jacobus Alvarez de Paz, Theodidactus a B. Virg. Latinae linguae usum accipit, et libros scribens in ecstasim rapitur.&lt;/ref&gt; oratas clarus quoque nomine Divae,
     Aptabat Latios ad sua scripta modos.
Caetera quid referam? longum est memorare quot illic
     Spectandos dederint aurea castra duces. 
Interea medio qua se locus explicat ignes
      {{Versus|90}}In liquidas circum visus abire faces:
Prostabant rutili Heroes, queis purpura testis,
     Cingebatque sacras laurea vitra comas.
Ante alios isthic ''Antonius''&lt;ref&gt;Antonius Criminalis, domo Parmensis, ad cujus nomen fit allusio, primus Sociorum Martyrium subit.&lt;/ref&gt; emicat: illi 
     Heu! male quam nomen criminis horror erat.
{{Versus|95}}Pone enses, fractaeque rotae, palique jacebunt,
     Lignaque in arsuros non reditura rogos.
Vidimus affusam deno quater ordine turmam&lt;ref&gt;Ignatius Azebedius dum in Brasiliam navigat, cum 40. Sociis, ab Haeretico Pirata capiuntur, et in odium fidei occiduntur.&lt;/ref&gt;,
     Quae fuso aequoreas sanguine tinxit aquas,
Vidimus ''Henricum''&lt;ref&gt;Ηenricus Garnettus, dum ab Haereticis in Anglia suspendio intermittitur: spica sanguine ejus conspersa, Martyris vultum prodigiose exhibit.&lt;/ref&gt; pictoque in sanguine vultus,
     {{Versus|100}}Quos orbi quondam spica Britanna tulit.
Plurimus hic etiam Japon&lt;ref&gt;Plurimi Martyres in Japonia e Societate, uti Carolus Spinola Italus et alii, lento igne adusti. Nonnulli violenta aqua infusion novo tormento excruciati.&lt;/ref&gt;, seu clarior igni,
     Fortior aut pota saepe superstes aqua.
Has ego dum coram lucentes conspicor umbras,
     Visaque ''Mastrilli''&lt;ref&gt;Franciscus Mastrillus Neapoli 3. Jan. 1634. a S. Xaverio prodigiose sanatus, invitatusque ad conversionem Gentilium, Nangasachi in Japonia pro fide occiditur 1637.&lt;/ref&gt; Martyris umbra fuit,
{{Versus|105}}Scilicet a collo restis pendebat Imago&lt;ref&gt;lmago, ad S. Xaverii, qua apparuerat, speciem depicta, multis terra marique prodigiis inclaruit: Uti hoc anno saeculari Societatis 1640. Atrebati, in Philippo Penantio Adolescente, qui atrocibus morbis agitatus, eadem imagine sanitatem recuperavit. Quod P. Pennoquius lib. 3. Eleg. Anni Saecularis Societatis Jesu, quinque Elegiis eleganter expressit.&lt;/ref&gt;,
     Saepius extremis facta medela malis
Quid? quod et his fulgent argentea lilia turmis.
     Quae properus casto pollice legit Amor,
Hic ''Kostka Gonzagae'' comes, flos additus albet,
     {{Versus|110}}Quique ''Brabantino'' prodiit alter agro&lt;ref&gt;Joannes Berchmannus Belga Romam missus, ubi sanctissime obiit anno aetatis 22 Christi 1621.&lt;/ref&gt;.
Plurima praetereo: vos facto insistite calli,
     Si patrum virtus, si pia facta movent. 
Neu frustra moneam: locus est quoque plurimus illis:
     Elige, quo demum quisque manere velis.
{{Versus|115}}Audior? an contra studiis frigentibus, edat
     Dissimilis proavo facta pudenda nepos?
Fallimur o! certum est, sensu peccavimus isto:
      ''Loiolides'' nullus degener esse potest.
Utque fit hoc verum: tabulae servatur imago,
     {{Versus|120}}Est ubi promissi littera scripta memor.
Scripsisti, certum est: hoc saltem parce negare?
     Loiolidae ''proles, tu mihi mater eris.''
Quin etiam (memini) dixisti saepe: ''videbit
      ''(Hoc voveo) ignavum me quoque nulla dies.''
{{Versus|125}}''Per probra detur iter: probris ientabimus ire:''
      ''Materies pugnae convenit illa meae.'' 
''Cur (rogo) sacratos dum Jesu sector amores,''
      ''Illius renuam signa, probrumque sequi?''
Hoc, quisquis Meus es, vovisti: cur modo solvit
     {{Versus|130}}Te metus, aut repens in tua facta pudor.
Eia age, pone metum: duce quo nova proelia captas.
     Is tecum innumeri militis instar erit.
Huc igitur properate mei, gens aemula, Nati:
     Nec mea mobilibus tradite verba Notis.
{{Versus|135}}Paucis multa fero: montes vitate propinquos:
     Ist locus crebro fulminis igne tonat.
Tutius est imas gressu percurrere valles:
     Aureus hoc vobis calle praeivit Amor.
Si tamen et formam fors expediatis? et unde,
     {{Versus|140}}Quove modo coeptum conficiatis iter
''Loiolides'' vobis, ne quid peccetis eundo,
      ''Xaverius'' vobis saepe legendus erit.
Ite igitur, totoque alacres excurrite mundo:
     Sic bene vos ''Jesus Divaque'' semper ament.
{{Versus|145}}Sic bene conceptis crescant incendia flammis,
     Perque male affusas non minuantur aquas&lt;ref&gt;B. Franciscus Borgia dicere solitus erat, Societatem tamdiu florentem fore, quamdiu obtrectatorum calumniis impeteretur.&lt;/ref&gt;.
Interea saeclo primum, labente, secundi
     Dux etiam vobis ''Mutius''&lt;ref&gt;''(Videtur haec nota in editione perdita esse.)''&lt;/ref&gt; alter eat.
Ille novos cunctis feliciter inchoet annos,
     {{Versus|150}}Impicat, et ferus quae canat acta, nepos.
Cumque sibi tarde venientibus ordine fatis,
     Supremum emoriens clanxerit albus olor:
Addemus tumulo: ''Rexit feliciter omnes,''
      ''Nec me, quamquam auctam prole, reliquit anum.''
 
&lt;/poem&gt;
===Notae===
&lt;small&gt;&lt;references /&gt;&lt;/small&gt;
 
F I N I S</text>
      <sha1>j9l26fzr0p54xwj0finxatrh7p6pobk</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Scriptor:Coronus Tenebrosius</title>
    <ns>102</ns>
    <id>78644</id>
    <revision>
      <id>272760</id>
      <parentid>270221</parentid>
      <timestamp>2026-06-29T00:30:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Coronus Tenebrosius</username>
        <id>31709</id>
      </contributor>
      <origin>272760</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3404" sha1="3f59l58zqbr5jlcjorww6tbvmjpcl3q" xml:space="preserve">{{Scriptor
|Alias=Croatice ''Krunoslav Mrkoci''
|IndicisNomen=Tenebrosius, Coronus
}}

== Opera ==
* ''[[Contemplationes Metaphysicae]]'' (carmina: 1995–2025)
* ''[[Puteus Chaosi]]'' (commentationes et prosæ: 2015–2025)

== Editiones Priores ==
Opera primum Croatice edita sunt sub nomine Krunoslav Mrkoci (Latine: Coronus Tenebrosius).

Nota: Editiones confirmatae secundum catalogum Bibliothecae Nationalis et Universitatis Zagrabiensis.

* Osluškivanje tišine, Zagreb, 1998. — prima collectio poetica
In periodico “Riječi” edita — editio typographica et versio electronica (PDF): 

* https://www.maticahrvatskasisak.hr/uploads/rijeci/Rijeci_svibanj_2025.pdf

* https://www.maticahrvatskasisak.hr/uploads/rijeci/Rijeci_listopad_2024_9.pdf
* https://www.maticahrvatskasisak.hr/uploads/rijeci/rijeci_2023_1-2.pdf
* https://www.maticahrvatskasisak.hr/uploads/rijeci/rijeci_2022_3-4.pdf
* https://www.maticahrvatskasisak.hr/uploads/rijeci/rijeci_2022_1-2.pdf
* https://www.maticahrvatskasisak.hr/uploads/rijeci/rijeci_2021_3-4.pdf
* https://www.maticahrvatskasisak.hr/izdanje/85
* https://www.maticahrvatskasisak.hr/izdanje/103

In periodico electronico “Kvaka” edita: 

* https://www.casopiskvaka.com.hr/2018/12/krunoslav-mrkoci-jesmo-li-mi-josef-k.html

* https://www.casopiskvaka.com.hr/2017/12/krunoslav-mrkoci-sjaj-i-honorar-pisaca.html
* https://www.casopiskvaka.com.hr/2017/12/krunoslav-mrkoci-put-prema-svojoj.html
*  https://www.casopiskvaka.com.hr/2017/11/krunoslav-mrkoci-diskretan-miris.html
* https://www.casopiskvaka.com.hr/2017/10/krunoslav-mrkoci-djela-koja-ne-obogacuju.html
* https://www.casopiskvaka.com.hr/2017/08/krunoslav-mrkoci-biti-pjesnik.html
* https://www.casopiskvaka.com.hr/2017/08/krunoslav-mrkoci-crno-bijela-fotografija.html
* https://www.casopiskvaka.com.hr/2017/08/krunoslav-mrkoci-ljetna-lektira.html
* https://www.casopiskvaka.com.hr/2017/07/krunoslav-mrkoci-prica-iz-hrvatske.html
* https://www.casopiskvaka.com.hr/2017/07/krunoslav-mrkoci-umjetnost-danas.html
* https://www.casopiskvaka.com.hr/2017/06/krunoslav-mrkoci-status-suvremenog.html
* https://www.casopiskvaka.com.hr/2017/04/krunoslav-mrkoci-poljodjelska.html
* https://www.casopiskvaka.com.hr/2017/03/krunoslav-mrkoci-satiricna-poezija.html
* https://www.casopiskvaka.com.hr/2017/02/krunoslav-mrkoci-nerazdvojnost-djela-i.html
* https://www.casopiskvaka.com.hr/2017/01/krunoslav-mrkoci-jedne-zimske-veceri.html
* https://www.casopiskvaka.com.hr/2017/01/krunoslav-mrkoci-nadrealizam-nas.html
* https://www.casopiskvaka.com.hr/2016/12/krunoslav-mrkoci-ostavljene.html
* https://www.casopiskvaka.com.hr/2016/12/krunoslav-mrkoci-macka-koja-dolazi.html
* https://www.casopiskvaka.com.hr/2016/12/krunoslav-mrkoci-gaenje-nad-modernitetom.html 
* https://www.casopiskvaka.com.hr/2016/10/krunoslav-mrkoci-nitko-nije-nevin.html
* https://www.casopiskvaka.com.hr/2016/08/krunoslav-mrkoci-blagajnicahoce-pravila.html
* https://www.casopiskvaka.com.hr/2016/04/krunoslav-mrkoci-stvarnost28.html
* https://www.casopiskvaka.com.hr/2016/04/krunoslav-mrkoci-o-naslovima-knjizevnih.html
* https://www.casopiskvaka.com.hr/2016/03/krunoslav-mrkoci_18.html
* https://www.casopiskvaka.com.hr/2016/03/krunoslav-mrkoci.html
* https://www.casopiskvaka.com.hr/2016/03/krunoslav-mrkoci-poezija_2.html
* * https://www.casopiskvaka.com.hr/search/label/Krunoslav%20Mrkoci
[[Categoria:Saeculi primi vicesimi scriptores]]</text>
      <sha1>3f59l58zqbr5jlcjorww6tbvmjpcl3q</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pagina:Prisciani Institutionum grammaticarum libri II (v. 1, ed Hertz).djvu/2</title>
    <ns>104</ns>
    <id>81324</id>
    <revision>
      <id>272721</id>
      <parentid>271540</parentid>
      <timestamp>2026-06-28T19:44:02Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Saumache</username>
        <id>27923</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>([[c:GR|GR]]) [[c:COM:FR|File renamed]]: [[File:Verlag B. G. Teubner Verlag logo.jpg]] → [[File:Verlag B. G. Teubner logo.jpg]] wrong title</comment>
      <origin>272721</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="561" sha1="9mrenux4j262mttolhr22ez1pcvz08j" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Saumache&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{ct|{{xxxx-larger|{{spatio||'''PRISCIANI'''}}}}}}

{{ct|GRAMMATICI CAESARIENSIS}}

{{ct|{{xx-larger|INSTITVTIONVM GRAMMATICARVM}}}}

{{ct|{{x-larger|{{spatio||LIBRI XVIII}}}}}}

{{ct|{{sc|ex recensione}}}}

{{ct|{{x-larger|{{spatio||MARTINI HERTZII}}}}}}

{{ct|'''VOL. I'''}}
{{ct|{{sc|libros i—xii continens}}}}
&lt;br&gt;
&lt;br&gt;
[[File:Verlag B. G. Teubner logo.jpg|Logo of the german publishing house B. G. Teubner Verlag|center|100px|class=skin-invert]]
&lt;br&gt;
&lt;br&gt;
{{ct|{{x-larger|{{spatio||LIPSIAE}}}}}}
{{ct|IN AEDIBVS Β. G. TEVBNERI}}
{{ct|{{sc|a. mdccclv}}}}&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>9mrenux4j262mttolhr22ez1pcvz08j</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pagina:Cuerpo del derecho civil romano a doble texto (IA cuerpodelderechocivilromanoP1T1).pdf/489</title>
    <ns>104</ns>
    <id>81360</id>
    <revision>
      <id>272694</id>
      <parentid>262742</parentid>
      <timestamp>2026-06-28T17:53:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>WilliamDAV</username>
        <id>32222</id>
      </contributor>
      <comment>/* Emendata */</comment>
      <origin>272694</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2612" sha1="h1nn0qrnchr2ro5sbsxk6hxy7xkljqu" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;WilliamDAV&quot; /&gt;{{InitiumBilinguis|s|lg=es}}&lt;/noinclude&gt;heredis subductum fuerit; tunc enim ibi dari de-
bet, ubi petitur. Praeterea quod pondere, aut nu-
mero, aut mensura continetur, ibi dari debet, ubi
petitur, nisi si adiectum fuerit: «Centum modios
ex illo horreo », aut: « vini amphoras ex illo dolio»
&lt;ref&gt;«amphoras centumex illo dolio darl voto», ''Vulg''.&lt;/ref&gt;. Si autem per in rem actionem legatum pe-
tetur, etiam ibi peti debet, ubi res est. Et si mo-
bilis sit res, ad exhibendum agi cum herede pote-
rit, ut exhibeat rem; sic enim vindicari a lega-
tario poterit.

'''39.''' PAPINIANUS ''libro III. Quaestionum .-'' Quum
furiosus iudex addicitur &lt;ref&gt;additur. y asi mde vielunte, ''Hal.''&lt;/ref&gt; , non ideo minus iu-
dicium erit, quod hodie non potest iudicare, ut
scilicet suae mentis effectus quod sententiae di-
xerit, ratum sit; neque enim in addicendo prae-
sentia vel scientia iudicis necessaria est.

§ 1.- Qui legationis causa Romam venit, ex
qualibet causa fideiubere potest, quum privilegio
suo, quum sit inItalia contractum, uti non potest .

'''40.''' IDEM ''libro IV. Quaestionum.-'' Non quid-
quid iudicis potestati permittitur, id subiicitur
iuris necessitati.
§ 1. Iudex si quid adversus legis praeceptum
in iudicando dolo malo praetermiserit , legem
offendit .

'''41.''' IDEM ''libro XI. Quaestionum.-'' In omnibus
bonae fidei iudiciis, quum nondum dies praestan-
dae pecuniae venit, si agat aliquis ad interpo-
nendam cautionem, ex iusta causa condemna-
tio fit.

'''42.''' IDEM ''libro XXIV. &lt;ref&gt;XXIII., ''Hal.''&lt;/ref&gt; Quaestionum.-'' Si
uxor a legato Romae diverterit, dotis nomine de-
fendendum Romae virum, responsum est.

'''43.''' IDEM ''libro XXVII. &lt;ref&gt;XXIV., ''omitela Hal.''&lt;/ref&gt; Quaestionum.—''
Eum, qui insulam Capuae fieri &lt;ref&gt;fieri, omitela ''Hal''&lt;/ref&gt; certo tempore
stipulatus est, eo finito quocunque loco agere pos-
se in id, quod interest, constat.

'''44.''' IDEM ''libro II. Responsorum.-'' Non idcirco
iudicis officium impeditur, quod quidam ex tuto-
ribus post litem adversus omnes inchoatam Rei-
publicae causa abesse coeperunt, quum praesen-
tium et eorum, qui non defenduntur, administra-
tio discerni et aestimari possit.

§ 1.- Quum postea servus apparuit, cuius no-
mine per procuratorem fuerat actum, absolvi de-
bitorem oportet. Quae res domino quandoque
propriam litem inferenti non obstabit .

'''45.''' IDEM ''libro III. &lt;ref&gt;IV., Hal&lt;/ref&gt; Responsorum.-'' Argen-
tarium ubi contractum est, conveniri oportet,
nec in hoc dilationem, nisi ex iusta causa, dari,
ut ex provincia codices afferantur. Idem in acti-
one tutelae placuit.&lt;noinclude&gt;{{ExitusBilinguis|s|lg=es}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>h1nn0qrnchr2ro5sbsxk6hxy7xkljqu</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pagina:Prisciani Institutionum grammaticarum libri XVIII (v. 2, ed Hertz).djvu/2</title>
    <ns>104</ns>
    <id>81439</id>
    <revision>
      <id>272722</id>
      <parentid>271536</parentid>
      <timestamp>2026-06-28T19:44:03Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Saumache</username>
        <id>27923</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>([[c:GR|GR]]) [[c:COM:FR|File renamed]]: [[File:Verlag B. G. Teubner Verlag logo.jpg]] → [[File:Verlag B. G. Teubner logo.jpg]] wrong title</comment>
      <origin>272722</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="571" sha1="gfynslld2ye8agedvjghkaynop0iiik" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Saumache&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{ct|{{xxxx-larger|{{spatio||'''PRISCIANI'''}}}}}}

{{ct|GRAMMATICI CAESARIENSIS}}

{{ct|{{xx-larger|INSTITVTIONVM GRAMMATICARVM}}}}

{{ct|{{x-larger|{{spatio||LIBRI XVIII}}}}}}

{{ct|{{sc|ex recensione}}}}

{{ct|{{x-larger|{{spatio||MARTINI HERTZII}}}}}}

{{ct|'''VOL. II'''}}
{{ct|{{sc|libros xiii—xviii continens}}}}
&lt;br&gt;
&lt;br&gt;
[[File:Verlag B. G. Teubner logo.jpg|Logo of the german publishing house B. G. Teubner Verlag|center|100px|class=skin-invert]]
&lt;br&gt;
&lt;br&gt;
{{ct|{{x-larger|{{spatio||LIPSIAE}}}}}}
{{ct|IN AEDIBVS Β. G. TEVBNERI}}
{{ct|{{sc|a. mdccclviiii}}}}&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>gfynslld2ye8agedvjghkaynop0iiik</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pagina:Cuerpo del derecho civil romano a doble texto (IA cuerpodelderechocivilromanoP1T1).pdf/490</title>
    <ns>104</ns>
    <id>81450</id>
    <revision>
      <id>272695</id>
      <parentid>262893</parentid>
      <timestamp>2026-06-28T17:53:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>WilliamDAV</username>
        <id>32222</id>
      </contributor>
      <comment>/* Emendata */</comment>
      <origin>272695</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3182" sha1="52lktdh860s80h74wqzq4aibkfv53pj" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;WilliamDAV&quot; /&gt;{{InitiumBilinguis|s|lg=es}}&lt;/noinclude&gt;§ 1.-Nomine puellae tutoribus in provincia
condemnatis curatores puellae iudicatum Romae
facere coguntur, ubi mutuam pecuniam mater
accepit, cui filia heres extitit.

'''46.''' PAULUS ''libro II. Quaestionum.-'' Iudex da-
tus in eodem officio permanet, licet furere coepe-
rit, quia recte ab initio iudex addictus &lt;ref&gt;additus, ''Hal''&lt;/ref&gt; est;
sed iudicandi necessitatem morbus sonticus re-
mittit ; ergo mutari debet.

'''47.''' CALLISTRATUS ''libro I. Quaestionum'' &lt;ref&gt;libro II. coguitionum, ''Hal.''&lt;/ref&gt;.- 
Observandum est, ne is iudex detur, quem alte-
ra pars nominatim petat, id enim iniqui exempli
esse Divus Hadrianus rescripsit, nisi hoc specia-
vino Adriano respondió por rescripto que esto era
liter a Principe ad verecundiam petiti iudicis re-
spiciente permittetur.

'''48.''' PAULUS ''libro II. Responsorum.-'' Pars lite-
rarum Divi Hadriani: Τοὺς ἄρχοντας, ἐν ᾧ ἄρχουσιν
ἐνιαυτῷ, μή τε εἰσιέναι δίκην ἰδίαν, μήτε διωκόντων, μήτε
φευγόντων, μήτε περὶ ὧν ἐπίτροποι ἢ κουράτορες εἶεν
κρινέτωσαν &lt;ref&gt;''κρινέτωσαν, omítela Hal.''&lt;/ref&gt;. Επειδὰν δὲ ἐξήκη ἡ ἀρχή, καὶ αὐτοῖς
πρὸς τοὺς φεύγοντας, καὶ τοῖς φεύγουσι πρὸς αὐτοὺς
εἰσαγωγίμους εἶναι τὰς δίκας. [Magistratus &lt;ref&gt;''Hal. dice en la versión: Praetores''&lt;/ref&gt;, quo
anno cum imperio sunt, neque propriam, neque
eorum, quorum tutelam vel curam gerunt, cau-
sam in iudicio vel agendo, vel defendendo susti-
nento . Simulac vero Magistratus dies exierit, non
ipsis tantum adversus reos suos, sed etiam aliis
adversus ipsos litem intentare ius fasque esto] &lt;ref&gt;Versión de la vulgata.&lt;/ref&gt;.

'''49.''' IDEM ''libro III.'' &lt;ref&gt;IV., Hal&lt;/ref&gt; Responsorum . Vendi-
tor ab emtore denuntiatus, ut eum evictionis no-
mine defenderet, dicit se privilegium habere sui
iudicis; quaeritur, an possit litem ab eo iudice,
apud quem res inter petitorem et emtorem coe-
pta est, ad suum iudicem revocare? Paulus re-
spondit, venditorem emtoris iudicem sequi solere .

§ 1.- Iudices a Praeside dati solent etiam in
tempus successorum eius &lt;ref&gt;eis, Hal.&lt;/ref&gt; durare, et cogi pro-
nuntiare; easque sententias servari. In eundem
sensum etiam Scaevola respondit .

'''50.''' ULPIANUS ''libro VI.'' &lt;ref&gt;''VII., Hal.''&lt;/ref&gt; Fideicommissorum.-
Si fideicommissum ab aliquo petatur, isque di-
cat alibi esse maiorem partem hereditatis , non
erit ad praestationem compellendus; et ita multis
Constitutionibus cavetur, ut ibi petatur fideicom-
missum, ubi maior pars hereditatis est, nisi si
probetur, eo loco voluisse testatorem fideicom-
missum praestari, ubi petitur.

§ 1.- Tractatum est de aere alieno, si in ea
provincia, ubi fideicommissum petitur, plus esset
aeris alieni , an, quasi maior pars alibi esset, prae-
scriptio locum haberet? Sed et hic placuit, nihil
facere aeris alieni nomen, quum non loci sit aes
alienum, sed universarum facultatum; aes enim
alienum patrimonium totum imminuere constat,&lt;noinclude&gt;{{ExitusBilinguis|s|lg=es}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>52lktdh860s80h74wqzq4aibkfv53pj</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pagina:Cuerpo del derecho civil romano a doble texto (IA cuerpodelderechocivilromanoP1T1).pdf/491</title>
    <ns>104</ns>
    <id>81499</id>
    <revision>
      <id>272696</id>
      <parentid>262894</parentid>
      <timestamp>2026-06-28T17:54:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>WilliamDAV</username>
        <id>32222</id>
      </contributor>
      <comment>/* Emendata */</comment>
      <origin>272696</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2604" sha1="eu2zgvk71rl17jkoxgozbny8mu30tu4" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;WilliamDAV&quot; /&gt;{{InitiumBilinguis|s|lg=es}}&lt;/noinclude&gt;non certi loci facultates . Quid tamen, si forte
certis oneribus destinatum sit id patrimonium,
utputa alimentis praestandis , quae Romae prae-
stari paterfamilias iusserat , vel tributis , vel
quibusdam aliis inexcusabilibus oneribus , an
possit praescriptio locum habere? Hic putem iu-
stius dici, locum habere.

§ 2.-Sed et rescriptum est, ut illic fideicommis-
sum petatur, ubi domicilium heres habet. Quoties
autem coepit quis fideicommissum solvere, non
potest hac praescriptione uti,

'''51.''' MARCIANUS ''libro VIII. Institutionum.- .''
quamvis ad eum hereditas fuerit devoluta, qui
domicilium in provincia habet. Sed et Divi Seve-
rus et Antoninus rescripserunt, si consenseritfideicommissarius alio loco dare, necesse habere
secundum consensum dare, ubi consenserit .

'''52.''' ULPIANUS ''libro VI.''&lt;ref&gt;VII Hal.&lt;/ref&gt; Fideicommissorum .
-Sed et si suscepit actionem fideicommissi, et
aliis defensionibus usus hanc omisit, postea,
quamvis ante sententiam, reverti ad hanc defen-
sionem non potest.
§ 1.- Si libertis suis tesseras frumentarias emi
voluerit, quamvis maior pars hereditatis in pro-
vincia sit, tamen Romae debere fideicommissum
solvi, dicendum est, quum apparet id testatorem
sensisse ex genere comparationis .

§ 2.- Sed et si proponas, quibusdam clarissi-
mis viris argenti vel auri pondo relicta, et sit
sufficiens ad huiusmodi fideicommissa Romae pa-
trimonium, licet maior pars totius patrimonii in
provincia sit, dici oportet, Romae esse praestan-
dum; nec enim verisimile est, testatorem, qui ho-
norem habitum voluit his, quibus reliquit, tam
modica fideicommissa in provincia praestari vo-
luisse.

§ 3.- Si ea res, quae per fideicommissum reli-
cta est, eo loci sit, dicendum est, non debere
praescribi ei, qui petit, quasi maior pars heredi-
tatis alibi sit .

§ 4.- Sed si non fideicommissum petatur eo lo-
ci, sed &lt;ref&gt;de inserta Hal.&lt;/ref&gt; fideicommisso satis, videndum est, an
haec praescriptio locum habeat; et non puto ha-
bere. Quin imo, etsi nihil sit eo loci, attamen in-
enim in-
bendum satisdare; quid enim vectur, quuin quum, si
satis non dederit, mittatur adversarius in possessionem fideicommissi servandi causa?

'''53.''' HERMOGENIANUS libro I. Iuris Epitoma-
rum &lt;ref&gt;libro II. iuris ἐπιτομῶν, Hal.&lt;/ref&gt;.- Vix&lt;ref&gt;In, ''(en lugar de Vix),'' Hal.&lt;/ref&gt; certis ex causis adversus do
minos servis consistere permissum est, id est, si
qui suppressas tabulas testamenti dicant, in qui-
bus libertatem sibi relictam asseverant. Item ar-
ctioris annonae populi Romani, census etiam, et&lt;noinclude&gt;{{ExitusBilinguis|s|lg=es}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>eu2zgvk71rl17jkoxgozbny8mu30tu4</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pagina:Cuerpo del derecho civil romano a doble texto (IA cuerpodelderechocivilromanoP1T1).pdf/492</title>
    <ns>104</ns>
    <id>81500</id>
    <revision>
      <id>272697</id>
      <parentid>262895</parentid>
      <timestamp>2026-06-28T17:54:37Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>WilliamDAV</username>
        <id>32222</id>
      </contributor>
      <comment>/* Emendata */</comment>
      <origin>272697</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2742" sha1="inc8o90pi5i9hvpfgmirw2fp0awpc2c" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;WilliamDAV&quot; /&gt;{{InitiumBilinguis|s|lg=es}}&lt;/noinclude&gt;falsae monetae criminis reos dominos detegere
servis permissum est. Praeterea fideicommissam
libertatem ab his petent; sed et si qui suis numis
redemtos se, et non manumissos contra placiti fi-
dem asseverent. Liber etiam esse iussus si ratio-
nes reddiderit, arbitrum contra dominum &lt;ref&gt;de, insertan Hal. Vulg.&lt;/ref&gt; ra-
tionibus excutiendis recte petet. Sed et si quis
fidem alicuius elegerit, ut numis eius redimatur,
atque his solutis manumittatur, nec ille oblatam
pecuniam suscipere velle dicat, contractus fidem
detegendi servo potestas tributa est .


'''54.''' PAULUS ''libro I. Sententiarum .-''Per mino-
rem causam maiori cognitioni praeiudicium fieri
non oportet; maior enim quaestio minorem cau-
sam ad se trahit.

'''55.''' IDEM ''libro singulari de officio Assessorum.
-'' Edictum, quod ab antecessore datum est, in
numero trium Edictorum connumerari debet; pla-
ne licet omnis &lt;ref&gt;omnis, omítenla Hal. Vulg.&lt;/ref&gt; ab antecessore numerus finitus
sit , solet successor unum Edictum dare .

'''56.''' ULPIANUS ''libro XXX. ad Sabinum'' &lt;ref&gt;ad Edictum, Hal.&lt;/ref&gt;.-
Licet verum procuratorem in iudicio rem deducere verissimum est, tamen, etsi quis, quum pro-
curator non esset, litem sit contestatus, deinde
ratum dominus habuerit, videtur retro res in iu-
dicium recte deducta.

'''57.''' IDEM ''libro XLI. ad Sabinum'' &lt;ref&gt;libro XL. ad Edictum, Hal.&lt;/ref&gt;.- Tam ex
contractibus , quam ex delictis in filiumfamilias
competit actio; sed mortuo filio post litis conte-
stationem, transfertur iudicium in patrem dun-
taxat de peculio et quod in rem eius versum est.
Certe si quasi procurator alicuius filiusfamilias
iudicium acceperit, mortuo eo in eum, quem de-
fenderit, transactio &lt;ref&gt;Así dice el texto , al cual se ha ajustado la traducción;pero Hal. lée: defenderit, iudicii translatio datur, y otros, según Br., defenderit, translatio vel iudicium datur; cuyas lecturas significarían que en el caso de este fragmento, «muerto el hijo de familia, se transfiere ó se da el juicio contra aquel á quien hubiere defendido»; lo que en opinión de muchos autores, entre ellos Pothier, parece más acertado.-N. del T.&lt;/ref&gt; vel iudicati datur .

'''58.''' PAULUS ''libro XIII. ad Sabinum .-'' Iudi-
cium solvitur vetante eo, qui iudicare iusserat,
vel etiam eo, qui maius imperium in eadem iu-
risdictione habet, vel etiam, si ipse iudex eius-
dem imperii esse coeperit, cuius erat, qui iudica-
re iussit .

'''59.''' ULPIANUS ''libro LI. ad Sabinum.-'' Si locus
in iubendo iudicare non est comprehensus, vide-
tur eo loco iudicare iussisse, quo solet iudicari
sine incommodo litigantium .

'''60.''' PAULUS libro XIV. &lt;ref&gt;XXIII., Hal.&lt;/ref&gt; ad Sabinum .- Mor-&lt;noinclude&gt;{{ExitusBilinguis|s|lg=es}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>inc8o90pi5i9hvpfgmirw2fp0awpc2c</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pagina:Cuerpo del derecho civil romano a doble texto (IA cuerpodelderechocivilromanoP1T1).pdf/493</title>
    <ns>104</ns>
    <id>81501</id>
    <revision>
      <id>272698</id>
      <parentid>263285</parentid>
      <timestamp>2026-06-28T17:55:09Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>WilliamDAV</username>
        <id>32222</id>
      </contributor>
      <comment>/* Emendata */</comment>
      <origin>272698</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2802" sha1="9nak5eajo93gz1ogdmsyyax8or5j1cd" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;WilliamDAV&quot; /&gt;{{InitiumBilinguis|s|lg=es}}&lt;/noinclude&gt;tuo iudice, quod eum iudicare oportuerat, idem
eum, qui subditus est, sequi oportet.

'''61.''' ULPIANUS ''libro XXVI.'' &lt;ref&gt;XXVII., Hal.&lt;/ref&gt; ''ad Edictum.-''
Solemus quidem dicere, id venire in iudicium, de
quo actum est inter litigantes, sed Celsus ait, pe-
riculose esse, ex persona rei hoc metiri, qui sem-
per, ne condemnetur, hoc dicet non convenisse.
Quid ergo? Melius est dicere, id venire in iudi-
cium, non de quo actum est &lt;ref&gt;indicium, de quo vel actum non est, ut veniret, hal., non id ventred in iudicium, de quo actum, otros de Geb.&lt;/ref&gt;, ut veniret, sed id
non venire, de quo nominatim actum est, ne
veniret.

§ 1.-Latrunculator de re pecuniaria iudicare
non potest.

'''62.''' IDEM ''libro XXXIX. ad Edictum.-'' Inter
litigantes non aliter lis expediri potest, quam si
alter petitor, alter possessor sit; esse enim debet,
qui onera petitoris sustineat, et qui commodo
possessoris fungatur .

'''63.''' IDEM ''libro XLIX. ad Edictum .-'' Recte de-
fendi hoc est, iudicium accipere vel per se, vel
per alium, sed cum satisdatione; nec ille videtur
defendi, qui , quod iudicatum est, non solvit.

'''64.''' IDEM ''libro I. Disputationum.-'' Non ab iu-
dice doli aestimatio ex eo, quod interest, fit, sed
ex eo, quod in litem iuratur; denique et praedo-
ni depositi et commodati ob eam causam compe-
tere actionem, non dubitatur.

§ 1.-Si quis alio iudicio acturus iudicatum
solvi satis acceperit, deinde in  &lt;ref&gt;in, omitela Hal.&lt;/ref&gt; alio iudicio
agat, non committetur stipulatio, quia de alia re
cautum videtur .

'''65.''' IDEM ''libro XXXIV.'' &lt;ref&gt;XXX., Hal.&lt;/ref&gt; ''ad Edictum .-'' Exi-
gere dotem mulier debet illic, ubi maritus domi-
cilium habuit, non ubi instrumentum dotale con-
scriptum est; nec enim id genus contractus est,
ut et &lt;ref&gt;potius ( en lugar de et), acertadamente Hal.&lt;/ref&gt; eum locum spectari oporteat, in quo in-
strumentum dotis factum est, quam eum, in cuius
domicilium et ipsa mulier per conditionem matri-
monii erat reditura.

'''66.''' IDEM ''libro II. Disputationum .--'' Si quis in-
tentione ambigua vel oratione usus sit, id, quod
utilius ei est, accipiendum est.

'''67.''' IDEM ''libro VI.'' &lt;ref&gt;VII., Hal.&lt;/ref&gt; ''Disputationum .-'' Quis
se dicit suis numis redemtum, si hoc probaverit,
exinde liber erit, ex quo &lt;ref&gt;sententia, inserta la Vulg.&lt;/ref&gt; redemtus est, quia
Constitutio &lt;ref&gt;divorum fratrum, inserta la Vulg.; véase la l. 4. D. de manumiss. XL. 1.&lt;/ref&gt; non liberum pronuntiari praeci- 
pit, sed restitui ei libertatem iubet. Proinde com-
pellendus erit manumittere eum, qui se suis nu-
mis redemit. Sed et si latitet, exempla Senatus-
consultorum ad fideicommissam libertatem per-
tinentium debere &lt;ref&gt;debere, omitela Hal.&lt;/ref&gt; induci &lt;ref&gt;indici, Hal.&lt;/ref&gt; oportet .&lt;noinclude&gt;{{ExitusBilinguis|s|lg=es}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>9nak5eajo93gz1ogdmsyyax8or5j1cd</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pagina:Cuerpo del derecho civil romano a doble texto (IA cuerpodelderechocivilromanoP1T1).pdf/494</title>
    <ns>104</ns>
    <id>81502</id>
    <revision>
      <id>272699</id>
      <parentid>262898</parentid>
      <timestamp>2026-06-28T17:55:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>WilliamDAV</username>
        <id>32222</id>
      </contributor>
      <comment>/* Emendata */</comment>
      <origin>272699</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2926" sha1="08o0wzxysku15m52dboi722b2w91bdf" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;WilliamDAV&quot; /&gt;{{InitiumBilinguis|s|lg=es}}&lt;/noinclude&gt;'''68.''' IDEM ''libro VIII. Disputationum.'' &lt;ref&gt;IX. , Hal.&lt;/ref&gt; ''-'' Ad
peremtorium edictum hoc ordine venitur, ut pri-
mo quis petat post absentiam adversarii edictum
primum, mox alterum

'''69.''' IDEM ''libro IV. de omnibus Tribunalibus.-''
per intervallum non minus decem dierum, 

'''70.''' IDEM ''libro VIII.'' &lt;ref&gt;IX., Hal.&lt;/ref&gt; Disputationum.- et
tertium. Quibus propositis tunc peremtorium im-
petret; quod inde hoc nomen sumsit, quod peri-
meret disceptationem, hoc est, ultra non patere-
tur adversarium tergiversari.

'''71.''' IDEM ''libro IV. de omnibus Tribunalibus.-''
In peremtorio autem comminatur is , qui edictum
dedit &lt;ref&gt;edit, (omitiendo edictum), Hal.; edictum edit, Vulg.&lt;/ref&gt;, etiam absente diversa parte cognitu-
rum se et pronuntiaturum.

72. IDEM ''libro VIII.'' &lt;ref&gt;IX., Hal.&lt;/ref&gt; ''Disputationum.-'' Non-
nunquam autem hoc edictum post tot numero edi-
cta, quae praecesserint, datur; nonnunquam post
unum vel alterum, nonunquam statim, quod ap-
pellatur unum pro omnibus. Hoc autem aestima-
re oportet eum, qui ius dixit &lt;ref&gt;qui indicit ( omitiendo ius), otros en Hal.&lt;/ref&gt;, et pro condi-
tione causae, vel personae, vel temporis ita or-
dinem edictorum vel compendium moderare &lt;ref&gt;et compendium moderari , Hal.; moderari, Fl. según
reciente corrección, Br.&lt;/ref&gt;.

'''73.''' IDEM l''ibro IV. de omnibus Tribunalibus.-
''
Et post edictum peremtorium impetratum, quum
dies eius supervenerit, tunc absens citari debet;
et, sive responderit, sive non responderit, agetur
&lt;ref&gt;et si non responderit agetur, otros en Hal.&lt;/ref&gt; causa et pronuntiabitur; non utique secun-
dum praesentem, sed interdum vel absens, si bo-
nam causam habuit, vincet .

§ 1.- Quodsi is, qui edictum peremtorium im-
petravit, absit die cognitionis , is vero, adversus
quem impetratum est, adsit, tum circumduceu-
dum erit edictum peremtorium; neque causa co-
gnoscetur, nec secundum praesentem pronuntia-
bitur.

§ 2.- Circumducto edicto videamus , an am-
plius reus conveniri possit, an vero salva quidem
lis est , verum instantia tantum edicti periit? Et
magis est, ut instantia tantum perierit, ex inte-
gro autem litigari possit.

§ 3.- Sciendum est, ex peremtorio absentem
condemnatum, si appellet, non esse audiendum,
si modo per contumaciam defuit; si minus, au-
dietur.

'''74.''' IULIANUS ''libro V. Digestorum.-'' De qua
re cognoverit iudex, pronuntiare quoque cogen-
dus erit .

§ 1.- Iudex, qui usque ad certam summam iu-
dicare iussus est, etiam de re maiori iudicare pot-
est, si inter litigatores conveniat.

§ 2.- Quum absentem defendere vellem, iudi-
cium mortuo iam eo accepi, et condemnatus sol-
vi; quaesitum est, an heres liberaretur? item,
quae actio mihi adversus eum competeret? Re-
spondi , iudicium, quod iam mortuo debitore per
defensorem eius accipitur, nullum esse, et ideo
heredem non liberari; defensorem autem, si ex&lt;noinclude&gt;{{ExitusBilinguis|s|lg=es}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>08o0wzxysku15m52dboi722b2w91bdf</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pagina:Cuerpo del derecho civil romano a doble texto (IA cuerpodelderechocivilromanoP1T1).pdf/495</title>
    <ns>104</ns>
    <id>81503</id>
    <revision>
      <id>272700</id>
      <parentid>263088</parentid>
      <timestamp>2026-06-28T17:56:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>WilliamDAV</username>
        <id>32222</id>
      </contributor>
      <comment>/* Emendata */</comment>
      <origin>272700</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2848" sha1="5ovwzoul3ab06ujbrho1zclw9q85qjw" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;WilliamDAV&quot; /&gt;{{InitiumBilinguis|s|lg=es}}&lt;/noinclude&gt;causa iudicati solverit, repetere quidem non pos-
se, negotiorum tamen gestorum ei actionem com-
petere adversus heredem, qui sane exceptione
doli mali tueri se possit, si ab actore conveniatur.

'''75.''' IDEM ''libro XXXVI.'' &lt;ref&gt;XXXV., Hal.&lt;/ref&gt; ''Digestorum .-'' Si
Praetor iusserit eum, a quo debitum petebatur,
adesse, et ordine edictorum peracto pronuntiave-
rit absenten debere, non utique iudex, qui de iu-
dicato cognoscit, debet de Praetoris sententia
cognoscere; alioquin lusoria &lt;ref&gt;illusoria, Vulg.&lt;/ref&gt; erunt huiusmodi
edicta et decreta Praetorum. Marcellus notat: si
per dolum sciens falso aliquid allegavit, et hoc
modo consecutum eum sententia Praetoris &lt;ref&gt;et hoc secutum in sententia praetorem, Hal.; consecutumeum sententiam, otros en Hal.&lt;/ref&gt; li-
quido fuerit approbatum, existimo debere iudi-
cem querelam rei admittere. Paulus &lt;ref&gt;Aulus, antiguamente en el códice Fl.&lt;/ref&gt; notat: si
autem morbo impeditus , aut Reipublicae causa
avocatus adesse non potuit reus, puto vel actio-
nem iudicati eo casu in eum denegandam &lt;ref&gt;Asi Taur, al márgen; en el texto, denegandum.&lt;/ref&gt;,
vel exsequi Praetorem ita iudicatum non debere .

'''76.''' ALFENUS ''libro VI. Digestorum.-'' Propone-
batur, ex his iudicibus, qui in eandem rem dati
essent, nonnullos causa audita excusatos esse,
inque eorum locum alios esse sumtos , et quaere-
batur, singulorum iudicum mutatio eandem rem,
an aliud iudicium fecisset? Respondi, non modo,
si unus aut alter, sed etsi omnes iudices mutati
essent, tamen et rem eandem, et iudicium idem,
quod antea fuisset, permanere; neque in hoc so-
lum evenire, ut partibus commutatis eadem res
esse existimaretur, sed et in multis ceteris rebus .
Nam et legionem eandem haberi, ex qua multi
decessissent, quorum in locum alii subiecti essent,
et populum eundem hoc tempore putari, qui ab-
hinc centum annis fuissent, quum ex illis nemo
nunc viveret. Itemque navem, si adeo saepe re-
fecta esset, ut nulla tabula eadem permaneret,
quae non nova fuisset, nihilominus candem na-
vem esse existimari . Quodsi quis putaret, parti.
bus commutatis aliam rem fieri, fore, ut ex eius
ratione nos ipsi non iidem essemus, qui abhine
anno fuissemus, propterea &lt;ref&gt;praeterea, antiguamente en el códice Fl., Br.&lt;/ref&gt; quod, ut philosophi
dicerent, ex quibus particulis minimis consiste-
remus, hae quotidie ex nostro corpore decede-
rent, aliaeque extrinsecus in earum locum acce-
derent. Quapropter cuius rei species eadem con-
sisteret, rem quoque eandem esse existimari.

'''77.''' AFRICANUS ''libro III . Quaestionum.-'' In
privatis negotiis pater filium, vel filius patrem
iudicem habere potest,

'''78.''' PAULUS libro XVI. &lt;ref&gt;VI., Hal&lt;/ref&gt;. ad Plautium.- quip-
pe iudicare munus publicum est.

'''79.''' ULPIANUS ''libro V. de officio Proconsulis.&lt;noinclude&gt;{{ExitusBilinguis|s|lg=es}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>5ovwzoul3ab06ujbrho1zclw9q85qjw</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pagina:Cuerpo del derecho civil romano a doble texto (IA cuerpodelderechocivilromanoP1T1).pdf/496</title>
    <ns>104</ns>
    <id>81529</id>
    <revision>
      <id>272701</id>
      <parentid>263089</parentid>
      <timestamp>2026-06-28T17:56:50Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>WilliamDAV</username>
        <id>32222</id>
      </contributor>
      <comment>/* Emendata */</comment>
      <origin>272701</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2616" sha1="7oxxot169g6u42g99m5wk2tiuqu2ozm" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;WilliamDAV&quot; /&gt;{{InitiumBilinguis|s|lg=es}}&lt;/noinclude&gt;-Eum, quem temere adversarium suum in iudi-
cium vocasse constitit, viatica litisque sumtus
adversario suo reddere oportebit.

§ 1.- Iudicibus de iure dubitantibus Praesides
respondere solent, de facto consulentibus non de-
bent Praesides consilium impertire, verum iube-
re eos, prout religio suggerit, sententiam profer-
re; haec enim res nonnunquam infamat et mate-
riam gratiae vel ambitionis tribuit.

'''80.''' POMPONIUS l''ibro II. ad Sabinum .-'' Si in
iudicis nomine, praenomine erratum est, Servius
respondit , si ex conventione litigatorum is iudex
addictus &lt;ref&gt;aditus, Hal.&lt;/ref&gt; esset, eum esse iudicem, de quo liti-
gatores sensissent.

'''81.''' ULPIANUS ''libro V. Opinionum .-'' Qui ne-
que iurisdictioni praeest, neque a Principe pote-
state aliqua praeditus est, neque ab eo, qui ius
dandorum iudicum habet, datus est, nec ex com-
promisso sumtus, vel ex aliqua lege confirmatus
est, iudex esse non potuit.

'''82.''' IDEM l''ibro I. de officio Consulis.'' &lt;ref&gt;proconsulis, Hal.&lt;/ref&gt;.-Non-
nunquam solent magistratus populi Romani via-
torem nominatim vice arbitri dare; quod raro et
non nisi re urgente faciendum est.

{{c|'''TIT . II'''}}
{{c|'''DE INOFFICIOSO TESTAMENTO'''}}
{{c|'''[Cf. Cod. III. 28-30.]'''}}

'''1.''' ULPIANUS ''libro XIV. ad Edictum.-'' Scien-
dum est, frequentes esse inofficiosi querelas;
omnibus enim tam parentibus, quam liberis de
inofficioso licet disputare. Cognati enim proprii
&lt;ref&gt;proximi, Hal.&lt;/ref&gt;, qui sunt ultra fratrem, melius facerent, si se
sumtibus inanibus non vexarent, quum obtinere
spem non haberent.

'''2.''' MARCIANUS ''libro IV.'' &lt;ref&gt;III., Hal.&lt;/ref&gt; ''Institutionum.-'' Нос
colore &lt;ref&gt;de, insertan otros en Br.&lt;/ref&gt; inofficioso testamento agitur, quasi non
sanae mentis fuerunt, ut testamentum ordina-
rent. Et hoc dicitur, non quasi vere furiosus vel
demens testatus sit, sed recte quidem fecit testa-
mentum, sed non ex officio pietatis; nam si vere
furiosus esset vel demens, nullum est testa-
mentum .

'''3.''' MARCELLUS ''libro III. Digestorum .-'' Inoffi-
ciosum testamentum dicere hoc est, allegare,
quare exheredari vel praeteriri non debuerit;
quod plerumque accidit, quum falso parentes in-
stimulati liberos suos &lt;ref&gt;testamento, inserta Hal.&lt;/ref&gt; vel exheredant, vel
praetereunt.

'''4.''' GAIUS ''libro singulari ad legem Glitiam'' &lt;ref&gt;Maximus ad L. Falcidiam, Hal.; Caius libro singulari
ad L. Leuticam, otros en Hal.; Litiam, en el códice Lips . N.º 1102,Haub.&lt;/ref&gt;.
-Non est enim consentiendum parentibus, qui
iniuriam adversus liberos suos testamento indu-&lt;noinclude&gt;{{ExitusBilinguis|s|lg=es}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>7oxxot169g6u42g99m5wk2tiuqu2ozm</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pagina:Cuerpo del derecho civil romano a doble texto (IA cuerpodelderechocivilromanoP1T1).pdf/497</title>
    <ns>104</ns>
    <id>81858</id>
    <revision>
      <id>272702</id>
      <parentid>264342</parentid>
      <timestamp>2026-06-28T17:57:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>WilliamDAV</username>
        <id>32222</id>
      </contributor>
      <comment>/* Emendata */</comment>
      <origin>272702</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2883" sha1="enkdo71126n5gk844hh37otah5w7s97" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;WilliamDAV&quot; /&gt;{{InitiumBilinguis|s|lg=es}}&lt;/noinclude&gt;cunt; quod plerumque faciunt maligne circa san-
guinem suum inferentes iudicium, novercalibus
delinimentis instigationibusve corrupti.

'''5.''' MARCELLUS (&lt;ref&gt;Μάρκου, en las Basil.&lt;/ref&gt;) ''libro III . Digestorum.-''
Nam et his, qui non ex masculis descendunt, fa-
cultas est agendi, quum et de matris testamento
agant, et obtinere assidue soleant. Huius autem
verbi «de inofficioso» vis illa, ut dixi, est, docere
immerentem se et ideo et indigne praeteritum,
vel etiam exheredatione summotum; resque illo
colore defenditur apud iudicem, ut videatur ille
quasi non sanae mentis fuisse, quum testamen-
tum inique ordinaret.

'''6.''' ULPIANUS ''libro XIV. ad Edictum.-''Postu-
mus inofficiosum testamentum potest dicere eo-
rum, quibus suus heres, vel legitimus potuisset
fieri, si in utero (&lt;ref&gt;non, inserta Hal.&lt;/ref&gt;) fuerit mortis eorum tempore;
sed et cognatorum, quia et horum ab intestato
potuit bonorum possessionem accipere. Quid er-
go iis imputatur, cur intestati non decesserant?
Sed hoc nemo apud iudicem potest impetrare,
non enim interdicitur testamenti factione. Hoc
plane ei imputare potest, cur eum heredem non
scripserit ; potuit enim scriptus heres in posses-
sionem mitti ex clausula «de ventre in possessio-
nem mittendo», item natus «secundum tabulas»
haberet. Simili modo et eum, qui post testamen-
tum matris factum exsecto ventre extractus est,
posse queri dico.


§ 1.-Si quis ex his personis , quae ad succes-
sionem ab intestato non admittuntur, de inofficio-
so egerit-nemo enim eum repellit - (&lt;ref&gt;si nemo eum repulerit , Vulg.&lt;/ref&gt;), et casu
obtinuerit, non ei proficit (&lt;ref&gt;Hal.; prosit, Fl.&lt;/ref&gt;) victoria, sed his,
qui habent ab intestato successionem; nam inte-
statum patremfamilias facit.

§ 2.-Si quis instituta accusatione inofficiosi
decesserit, an ad heredem suum querelam trans-
ferat? Papinianus respondit, quod et quibusdam
Rescriptis significatur, si post agnitam bonorum
possessionem decesserit, esse successionem accu-
sationis. Et si non sit petita bonorum possessio,
iam tamen coepta controversia vel praeparata,
vel si, quum venit ad movendam inofficiosi que-
relam, decessit, puto ad heredem transire.

'''7.''' PAULUS ''libro singulari de Septemviralibus''
(&lt;ref&gt;centumviralibus , Hal.&lt;/ref&gt;) ''iudiciis.-'' Quemadmodum praeparasse litem
quis videatur, ut possit transmittere actionem,
videamus; et ponamus in potestate fuisse eum, ut
neque bonorum possessio ei necessaria, et aditio
hereditatis supervacua sit, is, si comminatus tan-
tum accusationem fuerit, vel usque ad denuntia-
tionem, vel libelli dationem praecesserit, ad he-
redem suum accusationem transmittet; idque Di-
vus Pius de libelli datione et denuntiatione re-
scripsit. Quid ergo, si in potestate non fuerit, an
ad heredem (&lt;ref&gt;suum, inserta Hal.&lt;/ref&gt;) actionem transmittat? Et recte&lt;noinclude&gt;{{ExitusBilinguis|s|lg=es}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>enkdo71126n5gk844hh37otah5w7s97</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pagina:Cuerpo del derecho civil romano a doble texto (IA cuerpodelderechocivilromanoP1T1).pdf/498</title>
    <ns>104</ns>
    <id>81859</id>
    <revision>
      <id>272703</id>
      <parentid>264346</parentid>
      <timestamp>2026-06-28T17:57:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>WilliamDAV</username>
        <id>32222</id>
      </contributor>
      <comment>/* Emendata */</comment>
      <origin>272703</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2556" sha1="2jufmvdg7tyxhiphdhdy75rnupooyye" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;WilliamDAV&quot; /&gt;{{InitiumBilinguis|s|lg=es}}&lt;/noinclude&gt;videtur litem praeparasse, si ea focerit, qourum
supra mentionem habuimus.

'''8.''' ULPIANUS ''libro XIV. ad Edictum.-'' Papi-
nianus libro quinto Quaestionum recte scribit,
inofficiosi querelam patrem filii sui nomine insti-
tuere non posse invito eo; ipsius enim iniuria est.
Sequenti loco scribit, si filius (&lt;ref&gt;familias, adicionan Hal. Vulg.&lt;/ref&gt;) post agnitam
litis ordinandae gratia bonorum possessionem
decesserit, finitam esse inofficiosi querelam, quae
non patri (&lt;ref&gt;patris, Vulg.&lt;/ref&gt;), sed nomine dabatur filii.

§ 1.-Si quis post rem inofficiosi ordinatam li-
tem dereliquerit, postea non audietur.

§ 2.-Si Imperator sit heres institutus, posse
inofficiosum dici testamentum, saepissime rescri-
ptum est.

§ 3.-Papinianus libro secundo Responsorum
ait, contra veterani patrisfamilias testamentum
esse inofficiosi querelam, etsi ea sola bona ha-
buit, quae in castris quaesierat.

§ 4.-Si quis in militia fecerit testamentum,
et intra annum post militiam decesserit, dubito,
an, quia ad hoc usque temporis iure militari te-
stamentum eius valeat, querela inofficiosi cesset;
et potest dici, querelam inofficiosi cessare.

§ 5.-Sed nec impuberis filii mater inofficiosum
testamentum dicit, quia pater ei hoc fecit, et ita
Papinianus respondit; nec patris frater, quia filii
testamentum est; ergo nec frater impuberis, si
patris non dixit. Sed si in patris obtentum est,
nec hoc valebit, nisi si pro parte patris rescissum
est; tunc enim pupillare valet.

§ 6.-Si quis mortis causa filio donaverit quar-
tam partem eius, quod ad eum esset perventu-
rum, si intestatus paterfamilias decessisset, puto
secure eum testari.

§ 7.-Si quis impuberi filio substituit secundas
tabulas faciendo, non ob hoc admittemus ipsum
impuberem ad inofficiosi querelam.

§ 8.-Quoniam autem quarta debitae portionis
sufficit ad excludendam querelam, videndum erit,
an exheredatus partem faciat, qui non queritur;
ut puta sumus duo filii exheredati; et utique fa-
ciet, ut Papinianus respondit; et si dicam inofficio-
sum, non totam hereditatem debeo, sed dimidiam
petere. Proinde si sint ex duobus filiis nepotes,
ex uno plures, tres puta, ex uno unus, unicum
sescuncia, unum ex illis semuncia querela ex-
cludit.

§ 9.-Quarta autem accipietur, scilicet dedu-
cto aere alieno et funeris impensa. Sed an et li-
bertates quartam minuant, videndum est; et
numquid minuant (&lt;ref&gt;et numquid minuant, omitelas Hal.&lt;/ref&gt;)? Nam si, quum quis ex asse 
heres institutus est, ideo non potest dicere inoffi-&lt;noinclude&gt;{{ExitusBilinguis|s|lg=es}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>2jufmvdg7tyxhiphdhdy75rnupooyye</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pagina:Cuerpo del derecho civil romano a doble texto (IA cuerpodelderechocivilromanoP1T1).pdf/499</title>
    <ns>104</ns>
    <id>81860</id>
    <revision>
      <id>272704</id>
      <parentid>264347</parentid>
      <timestamp>2026-06-28T17:58:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>WilliamDAV</username>
        <id>32222</id>
      </contributor>
      <comment>/* Emendata */</comment>
      <origin>272704</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2865" sha1="ggup3ilnavl4bh5g86aqba927pf29up" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;WilliamDAV&quot; /&gt;{{InitiumBilinguis|s|lg=es}}&lt;/noinclude&gt;ciosum, quia habet Falcidiam, Falcidia autem li-
bertates non minuit, potest dici, deductis liber-
tatibus quartam ineundam (&lt;ref&gt;minuendam, Vulg.&lt;/ref&gt;). Quum igitur pla-
cet quartam minui per libertates, eveniet, ut qui
servos tantum habet in patrimonio suo, dando iis
libertatem inofficiosi querelam excludat; nisi for-
te hic filius, si non fuit in potestate, a patre heres
institutus merito omittit hereditatem, et ad sub-
stitutum transmittens querelam inofficiosi insti-
tuet; vel ab intestato citra Edicti poenam habeat
hereditatem.

§ 10.-Si conditioni parere testator heredem
iussit in persona filii vel alterius, qui eandem
querelam movere potest, et sciens is (&lt;ref&gt;id, Hal.&lt;/ref&gt;) accepit,
videndum, ne ab inofficiosi querela excludatur;
agnovit enim iudicium. Idem est, et si legatarius
ei, vel statuliber dedit. Et potest dici, excludi
eum, maxime si heredem ei iusserat dare; cete-
rum si legatarium, numquid semel natam inoffi-
ciosi querelam non perimat legatarii oblatio? Cur
ergo in herede (&lt;ref&gt;heredem, Vulg.&lt;/ref&gt;) absolute diximus? Quoniam
ante aditam hereditatem nec nascitur querela.
Ego eventum puto sequendum in hac re, ut, si
forte antequam iudicium moveatur, oblatio ei
fiat eius, quod relictum est, quasi ex voluntate
testatoris oblato eo satis ei factum videatur.

§ 11.-Unde si quis fuit institutus forte ex se-
misse, quum ei sextans ex substantia testatoris
deberetur, et rogatus esset post certum temporis
restituere hereditatem, merito dicendum est, nul-
lum iudicium movere, quum debitam portionem
et eius fructus habere possit; fructus enim solere
in Falcidiam imputari non est incognitum. Ergo
et si ab initio ex semisse heres institutus rogetur
post decennium restituere hereditatem, nihil ha-
bet, quod queratur; quoniam facile potest debi-
tam portionem eiusque fructus (&lt;ref&gt;vel ex fructibus, (en lugar de eiusque fructus), Hal.&lt;/ref&gt;) medio tempo-
re cogere.

§ 12.-Si quis et irritum dicat testamentum vel
ruptum, et (&lt;ref&gt;vel, (en lugar de et), Hal.&lt;/ref&gt;) inofficiosum, conditio ei deferri
debet, utrum prius movere volet.
§ 13.-Si filius exheredatus in possessione sit
hereditatis , scriptus quidem heres petet heredi-
tatem, filius vero in modum contradictionis que-
relam inducat; quemadmodum ageret, si non pos-
sideret, sed peteret.

§ 14.-Meminisse autem oportebit, eum, qui
testamentum inofficiosum improbe dixit, et non
obtinuit, id, quod in testamento accepit, perdere,
et id fisco vindicari, quasi indigno ablatum. Sed
ei demum aufertur quod testamento datum est,
qui usque ad sententiam iudicum lite improba
perseveraverit. Ceterum si ante sententiam de-
stitit vel decessit, non ei aufertur, quod datum
est; proinde, etsi absente eo secundum praesen-
tem pronuntietur, potest dici, conservandum ei,
quod accepit. Eo autem solo carere quis debet,&lt;noinclude&gt;{{ExitusBilinguis|s|lg=es}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>ggup3ilnavl4bh5g86aqba927pf29up</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pagina:Cuerpo del derecho civil romano a doble texto (IA cuerpodelderechocivilromanoP1T1).pdf/500</title>
    <ns>104</ns>
    <id>81861</id>
    <revision>
      <id>272705</id>
      <parentid>264348</parentid>
      <timestamp>2026-06-28T17:59:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>WilliamDAV</username>
        <id>32222</id>
      </contributor>
      <comment>/* Emendata */</comment>
      <origin>272705</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2710" sha1="jzuzr0kt868jp7ogsxo1azlzj1ktbyv" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;WilliamDAV&quot; /&gt;{{InitiumBilinguis|s|lg=es}}&lt;/noinclude&gt;cuius emolumentum ad eum pertinet. Ceterum si
id rogatus fuit restituere, non debet iniuria fieri.
Unde non male Papinianus libro secundo Respon-
sorum refert, si heres fuit institutus, et rogatus
restituere hereditatem, deinde in querela inoffi-
ciosi non obtinuit, id, quod iure Falcidiae potuit
habere, solum perdere.


§ 15.—Si quis impubes arrogatus sit ex his
personis, quae et citra adoptionem et emancipa-
tionem queri de inofficioso possunt, hunc puto
removendum a querela, quum habeat quartam
ex Constitutione Divi Pii. Quod si egit, nec obti-
nuit, an quartam perdat? et puto aut non admit-
tendum ad inofficiosum, aut, si admittatur, etsi
non obtinuerit, quartam ei, quasi aes alienum,
concedendam .

§ 16.—Si ex causa de inofficioso (&lt;ref&gt;Hal. Vulg.; inofficiosi, Fl. aquí y en la ley 14. de este titulo, y no sin razón, como se ve supliendo la palabra querela, ú otra semejante.&lt;/ref&gt;) cognoverit
iudex , et pronuntiaverit contra testamentum,
nec fuerit provocatum, ipso iure rescissum est,
et suus heres erit, secundum quem iudicatum
est, et bonorum possessor, si hoc se contendit; et
libertates ipso iure non valent, nec legata deben-
tur, sed soluta repetuntur aut ab eo, qui solvit,
aut ab eo, qui obtinuit; et haec utili actione re-
petuntur. Fere autem, si ante controversiam mo-
tam soluta sunt, qui obtinuit, repetit; et ita Di-
vus Hadrianus et Divus Pius rescripserunt.

§ 17.—Plane si post quinquennium inofficiosum
dici coeptum est ex magna et iusta causa, liber-
tates non esse revocandas , quae competierunt,
vel praestitae sunt, sed viginti aureos a singulis
praestandos victori;

'''9.''' MODESTINUS ''libro singulari de inofficioso
testamento.-'' si autem intra quinquennium ege-
rit, libertates non competunt. Sed Paulus ait,
praestiturum fideicommissas libertates, scilicet
(&lt;ref&gt;solum, Hal.&lt;/ref&gt;) viginti aureis et in hoc casu a singulis prae-
standis.

'''10.''' MARJELLUS (&lt;ref&gt;Μάρκου, Basil.&lt;/ref&gt;) ''libro III. Digestorum.-'' Si
pars iudicantium de inofficioso testamento con-
tra testamentum, pars secundum id sententiam
dederit, quod interdum fieri solet, humanius erit
sequi eius partis sententiam, quae secundum te-
stamentum spectavit, nisi si aperte iudices ini-
que secundum scriptum heredem pronuntiasse
apparebit.

§ 1.-Illud notissimum est, eum, qui legatum
perceperit, non recte de inofficioso testamento
dicturum, nisi id totum alii administravit.

'''11.''' MODESTINUS ''libro III. Responsorum.-''
Etiamsi querela inofficiosi testamenti obtinuerit,
non ideo t men donationes, quas vivus ei perfe-
cisse proponitur, infirmari, neque in dotem dato-
rum partem vindicari posse, respondi.&lt;noinclude&gt;{{ExitusBilinguis|s|lg=es}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>jzuzr0kt868jp7ogsxo1azlzj1ktbyv</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pagina:Cuerpo del derecho civil romano a doble texto (IA cuerpodelderechocivilromanoP1T1).pdf/501</title>
    <ns>104</ns>
    <id>82066</id>
    <revision>
      <id>272706</id>
      <parentid>265140</parentid>
      <timestamp>2026-06-28T17:59:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>WilliamDAV</username>
        <id>32222</id>
      </contributor>
      <comment>/* Emendata */</comment>
      <origin>272706</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2778" sha1="9vi01jzawpblro5k0pvzuinhggia6pq" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;WilliamDAV&quot; /&gt;{{InitiumBilinguis|s|lg=es}}&lt;/noinclude&gt;'''12.''' '''IDEM''' ''libro singulari de Praescriptionibus.''
-Nihil interest, sibi relictum legatum filius ex-
heredatus agnoverit, an filio servove relictum
consecutus sit; utrubique enim praescriptione
summovebitur. Quin etiam si idem institutum
servum, priusquam adire hereditatem iuberet,
manumiserit, ut ille suo arbitrio adeat heredita-
tem, idque fraudulento consilio fecerit, summo-
vebitur ab actione.

§ 1.—Si a statulibero exheredatus pecuniam
petere coeperit, videri agnovisse parentis iu-
dicium.

§ 2.—Si, quum filius ademtum legatum insti-
tuerit petere, summotus repetat inofficiosi que-
relam (&lt;ref&gt;summotus est repetita inofficiosi querela, Hal.&lt;/ref&gt;), praescriptione removendus non est;
quamvis enim agendo testamentum comprobave-
rit, tamen est aliquid, quod testatoris vitio repu-
tetur, ut merito repellendus non sit.

§ 3.—Filius testatoris, qui cum Titio eiusdem
pecuniae reus fuerat, liberatione Titio legata,
per acceptilationem Titii liberatus ab actione
inofficiosi non summovebitur.

'''13.''' '''SCAEVOLA''' ''libro III.'' (&lt;ref&gt;IV., Hal.&lt;/ref&gt;) ''Responsorum.-''Ti-
tia filiam heredem instituit, filio legatum dedit,
eodem testamento ita cavit: «Ea omnia, quae
supra dari fieri iussi, ea dari fieri volo ab omni
herede, bonorumve possessore, qui mihi erit
etiam iure intestato (&lt;ref&gt;intestati, Hal.&lt;/ref&gt;). Item quae dari (&lt;ref&gt;fieri, inserta Hal.&lt;/ref&gt;) ius-
sero, ea uti dentur fiantque fidei eius committo»;
quaesitum est, si soror centumvirali iudicio ob-
tinuerit, an fideicommissa ex capite suprascripto
debeantur? Respondi, si hoc quaeratur, an iure
eorum, quos quis sibi ab intestato heredes bono-
rumve possessores successuros credat, fideicom-
mittere possit, respondi: posse. Paulus notat;(&lt;ref&gt;ac, inserta Hal. ( omitiendo autem).&lt;/ref&gt;)
probat autem, nec fideicommissa abintestato da-
ta deberi, quasi a demente.

'''14.''' '''PAPINIANUS''' ''libro V. Quaestionum .-''Pater
filium emancipavit et nepotem ex eo retinuit;
emancipatus suscepto postea filio, duobus (&lt;ref&gt;ambobus, Hal.&lt;/ref&gt;) ex-
heredatis, patre praeterito, vita decessit; inquae-
stione de inofficioso testamento (&lt;ref&gt;inofficioso testamento, Hal.; véase la nota 1. á la ley 8
de este título, página 434.&lt;/ref&gt;) praecedente
causa filiorum patris intentio adhuc pendet; quod
si contra filios iudicetur, pater ad querelam vo-
catur, et suam intentionem implere potest.

'''15.''' '''IDEM''' ''libro XIV.'' (&lt;ref&gt;IV., Hal.&lt;/ref&gt;) ''Quaestionum.-''Nam
etsi parentibus non debetur filiorum hereditas,
propter votum parentum et naturalem erga filios
caritatem, turbato tamen ordine mortalitatis, non
minus parentibus, quam liberis pie relinqui debet.

§ 1.—Heredi eius, qui post litem de inofficioso&lt;noinclude&gt;{{ExitusBilinguis|s|lg=es}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>9vi01jzawpblro5k0pvzuinhggia6pq</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pagina:Cuerpo del derecho civil romano a doble texto (IA cuerpodelderechocivilromanoP1T1).pdf/502</title>
    <ns>104</ns>
    <id>82070</id>
    <revision>
      <id>272707</id>
      <parentid>265150</parentid>
      <timestamp>2026-06-28T18:00:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>WilliamDAV</username>
        <id>32222</id>
      </contributor>
      <comment>/* Emendata */</comment>
      <origin>272707</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2941" sha1="h532j6skgddj0pa6enrrgm099vjfpjf" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;WilliamDAV&quot; /&gt;{{InitiumBilinguis|s|lg=es}}&lt;/noinclude&gt;praeparatam mutata voluntate decessit, non da-
tur de inofficioso querela; non enim sufficit litem
instituere, si non in ea perseveret .

§ 2.-Filius , qui (&lt;ref&gt;Hal.; de, inserta Fl.; pero véase la nota 7. de la página 435.&lt;/ref&gt;) inofficiosi actione adversus
duos heredes expertus diversas sententias iudi-
cum tulit, et unum vicit, ab altero superatus est,
et debitores convenire, et ipse a creditoribus
conveniri pro parte potest, et corpora vindicare,
et hereditatem dividere; verum enim est, fami-
liae erciscundae iudicium competere, quia credi-
mus eum legitimum heredem pro parte esse fa-
ctum; et ideo pars hereditatis in testamento re-
mansit. Nec absurdum videtur, pro parte inte-
statum videri.

'''16.''' IDEM ''libro II. Responsorum.-''Filio, qui de
inofficioso matris testamento contra fratrem in-
stitutum de parte ante (&lt;ref&gt;pro parte, ( omitiendo ante), Hal.&lt;/ref&gt;) egit et obtinuit, filia,
quae non egit aut non obtinuit, in hereditate le-
gitima fratri non concurrit.

§ 1.-Contra tabulas filii possessionem iure ma-
numissionis pater accepit, et bonorum possessio-
nem adeptus est (&lt;ref&gt;et bonorum possessionem adeptus est, omitelas Hal.&lt;/ref&gt;); postea filia defuncti, quam
ipse exheredaverat, quaestionem inofficiosi testa-
menti recte pertulit, possessio, quam pater acce-
pit, ad irritum recidit; nam priore iudicio de iure
patris, non de iure testamenti quaesitum est. Et
ideo universam hereditatem filiae cum fructibus
restitui necesse est.

'''17.''' PAULUS ''libro II. Quaestionum.-'' Qui repu-
diantis animo non venit ad accusationem inoffi-
ciosi testamenti, partem non facit his, qui ean-
dem querelam movere volunt. Unde si de inoffi-
cioso testamento patris alter ex liberis exhereda-
tis ageret, quia rescisso testamento alter quoque
ad successionem ab intestato vocatur, et ideo
universam hereditatem non recte vindicasset,
hic, si obtinuerit, utetur (&lt;ref&gt;Hal. Vulg.; uteretur, Fl.&lt;/ref&gt;) rei iudicatae aucto-
ritate, quasi Centumviri hunc solum filium in re-
bus humanis esse nunc, quum facerent intesta-
tum (&lt;ref&gt;tunc quum faceret testamentum, Vulg.&lt;/ref&gt;), crediderint.

§ 1.-Quum contra testamentum ut inofficio-
sum iudicatur, testamenti factionem habuisse de-
functus non creditur . Non idem probandum est,
si herede non respondente secundum praesentem
iudicatum sit; hoc enim casu non creditur ius ex
sententia iudicis fieri ; et ideo libertates compe-
tunt et legata petuntur.

'''18.''' IDEM ''libro singulari de inofficioso testa-
mento.-''De qua re etiam Constitutio extat Divo-
rum fratrum, quae huiusmodi distinctionem ad-
mittit.

'''19.''' IDEM ''libro II. Quaestionum.-''Mater dece-
dens extraneum ex dodrante heredem instituit,
filiam unam ex quadrante, alteram praeteriit;
haec de inofficioso egit, et obtinuit; quaero, scri-
ptae filiae quomodo succurrendum sit? Respondi:
filia praeterita id vindicare debet, quod intestata&lt;noinclude&gt;{{ExitusBilinguis|s|lg=es}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>h532j6skgddj0pa6enrrgm099vjfpjf</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pagina:Cuerpo del derecho civil romano a doble texto (IA cuerpodelderechocivilromanoP1T1).pdf/503</title>
    <ns>104</ns>
    <id>82073</id>
    <revision>
      <id>272708</id>
      <parentid>265161</parentid>
      <timestamp>2026-06-28T18:00:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>WilliamDAV</username>
        <id>32222</id>
      </contributor>
      <comment>/* Emendata */</comment>
      <origin>272708</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3164" sha1="i436luv0cgdanoisaqa52axabr0o4g9" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;WilliamDAV&quot; /&gt;{{InitiumBilinguis|s|lg=es}}&lt;/noinclude&gt;matre habitura esset. Itaque (&lt;ref&gt;Et quamquam, Hal. (omitiendo Itaque).&lt;/ref&gt;) dici potest, eam,
quae omissa est, etiamsi totam hereditatem ab
intestato (&lt;ref&gt;ab intestato, omitelas aquí Hal. y las inserta después de solam.&lt;/ref&gt;) petat, et obtineat, solam habituram
universam successionem, quemadmodum si alte-
ra omisisset legitimam hereditatem. Sed non est
admittendum, ut adversus sororem audiatur
agendo de inofficioso. Praeterea dicendum est,
non esse similem omittenti eam, quae ex testa-
mento adiit; et ideo ab extraneo semissem vindi-
candum, et defendendum, totum semissem esse
auferendum, quasi semis totus ad hanc pertineat.
Secundum quod non in totum testamentum infir-
matur, sed pro parte intestata efficitur, licet qua-
si furiosae iudicium ultimum eius damnetur. Ce-
terum si quis putaverit, filia obtinente totum te-
stamentum infirmari , dicendum est, etiam insti-
tutam ab intestato posse adire hereditatem; nec
enim quae ex testamento adiit, quod putat vale-
re, repudiare legitimam hereditatem videtur,
quam quidem nescit sibi deferri, quum et hi, qui
sciant (&lt;ref&gt;nesciant, Vulg.&lt;/ref&gt;), ius suum, eligentes id, quod putant
sibi competere, non amittant. Quod evenit in pa-
trono, qui iudicium defuncti falsa opinione motus
amplexus est; is enim non videtur bonorum pos-
sessionem contra tabulas repudiasse. Ex quibus
apparet, non recte totam hereditatem praeteri-
tam vindicare, quum rescisso testamento etiam
institutae salvum ius sit adeundae hereditatis.


'''20.''' ''SCAEVOLA libro II. Quaestionum.-'' Qui de
inofficioso vult dicere, licet negetur filius, Car-
bonianam bonorum possessionem non debet acci-
pere; toties enim ea indulgenda est, quoties, si
vere filius esset, heres esset aut bonorum posses-
sor, ut interim et possideat, et alatur, et actioni-
bus praeiudicium non patiatur. Qui vero de inof-
ficioso dicit, nec actiones movere debet, nec aliam
ullam, quam hereditatis petitionem exercere, nec
ali, ne unquam (&lt;ref&gt;Taur.; nec alias unquam, según reciente corrección del códice Fl. , Br.; ne alias unquam, Hal. (omitiendo nec ali).&lt;/ref&gt;) melioris sit conditionis, quam
si confitetur adversarius.

'''21.''' ''PAULUS libro III.'' ''Responsorum (&lt;ref&gt;respondit, añade Hal.&lt;/ref&gt;).-''
Eum, qui inofficiosi testamenti querelam insti-
tuit, et fraude heredis scripti, quasi tertiam par-
tem hereditatis tacite rogatus esset ei restituere,
reliquit eam actionem , non videri deseruisse
querelam, et ideo non prohiberi eum repetere in-
choatam actionem.
§ 1.-Item quaesitum est, an heres audiendus
est ante de (&lt;ref&gt;de, omitela Hal.; pero véase la nota 1. á la ley 8 de este título, página 434.&lt;/ref&gt;) inofficiosi (&lt;ref&gt;Así dice el texto; pero parece ó que ha de suprimirse la
preposición de, ó que ha de leerse inofficioso.-N. del T.&lt;/ref&gt;) querelam actam
desiderans restitui sibi ea, quae solvit? Respon-
dit, ei, qui sciens indebitum fideicommissum sol-
vit, nullam repetitionem ex ea causa competere.

§ 2.-Idem respondit, evictahereditate per inof-
ficiosi querelam ab eo, qui heres institutus esset,
perinde omnia observari oportere, ac si heredi-&lt;noinclude&gt;{{ExitusBilinguis|s|lg=es}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>i436luv0cgdanoisaqa52axabr0o4g9</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pagina:Cuerpo del derecho civil romano a doble texto (IA cuerpodelderechocivilromanoP1T1).pdf/504</title>
    <ns>104</ns>
    <id>82074</id>
    <revision>
      <id>272709</id>
      <parentid>265162</parentid>
      <timestamp>2026-06-28T18:01:11Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>WilliamDAV</username>
        <id>32222</id>
      </contributor>
      <comment>/* Emendata */</comment>
      <origin>272709</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2738" sha1="jsnx1iescosbkjikhcr8g6v4ffq166c" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;WilliamDAV&quot; /&gt;{{InitiumBilinguis|s|lg=es}}&lt;/noinclude&gt;tas adita non fuisset, et ideo et petitionem inte-
gram debiti heredi instituto adversus eum, qui
superavit, competere, et compensationem debiti.

'''22.''' TRIPHONINUS ''libro XVII.'' (&lt;ref&gt;VII. , Hal.&lt;/ref&gt;) ''Disputatio-
num.-'' Filius non impeditur, quo minus inofficio-
sum testamentum matris accusaret, si pater eius
legatum ex testamento matris accipiet, vel adiis-
set hereditatem, quamquam in eius esset potesta-
te; nec prohiberi patrem, dixi, iure filii accusare;
nam indignatio filii est.

§ 1.-Et quaerebatur, si non obtinuisset in ac-
cusando, an, quod patri datum est, publicaretur,
quoniam alii commodum victoriae parat, et in
hac causa nihil ex officio patris, sed totum de
meritis filii agitur? Et inclinandum (&lt;ref&gt;judicandum, Vulg.&lt;/ref&gt;) est, non
perdere patrem sibi datum, si secundum testa-
mentum pronuntiatum fuisset.

§ 2.-Multo magis, si mihi legatum testator de-
dit, cuius de inofficioso testamento filius agens
decessit me herede relicto, egoque hereditariam
causam peregi, et victus sum, id, quod mihi eo
testamento relictum est, non perdam; utique si
iam defunctus agere coeperat.

§ 3.-Item si arrogavi eum, qui instituerat li-
tem de inofficioso testamento eius , qui mihi lega-
tum dedit, litemque peregero nomine filii, nec
obtinuero, perdere me legatum non oportet, quia
non sum indignus (&lt;ref&gt;quoniam indignum est, Hal.&lt;/ref&gt;), ut auferatur mihi a fisco
id, quod derelictum (&lt;ref&gt;relictum, Hal.&lt;/ref&gt;) est, quum non proprio no-
mine, sed iure cuiusdam successionis egi.

'''23.''' PAULUS ''libro singulari de inofficioso testa-
mento.-'' Si ponas filium emancipatum praeteri-
tum, et ex eo nepotem in potestate retentum he-
redem institutum esse, filius potest contra filium
suum, testatoris nepotem, petere bonorum posses-
sionem; queri (&lt;ref&gt;Fl. según Br.; quaeri, Taur.&lt;/ref&gt;) autem de inofficioso testamen-
to non poterit. Quodsi exheredatus sit filius eman-
cipatus, poterit queri, et ita iungetur filio suo, et
simul cum eo hereditatem obtinebit.

§ 1.-Si hereditatem ab heredibus institutis
exheredati emerunt, vel res singulas, scientes
eos heredes esse, aut conduxerunt praedia, aliud-
ve quid simile fecerunt, vel solverunt heredi,
quod testatori debebant, iudicium defuncti agno-
scere videntur, et a querela excluduntur.

§ 2.-Si duo sint filii exheredati, et ambo de
inofficioso testamento egerunt, et unus postea
constituit non agere, pars eius alteri accrescit.
Idemque erit, etsi tempore exclusus sit.

'''24.''' ULPIANUS l''ibro XLVIII.'' (&lt;ref&gt;XIX., Hal.&lt;/ref&gt;) ''ad Sabinum.
-''Circa inofficiosi querelam evenire plerumque
assolet , ut in una atque eadem causa diversae
sententiae proferantur; quid enim, si fratre agen-&lt;noinclude&gt;{{ExitusBilinguis|s|lg=es}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>jsnx1iescosbkjikhcr8g6v4ffq166c</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pagina:Cuerpo del derecho civil romano a doble texto (IA cuerpodelderechocivilromanoP1T1).pdf/505</title>
    <ns>104</ns>
    <id>82075</id>
    <revision>
      <id>272710</id>
      <parentid>265163</parentid>
      <timestamp>2026-06-28T18:01:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>WilliamDAV</username>
        <id>32222</id>
      </contributor>
      <comment>/* Emendata */</comment>
      <origin>272710</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2654" sha1="glf9683oxbjh86oy93qvw98fdpa2fw7" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;WilliamDAV&quot; /&gt;{{InitiumBilinguis|s|lg=es}}&lt;/noinclude&gt;te heredes scripti diversi iuris fuerunt? Quodsi
fuerit, pro parte testatus, pro parte intestatus
decessisse videbitur.

'''25.''' ''IDEM libro II.'' (&lt;ref&gt;III., Hal.&lt;/ref&gt;) ''Disputationum.-'' Si non
mortis causa fuerit donatum, sed inter vivos, hac
tamen contemplatione, ut in quartam habeatur,
potest dici, inofficiosi querelam cessare, si quar-
tam in donatione habet, aut si minus habeat,
quod deest, viri boni arbitratu repleatur, aut cer-
te conferri oportere id, quod donatum est.

§ 1.-Si quis, quum non possit de inofficioso
queri, ad querelam admissus pro parte rescinde-
re testamentum tentet, et unum sibi heredem eli-
gat, contra quem inofficiosi querelam instituat,
dicendum est, quia testamentum pro parte valet,
et praecedentes eum personae exclusae sunt, cum
effectu eum querelam instituisse.

'''26.''' IDEM ''libro VIII.'' (&lt;ref&gt;VII., Hal.&lt;/ref&gt;) ''Disputationum.-'' Si
sub hac conditione fuerit heres institutus, «si Sti-
chum manumiserit», et manumisisset, et postea-
quam manumisit, inofficiosum vel iniustum testa-
mentum pronuntietur, aequum est, huic quoque
succurri, ut servi pretium a manumisso accipiat,
ne frustra servum perdat.

'''27.''' IDEM ''libro VI. Opinionum.-''Si instituta
de inofficioso testamento accusatione de lite pa-
cto transactum est, nec fides ab herede transa-
ctione praestatur, inofficiosi eausam integram
esse placuit.
§ 1.-Ei, qui se filium eius esse affirmat, qui
testamento id denegavit, tamen eum exhereda-
vit, de inofficioso testamento causa superest.

§ 2.-De inofficioso testamento militis dicere
nec miles potest .
§ 3.-De inofficioso testamento nepos contra
patruum suum vel alium scriptum heredem pro
portione egeratet obtinuerat, sed scriptus heres
appellaverat ; placuit interim propter inopiam
pupilli alimenta pro modo facultatum, quae per
inofficiosi testamenti accusationem pro parte ei
vindicabantur, decerni , eaque adversarium ei
subministrare necesse habere usque ad finem
litis.

§ 4.-De testamento matris, quae, existimans
periisse filium, alium heredem instituit, de in-
officioso queri potest.

'''28.''' PAULUS libro singulari de Septemviralibus
(&lt;ref&gt;centumviralibus, Hal.&lt;/ref&gt;) Iudiciis.-Quum mater militem filium falso
audiisset decessisse, et testamento heredes alios
instituisset, Divus Hadrianus decrevit, heredita-
tem ad filium pertinere, ita ut libertates et lega-
ta praestentur. Hic illud adnotatum, quod de li-
bertatibus et legatis adiicitur; nam quum inoffi-
ciosum testamentum arguitur, nihil ex eo testa-
mento valet.

'''29.''' ULPIANUS ''libro V.'' (&lt;ref&gt;VI., Hal.&lt;/ref&gt;) ''Opinionum.-'' Si su-&lt;noinclude&gt;{{ExitusBilinguis|s|lg=es}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>glf9683oxbjh86oy93qvw98fdpa2fw7</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pagina:Cuerpo del derecho civil romano a doble texto (IA cuerpodelderechocivilromanoP1T1).pdf/506</title>
    <ns>104</ns>
    <id>82076</id>
    <revision>
      <id>272711</id>
      <parentid>265164</parentid>
      <timestamp>2026-06-28T18:02:09Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>WilliamDAV</username>
        <id>32222</id>
      </contributor>
      <comment>/* Emendata */</comment>
      <origin>272711</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2610" sha1="dc4pqchh6yg1iloduhvt3562ibll6b1" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;WilliamDAV&quot; /&gt;{{InitiumBilinguis|s|lg=es}}&lt;/noinclude&gt;specta collusio sit legatariis inter scriptos here-
des et eum, qui de inofficioso testamento agit,
adesse etiam legatarios, et voluntatem defuncti
tueri, constitutum est; iisdemque permissum est
etiam appellare, si contra testamentum pronun-
tiatum fuerit.

§ 1.-De inofficioso testamento matris spurii
quoque filii dicere possunt.
§ 2.-Quamvis instituta inofficiosi testamenti
accusatione res transactione decisa sit, tamen
testamentum in suo iure manet; et ideo datae in
eo libertates atque legata, usque quo Falcidia
permittit, suam habent potestatem.

§ 3.-Quoniam femina nullum adoptare filium
sine iussu Principis potest, nec de inofficioso te-
stamento eius, quam quis sibi matrem adoptivam
falso esse existimabat, agere potest.

§ 4.-In ea provincia de inofficioso testamento
agi oportet, in qua scripti heredes domicilium
habent.

'''30.''' MARCIANUS ''libro IV.'' (&lt;ref&gt;III., Hal.&lt;/ref&gt;) ''Institutionит .—''
Adversus testamentum filii in adoptionem dati
pater naturalis recte de inofficioso testamento
agere potest.
§ 1.-Tutoribus pupilli nomine sine periculo
eius , quod testamento datum est, agere posse de
inofficioso vel falso testamento, Divi Severus et
Antoninus rescripserunt (&lt;ref&gt;permiserunt, Hal.&lt;/ref&gt;).

'''31.''' PAULUS ''libro singulari de Septemviralibus
(&lt;ref&gt;centumviralibus, Hal.&lt;/ref&gt;) Iudiciis.-''Si is, qui admittitur ad accusatio-
nem, nolit, aut non possit accusare, an sequens
admittatur, videndum est; et placuit, posse, ut
fiat successioni locus.
§ 1.-Quantum ad inofficiosi liberorum vel pa-
rentum querelam pertinet, nihil interest, quis sit
heres scriptus, ex liberis, an extraneis, vel mu-
nicipibus.

§ 2.-Si heres extiterim ei, qui eo testamento
institutus est, quod de inofficioso arguere volo,
non mihi nocebit , maxime si eam portionem non
possideam, vel iure suo possideam.

§ 3.-Diversum dicemus, si legaverit mihi eam
rem, quam quis ex eo testamento acceperat; nam
si eam agnoscam, repellar ab accusatione.

§ 4.-Quid ergo, si alias voluntatem testatoris
probaverim, puta in testamento adscripserim
post mortem patris consentire me? Repellendus
sum ab accusatione.

'''32.''' IDEM ''libro singulari de inofficioso testa-
mento.-''Si exheredatus petenti legatum ex testa-
mento advocationem praebuit, procurationemve
susceperit, removetur ab accusatione; agnovisse
enim videtur, qui qualequale iudicium defuncti
comprobavit.

§ 1.-Si legatario heres extiterit exheredatus,
petieritque legatum, videbimus, an sit summo-
vendus ab hac accusatione (&lt;ref&gt;ab actione, Vulg.&lt;/ref&gt;); certum est enim&lt;noinclude&gt;{{ExitusBilinguis|s|lg=es}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>dc4pqchh6yg1iloduhvt3562ibll6b1</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pagina:Cuerpo del derecho civil romano a doble texto (IA cuerpodelderechocivilromanoP1T1).pdf/507</title>
    <ns>104</ns>
    <id>82077</id>
    <revision>
      <id>272712</id>
      <parentid>265166</parentid>
      <timestamp>2026-06-28T18:02:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>WilliamDAV</username>
        <id>32222</id>
      </contributor>
      <comment>/* Emendata */</comment>
      <origin>272712</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2572" sha1="i6bx8qd7juhw5dx6qlce8wft7fqiazl" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;WilliamDAV&quot; /&gt;{{InitiumBilinguis|s|lg=es}}&lt;/noinclude&gt;iudicium defuncti , et rursus nihil ei ex testamen-
to relictum, verum est; tutius tamem fecerit, si
se abstinuerit a petitione legati.

{{c|'''TIT. III'''}}

{{c|'''DE HEREDITATIS PETITIONE''' (&lt;ref&gt;DE PETITIONE HEREDITATIS, Hal. Vulg.&lt;/ref&gt;)}}
{{c|''[Cf. Cod. III. 31.]''}}

'''1.''' GAIUS ''libro VI.'' ''ad Edictum provinciale.-''
Hereditas ad nos pertinet aut vetere iure, aut no-
vo. Vetere, e lege duodecim tabularum, vel ex
testamento, quod iure factum est,

'''2.''' ULPIANUS ''libro XV. ad Edictum.-''sive suo
(&lt;ref&gt;nostro, Hal.&lt;/ref&gt;) nomine, sive per se (&lt;ref&gt;sive per se, omítelas Hal.&lt;/ref&gt;), sive per alios effecti
sumus;

'''3.''' GAIUS ''libro VI. ad Edictum provinciale.-''
veluti si eam personam, quae in nostra potestate
sit, institutam iusserimus adire hereditatem. Sed
et si Titio, qui Seio heres extitit, nos heredes fa-
cti sumus, sicuti Titii hereditatem nostram esse
intendere possumus, ita et Seii. Vel ab intestato,
forte quod sui heredes defuncto sumus, vel agna-
ti, vel quod manumisimus defunctum, quodve pa-
rens noster manumiserit. Novo iure fiunt heredes
omnes, qui ex Senatusconsultis, aut ex Constitu-
tionibus ad hereditatem vocantur.

'''4.''' PAULUS ''libro I.'' (&lt;ref&gt;XX., Hal.&lt;/ref&gt;) ''ad Edictum.-'' Si here-
ditatem petam ab eo, qui unam rem possidebat,
de qua sola controversia erat, etiam id, quod
postea coepit possidere, restituet.

'''5.''' ULPIANUS ''libro XIV.'' (&lt;ref&gt;XV., Hal.&lt;/ref&gt;) ''ad Edictum.-''Di-
vus Pius rescripsit, prohibendum possessorem he-
reditatis, de qua controversia erit, antequam lis
inchoaretur, aliquid ex ea distrahere, nisi malue-
rit pro omni quantitate hereditatis vel rerum eius
restitutione (&lt;ref&gt;aestimatione,Hal.&lt;/ref&gt;) satisdare. Causa autem cognita,
etsi non talis data sit satisdatio, sed solita cau-
tio, etiam post litem coeptam deminutionem se
concessurum Praetor edixit, ne in totum deminu-
tio impedita in aliquo etiam utilitates alias impe-
diat; ut puta si ad funus sit aliquid necessarium,
nam funeris gratia deminutionem permittit. Item
si futurum est, ut, nisi pecunia intra diem solva-
tur, pignus distrahatur; sed et propter familiae
cibaria necessaria erit deminutio; sed et res tem-
pore perituras permittere debet Praetor distra-
here.

§ 1.-Divus Hadrianus Trebio Sergiano (&lt;ref&gt;Trebatio Serviano, Hal.; Iulio Seiano, otros en el mismo.&lt;/ref&gt;) re-
scripsit, ut Aelius Asiaticus (&lt;ref&gt;Hadriaticus, otros en Hal.&lt;/ref&gt;) daret satis de he-
reditate, quae ab eo petitur, et sic (&lt;ref&gt;et si, Hal. Vulg.&lt;/ref&gt;) falsum di-&lt;noinclude&gt;{{ExitusBilinguis|s|lg=es}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>i6bx8qd7juhw5dx6qlce8wft7fqiazl</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pagina:Cuerpo del derecho civil romano a doble texto (IA cuerpodelderechocivilromanoP1T1).pdf/508</title>
    <ns>104</ns>
    <id>82078</id>
    <revision>
      <id>272713</id>
      <parentid>265167</parentid>
      <timestamp>2026-06-28T18:02:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>WilliamDAV</username>
        <id>32222</id>
      </contributor>
      <comment>/* Emendata */</comment>
      <origin>272713</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2909" sha1="4liba79nqpbc9im6hyuyw483bg1ylbr" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;WilliamDAV&quot; /&gt;{{InitiumBilinguis|s|lg=es}}&lt;/noinclude&gt;cat . Hoc ideo , quia sustinetur (&lt;ref&gt;Esto es, differtur, Br.&lt;/ref&gt;) hereditatis pe-
titionis iudicium, donec falsi causa agatur.

§ 2.-Eorum iudiciorum (&lt;ref&gt;Esto es, centumviralium, Br.&lt;/ref&gt;), quae de heredi-
tatis petitione sunt, ea auctoritas est, ut nihil in
praeiudicium eius iudicii fieri debeat.

'''6.''' IDEM ''libro LXXV. ad Edictum.-'' Si testa-
mentum falsum esse dicatur, et ex eo legatum
petatur, vel praestandum est oblata cautione, vel
quaerendum, an debeatur . Et si testamentum fal-
sum esse dicatur, ei tamen, qui falsi (&lt;ref&gt;falsum, Hal.&lt;/ref&gt;) accusat,
si suscepta cognitio est, non est dandum.

'''7.''' IDEM ''libro XIV. (&lt;ref&gt;XV., Hal.&lt;/ref&gt;) ad Edictum.-'' Si quis
libertatem ex testamento sibi competiisse dicat,
non debebit iudex de libertate sententiam dice-
re, ne praeiudicium de testamento cognituro fa-
ciat; et ita Senatus censuit. Sed et Divus Traia-
nus rescripsit, differendum de libertate (&lt;ref&gt;libertatis, Vulg.&lt;/ref&gt;) iudi-
cium, donec de inofficioso iudicium aut induca-
tur, aut finem accipiat.

§ 1.-Ita demum autem sustinentur liberalia
iudicia, si iam de inofficioso iudicium contesta-
tum est; ceterum si non contestetur, non exspe-
ctantur (&lt;ref&gt;exspectant, (omitiendo liberalia iudicia), Hal.&lt;/ref&gt;) liberalia iudicia; et ita Divus Pius
rescripsit. Nam quum quidam Licinianus de sta-
tu suo quaestionem patiebatur, et ne maturius
(&lt;ref&gt;ne quid durius, Hal.&lt;/ref&gt;) pronuntiaretur de conditione sua, nolebat ad
liberale iudicium ire, dicens, suscepturum se de
inofficioso testamento iudicium et petiturum he-
reditatem, quia libertatem et hereditatem ex te-
stamento sibi defendebat, Divus Pius ait, siqui-
dem possessor esset hereditatis Licinianus, faci-
lius audiendum, quoniam esset hereditatis nomi-
ne iudicium suscepturus , et erat in arbitrio eius,
qui se dominum esse dicit, agere de inofficioso
testamento iudicium (&lt;ref&gt;iudicio, Hal.&lt;/ref&gt;); nunc vero sub obten-
tu iudicii de inofficioso testamento ab ipso Lici-
niano non suscepti per quinquennium, non de-
bere moram fieri servituti. Plane summatim ae-
stimandum iudici concessit, an forte bona fide
imploretur iudicium de (&lt;ref&gt;inofficioso, insertan Hal. Vulg.&lt;/ref&gt;) testamento, et si
id deprehenderit, praestituendum modicum tem-
pus, intra quod si non fuerit contestatum, iubeat
iudicem libertatis partibus suis fungi.

§ 2.-Quoties autem quis patitur controversiam
libertatis et hereditatis , sed se non ex testamen-
to liberum dicit, sed alias vel a vivo testatore
manumissum, non debere impediri liberalem cau-
sam, licet iudicium de (&lt;ref&gt;inofficioso , insertan Hal. Vulg.&lt;/ref&gt;) testamento moveri
speretur, Divus Pius rescripsit; adiecit plane in
Rescripto, dummodo praedicatur iudici liberalis
causae, ne ullum adminiculum libertatis ex te-
stamento admittat.

'''8.''' PAULUS ''libro XVI. (&lt;ref&gt;XX., Hal.&lt;/ref&gt;) ad Edictum.-''Le&lt;noinclude&gt;{{ExitusBilinguis|s|lg=es}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>4liba79nqpbc9im6hyuyw483bg1ylbr</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pagina:Cuerpo del derecho civil romano a doble texto (IA cuerpodelderechocivilromanoP1T1).pdf/509</title>
    <ns>104</ns>
    <id>82079</id>
    <revision>
      <id>272714</id>
      <parentid>265168</parentid>
      <timestamp>2026-06-28T18:03:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>WilliamDAV</username>
        <id>32222</id>
      </contributor>
      <comment>/* Emendata */</comment>
      <origin>272714</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2554" sha1="rkje9witu6bnm0hs7o4cixa07vlko63" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;WilliamDAV&quot; /&gt;{{InitiumBilinguis|s|lg=es}}&lt;/noinclude&gt;gitimam hereditatem vindicare non prohibetur
is, qui, quum ignorabat vires testamenti, iudi-
cium defuncti secutus est.

'''9.''' ULPIANUS ''libro XV. ad Edictum.-''Regula-
riter definiendum est, eum demum teneri peti-
tione hereditatis, qui vel ius pro herede, vel pro
possessore possidet, vel rem hereditariam,

'''10.''' GAIUS ''libro VI. ad Edictum provinciale.-''
licet minimam .
§ 1.-Itaque qui ex asse vel ex parte heres est,
intendit quidem hereditatem suam esse totam vel
pro parte, sed hoc solum ei officio iudicis restitui-
tur, quod adversarius possidet, aut totum, si ex
asse sit heres, aut pro parte, ex qua heres est.

'''11.''' ULPIANUS ''libro XV. ad Edictum.-''Pro he-
rede possidet, qui putat se heredem esse. Sed an
et is, qui scit se heredem non esse, pro herede
possideat, quaeritur; et Arrianus libro secundo
de interdictis putat teneri; quo iure nos uti Pro-
culus scribit. Sed enim et bonorum possessor pro
herede videtur possidere.

§ 1.-Pro possessore vero possidet praedo,

'''12.''' IDEM ''libro LXVII. (&lt;ref&gt;LX., Hal.&lt;/ref&gt;) ad Edictum.-'' qui
interrogatus, cur possideat, responsurus sit, quia
possideo, nec contendet se heredem vel per men-
dacium,

'''13.''' IDEM ''libro XV. ad Edictum.-'' nec ullam
causam possessionis possit dicere; et ideo fur et
raptor petitione hereditatis tenentur.

§ 1.-Omnibus etiam titulis hic «pro possesso-
re» haeret et quasi iniunctus est. Denique et «pro
emtore» titulo haeret; nam si a furioso emero
sciens, pro possessore possideo. Item in titulo
«pro donato» quaeritur, an quis pro possessore
possideat, ut puta uxor vel maritus? Et placet
nobis Iuliani sententia, pro possessore possidere
eum; et ideo petitione hereditatis tenebitur. Item
«pro dote» titulus recipit pro possessore posses-
sionem, ut puta si a minore duodecim annis nu-
pta mihi quasi dotem sciens accepi. Et si lega-
tum mihi solutum est ex falsa causa scienti, uti
que pro possessore possidebo.

§ 2.-Is autem, qui restituit hereditatem, tene-
ri hereditatis petitione non potest, nisi dolo fe-
cit, id est, si scit et restituit; nam et dolus prae-
teritus venit in hereditatis petitione, quasi dolo
desierit possidere.

§ 3.-[14.] (&lt;ref&gt;Idem, inserta la Vulg. y comienza un nuevo fragmento.&lt;/ref&gt;) Neratius libro sexto Membrana-
rum scribit, ab herede peti hereditatem posse,
etiamsi ignoret, pro herede vel pro possessore
defunctum possedisse. [15.] (&lt;ref&gt;Aqui también las ediciones vulgares comienzan un nuevo
fragmento.&lt;/ref&gt;) Idem esse libro&lt;noinclude&gt;{{ExitusBilinguis|s|lg=es}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>rkje9witu6bnm0hs7o4cixa07vlko63</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Abyssus post victoriam</title>
    <ns>0</ns>
    <id>83132</id>
    <revision>
      <id>272764</id>
      <parentid>269069</parentid>
      <timestamp>2026-06-29T00:35:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Coronus Tenebrosius</username>
        <id>31709</id>
      </contributor>
      <comment>/* Nota */</comment>
      <origin>272764</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2190" sha1="kke7o7l2goyzm8asz5awikurwrvlib5" xml:space="preserve">[[Puteus Chaosi]]

= Abyssus post victoriam =

''Textus est velut res. Perspectiva mutatur secundum locum ubi stas.''

— ex pellicula “Clouds of Sils Maria”


Interdum, cum quaedam nobis clarescunt, videtur nobis easdem aliis quoque claras esse.
Mundus tunc quasi liber apertus apparet, in quo omnia momenti litteris magnis et perspicuis scripta sunt.
Sed in hanc claritatem visus nostri, velut vermis in malo, dubitatio infelix ac sinistra intrare incipit.

Numne aliis hominibus res eadem tam clarae sunt ac nobis nunc?
Neque enim nobis ipsis ante paucos momentos omnino clarae fuerant, donec “denique intelleximus”.
Dubitatio universalis est, et sola tutela certa contra stultitiam — et propriam et alienam.

Certus esse aliquid via est aut in exitium aut in paradisum, quamquam interdum utrumque idem est.
Conatus aliquid perfecte scire conatus est rerum dominium constituendi, vitamque ipsam effugiendi.
Est conatus vitare saltem incommoda animi, vitare inquietudinem interrogationis interioris:
— Num ego culpam fero?
— Num res in me est?
— An in illis?

At sola dubitatio et perpetua inquisitio vita est.
Momentum triumphi et effectus momentum est recapitulandi, coronandi laureis omnes nostras priores dubitationes, quaestiones, autoanalyses.
Sed certitudo tam est taediosa et obtundens, ut dubitationem illam maledictam quam primum redire cupiam, ut me rursus occupet;
non enim assuevi esse securus et sine dubiis.

Semper post victoriam, post triumphum, post effectum — abyssus imminet.
Tanta est intolerabilis praesentis securitas; momentum sine cogitatione, ad nudam rerum obiectivitatem redactum.

== Nota ==
Sils Maria locus est in Helvetia, ubi Fridericus Nietzsche nonnulla opera sua recognovit atque praefationes novas scripsit, inter quae etiam ''De ortu tragoediae'' cum notionibus Apollonii et Dionysii iterum retractatis.


[[Categoria:Opera quae Coronus Tenebrosius scripsit]]
[[Categoria:Interpretationes e lingua Croatica]]
[[Categoria:Opera quae Coronus Tenebrosius Latine vertit]]
[[Categoria:Opera cum fonte]]
[[Categoria:Opera sine re wikidata]]
[[Categoria:Saeculi primi vicesimi interpretationes]]
[[Categoria:Saeculi primi vicesimi opera]]</text>
      <sha1>kke7o7l2goyzm8asz5awikurwrvlib5</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Genealogia sensus moderni</title>
    <ns>0</ns>
    <id>83146</id>
    <revision>
      <id>272765</id>
      <parentid>269072</parentid>
      <timestamp>2026-06-29T00:36:02Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Coronus Tenebrosius</username>
        <id>31709</id>
      </contributor>
      <comment>/* Genealogia sensus moderni */</comment>
      <origin>272765</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4958" sha1="6httfqnr56od3olr5abqhi1p47e79ga" xml:space="preserve">[[Puteus Chaosi]]

= Genealogia sensus moderni =

''Cum surrealismus per media massica in cotidianitatem descendit, nata est psychodelia''

Cum dixi post‑psychodelicum, hoc significabam: symbolismus et surrealismus a Cantileniis Maldororis Lautréamontis, deinde Rimbaud, totaque moderna revolutio in arte — tam pictoria quam litteraria — atque postea implementatio eorum inventorum in culturam pop post Bellum Orbis Secundum, ope mediorum massicorum, genuerunt novam omnino rationem aestheticae et expressionis, quae structuras classicas more baroco ludicras reddidit.
Et nunc in hoc tempore post‑psychodeliae vivimus.

Quamvis ipse magnopere aestimem simplicitatem et monumentalitatem classici in omnibus campis — ab architectura usque ad poesim (magis aestimo spiritum classicum quam ipsum classicismum ut stilum imitationis) — tamen hodie illa classica structura baroce ludicra facta est ingressu symbolismi et surrealismi in conscientiam et mundum artis.

Meminisse debemus etiam Rimbaud ipsum, dum scholam mediam frequentaret, peritum fuisse linguae Latinae, in qua carmina metrica pro exercitationibus scholasticis scribebat, quibus etiam praemia accepit.

Ne obliviscamur Davidem Lynch in arte cinematographica (Blue Velvet, Twin Peaks), qui, ut aestimo, continuator surrealismi est. David Lynch est continuator surrealismi in cinematographia, cuius praecursor fuit Buñuel.
Buñuel ostia aperuit. Sed Lynch intulit silentium, intulit tarditatem, intulit anxietatem internam, intulit vacuitatem metaphysicam, intulit cotidianitatem ab intus dissolventem; intulit somnia quae non sunt phantasia, sed structura ipsius realitatis.

Hic est surrealismus qui iam non est ludus, sed ontologia.
Buñuel subversivus fuit. Lynch ontologicus est.
Buñuel in societatem percussit.
Lynch in ipsum esse percutit.

Ne obliviscamur: The Whiter Shade of Pale, Bohemian Rhapsody, The Doors, The Animals – House of the Rising Sun, Nick Cave — haec est altera genealogia surrealismi, quae ex litteris et arte pictoria in artem musicam transiit per media massica culturae popularis.
Auctores carminum — Nick Cave, Jim Morrison, iuvenes Procol Harum — Rimbaud et poetas avangardicos legebant; auscultabant et inspirabantur operibus unius ex maximis ingeniis musicae: I. S. Bach.

David Lynch venit post Buñuel, post surrealismum musicum, qui psychodelia vocatur, quae post annum 1967 erupit.

Surrealismus musicus: The Animals, Procol Harum, The Doors, Queen, Nick Cave…
Hoc est elementum quod saepe neglegitur: surrealismus non mansit in litteris et cinematographia — in musicam intravit, et quidem modo profundissimo.

The Doors.  
Jim Morrison fuit Rimbaud cum microphono.
Textus eius sunt surrealismus purus: fragmenta, visiones, somnia, eros et thanatos, interiores regiones animi — omnia super fundamento electrico.

The Whiter Shade of Pale.  
Haec est cantio symbolistica in forma pop.
Textus est quasi Mallarmé, musica quasi Bach, atmosfera quasi somnium.

Bohemian Rhapsody.  
Hic est surrealismus barocus.
Fragmenta, saltus, mutationes registrarum — quasi cantio per Lautréamont et operam simul transisset.

The Animals – House of the Rising Sun.  
Haec est ballada archetypa in tragoediam modernam conversa.
Mythos + blues + fatalismus.

Nick Cave.  
Hic est surrealismus existentialis.
Biblia + noir + infera + poesis.

Haec omnia sunt partes eiusdem lineae.

Post annum 1945, praesertim post 1967, accidit aliquid quod numquam antea in historia artis acciderat: surrealismus factus est cultura massica.
Disci, radiophonium, televisio, cinematographia, comicorum libri, reclamationes, moda, video, interrete… omnia loqui coeperunt lingua: symbolorum, somniorum, fragmentorum, montage, associationis, subconscii.

In hoc momento vivimus, cum etiam ars alta — ut poesis, nec minus prosa artis — retrogradi afficitur influxibus illius artis cui natura mediorum massicorum maxime congruebat: musicae.

Ita ars musica, destinata magnis multitudinibus et ad finem commercialem, transformata est primum influxibus ex litteris: Rimbaud, symbolismus, surrealismus (Breton, Dalí), ex musica baroca (Bach), ut postea eadem cultura massica psychodelica influere inciperet in totum orbem hodiernae artis poeticae et prosaicae.

Conclusio: 
 
Cum surrealismus per media massica in cotidianitatem descendit, nata est psychodelia.
Nec casu accidit quod ipsi psychodelici annorum 1960 barocam musicam tamquam incitamentum et inspirationem sentiebant.

Tempus nostrum baroce ludicrum est.
Et ludicrum factum est maxime per: symbolismus, surrealismum, media massica, incertitudinem vitae et celeres mutationes.

[[Categoria:Opera quae Coronus Tenebrosius scripsit]]
[[Categoria:Interpretationes e lingua Croatica]]
[[Categoria:Opera quae Coronus Tenebrosius Latine vertit]]
[[Categoria:Opera cum fonte]]
[[Categoria:Opera sine re wikidata]]
[[Categoria:Saeculi primi vicesimi interpretationes]]
[[Categoria:Saeculi primi vicesimi opera]]</text>
      <sha1>6httfqnr56od3olr5abqhi1p47e79ga</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Quintessentia civilizationis: sine farcimine nihil idem esset</title>
    <ns>0</ns>
    <id>83148</id>
    <revision>
      <id>272766</id>
      <parentid>269073</parentid>
      <timestamp>2026-06-29T00:36:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Coronus Tenebrosius</username>
        <id>31709</id>
      </contributor>
      <comment>/* Quintessentia civilizationis */</comment>
      <origin>272766</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3919" sha1="2dr6hmzzdhbuaw1mu8xc225gym56l6s" xml:space="preserve">[[Puteus Chaosi]]

= Quintessentia civilizationis =


Quaerimus: quis diuturniorem vim in homines, in genus humanum habet?
Num politici, rectores, legislatores et duces militares, ut Napoleon, Alexander Magnus aut Gaius Iulius Caesar?

Res est quod tales duces magnam vim habuerunt suis consiliis in multos homines tempore dominationis suae.
Sed post mortem eorum aut finem potestatis, systema quod aedificaverunt incipiebat dissolvi aut mutari alio modo.

Res gestae ducum et bellatorum breves sunt, sed tamen eorum sanguine facta possunt habere longas et fructuosas consequentias pro progressu culturae et civilizationis mundi.
Ita putatur Alexandri impetus in Indiam annis vigesimis saeculi quarti ante Christum natum, et imperium heredum eius (diadochorum) in Bactria (pars hodierni Afganistaniae), fuisse decisivum pro influxu artis Graecae in ulteriorem evolutionem sculpturae Indicae.

Napoleon autem ideas progressivas Revolutionis Gallicae et leges novas per totam Europam tulit (meminerimus Codicis eius et influxus potestatis Gallicae in vitam Dalmatiae tempore ab abolitione Reipublicae Venetae anno 1797 usque ad instaurationem administrationis Austriacae anno 1815).

Tamen opera politicarum potestatum, legislatorum et bellatorum omnia brevem vitam habent, quamquam interdum cum longis indirectis consequentiis.
Quo altior est gradus evolutionis facultatum intellectualium in aliqua specie, eo maior est possibilis vis unius individui in progressionem totius coetus.
Aliter dictum: in specie et coetu ex intelligentibus et consciis individuis composito, individuum maiorem habet valorem et significationem pro specie, quia potest fortius et amplius afficere eius progressionem, formationem et mutationem, quam est, exempli gratia, in coetu formicarum aut apium.
Quomodo unus formica‑poeta rebellis posset afficere structuram formicarii?

Videtur tamen, non obstante omnibus stultitiis quibus genus humanum abundat in variis formis cotidianae apparentiae, videtur tamen diuturniorem vim in genus humanum habere eius cogitatores; homines ut Buddha, Socrates, Iesus (quorum nemo quidquam ipse scripsit, quod etiam est eis commune); deinde illi qui scripserunt et scribebant: Shakespeare, Dostoievski, Tolstoj, Nietzsche, Schopenhauer… nec nominamus ingenia ut Leonardum, Michelangelum (qui etiam est poeta insignis cum compluribus centenis carminum, inter quae excellentes sunt Sonetti, quos anno 1950 in Croaticum convertit Olinko Delorko), atque Nikolaum Teslam et Einsteinum.

Cogitationes eorum, annotationes, instructiones, cotidie ab milibus et milibus hominum leguntur et de eis cogitatur, semper a novis generationibus.
Et quod est maxime mirum: eorum influxus in singulos (et singuli, ne obliviscamur, constituunt et aedificant societatem) iam per duo milia annorum durat.
Hi cogitatores (et multi alii quos non nominavimus) agunt quasi correctores conscientiae coetuum humanorum, operantes per singulos (sed etiam per institutiones, ut televisio) in societate.

Unusquisque fatum suum et munus in coetu habet, quod saepe nec sibi ipsi nec aliis circa eum clarum est.
Et mori potest quantum vult Barabbas, perficiens suam (assignatam) missionem, finem et officium in hoc mundo; tamen numquam erit sicut Christus, quia non omnes aequales nec idem sumus in hoc mundo, nec creati sumus ut tales simus.
Tamen, quilibet Barabbas qui dimittitur et non crucifigitur, est rota parva sed necessaria in progressu et futuro huius mundi.

Nam cum placenta fit, necesse est habere non solum massam, salem, saccharum et aromata, sed etiam farcimen.
Sine farcimine nihil idem esset.

[[Categoria:Opera quae Coronus Tenebrosius scripsit]]
[[Categoria:Interpretationes e lingua Croatica]]
[[Categoria:Opera quae Coronus Tenebrosius Latine vertit]]
[[Categoria:Opera cum fonte]]
[[Categoria:Opera sine re wikidata]]
[[Categoria:Saeculi primi vicesimi interpretationes]]
[[Categoria:Saeculi primi vicesimi opera]]</text>
      <sha1>2dr6hmzzdhbuaw1mu8xc225gym56l6s</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Critica conclusionum Iungi</title>
    <ns>0</ns>
    <id>83149</id>
    <revision>
      <id>272767</id>
      <parentid>269075</parentid>
      <timestamp>2026-06-29T00:37:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Coronus Tenebrosius</username>
        <id>31709</id>
      </contributor>
      <comment>/* Critica conclusionum Iungi */</comment>
      <origin>272767</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5647" sha1="pnr34b04zctzoiy6on0oit3dux8i05q" xml:space="preserve">[[Puteus Chaosi]]

= Critica conclusionum Iungi =


'''“Omnibus rebus mysterium et sublimitatem ademus; nihil iam sacrum est.”'''  
— ex commentario cum cogitationibus Iungi.

Iam ante annum 1909 poeta Rilke in una carminum suorum dixit:
'''“Omnia in nocte nominavimus… Haec domus vocatur, illud canis…”'''  
Itaque, ante Iungum — vel fortasse eodem tempore — alii animi Europae ineuntis saeculi XX eundem nodum animadverterunt.

Quod ad symbola naturalia et culturalia attinet, praesertim illud est mirum ubi se invicem tangunt.
Fons symbolorum culturalium, qui nunc tales sunt, olim naturalis fuit — in symbolis naturalibus — quae per tempora, per varias memorias collectivas, ritus, traditiones et institutiones, mutata sunt in ea quae hodie vocamus symbola culturalia.

Sic exempli gratia symbolica labyrinthi arctissime coniungitur cum symbolo uteri, itineris et nativitatis.
Labyrinthus, inventus in civitate Cretensi, sicut in aliis antiquis culturis Europae praehistoricae (ut in picturis labyrinthorum circularium in menhiris Europae septentrionalis), munus habuit repraesentationis religiosa‑spiritualis.
Postea, in Graecia archaica et classica, labyrinthus fit symbolum culturalis ordinis primi, cuius universa significatio religiosa, quae olim latuit, iam sub fabula Thesei amissa est.

Quod ad Iungianam narrationem de tristitia hominis a natura separati et ab unitate remoti — quam separationem ille putat causam esse barbariei hominis erga hominem et lapsus civilitatis technicae in barbaries Germaniae nazisticae, opera manus obscurae subconscii — notandum est barbaries multo ante rationalismum (qui definitive saeculo XVIII apparuit et cum eo coepit nostra aetas spiritualis, quae nunc fortasse ad finem suum accedit) dominata esse mundo.
Recordari oportet bellum tricennale in Europa sub specie certaminis religiosi; recordari arenas Romanas tempore antiquae sanitatis; recordari insaniam sanguinis sitis humanae ante rationalismum, quem Iungus paulatim culpat.

Denique, accessus logicus, analyticis innixus, aetatis modernae saeculorum XIX et XX, effecit ut in abyssos psychoanalyses penetrare possemus.
Ante rationalismum, homo se pacabat et ad cursum vitae redibat per visiones, ritus, paenitentias religiosas, crises et conversiones.
Itaque puto Iungum iniuste et inutiliter rationalismum accusare — rationalismum ex quo ipse ortus est et cuius quasi magus fuit.
Rationalismus unum tantum effecit: conscientiam de mechanismis psychis humanae et actionis; conscientiam de modis quibus aequilibrium creatur et servatur; cum aequilibrium sit ipsa condicio sanitatis.

Iungus excelluit in descriptione problematum mundi moderni et hominis; recte deprehendit separationem ego ab Essentia Centrali (Unitate), sed errorem fecit cum culpam invenit in processu individualizationis et in discessu a natura, quod rationi rationalisticae attribuit.

Meo iudicio, processus individualizationis sunt inevitabiles in gradu evolutionis nostrae civilitatis, quo nunc sumus.
Attamen exitus et via e nostro labyrintho exstat.
Non consistit in reiectione rationalismi, logicae et analyticae, sed in superatione eorum atque in evolutione illius quod aetas industrialis et scientifica, in cursu ad materiam et eius structuram, neglexit: evolutionem et colendum relationis ad res, ad homines, ad naturam.
Scientia hucusque respondit quaestioni: ''Quid est hoc?'' — in sensu materiali et analytico; sed non respondet: ''Quid hoc nobis significat?'' et ''Quomodo nos ipsos, alios, naturam tractare oporteat ut sani simus?''

“Omnibus rebus mysterium et sublimitatem ademus; nihil iam sacrum est.”
— ad hunc locum redeo.
Iam in hac sententia, in hoc dicto, revelatur et nudatur problema fundamentale aetatis modernae.
Solutio non est in responsione ad quaestionem: ''Quid sunt res?'' — secundum structuram materialem; sed latet in quaestione '''relationis''' nostrae ad res:
''Quid sunt istae res nobis? Quid nobis significant? Qualis esse debet noster habitus erga eas?
''
Scientia, adhuc hodie, in principiis positivisticis consistit, praesertim in scientiis naturalibus et applicatis: finis ultimus scientiae putatur esse descriptio et definitio structurae alicuius rei, et utrum aliquid effici possit necne.
At scientia et scientistae debent respondere de consequentiis longinquis operum suorum et applicationum inventorum suorum.
Scientista non potest (nec debet) dicere: ''Ego hunc virus creavi; fieri potest; quomodo vos eo utamini, non est mea cura.''  
Dum talem habemus habitum autisticum et pueriliter irresponsabilem erga mundum et existentiam, recte dicere possumus: '''“Hallo, Houston… habemus problema.”'''

Forsitan ecologia et disciplinae ambientales sunt initium viae ad solutionem.
Non soli sumus; omnia inter se coniuncta sunt; et unusquisque nostrum aliquam partem agit in oceano existentiae.

Neque possumus relationem nostram ad nos ipsos, ad mundum, ad totam existentiam fundare solum in affectibus — etiam si sint amor, misericordia, compassio.
Relatio nostra debet inniti in habitu logico et conscio '''reverentiae, observantiae, aestimationis''' omnium quae sunt.
Forsitan non res mutandae sunt, sed '''noster habitus''' erga res et existentiam.
Et hic labor est qui superat — et multo amplius — quam unam scholarem reformationem curricularem.

[[Categoria:Opera quae Coronus Tenebrosius scripsit]]
[[Categoria:Interpretationes e lingua Croatica]]
[[Categoria:Opera quae Coronus Tenebrosius Latine vertit]]
[[Categoria:Opera cum fonte]]
[[Categoria:Opera sine re wikidata]]
[[Categoria:Saeculi primi vicesimi interpretationes]]
[[Categoria:Saeculi primi vicesimi opera]]</text>
      <sha1>pnr34b04zctzoiy6on0oit3dux8i05q</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>De Religione et Spirituali</title>
    <ns>0</ns>
    <id>83150</id>
    <revision>
      <id>272768</id>
      <parentid>269076</parentid>
      <timestamp>2026-06-29T00:38:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Coronus Tenebrosius</username>
        <id>31709</id>
      </contributor>
      <comment>/* De Religione et Spirituali */</comment>
      <origin>272768</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6665" sha1="52bi0jzzdaev4652e5gzfahl8u740zv" xml:space="preserve">[[Puteus Chaosi]]

= De Religione et Spirituali =

Conversio ad veritatem spiritualem in nobis et per nos fit, religione necessario relicta. Pauca sunt quae veritati spirituali magis adversentur quam religio. Pro investigatione personali, cognitione et inventione, religio offert dogma fixum et immutabile. Ideo religio resistit quaestioni interiori uniuscuiusque hominis et quaerendi responsa per propriam scientiam et experientiam; nam si ipsi quaereremus, inveniremus et reperiremus, religio nobis amplius non opus esset. Propagatio magnarum religionum, dogmatum et doctrinarum earum per orbem terrarum, exemplum est globalizationis mentis ante adventum interretis. Omne dogma quaestionem excludit, atque ideo etiam veritatem; nam veritas non est aliquid quod tibi datur aut donatur, sed quod ipse invenis. (Pulsate, et aperietur vobis.)

Magnae religiones per historiam munus habuerunt creandae cohesionis socialis in societatibus quibus se diffuderunt, atque per hoc munus servandi ordinem socialem existentem (qui formaliter cum doctrina religionis congruere debebat). Religio homines docebat ut assuescerent condicionibus socialibus et conformismo. Si tibi dico aliquid ita esse, ita est, et id accipere debes; aliter te comburam: “Hic in terra, in rogo; et ardebis etiam in altero mundo.”

Sed fortasse, propter dogmata ecclesiastica imposita, quae manifesta absurditas erant in variis vitae partibus, et propter necessitatem ea refellendi, homo occidentalis evolvit notionem libertatis cogitandi, independenter a dogmatibus religiosis; ideam investigationis permanentis et inveniendi, contra doctrinam de veritatibus immutabilibus (quod, sane, non negat quasdam veritates aeternas et ubique applicabiles exsistere). Sed eas ipse invenire debes. Nam semper plus valet piscis quem ipse cepisti quam ille qui tibi donatus est. Et Deus nos tales creavit ut ipsi capiamus et inveniamus, curiositate et necessitate impulsi. Necessitas veritatem inveniendi et sensus inventionis est maximum donum quod Creator Universi homini dedit.

'''Fratres et Sorores Iesu'''

MATTHAEUS 13,55-56: 

''Nonne hic est fabri filius? Nonne mater eius dicitur Maria, et fratres eius Iacobus et Ioseph et Simon et Iudas? Et sorores eius nonne omnes apud nos sunt?''

ΜΑΤΘΑΙΟΣ 13,55–56

''Οὐχ οὗτός ἐστιν ὁ τοῦ τέκτονος υἱός; οὐχ ἡ μήτηρ αὐτοῦ λέγεται Μαριάμ, καὶ οἱ ἀδελφοὶ αὐτοῦ Ἰάκωβος καὶ Ἰωσὴφ καὶ Σίμων καὶ Ἰούδας; καὶ αἱ ἀδελφαὶ αὐτοῦ οὐχὶ πᾶσαι πρὸς ἡμᾶς εἰσιν;''

Repraesentantes religionum consulto falsaverunt, perperam interpretati sunt et instrumentalizaverunt facta rerum gestarum, ut ea in suam imaginem mundi convenirent. Clarissimum exemplum est locus in Evangelio secundum Matthaeum (13,55-56), qui aperte memorat fratres et sorores Iesu, natos ex Maria matre et Iosepho fabro. Ex hoc loco discimus Iesum quattuor fratres habuisse, nominatim recensitos, et saltem duas sorores.

In pluribus locis, etiam in aliis Evangeliis, memorantur fratres Iesu qui eum una cum matre quaerebant dum ille in turba praedicabat. Sed Ecclesia pertinaciter recusat agnoscere eos fratres germanos et sorores esse, dicens eos esse fratres et sorores “in Spiritu”.

Hoc fit ut servetur imago artificiose creata sanctae Familiae trium personarum: Matris, Filii et Patris‑nutritoris; omnia ad tuendam fictam puritatem Mariae et cultum Deiparae Virginis. Ecclesia primaeva cultum Deiparae adhibuit ut respondere posset cultibus religiosis tunc late diffusis, ut in Aegypto cultui Isidis et Horus‑pueri.

Post necessitatem servandae puritatis Deiparae latet opinio ducibus Ecclesiae propria: Deipara pura esse debet quia concubitus peccatum est. Haec opinio de impuritate concubitus oritur ex legibus Mosaicis et praeceptis Iudaicis. Testimonium sunt mandata de lavacro et purificatione post talem actum.

Si ergo Maria, praeter Iesum, quinque aut sex aut plures liberos habuisset, id significaret eam multum participasse vitam sexualem et saepe concubuisse, quod secundum talem mundi visionem violaret puritatem mulieris, quamvis omnia intra matrimonium legitimum fierent; praeter, scilicet, conceptionem Iesu quae secundum Evangelistas ante matrimonium facta est.

Ex altera parte, leges Iudaicae clarissimae sunt cum praecipiunt officium implendi debitum coniugale, nisi in paucis casibus exceptis: diebus purificationis menstruorum mulieris, tunc secundum legem severissimam ne tactus quidem digito inter coniuges licet, et lecti separandi sunt; item in casu morbi alterius coniugis.

Difficultates maximas circa accipiendam sexualitatem Mariae habuerunt Patres Ecclesiae, inter quos Hieronymus, noster conterraneus Stridonensis, qui Bibliam ex Hebraico, Aramaico et Graeco in Latinum convertit. Ille fuit ardentissimus defensor dogmatis de perpetua virginitate Mariae. Sed, ut vidimus, Evangelia — praesertim Matthaeus — hoc manifeste negant: Iesus quattuor fratres habuit nominatim recensitos et saltem duas sorores (in plurali dictas), fortasse tres. Iosephus et Maria ergo saltem septem liberos habuerunt, fortasse plures.

Unus ex fratribus Iesu, nomine Iacobus, memoratur in epistulis Pauli ut unus ex duobus ducibus communitatis Hierosolymitanae post resurrectionem et ascensionem Iesu; alter dux erat Simon, aramaice dictus Kefa, quod Graece redditur Petros.

Paulus narrat se, postquam ex Arabia rediit (ubi per tres annos post conversionem mansit), clam Hierosolymam venisse, ubi omnes discipuli Iesu eum vitabant et suspectum habebant. Soli Kefa (Petrus) et Iacobus, frater Domini, cum eo locuti sunt. In epistulis Pauli et in Actibus Apostolorum solus Iacobus appellatur: “Iacobus, frater Domini.”

Quod si accipimus ipsum Creatorem Universi modis mirabilibus et supernaturalibus ad incarnationem Iesu pervenisse, cur non accipiamus Mariam et Iosephum, post matrimonium legitimum, gaudium coniugale habuisse et alios liberos genuisse?

Cur omnes fratres et sorores Iesu e circulo sanctae Familiae exclusi sunt? Responsum est: ita decreverunt auctores dogmatis, qui res gestas et veritatem historicam in religionem transformaverunt. Veritas autem non est in religione neque in dogmatibus eius, sed in marginibus historiae — et in nobis.

[[Categoria:Opera quae Coronus Tenebrosius scripsit]]
[[Categoria:Interpretationes e lingua Croatica]]
[[Categoria:Opera quae Coronus Tenebrosius Latine vertit]]
[[Categoria:Opera cum fonte]]
[[Categoria:Opera sine re wikidata]]
[[Categoria:Saeculi primi vicesimi interpretationes]]
[[Categoria:Saeculi primi vicesimi opera]]</text>
      <sha1>52bi0jzzdaev4652e5gzfahl8u740zv</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>De Subversiva Iusculi Sorbitione</title>
    <ns>0</ns>
    <id>83151</id>
    <revision>
      <id>272769</id>
      <parentid>269077</parentid>
      <timestamp>2026-06-29T00:39:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Coronus Tenebrosius</username>
        <id>31709</id>
      </contributor>
      <comment>/* De subversiva iusculi sorbitione */</comment>
      <origin>272769</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2659" sha1="9us52v7csasshn5dx40e81gwgfa36ji" xml:space="preserve">[[Puteus Chaosi]]

= De subversiva iusculi sorbitione =

Interdum iusculum sorbere oportet; hanc libertatem nobis concedere debemus, ut controversi esse possimus. Facultas controversiae quasi quaedam subversivitas est, quae in rebus minimis se aperit, deinde logica libertatis et relaxationis ad cetera diffunditur.

Iuvenes, praesertim pueri, plerumque iusculum edere nolunt. Sed quo senior fies, eo iusculum tibi carius fit. Et ipsa vox “carius” pulchra est.

Fortasse sorbitio iusculi in publico cum urbanitate congruit. Sed quis civium omnes illas regulas librarias urbanitatis novit? Homines in nostris regionibus putant res sonoras neque bonas neque decentes esse. Itaque quaedam in publico quam maxime tacite agere conantur, quod existiment se eo ipso modestiores esse nec aliis molestiam afferre.

Homines in nostris partibus plerumque eminere nolunt, nisi iis rebus quae socialiter acceptae habentur: ut emptione autocinetorum pretiosorum, vestimentis notissimarum notarum, calceis recentissimis, telephono callido novissimo. In his rebus se ostendere amant, quia societas eas probat. Minus autem amant libertatem suam ostendere per violationem normarum communiter acceptarum. Nam homo ab infantia, idque inscius, mentem socialem ambitus sui imbibit, donec ea mens automatice pars ipsius fiat. Tum iam non opus est cogitare quid sit acceptum aut non acceptum: iam scit, et sequitur.

Fortasse nihil assequar actibus subversivis in publico, qui neque legem violant neque cuiquam nocent, nisi quod insoliti sunt et mirabiles. Aliquis fortasse cogitabit: “Ecce insulsus iste!” aut: “Ecce curiosus!” At fortasse nemo quidquam animadvertet. Etiam nostra parva subversivitas, in absentia observatoris diligenti, latere potest.

Tamen, fortasse aliquis videbit et dicet: “Ecce illum… quomodo sibi talem libertatem concedit? Cur ego idem facere non possim? Re vera, quod facit, non est absurdum…” Sic aliquis cogitare poterit: “Cur non sim talis? Cur non sim liber?”

Ut in vita cotidiana subversivi simus, necesse est amicos logicae esse et assidue mores socialiter impositos interrogare. Deinde logicam sequi — non propter societatem aut alios, sed propter nos ipsos.

Diffusio logicae et libertatis actus est subversiva creativitatis; sicut sorbitio iusculi in medio quod urbanitatem librariam ignorat.

[[Categoria:Opera quae Coronus Tenebrosius scripsit]]
[[Categoria:Interpretationes e lingua Croatica]]
[[Categoria:Opera quae Coronus Tenebrosius Latine vertit]]
[[Categoria:Opera cum fonte]]
[[Categoria:Opera sine re wikidata]]
[[Categoria:Saeculi primi vicesimi interpretationes]]
[[Categoria:Saeculi primi vicesimi opera]]</text>
      <sha1>9us52v7csasshn5dx40e81gwgfa36ji</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Num nos Ioseph K. sumus?</title>
    <ns>0</ns>
    <id>83160</id>
    <revision>
      <id>272770</id>
      <parentid>269307</parentid>
      <timestamp>2026-06-29T00:39:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Coronus Tenebrosius</username>
        <id>31709</id>
      </contributor>
      <comment>/* Num nos Ioseph K. sumus? */</comment>
      <origin>272770</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7685" sha1="d0rz2z72m361rizwg16kwwzxloz1a8c" xml:space="preserve">[[Puteus Chaosi]]

= Num nos Ioseph K. sumus? =

                          I.

''Iosephum K. quispiam profecto calumniatus est: nam illo uno mane
comprehensus est, quamquam nullum malum commiserat.''  
   - Franz Kafka, Processus

Hanc fabulam semper sic intellexi:
esse narrationem eorum hominum qui persuasum habebant Comitem Stalinum bonum esse, nec scire quid re vera fieret. Est fabula hominis qui putat bonum et malum revera exsistere, nec intellegit se iam eo ipso quod vivit reum atque suspectum haberi. Nec intellegit se sub adsidua observatione esse, ab omni circumstantium oculo, qui omni momento paratus est eum damnare.
Propter ignorantiam.

Ignorantia eius in eo consistit quod errore laborat et mundum atque systema non intellegit. Ignorantia eius est quod sibi persuadet se innocentem esse, se non esse reum, quamquam una cum ceteris in eodem systemate participat atque vivit.

Unicus modus quo te coram systemate, quod iam decrevit te reum esse, expiare possis, est quam celerrime culpam confiteri.
Idem fuit cum captivis politicis, cum illa banda in Insula Nuda. 

Simile est etiam hodie: omnibus societatibus, societatibus mercatoriis quae aliquid fabricant aut aliquas praebent operas, nos tantum consumptores sumus —
pecus ad consumendum paratum, quod intime scit se dona mollia nolle. Etiam catena nostra princeps, denique, Konsum appellatur. 
Homo qui ipse exitum invenire non potest, damnatus est ad eos exitus et ad illa remedia quae ei societas circumstans offert.

               II.

Mundus, vis multitudinis, turbae quae cotidie edere et bibere, moveri, necessitates suas fundamentales explere debet, non regitur ideali boni.
Bonum in mundo non exsistit, nisi ut idea, ut imago in mente et spiritu unius hominis. Massa et multitudo ducuntur necessitatibus evolutionis, instinctu superstitis. Terror systematis, communitatis, multitudinis in unum hominem —
hoc est quod in primum locum emergit in Processu Kafkae.
Id simile est illi venationi quam Commissio Americana post bellum in cinematographicis operariis instituit, qua communistas in industria ludicra persequebantur.

Et propter ipsam fragilitatem individui in prima parte saeculi XX orta sunt illa omnia praeclara opera —
tamquam speculum certaminis inter singularem hominem et systema multitudinis deceptae.

Sed tempus est ut nos ipsos interroguemus:
num multitudo vere decepta fuit,
an potius coetus hominum perterritorum, qui metu pro propria existentia ludum ac regulas acceperunt? 
Si omnes — dicamus, octoginta centesimae — renuerent stultitiam et dementiam perficere, quid facerent illi viginti centesimae furentes et irati, qui in persecutione aliorum proprium sensum vitae invenerunt? 
Num civitas et societas exsistere possunt, si octoginta centesimas sui ipsius populi trucidant? 
Cum crisis venit, unusquisque primum spectat quomodo cutem propriam servet, nec de numeris cogitat.

Praelia et caedes primi atque secundi belli mundani nihil aliud fuerunt nisi opera multitudinis deceptae, multitudinis impotentis et desperatae, cui minoritas violenta et destructiva quasi remedium obtulit. 
Crisis primae partis saeculi XX fuit crisis singulorum hominum, qui non credebant se ipsos solvere posse difficultates quae eos premebant. 
Tamen nullum crimen collectivum effici potest sine participatione individui.

                            III.

Semel vidi pelliculam documentariam, sub patrocinio cuiusdam institutionis Nationum Unitarum factam, de caede Srebrenicense.
Musulmani fugiebant, plerumque inermes, in silvas et in montes.
Serbi eos vocabant atque invitabant: venite, tradite vos.
Venerunt et se tradiderunt; illi autem in pratis et in clivis montium eos sclopetationibus necabant.
Corpora corporibus superponebantur.
Coetus sclopetatorum taedio caedis fessus erat.

Post unam alteramve horam, sub cumulo corporum aliquis se movit.
Parvus puer, circiter quinque ad sex annorum, in summam massam emersit.
Stetit ante viros coetus sclopetatorum.
Nemo eorum qui per horas sclopetaverant et occiderant, conspecto puero super acervum corporum, illum unum, ultimum puerum, interficere voluit.
Stabant muti et spectabant.
Omnes impetus occidendi iam satiati erant.
Odium et metus satiati erant.

Tum praefectus exarsit: Sclopeta! — imperavit.
Nemo e praesentibus quidquam fecit.
Praefectus in eos, qui armati ei proximi erant, exclamavit: Sclopeta!  
Unus e coetu respondit: Si eum occidere vis, ipse id facere debes. 
Praefectus animum non habuit, cum vidisset ceteros omnes cessisse.

Puer processit et ad quendam virum in coetu accessit.
Fortiter manum eius prehendit.
Ille, e coetu sclopetatorum, dixit se numquam in vita tam validam comprehensionem sensisse.
Puer ad nosocomium delatus est.
Unus fuit ex paucis qui superfuerunt.

Quis scit quid accidisset, si etiam antea omnes praesentes ita recusassent imperium superioris?

                           IV.
Multitudo effrenata, pro bono quod dicitur collectivo, ad caedem parata est.
Tamen cultrum singulus homo tenet.
Et ipse ferit.

In Insula Nuda, multitudo perterritorum singulorum pulsabat —
suos cognatos, sodales e subselliis universitariis et e subselliis factionis.

Conflictus inter voluntatem collectivi et voluntatem individui non est exceptio, sed drama fundamentale et ubique praesens totius historiae humanae.
Plurimi homines in condicionibus extremis, ut vitam suam terrenam servent, cedunt et submittunt se pressioni collectivi;
et tunc unusquisque, velut formica in formicario, suam partem criminis collectivis peragit — quia metuit.

Esse liber a metu pro vita terrena est una ex maximis libertatibus, quae tantum maximis credentibus et singularibus hominibus tribuitur.

Ita genus damnatorum, metu oppressorum, procedit et durat.
Solum ut diem unum, alterum supervivat.
Nec consideratur quod omnes, omnino omnes, sive sic sive aliter, uno die mori debebimus.

Ante circiter octoginta annos, homines Hitleriani per totam Europam — a Polonia usque ad Franciam et ad Balcanos — Iudaeos colligebant.
Occiderunt eos — quot? — circiter sex miliones.

Hodie, post octoginta annos, sola in Germania, pro quattuor milionibus Iudaeorum qui culturam Germanicam secuti erant, habent circiter quattuor miliones Turcarum et unum milionem Arabum.
Num et illi tranquille in vagonas et in cellas intrabunt, cum tempus advenerit?

                         V.

Hi in Europa Orientali — Poloni, Bohemi, Slovaci, Hungari — sincerius agunt.
Melius ostendunt se scire quid sit homo.

Ita dicunt: ''non, non accipiemus magnas turmas profugorum ex Oriente Proximo in terras nostras. Non habemus facultates ad id; etiamsi haberemus, illi nostrae culturae non accommodantur, nec traditionem habemus talium magnarum peregrinarum turmarum inter nos.''

Certe non habent — cum Hitler et socii eius Iudaeos ex illis regionibus sustulerint.
Sciunt tales turmas in futurum difficultates in terris suis allaturas.
Xenophobia tempestiva praeventio est.

Ut verba Mutti Merkel referam — dicta ante initium fluctus migrationis anno 2015: ''Multi-kulti ist tot!'', id est: ''Multi-kulti est mortuus.''

Recordatus sum imaginis puellae Palaestinensis lacrimantis, quae Germanice perfecte coram diurnariis filiae pastoris protestantis locuta est, petens sibi et familiae suae ius manendi in Germania.

Merkel ei comiter, sed tamen firmiter explicavit id fortasse non futurum esse possibile.

[[Categoria:Opera quae Coronus Tenebrosius scripsit]]
[[Categoria:Interpretationes e lingua Croatica]]
[[Categoria:Opera quae Coronus Tenebrosius Latine vertit]]
[[Categoria:Opera cum fonte]]
[[Categoria:Opera sine re wikidata]]
[[Categoria:Saeculi primi vicesimi interpretationes]]
[[Categoria:Saeculi primi vicesimi opera]]</text>
      <sha1>d0rz2z72m361rizwg16kwwzxloz1a8c</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Odor discretus snobismi</title>
    <ns>0</ns>
    <id>83191</id>
    <revision>
      <id>272771</id>
      <parentid>269308</parentid>
      <timestamp>2026-06-29T00:40:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Coronus Tenebrosius</username>
        <id>31709</id>
      </contributor>
      <comment>/* Odor discretus snobismi */</comment>
      <origin>272771</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7284" sha1="hblhq4lz3o7r6nwgaivrsmmo20xdpv6" xml:space="preserve">[[Puteus Chaosi]]

= Odor discretus snobismi =

Odor snobismi discretus est, valde discretus, sed interdum deprehenditur, cum subito in aere redolere incipit. Et tunc clare adest, quasi repente hic exstitisset, nullo signo praenuntiante; implet spatium toto suo gradu et intensitate. Idque fit praesertim tum, cum putavimus eum in nostra societate (propter evolutam conscientiae rationem civium quasi illuminatorum) iam fere evanuisse.

Mihi tamen, ob varias vitae circumstantias et experientias, ita contigit ut ipsum snobismum iam procul olfacere possim. Sed quid est snobismus, et quomodo agnoscitur? Non est animus meus hic latius exponere quid sit snobismus; pauca tamen dicam de causis eius et de condicionibus in quibus maxime floret. Snobismus primum est habitus mentis; status animi in quem quis se ipse paulatim adduxit. Non significat hoc personam aliquam expresse voluisse fieri snob. Magis est quasi laqueus in quem quis incidit et ex quo difficillimum est, valde difficillimum, evadere.

Unusquisque nostrum desiderat ut in aliquo vitae suae ambitu sit bonus, singularis, praestans, aliquo modo melior ceteris. Id omnes optamus. Quaestio est propriae autorealizationis et imaginis de se ipso aedificandae.

Hodie homines plerumque se perficiunt per opus et per curriculum. In mente sociali Croatorum, labor ipse aestimatur ut valor universalis. Attamen, plus quam ipsum laborem, Croati (et ceteri qui cum eis hic habitant) magni faciunt “officium”; id est: officium stabile et securum , munus, servitium publicum. Finis talis muneris est reditus stabiles et regulares obtinere. Et omnia haec ordinantur ad summum valorem civium Croaticorum: securitatem; id est, sibi ipsi securam et tranquillam existentiam praestare. Haec est illa quaedam securitas et quasi aristocratica levitas ac incuria circa quaestiones materialis vitae.

Cum igitur Croata ordinarius hoc assecutus est, putat se in vita successisse; invenisse locum suum in societate.

Summus autem idealis est, ut notum est, obtinere munus publicum vel quodlibet officium publicum, si fieri potest ad vitam totam, et, si fieri potest, tale officium quod non nimium postulet laboris physici aut mentis. Cum enim munus ad vitam obtines, potes consilia facere. Sed tale officium, quod neque corpus neque animum nimis consumit, etiam suas habet insidias: saepe, ob impossibilitatem mutationis aut promotionis, oritur in homine sensus taedii, sensus quasi in quodam laqueo perpetuo haeserit — in opere quidem tuto et constanti, sed tedioso, quod (inter nos loquentes) non omnes facultates eius exigit. Ita, sine facultate mutationis aut progressus, sine spatio ad maiorem autorealizationem, multi in talibus officiis paulatim se sentiunt quasi patientes. Fere ut pars supellectilis, nam (sincere dicamus) eorum opus fere quilibet homo mediocris et normalis perficere posset.

Itaque, adepti munus publicum, securi sunt quidem; sed sciunt se opus facere omnino mediocriter. Quidam inter eos se bene sentiunt et vitam privatam magis curant. Sed ambitiosiores saepe tacite patiuntur. Aliquo modo sibi ipsis probare debent suam existentiam, suam personam, suam dignitatem; sciunt enim se valere. Valere plus. Si igitur aliud nihil habent quo sibi probent suam excellentiam, restat ut aestiment quid in vita habeant, quae sint eorum “achievements”. Et habent: munus stabile, laborem qui ad intellectum pertinet (non sunt operarii manuales), et stipendium quod, quamvis saepe parum sufficiens videatur, tamen non est omnino malum.

Extra orbem eorum vitae cotidianae, est totus mundus miserorum: sine opere, sine securitate, sine pecunia, sine futuro. Ita est; tales homines exsistunt et semper exsistent. Sed in vita et circulis socialibus publicorum officialium, tales homines non adsunt. Illi sunt alibi; ibi foris. Et quamvis homo debet (et potest) compassione affici tales “inclassicos” miseros, tamen sunt quasi alter mundus, mundus non prosperus, qui re vera confirmat prosperitatem officialium publicorum.

De magistris autem et praeceptoribus in scholis primariis et secundariis, dici non potest eos esse officiales quibus taedium in opere dominatur. Ex omnibus professionibus publicis, hi maxime cum hominibus vivunt et cotidie provocantur. Praesertim illi infelices qui in scholis technicis secundariis docent: felices sunt si hora praeterit sine eo quod discipulus aliquis vivacior parietem vel cortinam flamma ex aerosolio et accenditore incendat. Felices sunt si discipuli in postmeridiana classe sobrii sunt et si nemo vomitum in aula vel in cortinas detergit.

Praeterea, magistri in talibus scholis magnum gradum autocontinentiae ostendere debent: interdum, dum per corridors ambulant tempore intermissi, audiunt discipulum alteri submurmurantem, sed satis clare: “ecce stultus”, et subridentem. Magister se gerit quasi nihil audiverit, quia scit reactionem vehementem suam infirmitatem patefacturam esse. Melius est id praeterire.

In quibusdam classibus discipuli ludicri exspectant ut magister tergum vertat ad tabulam scribendam, ut statim globulos chartae vel alia minuta obiecta iacient — quorum nonnulla ipsum magistrum feriunt. Cum magister subito se vertit, omnia silent, discipuli compositi reactionem eius exspectant. “Quis has chartulas iecit?” — quaestio plerumque est mere rhetorica. Magister iratus ad vindictam procedit: “Bene, si ludere vultis, ludamus ludum interrogationis”, et librum nominum sumit.

Ut talia vitentur, magistri saepe discipulis tergum vertere nolunt; difficile est enim res explicare dum aliquis te iaculis petit. Ideo adsunt computatra et projectoria quibus magister notas discipulis ostendit, ita ut eis non necesse sit tergum vertere.

Professio magistri certe non est aestimata. Etiamsi magister scit quis sit provocator, regulae ei vetant ut discipulum e classe expellat; invenire debet modum aptum ad operandum cum tali puero. Etiamsi eum in actu deprehendit, potest eum mittere ad psychologum vel paedagogum, ubi saepe domina paedagoga transgressori offert bombonem, ut relationem “humanam” constituat.

Tamen, non obstante omnibus, magistri fine diei domum redeunt aliquo modo impleti; si nihil aliud, dies fuit dynamicus et plenus communicationis humanae.

Saepius classes sunt pulverulentae (nam mulieres purgatrices plerumque solum scopis transeunt, sine suctione). Et fauces interdum dolent. Nec obliviscendum est viginti homines emissiones quasdam corporales emittere, quae novos odores toti rei addunt.

Tamen ausim dicere snobismum apud magistros rarissime olfacies. Fortasse ipsa condicio cotidiana eos admonet qui sint, ubi sint, cur sint et quomodo sint. In perpetua interactione cum pueris et adolescentibus, omnia fieri possunt, et errores hodie minus tolerari solent. Nam omnes sumus sensibiles cum agitur de opere cum iuvenibus. Interdum etiam desideria, expectationes et ambitiones parentum considerandae sunt. Nec desunt desideria, mandata et expectationes directoris vel directricis.

[[Categoria:Opera quae Coronus Tenebrosius scripsit]]
[[Categoria:Interpretationes e lingua Croatica]]
[[Categoria:Opera quae Coronus Tenebrosius Latine vertit]]
[[Categoria:Opera cum fonte]]
[[Categoria:Opera sine re wikidata]]
[[Categoria:Saeculi primi vicesimi interpretationes]]
[[Categoria:Saeculi primi vicesimi opera]]</text>
      <sha1>hblhq4lz3o7r6nwgaivrsmmo20xdpv6</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Privilegium Solitudinis</title>
    <ns>0</ns>
    <id>83192</id>
    <revision>
      <id>272772</id>
      <parentid>270207</parentid>
      <timestamp>2026-06-29T00:40:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Coronus Tenebrosius</username>
        <id>31709</id>
      </contributor>
      <comment>/* Privilegium Solitudinis */</comment>
      <origin>272772</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4709" sha1="lltd3dit51x4t0gosezf6l4chntywag" xml:space="preserve">[[Puteus Chaosi]]

= Privilegium Solitudinis =


1.

Interdum bonum est se relaxare. Alte anhelare. Paululum panis sumere ut ille sensus aciditatis in stomacho sedetur. Paulum vini anni praeteriti bibere. Domestici, rubri. Non oxidati. Odoribus adhuc fructuosis. Cogitationes coërcere ne febriliter currant. De quocumque. Mundus non est gravis. (Semper fuit et semper erit.)
Graves sumus nos. Noster momentum praesens, et nostra existentia in eo. Graves sumus nos. Nam hic est noster vitae tempus. Quidquid circum nos accidat. (Profundus spiritus.)
(Relaxatio et sensus quietis. Penetrat mentem, animum, corpus.)

2.

Subito… motus in fruticeto. Ille nefarius, qui te iam sex menses observat.
Iam ei minata es te matrem eius vocaturam esse, omnia nuntiaturam, nisi desistat.
Homo stultus est. Te sequitur adhuc. Hoc tempore e fruticeto. Surgis e subsellio, paulum irata. Celeri passu discedes. Dum nervose exhalas ultimos fumos ex cigaretta paene exstincta.

3.

Multi viri pro te suspiraverunt et salivaverunt. Illi perturbatiores ne hodie quidem desistunt.
Illi autem rationabiliores conati sunt te oblivisci. Suam viam secuti sunt, sensus amoris memoriae tradentes. Magna vis et constantia requiritur ut sapiens sis.
Ut pergatur. Quid potest homo homini offerre, praeter aestuosum et calidum postmeridianum aestivum, plenum tantum odore invisibilium pheromonum?
Sequitur frigidum mane diei sequentis.

4.

Pax est inaestimabilis. Ideo homines vitare soleo. Praesertim notos. Semper aliquid a me exspectant. Ut eorum opiniones confirmem.
Salutatio. Quaestiones triviales, sententiae, commentarii. Solum quia putant se me nosse.
Exspectant audire certas formulas, responsa, verba quae eorum cogitationes et valores confirment. Quaerunt in te, in suo cognito, speculum sui ipsorum.
At in me id non invenient.

5.

Solitudinem. Dum sub fenestra aperta caffeae urbanae transirem, intra illam ubique diffusam strepitationem, vox feminea clare pronuntiavit vocem… solitudo.
Mens tantum non illuminata solitudinem horrere potest. Solitudo non est poena, sed privilegium.
Ea communicandum est. Cur omnes solitudinem timent? Nonne omnes in seipsis fugam desiderant? Fugam… A quo? Ab aliis?… An a se?… (risus) A se fugere impossibile est. Unicus modus fugae a se est mutari, et fieri aliquid quod heri non fuisti.

6.

Quam ingenui et leves sunt homines qui ab aliis exspectant confirmationem propriae rectitudinis et valoris! Quam perniciosum est, ad longum tempus, magno ingenio, adoptare modum fiduciae in se aedificandae qui in aliena opinione fundatur.
Et hic, in hac fiducia, in hac conscientia sui et in hac independentia animi et spiritus, hic differt mens magna ab illis minoribus, quibus alii necessarii sunt.
Si te aliquando veri amici tui honorabunt et aestimabunt, honorabunt te propter tuam independentiam; independentiam cogitandi; independentiam a modis dominantibus,
ab opinionibus vulgatis et valoribus socialibus. Ceteri, qui te non intellegunt, putabunt te errantem, vel saltem mirum. Nonnulli te etiam miserabuntur.

7.

Sensus taedii inter duos homines plerumque est mutuus. Itaque, cum tibi proximus interlocutor videbitur taediosus, verisimile est te quoque illi taediosum futurum esse. Vel esses, tempore procedente.
Conversatio hominum iustificatur solum cum ambo simul aliquem finem communem assequuntur, qui necessitates utriusque implet. Cetera sunt iactura temporis.
Quis enim alios homines eget? Mihi satis est eos e longinquo videre aut in televisione. Est etiam interrete, quod interdum me fatigat, ita ut per aliquot dies retiacula socialia in silentium ponam…
Verbum cum venditrice in taberna mutatum satis est pro cotidiana communicatione cum hominibus.
Homines ut multitudo; illa turba, strepitus, confusio. Illi sunt, re vera, nihil. Dum unusquisque homo, per se et intra se, est aliquid.

8.

Redeo ad initium: solitudo nullo modo est poena, nec — ut quidam patheticus diceret — miserabilis affectus, sed privilegium; expressio libertatis et pacis individui.
Alii nobis esse non possunt sensus, quia in quibusdam rebus incredibiliter diversi sumus et necessario incredibiliter soli.
Solitudo est via ad verum ego et essentiam. Occasionem nobis praebet ad initiationem in nos ipsos.
Et quis scit quem vel quid ibi invenire possimus? Interdum solitudo est unicus exitus verus, qui nobis permittit ut nosmet ipsos attingamus et servemus.

[[Categoria:Opera quae Coronus Tenebrosius scripsit]]
[[Categoria:Interpretationes e lingua Croatica]]
[[Categoria:Opera quae Coronus Tenebrosius Latine vertit]]
[[Categoria:Opera cum fonte]]
[[Categoria:Opera sine re wikidata]]
[[Categoria:Saeculi primi vicesimi interpretationes]]
[[Categoria:Saeculi primi vicesimi opera]]</text>
      <sha1>lltd3dit51x4t0gosezf6l4chntywag</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Paradigma (in)momentosi</title>
    <ns>0</ns>
    <id>83201</id>
    <revision>
      <id>272773</id>
      <parentid>270208</parentid>
      <timestamp>2026-06-29T00:40:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Coronus Tenebrosius</username>
        <id>31709</id>
      </contributor>
      <comment>/* Paradigma (in)momentosi */</comment>
      <origin>272773</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1955" sha1="i54p01v4wwi081kcyuv0sqr0wdxujl0" xml:space="preserve">[[Puteus Chaosi]]

= Paradigma (in)momentosi =

Homo sibi ipsi aenigma est. Cur quaerimus? Quaerimus ut vivos nos sentiamus; ut vivamus. Quid quaerimus? Quaerimus possibilitatem, formam existentiae, quam plerumque libertatem appellamus. Ubi eam invenimus, illam libertatem? Invenimus eam in mutatione.

Quamvis vita, summa summarum, sit lentus processus (maturationis), gaudium et satisfactio vitae pendent ab facultate intellectus vel intelligentiae ut satis celeriter mutationes creativas efficiat, ut conclusiones concretas et practicas, in re fundatas, deducat, quae dynamismum vitae sustinent.

Simile est in scribendo. Scriptor qui propter lassitudinem aut distractionem aliis curis praesentibus non est satis lucidus, quietus et compositus — non potest textui suo satis dynamismum praebere, quia lassitudine facultatem compendiandi amittit.

Dynamica commutationis paragraphorum aut transitus ad aliam rem; saltus ex una re in aliam, coniungitur cum foco et conservatione attentionis. Qui dynamismum textui suo praestat, praestat etiam eius venustatem. Et dynamica textus vel vitae iterum coniungitur cum ideis, solutionibus, modo cogitandi. Inopia idearum est hostis pessimus dynamicae. Sunt etiam multae aliae res quae dynamismum occidunt: disciplinae defectus; timor opinionis alienae (scriptor qui timet quid alii de eius scriptis dicturi sint, atque ob id patitur obstructiones creativas et nimiam autocensuram, fortasse non debet hoc opus agere); defectus sensus pro iam dicto, etc.

Vita est ludus qui voluptatem invenit in se ipsa, dum durat; sicut et scribere.

Cetera omnia sunt: paradigma rei non momentosae.

[[Categoria:Opera quae Coronus Tenebrosius scripsit]]
[[Categoria:Interpretationes e lingua Croatica]]
[[Categoria:Opera quae Coronus Tenebrosius Latine vertit]]
[[Categoria:Opera cum fonte]]
[[Categoria:Opera sine re wikidata]]
[[Categoria:Saeculi primi vicesimi interpretationes]]
[[Categoria:Saeculi primi vicesimi opera]]</text>
      <sha1>i54p01v4wwi081kcyuv0sqr0wdxujl0</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Photographia Nigro‑Alba</title>
    <ns>0</ns>
    <id>83206</id>
    <revision>
      <id>272775</id>
      <parentid>270209</parentid>
      <timestamp>2026-06-29T00:43:01Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Coronus Tenebrosius</username>
        <id>31709</id>
      </contributor>
      <comment>/* Photographia Nigro‑Alba */</comment>
      <origin>272775</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2765" sha1="dkfl95gn4pu35apj6z1vcipe3c8fqmj" xml:space="preserve">[[Puteus Chaosi]]

= Photographia Nigro‑Alba =                     
                          
            
Quaedam res vetustae a te leviter reteruntur. Aliae politurae traditae sunt. Teredines adsunt. Ubi sunt vermes? Foramina adsunt. Foramina manent. Foramina testantur. De illis. De nobis.
                  
          &lt;center&gt;—&lt;/center&gt;

In veteribus cuniculis viae ferriviariae interruptae sunt. Illae ducunt. Aliae ad orientem; aliae ad occidentem. Per eas currunt rattī. In magnis catervis.
Alii sinistrorsum flectunt; alii dextrorsum. Lumine et gressibus perturbati. Dividuntur. Currunt ante se. In tenebras. In tenebras. Sine reditu.
Lucem nolunt. Non egent ea. Non sunt assueti.
Cuniculi in photographiis nigro‑albis se dividunt. Homines cuniculos obscuros non amant. In eos neque specula neque cameras ferunt. In eis non faciunt imagines sui ipsorum nec “selfia”. Non est satis luminis.

&lt;center&gt;—&lt;/center&gt;

Rattīs non opus est speculis. Nec luminibus additis. Non faciunt selfia nec imagines sui. Sciunt quid sint. Et contenti sunt. Non indigent adulatione. Sufficit eis odor venti. Et reactio. (Audiuntur stridor et rodentia.)
Rattī in acervis transeunt. Cuniculi manent. Sine vestigio imaginis. Solum vestigia stercoris. Et duo vel tres rattī mortui. Post secundum gradum, ex altera parte, ad dextram.
Et veteres trabes obscuratae, bitumine olim crasso et nigro impregnatae, quod olim e magnis machinis effluxerat.

&lt;center&gt;—&lt;/center&gt;

Photographiae nigro‑albae. Caelum hodie inclinatum est. Et odor ozonis. Res eo tactae sunt. In aere adest tristitia. Et quoddam levamen. Et odor desiderii. Ut semper post pluviam.
Levamen secum fert sensum iacturae et mortis. Aliquis nos hodie reliquit. Mortui sunt quidam boni homines. Semper abeunt, die pluviali.

&lt;center&gt;—&lt;/center&gt;

Alibi ardescunt ignes et flammae quae denudant neglectas superficies humanae incuriae et tela aranearum. Denudant usque ad lapidem. Aranei se subtrahunt a calore et linguis flammantibus. Fugere in altitudines non possunt. Altitudines pendent, et pendent ex tenuibus filis, e ramo.

&lt;center&gt;—&lt;/center&gt;

In campo. Et in colle. Lapis iuxta lapidem: necropolis.

&lt;center&gt;—&lt;/center&gt;

Quam magnus est oblivio! Caelum hodie inclinatum est. Res eo tactae sunt. Vita in memoriam labitur. Et pallescit. Photographia nigro‑alba: obscurae lineae, tempore et lumine expositæ, fiunt semper pallidiores.
Velamen obscurum custodit acumen.
[[Categoria:Opera quae Coronus Tenebrosius scripsit]]
[[Categoria:Interpretationes e lingua Croatica]]
[[Categoria:Opera quae Coronus Tenebrosius Latine vertit]]
[[Categoria:Opera cum fonte]]
[[Categoria:Opera sine re wikidata]]
[[Categoria:Saeculi primi vicesimi interpretationes]]
[[Categoria:Saeculi primi vicesimi opera]]</text>
      <sha1>dkfl95gn4pu35apj6z1vcipe3c8fqmj</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Consilium Dei et Amoeba Decepta</title>
    <ns>0</ns>
    <id>83211</id>
    <revision>
      <id>272776</id>
      <parentid>270210</parentid>
      <timestamp>2026-06-29T00:43:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Coronus Tenebrosius</username>
        <id>31709</id>
      </contributor>
      <comment>/* Consilium Dei et Amoeba Decepta */</comment>
      <origin>272776</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6362" sha1="1sqjunfa7lc7g81bfbu7i6a3bnvp60s" xml:space="preserve">
[[Puteus Chaosi]]

= Consilium Dei et Amoeba Decepta =

1. Isolatio, Mundus et Stultitiae

Cum nimis diu solus vixeris, in natura, in tuo mundo… post paucos dies id taedet, et novas excitationes quaeris. Spectas programmata nuntiorum et emissiones in quibus graviter disputatur de condicionibus oeconomicis patriae: inflatio pecuniaria effrenata est, atque regimen tributa augere vult, ut consumptio civium minuatur et pretium rerum paulatim sedetur.

Nuntii e patria et ex orbe; politici qui alteram viam autocineticam pecunia publica factam inaugurant, rubram vittam secant, vel pala honoraria iactant in recentem concretum, quasi ipsi merito operum sint.

Cogitas de stultitiis in quibus nihil mutare potes. Omnia quibus homo influere non potest, et tamen de eis sollicitatur — stultitiae sunt.
Post aliquod tempus, iterum tibi omnia sufficiunt, et rursus te segregas. Sic procedit: necessitas, satietas, saturatio, fuga, quies, vacuitas, necessitas…

Res est: nisi esset mundus exterior et omnes curae quas affert, nobis esset taedium.
Unica quaestio vera est: quomodo nos ipsi structuramus relationem nostram ad phaenomena mundi exterioris? Quomodo ad ea nos gerimus? Quantum eis pondus tribuimus?
Res est: nihil magni ponderis est, nec nos ipsi; nam in fine omnia transeunt, et ita transibimus et nos.

2. De Houellebecq, Critica et Morte

Unicus scriptor cum quo aliquatenus consentio, et quem vere agnosco, est Michel Houellebecq. Priusquam Houellebecq invenissem, putabam me solum esse in universo; nunc scio nos saltem duos esse.
Fateor tamen: quamvis eius prosa excellat, lepida sit et cogitationem moveat, eius poesis in aequabilitate animi subiecti principali quasi submergitur.

Omnia et omnes in mundo critici subici possunt. Nullus est systema, nulla res, nulla persona quae non possit ratione dissolvi et reprehendi. Omne quod exsistit potest accusari et vituperari.
Sola mors critici non subiacet; super eam tantum lugeri potest. Illa res et entia definitive finit — et hoc est totum.
Revera, quas reprehensiones invenire possumus ipsi morti?
Nullas. Tanto magis quod scimus eam esse processum naturalem et ordinarium.

Quid, di boni, homini in vita (in lucidioribus momentis) aliud restat, nisi Mens et conatus utilitatem in rebus, in hominibus, in omnibus invenire?
Inventio utilitatis rebus et vitae sensum tribuit.
Sunt praeterea cynismus, sarcasmus et ironia — quasi forma primaria relationis ad mundum et ad omnia existentia — quae nos etiam ad quandam portionem humoris perducunt.
Ut Angli fortasse dicerent: Si nescis quid aliud in vita agas, esto practicus. Ibi saltem invenies aliquem sensum, qualemcumque.

Si omnia quae facimus et molimur in vita, sic et aliter, morte finiuntur — qualis ludus in medio esse debet?
Forsitan… hilaris.

3. De Mundo, Nihilo et Collisionibus

Si mundus, et omnes, et omnia in eo, non essent pars magni Consilii Divini, de hoc mundo libere dici posset eum esse stercus et ludibrium Nihili; a Nihilo ortum, Nihil esse, et in Nihilum tendere.
At quoniam mundus, atque homines, non sunt Nihil sed Aliquid, et omnes illi synchronismi et congruentiae quae exsistunt — omnia haec testantur hunc mundum quoque partem esse magni Consilii Divini.

Quadam vespera physica quaedam venusta, voce iucunda, in televisione disseruit nos vivere in universo aggressivo, in quo nova corpora oriuntur ex continuis collisionibus corporum iam existentium.
Et mecum cogitavi illam sententiam esse profundissime veram; denique, et liberi nascuntur ex collisione unius corporis cum altero.

Videtur omnia in vita ad collisiones destinata esse. Novum semper oritur ex concursu contrariorum, ex occursu contradictionum complementarium.
Ad instar illius: No pain, no game!  
Ego autem cogitabam tantum quomodo tardarem, et quomodo in margine glareoso viae montanae vehiculum sisterem, atque inde, ex latere, spectarem omnia illa stercora quae in illo luto iuxta me et infra me eveniunt.

Nolui tamen omnino ludum fugere, sed prudenter agere, ita ut mihi optimum esset. Paululum manipulare in meam utilitatem. Hoc enim est sensus et modus ludi, nonne?
Manipulatio periti, qui scit quomodo res se habeant, in propriam utilitatem?
Si non perfecisti quod voluisti, et si res non evenerunt sicut sperabas, tunc patet te non omnia scire, nec omnes rationes et subtilitates rerum intellegere; nonne?
Non es peritus qualem te ipse fingere soles.

Aut fortasse tibi deest illud aliquid; una pars gravis et decisiva quae lusores prosperos prosperos facit?

4. De Audacia, Sorte et Amoeba

Forsitan tibi deest ipsum illud: audacia et constantia; promptitudo ad periculum sub devotione inconcussa erga finem.
At fortasse nihil horum est.
Forsitan simpliciter debes sequi fatum tuum, auscultare vocem in te quae tibi loquitur et te movet: quae te inspirat ad id quod agere debes, et quando agere debes.
Vocem quae intellegit tuam cunctationem, tuam nolentiam; vocem quae scit quantum timeas levitatem et res leves et solutiones faciles; vocem quae scit quantus sis homo gravitatis, et quomodo censeas solas res veras et pretiosas esse eas quas labore et difficultate evicisti.

Rebus levibus non credis; omnia levia tibi displicent: levis amor, levis concubitus.
Credis solum in id quod in se aliquam gravitatem continet, et quod post se aliquam complexitatem structurae, scientiae et artis abscondit.
Aliquis iure diceret te esse hominem gravem et complicatum, qui in omnibus quaerit onus, dolorem, laborem — ut se vivum sentiat.

Quocumque modo, stercus hominis es.
Molestus, et tibi et aliis.

Et quis scit quomodo aliquis tui generis in Consilium Dei includi possit aut omnino includi?
Nam hominibus tui generis opus est omni auxilio divino quod dari potest, ut vivant, ut felices sint — saltem paulum felices — et ut quicquam in vita efficere possint praeter satisfactionem necessitatum corporalium minimarum.

Breviter: sine Deo ad quem te convertis, sine illo Centro Unico cui coniungeris — Tu es nemo et nihil; Tu non exsistis.
Nisi misera amoeba!

Quae spirat, edit, et stercorat.

[[Categoria:Opera quae Coronus Tenebrosius scripsit]]
[[Categoria:Interpretationes e lingua Croatica]]
[[Categoria:Opera quae Coronus Tenebrosius Latine vertit]]
[[Categoria:Opera cum fonte]]
[[Categoria:Opera sine re wikidata]]
[[Categoria:Saeculi primi vicesimi interpretationes]]
[[Categoria:Saeculi primi vicesimi opera]]</text>
      <sha1>1sqjunfa7lc7g81bfbu7i6a3bnvp60s</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>De Successu Houellebecqiano</title>
    <ns>0</ns>
    <id>83212</id>
    <revision>
      <id>272777</id>
      <parentid>270211</parentid>
      <timestamp>2026-06-29T00:43:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Coronus Tenebrosius</username>
        <id>31709</id>
      </contributor>
      <comment>/* De Successu Houellebecqiano */</comment>
      <origin>272777</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4961" sha1="akt50cvrdnuzj1txvo6sr8i7pbl31bp" xml:space="preserve">[[Puteus Chaosi]]

= De Successu Houellebecqiano =

Status mentis Europaeae hodie talis est ut singulus homo vix inveniat intimum sodalem sententiarum — illum cui aperte, sine larvis urbanitatis et fictae civilitatis, possit sine pudore exponere vera sua cogitata de omnibus rebus et quaestionibus.
Baudelaire adhuc medio saeculo XIX tali sodali in versibus clamabat: “Tu, lector hypocrita — frater meus!”

Houellebecq locum suum apud lectores invenit eo ipso quod in chartam (vel in pagina computatri sui) transtulit rationem cogitandi civis mediocris, sed bene educati, Francogalli — immo totius Unionis Europaeae.
Protagonistae eius sine exceptione sunt viri aetatis mediae vel provectae, bene instructi, gradu academico ornati. Nonnumquam, sicut ipse auctor, sunt ingeniarii agronomiae, ordinis medii vel etiam superioris, initio in aliqua institutione publica occupati.

Fabula quam hi heroës experiuntur, et quam secundum lineam proprii interitus co‑creant, non est eadem ac vitae nostrae privatae; plerumque multo tragoedior in exitibus.
Houellebecq tamen auctor facetus est, capax grotescam vitae hodiernae exprimere.

Attamen, quamvis personae eius in quadam fabula versentur, fabula ipsa non est causa cur Houellebecqum legere amemus (non omnes libros, fateor).
Mihi maxime placuerunt ''Extension du domaine de la lutte'' et ''Sérotonine''; ''Particulae elementares'' mihi paulo nimis longae sunt, cum multis partibus quae sine damno amputari possent. ''Plateforme'' quoque suas venustates habet usque ad medium — usque ad descriptionem concubitus cum meretrice Thailandica; reliquum languet.

Houellebecq scriptor est mundi fracti, societatis fractae, in qua homo singulus maxima sua voluptates invenit in rebus elementaribus: in cibo, in alcoholi, in sexu.
Quod significat omnia alia in vita re vera esse levia, fere semper fontes frustrationis, inanitatem, perturbationes animi.

Quocumque modo res se habeant, Houellebecq efficit ut nos, lectores, intime possimus magna ex parte nos ipsos cum cogitationibus protagonistæ eius identificare.
Ipsa illa ratio cogitandi de mundo, de hominibus, de relationibus, de omnibus — prorsus talis qualis est modus cogitandi hominum hodiernorum — causa est cur personae eius nobis tam propinquae sint.
Monologi interiores et observationes sunt fundamentum huius propinquitatis et identitatis; ibi clavis est, ne dicam arcanum — nam arcanum nullum est, sed tantum peculiaris vis ingenii scriptoris.

Vis eius non in descriptione est, non in dialogis, non in fabula, non in politia stilistica aut arte compositionis; sed in facultate proferendi commentarium interiorem et perceptiones quae sunt intimae, lepidae, saepe ironicae, sarkasticae, ad stereotypos proclives, sed semper propinquae veritati psychologicae temporis nostri.
Omnis enim veritas in opere artistico primum psychologica est — veritas experientiae — praesertim his temporibus, cum ad omnia nimis sensibiles simus et parati in nobis ipsis aestimare et iudicare homines circa nos.

Protagonistae Houellebecqiani sunt viri, ut iam diximus, aetatis mediae, qui sunt victimae.
Victimae sunt pueritiae suae, parentum suorum, relationum inter eos; victimae officiorum inaniorum; victimae cotidianae vitae sine facie; victimae relationum intimarum non implentium; interdum etiam confitentur se ipsos errasse (ut heros Sérotonine).
Plurimum frustrati sunt, inanes, mundum experiuntur quasi scaenam banalitatis et inanitionis; animi eorum paulatim in crises devolvuntur, ubi ad limen conflictus perveniunt, parati ut secum ipsis pugnent et cum vita sua vacua et absurda.

Personae Houellebecqianae multum bibunt — immo supra modum, fere surrealiter — ut heros Sérotonine, quem memoravi quia recentissimus est in memoria mea.
Plerumque male se regunt, laborant, et cum tandem aliquam decisionem capiunt quae mutationem afferre posset, rursus in inanitatem banalitatis cotidianae dilabuntur, et iterum sunt victimae, participes ruinae communis societatis, mundi et valorum.
Tamen, inter haec omnia, semper valent ad commentaria mordacia et observationes nigrohumore tinctas.
Mira res est quanta acumen et vivacitas in his itineribus ad imum exprimatur.

Personae Houellebecqianae, ut videtur, secundum spiritum aetatis nostrae, natura sunt pessimistae de futuro — et proprio et humano universim.
Eas servat tantum mordax facetia erga praesentiam.

Putemur omnes nos hodie satis immersos esse in sarkasmum et ironiam quibus abundant observationes Houellebecqianorum; satis expositos absurditati societatis et mundi in quo vivimus; satis ut in nonnullis eius libris nos ipsos quasi domi sentiamus.


[[Categoria:Opera quae Coronus Tenebrosius scripsit]]
[[Categoria:Interpretationes e lingua Croatica]]
[[Categoria:Opera quae Coronus Tenebrosius Latine vertit]]
[[Categoria:Opera cum fonte]]
[[Categoria:Opera sine re wikidata]]
[[Categoria:Saeculi primi vicesimi interpretationes]]
[[Categoria:Saeculi primi vicesimi opera]]</text>
      <sha1>akt50cvrdnuzj1txvo6sr8i7pbl31bp</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>De Splendore et Honore Scriptoris</title>
    <ns>0</ns>
    <id>83256</id>
    <revision>
      <id>272778</id>
      <parentid>270212</parentid>
      <timestamp>2026-06-29T00:44:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Coronus Tenebrosius</username>
        <id>31709</id>
      </contributor>
      <comment>/* De Splendore et Honore Scriptoris */</comment>
      <origin>272778</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2283" sha1="88a4r0kt7o8p97scv82swhu1re6bumu" xml:space="preserve">[[Puteus Chaosi]]

= De Splendore et Honore Scriptoris =


In Croatia spatium publicum occupat is cui favet coetus mediatico‑editorialis, paucorum hominum in locis potestatis — id est, mediorum.
Et quid tum?
Publicant te, in instrumenta te mittunt, aliquam praemietulam domesticam accipis.
Editor tuus subsidium publicum pro libro tuo capit et emptionem bibliothecarum.
Tu accipis honorarium tuum.

Quaestio est: quantum talis liber revera venditur in mercatu?
Quot cives re vera emunt, verbi gratia, romanum praemiis ornatum?
Plurimi, si quid interest, ad bibliothecam ibunt et librum mutuum capient.
Centum homines in tota Croatia fortasse legent talem romanum.
Forsitan fallor; fortasse trecenti?

Si pro quolibet lectore supra numerum centum unum euro acciperem, nescio quantum colligerem.
Et quid significat esse scriptorem in Croatia?
Adstas in mediis, habes honorarium editoris.
Fortasse etiam pecuniam ex aliqua praemio annuo.
Et hoc est totum.
Quot homines in Croatia culturam omnino sequuntur?
Forsitan aliquando in manuales scholarum intrabis — nisi veram eroticam in textu non habes.

Non sum magnus fautor investigationum sociologicarum; non credo eis.
Credo rationi sanae et relationibus de numero exemplarium venditorum.

Quid autem si serio scribas, vel etiam leviter, et legaris, sed nihil inde lucreris?
Quid si quinquaginta animae te legant, et tu inde ne unum quidem euro capias?
Numerantur tantum illi qui euros accipiunt.
Pecunia sola est confirmatio realis successus.

Dostoievski scriptor felix fuit: pecunia ex fasciculis romanorum in diariis editis solvebat aleatorias et alias debitas.
Scriptorem esse aliquatenus prodest in terra magna et populosa.
Houellebecq miliones eurorum lucratus est.
Vix invenitur maior ingenii species apud scriptorem quam ostendere hominibus quantum miseri sint.
Ultimas lineas urbanitatis civilis frangens, scriptor in terra magna aliquid pecuniae consequi potest.
Croatia terra magna non est.


[[Categoria:Opera quae Coronus Tenebrosius scripsit]]
[[Categoria:Interpretationes e lingua Croatica]]
[[Categoria:Opera quae Coronus Tenebrosius Latine vertit]]
[[Categoria:Opera cum fonte]]
[[Categoria:Opera sine re wikidata]]
[[Categoria:Saeculi primi vicesimi interpretationes]]
[[Categoria:Saeculi primi vicesimi opera]]</text>
      <sha1>88a4r0kt7o8p97scv82swhu1re6bumu</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Opera quae (non) ditant</title>
    <ns>0</ns>
    <id>83257</id>
    <revision>
      <id>272779</id>
      <parentid>270213</parentid>
      <timestamp>2026-06-29T00:44:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Coronus Tenebrosius</username>
        <id>31709</id>
      </contributor>
      <comment>/* Opera quae (non) ditant */</comment>
      <origin>272779</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7338" sha1="a7mtczmduhexikqp87e5jeyya7soldv" xml:space="preserve">[[Puteus Chaosi]]

= Opera quae (non) ditant =

Sunt pelliculae, libri, fabulae quas statim — postridie post visum aut lectum — obliviscimur, nec umquam amplius meminimus.
E memoria nostra penitus evanescunt, quasi numquam ibi fuerint.
Talia opera efficiunt materiam quae implet, velut farcitura quaedam, zonas cinereas vitae nostrae.

At sunt opera quae sensum experientiae relinquunt; opera quae meminimus et quorum recordatio nobis iucunda est.
Memoria eorum in nobis excitat sensum peracti momenti: illius temporis quo, legentes, a mundo externo discessimus, toti in lectionem immersi, ita ut videretur quasi mundus exterior et veritas illius quod legimus in unam solam realitatem coaluerint.

Multa possunt attentionem nostram occupare; sed non omnia possunt efficere illum sensum immersionis et unitatis — cum pellicula vel liber nos adeo absorbet ut fiat pars dominans nostrae cotidianae realitatis.
Id solum pauci auctores possunt: ita te in opus suum attrahere ut obliviscaris circumiecta tua.
Nonne hoc est munus artis?
Aliquid novi aperire; se tradere alicui novo quod efficit ut per dimidiam horam saltem e cotidiana realitate egrediaris?
Tibi dare alternativam alterius, diversi, fortasse alicubi exsistentis, possibilis mundi?
Nonne hoc est quod omnes desideramus — quasdam novas vias pro nobis?
Ecce: bonus scriptor aut bona pellicula id ipsum offert.

Multi sunt scriptores et multi moderatores satis boni, periti, callidi (sciunt artem suam et habent aliquem talentum) ut nos occupent, in opus suum trahant — saltem ad momentum, ad dimidiam horam pelliculae actionis.
Sed non omnes habent illum donum, illam facultatem, ut sensum bonum in nobis relinquant etiam post visum aut lectum: sensum levitatis, conclusi, impletionis.
Quasi aliquid pulchrum acceperimus; quasi experientiam et qualitatem quam antea non habuimus.

Opus bonum non loquitur solum verbis, non solum per sententias singulas aut segmenta textus; sed toto suo corpore, sua integritate, sua interna cohaerentia.
Totum corpus fabulae, narrationis, carminis vel commentarii suam nuntiationem emittit.
Et fabula ipsa ita arte inseritur ut te in tensione teneat ab initio ad finem — sed fabula non est finis in se.
Finis est nuntius quem auctor tradere voluit.

'''Causa Portarum Ignis. Lectio Marinorum Americanorum
'''

Ante paucos annos legi romanum auctoris Americani recentioris, Steven Pressfield (natus 1943), cui titulus est '''''Gates of Fire''''' (1998; editio Croatica: Znanje, Zagrabiae, 2011).
Est romanus historicus qui tractat claram pugnam ad Thermopylas, mense Septembri anni 480 a.Chr., in media Graecia, ubi pauca milia Graecorum — ducta a trecentis militibus Lacedaemoniis — per circiter hebdomadem clausere introitum angustiae Thermopylarum contra decenas milium Persarum qui per eam viam in interiorem Graeciam penetrare conabantur.

Auctor est bonus et peritus narrator, manifestum est eum iam experientiam habere.
Duas fabulas simul ducit et intertexit: unam in praesenti temporis romani, alteram quae est retrospectio memorativa protagonistæ — iuvenis ex Acarnania profugi ad civitatem Spartanam.
Haec retrospectio adhibetur ad formandam indolem protagonistæ, plena episodiis lyricis et affectibus, ut efficiat fundum et scenam rerum quae in praesenti aguntur.
Existentia duarum fabularum inter se conexarum (praesentis et praeteritae) dynamismum narrationi tribuit.

Quamquam auctor ostendit peritiam in narratione et compositione, romanus etiam vitia habet, quibus in quibusdam locis fabula simplicior, immo paulo ridicula, videri potest.
Id imprimis valet de emotionalitate personarum, quae in multis locis tam simpliciter exprimitur ut saepe in dulcedinem et pathetismum labatur.
Hoc vitium etiam industriae cinematographicae Americanae frequens est.

Altera reprehensio est quod veteres Lacedaemonii in hoc libro loquuntur, maledicunt et se gerunt interdum sicut marini Americani in pelliculis.
Exempli gratia: “Praemium vis?” Polinices partes intimas apprehendit: “Hoc tibi servabo.”
Aut: “Adhuc eum occidere possum,” respondit cursor, “si nos hodie vespere fefelleris.”
Aut: “Hei, fututores! Vosne estis?”

Haud dubium est quin tali artificio — sermone Americano hodierno in fabulam historicam inducto — auctor conatus sit spiritum vitae antiquis personis dare et eas lectori moderno appropinquare.
Praesertim cum in tergo libri scriptum sit hunc romanum esse “lectionem obligatam in Academia Militari Americana et cultum inter marinos”.
Nescio quantum marini in totam fabulam se immergere possint; certus tamen sum ipsum auctorem se immersisse — fortasse etiam nimis.

Sed nimis incumbens in vivificationem et immersionem, in dynamismum fabulae, et cupiens ardorem momenti actionis lectori tradere, auctor psychologice mutilavit personas suas.
Eas privavit complexitate et multilateritate psychologica, atque ita in imagines heroum pellicularum Hollywoodianarum eas convertit.

Romanus ''Gates of Fire'', quamvis initio multa promittebat et fieri poterat multarum formarum, tandem factus est unus e multis romanis secundum formulam scriptis.
Corium libri et paginae initiales ornantur recensionibus solitis laudibus plenis:

“Magnificus, monumentalis, epicus romanus mirae facultatis narrativae. Tensio durat usque ad ultimam paginam.” — New York Daily News
  
“Vividus et excitans romanus. Pressfield scribit ex prospectu militis. Mirum quam persuasive.” — New York Times Book Review 
 
“''Gates of Fire'' est epica narratio de homine et bello. Pressfield est classicus modernus.” — Stephen Coonts, etc.**

Quidquid sit, sensus meus est: hae 388 paginae semel legi possunt, sed, proh dolor, non merentur ut quis ad eas revertatur.

Multi tales romani, plena actione et motu, sicut exemplum supra descriptum, post lectionem non relinquunt in homine sensum impletionis aut ditationis interioris.
Ad hoc opus est aliquid amplius: plus stratificationis, plus aequilibrii, subtilioris artis.
Forsitan minus actionis et dialogorum, plus observationum narratoris.
Plus illius quod sub superficie latet; plus indolis et humoris.
Non humoris directi in dialogis, sed illius humoris qui ex ipso textu narrationis et ex psychologico habitu narratoris emanat.

'''Divisio in tres categorias et ''Lolita'' frustrans'''

Si, ad tempus, romanos in tres categorias dividere possemus — a) inferiorem, b) mediam, c) superiorem — multi romani qui titulo bestseller gloriantur, plerumque in inferiorem mediam aut in mediam mediam caderent.
Rari autem, sicut mihi satis frustrans Lolita Vladimiri Nabokov, in superiorem mediam ingredi possent.

Nabokov est scriptor bonus, immo valde bonus, et ''Lolita'' est romanus bonus; sed, aperte dicam, non est in illa categoria altissima, cui pertinent ''Le Rouge et le Noir'', ''Brat’ja Karamazovy'', ''Der Prozess'', aut ''The Old Man and the Sea''.
Non relinquit illum sensum post lectionem.

Forsitan vitium ''Lolitae'' non tam in ipso libro sit quam circa eum: fama libri maior est quam ipse liber.


[[Categoria:Opera quae Coronus Tenebrosius scripsit]]
[[Categoria:Interpretationes e lingua Croatica]]
[[Categoria:Opera quae Coronus Tenebrosius Latine vertit]]
[[Categoria:Opera cum fonte]]
[[Categoria:Opera sine re wikidata]]
[[Categoria:Saeculi primi vicesimi interpretationes]]
[[Categoria:Saeculi primi vicesimi opera]]</text>
      <sha1>a7mtczmduhexikqp87e5jeyya7soldv</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>De Indissolubili Coniunctione Operis et Biographiae. Causa Baudelaire</title>
    <ns>0</ns>
    <id>83258</id>
    <revision>
      <id>272780</id>
      <parentid>270214</parentid>
      <timestamp>2026-06-29T00:45:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Coronus Tenebrosius</username>
        <id>31709</id>
      </contributor>
      <comment>/* De Indissolubili Coniunctione Operis et Biographiae. Causa Baudelaire */</comment>
      <origin>272780</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4612" sha1="so1utfg7y76iv2uiz33pdjxrkqk5wog" xml:space="preserve">[[Puteus Chaosi]]

= De Indissolubili Coniunctione Operis et Biographiae. Causa Baudelaire = 

'''1. Causa Baudelaire'''

Nuper in manus meas incidit libellus qui me ad cogitandum impulit.
Titulus eius est '''''Un été avec Baudelaire''''' (2015), apud nos editus anno 2016.
Auctor huius libelli elegantis, agilis et perspicui — qui vitam, cogitationes intimas et opera magni poetae breviter sed acute exhibet — est Antoine Compagnon.

Libellus constat ex capitulis brevibus (plerisque 3–4 paginarum huius editionis tascariae) quae varias res maximi momenti in vita Baudelaire tractant.

Caput I: Domina Aupick — ubi breviter et clare exponitur poetae relatio cum matre.

Caput II: Realista — ubi Compagnon ostendit quibus indiciis et factis damnata sit Baudelairei liber ''Les Fleurs du mal'', damnatio quae plus testatur de spiritu temporis quam de ipso poeta (nam tempus aliquis provocare debuit ut naturam suam ostenderet).

Caput III: Classicista — breviter demonstrat quomodo et quando Baudelaire in circulis officialibus litterarum Francogallicarum receptus sit et rehabilitatus.
Ad hanc receptionem contulerunt scripta critica Marcelli Proust et Anatole France.
Proust anno 1905 scribit: “Dixistis eum esse decadentem? Penitus falsum est. Baudelaire ne romanticus quidem est. Scribit sicut Racine. Vobis viginti exempla dare possum.”

Compagnon scribit: “Baudelaire diu habitus est ut decadens, opinione orta ex praefatione Theophili Gautier ad editionem postumam ''Fleurum mali'' (1868), quae confirmata est post publicationem fragmentorum autobiographicorum ''Fusées'' et ''Mon cœur mis à nu'' anno 1887.
Sed epistulae ad matrem, editae anno 1918, imaginem poetae demystificaverunt et tragiorem reddiderunt.”

De relatione cum matre Compagnon ait: “Corrispondentia inter Baudelaire et matrem eius est commovens et, postquam edita est ineunte saeculo XX, famam poetae mutavit.
Relatio eorum plena erat perpetuarum accusationum, deinde excusationum, defensionum et sensus culpae.
Baudelaire et mater numquam se vere intellexerunt.”

Id testantur etiam versus carminis Benedictio, quod ipse poeta in fronte libri posuit, ne forte matri effugeret:


''Lorsque, par un décret des puissances suprêmes,
''

''Le Poëte apparaît en ce monde ennuyé,
''

''Sa mère épouvantée et pleine de blasphèmes
''

''Crispe ses poings vers Dieu, qui la prend en pitié :
''


''« Ah ! que n’ai-je mis bas tout un nœud de vipères,
''

''Plutôt que de nourrir cette dérision !''

''Maudite soit la nuit aux plaisirs éphémères''

''Où mon ventre a conçu mon expiation ! »

''
Charles Baudelaire — ''Bénédiction''


Versio Latina:  

''Cum, decreto potestatum supremarum,
''

''Poëta in hunc mundum taedio plenum advenit,
''

''Mater, perterrita et blasphemiis fervens,
''

''Ad Deum manus stringit, qui tamen eam miseratur:
''


''“Heu! cur non peperi nodum serpentium,''

''Potius quam hoc ludibrium alui?''

''Sit nocti brevis voluptatis maledictio,''

''Qua uterus meus poenam meam concepit!”''

'''2. De indissolubili nexu operis et biographiae'''

Haec omnia unum demonstrant:
in perceptione moderna, iam inde a saeculo XIX, opus et auctor inseparabilia sunt.
Historia artis modernae in mente nostra non est tantum historia operum artisticorum, sed fabula et imago artificis ita cum opere coniuncta est ut facta sint quasi synonyma quae se mutuo determinant.

Id ex eo nascitur quod impossibile est opus recte intellegere sine cognitione condicionum vitae artificis.
Artifex non fit artifex propter opus suum — ut quidam volunt — sed primum propter se ipsum (propter naturam, inclinationes, ingenium) et propter ambitum in quo positus est.
Per opera tantum eum recognoscimus.
Sed, ut ostendit causa Baudelaire, intellectus et aestimatio operis coniunguntur cum intellectu vitae artificis.

In conscientia hodierna, persona et opus unum sunt.
Autonomia operis ut rei separatae est illusio.
Cum legimus The Old Man and the Sea, legimus Hemingwayum.
Si autem desunt notitiae biographicae authenticae, imaginem psychologicam auctoris ex proprietatibus operis ipsius fingimus.

Id est genus ratiocinii simile illi quo, vestigia in nive intuentes, conamur conicere quae bestia nuper transierit.
Quis scit quam longe a veritate aberremus?


[[Categoria:Opera quae Coronus Tenebrosius scripsit]]
[[Categoria:Interpretationes e lingua Croatica]]
[[Categoria:Opera quae Coronus Tenebrosius Latine vertit]]
[[Categoria:Opera cum fonte]]
[[Categoria:Opera sine re wikidata]]
[[Categoria:Saeculi primi vicesimi interpretationes]]
[[Categoria:Saeculi primi vicesimi opera]]</text>
      <sha1>so1utfg7y76iv2uiz33pdjxrkqk5wog</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>De Titulis Operum Litterariorum</title>
    <ns>0</ns>
    <id>83259</id>
    <revision>
      <id>272781</id>
      <parentid>270216</parentid>
      <timestamp>2026-06-29T00:46:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Coronus Tenebrosius</username>
        <id>31709</id>
      </contributor>
      <comment>/* De Titulis Operum Litterariorum */</comment>
      <origin>272781</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5855" sha1="6yfal4yrf2etwfbsorjmkm20dzpg44x" xml:space="preserve">[[Puteus Chaosi]]

= De Titulis Operum Litterariorum = 

'''I.'''

Tituli operum litterariorum aetatis modernae saepe ostendunt symptomata aegroti qui sanari nolit; hominis qui fruitur sua quasi‑scissura interiori, per quam se ipsum etiam efficit.
Id maxime apparet si ab illo titulo incipimus qui est omnium emblematicissimus et in centro totius paradigmatis modernitatis stat: ''Les Fleurs du Mal''.

Qualis est hic titulus?
Prima vox — fleurs — pulchritudinem significat, symbolum decoris: flores.
Sed altera vox — mal — eos flores determinat et aperit quid revera sint: flores mali, peccati, damnationis.

Hic titulus, iam factus insigne totius aetatis modernae, indicat scissionem interiorem auctoris inter idealem Pulchritudinem et harmoniam (floribus significatam) et inter Malum quod peccatum et fatum urbanum hominis industrialis repraesentat.
Ipse inquietus animus, et impossibilitas pacis interioris, est hoc fatum.
At pessimum est quod homo satis temporis et subtilitatis habuit ut huius fati conscius fieret.

Minus notum est Baudelaire initio voluisse librum suum vocare ''Limbes'' — locum in symbolica christiana qui quasi purgatorium puerorum significat.
Hoc demonstrat Baudelaire hunc mundum percepisse ut purgatorium quoddam, per cuius labores animae transire debent ut purificentur et liberentur.
Quid est enim paradisus nisi status liberationis?

Nec Baudelaire primus fuit qui tales dualitates paradoxas in titulo posuit.
Iam apud Stendhal invenimus ''Le Rouge et le Noir'' (Rubrum et Nigrum): ascensus iuvenis pauperis et finis eius infelix.
Rubrum — eros, vita, sanguis.
Nigrum — mors, silentium, gravitas.
Sunt etiam colores cardinalium: coccinum et nigrum.
Lucien, iuvenis ambitiosus, iter faciebat per structuras ecclesiasticas.
Coniunctio rubri et nigri — erosi et thanati — signum est profundum.
Rubrum et nigrum indicant vitam materialem inter duas metas extremas: sanguinem et terram, sexum et mortem.

'''II.'''

Unus ex difficillimis laboribus scriptoris est electio vocabuli vel syntagmatis ad titulum operis sui.
Centum quinquaginta carmina colligere — licet viginti annos duret — est ''piece of cake'' comparatum cum electione tituli.
Titulus est quod lector primum videt; potest statim repellere aut allicere.
Liber optimus esse potest, sed titulum taediosissimum habere.
Fatum libri saepe pendet ex duabus vel tribus vocibus in fronte.

Multi tituli laborant a tritis formulis: Centum anni solitudinis (''Cien años de soledad'', Gabriel García Márquez, 1967), Clamores et furor (''The Sound and the Fury'', William Faulkner, 1929) Senex et Mare (''The Old Man and the Sea'', Ernest Hemingway, 1952), Rubrum et Nigrum (''Le Rouge et le Noir'', Stendhal, 1830),Crimen et Poena (''Преступление и наказание'' [Prestuplénie i nakazánie], Fiodorus Michailovicius Dostoevskij, 1866), Flores Mali (''Les Fleurs du Mal'', Baudelaire, 1857) , Uvae Irae (''The Grapes of Wrath'', John Steinback, 1939), Lux Augusto (''Light in August'', William Faulkner, 1932), etc.
Plurimi tituli constant ex duabus aut tribus vocibus, exclusis articulis et praepositionibus.

Meus autem titulus — pro mea collectione carminum — longe abest a solutione.
Shakespeare facile habuit: ''Sonnets''.
Catullus: ''Carmina''.
Ovidius: ''Metamorphoses'' — titulus qui totam Europam formavit.
Poe: ''Poems''.
Lorca: ''Canciones''.
Lamartine: ''Méditations poétiques''.

'''III.'''

Me trahebat titulus ''Contemplationes Metaphysicae'' — quod in lingua Francogallica pulchre sonaret: ''Contemplations métaphysiques''.
Iam imaginabar discipulos in schola celeriter repetentes: ''Contemplationes Metaphysicae''…  
Sicut in ''Brave New World'' (Aldous Huxley), titulus ex versu Shakespeariano, e comoedia ''The Tempest'' (''O brave new world''/
''That has such people in’t!'', id est: 
''O fortis novus orbis,/ qui tales homines continet!'').

Deinde cogitavi: ''Luminaria perdita'', ''Corpus separatum'', ''Centrum remotum''.
Sed hi tituli omnes suggerunt: amissionem, separationem, distantiam — vera filia modernitatis et ''Fleurum mali''.
Non conveniunt, quia nimis portant inquietudinem, alienationem, scissuram — valores iam canonicos modernitatis.
Haec dissonantia paulatim videtur exire e moda.

Alii tituli erant: ''Centrum unicum'', ''Iter ad centrum'', ''Feriae cotidianae'', ''Structura quotidiani'', ''Regula existentiae''.
Sed tituli qui ad unitatem interiorem alludunt, auribus modernis sunt etiam odiosiores.
Cur?
Quia homini moderno — mediocri civili — odiosa est quaelibet res quae ad religionem, Deum, veritatem interiorem aut fundamenta metaphysica remittit.

Homo modernus Deum tolerat tantum ut partem traditionis nataliciae et paschalis — cum caseo, ovis, pernis et macedonia olerum cum maionesa (id est: macédoine de légumes à la mayonnaise).
Veritati interiori praeponit dubitationem; dubitatio eum reducit ad materiam, unicum solum firmum.
Mensurare, explorare, tangere — haec dant securitatem.

Homo modernus etiam horret harmoniam, quietem, aequilibrium — quae quasi mortificant.
Quies tollit desideria et excitationes.
Homo desiderat quod ignorat; donec intellegat fontem pacis esse in ipso.
Multi se efficiunt per suas particularitates et scissuras, quae tensionem pariunt — et ex tensione nascitur excitamentum.

Quod ad titulum meum attinet — adhuc nescio.
''Structura quotidiani''?
''Regula existentiae''?
Videbimus.

In arte et poesi nimium explicare non expedit.
Ubi explicatio incipit, poesis et ars desinunt.


[[Categoria:Opera quae Coronus Tenebrosius scripsit]]
[[Categoria:Interpretationes e lingua Croatica]]
[[Categoria:Opera quae Coronus Tenebrosius Latine vertit]]
[[Categoria:Opera cum fonte]]
[[Categoria:Opera sine re wikidata]]
[[Categoria:Saeculi primi vicesimi interpretationes]]
[[Categoria:Saeculi primi vicesimi opera]]</text>
      <sha1>6yfal4yrf2etwfbsorjmkm20dzpg44x</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Satira ridiculans et irrisoria. Traditio eius demonstratio</title>
    <ns>0</ns>
    <id>83456</id>
    <revision>
      <id>272782</id>
      <parentid>272586</parentid>
      <timestamp>2026-06-29T00:46:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Coronus Tenebrosius</username>
        <id>31709</id>
      </contributor>
      <comment>/* Satira ridiculans et irrisoria. Traditio eius demonstratio */</comment>
      <origin>272782</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2896" sha1="0imyprcc42z5joe9s3ua388m7esrpwo" xml:space="preserve">[[Puteus Chaosi]]

= Satira ridiculans et irrisoria. Traditio eius demonstratio = 

Societas eiusque actores in operibus publicis atque in iis quae artem appetunt irridendi sunt, quod hic est — immo saepe unicus — modus quo per risum et derisionem tales res per artem documentari possunt, simulque tempus ipsum. E contrario, eodem satirico artificio istae res deteguntur; veritas de iis aperitur atque per opus artisticum archetypi fiunt satirici aditum ad rerum naturam.

Non autem solae consuetudines sociales et normae irridentur, sed etiam singuli homines anonymi, qui poetae quodam modo in odium inciderunt. Exempla talis carminis derisoris, subsannantis, immo interdum contumeliosi, fortasse non sunt pulchra neque omnino ethica, sed sunt humana, atque ideo pars vitae.

Clarissimi huius generis poetae sunt Catullus, Villon, Rimbaud, apud nostros Croatas vero Janko (Iohannes) Polić Kamov. In operibus eorum invenimus nonnumquam (saepe) verba obscena vel allusiones apertas ad ea, vel mentionem partium corporis humano more non poeticorum. Hi poetae enim usi sunt verbis, locutionibus, allusionibus quae numquam ad sermonem boni civis ullius aetatis pertinuerunt. Id ipsum eos nobis hodie reddit authenticos et iucundos.

A Catullo Romano saeculi I a. Chr., qui dixit: “irrumabo et pedicabo”, ad Villonem, magistrum balladarum saeculi XV, usque ad Rimbaudum saeculi XIX, qui in carmine “Accroupissements” exonerationem alicuius episcopi vel notarii vividissime depingit, necnon musicam aerariam pomparum urbanarum — eadem vena satirica percurrit.

Noster Kamov, ineunte saeculo XX, contra malogentium mores et normas sociales vehementer rebellavit, quod tituli operum eius testantur: Psovka (Convicia), Isušena kaljuža (Palus exsiccata), Ištipana hartija (Charta lacerata), etc. Poeta Kamov, stilo hymnico et nominibus personarum biblicarum Veteris Testamenti utens, naturaliter et nude exprimit impetus sexualitatis excitatae, tam clare in argumento peccati originalis expressos, quasi actus omnino naturalis et humanus.

Nescimus utrum Kamov (qui nomen suum a biblico Cham sive Cam, filio Noe, sumpserit, quem pater maledixit quod nuditatem eius dormientis deriserit) Rimbaudum legerit; sed uterque Cingaram sive Zingaram memorat ut symbolum fugae, libertatis et transgressionis socialis: fugere cum Zingara, liberos gignere ex passione, sensualitate et adulterio — id est: ex libertate.

Matoš carmina Kamoviana irrisorie appellavit “poesiam sputandi et lambendi”, sed postea tamen momentum rebellionis Kamovianae in litteris agnovit.

[[Categoria:Opera quae Coronus Tenebrosius scripsit]]
[[Categoria:Interpretationes e lingua Croatica]]
[[Categoria:Opera quae Coronus Tenebrosius Latine vertit]]
[[Categoria:Opera cum fonte]]
[[Categoria:Opera sine re wikidata]]
[[Categoria:Saeculi primi vicesimi interpretationes]]
[[Categoria:Saeculi primi vicesimi opera]]</text>
      <sha1>0imyprcc42z5joe9s3ua388m7esrpwo</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Fastidium erga modernitatem</title>
    <ns>0</ns>
    <id>83457</id>
    <revision>
      <id>272725</id>
      <parentid>272587</parentid>
      <timestamp>2026-06-28T20:03:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Coronus Tenebrosius</username>
        <id>31709</id>
      </contributor>
      <comment>/* FASTIDIUM ERGA MODERNITATEM */</comment>
      <origin>272725</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="14325" sha1="i78bbm3tby14pks4eb93wtym5mhbmum" xml:space="preserve">[[Puteus Chaosi]]

= FASTIDIUM ERGA MODERNITATEM =

'''''De degeneratione et decadentia in poesi et prosa ab Rimbaudo, per Eliotum et Bukowskium, ad nostra tempora
'''''

1.

Degeneratio atque decadentia in poesi culturae occidentalis incipiunt eo momento quo poetae ab Ideali discesserunt et coeperunt in lucem proferre in operibus suis res ex mundo externo, ex cotidiana vita, ex ambitu sociali — res et facies vitae quae eos vexabant, impediebant, exacerbabant; quibus effugere non poterant, quippe quod ipsa vita eorum erat.

Ille enim momentum, quo poeta ab Ideali — sive formae et musicalitatis operis, sive ab alto ideali ad quod animus tendit — rupi, atque mundum qualis est describere coepit, idem est quo ars moderna orta est. Quam ob rem initium aetatis modernae acrius, vehementius, manifestius apparet in poesi et lyrica quam, verbi gratia, in fabula longa.

Hoc iam fecit Baudelaire, cum crudelitates nauticas in Albatrosum, amorem lesbianum, et illos obscuros sepulcralesque motus a Poë mutuatos depingeret. Rimbaud, celeriter maturans ingenio poetico, mox postulavit ut scriberetur de tabaco, de solanis, de bestiolis solanarum edacibus.

Decadentia incipit illo momento quo quis tam humiliter decidit ut se totum describendae vitae cotidianae tradat. Id est initium decadentiae, via quae paulatim ad confessionem propriae impotentiae ducit.

Fere omnis qui se rebus realitatis et cotidianae vitae dedit, conspectis banalitatibus et trivialitatibus eius, in duas vias abiit:

aut, dum realitatem circa se describit, succubuit sensui desperationis, trivialitatis, taedii, inextricabilis angustiae atque inertia, delectans se in omnibus tenebrosis voraginibus in quas homo cadere potest vivens (exemplum Bukowskii);

aut, describens realitatem cotidianae vitae, in alteram partem ivit: in partem experientiae spiritualis, transformationis et redemptionis, quasi magister illuminatus, visionarius, propheta quodammodo Novi Hominis et Humani Generis, nobis offerens alium innocentem et asceticum Aliošam, qui nos simpliciter et candide ad crustulas vocat in fine narrationis (Fratres Karamazovi).

2.

Cum annis MCMXC (anno MCMXCV) carmina scribere coepissem, scriptura mea quadam ex necessitate orta est, sed etiam ut species resistentiae atque rebellionis personalis contra imprimis nostram poesin hodiernam. Sensiebam in me repugnantiam erga modos et cursus qui circa me, in generatione iuvenum (neque solum iuvenum), promovebantur tamquam optandi et boni modi poetice scribendi. Exstabant enim quasi quaedam normae: “quomodo carmina scribi oporteat”, quas in publicum efferebant sodales variarum iudicum commissionum, cum certas solutiones poeticas praeoptarent.

Me abhorrebat quod animadvertebam apud aequales meos — poetas: exsistentiam cuiusdam modi, cuiusdam conventionis, cuiusdam directionis desideratae atque rationis scribendi.

Cum in arte, in circulis artisticis, aliquid agnoscis quod ab aliquo tamquam via optanda proponitur — quo eundum sit, quomodo scribendum sit — non solum in plano idearum, sed etiam in plano editoriali et selectionis, tum fuge quam longissime. Sed fortasse id inevitabile est.

Ars est unicum locum ubi homo libertatem habere potest et liber esse; si autem etiam ibi aliquis tibi praescribit quid liceat facere, quid non liceat — si feros illos artifices, rebelles et revolutionarios, ut Rimbaudum, Bukowskium, et nescio quos alios, in exempla scholastica limitantia convertit, alios ad imitandum eos impellens — nihil est maius malum, maior anti‑libertas et anti‑ars. Omne genus limitationis — modorum, stilorum, opinionum — quo creatio circumscribitur, est actus quo simul libertas et ars tolluntur.

Ars est et esse debet quaestio perpetua; experimentum aeternum sui ipsius explorandi, veritatum propriarum, finium gustus et censurae, exploratio possibilitatum proprii sermonis. Nam omnis homo, praesertim scriptor, vere habet sermonem suum proprium; et omnis homo est fluvius perpetuae mutationis.

Simul ac quis incipit quaerere firmamentum et tutamen in grege, in periculo est ne paulatim magis magisque ei se accommodet. Quod est contrarium et vero artifici et arti. Verus artifex est solitarius, lupus‑eremita qui libere per pratum (vel steppam) vagatur, interdum tantum hieme cum grege se coniungens propter pinguiorem praedam et sanguinolentum cibum; artifex est lupus‑exul, errabundus, qui castris tribus tantum ex necessitate temporaria appropinquat, ad munus unius aut duarum noctium.

Alteram vero partem, solos pharos fideles, inveniebam in poetis in quorum operibus agnoscebam: fidem structurae formae, curam de sermone intra formam; eos qui formam suam excolebant, partes superfluas abicientes; eos qui disciplinae minimalisticae praeferre solebant torrentes confessionum de se ipsis (quibus aptiora sunt huiusmodi prosaica scripta).

Ergo: architectura carminis (persuasum habeo carmen esse aedificium), momentum versus tamquam fundamentalis vehiculi rhythmi (rhythmus enim est decisivus ad affectum carminis), ipse rhythmus autem innititur metro. Non metro praeconcepto, ut olim, sed metro quod organice ex ipso poeta oritur, secundum argumentum et materiam de qua scribere cogitur. Atque hi omnes elementi plerumque alienissimi sunt poesi temporis nostri.

Haec igitur duo fuerunt lapides offensionis mei et resistentiae adversus mundum poesis Croaticae hodiernae: alter psychologicus et sociologicus (renuntiatio menti gregis, modis, trendis, “desiderato et exspectato”), alter poeticus et stylisticus.

3.

Praecipue amabam poetas Hispanicos primae dimidiae partis saeculi XX.
Illi, receptis inventis modernitatis, modernitatem vultu humano effecerunt. Coniunxerunt enim libertatem et novitates aetatis modernae cum traditione sua nationali et radicibus patriae. In carmina sua inscripserunt fatum personale, indolem propriam, sed etiam ingenium terrae et populi.

Et non solum inimitabilis Lorca (1898–1936), sed etiam alii: Juan Ramón Jiménez (1881–1958), Pedro Salinas (1892–1951), Jorge Guillén (1893–1984), Vicente Aleixandre (1898–1984), Rafael Alberti (n. 1902), Luis Cernuda (1902–1963), Miguel Hernández (1910–1942), Gabriel Celaya (n. 1911), Blas de Otero (n. 1916).
Haec omnia fuerunt magna, maxima aetas poesis Hispanicae, prima post aureum saeculum (saec. XVI–XVII).

Dici potest: si maxima et optima poesis saeculi XIX (qualitate, profunditate, amplitudine) Francogallice scripta est, tum optima et praestantissima poesis mundi saeculi XX, meo modesto iudicio, Hispanice scripta est.

Praesertim si poetis peninsulae Ibericae adiungimus poetas Latino‑Americanos linguae Hispanicae: Gabrielam Mistral (1889–1957) et Vicente Huidobro (1893–1948) e Chile, César Vallejo (1893–1938) e Peruvia, clarissimum Jorge Luis Borges (1899–1986) ex Argentina, Pablo Neruda (1904–1973) e Chile, Octavio Paz (n. 1914), Nobelianum e Mexico.

Quapropter, si quis me interroget quae sit optima poesis saeculi XX, paratus respondebo: illa quae Hispanice scripta est.

Ex ceteris poetis externis modernitatis quos aestimo, memorare debeo poetam Graecum Constantinum Cavafis, classicum modernum. Adest etiam Rainer Maria Rilke, poeta et cogitator qui totam vitam suam et existentiam poesi consecravit, similis quodammodo aequali suo, poetae Francogallico Paul Valéry.

4.

Quod Rimbaud in orbem litterarum occidentalium intulit — una cum paulo antiquioribus Canticis Maldororianis Lautréamontii (Isidore Ducasse, 1846–1870) — fuit confrontatio cum se ipso, cum propria imaginatione et cum ipsa realitate.

“… Sed homo per omnia saecula sibi pulcher visus est. Ego autem puto hominem in suam pulchritudinem credere solum ex amore sui; re vera autem non esse pulchrum eumque id suspicari; nam cur tam contemptim intuetur vultum proximi sui?”  
(ex Canticis Maldororianis, cantus I)

Tamen praecursores modernitatis quaerendi sunt iam apud metaphysicos Anglicos saeculi XVII.
Eorum poesis plena est spiritus ludi liberi et conscientiae inevitabilis finis. In se continet miram vitalitatem, levitatem, lasciviam quandam, subtili elegantia artis formam tractandi perfusam. Legentes eorum carmina sentimus sub illo habitu lasciviae, levitatis et elegantis artificii latere gravissimas et aeternas curas humanas: de morte, de transitu temporis, de inconstantia amoris, de coniugio et voluptate corporali.

Omnes has res protulerunt per ludum barocum et manieristicum, cum specie naturalitatis, elegantiae et simplicitatis — prorsus contrarium illius quod in Europa catholica media et meridiana sub nomine baroci saepe fingitur: nimium, redundans, artificiosus. In operibus metaphysicorum Anglicorum et poetarum cavalierum (circuli cum aula regia coniuncti) nihil tale invenimus.

Carmina metaphysicorum et poetarum cavalierum saeculi XVII (ut Andrew Marvell 1621–1678, Thomas Carew, Robert Herrick, alii) plerumque desinunt sensato quodam et pleno argumento in quo sententia et nuntius totius operis continentur.

Mihi ipsi fuerunt magna inventio, magnum exemplar et incitamentum. Metaphysicos apud nos in lucem protulerunt Ivan Slamnig et Antun Šoljan, magni scriptores Croatici et anglistae eruditissimi, qui nonnulla eorum carmina transtulerunt. Et ipsos metaphysici affecerunt sensu ludi in lingua et forma.

Alter ex magnis praecursoribus modernitatis est mihi valde carus poeta Friedrich Hölderlin.
Eodem anno natus ac L. van Beethoven (1770), maturatus tempore Revolutionis Francicae et idearum eius, minor aetate contemporaneus Goethii et Schilleri, Hölderlin — praesertim in carminibus maturioribus et posterioribus — est praenuntius modernitatis: illius lineae quae ad interiora existentiae humanae spectat et ad linguam tamquam spatium esse.

Quaedam eius carmina, si nesciremus quis ea et quando scripserit, ex solo stilo et artificiis poeticis facile aestimaremus medio saeculo XX composita esse.

Una cum Goethe, Rilke, Georg Trakl et Gottfried Benn, Hölderlin est inter maximos poetas linguae Germanicae omnium temporum. Eius poesis fortiter et continenter influxit in novas generationes poetarum Germanorum saeculi XX.

5.

Maximus poeta Croaticus saeculi XX, sine ulla dubitatione, est Tin Ujević.
Multi poetae duas vel tres tantum carmina anthologica in tota vita sua habent; nemo autem tot carmina anthologica possidet quot Ujević.

Non est opus hic enumerare carmina ab ''Svakidašnja jadikovka'' (Querela cotidiana), per sonettos ''Kolajna'' (Monile), usque ad ''Visoki jablani'' (Populi excelsi), ''Pobratimstvo lica u svemiru'' (Fraternitas vultuum in universo), et cetera.

Ex poetis nostris alterius dimidiae partis saeculi XX atque eius fine, valde amo et aestimo Ivanum Slamnig.
Is enim, ut poeta, in opere suo degenerationem propositi modernistici agnovit, exitum autem e vita cotidiana invenit in ludo linguae et formae, atque in humore per quem translucebant omnia gravia quaestiones — ab evangelistis usque ad illud quasi‑syncretisticum commercium inter navem et camerariam.

Poeta vero qui ausus est non solum agnoscere, sed etiam demonstrate degenerationem totius aetatis modernae et totius propositi modernistici, fuit poeta Anglicus, in America natus, dramatum scriptor et essayista T. S. Eliot.

Eliot enim in opere suo et per opus suum ostendit impossibile esse in poesi quidquam vere novum creare nisi traditionem et civilisationem invoces, nisi cum ipsa civilisatione dialogum instituas.
Quid enim nobis restat, si a stratis traditionis et civilisationis nos segregemus? Quid praeter feritatem animalem, barbarismum et clamorem?

Ille fuit poeta qui, ad antiqua referens et ex antiquis sumens, novum efficaciter creavit.
Unicus eius opus poeticum et methodus, plerumque in prima parte saeculi XX formata, praeoccupavit postmodernisticos modos citandi et referendi ad iam facta, ad culturam tamquam mundum proprium — modum quem invenimus etiam apud Umbertum Eco, clare expositum in textura romani Nomen rosae.

Theoria citatitatis et intertextualitas, accessus interdisciplinaris, summum fastigium attingunt in operibus postmodernismi.
Postmodernismus est, fortasse, ultimus clamor veteris mundi, veteris doctrinae et culturae quae quasi helenismum suum peragit: cultura quae exsistere non potest nisi antiqua ruminet, etiam sub nomine “dialogi creativi cum traditione”.

6.

Mundus novus est mundus computatrorum, mundus hominum ita educandorum ut fiant informatici applicati, periti IT, technologi, oeconomistae; mundus in quo paene nullus iam locus est veteri humanismo, in sensu traditionis disciplinarum humanisticarum, eruditionis latae, institutionis philosophicae.

Hic est mundus novi ordinis civilis, cum legibus suis et regulis, cum conventionibus commoditatis, cum deditione postulatis corporativis; individui uniformati, applicati, quasi robotizati, nullo modo conexi cum veteri mundo humanisticae universalitatis. Et, quod peius est, mundus noster fit in dies uniformior.

Clamores artificum sunt clamores inadaptatorum reiectorum, vel intimistica murmura sibi ipsis ad animam, in barbam.
Dicendumne est hodie contemptum erga artifices in publico culturae incurioso esse maiorem, vehementiorem, acriorem quam tempore ferocis industriae burgensium saeculi XIX et initii XX?
Illis tamen artifices necessarii erant ut res pulchras fabricarent — ad decorem. Hodie autem omnia in officina producuntur, et optimus autoportretus est — incredibile dictu — selfie.

Et Rembrandt et Michelangelo hodie essent — vulgaria et inutilia — fucatores tabularum.
Eloquentia apud Victorianos et ars dicendi — elocutio — adhuc aestimata erat; hodie autem omnes scribunt breves nuntios, digitis pulsant et communicant.
Ecce… postmodernismus vere esse potest ultimus clamor veteris mundi et temporis.

Hodie omnia sunt interactiva: inter hominem, pixelos et computatrum.
Verba clavis sunt: applicatio, efficientia, consumptio, celeritas, oblivio.

Superant tantum coloniae quaedam solitariae et oases hominum mirabilium, qui ne intellegunt quidem — captivi suis intimis, quasi autisticis conatibus — novum tempus et totam societatem eis scribere ultimum et verum Good‑buy…

[[Categoria:Opera quae Coronus Tenebrosius scripsit]]
[[Categoria:Interpretationes e lingua Croatica]]
[[Categoria:Opera quae Coronus Tenebrosius Latine vertit]]
[[Categoria:Opera cum fonte]]
[[Categoria:Opera sine re wikidata]]</text>
      <sha1>i78bbm3tby14pks4eb93wtym5mhbmum</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>272734</id>
      <parentid>272725</parentid>
      <timestamp>2026-06-28T21:42:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Coronus Tenebrosius</username>
        <id>31709</id>
      </contributor>
      <comment>/* FASTIDIUM ERGA MODERNITATEM */</comment>
      <origin>272734</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="14444" sha1="iobka9s8k8llxb1bqioyq1d7vg3ox7o" xml:space="preserve">[[Puteus Chaosi]]

= FASTIDIUM ERGA MODERNITATEM =

'''''De degeneratione et decadentia in poesi et prosa ab Rimbaudo, per Eliotum et Bukowskium, ad nostra tempora
'''''

1.

Degeneratio atque decadentia in poesi culturae occidentalis incipiunt eo momento quo poetae ab Ideali discesserunt et coeperunt in lucem proferre in operibus suis res ex mundo externo, ex cotidiana vita, ex ambitu sociali — res et facies vitae quae eos vexabant, impediebant, exacerbabant; quibus effugere non poterant, quippe quod ipsa vita eorum erat.

Ille enim momentum, quo poeta ab Ideali — sive formae et musicalitatis operis, sive ab alto ideali ad quod animus tendit — rupi, atque mundum qualis est describere coepit, idem est quo ars moderna orta est. Quam ob rem initium aetatis modernae acrius, vehementius, manifestius apparet in poesi et lyrica quam, verbi gratia, in fabula longa.

Hoc iam fecit '''Baudelaire''', cum crudelitates nauticas in ''Albatros'', amorem lesbianum, et illos obscuros sepulcralesque motus a Poë mutuatos depingeret. '''Rimbaud''', celeriter maturans ingenio poetico, mox postulavit ut scriberetur de tabaco, de solanis, de bestiolis solanarum edacibus.

Decadentia incipit illo momento quo quis tam humiliter decidit ut se totum describendae vitae cotidianae tradat. Id est initium decadentiae, via quae paulatim ad confessionem propriae impotentiae ducit.

Fere omnis qui se rebus realitatis et cotidianae vitae dedit, conspectis banalitatibus et trivialitatibus eius, in duas vias abiit:

aut, dum realitatem circa se describit, succubuit sensui desperationis, trivialitatis, taedii, inextricabilis angustiae atque inertia, delectans se in omnibus tenebrosis voraginibus in quas homo cadere potest vivens (exemplum '''Bukowskii''');

aut, describens realitatem cotidianae vitae, in alteram partem ivit: in partem experientiae spiritualis, transformationis et redemptionis, quasi magister illuminatus, visionarius, propheta quodammodo Novi Hominis et Humani Generis, nobis offerens alium innocentem et asceticum Aliošam, qui nos simpliciter et candide ad crustulas vocat in fine narrationis (''Fratres Karamazovi'').

2.

Cum annis MCMXC (anno MCMXCV) carmina scribere coepissem, scriptura mea quadam ex necessitate orta est, sed etiam ut species resistentiae atque rebellionis personalis contra imprimis nostram poesin hodiernam. Sensiebam in me repugnantiam erga modos et cursus qui circa me, in generatione iuvenum (neque solum iuvenum), promovebantur tamquam optandi et boni modi poetice scribendi. Exstabant enim quasi quaedam normae: “quomodo carmina scribi oporteat”, quas in publicum efferebant sodales variarum iudicum commissionum, cum certas solutiones poeticas praeoptarent.

Me abhorrebat quod animadvertebam apud aequales meos — poetas: exsistentiam cuiusdam modi, cuiusdam conventionis, cuiusdam directionis desideratae atque rationis scribendi.

Cum in arte, in circulis artisticis, aliquid agnoscis quod ab aliquo tamquam via optanda proponitur — quo eundum sit, quomodo scribendum sit — non solum in plano idearum, sed etiam in plano editoriali et selectionis, tum fuge quam longissime. Sed fortasse id inevitabile est.

Ars est unicum locum ubi homo libertatem habere potest et liber esse; si autem etiam ibi aliquis tibi praescribit quid liceat facere, quid non liceat — si feros illos artifices, rebelles et revolutionarios, ut Rimbaudum, Bukowskium, et nescio quos alios, in exempla scholastica limitantia convertit, alios ad imitandum eos impellens — nihil est maius malum, maior anti‑libertas et anti‑ars. Omne genus limitationis — modorum, stilorum, opinionum — quo creatio circumscribitur, est actus quo simul libertas et ars tolluntur.

Ars est et esse debet quaestio perpetua; experimentum aeternum sui ipsius explorandi, veritatum propriarum, finium gustus et censurae, exploratio possibilitatum proprii sermonis. Nam omnis homo, praesertim scriptor, vere habet sermonem suum proprium; et omnis homo est fluvius perpetuae mutationis.

Simul ac quis incipit quaerere firmamentum et tutamen in grege, in periculo est ne paulatim magis magisque ei se accommodet. Quod est contrarium et vero artifici et arti. Verus artifex est solitarius, lupus‑eremita qui libere per pratum (vel steppam) vagatur, interdum tantum hieme cum grege se coniungens propter pinguiorem praedam et sanguinolentum cibum; artifex est lupus‑exul, errabundus, qui castris tribus tantum ex necessitate temporaria appropinquat, ad munus unius aut duarum noctium.

Alteram vero partem, solos pharos fideles, inveniebam in poetis in quorum operibus agnoscebam: fidem structurae formae, curam de sermone intra formam; eos qui formam suam excolebant, partes superfluas abicientes; eos qui disciplinae minimalisticae praeferre solebant torrentes confessionum de se ipsis (quibus aptiora sunt huiusmodi prosaica scripta).

Ergo: architectura carminis (persuasum habeo carmen esse aedificium), momentum versus tamquam fundamentalis vehiculi rhythmi (rhythmus enim est decisivus ad affectum carminis), ipse rhythmus autem innititur metro. Non metro praeconcepto, ut olim, sed metro quod organice ex ipso poeta oritur, secundum argumentum et materiam de qua scribere cogitur. Atque hi omnes elementi plerumque alienissimi sunt poesi temporis nostri.

Haec igitur duo fuerunt lapides offensionis mei et resistentiae adversus mundum poesis Croaticae hodiernae: alter psychologicus et sociologicus (renuntiatio menti gregis, modis, trendis, “desiderato et exspectato”), alter poeticus et stylisticus.

3.

Praecipue amabam poetas Hispanicos primae dimidiae partis saeculi XX.
Illi, receptis inventis modernitatis, modernitatem vultu humano effecerunt. Coniunxerunt enim libertatem et novitates aetatis modernae cum traditione sua nationali et radicibus patriae. In carmina sua inscripserunt fatum personale, indolem propriam, sed etiam ingenium terrae et populi.

Et non solum inimitabilis '''Lorca''' (1898–1936), sed etiam alii: '''Juan Ramón Jiménez''' (1881–1958), '''Pedro Salinas''' (1892–1951), '''Jorge Guillén''' (1893–1984), '''Vicente Aleixandre''' (1898–1984), '''Rafael Alberti''' (n. 1902), '''Luis Cernuda''' (1902–1963), '''Miguel Hernández''' (1910–1942), '''Gabriel Celaya''' (n. 1911), '''Blas de Otero''' (n. 1916).
Haec omnia fuerunt magna, maxima aetas poesis Hispanicae, prima post aureum saeculum (saec. XVI–XVII).

Dici potest: si maxima et optima poesis saeculi XIX (qualitate, profunditate, amplitudine) Francogallice scripta est, tum optima et praestantissima poesis mundi saeculi XX, meo modesto iudicio, Hispanice scripta est.

Praesertim si poetis peninsulae Ibericae adiungimus poetas Latino‑Americanos linguae Hispanicae: '''Gabriela Mistral''' (1889–1957) et '''Vicente Huidobro''' (1893–1948) e Chile, '''César Vallejo''' (1893–1938) e Peruvia, clarissimum '''Jorge Luis Borges''' (1899–1986) ex Argentina, '''Pablo Neruda''' (1904–1973) e Chile, '''Octavio Paz''' (n. 1914), Nobelianum e Mexico.

Quapropter, si quis me interroget quae sit optima poesis saeculi XX, paratus respondebo: illa quae Hispanice scripta est.

Ex ceteris poetis externis modernitatis quos aestimo, memorare debeo poetam Graecum Constantinum Cavafis, classicum modernum. Adest etiam Rainer Maria Rilke, poeta et cogitator qui totam vitam suam et existentiam poesi consecravit, similis quodammodo aequali suo, poetae Francogallico Paul Valéry.

4.

Quod Rimbaud in orbem litterarum occidentalium intulit — una cum paulo antiquioribus Canticis Maldororianis Lautréamontii (Isidore Ducasse, 1846–1870) — fuit confrontatio cum se ipso, cum propria imaginatione et cum ipsa realitate.

“… Sed homo per omnia saecula sibi pulcher visus est. Ego autem puto hominem in suam pulchritudinem credere solum ex amore sui; re vera autem non esse pulchrum eumque id suspicari; nam cur tam contemptim intuetur vultum proximi sui?”  
(ex Canticis Maldororianis, cantus I)

Tamen praecursores modernitatis quaerendi sunt iam apud metaphysicos Anglicos saeculi XVII.
Eorum poesis plena est spiritus ludi liberi et conscientiae inevitabilis finis. In se continet miram vitalitatem, levitatem, lasciviam quandam, subtili elegantia artis formam tractandi perfusam. Legentes eorum carmina sentimus sub illo habitu lasciviae, levitatis et elegantis artificii latere gravissimas et aeternas curas humanas: de morte, de transitu temporis, de inconstantia amoris, de coniugio et voluptate corporali.

Omnes has res protulerunt per ludum barocum et manieristicum, cum specie naturalitatis, elegantiae et simplicitatis — prorsus contrarium illius quod in Europa catholica media et meridiana sub nomine baroci saepe fingitur: nimium, redundans, artificiosus. In operibus metaphysicorum Anglicorum et poetarum cavalierum (circuli cum aula regia coniuncti) nihil tale invenimus.

Carmina metaphysicorum et poetarum cavalierum saeculi XVII (ut Andrew Marvell 1621–1678, Thomas Carew, Robert Herrick, alii) plerumque desinunt sensato quodam et pleno argumento in quo sententia et nuntius totius operis continentur.

Mihi ipsi fuerunt magna inventio, magnum exemplar et incitamentum. Metaphysicos apud nos in lucem protulerunt Ivan Slamnig et Antun Šoljan, magni scriptores Croatici et anglistae eruditissimi, qui nonnulla eorum carmina transtulerunt. Et ipsos metaphysici affecerunt sensu ludi in lingua et forma.

Alter ex magnis praecursoribus modernitatis est mihi valde carus poeta Friedrich Hölderlin.
Eodem anno natus ac L. van Beethoven (1770), maturatus tempore Revolutionis Francicae et idearum eius, minor aetate contemporaneus Goethii et Schilleri, Hölderlin — praesertim in carminibus maturioribus et posterioribus — est praenuntius modernitatis: illius lineae quae ad interiora existentiae humanae spectat et ad linguam tamquam spatium esse.

Quaedam eius carmina, si nesciremus quis ea et quando scripserit, ex solo stilo et artificiis poeticis facile aestimaremus medio saeculo XX composita esse.

Una cum Goethe, Rilke, Georg Trakl et Gottfried Benn, Hölderlin est inter maximos poetas linguae Germanicae omnium temporum. Eius poesis fortiter et continenter influxit in novas generationes poetarum Germanorum saeculi XX.

5.

Maximus poeta Croaticus saeculi XX, sine ulla dubitatione, est Tin Ujević.
Multi poetae duas vel tres tantum carmina anthologica in tota vita sua habent; nemo autem tot carmina anthologica possidet quot Ujević.

Non est opus hic enumerare carmina ab ''Svakidašnja jadikovka'' (Querela cotidiana), per sonettos ''Kolajna'' (Monile), usque ad ''Visoki jablani'' (Populi excelsi), ''Pobratimstvo lica u svemiru'' (Fraternitas vultuum in universo), et cetera.

Ex poetis nostris alterius dimidiae partis saeculi XX atque eius fine, valde amo et aestimo Ivanum Slamnig.
Is enim, ut poeta, in opere suo degenerationem propositi modernistici agnovit, exitum autem e vita cotidiana invenit in ludo linguae et formae, atque in humore per quem translucebant omnia gravia quaestiones — ab evangelistis usque ad illud quasi‑syncretisticum commercium inter navem et camerariam.

Poeta vero qui ausus est non solum agnoscere, sed etiam demonstrate degenerationem totius aetatis modernae et totius propositi modernistici, fuit poeta Anglicus, in America natus, dramatum scriptor et essayista T. S. Eliot.

Eliot enim in opere suo et per opus suum ostendit impossibile esse in poesi quidquam vere novum creare nisi traditionem et civilisationem invoces, nisi cum ipsa civilisatione dialogum instituas.
Quid enim nobis restat, si a stratis traditionis et civilisationis nos segregemus? Quid praeter feritatem animalem, barbarismum et clamorem?

Ille fuit poeta qui, ad antiqua referens et ex antiquis sumens, novum efficaciter creavit.
Unicus eius opus poeticum et methodus, plerumque in prima parte saeculi XX formata, praeoccupavit postmodernisticos modos citandi et referendi ad iam facta, ad culturam tamquam mundum proprium — modum quem invenimus etiam apud Umbertum Eco, clare expositum in textura romani Nomen rosae.

Theoria citatitatis et intertextualitas, accessus interdisciplinaris, summum fastigium attingunt in operibus postmodernismi.
Postmodernismus est, fortasse, ultimus clamor veteris mundi, veteris doctrinae et culturae quae quasi helenismum suum peragit: cultura quae exsistere non potest nisi antiqua ruminet, etiam sub nomine “dialogi creativi cum traditione”.

6.

Mundus novus est mundus computatrorum, mundus hominum ita educandorum ut fiant informatici applicati, periti IT, technologi, oeconomistae; mundus in quo paene nullus iam locus est veteri humanismo, in sensu traditionis disciplinarum humanisticarum, eruditionis latae, institutionis philosophicae.

Hic est mundus novi ordinis civilis, cum legibus suis et regulis, cum conventionibus commoditatis, cum deditione postulatis corporativis; individui uniformati, applicati, quasi robotizati, nullo modo conexi cum veteri mundo humanisticae universalitatis. Et, quod peius est, mundus noster fit in dies uniformior.

Clamores artificum sunt clamores inadaptatorum reiectorum, vel intimistica murmura sibi ipsis ad animam, in barbam.
Dicendumne est hodie contemptum erga artifices in publico culturae incurioso esse maiorem, vehementiorem, acriorem quam tempore ferocis industriae burgensium saeculi XIX et initii XX?
Illis tamen artifices necessarii erant ut res pulchras fabricarent — ad decorem. Hodie autem omnia in officina producuntur, et optimus autoportretus est — incredibile dictu — selfie.

Et Rembrandt et Michelangelo hodie essent — vulgaria et inutilia — fucatores tabularum.
Eloquentia apud Victorianos et ars dicendi — elocutio — adhuc aestimata erat; hodie autem omnes scribunt breves nuntios, digitis pulsant et communicant.
Ecce… postmodernismus vere esse potest ultimus clamor veteris mundi et temporis.

Hodie omnia sunt interactiva: inter hominem, pixelos et computatrum.
Verba clavis sunt: applicatio, efficientia, consumptio, celeritas, oblivio.

Superant tantum coloniae quaedam solitariae et oases hominum mirabilium, qui ne intellegunt quidem — captivi suis intimis, quasi autisticis conatibus — novum tempus et totam societatem eis scribere ultimum et verum Good‑buy…

[[Categoria:Opera quae Coronus Tenebrosius scripsit]]
[[Categoria:Interpretationes e lingua Croatica]]
[[Categoria:Opera quae Coronus Tenebrosius Latine vertit]]
[[Categoria:Opera cum fonte]]
[[Categoria:Opera sine re wikidata]]</text>
      <sha1>iobka9s8k8llxb1bqioyq1d7vg3ox7o</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>272735</id>
      <parentid>272734</parentid>
      <timestamp>2026-06-28T21:50:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Coronus Tenebrosius</username>
        <id>31709</id>
      </contributor>
      <comment>/* FASTIDIUM ERGA MODERNITATEM */</comment>
      <origin>272735</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="14568" sha1="ol7izt7yzngrxx8xaq0gsleyktekpy2" xml:space="preserve">[[Puteus Chaosi]]

= FASTIDIUM ERGA MODERNITATEM =

'''''De degeneratione et decadentia in poesi et prosa ab Rimbaudo, per Eliotum et Bukowskium, ad nostra tempora
'''''

1.

Degeneratio atque decadentia in poesi culturae occidentalis incipiunt eo momento quo poetae ab Ideali discesserunt et coeperunt in lucem proferre in operibus suis res ex mundo externo, ex cotidiana vita, ex ambitu sociali — res et facies vitae quae eos vexabant, impediebant, exacerbabant; quibus effugere non poterant, quippe quod ipsa vita eorum erat.

Ille enim momentum, quo poeta ab Ideali — sive formae et musicalitatis operis, sive ab alto ideali ad quod animus tendit — rupi, atque mundum qualis est describere coepit, idem est quo ars moderna orta est. Quam ob rem initium aetatis modernae acrius, vehementius, manifestius apparet in poesi et lyrica quam, verbi gratia, in fabula longa.

Hoc iam fecit '''Baudelaire''', cum crudelitates nauticas in ''Albatros'', amorem lesbianum, et illos obscuros sepulcralesque motus a Poë mutuatos depingeret. '''Rimbaud''', celeriter maturans ingenio poetico, mox postulavit ut scriberetur de tabaco, de solanis, de bestiolis solanarum edacibus.

Decadentia incipit illo momento quo quis tam humiliter decidit ut se totum describendae vitae cotidianae tradat. Id est initium decadentiae, via quae paulatim ad confessionem propriae impotentiae ducit.

Fere omnis qui se rebus realitatis et cotidianae vitae dedit, conspectis banalitatibus et trivialitatibus eius, in duas vias abiit:

aut, dum realitatem circa se describit, succubuit sensui desperationis, trivialitatis, taedii, inextricabilis angustiae atque inertia, delectans se in omnibus tenebrosis voraginibus in quas homo cadere potest vivens (exemplum '''Bukowskii''');

aut, describens realitatem cotidianae vitae, in alteram partem ivit: in partem experientiae spiritualis, transformationis et redemptionis, quasi magister illuminatus, visionarius, propheta quodammodo Novi Hominis et Humani Generis, nobis offerens alium innocentem et asceticum Aliošam, qui nos simpliciter et candide ad crustulas vocat in fine narrationis (''Fratres Karamazovi'').

2.

Cum annis MCMXC (anno MCMXCV) carmina scribere coepissem, scriptura mea quadam ex necessitate orta est, sed etiam ut species resistentiae atque rebellionis personalis contra imprimis nostram poesin hodiernam. Sensiebam in me repugnantiam erga modos et cursus qui circa me, in generatione iuvenum (neque solum iuvenum), promovebantur tamquam optandi et boni modi poetice scribendi. Exstabant enim quasi quaedam normae: “quomodo carmina scribi oporteat”, quas in publicum efferebant sodales variarum iudicum commissionum, cum certas solutiones poeticas praeoptarent.

Me abhorrebat quod animadvertebam apud aequales meos — poetas: exsistentiam cuiusdam modi, cuiusdam conventionis, cuiusdam directionis desideratae atque rationis scribendi.

Cum in arte, in circulis artisticis, aliquid agnoscis quod ab aliquo tamquam via optanda proponitur — quo eundum sit, quomodo scribendum sit — non solum in plano idearum, sed etiam in plano editoriali et selectionis, tum fuge quam longissime. Sed fortasse id inevitabile est.

Ars est unicum locum ubi homo libertatem habere potest et liber esse; si autem etiam ibi aliquis tibi praescribit quid liceat facere, quid non liceat — si feros illos artifices, rebelles et revolutionarios, ut Rimbaudum, Bukowskium, et nescio quos alios, in exempla scholastica limitantia convertit, alios ad imitandum eos impellens — nihil est maius malum, maior anti‑libertas et anti‑ars. Omne genus limitationis — modorum, stilorum, opinionum — quo creatio circumscribitur, est actus quo simul libertas et ars tolluntur.

Ars est et esse debet quaestio perpetua; experimentum aeternum sui ipsius explorandi, veritatum propriarum, finium gustus et censurae, exploratio possibilitatum proprii sermonis. Nam omnis homo, praesertim scriptor, vere habet sermonem suum proprium; et omnis homo est fluvius perpetuae mutationis.

Simul ac quis incipit quaerere firmamentum et tutamen in grege, in periculo est ne paulatim magis magisque ei se accommodet. Quod est contrarium et vero artifici et arti. Verus artifex est solitarius, lupus‑eremita qui libere per pratum (vel steppam) vagatur, interdum tantum hieme cum grege se coniungens propter pinguiorem praedam et sanguinolentum cibum; artifex est lupus‑exul, errabundus, qui castris tribus tantum ex necessitate temporaria appropinquat, ad munus unius aut duarum noctium.

Alteram vero partem, solos pharos fideles, inveniebam in poetis in quorum operibus agnoscebam: fidem structurae formae, curam de sermone intra formam; eos qui formam suam excolebant, partes superfluas abicientes; eos qui disciplinae minimalisticae praeferre solebant torrentes confessionum de se ipsis (quibus aptiora sunt huiusmodi prosaica scripta).

Ergo: architectura carminis (persuasum habeo carmen esse aedificium), momentum versus tamquam fundamentalis vehiculi rhythmi (rhythmus enim est decisivus ad affectum carminis), ipse rhythmus autem innititur metro. Non metro praeconcepto, ut olim, sed metro quod organice ex ipso poeta oritur, secundum argumentum et materiam de qua scribere cogitur. Atque hi omnes elementi plerumque alienissimi sunt poesi temporis nostri.

Haec igitur duo fuerunt lapides offensionis mei et resistentiae adversus mundum poesis Croaticae hodiernae: alter psychologicus et sociologicus (renuntiatio menti gregis, modis, trendis, “desiderato et exspectato”), alter poeticus et stylisticus.

3.

Praecipue amabam poetas Hispanicos primae dimidiae partis saeculi XX.
Illi, receptis inventis modernitatis, modernitatem vultu humano effecerunt. Coniunxerunt enim libertatem et novitates aetatis modernae cum traditione sua nationali et radicibus patriae. In carmina sua inscripserunt fatum personale, indolem propriam, sed etiam ingenium terrae et populi.

Et non solum inimitabilis '''Lorca''' (1898–1936), sed etiam alii: '''Juan Ramón Jiménez''' (1881–1958), '''Pedro Salinas''' (1892–1951), '''Jorge Guillén''' (1893–1984), '''Vicente Aleixandre''' (1898–1984), '''Rafael Alberti''' (n. 1902), '''Luis Cernuda''' (1902–1963), '''Miguel Hernández''' (1910–1942), '''Gabriel Celaya''' (n. 1911), '''Blas de Otero''' (n. 1916).
Haec omnia fuerunt magna, maxima aetas poesis Hispanicae, prima post aureum saeculum (saec. XVI–XVII).

Dici potest: si maxima et optima poesis saeculi XIX (qualitate, profunditate, amplitudine) Francogallice scripta est, tum optima et praestantissima poesis mundi saeculi XX, meo modesto iudicio, Hispanice scripta est.

Praesertim si poetis peninsulae Ibericae adiungimus poetas Latino‑Americanos linguae Hispanicae: '''Gabriela Mistral''' (1889–1957) et '''Vicente Huidobro''' (1893–1948) e Chile, '''César Vallejo''' (1893–1938) e Peruvia, clarissimum '''Jorge Luis Borges''' (1899–1986) ex Argentina, '''Pablo Neruda''' (1904–1973) e Chile, '''Octavio Paz''' (n. 1914), Nobelianum e Mexico.

Quapropter, si quis me interroget quae sit optima poesis saeculi XX, paratus respondebo: illa quae Hispanice scripta est.

Ex ceteris poetis externis modernitatis quos aestimo, memorare debeo poetam Graecum '''Constantinos Cavafis''', classicum modernum. Adest etiam '''Rainer Maria Rilke''', poeta et cogitator qui totam vitam suam et existentiam poesi consecravit, similis quodammodo aequali suo, poetae Francogallico '''Paul Valéry'''.

4.

Quod '''Rimbaud''' in orbem litterarum occidentalium intulit — una cum paulo antiquioribus ''Canticis Maldororianis'' '''Lautréamontii''' (Isidore Ducasse, 1846–1870) — fuit confrontatio cum se ipso, cum propria imaginatione et cum ipsa realitate.

“… Sed homo per omnia saecula sibi pulcher visus est. Ego autem puto hominem in suam pulchritudinem credere solum ex amore sui; re vera autem non esse pulchrum eumque id suspicari; nam cur tam contemptim intuetur vultum proximi sui?”  
(ex ''Canticis Maldororianis'', cantus I)

Tamen praecursores modernitatis quaerendi sunt iam apud '''metaphysicos Anglicos saeculi XVII'''.
Eorum poesis plena est spiritus ludi liberi et conscientiae inevitabilis finis. In se continet miram vitalitatem, levitatem, lasciviam quandam, subtili elegantia artis formam tractandi perfusam. Legentes eorum carmina sentimus sub illo habitu lasciviae, levitatis et elegantis artificii latere gravissimas et aeternas curas humanas: de morte, de transitu temporis, de inconstantia amoris, de coniugio et voluptate corporali.

Omnes has res protulerunt per ludum barocum et manieristicum, cum specie naturalitatis, elegantiae et simplicitatis — prorsus contrarium illius quod in Europa catholica media et meridiana sub nomine baroci saepe fingitur: nimium, redundans, artificiosus. In operibus metaphysicorum Anglicorum et poetarum cavalierum (circuli cum aula regia coniuncti) nihil tale invenimus.

Carmina metaphysicorum et poetarum cavalierum saeculi XVII (ut '''Andrew Marvell''' 1621–1678, '''Thomas Carew''', '''Robert Herrick''', alii) plerumque desinunt sensato quodam et pleno argumento in quo sententia et nuntius totius operis continentur.

Mihi ipsi fuerunt magna inventio, magnum exemplar et incitamentum. Metaphysicos apud nos in lucem protulerunt '''Ivan Slamnig''' et '''Antun Šoljan''', magni scriptores Croatici et anglistae eruditissimi, qui nonnulla eorum carmina transtulerunt. Et ipsos metaphysici affecerunt sensu ludi in lingua et forma.

Alter ex magnis praecursoribus modernitatis est mihi valde carus poeta '''Friedrich Hölderlin'''.
Eodem anno natus ac L. van Beethoven (1770), maturatus tempore Revolutionis Francicae et idearum eius, minor aetate contemporaneus '''Goethii et Schilleri''', Hölderlin — praesertim in carminibus maturioribus et posterioribus — est praenuntius modernitatis: illius lineae quae ad interiora existentiae humanae spectat et ad linguam tamquam spatium esse.

Quaedam eius carmina, si nesciremus quis ea et quando scripserit, ex solo stilo et artificiis poeticis facile aestimaremus medio saeculo XX composita esse.

Una cum '''Goethe, Rilke, Georg Trakl''' et '''Gottfried Benn''', Hölderlin est inter maximos poetas linguae Germanicae omnium temporum. Eius poesis fortiter et continenter influxit in novas generationes poetarum Germanorum saeculi XX.

5.

Maximus poeta Croaticus saeculi XX, sine ulla dubitatione, est '''Tin Ujević'''.
Multi poetae duas vel tres tantum carmina anthologica in tota vita sua habent; nemo autem tot carmina anthologica possidet quot Ujević.

Non est opus hic enumerare carmina ab ''Svakidašnja jadikovka'' (Querela cotidiana), per sonettos ''Kolajna'' (Monile), usque ad ''Visoki jablani'' (Populi excelsi), ''Pobratimstvo lica u svemiru'' (Fraternitas vultuum in universo), et cetera.

Ex poetis nostris alterius dimidiae partis saeculi XX atque eius fine, valde amo et aestimo '''Ivan Slamnig'''.
Is enim, ut poeta, in opere suo degenerationem propositi modernistici agnovit, exitum autem e vita cotidiana invenit in ludo linguae et formae, atque in humore per quem translucebant omnia gravia quaestiones — ab evangelistis usque ad illud quasi‑syncretisticum commercium inter navem et camerariam.

Poeta vero qui ausus est non solum agnoscere, sed etiam demonstrate degenerationem totius aetatis modernae et totius propositi modernistici, fuit poeta Anglicus, in America natus, dramatum scriptor et essayista '''T. S. Eliot'''.

Eliot enim in opere suo et per opus suum ostendit impossibile esse in poesi quidquam vere novum creare nisi traditionem et civilisationem invoces, nisi cum ipsa civilisatione dialogum instituas.
Quid enim nobis restat, si a stratis traditionis et civilisationis nos segregemus? Quid praeter feritatem animalem, barbarismum et clamorem?

Ille fuit poeta qui, ad antiqua referens et ex antiquis sumens, novum efficaciter creavit.
Unicus eius opus poeticum et methodus, plerumque in prima parte saeculi XX formata, praeoccupavit postmodernisticos modos citandi et referendi ad iam facta, ad culturam tamquam mundum proprium — modum quem invenimus etiam apud '''Umbertum Eco''', clare expositum in textura romani ''Nomen rosae''.

Theoria citatitatis et intertextualitas, accessus interdisciplinaris, summum fastigium attingunt in operibus postmodernismi.
Postmodernismus est, fortasse, ultimus clamor veteris mundi, veteris doctrinae et culturae quae quasi helenismum suum peragit: cultura quae exsistere non potest nisi antiqua ruminet, etiam sub nomine “dialogi creativi cum traditione”.

6.

Mundus novus est mundus computatrorum, mundus hominum ita educandorum ut fiant informatici applicati, periti IT, technologi, oeconomistae; mundus in quo paene nullus iam locus est veteri humanismo, in sensu traditionis disciplinarum humanisticarum, eruditionis latae, institutionis philosophicae.

Hic est mundus novi ordinis civilis, cum legibus suis et regulis, cum conventionibus commoditatis, cum deditione postulatis corporativis; individui uniformati, applicati, quasi robotizati, nullo modo conexi cum veteri mundo humanisticae universalitatis. Et, quod peius est, mundus noster fit in dies uniformior.

Clamores artificum sunt clamores inadaptatorum reiectorum, vel intimistica murmura sibi ipsis ad animam, in barbam.
Dicendumne est hodie contemptum erga artifices in publico culturae incurioso esse maiorem, vehementiorem, acriorem quam tempore ferocis industriae burgensium saeculi XIX et initii XX?
Illis tamen artifices necessarii erant ut res pulchras fabricarent — ad decorem. Hodie autem omnia in officina producuntur, et optimus autoportretus est — incredibile dictu — selfie.

Et Rembrandt et Michelangelo hodie essent — vulgaria et inutilia — fucatores tabularum.
Eloquentia apud Victorianos et ars dicendi — elocutio — adhuc aestimata erat; hodie autem omnes scribunt breves nuntios, digitis pulsant et communicant.
Ecce… postmodernismus vere esse potest ultimus clamor veteris mundi et temporis.

Hodie omnia sunt interactiva: inter hominem, pixelos et computatrum.
Verba clavis sunt: applicatio, efficientia, consumptio, celeritas, oblivio.

Superant tantum coloniae quaedam solitariae et oases hominum mirabilium, qui ne intellegunt quidem — captivi suis intimis, quasi autisticis conatibus — novum tempus et totam societatem eis scribere ultimum et verum Good‑buy…

[[Categoria:Opera quae Coronus Tenebrosius scripsit]]
[[Categoria:Interpretationes e lingua Croatica]]
[[Categoria:Opera quae Coronus Tenebrosius Latine vertit]]
[[Categoria:Opera cum fonte]]
[[Categoria:Opera sine re wikidata]]</text>
      <sha1>ol7izt7yzngrxx8xaq0gsleyktekpy2</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>272738</id>
      <parentid>272735</parentid>
      <timestamp>2026-06-28T22:15:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Coronus Tenebrosius</username>
        <id>31709</id>
      </contributor>
      <comment>/* FASTIDIUM ERGA MODERNITATEM */</comment>
      <origin>272738</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="14597" sha1="k8844wvv0jyq7rueatn90nrux4l87he" xml:space="preserve">[[Puteus Chaosi]]

= FASTIDIUM ERGA MODERNITATEM =

'''''De degeneratione et decadentia in poesi et prosa ab Rimbaudo, per Eliotum et Bukowskium, ad nostra tempora
'''''

1.

Degeneratio atque decadentia in poesi culturae occidentalis incipiunt eo momento quo poetae ab Ideali discesserunt et coeperunt in lucem proferre in operibus suis res ex mundo externo, ex cotidiana vita, ex ambitu sociali — res et facies vitae quae eos vexabant, impediebant, exacerbabant; quibus effugere non poterant, quippe quod ipsa vita eorum erat.

Ille enim momentum, quo poeta ab Ideali — sive formae et musicalitatis operis, sive ab alto ideali ad quod animus tendit — rupi, atque mundum qualis est describere coepit, idem est quo ars moderna orta est. Quam ob rem initium aetatis modernae acrius, vehementius, manifestius apparet in poesi et lyrica quam, verbi gratia, in fabula longa.

Hoc iam fecit '''Baudelaire''', cum crudelitates nauticas in ''Albatros'', amorem lesbianum, et illos obscuros sepulcralesque motus a Poë mutuatos depingeret. '''Rimbaud''', celeriter maturans ingenio poetico, mox postulavit ut scriberetur de tabaco, de solanis, de bestiolis solanarum edacibus.

Decadentia incipit illo momento quo quis tam humiliter decidit ut se totum describendae vitae cotidianae tradat. Id est initium decadentiae, via quae paulatim ad confessionem propriae impotentiae ducit.

Fere omnis qui se rebus realitatis et cotidianae vitae dedit, conspectis banalitatibus et trivialitatibus eius, in duas vias abiit:

aut, dum realitatem circa se describit, succubuit sensui desperationis, trivialitatis, taedii, inextricabilis angustiae atque inertia, delectans se in omnibus tenebrosis voraginibus in quas homo cadere potest vivens (exemplum '''Bukowskii''');

aut, describens realitatem cotidianae vitae, in alteram partem ivit: in partem experientiae spiritualis, transformationis et redemptionis, quasi magister illuminatus, visionarius, propheta quodammodo Novi Hominis et Humani Generis, nobis offerens alium innocentem et asceticum Aliošam, qui nos simpliciter et candide ad crustulas vocat in fine narrationis (''Fratres Karamazovi'').

2.

Cum annis MCMXC (anno MCMXCV) carmina scribere coepissem, scriptura mea quadam ex necessitate orta est, sed etiam ut species resistentiae atque rebellionis personalis contra imprimis nostram poesin hodiernam. Sensiebam in me repugnantiam erga modos et cursus qui circa me, in generatione iuvenum (neque solum iuvenum), promovebantur tamquam optandi et boni modi poetice scribendi. Exstabant enim quasi quaedam normae: “quomodo carmina scribi oporteat”, quas in publicum efferebant sodales variarum iudicum commissionum, cum certas solutiones poeticas praeoptarent.

Me abhorrebat quod animadvertebam apud aequales meos — poetas: exsistentiam cuiusdam modi, cuiusdam conventionis, cuiusdam directionis desideratae atque rationis scribendi.

Cum in arte, in circulis artisticis, aliquid agnoscis quod ab aliquo tamquam via optanda proponitur — quo eundum sit, quomodo scribendum sit — non solum in plano idearum, sed etiam in plano editoriali et selectionis, tum fuge quam longissime. Sed fortasse id inevitabile est.

Ars est unicum locum ubi homo libertatem habere potest et liber esse; si autem etiam ibi aliquis tibi praescribit quid liceat facere, quid non liceat — si feros illos artifices, rebelles et revolutionarios, ut Rimbaudum, Bukowskium, et nescio quos alios, in exempla scholastica limitantia convertit, alios ad imitandum eos impellens — nihil est maius malum, maior anti‑libertas et anti‑ars. Omne genus limitationis — modorum, stilorum, opinionum — quo creatio circumscribitur, est actus quo simul libertas et ars tolluntur.

Ars est et esse debet quaestio perpetua; experimentum aeternum sui ipsius explorandi, veritatum propriarum, finium gustus et censurae, exploratio possibilitatum proprii sermonis. Nam omnis homo, praesertim scriptor, vere habet sermonem suum proprium; et omnis homo est fluvius perpetuae mutationis.

Simul ac quis incipit quaerere firmamentum et tutamen in grege, in periculo est ne paulatim magis magisque ei se accommodet. Quod est contrarium et vero artifici et arti. Verus artifex est solitarius, lupus‑eremita qui libere per pratum (vel steppam) vagatur, interdum tantum hieme cum grege se coniungens propter pinguiorem praedam et sanguinolentum cibum; artifex est lupus‑exul, errabundus, qui castris tribus tantum ex necessitate temporaria appropinquat, ad munus unius aut duarum noctium.

Alteram vero partem, solos pharos fideles, inveniebam in poetis in quorum operibus agnoscebam: fidem structurae formae, curam de sermone intra formam; eos qui formam suam excolebant, partes superfluas abicientes; eos qui disciplinae minimalisticae praeferre solebant torrentes confessionum de se ipsis (quibus aptiora sunt huiusmodi prosaica scripta).

Ergo: architectura carminis (persuasum habeo carmen esse aedificium), momentum versus tamquam fundamentalis vehiculi rhythmi (rhythmus enim est decisivus ad affectum carminis), ipse rhythmus autem innititur metro. Non metro praeconcepto, ut olim, sed metro quod organice ex ipso poeta oritur, secundum argumentum et materiam de qua scribere cogitur. Atque hi omnes elementi plerumque alienissimi sunt poesi temporis nostri.

Haec igitur duo fuerunt lapides offensionis mei et resistentiae adversus mundum poesis Croaticae hodiernae: alter psychologicus et sociologicus (renuntiatio menti gregis, modis, trendis, “desiderato et exspectato”), alter poeticus et stylisticus.

3.

Praecipue amabam poetas Hispanicos primae dimidiae partis saeculi XX.
Illi, receptis inventis modernitatis, modernitatem vultu humano effecerunt. Coniunxerunt enim libertatem et novitates aetatis modernae cum traditione sua nationali et radicibus patriae. In carmina sua inscripserunt fatum personale, indolem propriam, sed etiam ingenium terrae et populi.

Et non solum inimitabilis '''Lorca''' (1898–1936), sed etiam alii: '''Juan Ramón Jiménez''' (1881–1958), '''Pedro Salinas''' (1892–1951), '''Jorge Guillén''' (1893–1984), '''Vicente Aleixandre''' (1898–1984), '''Rafael Alberti''' (n. 1902), '''Luis Cernuda''' (1902–1963), '''Miguel Hernández''' (1910–1942), '''Gabriel Celaya''' (n. 1911), '''Blas de Otero''' (n. 1916).
Haec omnia fuerunt magna, maxima aetas poesis Hispanicae, prima post aureum saeculum (saec. XVI–XVII).

Dici potest: si maxima et optima poesis saeculi XIX (qualitate, profunditate, amplitudine) Francogallice scripta est, tum optima et praestantissima poesis mundi saeculi XX, meo modesto iudicio, Hispanice scripta est.

Praesertim si poetis peninsulae Ibericae adiungimus poetas Latino‑Americanos linguae Hispanicae: '''Gabriela Mistral''' (1889–1957) et '''Vicente Huidobro''' (1893–1948) e Chile, '''César Vallejo''' (1893–1938) e Peruvia, clarissimum '''Jorge Luis Borges''' (1899–1986) ex Argentina, '''Pablo Neruda''' (1904–1973) e Chile, '''Octavio Paz''' (n. 1914), Nobelianum e Mexico.

Quapropter, si quis me interroget quae sit optima poesis saeculi XX, paratus respondebo: illa quae Hispanice scripta est.

Ex ceteris poetis externis modernitatis quos aestimo, memorare debeo poetam Graecum '''Constantinos Cavafis''', classicum modernum. Adest etiam '''Rainer Maria Rilke''', poeta et cogitator qui totam vitam suam et existentiam poesi consecravit, similis quodammodo aequali suo, poetae Francogallico '''Paul Valéry'''.

4.

Quod '''Rimbaud''' in orbem litterarum occidentalium intulit — una cum paulo antiquioribus ''Canticis Maldororianis'' '''Lautréamontii''' (Isidore Ducasse, 1846–1870) — fuit confrontatio cum se ipso, cum propria imaginatione et cum ipsa realitate.

“… Sed homo per omnia saecula sibi pulcher visus est. Ego autem puto hominem in suam pulchritudinem credere solum ex amore sui; re vera autem non esse pulchrum eumque id suspicari; nam cur tam contemptim intuetur vultum proximi sui?”  
(ex ''Canticis Maldororianis'', cantus I)

Tamen praecursores modernitatis quaerendi sunt iam apud '''metaphysicos Anglicos saeculi XVII'''.
Eorum poesis plena est spiritus ludi liberi et conscientiae inevitabilis finis. In se continet miram vitalitatem, levitatem, lasciviam quandam, subtili elegantia artis formam tractandi perfusam. Legentes eorum carmina sentimus sub illo habitu lasciviae, levitatis et elegantis artificii latere gravissimas et aeternas curas humanas: de morte, de transitu temporis, de inconstantia amoris, de coniugio et voluptate corporali.

Omnes has res protulerunt per ludum barocum et manieristicum, cum specie naturalitatis, elegantiae et simplicitatis — prorsus contrarium illius quod in Europa catholica media et meridiana sub nomine baroci saepe fingitur: nimium, redundans, artificiosus. In operibus metaphysicorum Anglicorum et poetarum cavalierum (circuli cum aula regia coniuncti) nihil tale invenimus.

Carmina metaphysicorum et poetarum cavalierum saeculi XVII (ut '''Andrew Marvell''' 1621–1678, '''Thomas Carew''', '''Robert Herrick''', alii) plerumque desinunt sensato quodam et pleno argumento in quo sententia et nuntius totius operis continentur.

Mihi ipsi fuerunt magna inventio, magnum exemplar et incitamentum. Metaphysicos apud nos in lucem protulerunt '''Ivan Slamnig''' et '''Antun Šoljan''', magni scriptores Croatici et anglistae eruditissimi, qui nonnulla eorum carmina transtulerunt. Et ipsos metaphysici affecerunt sensu ludi in lingua et forma.

Alter ex magnis praecursoribus modernitatis est mihi valde carus poeta '''Friedrich Hölderlin'''&lt;ref&gt;Vide Notas infra.&lt;/ref&gt;
.
Eodem anno natus ac L. van Beethoven (1770), maturatus tempore Revolutionis Francicae et idearum eius, minor aetate contemporaneus '''Goethii et Schilleri''', Hölderlin — praesertim in carminibus maturioribus et posterioribus — est praenuntius modernitatis: illius lineae quae ad interiora existentiae humanae spectat et ad linguam tamquam spatium esse.

Quaedam eius carmina, si nesciremus quis ea et quando scripserit, ex solo stilo et artificiis poeticis facile aestimaremus medio saeculo XX composita esse.

Una cum '''Goethe, Rilke, Georg Trakl''' et '''Gottfried Benn''', Hölderlin est inter maximos poetas linguae Germanicae omnium temporum. Eius poesis fortiter et continenter influxit in novas generationes poetarum Germanorum saeculi XX.

5.

Maximus poeta Croaticus saeculi XX, sine ulla dubitatione, est '''Tin Ujević'''.
Multi poetae duas vel tres tantum carmina anthologica in tota vita sua habent; nemo autem tot carmina anthologica possidet quot Ujević.

Non est opus hic enumerare carmina ab ''Svakidašnja jadikovka'' (Querela cotidiana), per sonettos ''Kolajna'' (Monile), usque ad ''Visoki jablani'' (Populi excelsi), ''Pobratimstvo lica u svemiru'' (Fraternitas vultuum in universo), et cetera.

Ex poetis nostris alterius dimidiae partis saeculi XX atque eius fine, valde amo et aestimo '''Ivan Slamnig'''.
Is enim, ut poeta, in opere suo degenerationem propositi modernistici agnovit, exitum autem e vita cotidiana invenit in ludo linguae et formae, atque in humore per quem translucebant omnia gravia quaestiones — ab evangelistis usque ad illud quasi‑syncretisticum commercium inter navem et camerariam.

Poeta vero qui ausus est non solum agnoscere, sed etiam demonstrate degenerationem totius aetatis modernae et totius propositi modernistici, fuit poeta Anglicus, in America natus, dramatum scriptor et essayista '''T. S. Eliot'''.

Eliot enim in opere suo et per opus suum ostendit impossibile esse in poesi quidquam vere novum creare nisi traditionem et civilisationem invoces, nisi cum ipsa civilisatione dialogum instituas.
Quid enim nobis restat, si a stratis traditionis et civilisationis nos segregemus? Quid praeter feritatem animalem, barbarismum et clamorem?

Ille fuit poeta qui, ad antiqua referens et ex antiquis sumens, novum efficaciter creavit.
Unicus eius opus poeticum et methodus, plerumque in prima parte saeculi XX formata, praeoccupavit postmodernisticos modos citandi et referendi ad iam facta, ad culturam tamquam mundum proprium — modum quem invenimus etiam apud '''Umbertum Eco''', clare expositum in textura romani ''Nomen rosae''.

Theoria citatitatis et intertextualitas, accessus interdisciplinaris, summum fastigium attingunt in operibus postmodernismi.
Postmodernismus est, fortasse, ultimus clamor veteris mundi, veteris doctrinae et culturae quae quasi helenismum suum peragit: cultura quae exsistere non potest nisi antiqua ruminet, etiam sub nomine “dialogi creativi cum traditione”.

6.

Mundus novus est mundus computatrorum, mundus hominum ita educandorum ut fiant informatici applicati, periti IT, technologi, oeconomistae; mundus in quo paene nullus iam locus est veteri humanismo, in sensu traditionis disciplinarum humanisticarum, eruditionis latae, institutionis philosophicae.

Hic est mundus novi ordinis civilis, cum legibus suis et regulis, cum conventionibus commoditatis, cum deditione postulatis corporativis; individui uniformati, applicati, quasi robotizati, nullo modo conexi cum veteri mundo humanisticae universalitatis. Et, quod peius est, mundus noster fit in dies uniformior.

Clamores artificum sunt clamores inadaptatorum reiectorum, vel intimistica murmura sibi ipsis ad animam, in barbam.
Dicendumne est hodie contemptum erga artifices in publico culturae incurioso esse maiorem, vehementiorem, acriorem quam tempore ferocis industriae burgensium saeculi XIX et initii XX?
Illis tamen artifices necessarii erant ut res pulchras fabricarent — ad decorem. Hodie autem omnia in officina producuntur, et optimus autoportretus est — incredibile dictu — selfie.

Et Rembrandt et Michelangelo hodie essent — vulgaria et inutilia — fucatores tabularum.
Eloquentia apud Victorianos et ars dicendi — elocutio — adhuc aestimata erat; hodie autem omnes scribunt breves nuntios, digitis pulsant et communicant.
Ecce… postmodernismus vere esse potest ultimus clamor veteris mundi et temporis.

Hodie omnia sunt interactiva: inter hominem, pixelos et computatrum.
Verba clavis sunt: applicatio, efficientia, consumptio, celeritas, oblivio.

Superant tantum coloniae quaedam solitariae et oases hominum mirabilium, qui ne intellegunt quidem — captivi suis intimis, quasi autisticis conatibus — novum tempus et totam societatem eis scribere ultimum et verum Good‑buy…

[[Categoria:Opera quae Coronus Tenebrosius scripsit]]
[[Categoria:Interpretationes e lingua Croatica]]
[[Categoria:Opera quae Coronus Tenebrosius Latine vertit]]
[[Categoria:Opera cum fonte]]
[[Categoria:Opera sine re wikidata]]</text>
      <sha1>k8844wvv0jyq7rueatn90nrux4l87he</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>272740</id>
      <parentid>272738</parentid>
      <timestamp>2026-06-28T22:23:02Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Coronus Tenebrosius</username>
        <id>31709</id>
      </contributor>
      <comment>/* FASTIDIUM ERGA MODERNITATEM */</comment>
      <origin>272740</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="14703" sha1="p8xuk90ksi8v5sum25wr9m5nrz7odlk" xml:space="preserve">[[Puteus Chaosi]]

= FASTIDIUM ERGA MODERNITATEM =

'''''De degeneratione et decadentia in poesi et prosa ab Rimbaudo, per Eliotum et Bukowskium, ad nostra tempora
'''''

1.

Degeneratio atque decadentia in poesi culturae occidentalis incipiunt eo momento quo poetae ab Ideali discesserunt et coeperunt in lucem proferre in operibus suis res ex mundo externo, ex cotidiana vita, ex ambitu sociali — res et facies vitae quae eos vexabant, impediebant, exacerbabant; quibus effugere non poterant, quippe quod ipsa vita eorum erat.

Ille enim momentum, quo poeta ab Ideali — sive formae et musicalitatis operis, sive ab alto ideali ad quod animus tendit — rupi, atque mundum qualis est describere coepit, idem est quo ars moderna orta est. Quam ob rem initium aetatis modernae acrius, vehementius, manifestius apparet in poesi et lyrica quam, verbi gratia, in fabula longa.

Hoc iam fecit '''Baudelaire''', cum crudelitates nauticas in ''Albatros'', amorem lesbianum, et illos obscuros sepulcralesque motus a Poë mutuatos depingeret. '''Rimbaud''', celeriter maturans ingenio poetico, mox postulavit ut scriberetur de tabaco, de solanis, de bestiolis solanarum edacibus.

Decadentia incipit illo momento quo quis tam humiliter decidit ut se totum describendae vitae cotidianae tradat. Id est initium decadentiae, via quae paulatim ad confessionem propriae impotentiae ducit.

Fere omnis qui se rebus realitatis et cotidianae vitae dedit, conspectis banalitatibus et trivialitatibus eius, in duas vias abiit:

aut, dum realitatem circa se describit, succubuit sensui desperationis, trivialitatis, taedii, inextricabilis angustiae atque inertia, delectans se in omnibus tenebrosis voraginibus in quas homo cadere potest vivens (exemplum '''Bukowskii''');

aut, describens realitatem cotidianae vitae, in alteram partem ivit: in partem experientiae spiritualis, transformationis et redemptionis, quasi magister illuminatus, visionarius, propheta quodammodo Novi Hominis et Humani Generis, nobis offerens alium innocentem et asceticum Aliošam, qui nos simpliciter et candide ad crustulas vocat in fine narrationis (''Fratres Karamazovi'').

2.

Cum annis MCMXC (anno MCMXCV) carmina scribere coepissem, scriptura mea quadam ex necessitate orta est, sed etiam ut species resistentiae atque rebellionis personalis contra imprimis nostram poesin hodiernam. Sensiebam in me repugnantiam erga modos et cursus qui circa me, in generatione iuvenum (neque solum iuvenum), promovebantur tamquam optandi et boni modi poetice scribendi. Exstabant enim quasi quaedam normae: “quomodo carmina scribi oporteat”, quas in publicum efferebant sodales variarum iudicum commissionum, cum certas solutiones poeticas praeoptarent.

Me abhorrebat quod animadvertebam apud aequales meos — poetas: exsistentiam cuiusdam modi, cuiusdam conventionis, cuiusdam directionis desideratae atque rationis scribendi.

Cum in arte, in circulis artisticis, aliquid agnoscis quod ab aliquo tamquam via optanda proponitur — quo eundum sit, quomodo scribendum sit — non solum in plano idearum, sed etiam in plano editoriali et selectionis, tum fuge quam longissime. Sed fortasse id inevitabile est.

Ars est unicum locum ubi homo libertatem habere potest et liber esse; si autem etiam ibi aliquis tibi praescribit quid liceat facere, quid non liceat — si feros illos artifices, rebelles et revolutionarios, ut Rimbaudum, Bukowskium, et nescio quos alios, in exempla scholastica limitantia convertit, alios ad imitandum eos impellens — nihil est maius malum, maior anti‑libertas et anti‑ars. Omne genus limitationis — modorum, stilorum, opinionum — quo creatio circumscribitur, est actus quo simul libertas et ars tolluntur.

Ars est et esse debet quaestio perpetua; experimentum aeternum sui ipsius explorandi, veritatum propriarum, finium gustus et censurae, exploratio possibilitatum proprii sermonis. Nam omnis homo, praesertim scriptor, vere habet sermonem suum proprium; et omnis homo est fluvius perpetuae mutationis.

Simul ac quis incipit quaerere firmamentum et tutamen in grege, in periculo est ne paulatim magis magisque ei se accommodet. Quod est contrarium et vero artifici et arti. Verus artifex est solitarius, lupus‑eremita qui libere per pratum (vel steppam) vagatur, interdum tantum hieme cum grege se coniungens propter pinguiorem praedam et sanguinolentum cibum; artifex est lupus‑exul, errabundus, qui castris tribus tantum ex necessitate temporaria appropinquat, ad munus unius aut duarum noctium.

Alteram vero partem, solos pharos fideles, inveniebam in poetis in quorum operibus agnoscebam: fidem structurae formae, curam de sermone intra formam; eos qui formam suam excolebant, partes superfluas abicientes; eos qui disciplinae minimalisticae praeferre solebant torrentes confessionum de se ipsis (quibus aptiora sunt huiusmodi prosaica scripta).

Ergo: architectura carminis (persuasum habeo carmen esse aedificium), momentum versus tamquam fundamentalis vehiculi rhythmi (rhythmus enim est decisivus ad affectum carminis), ipse rhythmus autem innititur metro. Non metro praeconcepto, ut olim, sed metro quod organice ex ipso poeta oritur, secundum argumentum et materiam de qua scribere cogitur. Atque hi omnes elementi plerumque alienissimi sunt poesi temporis nostri.

Haec igitur duo fuerunt lapides offensionis mei et resistentiae adversus mundum poesis Croaticae hodiernae: alter psychologicus et sociologicus (renuntiatio menti gregis, modis, trendis, “desiderato et exspectato”), alter poeticus et stylisticus.

3.

Praecipue amabam poetas Hispanicos primae dimidiae partis saeculi XX.
Illi, receptis inventis modernitatis, modernitatem vultu humano effecerunt. Coniunxerunt enim libertatem et novitates aetatis modernae cum traditione sua nationali et radicibus patriae. In carmina sua inscripserunt fatum personale, indolem propriam, sed etiam ingenium terrae et populi.

Et non solum inimitabilis '''Lorca''' (1898–1936), sed etiam alii: '''Juan Ramón Jiménez''' (1881–1958), '''Pedro Salinas''' (1892–1951), '''Jorge Guillén''' (1893–1984), '''Vicente Aleixandre''' (1898–1984), '''Rafael Alberti''' (n. 1902), '''Luis Cernuda''' (1902–1963), '''Miguel Hernández''' (1910–1942), '''Gabriel Celaya''' (n. 1911), '''Blas de Otero''' (n. 1916).
Haec omnia fuerunt magna, maxima aetas poesis Hispanicae, prima post aureum saeculum (saec. XVI–XVII).

Dici potest: si maxima et optima poesis saeculi XIX (qualitate, profunditate, amplitudine) Francogallice scripta est, tum optima et praestantissima poesis mundi saeculi XX, meo modesto iudicio, Hispanice scripta est.

Praesertim si poetis peninsulae Ibericae adiungimus poetas Latino‑Americanos linguae Hispanicae: '''Gabriela Mistral''' (1889–1957) et '''Vicente Huidobro''' (1893–1948) e Chile, '''César Vallejo''' (1893–1938) e Peruvia, clarissimum '''Jorge Luis Borges''' (1899–1986) ex Argentina, '''Pablo Neruda''' (1904–1973) e Chile, '''Octavio Paz''' (n. 1914), Nobelianum e Mexico.

Quapropter, si quis me interroget quae sit optima poesis saeculi XX, paratus respondebo: illa quae Hispanice scripta est.

Ex ceteris poetis externis modernitatis quos aestimo, memorare debeo poetam Graecum '''Constantinos Cavafis''', classicum modernum. Adest etiam '''Rainer Maria Rilke''', poeta et cogitator qui totam vitam suam et existentiam poesi consecravit, similis quodammodo aequali suo, poetae Francogallico '''Paul Valéry'''.

4.

Quod '''Rimbaud''' in orbem litterarum occidentalium intulit — una cum paulo antiquioribus ''Canticis Maldororianis'' '''Lautréamontii''' (Isidore Ducasse, 1846–1870) — fuit confrontatio cum se ipso, cum propria imaginatione et cum ipsa realitate.

“… Sed homo per omnia saecula sibi pulcher visus est. Ego autem puto hominem in suam pulchritudinem credere solum ex amore sui; re vera autem non esse pulchrum eumque id suspicari; nam cur tam contemptim intuetur vultum proximi sui?”  
(ex ''Canticis Maldororianis'', cantus I)

Tamen praecursores modernitatis quaerendi sunt iam apud '''metaphysicos Anglicos saeculi XVII'''.
Eorum poesis plena est spiritus ludi liberi et conscientiae inevitabilis finis. In se continet miram vitalitatem, levitatem, lasciviam quandam, subtili elegantia artis formam tractandi perfusam. Legentes eorum carmina sentimus sub illo habitu lasciviae, levitatis et elegantis artificii latere gravissimas et aeternas curas humanas: de morte, de transitu temporis, de inconstantia amoris, de coniugio et voluptate corporali.

Omnes has res protulerunt per ludum barocum et manieristicum, cum specie naturalitatis, elegantiae et simplicitatis — prorsus contrarium illius quod in Europa catholica media et meridiana sub nomine baroci saepe fingitur: nimium, redundans, artificiosus. In operibus metaphysicorum Anglicorum et poetarum cavalierum (circuli cum aula regia coniuncti) nihil tale invenimus.

Carmina metaphysicorum et poetarum cavalierum saeculi XVII (ut '''Andrew Marvell''' 1621–1678, '''Thomas Carew''', '''Robert Herrick''', alii) plerumque desinunt sensato quodam et pleno argumento in quo sententia et nuntius totius operis continentur.

Mihi ipsi fuerunt magna inventio, magnum exemplar et incitamentum. Metaphysicos apud nos in lucem protulerunt '''Ivan Slamnig''' et '''Antun Šoljan''', magni scriptores Croatici et anglistae eruditissimi, qui nonnulla eorum carmina transtulerunt. Et ipsos metaphysici affecerunt sensu ludi in lingua et forma.

Alter ex magnis praecursoribus modernitatis est mihi valde carus poeta '''Friedrich Hölderlin'''&lt;ref&gt;Vide Notas infra.&lt;/ref&gt;
.
Eodem anno natus ac L. van Beethoven (1770), maturatus tempore Revolutionis Francicae et idearum eius, minor aetate contemporaneus '''Goethii et Schilleri''', Hölderlin — praesertim in carminibus maturioribus et posterioribus — est praenuntius modernitatis: illius lineae quae ad interiora existentiae humanae spectat et ad linguam tamquam spatium esse.

Quaedam eius carmina, si nesciremus quis ea et quando scripserit, ex solo stilo et artificiis poeticis facile aestimaremus medio saeculo XX composita esse.

Una cum '''Goethe, Rilke, Georg Trakl''' et '''Gottfried Benn''', Hölderlin est inter maximos poetas linguae Germanicae omnium temporum. Eius poesis fortiter et continenter influxit in novas generationes poetarum Germanorum saeculi XX.

5.

Maximus poeta Croaticus saeculi XX, sine ulla dubitatione, est '''Tin Ujević'''.
Multi poetae duas vel tres tantum carmina anthologica in tota vita sua habent; nemo autem tot carmina anthologica possidet quot Ujević.

Non est opus hic enumerare carmina ab ''Svakidašnja jadikovka'' (Querela cotidiana), per sonettos ''Kolajna'' (Monile), usque ad ''Visoki jablani'' (Populi excelsi), ''Pobratimstvo lica u svemiru'' (Fraternitas vultuum in universo), et cetera.

Ex poetis nostris alterius dimidiae partis saeculi XX atque eius fine, valde amo et aestimo '''Ivan Slamnig'''.
Is enim, ut poeta, in opere suo degenerationem propositi modernistici agnovit, exitum autem e vita cotidiana invenit in ludo linguae et formae, atque in humore per quem translucebant omnia gravia quaestiones — ab evangelistis usque ad illud quasi‑syncretisticum commercium inter navem et camerariam.

Poeta vero qui ausus est non solum agnoscere, sed etiam demonstrate degenerationem totius aetatis modernae et totius propositi modernistici, fuit poeta Anglicus, in America natus, dramatum scriptor et essayista '''T. S. Eliot'''.

Eliot enim in opere suo et per opus suum ostendit impossibile esse in poesi quidquam vere novum creare nisi traditionem et civilisationem invoces, nisi cum ipsa civilisatione dialogum instituas.
Quid enim nobis restat, si a stratis traditionis et civilisationis nos segregemus? Quid praeter feritatem animalem, barbarismum et clamorem?

Ille fuit poeta qui, ad antiqua referens et ex antiquis sumens, novum efficaciter creavit.
Unicus eius opus poeticum et methodus, plerumque in prima parte saeculi XX formata, praeoccupavit postmodernisticos modos citandi et referendi ad iam facta, ad culturam tamquam mundum proprium — modum quem invenimus etiam apud '''Umbertum Eco''', clare expositum in textura romani ''Nomen rosae''.

Theoria citatitatis et intertextualitas, accessus interdisciplinaris, summum fastigium attingunt in operibus postmodernismi.
Postmodernismus est, fortasse, ultimus clamor veteris mundi, veteris doctrinae et culturae quae quasi helenismum suum peragit: cultura quae exsistere non potest nisi antiqua ruminet, etiam sub nomine “dialogi creativi cum traditione”.

6.

Mundus novus est mundus computatrorum, mundus hominum ita educandorum ut fiant informatici applicati, periti IT, technologi, oeconomistae; mundus in quo paene nullus iam locus est veteri humanismo, in sensu traditionis disciplinarum humanisticarum, eruditionis latae, institutionis philosophicae.

Hic est mundus novi ordinis civilis, cum legibus suis et regulis, cum conventionibus commoditatis, cum deditione postulatis corporativis; individui uniformati, applicati, quasi robotizati, nullo modo conexi cum veteri mundo humanisticae universalitatis. Et, quod peius est, mundus noster fit in dies uniformior.

Clamores artificum sunt clamores inadaptatorum reiectorum, vel intimistica murmura sibi ipsis ad animam, in barbam.
Dicendumne est hodie contemptum erga artifices in publico culturae incurioso esse maiorem, vehementiorem, acriorem quam tempore ferocis industriae burgensium saeculi XIX et initii XX?
Illis tamen artifices necessarii erant ut res pulchras fabricarent — ad decorem. Hodie autem omnia in officina producuntur, et optimus autoportretus est — incredibile dictu — selfie.

Et Rembrandt et Michelangelo hodie essent — vulgaria et inutilia — fucatores tabularum.
Eloquentia apud Victorianos et ars dicendi — elocutio — adhuc aestimata erat; hodie autem omnes scribunt breves nuntios, digitis pulsant et communicant.
Ecce… postmodernismus vere esse potest ultimus clamor veteris mundi et temporis.

Hodie omnia sunt interactiva: inter hominem, pixelos et computatrum.
Verba clavis sunt: applicatio, efficientia, consumptio, celeritas, oblivio.

Superant tantum coloniae quaedam solitariae et oases hominum mirabilium, qui ne intellegunt quidem — captivi suis intimis, quasi autisticis conatibus — novum tempus et totam societatem eis scribere ultimum et verum Good‑buy…

== Notae ==
&lt;references/&gt;

* [[w:en:Friedrich Hölderlin|Friedrich Hölderlin — biographia Anglice]]


[[Categoria:Opera quae Coronus Tenebrosius scripsit]]
[[Categoria:Interpretationes e lingua Croatica]]
[[Categoria:Opera quae Coronus Tenebrosius Latine vertit]]
[[Categoria:Opera cum fonte]]
[[Categoria:Opera sine re wikidata]]</text>
      <sha1>p8xuk90ksi8v5sum25wr9m5nrz7odlk</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>272743</id>
      <parentid>272740</parentid>
      <timestamp>2026-06-28T22:39:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Coronus Tenebrosius</username>
        <id>31709</id>
      </contributor>
      <comment>/* FASTIDIUM ERGA MODERNITATEM */</comment>
      <origin>272743</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="14763" sha1="9f4ausrbcy283zarggopxh31g3qao0w" xml:space="preserve">[[Puteus Chaosi]]

= FASTIDIUM ERGA MODERNITATEM =

'''''De degeneratione et decadentia in poesi et prosa ab Rimbaudo, per Eliotum et Bukowskium, ad nostra tempora
'''''

1.

Degeneratio atque decadentia in poesi culturae occidentalis incipiunt eo momento quo poetae ab Ideali discesserunt et coeperunt in lucem proferre in operibus suis res ex mundo externo, ex cotidiana vita, ex ambitu sociali — res et facies vitae quae eos vexabant, impediebant, exacerbabant; quibus effugere non poterant, quippe quod ipsa vita eorum erat.

Ille enim momentum, quo poeta ab Ideali — sive formae et musicalitatis operis, sive ab alto ideali ad quod animus tendit — rupi, atque mundum qualis est describere coepit, idem est quo ars moderna orta est. Quam ob rem initium aetatis modernae acrius, vehementius, manifestius apparet in poesi et lyrica quam, verbi gratia, in fabula longa.

Hoc iam fecit '''Baudelaire''', cum crudelitates nauticas in ''Albatros'', amorem lesbianum, et illos obscuros sepulcralesque motus a Poë mutuatos depingeret. '''Rimbaud''', celeriter maturans ingenio poetico, mox postulavit ut scriberetur de tabaco, de solanis, de bestiolis solanarum edacibus.

Decadentia incipit illo momento quo quis tam humiliter decidit ut se totum describendae vitae cotidianae tradat. Id est initium decadentiae, via quae paulatim ad confessionem propriae impotentiae ducit.

Fere omnis qui se rebus realitatis et cotidianae vitae dedit, conspectis banalitatibus et trivialitatibus eius, in duas vias abiit:

aut, dum realitatem circa se describit, succubuit sensui desperationis, trivialitatis, taedii, inextricabilis angustiae atque inertia, delectans se in omnibus tenebrosis voraginibus in quas homo cadere potest vivens (exemplum '''Bukowskii''');

aut, describens realitatem cotidianae vitae, in alteram partem ivit: in partem experientiae spiritualis, transformationis et redemptionis, quasi magister illuminatus, visionarius, propheta quodammodo Novi Hominis et Humani Generis, nobis offerens alium innocentem et asceticum Aliošam, qui nos simpliciter et candide ad crustulas vocat in fine narrationis (''Fratres Karamazovi'').

2.

Cum annis MCMXC (anno MCMXCV) carmina scribere coepissem, scriptura mea quadam ex necessitate orta est, sed etiam ut species resistentiae atque rebellionis personalis contra imprimis nostram poesin hodiernam. Sensiebam in me repugnantiam erga modos et cursus qui circa me, in generatione iuvenum (neque solum iuvenum), promovebantur tamquam optandi et boni modi poetice scribendi. Exstabant enim quasi quaedam normae: “quomodo carmina scribi oporteat”, quas in publicum efferebant sodales variarum iudicum commissionum, cum certas solutiones poeticas praeoptarent.

Me abhorrebat quod animadvertebam apud aequales meos — poetas: exsistentiam cuiusdam modi, cuiusdam conventionis, cuiusdam directionis desideratae atque rationis scribendi.

Cum in arte, in circulis artisticis, aliquid agnoscis quod ab aliquo tamquam via optanda proponitur — quo eundum sit, quomodo scribendum sit — non solum in plano idearum, sed etiam in plano editoriali et selectionis, tum fuge quam longissime. Sed fortasse id inevitabile est.

Ars est unicum locum ubi homo libertatem habere potest et liber esse; si autem etiam ibi aliquis tibi praescribit quid liceat facere, quid non liceat — si feros illos artifices, rebelles et revolutionarios, ut Rimbaudum, Bukowskium, et nescio quos alios, in exempla scholastica limitantia convertit, alios ad imitandum eos impellens — nihil est maius malum, maior anti‑libertas et anti‑ars. Omne genus limitationis — modorum, stilorum, opinionum — quo creatio circumscribitur, est actus quo simul libertas et ars tolluntur.

Ars est et esse debet quaestio perpetua; experimentum aeternum sui ipsius explorandi, veritatum propriarum, finium gustus et censurae, exploratio possibilitatum proprii sermonis. Nam omnis homo, praesertim scriptor, vere habet sermonem suum proprium; et omnis homo est fluvius perpetuae mutationis.

Simul ac quis incipit quaerere firmamentum et tutamen in grege, in periculo est ne paulatim magis magisque ei se accommodet. Quod est contrarium et vero artifici et arti. Verus artifex est solitarius, lupus‑eremita qui libere per pratum (vel steppam) vagatur, interdum tantum hieme cum grege se coniungens propter pinguiorem praedam et sanguinolentum cibum; artifex est lupus‑exul, errabundus, qui castris tribus tantum ex necessitate temporaria appropinquat, ad munus unius aut duarum noctium.

Alteram vero partem, solos pharos fideles, inveniebam in poetis in quorum operibus agnoscebam: fidem structurae formae, curam de sermone intra formam; eos qui formam suam excolebant, partes superfluas abicientes; eos qui disciplinae minimalisticae praeferre solebant torrentes confessionum de se ipsis (quibus aptiora sunt huiusmodi prosaica scripta).

Ergo: architectura carminis (persuasum habeo carmen esse aedificium), momentum versus tamquam fundamentalis vehiculi rhythmi (rhythmus enim est decisivus ad affectum carminis), ipse rhythmus autem innititur metro. Non metro praeconcepto, ut olim, sed metro quod organice ex ipso poeta oritur, secundum argumentum et materiam de qua scribere cogitur. Atque hi omnes elementi plerumque alienissimi sunt poesi temporis nostri.

Haec igitur duo fuerunt lapides offensionis mei et resistentiae adversus mundum poesis Croaticae hodiernae: alter psychologicus et sociologicus (renuntiatio menti gregis, modis, trendis, “desiderato et exspectato”), alter poeticus et stylisticus.

3.

Praecipue amabam poetas Hispanicos primae dimidiae partis saeculi XX.
Illi, receptis inventis modernitatis, modernitatem vultu humano effecerunt. Coniunxerunt enim libertatem et novitates aetatis modernae cum traditione sua nationali et radicibus patriae. In carmina sua inscripserunt fatum personale, indolem propriam, sed etiam ingenium terrae et populi.

Et non solum inimitabilis '''Lorca''' (1898–1936), sed etiam alii: '''Juan Ramón Jiménez''' (1881–1958), '''Pedro Salinas''' (1892–1951), '''Jorge Guillén''' (1893–1984), '''Vicente Aleixandre''' (1898–1984), '''Rafael Alberti''' (n. 1902), '''Luis Cernuda''' (1902–1963), '''Miguel Hernández''' (1910–1942), '''Gabriel Celaya''' (n. 1911), '''Blas de Otero''' (n. 1916).
Haec omnia fuerunt magna, maxima aetas poesis Hispanicae, prima post aureum saeculum (saec. XVI–XVII).

Dici potest: si maxima et optima poesis saeculi XIX (qualitate, profunditate, amplitudine) Francogallice scripta est, tum optima et praestantissima poesis mundi saeculi XX, meo modesto iudicio, Hispanice scripta est.

Praesertim si poetis peninsulae Ibericae adiungimus poetas Latino‑Americanos linguae Hispanicae: '''Gabriela Mistral''' (1889–1957) et '''Vicente Huidobro''' (1893–1948) e Chile, '''César Vallejo''' (1893–1938) e Peruvia, clarissimum '''Jorge Luis Borges''' (1899–1986) ex Argentina, '''Pablo Neruda''' (1904–1973) e Chile, '''Octavio Paz''' (n. 1914), Nobelianum e Mexico.

Quapropter, si quis me interroget quae sit optima poesis saeculi XX, paratus respondebo: illa quae Hispanice scripta est.

Ex ceteris poetis externis modernitatis quos aestimo, memorare debeo poetam Graecum '''Constantinos Cavafis''', classicum modernum. Adest etiam '''Rainer Maria Rilke''', poeta et cogitator qui totam vitam suam et existentiam poesi consecravit, similis quodammodo aequali suo, poetae Francogallico '''Paul Valéry'''.

4.

Quod '''Rimbaud''' in orbem litterarum occidentalium intulit — una cum paulo antiquioribus ''Canticis Maldororianis'' '''Lautréamontii''' (Isidore Ducasse, 1846–1870) — fuit confrontatio cum se ipso, cum propria imaginatione et cum ipsa realitate.

“… Sed homo per omnia saecula sibi pulcher visus est. Ego autem puto hominem in suam pulchritudinem credere solum ex amore sui; re vera autem non esse pulchrum eumque id suspicari; nam cur tam contemptim intuetur vultum proximi sui?”  
(ex ''Canticis Maldororianis'', cantus I)

Tamen praecursores modernitatis quaerendi sunt iam apud '''metaphysicos Anglicos saeculi XVII'''.
Eorum poesis plena est spiritus ludi liberi et conscientiae inevitabilis finis. In se continet miram vitalitatem, levitatem, lasciviam quandam, subtili elegantia artis formam tractandi perfusam. Legentes eorum carmina sentimus sub illo habitu lasciviae, levitatis et elegantis artificii latere gravissimas et aeternas curas humanas: de morte, de transitu temporis, de inconstantia amoris, de coniugio et voluptate corporali.

Omnes has res protulerunt per ludum barocum et manieristicum, cum specie naturalitatis, elegantiae et simplicitatis — prorsus contrarium illius quod in Europa catholica media et meridiana sub nomine baroci saepe fingitur: nimium, redundans, artificiosus. In operibus metaphysicorum Anglicorum et poetarum cavalierum (circuli cum aula regia coniuncti) nihil tale invenimus.

Carmina metaphysicorum et poetarum cavalierum saeculi XVII (ut '''Andrew Marvell''' 1621–1678, '''Thomas Carew''', '''Robert Herrick''', alii) plerumque desinunt sensato quodam et pleno argumento in quo sententia et nuntius totius operis continentur.

Mihi ipsi fuerunt magna inventio, magnum exemplar et incitamentum. Metaphysicos apud nos in lucem protulerunt '''Ivan Slamnig''' et '''Antun Šoljan''', magni scriptores Croatici et anglistae eruditissimi, qui nonnulla eorum carmina transtulerunt. Et ipsos metaphysici affecerunt sensu ludi in lingua et forma.

Alter ex magnis praecursoribus modernitatis est mihi valde carus poeta '''Friedrich Hölderlin'''&lt;ref&gt;Vide Notas infra.&lt;/ref&gt;
.
Eodem anno natus ac L. van Beethoven (1770), maturatus tempore Revolutionis Francicae et idearum eius, minor aetate contemporaneus '''Goethii et Schilleri''', Hölderlin — praesertim in carminibus maturioribus et posterioribus — est praenuntius modernitatis: illius lineae quae ad interiora existentiae humanae spectat et ad linguam tamquam spatium esse.

Quaedam eius carmina, si nesciremus quis ea et quando scripserit, ex solo stilo et artificiis poeticis facile aestimaremus medio saeculo XX composita esse.

Una cum '''Goethe, Rilke, Georg Trakl''' et '''Gottfried Benn''', Hölderlin est inter maximos poetas linguae Germanicae omnium temporum. Eius poesis fortiter et continenter influxit in novas generationes poetarum Germanorum saeculi XX.

5.

Maximus poeta Croaticus saeculi XX, sine ulla dubitatione, est '''Tin Ujević'''(1891-1955).
Multi poetae duas vel tres tantum carmina anthologica in tota vita sua habent; nemo autem tot carmina anthologica possidet quot Ujević.

Non est opus hic enumerare carmina ab ''Svakidašnja jadikovka'' (Querela cotidiana), per sonettos ''Kolajna'' (Monile), usque ad ''Visoki jablani'' (Populi excelsi), ''Pobratimstvo lica u svemiru'' (Fraternitas vultuum in universo), et cetera.

Ex poetis nostris alterius dimidiae partis saeculi XX atque eius fine, valde amo et aestimo '''Ivan Slamnig''' (1930-2001).
Is enim, ut poeta, in opere suo degenerationem propositi modernistici agnovit, exitum autem e vita cotidiana invenit in ludo linguae et formae, atque in humore per quem translucebant omnia gravia quaestiones — ab evangelistis usque ad illud quasi‑syncretisticum commercium inter navem et camerariam.

Poeta vero qui ausus est non solum agnoscere, sed etiam demonstrate degenerationem totius aetatis modernae et totius propositi modernistici, fuit poeta Anglicus, in America natus, dramatum scriptor et essayista '''Thomas Stearns Eliot'''&lt;ref&gt;Vide Notas infra.&lt;/ref&gt;.

Eliot enim in opere suo et per opus suum ostendit impossibile esse in poesi quidquam vere novum creare nisi traditionem et civilisationem invoces, nisi cum ipsa civilisatione dialogum instituas.
Quid enim nobis restat, si a stratis traditionis et civilisationis nos segregemus? Quid praeter feritatem animalem, barbarismum et clamorem?

Ille fuit poeta qui, ad antiqua referens et ex antiquis sumens, novum efficaciter creavit.
Unicus eius opus poeticum et methodus, plerumque in prima parte saeculi XX formata, praeoccupavit postmodernisticos modos citandi et referendi ad iam facta, ad culturam tamquam mundum proprium — modum quem invenimus etiam apud '''Umbertum Eco''', clare expositum in textura romani ''Nomen rosae''.

Theoria citatitatis et intertextualitas, accessus interdisciplinaris, summum fastigium attingunt in operibus postmodernismi.
Postmodernismus est, fortasse, ultimus clamor veteris mundi, veteris doctrinae et culturae quae quasi helenismum suum peragit: cultura quae exsistere non potest nisi antiqua ruminet, etiam sub nomine “dialogi creativi cum traditione”.

6.

Mundus novus est mundus computatrorum, mundus hominum ita educandorum ut fiant informatici applicati, periti IT, technologi, oeconomistae; mundus in quo paene nullus iam locus est veteri humanismo, in sensu traditionis disciplinarum humanisticarum, eruditionis latae, institutionis philosophicae.

Hic est mundus novi ordinis civilis, cum legibus suis et regulis, cum conventionibus commoditatis, cum deditione postulatis corporativis; individui uniformati, applicati, quasi robotizati, nullo modo conexi cum veteri mundo humanisticae universalitatis. Et, quod peius est, mundus noster fit in dies uniformior.

Clamores artificum sunt clamores inadaptatorum reiectorum, vel intimistica murmura sibi ipsis ad animam, in barbam.
Dicendumne est hodie contemptum erga artifices in publico culturae incurioso esse maiorem, vehementiorem, acriorem quam tempore ferocis industriae burgensium saeculi XIX et initii XX?
Illis tamen artifices necessarii erant ut res pulchras fabricarent — ad decorem. Hodie autem omnia in officina producuntur, et optimus autoportretus est — incredibile dictu — selfie.

Et Rembrandt et Michelangelo hodie essent — vulgaria et inutilia — fucatores tabularum.
Eloquentia apud Victorianos et ars dicendi — elocutio — adhuc aestimata erat; hodie autem omnes scribunt breves nuntios, digitis pulsant et communicant.
Ecce… postmodernismus vere esse potest ultimus clamor veteris mundi et temporis.

Hodie omnia sunt interactiva: inter hominem, pixelos et computatrum.
Verba clavis sunt: applicatio, efficientia, consumptio, celeritas, oblivio.

Superant tantum coloniae quaedam solitariae et oases hominum mirabilium, qui ne intellegunt quidem — captivi suis intimis, quasi autisticis conatibus — novum tempus et totam societatem eis scribere ultimum et verum Good‑buy…

== Notae ==
&lt;references/&gt;

* [[w:en:Friedrich Hölderlin|Friedrich Hölderlin — biographia Anglice]]


[[Categoria:Opera quae Coronus Tenebrosius scripsit]]
[[Categoria:Interpretationes e lingua Croatica]]
[[Categoria:Opera quae Coronus Tenebrosius Latine vertit]]
[[Categoria:Opera cum fonte]]
[[Categoria:Opera sine re wikidata]]</text>
      <sha1>9f4ausrbcy283zarggopxh31g3qao0w</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>272744</id>
      <parentid>272743</parentid>
      <timestamp>2026-06-28T22:43:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Coronus Tenebrosius</username>
        <id>31709</id>
      </contributor>
      <comment>/* Notae */</comment>
      <origin>272744</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="14673" sha1="ke82srlincibbja2dl47fsf545lpf0d" xml:space="preserve">[[Puteus Chaosi]]

= FASTIDIUM ERGA MODERNITATEM =

'''''De degeneratione et decadentia in poesi et prosa ab Rimbaudo, per Eliotum et Bukowskium, ad nostra tempora
'''''

1.

Degeneratio atque decadentia in poesi culturae occidentalis incipiunt eo momento quo poetae ab Ideali discesserunt et coeperunt in lucem proferre in operibus suis res ex mundo externo, ex cotidiana vita, ex ambitu sociali — res et facies vitae quae eos vexabant, impediebant, exacerbabant; quibus effugere non poterant, quippe quod ipsa vita eorum erat.

Ille enim momentum, quo poeta ab Ideali — sive formae et musicalitatis operis, sive ab alto ideali ad quod animus tendit — rupi, atque mundum qualis est describere coepit, idem est quo ars moderna orta est. Quam ob rem initium aetatis modernae acrius, vehementius, manifestius apparet in poesi et lyrica quam, verbi gratia, in fabula longa.

Hoc iam fecit '''Baudelaire''', cum crudelitates nauticas in ''Albatros'', amorem lesbianum, et illos obscuros sepulcralesque motus a Poë mutuatos depingeret. '''Rimbaud''', celeriter maturans ingenio poetico, mox postulavit ut scriberetur de tabaco, de solanis, de bestiolis solanarum edacibus.

Decadentia incipit illo momento quo quis tam humiliter decidit ut se totum describendae vitae cotidianae tradat. Id est initium decadentiae, via quae paulatim ad confessionem propriae impotentiae ducit.

Fere omnis qui se rebus realitatis et cotidianae vitae dedit, conspectis banalitatibus et trivialitatibus eius, in duas vias abiit:

aut, dum realitatem circa se describit, succubuit sensui desperationis, trivialitatis, taedii, inextricabilis angustiae atque inertia, delectans se in omnibus tenebrosis voraginibus in quas homo cadere potest vivens (exemplum '''Bukowskii''');

aut, describens realitatem cotidianae vitae, in alteram partem ivit: in partem experientiae spiritualis, transformationis et redemptionis, quasi magister illuminatus, visionarius, propheta quodammodo Novi Hominis et Humani Generis, nobis offerens alium innocentem et asceticum Aliošam, qui nos simpliciter et candide ad crustulas vocat in fine narrationis (''Fratres Karamazovi'').

2.

Cum annis MCMXC (anno MCMXCV) carmina scribere coepissem, scriptura mea quadam ex necessitate orta est, sed etiam ut species resistentiae atque rebellionis personalis contra imprimis nostram poesin hodiernam. Sensiebam in me repugnantiam erga modos et cursus qui circa me, in generatione iuvenum (neque solum iuvenum), promovebantur tamquam optandi et boni modi poetice scribendi. Exstabant enim quasi quaedam normae: “quomodo carmina scribi oporteat”, quas in publicum efferebant sodales variarum iudicum commissionum, cum certas solutiones poeticas praeoptarent.

Me abhorrebat quod animadvertebam apud aequales meos — poetas: exsistentiam cuiusdam modi, cuiusdam conventionis, cuiusdam directionis desideratae atque rationis scribendi.

Cum in arte, in circulis artisticis, aliquid agnoscis quod ab aliquo tamquam via optanda proponitur — quo eundum sit, quomodo scribendum sit — non solum in plano idearum, sed etiam in plano editoriali et selectionis, tum fuge quam longissime. Sed fortasse id inevitabile est.

Ars est unicum locum ubi homo libertatem habere potest et liber esse; si autem etiam ibi aliquis tibi praescribit quid liceat facere, quid non liceat — si feros illos artifices, rebelles et revolutionarios, ut Rimbaudum, Bukowskium, et nescio quos alios, in exempla scholastica limitantia convertit, alios ad imitandum eos impellens — nihil est maius malum, maior anti‑libertas et anti‑ars. Omne genus limitationis — modorum, stilorum, opinionum — quo creatio circumscribitur, est actus quo simul libertas et ars tolluntur.

Ars est et esse debet quaestio perpetua; experimentum aeternum sui ipsius explorandi, veritatum propriarum, finium gustus et censurae, exploratio possibilitatum proprii sermonis. Nam omnis homo, praesertim scriptor, vere habet sermonem suum proprium; et omnis homo est fluvius perpetuae mutationis.

Simul ac quis incipit quaerere firmamentum et tutamen in grege, in periculo est ne paulatim magis magisque ei se accommodet. Quod est contrarium et vero artifici et arti. Verus artifex est solitarius, lupus‑eremita qui libere per pratum (vel steppam) vagatur, interdum tantum hieme cum grege se coniungens propter pinguiorem praedam et sanguinolentum cibum; artifex est lupus‑exul, errabundus, qui castris tribus tantum ex necessitate temporaria appropinquat, ad munus unius aut duarum noctium.

Alteram vero partem, solos pharos fideles, inveniebam in poetis in quorum operibus agnoscebam: fidem structurae formae, curam de sermone intra formam; eos qui formam suam excolebant, partes superfluas abicientes; eos qui disciplinae minimalisticae praeferre solebant torrentes confessionum de se ipsis (quibus aptiora sunt huiusmodi prosaica scripta).

Ergo: architectura carminis (persuasum habeo carmen esse aedificium), momentum versus tamquam fundamentalis vehiculi rhythmi (rhythmus enim est decisivus ad affectum carminis), ipse rhythmus autem innititur metro. Non metro praeconcepto, ut olim, sed metro quod organice ex ipso poeta oritur, secundum argumentum et materiam de qua scribere cogitur. Atque hi omnes elementi plerumque alienissimi sunt poesi temporis nostri.

Haec igitur duo fuerunt lapides offensionis mei et resistentiae adversus mundum poesis Croaticae hodiernae: alter psychologicus et sociologicus (renuntiatio menti gregis, modis, trendis, “desiderato et exspectato”), alter poeticus et stylisticus.

3.

Praecipue amabam poetas Hispanicos primae dimidiae partis saeculi XX.
Illi, receptis inventis modernitatis, modernitatem vultu humano effecerunt. Coniunxerunt enim libertatem et novitates aetatis modernae cum traditione sua nationali et radicibus patriae. In carmina sua inscripserunt fatum personale, indolem propriam, sed etiam ingenium terrae et populi.

Et non solum inimitabilis '''Lorca''' (1898–1936), sed etiam alii: '''Juan Ramón Jiménez''' (1881–1958), '''Pedro Salinas''' (1892–1951), '''Jorge Guillén''' (1893–1984), '''Vicente Aleixandre''' (1898–1984), '''Rafael Alberti''' (n. 1902), '''Luis Cernuda''' (1902–1963), '''Miguel Hernández''' (1910–1942), '''Gabriel Celaya''' (n. 1911), '''Blas de Otero''' (n. 1916).
Haec omnia fuerunt magna, maxima aetas poesis Hispanicae, prima post aureum saeculum (saec. XVI–XVII).

Dici potest: si maxima et optima poesis saeculi XIX (qualitate, profunditate, amplitudine) Francogallice scripta est, tum optima et praestantissima poesis mundi saeculi XX, meo modesto iudicio, Hispanice scripta est.

Praesertim si poetis peninsulae Ibericae adiungimus poetas Latino‑Americanos linguae Hispanicae: '''Gabriela Mistral''' (1889–1957) et '''Vicente Huidobro''' (1893–1948) e Chile, '''César Vallejo''' (1893–1938) e Peruvia, clarissimum '''Jorge Luis Borges''' (1899–1986) ex Argentina, '''Pablo Neruda''' (1904–1973) e Chile, '''Octavio Paz''' (n. 1914), Nobelianum e Mexico.

Quapropter, si quis me interroget quae sit optima poesis saeculi XX, paratus respondebo: illa quae Hispanice scripta est.

Ex ceteris poetis externis modernitatis quos aestimo, memorare debeo poetam Graecum '''Constantinos Cavafis''', classicum modernum. Adest etiam '''Rainer Maria Rilke''', poeta et cogitator qui totam vitam suam et existentiam poesi consecravit, similis quodammodo aequali suo, poetae Francogallico '''Paul Valéry'''.

4.

Quod '''Rimbaud''' in orbem litterarum occidentalium intulit — una cum paulo antiquioribus ''Canticis Maldororianis'' '''Lautréamontii''' (Isidore Ducasse, 1846–1870) — fuit confrontatio cum se ipso, cum propria imaginatione et cum ipsa realitate.

“… Sed homo per omnia saecula sibi pulcher visus est. Ego autem puto hominem in suam pulchritudinem credere solum ex amore sui; re vera autem non esse pulchrum eumque id suspicari; nam cur tam contemptim intuetur vultum proximi sui?”  
(ex ''Canticis Maldororianis'', cantus I)

Tamen praecursores modernitatis quaerendi sunt iam apud '''metaphysicos Anglicos saeculi XVII'''.
Eorum poesis plena est spiritus ludi liberi et conscientiae inevitabilis finis. In se continet miram vitalitatem, levitatem, lasciviam quandam, subtili elegantia artis formam tractandi perfusam. Legentes eorum carmina sentimus sub illo habitu lasciviae, levitatis et elegantis artificii latere gravissimas et aeternas curas humanas: de morte, de transitu temporis, de inconstantia amoris, de coniugio et voluptate corporali.

Omnes has res protulerunt per ludum barocum et manieristicum, cum specie naturalitatis, elegantiae et simplicitatis — prorsus contrarium illius quod in Europa catholica media et meridiana sub nomine baroci saepe fingitur: nimium, redundans, artificiosus. In operibus metaphysicorum Anglicorum et poetarum cavalierum (circuli cum aula regia coniuncti) nihil tale invenimus.

Carmina metaphysicorum et poetarum cavalierum saeculi XVII (ut '''Andrew Marvell''' 1621–1678, '''Thomas Carew''', '''Robert Herrick''', alii) plerumque desinunt sensato quodam et pleno argumento in quo sententia et nuntius totius operis continentur.

Mihi ipsi fuerunt magna inventio, magnum exemplar et incitamentum. Metaphysicos apud nos in lucem protulerunt '''Ivan Slamnig''' et '''Antun Šoljan''', magni scriptores Croatici et anglistae eruditissimi, qui nonnulla eorum carmina transtulerunt. Et ipsos metaphysici affecerunt sensu ludi in lingua et forma.

Alter ex magnis praecursoribus modernitatis est mihi valde carus poeta '''Friedrich Hölderlin'''&lt;ref&gt;Vide Notas infra.&lt;/ref&gt;
.
Eodem anno natus ac L. van Beethoven (1770), maturatus tempore Revolutionis Francicae et idearum eius, minor aetate contemporaneus '''Goethii et Schilleri''', Hölderlin — praesertim in carminibus maturioribus et posterioribus — est praenuntius modernitatis: illius lineae quae ad interiora existentiae humanae spectat et ad linguam tamquam spatium esse.

Quaedam eius carmina, si nesciremus quis ea et quando scripserit, ex solo stilo et artificiis poeticis facile aestimaremus medio saeculo XX composita esse.

Una cum '''Goethe, Rilke, Georg Trakl''' et '''Gottfried Benn''', Hölderlin est inter maximos poetas linguae Germanicae omnium temporum. Eius poesis fortiter et continenter influxit in novas generationes poetarum Germanorum saeculi XX.

5.

Maximus poeta Croaticus saeculi XX, sine ulla dubitatione, est '''Tin Ujević'''(1891-1955).
Multi poetae duas vel tres tantum carmina anthologica in tota vita sua habent; nemo autem tot carmina anthologica possidet quot Ujević.

Non est opus hic enumerare carmina ab ''Svakidašnja jadikovka'' (Querela cotidiana), per sonettos ''Kolajna'' (Monile), usque ad ''Visoki jablani'' (Populi excelsi), ''Pobratimstvo lica u svemiru'' (Fraternitas vultuum in universo), et cetera.

Ex poetis nostris alterius dimidiae partis saeculi XX atque eius fine, valde amo et aestimo '''Ivan Slamnig''' (1930-2001).
Is enim, ut poeta, in opere suo degenerationem propositi modernistici agnovit, exitum autem e vita cotidiana invenit in ludo linguae et formae, atque in humore per quem translucebant omnia gravia quaestiones — ab evangelistis usque ad illud quasi‑syncretisticum commercium inter navem et camerariam.

Poeta vero qui ausus est non solum agnoscere, sed etiam demonstrate degenerationem totius aetatis modernae et totius propositi modernistici, fuit poeta Anglicus, in America natus, dramatum scriptor et essayista '''Thomas Stearns Eliot'''&lt;ref&gt;Vide Notas infra.&lt;/ref&gt;.

Eliot enim in opere suo et per opus suum ostendit impossibile esse in poesi quidquam vere novum creare nisi traditionem et civilisationem invoces, nisi cum ipsa civilisatione dialogum instituas.
Quid enim nobis restat, si a stratis traditionis et civilisationis nos segregemus? Quid praeter feritatem animalem, barbarismum et clamorem?

Ille fuit poeta qui, ad antiqua referens et ex antiquis sumens, novum efficaciter creavit.
Unicus eius opus poeticum et methodus, plerumque in prima parte saeculi XX formata, praeoccupavit postmodernisticos modos citandi et referendi ad iam facta, ad culturam tamquam mundum proprium — modum quem invenimus etiam apud '''Umbertum Eco''', clare expositum in textura romani ''Nomen rosae''.

Theoria citatitatis et intertextualitas, accessus interdisciplinaris, summum fastigium attingunt in operibus postmodernismi.
Postmodernismus est, fortasse, ultimus clamor veteris mundi, veteris doctrinae et culturae quae quasi helenismum suum peragit: cultura quae exsistere non potest nisi antiqua ruminet, etiam sub nomine “dialogi creativi cum traditione”.

6.

Mundus novus est mundus computatrorum, mundus hominum ita educandorum ut fiant informatici applicati, periti IT, technologi, oeconomistae; mundus in quo paene nullus iam locus est veteri humanismo, in sensu traditionis disciplinarum humanisticarum, eruditionis latae, institutionis philosophicae.

Hic est mundus novi ordinis civilis, cum legibus suis et regulis, cum conventionibus commoditatis, cum deditione postulatis corporativis; individui uniformati, applicati, quasi robotizati, nullo modo conexi cum veteri mundo humanisticae universalitatis. Et, quod peius est, mundus noster fit in dies uniformior.

Clamores artificum sunt clamores inadaptatorum reiectorum, vel intimistica murmura sibi ipsis ad animam, in barbam.
Dicendumne est hodie contemptum erga artifices in publico culturae incurioso esse maiorem, vehementiorem, acriorem quam tempore ferocis industriae burgensium saeculi XIX et initii XX?
Illis tamen artifices necessarii erant ut res pulchras fabricarent — ad decorem. Hodie autem omnia in officina producuntur, et optimus autoportretus est — incredibile dictu — selfie.

Et Rembrandt et Michelangelo hodie essent — vulgaria et inutilia — fucatores tabularum.
Eloquentia apud Victorianos et ars dicendi — elocutio — adhuc aestimata erat; hodie autem omnes scribunt breves nuntios, digitis pulsant et communicant.
Ecce… postmodernismus vere esse potest ultimus clamor veteris mundi et temporis.

Hodie omnia sunt interactiva: inter hominem, pixelos et computatrum.
Verba clavis sunt: applicatio, efficientia, consumptio, celeritas, oblivio.

Superant tantum coloniae quaedam solitariae et oases hominum mirabilium, qui ne intellegunt quidem — captivi suis intimis, quasi autisticis conatibus — novum tempus et totam societatem eis scribere ultimum et verum Good‑buy…

== Notae ==


[[Categoria:Opera quae Coronus Tenebrosius scripsit]]
[[Categoria:Interpretationes e lingua Croatica]]
[[Categoria:Opera quae Coronus Tenebrosius Latine vertit]]
[[Categoria:Opera cum fonte]]
[[Categoria:Opera sine re wikidata]]</text>
      <sha1>ke82srlincibbja2dl47fsf545lpf0d</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>272745</id>
      <parentid>272744</parentid>
      <timestamp>2026-06-28T22:44:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Coronus Tenebrosius</username>
        <id>31709</id>
      </contributor>
      <comment>/* FASTIDIUM ERGA MODERNITATEM */</comment>
      <origin>272745</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="14730" sha1="bbg4k9mrf1lmptr8s1yjj2t13ly6p45" xml:space="preserve">[[Puteus Chaosi]]

= FASTIDIUM ERGA MODERNITATEM =

'''''De degeneratione et decadentia in poesi et prosa ab Rimbaudo, per Eliotum et Bukowskium, ad nostra tempora
'''''

1.

Degeneratio atque decadentia in poesi culturae occidentalis incipiunt eo momento quo poetae ab Ideali discesserunt et coeperunt in lucem proferre in operibus suis res ex mundo externo, ex cotidiana vita, ex ambitu sociali — res et facies vitae quae eos vexabant, impediebant, exacerbabant; quibus effugere non poterant, quippe quod ipsa vita eorum erat.

Ille enim momentum, quo poeta ab Ideali — sive formae et musicalitatis operis, sive ab alto ideali ad quod animus tendit — rupi, atque mundum qualis est describere coepit, idem est quo ars moderna orta est. Quam ob rem initium aetatis modernae acrius, vehementius, manifestius apparet in poesi et lyrica quam, verbi gratia, in fabula longa.

Hoc iam fecit '''Baudelaire''', cum crudelitates nauticas in ''Albatros'', amorem lesbianum, et illos obscuros sepulcralesque motus a Poë mutuatos depingeret. '''Rimbaud''', celeriter maturans ingenio poetico, mox postulavit ut scriberetur de tabaco, de solanis, de bestiolis solanarum edacibus.

Decadentia incipit illo momento quo quis tam humiliter decidit ut se totum describendae vitae cotidianae tradat. Id est initium decadentiae, via quae paulatim ad confessionem propriae impotentiae ducit.

Fere omnis qui se rebus realitatis et cotidianae vitae dedit, conspectis banalitatibus et trivialitatibus eius, in duas vias abiit:

aut, dum realitatem circa se describit, succubuit sensui desperationis, trivialitatis, taedii, inextricabilis angustiae atque inertia, delectans se in omnibus tenebrosis voraginibus in quas homo cadere potest vivens (exemplum '''Bukowskii''');

aut, describens realitatem cotidianae vitae, in alteram partem ivit: in partem experientiae spiritualis, transformationis et redemptionis, quasi magister illuminatus, visionarius, propheta quodammodo Novi Hominis et Humani Generis, nobis offerens alium innocentem et asceticum Aliošam, qui nos simpliciter et candide ad crustulas vocat in fine narrationis (''Fratres Karamazovi'').

2.

Cum annis MCMXC (anno MCMXCV) carmina scribere coepissem, scriptura mea quadam ex necessitate orta est, sed etiam ut species resistentiae atque rebellionis personalis contra imprimis nostram poesin hodiernam. Sensiebam in me repugnantiam erga modos et cursus qui circa me, in generatione iuvenum (neque solum iuvenum), promovebantur tamquam optandi et boni modi poetice scribendi. Exstabant enim quasi quaedam normae: “quomodo carmina scribi oporteat”, quas in publicum efferebant sodales variarum iudicum commissionum, cum certas solutiones poeticas praeoptarent.

Me abhorrebat quod animadvertebam apud aequales meos — poetas: exsistentiam cuiusdam modi, cuiusdam conventionis, cuiusdam directionis desideratae atque rationis scribendi.

Cum in arte, in circulis artisticis, aliquid agnoscis quod ab aliquo tamquam via optanda proponitur — quo eundum sit, quomodo scribendum sit — non solum in plano idearum, sed etiam in plano editoriali et selectionis, tum fuge quam longissime. Sed fortasse id inevitabile est.

Ars est unicum locum ubi homo libertatem habere potest et liber esse; si autem etiam ibi aliquis tibi praescribit quid liceat facere, quid non liceat — si feros illos artifices, rebelles et revolutionarios, ut Rimbaudum, Bukowskium, et nescio quos alios, in exempla scholastica limitantia convertit, alios ad imitandum eos impellens — nihil est maius malum, maior anti‑libertas et anti‑ars. Omne genus limitationis — modorum, stilorum, opinionum — quo creatio circumscribitur, est actus quo simul libertas et ars tolluntur.

Ars est et esse debet quaestio perpetua; experimentum aeternum sui ipsius explorandi, veritatum propriarum, finium gustus et censurae, exploratio possibilitatum proprii sermonis. Nam omnis homo, praesertim scriptor, vere habet sermonem suum proprium; et omnis homo est fluvius perpetuae mutationis.

Simul ac quis incipit quaerere firmamentum et tutamen in grege, in periculo est ne paulatim magis magisque ei se accommodet. Quod est contrarium et vero artifici et arti. Verus artifex est solitarius, lupus‑eremita qui libere per pratum (vel steppam) vagatur, interdum tantum hieme cum grege se coniungens propter pinguiorem praedam et sanguinolentum cibum; artifex est lupus‑exul, errabundus, qui castris tribus tantum ex necessitate temporaria appropinquat, ad munus unius aut duarum noctium.

Alteram vero partem, solos pharos fideles, inveniebam in poetis in quorum operibus agnoscebam: fidem structurae formae, curam de sermone intra formam; eos qui formam suam excolebant, partes superfluas abicientes; eos qui disciplinae minimalisticae praeferre solebant torrentes confessionum de se ipsis (quibus aptiora sunt huiusmodi prosaica scripta).

Ergo: architectura carminis (persuasum habeo carmen esse aedificium), momentum versus tamquam fundamentalis vehiculi rhythmi (rhythmus enim est decisivus ad affectum carminis), ipse rhythmus autem innititur metro. Non metro praeconcepto, ut olim, sed metro quod organice ex ipso poeta oritur, secundum argumentum et materiam de qua scribere cogitur. Atque hi omnes elementi plerumque alienissimi sunt poesi temporis nostri.

Haec igitur duo fuerunt lapides offensionis mei et resistentiae adversus mundum poesis Croaticae hodiernae: alter psychologicus et sociologicus (renuntiatio menti gregis, modis, trendis, “desiderato et exspectato”), alter poeticus et stylisticus.

3.

Praecipue amabam poetas Hispanicos primae dimidiae partis saeculi XX.
Illi, receptis inventis modernitatis, modernitatem vultu humano effecerunt. Coniunxerunt enim libertatem et novitates aetatis modernae cum traditione sua nationali et radicibus patriae. In carmina sua inscripserunt fatum personale, indolem propriam, sed etiam ingenium terrae et populi.

Et non solum inimitabilis '''Lorca''' (1898–1936), sed etiam alii: '''Juan Ramón Jiménez''' (1881–1958), '''Pedro Salinas''' (1892–1951), '''Jorge Guillén''' (1893–1984), '''Vicente Aleixandre''' (1898–1984), '''Rafael Alberti''' (n. 1902), '''Luis Cernuda''' (1902–1963), '''Miguel Hernández''' (1910–1942), '''Gabriel Celaya''' (n. 1911), '''Blas de Otero''' (n. 1916).
Haec omnia fuerunt magna, maxima aetas poesis Hispanicae, prima post aureum saeculum (saec. XVI–XVII).

Dici potest: si maxima et optima poesis saeculi XIX (qualitate, profunditate, amplitudine) Francogallice scripta est, tum optima et praestantissima poesis mundi saeculi XX, meo modesto iudicio, Hispanice scripta est.

Praesertim si poetis peninsulae Ibericae adiungimus poetas Latino‑Americanos linguae Hispanicae: '''Gabriela Mistral''' (1889–1957) et '''Vicente Huidobro''' (1893–1948) e Chile, '''César Vallejo''' (1893–1938) e Peruvia, clarissimum '''Jorge Luis Borges''' (1899–1986) ex Argentina, '''Pablo Neruda''' (1904–1973) e Chile, '''Octavio Paz''' (n. 1914), Nobelianum e Mexico.

Quapropter, si quis me interroget quae sit optima poesis saeculi XX, paratus respondebo: illa quae Hispanice scripta est.

Ex ceteris poetis externis modernitatis quos aestimo, memorare debeo poetam Graecum '''Constantinos Cavafis''', classicum modernum. Adest etiam '''Rainer Maria Rilke''', poeta et cogitator qui totam vitam suam et existentiam poesi consecravit, similis quodammodo aequali suo, poetae Francogallico '''Paul Valéry'''.

4.

Quod '''Rimbaud''' in orbem litterarum occidentalium intulit — una cum paulo antiquioribus ''Canticis Maldororianis'' '''Lautréamontii''' (Isidore Ducasse, 1846–1870) — fuit confrontatio cum se ipso, cum propria imaginatione et cum ipsa realitate.

“… Sed homo per omnia saecula sibi pulcher visus est. Ego autem puto hominem in suam pulchritudinem credere solum ex amore sui; re vera autem non esse pulchrum eumque id suspicari; nam cur tam contemptim intuetur vultum proximi sui?”  
(ex ''Canticis Maldororianis'', cantus I)

Tamen praecursores modernitatis quaerendi sunt iam apud '''metaphysicos Anglicos saeculi XVII'''.
Eorum poesis plena est spiritus ludi liberi et conscientiae inevitabilis finis. In se continet miram vitalitatem, levitatem, lasciviam quandam, subtili elegantia artis formam tractandi perfusam. Legentes eorum carmina sentimus sub illo habitu lasciviae, levitatis et elegantis artificii latere gravissimas et aeternas curas humanas: de morte, de transitu temporis, de inconstantia amoris, de coniugio et voluptate corporali.

Omnes has res protulerunt per ludum barocum et manieristicum, cum specie naturalitatis, elegantiae et simplicitatis — prorsus contrarium illius quod in Europa catholica media et meridiana sub nomine baroci saepe fingitur: nimium, redundans, artificiosus. In operibus metaphysicorum Anglicorum et poetarum cavalierum (circuli cum aula regia coniuncti) nihil tale invenimus.

Carmina metaphysicorum et poetarum cavalierum saeculi XVII (ut '''Andrew Marvell''' 1621–1678, '''Thomas Carew''', '''Robert Herrick''', alii) plerumque desinunt sensato quodam et pleno argumento in quo sententia et nuntius totius operis continentur.

Mihi ipsi fuerunt magna inventio, magnum exemplar et incitamentum. Metaphysicos apud nos in lucem protulerunt '''Ivan Slamnig''' et '''Antun Šoljan''', magni scriptores Croatici et anglistae eruditissimi, qui nonnulla eorum carmina transtulerunt. Et ipsos metaphysici affecerunt sensu ludi in lingua et forma.

Alter ex magnis praecursoribus modernitatis est mihi valde carus poeta '''Friedrich Hölderlin'''&lt;ref&gt;[[w:en:Friedrich Hölderlin|Friedrich Hölderlin — biographia Anglice]]&lt;/ref&gt;

.
Eodem anno natus ac L. van Beethoven (1770), maturatus tempore Revolutionis Francicae et idearum eius, minor aetate contemporaneus '''Goethii et Schilleri''', Hölderlin — praesertim in carminibus maturioribus et posterioribus — est praenuntius modernitatis: illius lineae quae ad interiora existentiae humanae spectat et ad linguam tamquam spatium esse.

Quaedam eius carmina, si nesciremus quis ea et quando scripserit, ex solo stilo et artificiis poeticis facile aestimaremus medio saeculo XX composita esse.

Una cum '''Goethe, Rilke, Georg Trakl''' et '''Gottfried Benn''', Hölderlin est inter maximos poetas linguae Germanicae omnium temporum. Eius poesis fortiter et continenter influxit in novas generationes poetarum Germanorum saeculi XX.

5.

Maximus poeta Croaticus saeculi XX, sine ulla dubitatione, est '''Tin Ujević'''(1891-1955).
Multi poetae duas vel tres tantum carmina anthologica in tota vita sua habent; nemo autem tot carmina anthologica possidet quot Ujević.

Non est opus hic enumerare carmina ab ''Svakidašnja jadikovka'' (Querela cotidiana), per sonettos ''Kolajna'' (Monile), usque ad ''Visoki jablani'' (Populi excelsi), ''Pobratimstvo lica u svemiru'' (Fraternitas vultuum in universo), et cetera.

Ex poetis nostris alterius dimidiae partis saeculi XX atque eius fine, valde amo et aestimo '''Ivan Slamnig''' (1930-2001).
Is enim, ut poeta, in opere suo degenerationem propositi modernistici agnovit, exitum autem e vita cotidiana invenit in ludo linguae et formae, atque in humore per quem translucebant omnia gravia quaestiones — ab evangelistis usque ad illud quasi‑syncretisticum commercium inter navem et camerariam.

Poeta vero qui ausus est non solum agnoscere, sed etiam demonstrate degenerationem totius aetatis modernae et totius propositi modernistici, fuit poeta Anglicus, in America natus, dramatum scriptor et essayista '''Thomas Stearns Eliot'''&lt;ref&gt;Vide Notas infra.&lt;/ref&gt;.

Eliot enim in opere suo et per opus suum ostendit impossibile esse in poesi quidquam vere novum creare nisi traditionem et civilisationem invoces, nisi cum ipsa civilisatione dialogum instituas.
Quid enim nobis restat, si a stratis traditionis et civilisationis nos segregemus? Quid praeter feritatem animalem, barbarismum et clamorem?

Ille fuit poeta qui, ad antiqua referens et ex antiquis sumens, novum efficaciter creavit.
Unicus eius opus poeticum et methodus, plerumque in prima parte saeculi XX formata, praeoccupavit postmodernisticos modos citandi et referendi ad iam facta, ad culturam tamquam mundum proprium — modum quem invenimus etiam apud '''Umbertum Eco''', clare expositum in textura romani ''Nomen rosae''.

Theoria citatitatis et intertextualitas, accessus interdisciplinaris, summum fastigium attingunt in operibus postmodernismi.
Postmodernismus est, fortasse, ultimus clamor veteris mundi, veteris doctrinae et culturae quae quasi helenismum suum peragit: cultura quae exsistere non potest nisi antiqua ruminet, etiam sub nomine “dialogi creativi cum traditione”.

6.

Mundus novus est mundus computatrorum, mundus hominum ita educandorum ut fiant informatici applicati, periti IT, technologi, oeconomistae; mundus in quo paene nullus iam locus est veteri humanismo, in sensu traditionis disciplinarum humanisticarum, eruditionis latae, institutionis philosophicae.

Hic est mundus novi ordinis civilis, cum legibus suis et regulis, cum conventionibus commoditatis, cum deditione postulatis corporativis; individui uniformati, applicati, quasi robotizati, nullo modo conexi cum veteri mundo humanisticae universalitatis. Et, quod peius est, mundus noster fit in dies uniformior.

Clamores artificum sunt clamores inadaptatorum reiectorum, vel intimistica murmura sibi ipsis ad animam, in barbam.
Dicendumne est hodie contemptum erga artifices in publico culturae incurioso esse maiorem, vehementiorem, acriorem quam tempore ferocis industriae burgensium saeculi XIX et initii XX?
Illis tamen artifices necessarii erant ut res pulchras fabricarent — ad decorem. Hodie autem omnia in officina producuntur, et optimus autoportretus est — incredibile dictu — selfie.

Et Rembrandt et Michelangelo hodie essent — vulgaria et inutilia — fucatores tabularum.
Eloquentia apud Victorianos et ars dicendi — elocutio — adhuc aestimata erat; hodie autem omnes scribunt breves nuntios, digitis pulsant et communicant.
Ecce… postmodernismus vere esse potest ultimus clamor veteris mundi et temporis.

Hodie omnia sunt interactiva: inter hominem, pixelos et computatrum.
Verba clavis sunt: applicatio, efficientia, consumptio, celeritas, oblivio.

Superant tantum coloniae quaedam solitariae et oases hominum mirabilium, qui ne intellegunt quidem — captivi suis intimis, quasi autisticis conatibus — novum tempus et totam societatem eis scribere ultimum et verum Good‑buy…

== Notae ==


[[Categoria:Opera quae Coronus Tenebrosius scripsit]]
[[Categoria:Interpretationes e lingua Croatica]]
[[Categoria:Opera quae Coronus Tenebrosius Latine vertit]]
[[Categoria:Opera cum fonte]]
[[Categoria:Opera sine re wikidata]]</text>
      <sha1>bbg4k9mrf1lmptr8s1yjj2t13ly6p45</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>272746</id>
      <parentid>272745</parentid>
      <timestamp>2026-06-28T22:46:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Coronus Tenebrosius</username>
        <id>31709</id>
      </contributor>
      <comment>/* Notae */</comment>
      <origin>272746</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="14743" sha1="o62v9u0m1uif4sgsm9jjxpe1rjmfikw" xml:space="preserve">[[Puteus Chaosi]]

= FASTIDIUM ERGA MODERNITATEM =

'''''De degeneratione et decadentia in poesi et prosa ab Rimbaudo, per Eliotum et Bukowskium, ad nostra tempora
'''''

1.

Degeneratio atque decadentia in poesi culturae occidentalis incipiunt eo momento quo poetae ab Ideali discesserunt et coeperunt in lucem proferre in operibus suis res ex mundo externo, ex cotidiana vita, ex ambitu sociali — res et facies vitae quae eos vexabant, impediebant, exacerbabant; quibus effugere non poterant, quippe quod ipsa vita eorum erat.

Ille enim momentum, quo poeta ab Ideali — sive formae et musicalitatis operis, sive ab alto ideali ad quod animus tendit — rupi, atque mundum qualis est describere coepit, idem est quo ars moderna orta est. Quam ob rem initium aetatis modernae acrius, vehementius, manifestius apparet in poesi et lyrica quam, verbi gratia, in fabula longa.

Hoc iam fecit '''Baudelaire''', cum crudelitates nauticas in ''Albatros'', amorem lesbianum, et illos obscuros sepulcralesque motus a Poë mutuatos depingeret. '''Rimbaud''', celeriter maturans ingenio poetico, mox postulavit ut scriberetur de tabaco, de solanis, de bestiolis solanarum edacibus.

Decadentia incipit illo momento quo quis tam humiliter decidit ut se totum describendae vitae cotidianae tradat. Id est initium decadentiae, via quae paulatim ad confessionem propriae impotentiae ducit.

Fere omnis qui se rebus realitatis et cotidianae vitae dedit, conspectis banalitatibus et trivialitatibus eius, in duas vias abiit:

aut, dum realitatem circa se describit, succubuit sensui desperationis, trivialitatis, taedii, inextricabilis angustiae atque inertia, delectans se in omnibus tenebrosis voraginibus in quas homo cadere potest vivens (exemplum '''Bukowskii''');

aut, describens realitatem cotidianae vitae, in alteram partem ivit: in partem experientiae spiritualis, transformationis et redemptionis, quasi magister illuminatus, visionarius, propheta quodammodo Novi Hominis et Humani Generis, nobis offerens alium innocentem et asceticum Aliošam, qui nos simpliciter et candide ad crustulas vocat in fine narrationis (''Fratres Karamazovi'').

2.

Cum annis MCMXC (anno MCMXCV) carmina scribere coepissem, scriptura mea quadam ex necessitate orta est, sed etiam ut species resistentiae atque rebellionis personalis contra imprimis nostram poesin hodiernam. Sensiebam in me repugnantiam erga modos et cursus qui circa me, in generatione iuvenum (neque solum iuvenum), promovebantur tamquam optandi et boni modi poetice scribendi. Exstabant enim quasi quaedam normae: “quomodo carmina scribi oporteat”, quas in publicum efferebant sodales variarum iudicum commissionum, cum certas solutiones poeticas praeoptarent.

Me abhorrebat quod animadvertebam apud aequales meos — poetas: exsistentiam cuiusdam modi, cuiusdam conventionis, cuiusdam directionis desideratae atque rationis scribendi.

Cum in arte, in circulis artisticis, aliquid agnoscis quod ab aliquo tamquam via optanda proponitur — quo eundum sit, quomodo scribendum sit — non solum in plano idearum, sed etiam in plano editoriali et selectionis, tum fuge quam longissime. Sed fortasse id inevitabile est.

Ars est unicum locum ubi homo libertatem habere potest et liber esse; si autem etiam ibi aliquis tibi praescribit quid liceat facere, quid non liceat — si feros illos artifices, rebelles et revolutionarios, ut Rimbaudum, Bukowskium, et nescio quos alios, in exempla scholastica limitantia convertit, alios ad imitandum eos impellens — nihil est maius malum, maior anti‑libertas et anti‑ars. Omne genus limitationis — modorum, stilorum, opinionum — quo creatio circumscribitur, est actus quo simul libertas et ars tolluntur.

Ars est et esse debet quaestio perpetua; experimentum aeternum sui ipsius explorandi, veritatum propriarum, finium gustus et censurae, exploratio possibilitatum proprii sermonis. Nam omnis homo, praesertim scriptor, vere habet sermonem suum proprium; et omnis homo est fluvius perpetuae mutationis.

Simul ac quis incipit quaerere firmamentum et tutamen in grege, in periculo est ne paulatim magis magisque ei se accommodet. Quod est contrarium et vero artifici et arti. Verus artifex est solitarius, lupus‑eremita qui libere per pratum (vel steppam) vagatur, interdum tantum hieme cum grege se coniungens propter pinguiorem praedam et sanguinolentum cibum; artifex est lupus‑exul, errabundus, qui castris tribus tantum ex necessitate temporaria appropinquat, ad munus unius aut duarum noctium.

Alteram vero partem, solos pharos fideles, inveniebam in poetis in quorum operibus agnoscebam: fidem structurae formae, curam de sermone intra formam; eos qui formam suam excolebant, partes superfluas abicientes; eos qui disciplinae minimalisticae praeferre solebant torrentes confessionum de se ipsis (quibus aptiora sunt huiusmodi prosaica scripta).

Ergo: architectura carminis (persuasum habeo carmen esse aedificium), momentum versus tamquam fundamentalis vehiculi rhythmi (rhythmus enim est decisivus ad affectum carminis), ipse rhythmus autem innititur metro. Non metro praeconcepto, ut olim, sed metro quod organice ex ipso poeta oritur, secundum argumentum et materiam de qua scribere cogitur. Atque hi omnes elementi plerumque alienissimi sunt poesi temporis nostri.

Haec igitur duo fuerunt lapides offensionis mei et resistentiae adversus mundum poesis Croaticae hodiernae: alter psychologicus et sociologicus (renuntiatio menti gregis, modis, trendis, “desiderato et exspectato”), alter poeticus et stylisticus.

3.

Praecipue amabam poetas Hispanicos primae dimidiae partis saeculi XX.
Illi, receptis inventis modernitatis, modernitatem vultu humano effecerunt. Coniunxerunt enim libertatem et novitates aetatis modernae cum traditione sua nationali et radicibus patriae. In carmina sua inscripserunt fatum personale, indolem propriam, sed etiam ingenium terrae et populi.

Et non solum inimitabilis '''Lorca''' (1898–1936), sed etiam alii: '''Juan Ramón Jiménez''' (1881–1958), '''Pedro Salinas''' (1892–1951), '''Jorge Guillén''' (1893–1984), '''Vicente Aleixandre''' (1898–1984), '''Rafael Alberti''' (n. 1902), '''Luis Cernuda''' (1902–1963), '''Miguel Hernández''' (1910–1942), '''Gabriel Celaya''' (n. 1911), '''Blas de Otero''' (n. 1916).
Haec omnia fuerunt magna, maxima aetas poesis Hispanicae, prima post aureum saeculum (saec. XVI–XVII).

Dici potest: si maxima et optima poesis saeculi XIX (qualitate, profunditate, amplitudine) Francogallice scripta est, tum optima et praestantissima poesis mundi saeculi XX, meo modesto iudicio, Hispanice scripta est.

Praesertim si poetis peninsulae Ibericae adiungimus poetas Latino‑Americanos linguae Hispanicae: '''Gabriela Mistral''' (1889–1957) et '''Vicente Huidobro''' (1893–1948) e Chile, '''César Vallejo''' (1893–1938) e Peruvia, clarissimum '''Jorge Luis Borges''' (1899–1986) ex Argentina, '''Pablo Neruda''' (1904–1973) e Chile, '''Octavio Paz''' (n. 1914), Nobelianum e Mexico.

Quapropter, si quis me interroget quae sit optima poesis saeculi XX, paratus respondebo: illa quae Hispanice scripta est.

Ex ceteris poetis externis modernitatis quos aestimo, memorare debeo poetam Graecum '''Constantinos Cavafis''', classicum modernum. Adest etiam '''Rainer Maria Rilke''', poeta et cogitator qui totam vitam suam et existentiam poesi consecravit, similis quodammodo aequali suo, poetae Francogallico '''Paul Valéry'''.

4.

Quod '''Rimbaud''' in orbem litterarum occidentalium intulit — una cum paulo antiquioribus ''Canticis Maldororianis'' '''Lautréamontii''' (Isidore Ducasse, 1846–1870) — fuit confrontatio cum se ipso, cum propria imaginatione et cum ipsa realitate.

“… Sed homo per omnia saecula sibi pulcher visus est. Ego autem puto hominem in suam pulchritudinem credere solum ex amore sui; re vera autem non esse pulchrum eumque id suspicari; nam cur tam contemptim intuetur vultum proximi sui?”  
(ex ''Canticis Maldororianis'', cantus I)

Tamen praecursores modernitatis quaerendi sunt iam apud '''metaphysicos Anglicos saeculi XVII'''.
Eorum poesis plena est spiritus ludi liberi et conscientiae inevitabilis finis. In se continet miram vitalitatem, levitatem, lasciviam quandam, subtili elegantia artis formam tractandi perfusam. Legentes eorum carmina sentimus sub illo habitu lasciviae, levitatis et elegantis artificii latere gravissimas et aeternas curas humanas: de morte, de transitu temporis, de inconstantia amoris, de coniugio et voluptate corporali.

Omnes has res protulerunt per ludum barocum et manieristicum, cum specie naturalitatis, elegantiae et simplicitatis — prorsus contrarium illius quod in Europa catholica media et meridiana sub nomine baroci saepe fingitur: nimium, redundans, artificiosus. In operibus metaphysicorum Anglicorum et poetarum cavalierum (circuli cum aula regia coniuncti) nihil tale invenimus.

Carmina metaphysicorum et poetarum cavalierum saeculi XVII (ut '''Andrew Marvell''' 1621–1678, '''Thomas Carew''', '''Robert Herrick''', alii) plerumque desinunt sensato quodam et pleno argumento in quo sententia et nuntius totius operis continentur.

Mihi ipsi fuerunt magna inventio, magnum exemplar et incitamentum. Metaphysicos apud nos in lucem protulerunt '''Ivan Slamnig''' et '''Antun Šoljan''', magni scriptores Croatici et anglistae eruditissimi, qui nonnulla eorum carmina transtulerunt. Et ipsos metaphysici affecerunt sensu ludi in lingua et forma.

Alter ex magnis praecursoribus modernitatis est mihi valde carus poeta '''Friedrich Hölderlin'''&lt;ref&gt;[[w:en:Friedrich Hölderlin|Friedrich Hölderlin — biographia Anglice]]&lt;/ref&gt;

.
Eodem anno natus ac L. van Beethoven (1770), maturatus tempore Revolutionis Francicae et idearum eius, minor aetate contemporaneus '''Goethii et Schilleri''', Hölderlin — praesertim in carminibus maturioribus et posterioribus — est praenuntius modernitatis: illius lineae quae ad interiora existentiae humanae spectat et ad linguam tamquam spatium esse.

Quaedam eius carmina, si nesciremus quis ea et quando scripserit, ex solo stilo et artificiis poeticis facile aestimaremus medio saeculo XX composita esse.

Una cum '''Goethe, Rilke, Georg Trakl''' et '''Gottfried Benn''', Hölderlin est inter maximos poetas linguae Germanicae omnium temporum. Eius poesis fortiter et continenter influxit in novas generationes poetarum Germanorum saeculi XX.

5.

Maximus poeta Croaticus saeculi XX, sine ulla dubitatione, est '''Tin Ujević'''(1891-1955).
Multi poetae duas vel tres tantum carmina anthologica in tota vita sua habent; nemo autem tot carmina anthologica possidet quot Ujević.

Non est opus hic enumerare carmina ab ''Svakidašnja jadikovka'' (Querela cotidiana), per sonettos ''Kolajna'' (Monile), usque ad ''Visoki jablani'' (Populi excelsi), ''Pobratimstvo lica u svemiru'' (Fraternitas vultuum in universo), et cetera.

Ex poetis nostris alterius dimidiae partis saeculi XX atque eius fine, valde amo et aestimo '''Ivan Slamnig''' (1930-2001).
Is enim, ut poeta, in opere suo degenerationem propositi modernistici agnovit, exitum autem e vita cotidiana invenit in ludo linguae et formae, atque in humore per quem translucebant omnia gravia quaestiones — ab evangelistis usque ad illud quasi‑syncretisticum commercium inter navem et camerariam.

Poeta vero qui ausus est non solum agnoscere, sed etiam demonstrate degenerationem totius aetatis modernae et totius propositi modernistici, fuit poeta Anglicus, in America natus, dramatum scriptor et essayista '''Thomas Stearns Eliot'''&lt;ref&gt;Vide Notas infra.&lt;/ref&gt;.

Eliot enim in opere suo et per opus suum ostendit impossibile esse in poesi quidquam vere novum creare nisi traditionem et civilisationem invoces, nisi cum ipsa civilisatione dialogum instituas.
Quid enim nobis restat, si a stratis traditionis et civilisationis nos segregemus? Quid praeter feritatem animalem, barbarismum et clamorem?

Ille fuit poeta qui, ad antiqua referens et ex antiquis sumens, novum efficaciter creavit.
Unicus eius opus poeticum et methodus, plerumque in prima parte saeculi XX formata, praeoccupavit postmodernisticos modos citandi et referendi ad iam facta, ad culturam tamquam mundum proprium — modum quem invenimus etiam apud '''Umbertum Eco''', clare expositum in textura romani ''Nomen rosae''.

Theoria citatitatis et intertextualitas, accessus interdisciplinaris, summum fastigium attingunt in operibus postmodernismi.
Postmodernismus est, fortasse, ultimus clamor veteris mundi, veteris doctrinae et culturae quae quasi helenismum suum peragit: cultura quae exsistere non potest nisi antiqua ruminet, etiam sub nomine “dialogi creativi cum traditione”.

6.

Mundus novus est mundus computatrorum, mundus hominum ita educandorum ut fiant informatici applicati, periti IT, technologi, oeconomistae; mundus in quo paene nullus iam locus est veteri humanismo, in sensu traditionis disciplinarum humanisticarum, eruditionis latae, institutionis philosophicae.

Hic est mundus novi ordinis civilis, cum legibus suis et regulis, cum conventionibus commoditatis, cum deditione postulatis corporativis; individui uniformati, applicati, quasi robotizati, nullo modo conexi cum veteri mundo humanisticae universalitatis. Et, quod peius est, mundus noster fit in dies uniformior.

Clamores artificum sunt clamores inadaptatorum reiectorum, vel intimistica murmura sibi ipsis ad animam, in barbam.
Dicendumne est hodie contemptum erga artifices in publico culturae incurioso esse maiorem, vehementiorem, acriorem quam tempore ferocis industriae burgensium saeculi XIX et initii XX?
Illis tamen artifices necessarii erant ut res pulchras fabricarent — ad decorem. Hodie autem omnia in officina producuntur, et optimus autoportretus est — incredibile dictu — selfie.

Et Rembrandt et Michelangelo hodie essent — vulgaria et inutilia — fucatores tabularum.
Eloquentia apud Victorianos et ars dicendi — elocutio — adhuc aestimata erat; hodie autem omnes scribunt breves nuntios, digitis pulsant et communicant.
Ecce… postmodernismus vere esse potest ultimus clamor veteris mundi et temporis.

Hodie omnia sunt interactiva: inter hominem, pixelos et computatrum.
Verba clavis sunt: applicatio, efficientia, consumptio, celeritas, oblivio.

Superant tantum coloniae quaedam solitariae et oases hominum mirabilium, qui ne intellegunt quidem — captivi suis intimis, quasi autisticis conatibus — novum tempus et totam societatem eis scribere ultimum et verum Good‑buy…

== Notae ==
&lt;references/&gt;


[[Categoria:Opera quae Coronus Tenebrosius scripsit]]
[[Categoria:Interpretationes e lingua Croatica]]
[[Categoria:Opera quae Coronus Tenebrosius Latine vertit]]
[[Categoria:Opera cum fonte]]
[[Categoria:Opera sine re wikidata]]</text>
      <sha1>o62v9u0m1uif4sgsm9jjxpe1rjmfikw</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>272747</id>
      <parentid>272746</parentid>
      <timestamp>2026-06-28T22:49:03Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Coronus Tenebrosius</username>
        <id>31709</id>
      </contributor>
      <comment>/* FASTIDIUM ERGA MODERNITATEM */</comment>
      <origin>272747</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="14791" sha1="9fvir40vxygxe1d4cgnxr20ucmn6k57" xml:space="preserve">[[Puteus Chaosi]]

= FASTIDIUM ERGA MODERNITATEM =

'''''De degeneratione et decadentia in poesi et prosa ab Rimbaudo, per Eliotum et Bukowskium, ad nostra tempora
'''''

1.

Degeneratio atque decadentia in poesi culturae occidentalis incipiunt eo momento quo poetae ab Ideali discesserunt et coeperunt in lucem proferre in operibus suis res ex mundo externo, ex cotidiana vita, ex ambitu sociali — res et facies vitae quae eos vexabant, impediebant, exacerbabant; quibus effugere non poterant, quippe quod ipsa vita eorum erat.

Ille enim momentum, quo poeta ab Ideali — sive formae et musicalitatis operis, sive ab alto ideali ad quod animus tendit — rupi, atque mundum qualis est describere coepit, idem est quo ars moderna orta est. Quam ob rem initium aetatis modernae acrius, vehementius, manifestius apparet in poesi et lyrica quam, verbi gratia, in fabula longa.

Hoc iam fecit '''Baudelaire''', cum crudelitates nauticas in ''Albatros'', amorem lesbianum, et illos obscuros sepulcralesque motus a Poë mutuatos depingeret. '''Rimbaud''', celeriter maturans ingenio poetico, mox postulavit ut scriberetur de tabaco, de solanis, de bestiolis solanarum edacibus.

Decadentia incipit illo momento quo quis tam humiliter decidit ut se totum describendae vitae cotidianae tradat. Id est initium decadentiae, via quae paulatim ad confessionem propriae impotentiae ducit.

Fere omnis qui se rebus realitatis et cotidianae vitae dedit, conspectis banalitatibus et trivialitatibus eius, in duas vias abiit:

aut, dum realitatem circa se describit, succubuit sensui desperationis, trivialitatis, taedii, inextricabilis angustiae atque inertia, delectans se in omnibus tenebrosis voraginibus in quas homo cadere potest vivens (exemplum '''Bukowskii''');

aut, describens realitatem cotidianae vitae, in alteram partem ivit: in partem experientiae spiritualis, transformationis et redemptionis, quasi magister illuminatus, visionarius, propheta quodammodo Novi Hominis et Humani Generis, nobis offerens alium innocentem et asceticum Aliošam, qui nos simpliciter et candide ad crustulas vocat in fine narrationis (''Fratres Karamazovi'').

2.

Cum annis MCMXC (anno MCMXCV) carmina scribere coepissem, scriptura mea quadam ex necessitate orta est, sed etiam ut species resistentiae atque rebellionis personalis contra imprimis nostram poesin hodiernam. Sensiebam in me repugnantiam erga modos et cursus qui circa me, in generatione iuvenum (neque solum iuvenum), promovebantur tamquam optandi et boni modi poetice scribendi. Exstabant enim quasi quaedam normae: “quomodo carmina scribi oporteat”, quas in publicum efferebant sodales variarum iudicum commissionum, cum certas solutiones poeticas praeoptarent.

Me abhorrebat quod animadvertebam apud aequales meos — poetas: exsistentiam cuiusdam modi, cuiusdam conventionis, cuiusdam directionis desideratae atque rationis scribendi.

Cum in arte, in circulis artisticis, aliquid agnoscis quod ab aliquo tamquam via optanda proponitur — quo eundum sit, quomodo scribendum sit — non solum in plano idearum, sed etiam in plano editoriali et selectionis, tum fuge quam longissime. Sed fortasse id inevitabile est.

Ars est unicum locum ubi homo libertatem habere potest et liber esse; si autem etiam ibi aliquis tibi praescribit quid liceat facere, quid non liceat — si feros illos artifices, rebelles et revolutionarios, ut Rimbaudum, Bukowskium, et nescio quos alios, in exempla scholastica limitantia convertit, alios ad imitandum eos impellens — nihil est maius malum, maior anti‑libertas et anti‑ars. Omne genus limitationis — modorum, stilorum, opinionum — quo creatio circumscribitur, est actus quo simul libertas et ars tolluntur.

Ars est et esse debet quaestio perpetua; experimentum aeternum sui ipsius explorandi, veritatum propriarum, finium gustus et censurae, exploratio possibilitatum proprii sermonis. Nam omnis homo, praesertim scriptor, vere habet sermonem suum proprium; et omnis homo est fluvius perpetuae mutationis.

Simul ac quis incipit quaerere firmamentum et tutamen in grege, in periculo est ne paulatim magis magisque ei se accommodet. Quod est contrarium et vero artifici et arti. Verus artifex est solitarius, lupus‑eremita qui libere per pratum (vel steppam) vagatur, interdum tantum hieme cum grege se coniungens propter pinguiorem praedam et sanguinolentum cibum; artifex est lupus‑exul, errabundus, qui castris tribus tantum ex necessitate temporaria appropinquat, ad munus unius aut duarum noctium.

Alteram vero partem, solos pharos fideles, inveniebam in poetis in quorum operibus agnoscebam: fidem structurae formae, curam de sermone intra formam; eos qui formam suam excolebant, partes superfluas abicientes; eos qui disciplinae minimalisticae praeferre solebant torrentes confessionum de se ipsis (quibus aptiora sunt huiusmodi prosaica scripta).

Ergo: architectura carminis (persuasum habeo carmen esse aedificium), momentum versus tamquam fundamentalis vehiculi rhythmi (rhythmus enim est decisivus ad affectum carminis), ipse rhythmus autem innititur metro. Non metro praeconcepto, ut olim, sed metro quod organice ex ipso poeta oritur, secundum argumentum et materiam de qua scribere cogitur. Atque hi omnes elementi plerumque alienissimi sunt poesi temporis nostri.

Haec igitur duo fuerunt lapides offensionis mei et resistentiae adversus mundum poesis Croaticae hodiernae: alter psychologicus et sociologicus (renuntiatio menti gregis, modis, trendis, “desiderato et exspectato”), alter poeticus et stylisticus.

3.

Praecipue amabam poetas Hispanicos primae dimidiae partis saeculi XX.
Illi, receptis inventis modernitatis, modernitatem vultu humano effecerunt. Coniunxerunt enim libertatem et novitates aetatis modernae cum traditione sua nationali et radicibus patriae. In carmina sua inscripserunt fatum personale, indolem propriam, sed etiam ingenium terrae et populi.

Et non solum inimitabilis '''Lorca''' (1898–1936), sed etiam alii: '''Juan Ramón Jiménez''' (1881–1958), '''Pedro Salinas''' (1892–1951), '''Jorge Guillén''' (1893–1984), '''Vicente Aleixandre''' (1898–1984), '''Rafael Alberti''' (n. 1902), '''Luis Cernuda''' (1902–1963), '''Miguel Hernández''' (1910–1942), '''Gabriel Celaya''' (n. 1911), '''Blas de Otero''' (n. 1916).
Haec omnia fuerunt magna, maxima aetas poesis Hispanicae, prima post aureum saeculum (saec. XVI–XVII).

Dici potest: si maxima et optima poesis saeculi XIX (qualitate, profunditate, amplitudine) Francogallice scripta est, tum optima et praestantissima poesis mundi saeculi XX, meo modesto iudicio, Hispanice scripta est.

Praesertim si poetis peninsulae Ibericae adiungimus poetas Latino‑Americanos linguae Hispanicae: '''Gabriela Mistral''' (1889–1957) et '''Vicente Huidobro''' (1893–1948) e Chile, '''César Vallejo''' (1893–1938) e Peruvia, clarissimum '''Jorge Luis Borges''' (1899–1986) ex Argentina, '''Pablo Neruda''' (1904–1973) e Chile, '''Octavio Paz''' (n. 1914), Nobelianum e Mexico.

Quapropter, si quis me interroget quae sit optima poesis saeculi XX, paratus respondebo: illa quae Hispanice scripta est.

Ex ceteris poetis externis modernitatis quos aestimo, memorare debeo poetam Graecum '''Constantinos Cavafis''', classicum modernum. Adest etiam '''Rainer Maria Rilke''', poeta et cogitator qui totam vitam suam et existentiam poesi consecravit, similis quodammodo aequali suo, poetae Francogallico '''Paul Valéry'''.

4.

Quod '''Rimbaud''' in orbem litterarum occidentalium intulit — una cum paulo antiquioribus ''Canticis Maldororianis'' '''Lautréamontii''' (Isidore Ducasse, 1846–1870) — fuit confrontatio cum se ipso, cum propria imaginatione et cum ipsa realitate.

“… Sed homo per omnia saecula sibi pulcher visus est. Ego autem puto hominem in suam pulchritudinem credere solum ex amore sui; re vera autem non esse pulchrum eumque id suspicari; nam cur tam contemptim intuetur vultum proximi sui?”  
(ex ''Canticis Maldororianis'', cantus I)

Tamen praecursores modernitatis quaerendi sunt iam apud '''metaphysicos Anglicos saeculi XVII'''.
Eorum poesis plena est spiritus ludi liberi et conscientiae inevitabilis finis. In se continet miram vitalitatem, levitatem, lasciviam quandam, subtili elegantia artis formam tractandi perfusam. Legentes eorum carmina sentimus sub illo habitu lasciviae, levitatis et elegantis artificii latere gravissimas et aeternas curas humanas: de morte, de transitu temporis, de inconstantia amoris, de coniugio et voluptate corporali.

Omnes has res protulerunt per ludum barocum et manieristicum, cum specie naturalitatis, elegantiae et simplicitatis — prorsus contrarium illius quod in Europa catholica media et meridiana sub nomine baroci saepe fingitur: nimium, redundans, artificiosus. In operibus metaphysicorum Anglicorum et poetarum cavalierum (circuli cum aula regia coniuncti) nihil tale invenimus.

Carmina metaphysicorum et poetarum cavalierum saeculi XVII (ut '''Andrew Marvell''' 1621–1678, '''Thomas Carew''', '''Robert Herrick''', alii) plerumque desinunt sensato quodam et pleno argumento in quo sententia et nuntius totius operis continentur.

Mihi ipsi fuerunt magna inventio, magnum exemplar et incitamentum. Metaphysicos apud nos in lucem protulerunt '''Ivan Slamnig''' et '''Antun Šoljan''', magni scriptores Croatici et anglistae eruditissimi, qui nonnulla eorum carmina transtulerunt. Et ipsos metaphysici affecerunt sensu ludi in lingua et forma.

Alter ex magnis praecursoribus modernitatis est mihi valde carus poeta '''Friedrich Hölderlin'''&lt;ref&gt;[[w:en:Friedrich Hölderlin|Friedrich Hölderlin — biographia Anglice]]&lt;/ref&gt;

.
Eodem anno natus ac L. van Beethoven (1770), maturatus tempore Revolutionis Francicae et idearum eius, minor aetate contemporaneus '''Goethii et Schilleri''', Hölderlin — praesertim in carminibus maturioribus et posterioribus — est praenuntius modernitatis: illius lineae quae ad interiora existentiae humanae spectat et ad linguam tamquam spatium esse.

Quaedam eius carmina, si nesciremus quis ea et quando scripserit, ex solo stilo et artificiis poeticis facile aestimaremus medio saeculo XX composita esse.

Una cum '''Goethe, Rilke, Georg Trakl''' et '''Gottfried Benn''', Hölderlin est inter maximos poetas linguae Germanicae omnium temporum. Eius poesis fortiter et continenter influxit in novas generationes poetarum Germanorum saeculi XX.

5.

Maximus poeta Croaticus saeculi XX, sine ulla dubitatione, est '''Tin Ujević'''(1891-1955).
Multi poetae duas vel tres tantum carmina anthologica in tota vita sua habent; nemo autem tot carmina anthologica possidet quot Ujević.

Non est opus hic enumerare carmina ab ''Svakidašnja jadikovka'' (Querela cotidiana), per sonettos ''Kolajna'' (Monile), usque ad ''Visoki jablani'' (Populi excelsi), ''Pobratimstvo lica u svemiru'' (Fraternitas vultuum in universo), et cetera.

Ex poetis nostris alterius dimidiae partis saeculi XX atque eius fine, valde amo et aestimo '''Ivan Slamnig''' (1930-2001).
Is enim, ut poeta, in opere suo degenerationem propositi modernistici agnovit, exitum autem e vita cotidiana invenit in ludo linguae et formae, atque in humore per quem translucebant omnia gravia quaestiones — ab evangelistis usque ad illud quasi‑syncretisticum commercium inter navem et camerariam.

Poeta vero qui ausus est non solum agnoscere, sed etiam demonstrate degenerationem totius aetatis modernae et totius propositi modernistici, fuit poeta Anglicus, in America natus, dramatum scriptor et essayista '''Thomas Stearns Eliot'''&lt;ref&gt;[[w:en:T. S. Eliot|Thomas Stearns Eliot — biographia Anglice]]&lt;/ref&gt;
.

Eliot enim in opere suo et per opus suum ostendit impossibile esse in poesi quidquam vere novum creare nisi traditionem et civilisationem invoces, nisi cum ipsa civilisatione dialogum instituas.
Quid enim nobis restat, si a stratis traditionis et civilisationis nos segregemus? Quid praeter feritatem animalem, barbarismum et clamorem?

Ille fuit poeta qui, ad antiqua referens et ex antiquis sumens, novum efficaciter creavit.
Unicus eius opus poeticum et methodus, plerumque in prima parte saeculi XX formata, praeoccupavit postmodernisticos modos citandi et referendi ad iam facta, ad culturam tamquam mundum proprium — modum quem invenimus etiam apud '''Umbertum Eco''', clare expositum in textura romani ''Nomen rosae''.

Theoria citatitatis et intertextualitas, accessus interdisciplinaris, summum fastigium attingunt in operibus postmodernismi.
Postmodernismus est, fortasse, ultimus clamor veteris mundi, veteris doctrinae et culturae quae quasi helenismum suum peragit: cultura quae exsistere non potest nisi antiqua ruminet, etiam sub nomine “dialogi creativi cum traditione”.

6.

Mundus novus est mundus computatrorum, mundus hominum ita educandorum ut fiant informatici applicati, periti IT, technologi, oeconomistae; mundus in quo paene nullus iam locus est veteri humanismo, in sensu traditionis disciplinarum humanisticarum, eruditionis latae, institutionis philosophicae.

Hic est mundus novi ordinis civilis, cum legibus suis et regulis, cum conventionibus commoditatis, cum deditione postulatis corporativis; individui uniformati, applicati, quasi robotizati, nullo modo conexi cum veteri mundo humanisticae universalitatis. Et, quod peius est, mundus noster fit in dies uniformior.

Clamores artificum sunt clamores inadaptatorum reiectorum, vel intimistica murmura sibi ipsis ad animam, in barbam.
Dicendumne est hodie contemptum erga artifices in publico culturae incurioso esse maiorem, vehementiorem, acriorem quam tempore ferocis industriae burgensium saeculi XIX et initii XX?
Illis tamen artifices necessarii erant ut res pulchras fabricarent — ad decorem. Hodie autem omnia in officina producuntur, et optimus autoportretus est — incredibile dictu — selfie.

Et Rembrandt et Michelangelo hodie essent — vulgaria et inutilia — fucatores tabularum.
Eloquentia apud Victorianos et ars dicendi — elocutio — adhuc aestimata erat; hodie autem omnes scribunt breves nuntios, digitis pulsant et communicant.
Ecce… postmodernismus vere esse potest ultimus clamor veteris mundi et temporis.

Hodie omnia sunt interactiva: inter hominem, pixelos et computatrum.
Verba clavis sunt: applicatio, efficientia, consumptio, celeritas, oblivio.

Superant tantum coloniae quaedam solitariae et oases hominum mirabilium, qui ne intellegunt quidem — captivi suis intimis, quasi autisticis conatibus — novum tempus et totam societatem eis scribere ultimum et verum Good‑buy…

== Notae ==
&lt;references/&gt;


[[Categoria:Opera quae Coronus Tenebrosius scripsit]]
[[Categoria:Interpretationes e lingua Croatica]]
[[Categoria:Opera quae Coronus Tenebrosius Latine vertit]]
[[Categoria:Opera cum fonte]]
[[Categoria:Opera sine re wikidata]]</text>
      <sha1>9fvir40vxygxe1d4cgnxr20ucmn6k57</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>272748</id>
      <parentid>272747</parentid>
      <timestamp>2026-06-28T22:55:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Coronus Tenebrosius</username>
        <id>31709</id>
      </contributor>
      <comment>/* FASTIDIUM ERGA MODERNITATEM */</comment>
      <origin>272748</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="14853" sha1="ni1ahlnlgvof3r6m4dl2ujjs0z9st6e" xml:space="preserve">[[Puteus Chaosi]]

= FASTIDIUM ERGA MODERNITATEM =

'''''De degeneratione et decadentia in poesi et prosa ab Rimbaudo, per Eliotum et Bukowskium, ad nostra tempora
'''''

1.

Degeneratio atque decadentia in poesi culturae occidentalis incipiunt eo momento quo poetae ab Ideali discesserunt et coeperunt in lucem proferre in operibus suis res ex mundo externo, ex cotidiana vita, ex ambitu sociali — res et facies vitae quae eos vexabant, impediebant, exacerbabant; quibus effugere non poterant, quippe quod ipsa vita eorum erat.

Ille enim momentum, quo poeta ab Ideali — sive formae et musicalitatis operis, sive ab alto ideali ad quod animus tendit — rupi, atque mundum qualis est describere coepit, idem est quo ars moderna orta est. Quam ob rem initium aetatis modernae acrius, vehementius, manifestius apparet in poesi et lyrica quam, verbi gratia, in fabula longa.

Hoc iam fecit '''Baudelaire''', cum crudelitates nauticas in ''Albatros'', amorem lesbianum, et illos obscuros sepulcralesque motus a Poë mutuatos depingeret. '''Rimbaud''', celeriter maturans ingenio poetico, mox postulavit ut scriberetur de tabaco, de solanis, de bestiolis solanarum edacibus.

Decadentia incipit illo momento quo quis tam humiliter decidit ut se totum describendae vitae cotidianae tradat. Id est initium decadentiae, via quae paulatim ad confessionem propriae impotentiae ducit.

Fere omnis qui se rebus realitatis et cotidianae vitae dedit, conspectis banalitatibus et trivialitatibus eius, in duas vias abiit:

aut, dum realitatem circa se describit, succubuit sensui desperationis, trivialitatis, taedii, inextricabilis angustiae atque inertia, delectans se in omnibus tenebrosis voraginibus in quas homo cadere potest vivens (exemplum '''Bukowskii''');

aut, describens realitatem cotidianae vitae, in alteram partem ivit: in partem experientiae spiritualis, transformationis et redemptionis, quasi magister illuminatus, visionarius, propheta quodammodo Novi Hominis et Humani Generis, nobis offerens alium innocentem et asceticum Aliošam, qui nos simpliciter et candide ad crustulas vocat in fine narrationis (''Fratres Karamazovi'').

2.

Cum annis MCMXC (anno MCMXCV) carmina scribere coepissem, scriptura mea quadam ex necessitate orta est, sed etiam ut species resistentiae atque rebellionis personalis contra imprimis nostram poesin hodiernam. Sensiebam in me repugnantiam erga modos et cursus qui circa me, in generatione iuvenum (neque solum iuvenum), promovebantur tamquam optandi et boni modi poetice scribendi. Exstabant enim quasi quaedam normae: “quomodo carmina scribi oporteat”, quas in publicum efferebant sodales variarum iudicum commissionum, cum certas solutiones poeticas praeoptarent.

Me abhorrebat quod animadvertebam apud aequales meos — poetas: exsistentiam cuiusdam modi, cuiusdam conventionis, cuiusdam directionis desideratae atque rationis scribendi.

Cum in arte, in circulis artisticis, aliquid agnoscis quod ab aliquo tamquam via optanda proponitur — quo eundum sit, quomodo scribendum sit — non solum in plano idearum, sed etiam in plano editoriali et selectionis, tum fuge quam longissime. Sed fortasse id inevitabile est.

Ars est unicum locum ubi homo libertatem habere potest et liber esse; si autem etiam ibi aliquis tibi praescribit quid liceat facere, quid non liceat — si feros illos artifices, rebelles et revolutionarios, ut Rimbaudum, Bukowskium, et nescio quos alios, in exempla scholastica limitantia convertit, alios ad imitandum eos impellens — nihil est maius malum, maior anti‑libertas et anti‑ars. Omne genus limitationis — modorum, stilorum, opinionum — quo creatio circumscribitur, est actus quo simul libertas et ars tolluntur.

Ars est et esse debet quaestio perpetua; experimentum aeternum sui ipsius explorandi, veritatum propriarum, finium gustus et censurae, exploratio possibilitatum proprii sermonis. Nam omnis homo, praesertim scriptor, vere habet sermonem suum proprium; et omnis homo est fluvius perpetuae mutationis.

Simul ac quis incipit quaerere firmamentum et tutamen in grege, in periculo est ne paulatim magis magisque ei se accommodet. Quod est contrarium et vero artifici et arti. Verus artifex est solitarius, lupus‑eremita qui libere per pratum (vel steppam) vagatur, interdum tantum hieme cum grege se coniungens propter pinguiorem praedam et sanguinolentum cibum; artifex est lupus‑exul, errabundus, qui castris tribus tantum ex necessitate temporaria appropinquat, ad munus unius aut duarum noctium.

Alteram vero partem, solos pharos fideles, inveniebam in poetis in quorum operibus agnoscebam: fidem structurae formae, curam de sermone intra formam; eos qui formam suam excolebant, partes superfluas abicientes; eos qui disciplinae minimalisticae praeferre solebant torrentes confessionum de se ipsis (quibus aptiora sunt huiusmodi prosaica scripta).

Ergo: architectura carminis (persuasum habeo carmen esse aedificium), momentum versus tamquam fundamentalis vehiculi rhythmi (rhythmus enim est decisivus ad affectum carminis), ipse rhythmus autem innititur metro. Non metro praeconcepto, ut olim, sed metro quod organice ex ipso poeta oritur, secundum argumentum et materiam de qua scribere cogitur. Atque hi omnes elementi plerumque alienissimi sunt poesi temporis nostri.

Haec igitur duo fuerunt lapides offensionis mei et resistentiae adversus mundum poesis Croaticae hodiernae: alter psychologicus et sociologicus (renuntiatio menti gregis, modis, trendis, “desiderato et exspectato”), alter poeticus et stylisticus.

3.

Praecipue amabam poetas Hispanicos primae dimidiae partis saeculi XX.
Illi, receptis inventis modernitatis, modernitatem vultu humano effecerunt. Coniunxerunt enim libertatem et novitates aetatis modernae cum traditione sua nationali et radicibus patriae. In carmina sua inscripserunt fatum personale, indolem propriam, sed etiam ingenium terrae et populi.

Et non solum inimitabilis '''Lorca''' (1898–1936), sed etiam alii: '''Juan Ramón Jiménez''' (1881–1958), '''Pedro Salinas''' (1892–1951), '''Jorge Guillén''' (1893–1984), '''Vicente Aleixandre''' (1898–1984), '''Rafael Alberti''' (n. 1902), '''Luis Cernuda''' (1902–1963), '''Miguel Hernández''' (1910–1942), '''Gabriel Celaya''' (n. 1911), '''Blas de Otero''' (n. 1916).
Haec omnia fuerunt magna, maxima aetas poesis Hispanicae, prima post aureum saeculum (saec. XVI–XVII).

Dici potest: si maxima et optima poesis saeculi XIX (qualitate, profunditate, amplitudine) Francogallice scripta est, tum optima et praestantissima poesis mundi saeculi XX, meo modesto iudicio, Hispanice scripta est.

Praesertim si poetis peninsulae Ibericae adiungimus poetas Latino‑Americanos linguae Hispanicae: '''Gabriela Mistral''' (1889–1957) et '''Vicente Huidobro''' (1893–1948) e Chile, '''César Vallejo''' (1893–1938) e Peruvia, clarissimum '''Jorge Luis Borges''' (1899–1986) ex Argentina, '''Pablo Neruda''' (1904–1973) e Chile, '''Octavio Paz''' (n. 1914), Nobelianum e Mexico.

Quapropter, si quis me interroget quae sit optima poesis saeculi XX, paratus respondebo: illa quae Hispanice scripta est.

Ex ceteris poetis externis modernitatis quos aestimo, memorare debeo poetam Graecum '''Constantinos Cavafis''', classicum modernum. Adest etiam '''Rainer Maria Rilke''', poeta et cogitator qui totam vitam suam et existentiam poesi consecravit, similis quodammodo aequali suo, poetae Francogallico '''Paul Valéry'''.

4.

Quod '''Rimbaud''' in orbem litterarum occidentalium intulit — una cum paulo antiquioribus ''Canticis Maldororianis'' '''Lautréamontii''' (Isidore Ducasse, 1846–1870) — fuit confrontatio cum se ipso, cum propria imaginatione et cum ipsa realitate.

“… Sed homo per omnia saecula sibi pulcher visus est. Ego autem puto hominem in suam pulchritudinem credere solum ex amore sui; re vera autem non esse pulchrum eumque id suspicari; nam cur tam contemptim intuetur vultum proximi sui?”  
(ex ''Canticis Maldororianis'', cantus I)

Tamen praecursores modernitatis quaerendi sunt iam apud '''metaphysicos Anglicos saeculi XVII'''.
Eorum poesis plena est spiritus ludi liberi et conscientiae inevitabilis finis. In se continet miram vitalitatem, levitatem, lasciviam quandam, subtili elegantia artis formam tractandi perfusam. Legentes eorum carmina sentimus sub illo habitu lasciviae, levitatis et elegantis artificii latere gravissimas et aeternas curas humanas: de morte, de transitu temporis, de inconstantia amoris, de coniugio et voluptate corporali.

Omnes has res protulerunt per ludum barocum et manieristicum, cum specie naturalitatis, elegantiae et simplicitatis — prorsus contrarium illius quod in Europa catholica media et meridiana sub nomine baroci saepe fingitur: nimium, redundans, artificiosus. In operibus metaphysicorum Anglicorum et poetarum cavalierum (circuli cum aula regia coniuncti) nihil tale invenimus.

Carmina metaphysicorum et poetarum cavalierum saeculi XVII (ut '''Andrew Marvell''' &lt;ref&gt;[[w:en:Andrew Marvell|Andrew Marvell — biographia Anglice]]&lt;/ref&gt;
, '''Thomas Carew''', '''Robert Herrick''', alii) plerumque desinunt sensato quodam et pleno argumento in quo sententia et nuntius totius operis continentur.

Mihi ipsi fuerunt magna inventio, magnum exemplar et incitamentum. Metaphysicos apud nos in lucem protulerunt '''Ivan Slamnig''' et '''Antun Šoljan''', magni scriptores Croatici et anglistae eruditissimi, qui nonnulla eorum carmina transtulerunt. Et ipsos metaphysici affecerunt sensu ludi in lingua et forma.

Alter ex magnis praecursoribus modernitatis est mihi valde carus poeta '''Friedrich Hölderlin'''&lt;ref&gt;[[w:en:Friedrich Hölderlin|Friedrich Hölderlin — biographia Anglice]]&lt;/ref&gt;

.
Eodem anno natus ac L. van Beethoven (1770), maturatus tempore Revolutionis Francicae et idearum eius, minor aetate contemporaneus '''Goethii et Schilleri''', Hölderlin — praesertim in carminibus maturioribus et posterioribus — est praenuntius modernitatis: illius lineae quae ad interiora existentiae humanae spectat et ad linguam tamquam spatium esse.

Quaedam eius carmina, si nesciremus quis ea et quando scripserit, ex solo stilo et artificiis poeticis facile aestimaremus medio saeculo XX composita esse.

Una cum '''Goethe, Rilke, Georg Trakl''' et '''Gottfried Benn''', Hölderlin est inter maximos poetas linguae Germanicae omnium temporum. Eius poesis fortiter et continenter influxit in novas generationes poetarum Germanorum saeculi XX.

5.

Maximus poeta Croaticus saeculi XX, sine ulla dubitatione, est '''Tin Ujević'''(1891-1955).
Multi poetae duas vel tres tantum carmina anthologica in tota vita sua habent; nemo autem tot carmina anthologica possidet quot Ujević.

Non est opus hic enumerare carmina ab ''Svakidašnja jadikovka'' (Querela cotidiana), per sonettos ''Kolajna'' (Monile), usque ad ''Visoki jablani'' (Populi excelsi), ''Pobratimstvo lica u svemiru'' (Fraternitas vultuum in universo), et cetera.

Ex poetis nostris alterius dimidiae partis saeculi XX atque eius fine, valde amo et aestimo '''Ivan Slamnig''' (1930-2001).
Is enim, ut poeta, in opere suo degenerationem propositi modernistici agnovit, exitum autem e vita cotidiana invenit in ludo linguae et formae, atque in humore per quem translucebant omnia gravia quaestiones — ab evangelistis usque ad illud quasi‑syncretisticum commercium inter navem et camerariam.

Poeta vero qui ausus est non solum agnoscere, sed etiam demonstrate degenerationem totius aetatis modernae et totius propositi modernistici, fuit poeta Anglicus, in America natus, dramatum scriptor et essayista '''Thomas Stearns Eliot'''&lt;ref&gt;[[w:en:T. S. Eliot|Thomas Stearns Eliot — biographia Anglice]]&lt;/ref&gt;
.

Eliot enim in opere suo et per opus suum ostendit impossibile esse in poesi quidquam vere novum creare nisi traditionem et civilisationem invoces, nisi cum ipsa civilisatione dialogum instituas.
Quid enim nobis restat, si a stratis traditionis et civilisationis nos segregemus? Quid praeter feritatem animalem, barbarismum et clamorem?

Ille fuit poeta qui, ad antiqua referens et ex antiquis sumens, novum efficaciter creavit.
Unicus eius opus poeticum et methodus, plerumque in prima parte saeculi XX formata, praeoccupavit postmodernisticos modos citandi et referendi ad iam facta, ad culturam tamquam mundum proprium — modum quem invenimus etiam apud '''Umbertum Eco''', clare expositum in textura romani ''Nomen rosae''.

Theoria citatitatis et intertextualitas, accessus interdisciplinaris, summum fastigium attingunt in operibus postmodernismi.
Postmodernismus est, fortasse, ultimus clamor veteris mundi, veteris doctrinae et culturae quae quasi helenismum suum peragit: cultura quae exsistere non potest nisi antiqua ruminet, etiam sub nomine “dialogi creativi cum traditione”.

6.

Mundus novus est mundus computatrorum, mundus hominum ita educandorum ut fiant informatici applicati, periti IT, technologi, oeconomistae; mundus in quo paene nullus iam locus est veteri humanismo, in sensu traditionis disciplinarum humanisticarum, eruditionis latae, institutionis philosophicae.

Hic est mundus novi ordinis civilis, cum legibus suis et regulis, cum conventionibus commoditatis, cum deditione postulatis corporativis; individui uniformati, applicati, quasi robotizati, nullo modo conexi cum veteri mundo humanisticae universalitatis. Et, quod peius est, mundus noster fit in dies uniformior.

Clamores artificum sunt clamores inadaptatorum reiectorum, vel intimistica murmura sibi ipsis ad animam, in barbam.
Dicendumne est hodie contemptum erga artifices in publico culturae incurioso esse maiorem, vehementiorem, acriorem quam tempore ferocis industriae burgensium saeculi XIX et initii XX?
Illis tamen artifices necessarii erant ut res pulchras fabricarent — ad decorem. Hodie autem omnia in officina producuntur, et optimus autoportretus est — incredibile dictu — selfie.

Et Rembrandt et Michelangelo hodie essent — vulgaria et inutilia — fucatores tabularum.
Eloquentia apud Victorianos et ars dicendi — elocutio — adhuc aestimata erat; hodie autem omnes scribunt breves nuntios, digitis pulsant et communicant.
Ecce… postmodernismus vere esse potest ultimus clamor veteris mundi et temporis.

Hodie omnia sunt interactiva: inter hominem, pixelos et computatrum.
Verba clavis sunt: applicatio, efficientia, consumptio, celeritas, oblivio.

Superant tantum coloniae quaedam solitariae et oases hominum mirabilium, qui ne intellegunt quidem — captivi suis intimis, quasi autisticis conatibus — novum tempus et totam societatem eis scribere ultimum et verum Good‑buy…

== Notae ==
&lt;references/&gt;


[[Categoria:Opera quae Coronus Tenebrosius scripsit]]
[[Categoria:Interpretationes e lingua Croatica]]
[[Categoria:Opera quae Coronus Tenebrosius Latine vertit]]
[[Categoria:Opera cum fonte]]
[[Categoria:Opera sine re wikidata]]</text>
      <sha1>ni1ahlnlgvof3r6m4dl2ujjs0z9st6e</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>272749</id>
      <parentid>272748</parentid>
      <timestamp>2026-06-28T23:00:06Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Coronus Tenebrosius</username>
        <id>31709</id>
      </contributor>
      <comment>/* FASTIDIUM ERGA MODERNITATEM */</comment>
      <origin>272749</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="14997" sha1="5vp1p7qlzbj21hyvu6e7ps141hdd4vp" xml:space="preserve">[[Puteus Chaosi]]

= FASTIDIUM ERGA MODERNITATEM =

'''''De degeneratione et decadentia in poesi et prosa ab Rimbaudo, per Eliotum et Bukowskium, ad nostra tempora
'''''

1.

Degeneratio atque decadentia in poesi culturae occidentalis incipiunt eo momento quo poetae ab Ideali discesserunt et coeperunt in lucem proferre in operibus suis res ex mundo externo, ex cotidiana vita, ex ambitu sociali — res et facies vitae quae eos vexabant, impediebant, exacerbabant; quibus effugere non poterant, quippe quod ipsa vita eorum erat.

Ille enim momentum, quo poeta ab Ideali — sive formae et musicalitatis operis, sive ab alto ideali ad quod animus tendit — rupi, atque mundum qualis est describere coepit, idem est quo ars moderna orta est. Quam ob rem initium aetatis modernae acrius, vehementius, manifestius apparet in poesi et lyrica quam, verbi gratia, in fabula longa.

Hoc iam fecit '''Baudelaire''', cum crudelitates nauticas in ''Albatros'', amorem lesbianum, et illos obscuros sepulcralesque motus a Poë mutuatos depingeret. '''Rimbaud''', celeriter maturans ingenio poetico, mox postulavit ut scriberetur de tabaco, de solanis, de bestiolis solanarum edacibus.

Decadentia incipit illo momento quo quis tam humiliter decidit ut se totum describendae vitae cotidianae tradat. Id est initium decadentiae, via quae paulatim ad confessionem propriae impotentiae ducit.

Fere omnis qui se rebus realitatis et cotidianae vitae dedit, conspectis banalitatibus et trivialitatibus eius, in duas vias abiit:

aut, dum realitatem circa se describit, succubuit sensui desperationis, trivialitatis, taedii, inextricabilis angustiae atque inertia, delectans se in omnibus tenebrosis voraginibus in quas homo cadere potest vivens (exemplum '''Bukowskii''');

aut, describens realitatem cotidianae vitae, in alteram partem ivit: in partem experientiae spiritualis, transformationis et redemptionis, quasi magister illuminatus, visionarius, propheta quodammodo Novi Hominis et Humani Generis, nobis offerens alium innocentem et asceticum Aliošam, qui nos simpliciter et candide ad crustulas vocat in fine narrationis (''Fratres Karamazovi'').

2.

Cum annis MCMXC (anno MCMXCV) carmina scribere coepissem, scriptura mea quadam ex necessitate orta est, sed etiam ut species resistentiae atque rebellionis personalis contra imprimis nostram poesin hodiernam. Sensiebam in me repugnantiam erga modos et cursus qui circa me, in generatione iuvenum (neque solum iuvenum), promovebantur tamquam optandi et boni modi poetice scribendi. Exstabant enim quasi quaedam normae: “quomodo carmina scribi oporteat”, quas in publicum efferebant sodales variarum iudicum commissionum, cum certas solutiones poeticas praeoptarent.

Me abhorrebat quod animadvertebam apud aequales meos — poetas: exsistentiam cuiusdam modi, cuiusdam conventionis, cuiusdam directionis desideratae atque rationis scribendi.

Cum in arte, in circulis artisticis, aliquid agnoscis quod ab aliquo tamquam via optanda proponitur — quo eundum sit, quomodo scribendum sit — non solum in plano idearum, sed etiam in plano editoriali et selectionis, tum fuge quam longissime. Sed fortasse id inevitabile est.

Ars est unicum locum ubi homo libertatem habere potest et liber esse; si autem etiam ibi aliquis tibi praescribit quid liceat facere, quid non liceat — si feros illos artifices, rebelles et revolutionarios, ut Rimbaudum, Bukowskium, et nescio quos alios, in exempla scholastica limitantia convertit, alios ad imitandum eos impellens — nihil est maius malum, maior anti‑libertas et anti‑ars. Omne genus limitationis — modorum, stilorum, opinionum — quo creatio circumscribitur, est actus quo simul libertas et ars tolluntur.

Ars est et esse debet quaestio perpetua; experimentum aeternum sui ipsius explorandi, veritatum propriarum, finium gustus et censurae, exploratio possibilitatum proprii sermonis. Nam omnis homo, praesertim scriptor, vere habet sermonem suum proprium; et omnis homo est fluvius perpetuae mutationis.

Simul ac quis incipit quaerere firmamentum et tutamen in grege, in periculo est ne paulatim magis magisque ei se accommodet. Quod est contrarium et vero artifici et arti. Verus artifex est solitarius, lupus‑eremita qui libere per pratum (vel steppam) vagatur, interdum tantum hieme cum grege se coniungens propter pinguiorem praedam et sanguinolentum cibum; artifex est lupus‑exul, errabundus, qui castris tribus tantum ex necessitate temporaria appropinquat, ad munus unius aut duarum noctium.

Alteram vero partem, solos pharos fideles, inveniebam in poetis in quorum operibus agnoscebam: fidem structurae formae, curam de sermone intra formam; eos qui formam suam excolebant, partes superfluas abicientes; eos qui disciplinae minimalisticae praeferre solebant torrentes confessionum de se ipsis (quibus aptiora sunt huiusmodi prosaica scripta).

Ergo: architectura carminis (persuasum habeo carmen esse aedificium), momentum versus tamquam fundamentalis vehiculi rhythmi (rhythmus enim est decisivus ad affectum carminis), ipse rhythmus autem innititur metro. Non metro praeconcepto, ut olim, sed metro quod organice ex ipso poeta oritur, secundum argumentum et materiam de qua scribere cogitur. Atque hi omnes elementi plerumque alienissimi sunt poesi temporis nostri.

Haec igitur duo fuerunt lapides offensionis mei et resistentiae adversus mundum poesis Croaticae hodiernae: alter psychologicus et sociologicus (renuntiatio menti gregis, modis, trendis, “desiderato et exspectato”), alter poeticus et stylisticus.

3.

Praecipue amabam poetas Hispanicos primae dimidiae partis saeculi XX.
Illi, receptis inventis modernitatis, modernitatem vultu humano effecerunt. Coniunxerunt enim libertatem et novitates aetatis modernae cum traditione sua nationali et radicibus patriae. In carmina sua inscripserunt fatum personale, indolem propriam, sed etiam ingenium terrae et populi.

Et non solum inimitabilis '''Lorca''' (1898–1936), sed etiam alii: '''Juan Ramón Jiménez''' (1881–1958), '''Pedro Salinas''' (1892–1951), '''Jorge Guillén''' (1893–1984), '''Vicente Aleixandre''' (1898–1984), '''Rafael Alberti''' (n. 1902), '''Luis Cernuda''' (1902–1963), '''Miguel Hernández''' (1910–1942), '''Gabriel Celaya''' (n. 1911), '''Blas de Otero''' (n. 1916).
Haec omnia fuerunt magna, maxima aetas poesis Hispanicae, prima post aureum saeculum (saec. XVI–XVII).

Dici potest: si maxima et optima poesis saeculi XIX (qualitate, profunditate, amplitudine) Francogallice scripta est, tum optima et praestantissima poesis mundi saeculi XX, meo modesto iudicio, Hispanice scripta est.

Praesertim si poetis peninsulae Ibericae adiungimus poetas Latino‑Americanos linguae Hispanicae: '''Gabriela Mistral''' (1889–1957) et '''Vicente Huidobro''' (1893–1948) e Chile, '''César Vallejo''' (1893–1938) e Peruvia, clarissimum '''Jorge Luis Borges''' (1899–1986) ex Argentina, '''Pablo Neruda''' (1904–1973) e Chile, '''Octavio Paz''' (n. 1914), Nobelianum e Mexico.

Quapropter, si quis me interroget quae sit optima poesis saeculi XX, paratus respondebo: illa quae Hispanice scripta est.

Ex ceteris poetis externis modernitatis quos aestimo, memorare debeo poetam Graecum '''Constantinos Cavafis''', classicum modernum. Adest etiam '''Rainer Maria Rilke''', poeta et cogitator qui totam vitam suam et existentiam poesi consecravit, similis quodammodo aequali suo, poetae Francogallico '''Paul Valéry'''.

4.

Quod '''Rimbaud''' in orbem litterarum occidentalium intulit — una cum paulo antiquioribus ''Canticis Maldororianis'' '''Lautréamontii''' (Isidore Ducasse, 1846–1870) — fuit confrontatio cum se ipso, cum propria imaginatione et cum ipsa realitate.

“… Sed homo per omnia saecula sibi pulcher visus est. Ego autem puto hominem in suam pulchritudinem credere solum ex amore sui; re vera autem non esse pulchrum eumque id suspicari; nam cur tam contemptim intuetur vultum proximi sui?”  
(ex ''Canticis Maldororianis'', cantus I)

Tamen praecursores modernitatis quaerendi sunt iam apud '''metaphysicos Anglicos saeculi XVII'''.
Eorum poesis plena est spiritus ludi liberi et conscientiae inevitabilis finis. In se continet miram vitalitatem, levitatem, lasciviam quandam, subtili elegantia artis formam tractandi perfusam. Legentes eorum carmina sentimus sub illo habitu lasciviae, levitatis et elegantis artificii latere gravissimas et aeternas curas humanas: de morte, de transitu temporis, de inconstantia amoris, de coniugio et voluptate corporali.

Omnes has res protulerunt per ludum barocum et manieristicum, cum specie naturalitatis, elegantiae et simplicitatis — prorsus contrarium illius quod in Europa catholica media et meridiana sub nomine baroci saepe fingitur: nimium, redundans, artificiosus. In operibus metaphysicorum Anglicorum et poetarum cavalierum (circuli cum aula regia coniuncti) nihil tale invenimus.

Carmina metaphysicorum et poetarum cavalierum saeculi XVII (ut '''Andrew Marvell''' &lt;ref&gt;[[w:en:Andrew Marvell|Andrew Marvell — biographia Anglice]]&lt;/ref&gt;
, '''Thomas Carew''' &lt;ref&gt;[[w:en:Thomas Carew|Thomas Carew — biographia Anglice]]&lt;/ref&gt;
, '''Robert Herrick''' &lt;ref&gt;[[w:en:Robert Herrick|Robert Herrick — biographia Anglice]]&lt;/ref&gt; , alii) plerumque desinunt sensato quodam et pleno argumento in quo sententia et nuntius totius operis continentur.

Mihi ipsi fuerunt magna inventio, magnum exemplar et incitamentum. Metaphysicos apud nos in lucem protulerunt '''Ivan Slamnig''' et '''Antun Šoljan''', magni scriptores Croatici et anglistae eruditissimi, qui nonnulla eorum carmina transtulerunt. Et ipsos metaphysici affecerunt sensu ludi in lingua et forma.

Alter ex magnis praecursoribus modernitatis est mihi valde carus poeta '''Friedrich Hölderlin'''&lt;ref&gt;[[w:en:Friedrich Hölderlin|Friedrich Hölderlin — biographia Anglice]]&lt;/ref&gt;

.
Eodem anno natus ac L. van Beethoven (1770), maturatus tempore Revolutionis Francicae et idearum eius, minor aetate contemporaneus '''Goethii et Schilleri''', Hölderlin — praesertim in carminibus maturioribus et posterioribus — est praenuntius modernitatis: illius lineae quae ad interiora existentiae humanae spectat et ad linguam tamquam spatium esse.

Quaedam eius carmina, si nesciremus quis ea et quando scripserit, ex solo stilo et artificiis poeticis facile aestimaremus medio saeculo XX composita esse.

Una cum '''Goethe, Rilke, Georg Trakl''' et '''Gottfried Benn''', Hölderlin est inter maximos poetas linguae Germanicae omnium temporum. Eius poesis fortiter et continenter influxit in novas generationes poetarum Germanorum saeculi XX.

5.

Maximus poeta Croaticus saeculi XX, sine ulla dubitatione, est '''Tin Ujević'''(1891-1955).
Multi poetae duas vel tres tantum carmina anthologica in tota vita sua habent; nemo autem tot carmina anthologica possidet quot Ujević.

Non est opus hic enumerare carmina ab ''Svakidašnja jadikovka'' (Querela cotidiana), per sonettos ''Kolajna'' (Monile), usque ad ''Visoki jablani'' (Populi excelsi), ''Pobratimstvo lica u svemiru'' (Fraternitas vultuum in universo), et cetera.

Ex poetis nostris alterius dimidiae partis saeculi XX atque eius fine, valde amo et aestimo '''Ivan Slamnig''' (1930-2001).
Is enim, ut poeta, in opere suo degenerationem propositi modernistici agnovit, exitum autem e vita cotidiana invenit in ludo linguae et formae, atque in humore per quem translucebant omnia gravia quaestiones — ab evangelistis usque ad illud quasi‑syncretisticum commercium inter navem et camerariam.

Poeta vero qui ausus est non solum agnoscere, sed etiam demonstrate degenerationem totius aetatis modernae et totius propositi modernistici, fuit poeta Anglicus, in America natus, dramatum scriptor et essayista '''Thomas Stearns Eliot'''&lt;ref&gt;[[w:en:T. S. Eliot|Thomas Stearns Eliot — biographia Anglice]]&lt;/ref&gt;
.

Eliot enim in opere suo et per opus suum ostendit impossibile esse in poesi quidquam vere novum creare nisi traditionem et civilisationem invoces, nisi cum ipsa civilisatione dialogum instituas.
Quid enim nobis restat, si a stratis traditionis et civilisationis nos segregemus? Quid praeter feritatem animalem, barbarismum et clamorem?

Ille fuit poeta qui, ad antiqua referens et ex antiquis sumens, novum efficaciter creavit.
Unicus eius opus poeticum et methodus, plerumque in prima parte saeculi XX formata, praeoccupavit postmodernisticos modos citandi et referendi ad iam facta, ad culturam tamquam mundum proprium — modum quem invenimus etiam apud '''Umbertum Eco''', clare expositum in textura romani ''Nomen rosae''.

Theoria citatitatis et intertextualitas, accessus interdisciplinaris, summum fastigium attingunt in operibus postmodernismi.
Postmodernismus est, fortasse, ultimus clamor veteris mundi, veteris doctrinae et culturae quae quasi helenismum suum peragit: cultura quae exsistere non potest nisi antiqua ruminet, etiam sub nomine “dialogi creativi cum traditione”.

6.

Mundus novus est mundus computatrorum, mundus hominum ita educandorum ut fiant informatici applicati, periti IT, technologi, oeconomistae; mundus in quo paene nullus iam locus est veteri humanismo, in sensu traditionis disciplinarum humanisticarum, eruditionis latae, institutionis philosophicae.

Hic est mundus novi ordinis civilis, cum legibus suis et regulis, cum conventionibus commoditatis, cum deditione postulatis corporativis; individui uniformati, applicati, quasi robotizati, nullo modo conexi cum veteri mundo humanisticae universalitatis. Et, quod peius est, mundus noster fit in dies uniformior.

Clamores artificum sunt clamores inadaptatorum reiectorum, vel intimistica murmura sibi ipsis ad animam, in barbam.
Dicendumne est hodie contemptum erga artifices in publico culturae incurioso esse maiorem, vehementiorem, acriorem quam tempore ferocis industriae burgensium saeculi XIX et initii XX?
Illis tamen artifices necessarii erant ut res pulchras fabricarent — ad decorem. Hodie autem omnia in officina producuntur, et optimus autoportretus est — incredibile dictu — selfie.

Et Rembrandt et Michelangelo hodie essent — vulgaria et inutilia — fucatores tabularum.
Eloquentia apud Victorianos et ars dicendi — elocutio — adhuc aestimata erat; hodie autem omnes scribunt breves nuntios, digitis pulsant et communicant.
Ecce… postmodernismus vere esse potest ultimus clamor veteris mundi et temporis.

Hodie omnia sunt interactiva: inter hominem, pixelos et computatrum.
Verba clavis sunt: applicatio, efficientia, consumptio, celeritas, oblivio.

Superant tantum coloniae quaedam solitariae et oases hominum mirabilium, qui ne intellegunt quidem — captivi suis intimis, quasi autisticis conatibus — novum tempus et totam societatem eis scribere ultimum et verum Good‑buy…

== Notae ==
&lt;references/&gt;


[[Categoria:Opera quae Coronus Tenebrosius scripsit]]
[[Categoria:Interpretationes e lingua Croatica]]
[[Categoria:Opera quae Coronus Tenebrosius Latine vertit]]
[[Categoria:Opera cum fonte]]
[[Categoria:Opera sine re wikidata]]</text>
      <sha1>5vp1p7qlzbj21hyvu6e7ps141hdd4vp</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>272750</id>
      <parentid>272749</parentid>
      <timestamp>2026-06-28T23:05:06Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Coronus Tenebrosius</username>
        <id>31709</id>
      </contributor>
      <comment>/* FASTIDIUM ERGA MODERNITATEM */</comment>
      <origin>272750</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="15162" sha1="lz6hgbzb8g5o08sd0n41c3l2n2dsksj" xml:space="preserve">[[Puteus Chaosi]]

= FASTIDIUM ERGA MODERNITATEM =

'''''De degeneratione et decadentia in poesi et prosa ab Rimbaudo, per Eliotum et Bukowskium, ad nostra tempora
'''''

1.

Degeneratio atque decadentia in poesi culturae occidentalis incipiunt eo momento quo poetae ab Ideali discesserunt et coeperunt in lucem proferre in operibus suis res ex mundo externo, ex cotidiana vita, ex ambitu sociali — res et facies vitae quae eos vexabant, impediebant, exacerbabant; quibus effugere non poterant, quippe quod ipsa vita eorum erat.

Ille enim momentum, quo poeta ab Ideali — sive formae et musicalitatis operis, sive ab alto ideali ad quod animus tendit — rupi, atque mundum qualis est describere coepit, idem est quo ars moderna orta est. Quam ob rem initium aetatis modernae acrius, vehementius, manifestius apparet in poesi et lyrica quam, verbi gratia, in fabula longa.

Hoc iam fecit '''Baudelaire''', cum crudelitates nauticas in ''Albatros'', amorem lesbianum, et illos obscuros sepulcralesque motus a Poë mutuatos depingeret. '''Rimbaud''', celeriter maturans ingenio poetico, mox postulavit ut scriberetur de tabaco, de solanis, de bestiolis solanarum edacibus.

Decadentia incipit illo momento quo quis tam humiliter decidit ut se totum describendae vitae cotidianae tradat. Id est initium decadentiae, via quae paulatim ad confessionem propriae impotentiae ducit.

Fere omnis qui se rebus realitatis et cotidianae vitae dedit, conspectis banalitatibus et trivialitatibus eius, in duas vias abiit:

aut, dum realitatem circa se describit, succubuit sensui desperationis, trivialitatis, taedii, inextricabilis angustiae atque inertia, delectans se in omnibus tenebrosis voraginibus in quas homo cadere potest vivens (exemplum '''Bukowskii''' &lt;ref&gt;[[w:en:Charles Bukowski|Charles Bukowski — biographia Anglice]]&lt;/ref&gt;
);

aut, describens realitatem cotidianae vitae, in alteram partem ivit: in partem experientiae spiritualis, transformationis et redemptionis, quasi magister illuminatus, visionarius, propheta quodammodo Novi Hominis et Humani Generis, nobis offerens alium innocentem et asceticum Aliošam, qui nos simpliciter et candide ad crustulas vocat in fine narrationis (''Fratres Karamazovi''&lt;ref&gt;[[w:en:The Brothers Karamazov|The Brothers Karamazov — narratio Anglice]]&lt;/ref&gt;
).

2.

Cum annis MCMXC (anno MCMXCV) carmina scribere coepissem, scriptura mea quadam ex necessitate orta est, sed etiam ut species resistentiae atque rebellionis personalis contra imprimis nostram poesin hodiernam. Sensiebam in me repugnantiam erga modos et cursus qui circa me, in generatione iuvenum (neque solum iuvenum), promovebantur tamquam optandi et boni modi poetice scribendi. Exstabant enim quasi quaedam normae: “quomodo carmina scribi oporteat”, quas in publicum efferebant sodales variarum iudicum commissionum, cum certas solutiones poeticas praeoptarent.

Me abhorrebat quod animadvertebam apud aequales meos — poetas: exsistentiam cuiusdam modi, cuiusdam conventionis, cuiusdam directionis desideratae atque rationis scribendi.

Cum in arte, in circulis artisticis, aliquid agnoscis quod ab aliquo tamquam via optanda proponitur — quo eundum sit, quomodo scribendum sit — non solum in plano idearum, sed etiam in plano editoriali et selectionis, tum fuge quam longissime. Sed fortasse id inevitabile est.

Ars est unicum locum ubi homo libertatem habere potest et liber esse; si autem etiam ibi aliquis tibi praescribit quid liceat facere, quid non liceat — si feros illos artifices, rebelles et revolutionarios, ut Rimbaudum, Bukowskium, et nescio quos alios, in exempla scholastica limitantia convertit, alios ad imitandum eos impellens — nihil est maius malum, maior anti‑libertas et anti‑ars. Omne genus limitationis — modorum, stilorum, opinionum — quo creatio circumscribitur, est actus quo simul libertas et ars tolluntur.

Ars est et esse debet quaestio perpetua; experimentum aeternum sui ipsius explorandi, veritatum propriarum, finium gustus et censurae, exploratio possibilitatum proprii sermonis. Nam omnis homo, praesertim scriptor, vere habet sermonem suum proprium; et omnis homo est fluvius perpetuae mutationis.

Simul ac quis incipit quaerere firmamentum et tutamen in grege, in periculo est ne paulatim magis magisque ei se accommodet. Quod est contrarium et vero artifici et arti. Verus artifex est solitarius, lupus‑eremita qui libere per pratum (vel steppam) vagatur, interdum tantum hieme cum grege se coniungens propter pinguiorem praedam et sanguinolentum cibum; artifex est lupus‑exul, errabundus, qui castris tribus tantum ex necessitate temporaria appropinquat, ad munus unius aut duarum noctium.

Alteram vero partem, solos pharos fideles, inveniebam in poetis in quorum operibus agnoscebam: fidem structurae formae, curam de sermone intra formam; eos qui formam suam excolebant, partes superfluas abicientes; eos qui disciplinae minimalisticae praeferre solebant torrentes confessionum de se ipsis (quibus aptiora sunt huiusmodi prosaica scripta).

Ergo: architectura carminis (persuasum habeo carmen esse aedificium), momentum versus tamquam fundamentalis vehiculi rhythmi (rhythmus enim est decisivus ad affectum carminis), ipse rhythmus autem innititur metro. Non metro praeconcepto, ut olim, sed metro quod organice ex ipso poeta oritur, secundum argumentum et materiam de qua scribere cogitur. Atque hi omnes elementi plerumque alienissimi sunt poesi temporis nostri.

Haec igitur duo fuerunt lapides offensionis mei et resistentiae adversus mundum poesis Croaticae hodiernae: alter psychologicus et sociologicus (renuntiatio menti gregis, modis, trendis, “desiderato et exspectato”), alter poeticus et stylisticus.

3.

Praecipue amabam poetas Hispanicos primae dimidiae partis saeculi XX.
Illi, receptis inventis modernitatis, modernitatem vultu humano effecerunt. Coniunxerunt enim libertatem et novitates aetatis modernae cum traditione sua nationali et radicibus patriae. In carmina sua inscripserunt fatum personale, indolem propriam, sed etiam ingenium terrae et populi.

Et non solum inimitabilis '''Lorca''' (1898–1936), sed etiam alii: '''Juan Ramón Jiménez''' (1881–1958), '''Pedro Salinas''' (1892–1951), '''Jorge Guillén''' (1893–1984), '''Vicente Aleixandre''' (1898–1984), '''Rafael Alberti''' (n. 1902), '''Luis Cernuda''' (1902–1963), '''Miguel Hernández''' (1910–1942), '''Gabriel Celaya''' (n. 1911), '''Blas de Otero''' (n. 1916).
Haec omnia fuerunt magna, maxima aetas poesis Hispanicae, prima post aureum saeculum (saec. XVI–XVII).

Dici potest: si maxima et optima poesis saeculi XIX (qualitate, profunditate, amplitudine) Francogallice scripta est, tum optima et praestantissima poesis mundi saeculi XX, meo modesto iudicio, Hispanice scripta est.

Praesertim si poetis peninsulae Ibericae adiungimus poetas Latino‑Americanos linguae Hispanicae: '''Gabriela Mistral''' (1889–1957) et '''Vicente Huidobro''' (1893–1948) e Chile, '''César Vallejo''' (1893–1938) e Peruvia, clarissimum '''Jorge Luis Borges''' (1899–1986) ex Argentina, '''Pablo Neruda''' (1904–1973) e Chile, '''Octavio Paz''' (n. 1914), Nobelianum e Mexico.

Quapropter, si quis me interroget quae sit optima poesis saeculi XX, paratus respondebo: illa quae Hispanice scripta est.

Ex ceteris poetis externis modernitatis quos aestimo, memorare debeo poetam Graecum '''Constantinos Cavafis''', classicum modernum. Adest etiam '''Rainer Maria Rilke''', poeta et cogitator qui totam vitam suam et existentiam poesi consecravit, similis quodammodo aequali suo, poetae Francogallico '''Paul Valéry'''.

4.

Quod '''Rimbaud''' in orbem litterarum occidentalium intulit — una cum paulo antiquioribus ''Canticis Maldororianis'' '''Lautréamontii''' (Isidore Ducasse, 1846–1870) — fuit confrontatio cum se ipso, cum propria imaginatione et cum ipsa realitate.

“… Sed homo per omnia saecula sibi pulcher visus est. Ego autem puto hominem in suam pulchritudinem credere solum ex amore sui; re vera autem non esse pulchrum eumque id suspicari; nam cur tam contemptim intuetur vultum proximi sui?”  
(ex ''Canticis Maldororianis'', cantus I)

Tamen praecursores modernitatis quaerendi sunt iam apud '''metaphysicos Anglicos saeculi XVII'''.
Eorum poesis plena est spiritus ludi liberi et conscientiae inevitabilis finis. In se continet miram vitalitatem, levitatem, lasciviam quandam, subtili elegantia artis formam tractandi perfusam. Legentes eorum carmina sentimus sub illo habitu lasciviae, levitatis et elegantis artificii latere gravissimas et aeternas curas humanas: de morte, de transitu temporis, de inconstantia amoris, de coniugio et voluptate corporali.

Omnes has res protulerunt per ludum barocum et manieristicum, cum specie naturalitatis, elegantiae et simplicitatis — prorsus contrarium illius quod in Europa catholica media et meridiana sub nomine baroci saepe fingitur: nimium, redundans, artificiosus. In operibus metaphysicorum Anglicorum et poetarum cavalierum (circuli cum aula regia coniuncti) nihil tale invenimus.

Carmina metaphysicorum et poetarum cavalierum saeculi XVII (ut '''Andrew Marvell''' &lt;ref&gt;[[w:en:Andrew Marvell|Andrew Marvell — biographia Anglice]]&lt;/ref&gt;
, '''Thomas Carew''' &lt;ref&gt;[[w:en:Thomas Carew|Thomas Carew — biographia Anglice]]&lt;/ref&gt;
, '''Robert Herrick''' &lt;ref&gt;[[w:en:Robert Herrick|Robert Herrick — biographia Anglice]]&lt;/ref&gt; , alii) plerumque desinunt sensato quodam et pleno argumento in quo sententia et nuntius totius operis continentur.

Mihi ipsi fuerunt magna inventio, magnum exemplar et incitamentum. Metaphysicos apud nos in lucem protulerunt '''Ivan Slamnig''' et '''Antun Šoljan''', magni scriptores Croatici et anglistae eruditissimi, qui nonnulla eorum carmina transtulerunt. Et ipsos metaphysici affecerunt sensu ludi in lingua et forma.

Alter ex magnis praecursoribus modernitatis est mihi valde carus poeta '''Friedrich Hölderlin'''&lt;ref&gt;[[w:en:Friedrich Hölderlin|Friedrich Hölderlin — biographia Anglice]]&lt;/ref&gt;

.
Eodem anno natus ac L. van Beethoven (1770), maturatus tempore Revolutionis Francicae et idearum eius, minor aetate contemporaneus '''Goethii et Schilleri''', Hölderlin — praesertim in carminibus maturioribus et posterioribus — est praenuntius modernitatis: illius lineae quae ad interiora existentiae humanae spectat et ad linguam tamquam spatium esse.

Quaedam eius carmina, si nesciremus quis ea et quando scripserit, ex solo stilo et artificiis poeticis facile aestimaremus medio saeculo XX composita esse.

Una cum '''Goethe, Rilke, Georg Trakl''' et '''Gottfried Benn''', Hölderlin est inter maximos poetas linguae Germanicae omnium temporum. Eius poesis fortiter et continenter influxit in novas generationes poetarum Germanorum saeculi XX.

5.

Maximus poeta Croaticus saeculi XX, sine ulla dubitatione, est '''Tin Ujević'''(1891-1955).
Multi poetae duas vel tres tantum carmina anthologica in tota vita sua habent; nemo autem tot carmina anthologica possidet quot Ujević.

Non est opus hic enumerare carmina ab ''Svakidašnja jadikovka'' (Querela cotidiana), per sonettos ''Kolajna'' (Monile), usque ad ''Visoki jablani'' (Populi excelsi), ''Pobratimstvo lica u svemiru'' (Fraternitas vultuum in universo), et cetera.

Ex poetis nostris alterius dimidiae partis saeculi XX atque eius fine, valde amo et aestimo '''Ivan Slamnig''' (1930-2001).
Is enim, ut poeta, in opere suo degenerationem propositi modernistici agnovit, exitum autem e vita cotidiana invenit in ludo linguae et formae, atque in humore per quem translucebant omnia gravia quaestiones — ab evangelistis usque ad illud quasi‑syncretisticum commercium inter navem et camerariam.

Poeta vero qui ausus est non solum agnoscere, sed etiam demonstrate degenerationem totius aetatis modernae et totius propositi modernistici, fuit poeta Anglicus, in America natus, dramatum scriptor et essayista '''Thomas Stearns Eliot'''&lt;ref&gt;[[w:en:T. S. Eliot|Thomas Stearns Eliot — biographia Anglice]]&lt;/ref&gt;
.

Eliot enim in opere suo et per opus suum ostendit impossibile esse in poesi quidquam vere novum creare nisi traditionem et civilisationem invoces, nisi cum ipsa civilisatione dialogum instituas.
Quid enim nobis restat, si a stratis traditionis et civilisationis nos segregemus? Quid praeter feritatem animalem, barbarismum et clamorem?

Ille fuit poeta qui, ad antiqua referens et ex antiquis sumens, novum efficaciter creavit.
Unicus eius opus poeticum et methodus, plerumque in prima parte saeculi XX formata, praeoccupavit postmodernisticos modos citandi et referendi ad iam facta, ad culturam tamquam mundum proprium — modum quem invenimus etiam apud '''Umbertum Eco''', clare expositum in textura romani ''Nomen rosae''.

Theoria citatitatis et intertextualitas, accessus interdisciplinaris, summum fastigium attingunt in operibus postmodernismi.
Postmodernismus est, fortasse, ultimus clamor veteris mundi, veteris doctrinae et culturae quae quasi helenismum suum peragit: cultura quae exsistere non potest nisi antiqua ruminet, etiam sub nomine “dialogi creativi cum traditione”.

6.

Mundus novus est mundus computatrorum, mundus hominum ita educandorum ut fiant informatici applicati, periti IT, technologi, oeconomistae; mundus in quo paene nullus iam locus est veteri humanismo, in sensu traditionis disciplinarum humanisticarum, eruditionis latae, institutionis philosophicae.

Hic est mundus novi ordinis civilis, cum legibus suis et regulis, cum conventionibus commoditatis, cum deditione postulatis corporativis; individui uniformati, applicati, quasi robotizati, nullo modo conexi cum veteri mundo humanisticae universalitatis. Et, quod peius est, mundus noster fit in dies uniformior.

Clamores artificum sunt clamores inadaptatorum reiectorum, vel intimistica murmura sibi ipsis ad animam, in barbam.
Dicendumne est hodie contemptum erga artifices in publico culturae incurioso esse maiorem, vehementiorem, acriorem quam tempore ferocis industriae burgensium saeculi XIX et initii XX?
Illis tamen artifices necessarii erant ut res pulchras fabricarent — ad decorem. Hodie autem omnia in officina producuntur, et optimus autoportretus est — incredibile dictu — selfie.

Et Rembrandt et Michelangelo hodie essent — vulgaria et inutilia — fucatores tabularum.
Eloquentia apud Victorianos et ars dicendi — elocutio — adhuc aestimata erat; hodie autem omnes scribunt breves nuntios, digitis pulsant et communicant.
Ecce… postmodernismus vere esse potest ultimus clamor veteris mundi et temporis.

Hodie omnia sunt interactiva: inter hominem, pixelos et computatrum.
Verba clavis sunt: applicatio, efficientia, consumptio, celeritas, oblivio.

Superant tantum coloniae quaedam solitariae et oases hominum mirabilium, qui ne intellegunt quidem — captivi suis intimis, quasi autisticis conatibus — novum tempus et totam societatem eis scribere ultimum et verum Good‑buy…

== Notae ==
&lt;references/&gt;


[[Categoria:Opera quae Coronus Tenebrosius scripsit]]
[[Categoria:Interpretationes e lingua Croatica]]
[[Categoria:Opera quae Coronus Tenebrosius Latine vertit]]
[[Categoria:Opera cum fonte]]
[[Categoria:Opera sine re wikidata]]</text>
      <sha1>lz6hgbzb8g5o08sd0n41c3l2n2dsksj</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>272751</id>
      <parentid>272750</parentid>
      <timestamp>2026-06-28T23:14:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Coronus Tenebrosius</username>
        <id>31709</id>
      </contributor>
      <comment>/* FASTIDIUM ERGA MODERNITATEM */</comment>
      <origin>272751</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="15401" sha1="pe4ny8bvevxn6fd7idr9p0lmen9xjar" xml:space="preserve">[[Puteus Chaosi]]

= FASTIDIUM ERGA MODERNITATEM =

'''''De degeneratione et decadentia in poesi et prosa ab Rimbaudo, per Eliotum et Bukowskium, ad nostra tempora
'''''

1.

Degeneratio atque decadentia in poesi culturae occidentalis incipiunt eo momento quo poetae ab Ideali discesserunt et coeperunt in lucem proferre in operibus suis res ex mundo externo, ex cotidiana vita, ex ambitu sociali — res et facies vitae quae eos vexabant, impediebant, exacerbabant; quibus effugere non poterant, quippe quod ipsa vita eorum erat.

Ille enim momentum, quo poeta ab Ideali — sive formae et musicalitatis operis, sive ab alto ideali ad quod animus tendit — rupi, atque mundum qualis est describere coepit, idem est quo ars moderna orta est. Quam ob rem initium aetatis modernae acrius, vehementius, manifestius apparet in poesi et lyrica quam, verbi gratia, in fabula longa.

Hoc iam fecit '''Baudelaire''', cum crudelitates nauticas in ''Albatros'', amorem lesbianum, et illos obscuros sepulcralesque motus a Poë mutuatos depingeret. '''Rimbaud''', celeriter maturans ingenio poetico, mox postulavit ut scriberetur de tabaco, de solanis, de bestiolis solanarum edacibus.

Decadentia incipit illo momento quo quis tam humiliter decidit ut se totum describendae vitae cotidianae tradat. Id est initium decadentiae, via quae paulatim ad confessionem propriae impotentiae ducit.

Fere omnis qui se rebus realitatis et cotidianae vitae dedit, conspectis banalitatibus et trivialitatibus eius, in duas vias abiit:

aut, dum realitatem circa se describit, succubuit sensui desperationis, trivialitatis, taedii, inextricabilis angustiae atque inertia, delectans se in omnibus tenebrosis voraginibus in quas homo cadere potest vivens (exemplum '''Bukowskii''' &lt;ref&gt;[[w:en:Charles Bukowski|Charles Bukowski — biographia Anglice]]&lt;/ref&gt;
);

aut, describens realitatem cotidianae vitae, in alteram partem ivit: in partem experientiae spiritualis, transformationis et redemptionis, quasi magister illuminatus, visionarius, propheta quodammodo Novi Hominis et Humani Generis, nobis offerens alium innocentem et asceticum Aliošam, qui nos simpliciter et candide ad crustulas vocat in fine narrationis (''Fratres Karamazovi''&lt;ref&gt;[[w:en:The Brothers Karamazov|The Brothers Karamazov — narratio Anglice]]&lt;/ref&gt;
).

2.

Cum annis MCMXC (anno MCMXCV) carmina scribere coepissem, scriptura mea quadam ex necessitate orta est, sed etiam ut species resistentiae atque rebellionis personalis contra imprimis nostram poesin hodiernam. Sensiebam in me repugnantiam erga modos et cursus qui circa me, in generatione iuvenum (neque solum iuvenum), promovebantur tamquam optandi et boni modi poetice scribendi. Exstabant enim quasi quaedam normae: “quomodo carmina scribi oporteat”, quas in publicum efferebant sodales variarum iudicum commissionum, cum certas solutiones poeticas praeoptarent.

Me abhorrebat quod animadvertebam apud aequales meos — poetas: exsistentiam cuiusdam modi, cuiusdam conventionis, cuiusdam directionis desideratae atque rationis scribendi.

Cum in arte, in circulis artisticis, aliquid agnoscis quod ab aliquo tamquam via optanda proponitur — quo eundum sit, quomodo scribendum sit — non solum in plano idearum, sed etiam in plano editoriali et selectionis, tum fuge quam longissime. Sed fortasse id inevitabile est.

Ars est unicum locum ubi homo libertatem habere potest et liber esse; si autem etiam ibi aliquis tibi praescribit quid liceat facere, quid non liceat — si feros illos artifices, rebelles et revolutionarios, ut Rimbaudum, Bukowskium, et nescio quos alios, in exempla scholastica limitantia convertit, alios ad imitandum eos impellens — nihil est maius malum, maior anti‑libertas et anti‑ars. Omne genus limitationis — modorum, stilorum, opinionum — quo creatio circumscribitur, est actus quo simul libertas et ars tolluntur.

Ars est et esse debet quaestio perpetua; experimentum aeternum sui ipsius explorandi, veritatum propriarum, finium gustus et censurae, exploratio possibilitatum proprii sermonis. Nam omnis homo, praesertim scriptor, vere habet sermonem suum proprium; et omnis homo est fluvius perpetuae mutationis.

Simul ac quis incipit quaerere firmamentum et tutamen in grege, in periculo est ne paulatim magis magisque ei se accommodet. Quod est contrarium et vero artifici et arti. Verus artifex est solitarius, lupus‑eremita qui libere per pratum (vel steppam) vagatur, interdum tantum hieme cum grege se coniungens propter pinguiorem praedam et sanguinolentum cibum; artifex est lupus‑exul, errabundus, qui castris tribus tantum ex necessitate temporaria appropinquat, ad munus unius aut duarum noctium.

Alteram vero partem, solos pharos fideles, inveniebam in poetis in quorum operibus agnoscebam: fidem structurae formae, curam de sermone intra formam; eos qui formam suam excolebant, partes superfluas abicientes; eos qui disciplinae minimalisticae praeferre solebant torrentes confessionum de se ipsis (quibus aptiora sunt huiusmodi prosaica scripta).

Ergo: architectura carminis (persuasum habeo carmen esse aedificium), momentum versus tamquam fundamentalis vehiculi rhythmi (rhythmus enim est decisivus ad affectum carminis), ipse rhythmus autem innititur metro. Non metro praeconcepto, ut olim, sed metro quod organice ex ipso poeta oritur, secundum argumentum et materiam de qua scribere cogitur. Atque hi omnes elementi plerumque alienissimi sunt poesi temporis nostri.

Haec igitur duo fuerunt lapides offensionis mei et resistentiae adversus mundum poesis Croaticae hodiernae: alter psychologicus et sociologicus (renuntiatio menti gregis, modis, trendis, “desiderato et exspectato”), alter poeticus et stylisticus.

3.

Praecipue amabam poetas Hispanicos primae dimidiae partis saeculi XX.
Illi, receptis inventis modernitatis, modernitatem vultu humano effecerunt. Coniunxerunt enim libertatem et novitates aetatis modernae cum traditione sua nationali et radicibus patriae. In carmina sua inscripserunt fatum personale, indolem propriam, sed etiam ingenium terrae et populi.

Et non solum inimitabilis '''Lorca''' (1898–1936), sed etiam alii: '''Juan Ramón Jiménez''' (1881–1958), '''Pedro Salinas''' (1892–1951), '''Jorge Guillén''' (1893–1984), '''Vicente Aleixandre''' (1898–1984), '''Rafael Alberti''' (n. 1902), '''Luis Cernuda''' (1902–1963), '''Miguel Hernández''' (1910–1942), '''Gabriel Celaya''' (n. 1911), '''Blas de Otero''' (n. 1916).
Haec omnia fuerunt magna, maxima aetas poesis Hispanicae, prima post aureum saeculum (saec. XVI–XVII).

Dici potest: si maxima et optima poesis saeculi XIX (qualitate, profunditate, amplitudine) Francogallice scripta est, tum optima et praestantissima poesis mundi saeculi XX, meo modesto iudicio, Hispanice scripta est.

Praesertim si poetis peninsulae Ibericae adiungimus poetas Latino‑Americanos linguae Hispanicae: '''Gabriela Mistral''' (1889–1957) et '''Vicente Huidobro''' (1893–1948) e Chile, '''César Vallejo''' (1893–1938) e Peruvia, clarissimum '''Jorge Luis Borges''' (1899–1986) ex Argentina, '''Pablo Neruda''' (1904–1973) e Chile, '''Octavio Paz''' (n. 1914), Nobelianum e Mexico.

Quapropter, si quis me interroget quae sit optima poesis saeculi XX, paratus respondebo: illa quae Hispanice scripta est.

Ex ceteris poetis externis modernitatis quos aestimo, memorare debeo poetam Graecum '''Constantinos Cavafis''' &lt;ref&gt;[[w:en:Constantine P. Cavafy|Constantinos Cavafis — biographia Anglice]]&lt;/ref&gt;
, classicum modernum. Adest etiam '''Rainer Maria Rilke''' &lt;ref&gt;[[w:en:Rainer Maria Rilke|Rainer Maria Rilke — biographia Anglice]]&lt;/ref&gt;
, poeta et cogitator qui totam vitam suam et existentiam poesi consecravit, similis quodammodo aequali suo, poetae Francogallico '''Paul Valéry''' &lt;ref&gt;[[w:en:Paul Valéry|Paul Valéry — biographia Anglice]]&lt;/ref&gt;
.

4.

Quod '''Rimbaud''' in orbem litterarum occidentalium intulit — una cum paulo antiquioribus ''Canticis Maldororianis'' '''Lautréamontii''' (Isidore Ducasse, 1846–1870) — fuit confrontatio cum se ipso, cum propria imaginatione et cum ipsa realitate.

“… Sed homo per omnia saecula sibi pulcher visus est. Ego autem puto hominem in suam pulchritudinem credere solum ex amore sui; re vera autem non esse pulchrum eumque id suspicari; nam cur tam contemptim intuetur vultum proximi sui?”  
(ex ''Canticis Maldororianis'', cantus I)

Tamen praecursores modernitatis quaerendi sunt iam apud '''metaphysicos Anglicos saeculi XVII'''.
Eorum poesis plena est spiritus ludi liberi et conscientiae inevitabilis finis. In se continet miram vitalitatem, levitatem, lasciviam quandam, subtili elegantia artis formam tractandi perfusam. Legentes eorum carmina sentimus sub illo habitu lasciviae, levitatis et elegantis artificii latere gravissimas et aeternas curas humanas: de morte, de transitu temporis, de inconstantia amoris, de coniugio et voluptate corporali.

Omnes has res protulerunt per ludum barocum et manieristicum, cum specie naturalitatis, elegantiae et simplicitatis — prorsus contrarium illius quod in Europa catholica media et meridiana sub nomine baroci saepe fingitur: nimium, redundans, artificiosus. In operibus metaphysicorum Anglicorum et poetarum cavalierum (circuli cum aula regia coniuncti) nihil tale invenimus.

Carmina metaphysicorum et poetarum cavalierum saeculi XVII (ut '''Andrew Marvell''' &lt;ref&gt;[[w:en:Andrew Marvell|Andrew Marvell — biographia Anglice]]&lt;/ref&gt;
, '''Thomas Carew''' &lt;ref&gt;[[w:en:Thomas Carew|Thomas Carew — biographia Anglice]]&lt;/ref&gt;
, '''Robert Herrick''' &lt;ref&gt;[[w:en:Robert Herrick|Robert Herrick — biographia Anglice]]&lt;/ref&gt; , alii) plerumque desinunt sensato quodam et pleno argumento in quo sententia et nuntius totius operis continentur.

Mihi ipsi fuerunt magna inventio, magnum exemplar et incitamentum. Metaphysicos apud nos in lucem protulerunt '''Ivan Slamnig''' et '''Antun Šoljan''', magni scriptores Croatici et anglistae eruditissimi, qui nonnulla eorum carmina transtulerunt. Et ipsos metaphysici affecerunt sensu ludi in lingua et forma.

Alter ex magnis praecursoribus modernitatis est mihi valde carus poeta '''Friedrich Hölderlin'''&lt;ref&gt;[[w:en:Friedrich Hölderlin|Friedrich Hölderlin — biographia Anglice]]&lt;/ref&gt;

.
Eodem anno natus ac L. van Beethoven (1770), maturatus tempore Revolutionis Francicae et idearum eius, minor aetate contemporaneus '''Goethii et Schilleri''', Hölderlin — praesertim in carminibus maturioribus et posterioribus — est praenuntius modernitatis: illius lineae quae ad interiora existentiae humanae spectat et ad linguam tamquam spatium esse.

Quaedam eius carmina, si nesciremus quis ea et quando scripserit, ex solo stilo et artificiis poeticis facile aestimaremus medio saeculo XX composita esse.

Una cum '''Goethe, Rilke, Georg Trakl''' et '''Gottfried Benn''', Hölderlin est inter maximos poetas linguae Germanicae omnium temporum. Eius poesis fortiter et continenter influxit in novas generationes poetarum Germanorum saeculi XX.

5.

Maximus poeta Croaticus saeculi XX, sine ulla dubitatione, est '''Tin Ujević'''(1891-1955).
Multi poetae duas vel tres tantum carmina anthologica in tota vita sua habent; nemo autem tot carmina anthologica possidet quot Ujević.

Non est opus hic enumerare carmina ab ''Svakidašnja jadikovka'' (Querela cotidiana), per sonettos ''Kolajna'' (Monile), usque ad ''Visoki jablani'' (Populi excelsi), ''Pobratimstvo lica u svemiru'' (Fraternitas vultuum in universo), et cetera.

Ex poetis nostris alterius dimidiae partis saeculi XX atque eius fine, valde amo et aestimo '''Ivan Slamnig''' (1930-2001).
Is enim, ut poeta, in opere suo degenerationem propositi modernistici agnovit, exitum autem e vita cotidiana invenit in ludo linguae et formae, atque in humore per quem translucebant omnia gravia quaestiones — ab evangelistis usque ad illud quasi‑syncretisticum commercium inter navem et camerariam.

Poeta vero qui ausus est non solum agnoscere, sed etiam demonstrate degenerationem totius aetatis modernae et totius propositi modernistici, fuit poeta Anglicus, in America natus, dramatum scriptor et essayista '''Thomas Stearns Eliot'''&lt;ref&gt;[[w:en:T. S. Eliot|Thomas Stearns Eliot — biographia Anglice]]&lt;/ref&gt;
.

Eliot enim in opere suo et per opus suum ostendit impossibile esse in poesi quidquam vere novum creare nisi traditionem et civilisationem invoces, nisi cum ipsa civilisatione dialogum instituas.
Quid enim nobis restat, si a stratis traditionis et civilisationis nos segregemus? Quid praeter feritatem animalem, barbarismum et clamorem?

Ille fuit poeta qui, ad antiqua referens et ex antiquis sumens, novum efficaciter creavit.
Unicus eius opus poeticum et methodus, plerumque in prima parte saeculi XX formata, praeoccupavit postmodernisticos modos citandi et referendi ad iam facta, ad culturam tamquam mundum proprium — modum quem invenimus etiam apud '''Umbertum Eco''', clare expositum in textura romani ''Nomen rosae''.

Theoria citatitatis et intertextualitas, accessus interdisciplinaris, summum fastigium attingunt in operibus postmodernismi.
Postmodernismus est, fortasse, ultimus clamor veteris mundi, veteris doctrinae et culturae quae quasi helenismum suum peragit: cultura quae exsistere non potest nisi antiqua ruminet, etiam sub nomine “dialogi creativi cum traditione”.

6.

Mundus novus est mundus computatrorum, mundus hominum ita educandorum ut fiant informatici applicati, periti IT, technologi, oeconomistae; mundus in quo paene nullus iam locus est veteri humanismo, in sensu traditionis disciplinarum humanisticarum, eruditionis latae, institutionis philosophicae.

Hic est mundus novi ordinis civilis, cum legibus suis et regulis, cum conventionibus commoditatis, cum deditione postulatis corporativis; individui uniformati, applicati, quasi robotizati, nullo modo conexi cum veteri mundo humanisticae universalitatis. Et, quod peius est, mundus noster fit in dies uniformior.

Clamores artificum sunt clamores inadaptatorum reiectorum, vel intimistica murmura sibi ipsis ad animam, in barbam.
Dicendumne est hodie contemptum erga artifices in publico culturae incurioso esse maiorem, vehementiorem, acriorem quam tempore ferocis industriae burgensium saeculi XIX et initii XX?
Illis tamen artifices necessarii erant ut res pulchras fabricarent — ad decorem. Hodie autem omnia in officina producuntur, et optimus autoportretus est — incredibile dictu — selfie.

Et Rembrandt et Michelangelo hodie essent — vulgaria et inutilia — fucatores tabularum.
Eloquentia apud Victorianos et ars dicendi — elocutio — adhuc aestimata erat; hodie autem omnes scribunt breves nuntios, digitis pulsant et communicant.
Ecce… postmodernismus vere esse potest ultimus clamor veteris mundi et temporis.

Hodie omnia sunt interactiva: inter hominem, pixelos et computatrum.
Verba clavis sunt: applicatio, efficientia, consumptio, celeritas, oblivio.

Superant tantum coloniae quaedam solitariae et oases hominum mirabilium, qui ne intellegunt quidem — captivi suis intimis, quasi autisticis conatibus — novum tempus et totam societatem eis scribere ultimum et verum Good‑buy…

== Notae ==
&lt;references/&gt;


[[Categoria:Opera quae Coronus Tenebrosius scripsit]]
[[Categoria:Interpretationes e lingua Croatica]]
[[Categoria:Opera quae Coronus Tenebrosius Latine vertit]]
[[Categoria:Opera cum fonte]]
[[Categoria:Opera sine re wikidata]]</text>
      <sha1>pe4ny8bvevxn6fd7idr9p0lmen9xjar</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>272752</id>
      <parentid>272751</parentid>
      <timestamp>2026-06-28T23:17:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Coronus Tenebrosius</username>
        <id>31709</id>
      </contributor>
      <comment>/* FASTIDIUM ERGA MODERNITATEM */</comment>
      <origin>272752</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="15469" sha1="1otahmo1mxupw8gxs2wdvxon4kon6ay" xml:space="preserve">[[Puteus Chaosi]]

= FASTIDIUM ERGA MODERNITATEM =

'''''De degeneratione et decadentia in poesi et prosa ab Rimbaudo, per Eliotum et Bukowskium, ad nostra tempora
'''''

1.

Degeneratio atque decadentia in poesi culturae occidentalis incipiunt eo momento quo poetae ab Ideali discesserunt et coeperunt in lucem proferre in operibus suis res ex mundo externo, ex cotidiana vita, ex ambitu sociali — res et facies vitae quae eos vexabant, impediebant, exacerbabant; quibus effugere non poterant, quippe quod ipsa vita eorum erat.

Ille enim momentum, quo poeta ab Ideali — sive formae et musicalitatis operis, sive ab alto ideali ad quod animus tendit — rupi, atque mundum qualis est describere coepit, idem est quo ars moderna orta est. Quam ob rem initium aetatis modernae acrius, vehementius, manifestius apparet in poesi et lyrica quam, verbi gratia, in fabula longa.

Hoc iam fecit '''Baudelaire''', cum crudelitates nauticas in ''Albatros'', amorem lesbianum, et illos obscuros sepulcralesque motus a Poë mutuatos depingeret. '''Rimbaud''', celeriter maturans ingenio poetico, mox postulavit ut scriberetur de tabaco, de solanis, de bestiolis solanarum edacibus.

Decadentia incipit illo momento quo quis tam humiliter decidit ut se totum describendae vitae cotidianae tradat. Id est initium decadentiae, via quae paulatim ad confessionem propriae impotentiae ducit.

Fere omnis qui se rebus realitatis et cotidianae vitae dedit, conspectis banalitatibus et trivialitatibus eius, in duas vias abiit:

aut, dum realitatem circa se describit, succubuit sensui desperationis, trivialitatis, taedii, inextricabilis angustiae atque inertia, delectans se in omnibus tenebrosis voraginibus in quas homo cadere potest vivens (exemplum '''Bukowskii''' &lt;ref&gt;[[w:en:Charles Bukowski|Charles Bukowski — biographia Anglice]]&lt;/ref&gt;
);

aut, describens realitatem cotidianae vitae, in alteram partem ivit: in partem experientiae spiritualis, transformationis et redemptionis, quasi magister illuminatus, visionarius, propheta quodammodo Novi Hominis et Humani Generis, nobis offerens alium innocentem et asceticum Aliošam, qui nos simpliciter et candide ad crustulas vocat in fine narrationis (''Fratres Karamazovi''&lt;ref&gt;[[w:en:The Brothers Karamazov|The Brothers Karamazov — narratio Anglice]]&lt;/ref&gt;
).

2.

Cum annis MCMXC (anno MCMXCV) carmina scribere coepissem, scriptura mea quadam ex necessitate orta est, sed etiam ut species resistentiae atque rebellionis personalis contra imprimis nostram poesin hodiernam. Sensiebam in me repugnantiam erga modos et cursus qui circa me, in generatione iuvenum (neque solum iuvenum), promovebantur tamquam optandi et boni modi poetice scribendi. Exstabant enim quasi quaedam normae: “quomodo carmina scribi oporteat”, quas in publicum efferebant sodales variarum iudicum commissionum, cum certas solutiones poeticas praeoptarent.

Me abhorrebat quod animadvertebam apud aequales meos — poetas: exsistentiam cuiusdam modi, cuiusdam conventionis, cuiusdam directionis desideratae atque rationis scribendi.

Cum in arte, in circulis artisticis, aliquid agnoscis quod ab aliquo tamquam via optanda proponitur — quo eundum sit, quomodo scribendum sit — non solum in plano idearum, sed etiam in plano editoriali et selectionis, tum fuge quam longissime. Sed fortasse id inevitabile est.

Ars est unicum locum ubi homo libertatem habere potest et liber esse; si autem etiam ibi aliquis tibi praescribit quid liceat facere, quid non liceat — si feros illos artifices, rebelles et revolutionarios, ut Rimbaudum, Bukowskium, et nescio quos alios, in exempla scholastica limitantia convertit, alios ad imitandum eos impellens — nihil est maius malum, maior anti‑libertas et anti‑ars. Omne genus limitationis — modorum, stilorum, opinionum — quo creatio circumscribitur, est actus quo simul libertas et ars tolluntur.

Ars est et esse debet quaestio perpetua; experimentum aeternum sui ipsius explorandi, veritatum propriarum, finium gustus et censurae, exploratio possibilitatum proprii sermonis. Nam omnis homo, praesertim scriptor, vere habet sermonem suum proprium; et omnis homo est fluvius perpetuae mutationis.

Simul ac quis incipit quaerere firmamentum et tutamen in grege, in periculo est ne paulatim magis magisque ei se accommodet. Quod est contrarium et vero artifici et arti. Verus artifex est solitarius, lupus‑eremita qui libere per pratum (vel steppam) vagatur, interdum tantum hieme cum grege se coniungens propter pinguiorem praedam et sanguinolentum cibum; artifex est lupus‑exul, errabundus, qui castris tribus tantum ex necessitate temporaria appropinquat, ad munus unius aut duarum noctium.

Alteram vero partem, solos pharos fideles, inveniebam in poetis in quorum operibus agnoscebam: fidem structurae formae, curam de sermone intra formam; eos qui formam suam excolebant, partes superfluas abicientes; eos qui disciplinae minimalisticae praeferre solebant torrentes confessionum de se ipsis (quibus aptiora sunt huiusmodi prosaica scripta).

Ergo: architectura carminis (persuasum habeo carmen esse aedificium), momentum versus tamquam fundamentalis vehiculi rhythmi (rhythmus enim est decisivus ad affectum carminis), ipse rhythmus autem innititur metro. Non metro praeconcepto, ut olim, sed metro quod organice ex ipso poeta oritur, secundum argumentum et materiam de qua scribere cogitur. Atque hi omnes elementi plerumque alienissimi sunt poesi temporis nostri.

Haec igitur duo fuerunt lapides offensionis mei et resistentiae adversus mundum poesis Croaticae hodiernae: alter psychologicus et sociologicus (renuntiatio menti gregis, modis, trendis, “desiderato et exspectato”), alter poeticus et stylisticus.

3.

Praecipue amabam poetas Hispanicos primae dimidiae partis saeculi XX.
Illi, receptis inventis modernitatis, modernitatem vultu humano effecerunt. Coniunxerunt enim libertatem et novitates aetatis modernae cum traditione sua nationali et radicibus patriae. In carmina sua inscripserunt fatum personale, indolem propriam, sed etiam ingenium terrae et populi.

Et non solum inimitabilis '''Lorca''' (1898–1936), sed etiam alii: '''Juan Ramón Jiménez''' (1881–1958), '''Pedro Salinas''' (1892–1951), '''Jorge Guillén''' (1893–1984), '''Vicente Aleixandre''' (1898–1984), '''Rafael Alberti''' (n. 1902), '''Luis Cernuda''' (1902–1963), '''Miguel Hernández''' (1910–1942), '''Gabriel Celaya''' (n. 1911), '''Blas de Otero''' (n. 1916).
Haec omnia fuerunt magna, maxima aetas poesis Hispanicae, prima post aureum saeculum (saec. XVI–XVII).

Dici potest: si maxima et optima poesis saeculi XIX (qualitate, profunditate, amplitudine) Francogallice scripta est, tum optima et praestantissima poesis mundi saeculi XX, meo modesto iudicio, Hispanice scripta est.

Praesertim si poetis peninsulae Ibericae adiungimus poetas Latino‑Americanos linguae Hispanicae: '''Gabriela Mistral''' (1889–1957) et '''Vicente Huidobro''' (1893–1948) e Chile, '''César Vallejo''' (1893–1938) e Peruvia, clarissimum '''Jorge Luis Borges''' (1899–1986) ex Argentina, '''Pablo Neruda''' (1904–1973) e Chile, '''Octavio Paz''' (n. 1914), Nobelianum e Mexico.

Quapropter, si quis me interroget quae sit optima poesis saeculi XX, paratus respondebo: illa quae Hispanice scripta est.

Ex ceteris poetis externis modernitatis quos aestimo, memorare debeo poetam Graecum '''Constantinos Cavafis''' &lt;ref&gt;[[w:en:Constantine P. Cavafy|Constantinos Cavafis — biographia Anglice]]&lt;/ref&gt;
, classicum modernum. Adest etiam '''Rainer Maria Rilke''' &lt;ref&gt;[[w:en:Rainer Maria Rilke|Rainer Maria Rilke — biographia Anglice]]&lt;/ref&gt;
, poeta et cogitator qui totam vitam suam et existentiam poesi consecravit, similis quodammodo aequali suo, poetae Francogallico '''Paul Valéry''' &lt;ref&gt;[[w:en:Paul Valéry|Paul Valéry — biographia Anglice]]&lt;/ref&gt;
.

4.

Quod '''Rimbaud''' in orbem litterarum occidentalium intulit — una cum paulo antiquioribus ''Canticis Maldororianis'' '''Lautréamontii''' (Isidore Ducasse, 1846–1870) — fuit confrontatio cum se ipso, cum propria imaginatione et cum ipsa realitate.

“… Sed homo per omnia saecula sibi pulcher visus est. Ego autem puto hominem in suam pulchritudinem credere solum ex amore sui; re vera autem non esse pulchrum eumque id suspicari; nam cur tam contemptim intuetur vultum proximi sui?”  
(ex ''Canticis Maldororianis'', cantus I)

Tamen praecursores modernitatis quaerendi sunt iam apud '''metaphysicos Anglicos saeculi XVII'''.
Eorum poesis plena est spiritus ludi liberi et conscientiae inevitabilis finis. In se continet miram vitalitatem, levitatem, lasciviam quandam, subtili elegantia artis formam tractandi perfusam. Legentes eorum carmina sentimus sub illo habitu lasciviae, levitatis et elegantis artificii latere gravissimas et aeternas curas humanas: de morte, de transitu temporis, de inconstantia amoris, de coniugio et voluptate corporali.

Omnes has res protulerunt per ludum barocum et manieristicum, cum specie naturalitatis, elegantiae et simplicitatis — prorsus contrarium illius quod in Europa catholica media et meridiana sub nomine baroci saepe fingitur: nimium, redundans, artificiosus. In operibus metaphysicorum Anglicorum et poetarum cavalierum (circuli cum aula regia coniuncti) nihil tale invenimus.

Carmina metaphysicorum et poetarum cavalierum saeculi XVII (ut '''Andrew Marvell''' &lt;ref&gt;[[w:en:Andrew Marvell|Andrew Marvell — biographia Anglice]]&lt;/ref&gt;
, '''Thomas Carew''' &lt;ref&gt;[[w:en:Thomas Carew|Thomas Carew — biographia Anglice]]&lt;/ref&gt;
, '''Robert Herrick''' &lt;ref&gt;[[w:en:Robert Herrick|Robert Herrick — biographia Anglice]]&lt;/ref&gt; , alii) plerumque desinunt sensato quodam et pleno argumento in quo sententia et nuntius totius operis continentur.

Mihi ipsi fuerunt magna inventio, magnum exemplar et incitamentum. Metaphysicos apud nos in lucem protulerunt '''Ivan Slamnig''' et '''Antun Šoljan''', magni scriptores Croatici et anglistae eruditissimi, qui nonnulla eorum carmina transtulerunt. Et ipsos metaphysici affecerunt sensu ludi in lingua et forma.

Alter ex magnis praecursoribus modernitatis est mihi valde carus poeta '''Friedrich Hölderlin'''&lt;ref&gt;[[w:en:Friedrich Hölderlin|Friedrich Hölderlin — biographia Anglice]]&lt;/ref&gt;

.
Eodem anno natus ac L. van Beethoven (1770), maturatus tempore Revolutionis Francicae et idearum eius, minor aetate contemporaneus '''Goethii et Schilleri''', Hölderlin — praesertim in carminibus maturioribus et posterioribus — est praenuntius modernitatis: illius lineae quae ad interiora existentiae humanae spectat et ad linguam tamquam spatium esse.

Quaedam eius carmina, si nesciremus quis ea et quando scripserit, ex solo stilo et artificiis poeticis facile aestimaremus medio saeculo XX composita esse.

Una cum '''Goethe, Rilke, Georg Trakl''' et '''Gottfried Benn''', Hölderlin est inter maximos poetas linguae Germanicae omnium temporum. Eius poesis fortiter et continenter influxit in novas generationes poetarum Germanorum saeculi XX.

5.

Maximus poeta Croaticus saeculi XX, sine ulla dubitatione, est '''Tin Ujević'''(1891-1955) &lt;ref&gt;[[w:en:Tin Ujević|Tin Ujević — biographia Anglice]]&lt;/ref&gt;
.
Multi poetae duas vel tres tantum carmina anthologica in tota vita sua habent; nemo autem tot carmina anthologica possidet quot Ujević.

Non est opus hic enumerare carmina ab ''Svakidašnja jadikovka'' (Querela cotidiana), per sonettos ''Kolajna'' (Monile), usque ad ''Visoki jablani'' (Populi excelsi), ''Pobratimstvo lica u svemiru'' (Fraternitas vultuum in universo), et cetera.

Ex poetis nostris alterius dimidiae partis saeculi XX atque eius fine, valde amo et aestimo '''Ivan Slamnig''' (1930-2001).
Is enim, ut poeta, in opere suo degenerationem propositi modernistici agnovit, exitum autem e vita cotidiana invenit in ludo linguae et formae, atque in humore per quem translucebant omnia gravia quaestiones — ab evangelistis usque ad illud quasi‑syncretisticum commercium inter navem et camerariam.

Poeta vero qui ausus est non solum agnoscere, sed etiam demonstrate degenerationem totius aetatis modernae et totius propositi modernistici, fuit poeta Anglicus, in America natus, dramatum scriptor et essayista '''Thomas Stearns Eliot'''&lt;ref&gt;[[w:en:T. S. Eliot|Thomas Stearns Eliot — biographia Anglice]]&lt;/ref&gt;
.

Eliot enim in opere suo et per opus suum ostendit impossibile esse in poesi quidquam vere novum creare nisi traditionem et civilisationem invoces, nisi cum ipsa civilisatione dialogum instituas.
Quid enim nobis restat, si a stratis traditionis et civilisationis nos segregemus? Quid praeter feritatem animalem, barbarismum et clamorem?

Ille fuit poeta qui, ad antiqua referens et ex antiquis sumens, novum efficaciter creavit.
Unicus eius opus poeticum et methodus, plerumque in prima parte saeculi XX formata, praeoccupavit postmodernisticos modos citandi et referendi ad iam facta, ad culturam tamquam mundum proprium — modum quem invenimus etiam apud '''Umbertum Eco''', clare expositum in textura romani ''Nomen rosae''.

Theoria citatitatis et intertextualitas, accessus interdisciplinaris, summum fastigium attingunt in operibus postmodernismi.
Postmodernismus est, fortasse, ultimus clamor veteris mundi, veteris doctrinae et culturae quae quasi helenismum suum peragit: cultura quae exsistere non potest nisi antiqua ruminet, etiam sub nomine “dialogi creativi cum traditione”.

6.

Mundus novus est mundus computatrorum, mundus hominum ita educandorum ut fiant informatici applicati, periti IT, technologi, oeconomistae; mundus in quo paene nullus iam locus est veteri humanismo, in sensu traditionis disciplinarum humanisticarum, eruditionis latae, institutionis philosophicae.

Hic est mundus novi ordinis civilis, cum legibus suis et regulis, cum conventionibus commoditatis, cum deditione postulatis corporativis; individui uniformati, applicati, quasi robotizati, nullo modo conexi cum veteri mundo humanisticae universalitatis. Et, quod peius est, mundus noster fit in dies uniformior.

Clamores artificum sunt clamores inadaptatorum reiectorum, vel intimistica murmura sibi ipsis ad animam, in barbam.
Dicendumne est hodie contemptum erga artifices in publico culturae incurioso esse maiorem, vehementiorem, acriorem quam tempore ferocis industriae burgensium saeculi XIX et initii XX?
Illis tamen artifices necessarii erant ut res pulchras fabricarent — ad decorem. Hodie autem omnia in officina producuntur, et optimus autoportretus est — incredibile dictu — selfie.

Et Rembrandt et Michelangelo hodie essent — vulgaria et inutilia — fucatores tabularum.
Eloquentia apud Victorianos et ars dicendi — elocutio — adhuc aestimata erat; hodie autem omnes scribunt breves nuntios, digitis pulsant et communicant.
Ecce… postmodernismus vere esse potest ultimus clamor veteris mundi et temporis.

Hodie omnia sunt interactiva: inter hominem, pixelos et computatrum.
Verba clavis sunt: applicatio, efficientia, consumptio, celeritas, oblivio.

Superant tantum coloniae quaedam solitariae et oases hominum mirabilium, qui ne intellegunt quidem — captivi suis intimis, quasi autisticis conatibus — novum tempus et totam societatem eis scribere ultimum et verum Good‑buy…

== Notae ==
&lt;references/&gt;


[[Categoria:Opera quae Coronus Tenebrosius scripsit]]
[[Categoria:Interpretationes e lingua Croatica]]
[[Categoria:Opera quae Coronus Tenebrosius Latine vertit]]
[[Categoria:Opera cum fonte]]
[[Categoria:Opera sine re wikidata]]</text>
      <sha1>1otahmo1mxupw8gxs2wdvxon4kon6ay</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>272753</id>
      <parentid>272752</parentid>
      <timestamp>2026-06-28T23:22:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Coronus Tenebrosius</username>
        <id>31709</id>
      </contributor>
      <comment>/* FASTIDIUM ERGA MODERNITATEM */</comment>
      <origin>272753</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="15605" sha1="2mv57fisugj091zs1915rli5q97ldwy" xml:space="preserve">[[Puteus Chaosi]]

= FASTIDIUM ERGA MODERNITATEM =

'''''De degeneratione et decadentia in poesi et prosa ab Rimbaudo, per Eliotum et Bukowskium, ad nostra tempora
'''''

1.

Degeneratio atque decadentia in poesi culturae occidentalis incipiunt eo momento quo poetae ab Ideali discesserunt et coeperunt in lucem proferre in operibus suis res ex mundo externo, ex cotidiana vita, ex ambitu sociali — res et facies vitae quae eos vexabant, impediebant, exacerbabant; quibus effugere non poterant, quippe quod ipsa vita eorum erat.

Ille enim momentum, quo poeta ab Ideali — sive formae et musicalitatis operis, sive ab alto ideali ad quod animus tendit — rupi, atque mundum qualis est describere coepit, idem est quo ars moderna orta est. Quam ob rem initium aetatis modernae acrius, vehementius, manifestius apparet in poesi et lyrica quam, verbi gratia, in fabula longa.

Hoc iam fecit '''Baudelaire''', cum crudelitates nauticas in ''Albatros'', amorem lesbianum, et illos obscuros sepulcralesque motus a Poë mutuatos depingeret. '''Rimbaud''', celeriter maturans ingenio poetico, mox postulavit ut scriberetur de tabaco, de solanis, de bestiolis solanarum edacibus.

Decadentia incipit illo momento quo quis tam humiliter decidit ut se totum describendae vitae cotidianae tradat. Id est initium decadentiae, via quae paulatim ad confessionem propriae impotentiae ducit.

Fere omnis qui se rebus realitatis et cotidianae vitae dedit, conspectis banalitatibus et trivialitatibus eius, in duas vias abiit:

aut, dum realitatem circa se describit, succubuit sensui desperationis, trivialitatis, taedii, inextricabilis angustiae atque inertia, delectans se in omnibus tenebrosis voraginibus in quas homo cadere potest vivens (exemplum '''Bukowskii''' &lt;ref&gt;[[w:en:Charles Bukowski|Charles Bukowski — biographia Anglice]]&lt;/ref&gt;
);

aut, describens realitatem cotidianae vitae, in alteram partem ivit: in partem experientiae spiritualis, transformationis et redemptionis, quasi magister illuminatus, visionarius, propheta quodammodo Novi Hominis et Humani Generis, nobis offerens alium innocentem et asceticum Aliošam, qui nos simpliciter et candide ad crustulas vocat in fine narrationis (''Fratres Karamazovi''&lt;ref&gt;[[w:en:The Brothers Karamazov|The Brothers Karamazov — narratio Anglice]]&lt;/ref&gt;
).

2.

Cum annis MCMXC (anno MCMXCV) carmina scribere coepissem, scriptura mea quadam ex necessitate orta est, sed etiam ut species resistentiae atque rebellionis personalis contra imprimis nostram poesin hodiernam. Sensiebam in me repugnantiam erga modos et cursus qui circa me, in generatione iuvenum (neque solum iuvenum), promovebantur tamquam optandi et boni modi poetice scribendi. Exstabant enim quasi quaedam normae: “quomodo carmina scribi oporteat”, quas in publicum efferebant sodales variarum iudicum commissionum, cum certas solutiones poeticas praeoptarent.

Me abhorrebat quod animadvertebam apud aequales meos — poetas: exsistentiam cuiusdam modi, cuiusdam conventionis, cuiusdam directionis desideratae atque rationis scribendi.

Cum in arte, in circulis artisticis, aliquid agnoscis quod ab aliquo tamquam via optanda proponitur — quo eundum sit, quomodo scribendum sit — non solum in plano idearum, sed etiam in plano editoriali et selectionis, tum fuge quam longissime. Sed fortasse id inevitabile est.

Ars est unicum locum ubi homo libertatem habere potest et liber esse; si autem etiam ibi aliquis tibi praescribit quid liceat facere, quid non liceat — si feros illos artifices, rebelles et revolutionarios, ut Rimbaudum, Bukowskium, et nescio quos alios, in exempla scholastica limitantia convertit, alios ad imitandum eos impellens — nihil est maius malum, maior anti‑libertas et anti‑ars. Omne genus limitationis — modorum, stilorum, opinionum — quo creatio circumscribitur, est actus quo simul libertas et ars tolluntur.

Ars est et esse debet quaestio perpetua; experimentum aeternum sui ipsius explorandi, veritatum propriarum, finium gustus et censurae, exploratio possibilitatum proprii sermonis. Nam omnis homo, praesertim scriptor, vere habet sermonem suum proprium; et omnis homo est fluvius perpetuae mutationis.

Simul ac quis incipit quaerere firmamentum et tutamen in grege, in periculo est ne paulatim magis magisque ei se accommodet. Quod est contrarium et vero artifici et arti. Verus artifex est solitarius, lupus‑eremita qui libere per pratum (vel steppam) vagatur, interdum tantum hieme cum grege se coniungens propter pinguiorem praedam et sanguinolentum cibum; artifex est lupus‑exul, errabundus, qui castris tribus tantum ex necessitate temporaria appropinquat, ad munus unius aut duarum noctium.

Alteram vero partem, solos pharos fideles, inveniebam in poetis in quorum operibus agnoscebam: fidem structurae formae, curam de sermone intra formam; eos qui formam suam excolebant, partes superfluas abicientes; eos qui disciplinae minimalisticae praeferre solebant torrentes confessionum de se ipsis (quibus aptiora sunt huiusmodi prosaica scripta).

Ergo: architectura carminis (persuasum habeo carmen esse aedificium), momentum versus tamquam fundamentalis vehiculi rhythmi (rhythmus enim est decisivus ad affectum carminis), ipse rhythmus autem innititur metro. Non metro praeconcepto, ut olim, sed metro quod organice ex ipso poeta oritur, secundum argumentum et materiam de qua scribere cogitur. Atque hi omnes elementi plerumque alienissimi sunt poesi temporis nostri.

Haec igitur duo fuerunt lapides offensionis mei et resistentiae adversus mundum poesis Croaticae hodiernae: alter psychologicus et sociologicus (renuntiatio menti gregis, modis, trendis, “desiderato et exspectato”), alter poeticus et stylisticus.

3.

Praecipue amabam poetas Hispanicos primae dimidiae partis saeculi XX.
Illi, receptis inventis modernitatis, modernitatem vultu humano effecerunt. Coniunxerunt enim libertatem et novitates aetatis modernae cum traditione sua nationali et radicibus patriae. In carmina sua inscripserunt fatum personale, indolem propriam, sed etiam ingenium terrae et populi.

Et non solum inimitabilis '''Lorca''' (1898–1936), sed etiam alii: '''Juan Ramón Jiménez''' (1881–1958), '''Pedro Salinas''' (1892–1951), '''Jorge Guillén''' (1893–1984), '''Vicente Aleixandre''' (1898–1984), '''Rafael Alberti''' (n. 1902), '''Luis Cernuda''' (1902–1963), '''Miguel Hernández''' (1910–1942), '''Gabriel Celaya''' (n. 1911), '''Blas de Otero''' (n. 1916).
Haec omnia fuerunt magna, maxima aetas poesis Hispanicae, prima post aureum saeculum (saec. XVI–XVII).

Dici potest: si maxima et optima poesis saeculi XIX (qualitate, profunditate, amplitudine) Francogallice scripta est, tum optima et praestantissima poesis mundi saeculi XX, meo modesto iudicio, Hispanice scripta est.

Praesertim si poetis peninsulae Ibericae adiungimus poetas Latino‑Americanos linguae Hispanicae: '''Gabriela Mistral''' (1889–1957) et '''Vicente Huidobro''' (1893–1948) e Chile, '''César Vallejo''' (1893–1938) e Peruvia, clarissimum '''Jorge Luis Borges''' (1899–1986) ex Argentina, '''Pablo Neruda''' (1904–1973) e Chile, '''Octavio Paz''' (n. 1914), Nobelianum e Mexico.

Quapropter, si quis me interroget quae sit optima poesis saeculi XX, paratus respondebo: illa quae Hispanice scripta est.

Ex ceteris poetis externis modernitatis quos aestimo, memorare debeo poetam Graecum '''Constantinos Cavafis''' &lt;ref&gt;[[w:en:Constantine P. Cavafy|Constantinos Cavafis — biographia Anglice]]&lt;/ref&gt;
, classicum modernum. Adest etiam '''Rainer Maria Rilke''' &lt;ref&gt;[[w:en:Rainer Maria Rilke|Rainer Maria Rilke — biographia Anglice]]&lt;/ref&gt;
, poeta et cogitator qui totam vitam suam et existentiam poesi consecravit, similis quodammodo aequali suo, poetae Francogallico '''Paul Valéry''' &lt;ref&gt;[[w:en:Paul Valéry|Paul Valéry — biographia Anglice]]&lt;/ref&gt;
.

4.

Quod '''Rimbaud''' in orbem litterarum occidentalium intulit — una cum paulo antiquioribus ''Canticis Maldororianis'' '''Lautréamontii''' (Isidore Ducasse, 1846–1870) — fuit confrontatio cum se ipso, cum propria imaginatione et cum ipsa realitate.

“… Sed homo per omnia saecula sibi pulcher visus est. Ego autem puto hominem in suam pulchritudinem credere solum ex amore sui; re vera autem non esse pulchrum eumque id suspicari; nam cur tam contemptim intuetur vultum proximi sui?”  
(ex ''Canticis Maldororianis'', cantus I)

Tamen praecursores modernitatis quaerendi sunt iam apud '''metaphysicos Anglicos saeculi XVII'''.
Eorum poesis plena est spiritus ludi liberi et conscientiae inevitabilis finis. In se continet miram vitalitatem, levitatem, lasciviam quandam, subtili elegantia artis formam tractandi perfusam. Legentes eorum carmina sentimus sub illo habitu lasciviae, levitatis et elegantis artificii latere gravissimas et aeternas curas humanas: de morte, de transitu temporis, de inconstantia amoris, de coniugio et voluptate corporali.

Omnes has res protulerunt per ludum barocum et manieristicum, cum specie naturalitatis, elegantiae et simplicitatis — prorsus contrarium illius quod in Europa catholica media et meridiana sub nomine baroci saepe fingitur: nimium, redundans, artificiosus. In operibus metaphysicorum Anglicorum et poetarum cavalierum (circuli cum aula regia coniuncti) nihil tale invenimus.

Carmina metaphysicorum et poetarum cavalierum saeculi XVII (ut '''Andrew Marvell''' &lt;ref&gt;[[w:en:Andrew Marvell|Andrew Marvell — biographia Anglice]]&lt;/ref&gt;
, '''Thomas Carew''' &lt;ref&gt;[[w:en:Thomas Carew|Thomas Carew — biographia Anglice]]&lt;/ref&gt;
, '''Robert Herrick''' &lt;ref&gt;[[w:en:Robert Herrick|Robert Herrick — biographia Anglice]]&lt;/ref&gt; , alii) plerumque desinunt sensato quodam et pleno argumento in quo sententia et nuntius totius operis continentur.

Mihi ipsi fuerunt magna inventio, magnum exemplar et incitamentum. Metaphysicos apud nos in lucem protulerunt '''Ivan Slamnig''' et '''Antun Šoljan''', magni scriptores Croatici et anglistae eruditissimi, qui nonnulla eorum carmina transtulerunt. Et ipsos metaphysici affecerunt sensu ludi in lingua et forma.

Alter ex magnis praecursoribus modernitatis est mihi valde carus poeta '''Friedrich Hölderlin'''&lt;ref&gt;[[w:en:Friedrich Hölderlin|Friedrich Hölderlin — biographia Anglice]]&lt;/ref&gt;

.
Eodem anno natus ac L. van Beethoven (1770), maturatus tempore Revolutionis Francicae et idearum eius, minor aetate contemporaneus '''Goethii et Schilleri''', Hölderlin — praesertim in carminibus maturioribus et posterioribus — est praenuntius modernitatis: illius lineae quae ad interiora existentiae humanae spectat et ad linguam tamquam spatium esse.

Quaedam eius carmina, si nesciremus quis ea et quando scripserit, ex solo stilo et artificiis poeticis facile aestimaremus medio saeculo XX composita esse.

Una cum '''Goethe, Rilke, Georg Trakl''' et '''Gottfried Benn''', Hölderlin est inter maximos poetas linguae Germanicae omnium temporum. Eius poesis fortiter et continenter influxit in novas generationes poetarum Germanorum saeculi XX.

5.

Maximus poeta Croaticus saeculi XX, sine ulla dubitatione, est '''Tin Ujević''' (1891-1955) &lt;ref&gt;[[w:en:Tin Ujević|Tin Ujević — biographia Anglice]]&lt;/ref&gt;
.
Multi poetae duas vel tres tantum carmina anthologica in tota vita sua habent; nemo autem tot carmina anthologica possidet quot Ujević.

Non est opus hic enumerare carmina ab ''Svakidašnja jadikovka'' (Querela cotidiana), per sonettos ''Kolajna'' (Monile), usque ad ''Visoki jablani'' (Populi excelsi), ''Pobratimstvo lica u svemiru'' (Fraternitas vultuum in universo), et cetera.

Ex poetis nostris alterius dimidiae partis saeculi XX atque eius fine, valde amo et aestimo '''Ivan Slamnig''' (1930-2001)&lt;ref&gt;[[w:en:Ivan Slamnig|Ivan Slamnig — biographia Anglice]]&lt;/ref&gt;.

Is enim, ut poeta, in opere suo degenerationem propositi modernistici agnovit, exitum autem e vita cotidiana invenit in ludo linguae et formae, atque in humore per quem translucebant omnia gravia quaestiones — ab evangelistis usque ad illud quasi‑syncretisticum commercium inter navem et camerariam.

Poeta vero qui ausus est non solum agnoscere, sed etiam demonstrate degenerationem totius aetatis modernae et totius propositi modernistici, fuit poeta Anglicus, in America natus, dramatum scriptor et essayista '''Thomas Stearns Eliot'''&lt;ref&gt;[[w:en:T. S. Eliot|Thomas Stearns Eliot — biographia Anglice]]&lt;/ref&gt;.

Eliot enim in opere suo et per opus suum ostendit impossibile esse in poesi quidquam vere novum creare nisi traditionem et civilisationem invoces, nisi cum ipsa civilisatione dialogum instituas.
Quid enim nobis restat, si a stratis traditionis et civilisationis nos segregemus? Quid praeter feritatem animalem, barbarismum et clamorem?

Ille fuit poeta qui, ad antiqua referens et ex antiquis sumens, novum efficaciter creavit.
Unicus eius opus poeticum et methodus, plerumque in prima parte saeculi XX formata, praeoccupavit postmodernisticos modos citandi et referendi ad iam facta, ad culturam tamquam mundum proprium — modum quem invenimus etiam apud '''Umberto Eco''' &lt;ref&gt;[[w:en:Umberto Eco|Umberto Eco — biographia Anglice]]&lt;/ref&gt;
, clare expositum in textura romani ''Nomen rosae''.

Theoria citatitatis et intertextualitas, accessus interdisciplinaris, summum fastigium attingunt in operibus postmodernismi.
Postmodernismus est, fortasse, ultimus clamor veteris mundi, veteris doctrinae et culturae quae quasi helenismum suum peragit: cultura quae exsistere non potest nisi antiqua ruminet, etiam sub nomine “dialogi creativi cum traditione”.

6.

Mundus novus est mundus computatrorum, mundus hominum ita educandorum ut fiant informatici applicati, periti IT, technologi, oeconomistae; mundus in quo paene nullus iam locus est veteri humanismo, in sensu traditionis disciplinarum humanisticarum, eruditionis latae, institutionis philosophicae.

Hic est mundus novi ordinis civilis, cum legibus suis et regulis, cum conventionibus commoditatis, cum deditione postulatis corporativis; individui uniformati, applicati, quasi robotizati, nullo modo conexi cum veteri mundo humanisticae universalitatis. Et, quod peius est, mundus noster fit in dies uniformior.

Clamores artificum sunt clamores inadaptatorum reiectorum, vel intimistica murmura sibi ipsis ad animam, in barbam.
Dicendumne est hodie contemptum erga artifices in publico culturae incurioso esse maiorem, vehementiorem, acriorem quam tempore ferocis industriae burgensium saeculi XIX et initii XX?
Illis tamen artifices necessarii erant ut res pulchras fabricarent — ad decorem. Hodie autem omnia in officina producuntur, et optimus autoportretus est — incredibile dictu — selfie.

Et Rembrandt et Michelangelo hodie essent — vulgaria et inutilia — fucatores tabularum.
Eloquentia apud Victorianos et ars dicendi — elocutio — adhuc aestimata erat; hodie autem omnes scribunt breves nuntios, digitis pulsant et communicant.
Ecce… postmodernismus vere esse potest ultimus clamor veteris mundi et temporis.

Hodie omnia sunt interactiva: inter hominem, pixelos et computatrum.
Verba clavis sunt: applicatio, efficientia, consumptio, celeritas, oblivio.

Superant tantum coloniae quaedam solitariae et oases hominum mirabilium, qui ne intellegunt quidem — captivi suis intimis, quasi autisticis conatibus — novum tempus et totam societatem eis scribere ultimum et verum Good‑buy…

== Notae ==
&lt;references/&gt;


[[Categoria:Opera quae Coronus Tenebrosius scripsit]]
[[Categoria:Interpretationes e lingua Croatica]]
[[Categoria:Opera quae Coronus Tenebrosius Latine vertit]]
[[Categoria:Opera cum fonte]]
[[Categoria:Opera sine re wikidata]]</text>
      <sha1>2mv57fisugj091zs1915rli5q97ldwy</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>272754</id>
      <parentid>272753</parentid>
      <timestamp>2026-06-28T23:33:09Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Coronus Tenebrosius</username>
        <id>31709</id>
      </contributor>
      <comment>/* FASTIDIUM ERGA MODERNITATEM */</comment>
      <origin>272754</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="16385" sha1="a414au5frua9h2f1jmhwwa4fwdr431r" xml:space="preserve">[[Puteus Chaosi]]

= FASTIDIUM ERGA MODERNITATEM =

'''''De degeneratione et decadentia in poesi et prosa ab Rimbaudo, per Eliotum et Bukowskium, ad nostra tempora
'''''

1.

Degeneratio atque decadentia in poesi culturae occidentalis incipiunt eo momento quo poetae ab Ideali discesserunt et coeperunt in lucem proferre in operibus suis res ex mundo externo, ex cotidiana vita, ex ambitu sociali — res et facies vitae quae eos vexabant, impediebant, exacerbabant; quibus effugere non poterant, quippe quod ipsa vita eorum erat.

Ille enim momentum, quo poeta ab Ideali — sive formae et musicalitatis operis, sive ab alto ideali ad quod animus tendit — rupi, atque mundum qualis est describere coepit, idem est quo ars moderna orta est. Quam ob rem initium aetatis modernae acrius, vehementius, manifestius apparet in poesi et lyrica quam, verbi gratia, in fabula longa.

Hoc iam fecit '''Baudelaire''', cum crudelitates nauticas in ''Albatros'', amorem lesbianum, et illos obscuros sepulcralesque motus a Poë mutuatos depingeret. '''Rimbaud''', celeriter maturans ingenio poetico, mox postulavit ut scriberetur de tabaco, de solanis, de bestiolis solanarum edacibus.

Decadentia incipit illo momento quo quis tam humiliter decidit ut se totum describendae vitae cotidianae tradat. Id est initium decadentiae, via quae paulatim ad confessionem propriae impotentiae ducit.

Fere omnis qui se rebus realitatis et cotidianae vitae dedit, conspectis banalitatibus et trivialitatibus eius, in duas vias abiit:

aut, dum realitatem circa se describit, succubuit sensui desperationis, trivialitatis, taedii, inextricabilis angustiae atque inertia, delectans se in omnibus tenebrosis voraginibus in quas homo cadere potest vivens (exemplum '''Bukowskii''' &lt;ref&gt;[[w:en:Charles Bukowski|Charles Bukowski — biographia Anglice]]&lt;/ref&gt;
);

aut, describens realitatem cotidianae vitae, in alteram partem ivit: in partem experientiae spiritualis, transformationis et redemptionis, quasi magister illuminatus, visionarius, propheta quodammodo Novi Hominis et Humani Generis, nobis offerens alium innocentem et asceticum Aliošam, qui nos simpliciter et candide ad crustulas vocat in fine narrationis (''Fratres Karamazovi''&lt;ref&gt;[[w:en:The Brothers Karamazov|The Brothers Karamazov — narratio Anglice]]&lt;/ref&gt;
).

2.

Cum annis MCMXC (anno MCMXCV) carmina scribere coepissem, scriptura mea quadam ex necessitate orta est, sed etiam ut species resistentiae atque rebellionis personalis contra imprimis nostram poesin hodiernam. Sensiebam in me repugnantiam erga modos et cursus qui circa me, in generatione iuvenum (neque solum iuvenum), promovebantur tamquam optandi et boni modi poetice scribendi. Exstabant enim quasi quaedam normae: “quomodo carmina scribi oporteat”, quas in publicum efferebant sodales variarum iudicum commissionum, cum certas solutiones poeticas praeoptarent.

Me abhorrebat quod animadvertebam apud aequales meos — poetas: exsistentiam cuiusdam modi, cuiusdam conventionis, cuiusdam directionis desideratae atque rationis scribendi.

Cum in arte, in circulis artisticis, aliquid agnoscis quod ab aliquo tamquam via optanda proponitur — quo eundum sit, quomodo scribendum sit — non solum in plano idearum, sed etiam in plano editoriali et selectionis, tum fuge quam longissime. Sed fortasse id inevitabile est.

Ars est unicum locum ubi homo libertatem habere potest et liber esse; si autem etiam ibi aliquis tibi praescribit quid liceat facere, quid non liceat — si feros illos artifices, rebelles et revolutionarios, ut Rimbaudum, Bukowskium, et nescio quos alios, in exempla scholastica limitantia convertit, alios ad imitandum eos impellens — nihil est maius malum, maior anti‑libertas et anti‑ars. Omne genus limitationis — modorum, stilorum, opinionum — quo creatio circumscribitur, est actus quo simul libertas et ars tolluntur.

Ars est et esse debet quaestio perpetua; experimentum aeternum sui ipsius explorandi, veritatum propriarum, finium gustus et censurae, exploratio possibilitatum proprii sermonis. Nam omnis homo, praesertim scriptor, vere habet sermonem suum proprium; et omnis homo est fluvius perpetuae mutationis.

Simul ac quis incipit quaerere firmamentum et tutamen in grege, in periculo est ne paulatim magis magisque ei se accommodet. Quod est contrarium et vero artifici et arti. Verus artifex est solitarius, lupus‑eremita qui libere per pratum (vel steppam) vagatur, interdum tantum hieme cum grege se coniungens propter pinguiorem praedam et sanguinolentum cibum; artifex est lupus‑exul, errabundus, qui castris tribus tantum ex necessitate temporaria appropinquat, ad munus unius aut duarum noctium.

Alteram vero partem, solos pharos fideles, inveniebam in poetis in quorum operibus agnoscebam: fidem structurae formae, curam de sermone intra formam; eos qui formam suam excolebant, partes superfluas abicientes; eos qui disciplinae minimalisticae praeferre solebant torrentes confessionum de se ipsis (quibus aptiora sunt huiusmodi prosaica scripta).

Ergo: architectura carminis (persuasum habeo carmen esse aedificium), momentum versus tamquam fundamentalis vehiculi rhythmi (rhythmus enim est decisivus ad affectum carminis), ipse rhythmus autem innititur metro. Non metro praeconcepto, ut olim, sed metro quod organice ex ipso poeta oritur, secundum argumentum et materiam de qua scribere cogitur. Atque hi omnes elementi plerumque alienissimi sunt poesi temporis nostri.

Haec igitur duo fuerunt lapides offensionis mei et resistentiae adversus mundum poesis Croaticae hodiernae: alter psychologicus et sociologicus (renuntiatio menti gregis, modis, trendis, “desiderato et exspectato”), alter poeticus et stylisticus.

3.

Praecipue amabam poetas Hispanicos primae dimidiae partis saeculi XX.
Illi, receptis inventis modernitatis, modernitatem vultu humano effecerunt. Coniunxerunt enim libertatem et novitates aetatis modernae cum traditione sua nationali et radicibus patriae. In carmina sua inscripserunt fatum personale, indolem propriam, sed etiam ingenium terrae et populi.

Et non solum inimitabilis '''Lorca''' (1898–1936) &lt;ref&gt;[[w:en:Federico García Lorca|Federico García Lorca — biographia Anglice]]&lt;/ref&gt;
, sed etiam alii: '''Juan Ramón Jiménez''' (1881–1958) &lt;ref&gt;[[w:en:Juan Ramón Jiménez|Juan Ramón Jiménez — biographia Anglice]]&lt;/ref&gt;
, '''Pedro Salinas''' (1892–1951) &lt;ref&gt;[[w:en:Pedro Salinas|Pedro Salinas — biographia Anglice]]&lt;/ref&gt;
, '''Jorge Guillén''' (1893–1984) &lt;ref&gt;[[w:en:Jorge Guillén|Jorge Guillén — biographia Anglice]]&lt;/ref&gt;
, '''Vicente Aleixandre''' (1898–1984) &lt;ref&gt;[[w:en:Vicente Aleixandre|Vicente Aleixandre — biographia Anglice]]&lt;/ref&gt;
, '''Rafael Alberti''' (1902-1999) &lt;ref&gt;[[w:en:Rafael Alberti|Rafael Alberti — biographia Anglice]]&lt;/ref&gt;
, '''Luis Cernuda''' (1902–1963) &lt;ref&gt;[[w:en:Luis Cernuda|Luis Cernuda — biographia Anglice]]&lt;/ref&gt;
, '''Miguel Hernández''' (1910–1942) &lt;ref&gt;[[w:en:Miguel Hernández|Miguel Hernández — biographia Anglice]]&lt;/ref&gt;
, '''Gabriel Celaya''' (1911-1991) &lt;ref&gt;[[w:en:Gabriel Celaya|Gabriel Celaya — biographia Anglice]]&lt;/ref&gt;
, '''Blas de Otero''' (1916-1979) &lt;ref&gt;[[w:en:Blas de Otero|Blas de Otero — biographia Anglice]]&lt;/ref&gt;
.
Haec omnia fuerunt magna, maxima aetas poesis Hispanicae, prima post aureum saeculum (saec. XVI–XVII).

Dici potest: si maxima et optima poesis saeculi XIX (qualitate, profunditate, amplitudine) Francogallice scripta est, tum optima et praestantissima poesis mundi saeculi XX, meo modesto iudicio, Hispanice scripta est.

Praesertim si poetis peninsulae Ibericae adiungimus poetas Latino‑Americanos linguae Hispanicae: '''Gabriela Mistral''' (1889–1957) et '''Vicente Huidobro''' (1893–1948) e Chile, '''César Vallejo''' (1893–1938) e Peruvia, clarissimum '''Jorge Luis Borges''' (1899–1986) ex Argentina, '''Pablo Neruda''' (1904–1973) e Chile, '''Octavio Paz''' (n. 1914), Nobelianum e Mexico.

Quapropter, si quis me interroget quae sit optima poesis saeculi XX, paratus respondebo: illa quae Hispanice scripta est.

Ex ceteris poetis externis modernitatis quos aestimo, memorare debeo poetam Graecum '''Constantinos Cavafis''' &lt;ref&gt;[[w:en:Constantine P. Cavafy|Constantinos Cavafis — biographia Anglice]]&lt;/ref&gt;
, classicum modernum. Adest etiam '''Rainer Maria Rilke''' &lt;ref&gt;[[w:en:Rainer Maria Rilke|Rainer Maria Rilke — biographia Anglice]]&lt;/ref&gt;
, poeta et cogitator qui totam vitam suam et existentiam poesi consecravit, similis quodammodo aequali suo, poetae Francogallico '''Paul Valéry''' &lt;ref&gt;[[w:en:Paul Valéry|Paul Valéry — biographia Anglice]]&lt;/ref&gt;
.

4.

Quod '''Rimbaud''' in orbem litterarum occidentalium intulit — una cum paulo antiquioribus ''Canticis Maldororianis'' '''Lautréamontii''' (Isidore Ducasse, 1846–1870) — fuit confrontatio cum se ipso, cum propria imaginatione et cum ipsa realitate.

“… Sed homo per omnia saecula sibi pulcher visus est. Ego autem puto hominem in suam pulchritudinem credere solum ex amore sui; re vera autem non esse pulchrum eumque id suspicari; nam cur tam contemptim intuetur vultum proximi sui?”  
(ex ''Canticis Maldororianis'', cantus I)

Tamen praecursores modernitatis quaerendi sunt iam apud '''metaphysicos Anglicos saeculi XVII'''.
Eorum poesis plena est spiritus ludi liberi et conscientiae inevitabilis finis. In se continet miram vitalitatem, levitatem, lasciviam quandam, subtili elegantia artis formam tractandi perfusam. Legentes eorum carmina sentimus sub illo habitu lasciviae, levitatis et elegantis artificii latere gravissimas et aeternas curas humanas: de morte, de transitu temporis, de inconstantia amoris, de coniugio et voluptate corporali.

Omnes has res protulerunt per ludum barocum et manieristicum, cum specie naturalitatis, elegantiae et simplicitatis — prorsus contrarium illius quod in Europa catholica media et meridiana sub nomine baroci saepe fingitur: nimium, redundans, artificiosus. In operibus metaphysicorum Anglicorum et poetarum cavalierum (circuli cum aula regia coniuncti) nihil tale invenimus.

Carmina metaphysicorum et poetarum cavalierum saeculi XVII (ut '''Andrew Marvell''' &lt;ref&gt;[[w:en:Andrew Marvell|Andrew Marvell — biographia Anglice]]&lt;/ref&gt;
, '''Thomas Carew''' &lt;ref&gt;[[w:en:Thomas Carew|Thomas Carew — biographia Anglice]]&lt;/ref&gt;
, '''Robert Herrick''' &lt;ref&gt;[[w:en:Robert Herrick|Robert Herrick — biographia Anglice]]&lt;/ref&gt; , alii) plerumque desinunt sensato quodam et pleno argumento in quo sententia et nuntius totius operis continentur.

Mihi ipsi fuerunt magna inventio, magnum exemplar et incitamentum. Metaphysicos apud nos in lucem protulerunt '''Ivan Slamnig''' et '''Antun Šoljan''', magni scriptores Croatici et anglistae eruditissimi, qui nonnulla eorum carmina transtulerunt. Et ipsos metaphysici affecerunt sensu ludi in lingua et forma.

Alter ex magnis praecursoribus modernitatis est mihi valde carus poeta '''Friedrich Hölderlin'''&lt;ref&gt;[[w:en:Friedrich Hölderlin|Friedrich Hölderlin — biographia Anglice]]&lt;/ref&gt;

.
Eodem anno natus ac L. van Beethoven (1770), maturatus tempore Revolutionis Francicae et idearum eius, minor aetate contemporaneus '''Goethii et Schilleri''', Hölderlin — praesertim in carminibus maturioribus et posterioribus — est praenuntius modernitatis: illius lineae quae ad interiora existentiae humanae spectat et ad linguam tamquam spatium esse.

Quaedam eius carmina, si nesciremus quis ea et quando scripserit, ex solo stilo et artificiis poeticis facile aestimaremus medio saeculo XX composita esse.

Una cum '''Goethe, Rilke, Georg Trakl''' et '''Gottfried Benn''', Hölderlin est inter maximos poetas linguae Germanicae omnium temporum. Eius poesis fortiter et continenter influxit in novas generationes poetarum Germanorum saeculi XX.

5.

Maximus poeta Croaticus saeculi XX, sine ulla dubitatione, est '''Tin Ujević''' (1891-1955) &lt;ref&gt;[[w:en:Tin Ujević|Tin Ujević — biographia Anglice]]&lt;/ref&gt;
.
Multi poetae duas vel tres tantum carmina anthologica in tota vita sua habent; nemo autem tot carmina anthologica possidet quot Ujević.

Non est opus hic enumerare carmina ab ''Svakidašnja jadikovka'' (Querela cotidiana), per sonettos ''Kolajna'' (Monile), usque ad ''Visoki jablani'' (Populi excelsi), ''Pobratimstvo lica u svemiru'' (Fraternitas vultuum in universo), et cetera.

Ex poetis nostris alterius dimidiae partis saeculi XX atque eius fine, valde amo et aestimo '''Ivan Slamnig''' (1930-2001)&lt;ref&gt;[[w:en:Ivan Slamnig|Ivan Slamnig — biographia Anglice]]&lt;/ref&gt;.

Is enim, ut poeta, in opere suo degenerationem propositi modernistici agnovit, exitum autem e vita cotidiana invenit in ludo linguae et formae, atque in humore per quem translucebant omnia gravia quaestiones — ab evangelistis usque ad illud quasi‑syncretisticum commercium inter navem et camerariam.

Poeta vero qui ausus est non solum agnoscere, sed etiam demonstrate degenerationem totius aetatis modernae et totius propositi modernistici, fuit poeta Anglicus, in America natus, dramatum scriptor et essayista '''Thomas Stearns Eliot'''&lt;ref&gt;[[w:en:T. S. Eliot|Thomas Stearns Eliot — biographia Anglice]]&lt;/ref&gt;.

Eliot enim in opere suo et per opus suum ostendit impossibile esse in poesi quidquam vere novum creare nisi traditionem et civilisationem invoces, nisi cum ipsa civilisatione dialogum instituas.
Quid enim nobis restat, si a stratis traditionis et civilisationis nos segregemus? Quid praeter feritatem animalem, barbarismum et clamorem?

Ille fuit poeta qui, ad antiqua referens et ex antiquis sumens, novum efficaciter creavit.
Unicus eius opus poeticum et methodus, plerumque in prima parte saeculi XX formata, praeoccupavit postmodernisticos modos citandi et referendi ad iam facta, ad culturam tamquam mundum proprium — modum quem invenimus etiam apud '''Umberto Eco''' &lt;ref&gt;[[w:en:Umberto Eco|Umberto Eco — biographia Anglice]]&lt;/ref&gt;
, clare expositum in textura romani ''Nomen rosae''.

Theoria citatitatis et intertextualitas, accessus interdisciplinaris, summum fastigium attingunt in operibus postmodernismi.
Postmodernismus est, fortasse, ultimus clamor veteris mundi, veteris doctrinae et culturae quae quasi helenismum suum peragit: cultura quae exsistere non potest nisi antiqua ruminet, etiam sub nomine “dialogi creativi cum traditione”.

6.

Mundus novus est mundus computatrorum, mundus hominum ita educandorum ut fiant informatici applicati, periti IT, technologi, oeconomistae; mundus in quo paene nullus iam locus est veteri humanismo, in sensu traditionis disciplinarum humanisticarum, eruditionis latae, institutionis philosophicae.

Hic est mundus novi ordinis civilis, cum legibus suis et regulis, cum conventionibus commoditatis, cum deditione postulatis corporativis; individui uniformati, applicati, quasi robotizati, nullo modo conexi cum veteri mundo humanisticae universalitatis. Et, quod peius est, mundus noster fit in dies uniformior.

Clamores artificum sunt clamores inadaptatorum reiectorum, vel intimistica murmura sibi ipsis ad animam, in barbam.
Dicendumne est hodie contemptum erga artifices in publico culturae incurioso esse maiorem, vehementiorem, acriorem quam tempore ferocis industriae burgensium saeculi XIX et initii XX?
Illis tamen artifices necessarii erant ut res pulchras fabricarent — ad decorem. Hodie autem omnia in officina producuntur, et optimus autoportretus est — incredibile dictu — selfie.

Et Rembrandt et Michelangelo hodie essent — vulgaria et inutilia — fucatores tabularum.
Eloquentia apud Victorianos et ars dicendi — elocutio — adhuc aestimata erat; hodie autem omnes scribunt breves nuntios, digitis pulsant et communicant.
Ecce… postmodernismus vere esse potest ultimus clamor veteris mundi et temporis.

Hodie omnia sunt interactiva: inter hominem, pixelos et computatrum.
Verba clavis sunt: applicatio, efficientia, consumptio, celeritas, oblivio.

Superant tantum coloniae quaedam solitariae et oases hominum mirabilium, qui ne intellegunt quidem — captivi suis intimis, quasi autisticis conatibus — novum tempus et totam societatem eis scribere ultimum et verum Good‑buy…

== Notae ==
&lt;references/&gt;


[[Categoria:Opera quae Coronus Tenebrosius scripsit]]
[[Categoria:Interpretationes e lingua Croatica]]
[[Categoria:Opera quae Coronus Tenebrosius Latine vertit]]
[[Categoria:Opera cum fonte]]
[[Categoria:Opera sine re wikidata]]</text>
      <sha1>a414au5frua9h2f1jmhwwa4fwdr431r</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>272755</id>
      <parentid>272754</parentid>
      <timestamp>2026-06-28T23:46:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Coronus Tenebrosius</username>
        <id>31709</id>
      </contributor>
      <comment>/* FASTIDIUM ERGA MODERNITATEM */</comment>
      <origin>272755</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="17085" sha1="bonx95vdjiumwqn18q2xaa9q76co7ef" xml:space="preserve">[[Puteus Chaosi]]

= FASTIDIUM ERGA MODERNITATEM =

'''''De degeneratione et decadentia in poesi et prosa ab Rimbaudo, per Eliotum et Bukowskium, ad nostra tempora
'''''

1.

Degeneratio atque decadentia in poesi culturae occidentalis incipiunt eo momento quo poetae ab Ideali discesserunt et coeperunt in lucem proferre in operibus suis res ex mundo externo, ex cotidiana vita, ex ambitu sociali — res et facies vitae quae eos vexabant, impediebant, exacerbabant; quibus effugere non poterant, quippe quod ipsa vita eorum erat.

Ille enim momentum, quo poeta ab Ideali — sive formae et musicalitatis operis, sive ab alto ideali ad quod animus tendit — rupi, atque mundum qualis est describere coepit, idem est quo ars moderna orta est. Quam ob rem initium aetatis modernae acrius, vehementius, manifestius apparet in poesi et lyrica quam, verbi gratia, in fabula longa.

Hoc iam fecit '''Baudelaire''' &lt;ref&gt;[[w:en:Charles Baudelaire|Charles Baudelaire — biographia Anglice]]&lt;/ref&gt;
, cum crudelitates nauticas in ''Albatros'', amorem lesbianum, et illos obscuros sepulcralesque motus a Poë mutuatos depingeret. '''Rimbaud''' &lt;ref&gt;[[w:en:Arthur Rimbaud|Arthur Rimbaud — biographia Anglice]]&lt;/ref&gt;
, celeriter maturans ingenio poetico, mox postulavit ut scriberetur de tabaco, de solanis, de bestiolis solanarum edacibus.

Decadentia incipit illo momento quo quis tam humiliter decidit ut se totum describendae vitae cotidianae tradat. Id est initium decadentiae, via quae paulatim ad confessionem propriae impotentiae ducit.

Fere omnis qui se rebus realitatis et cotidianae vitae dedit, conspectis banalitatibus et trivialitatibus eius, in duas vias abiit:

aut, dum realitatem circa se describit, succubuit sensui desperationis, trivialitatis, taedii, inextricabilis angustiae atque inertia, delectans se in omnibus tenebrosis voraginibus in quas homo cadere potest vivens (exemplum '''Bukowskii''' &lt;ref&gt;[[w:en:Charles Bukowski|Charles Bukowski — biographia Anglice]]&lt;/ref&gt;
);

aut, describens realitatem cotidianae vitae, in alteram partem ivit: in partem experientiae spiritualis, transformationis et redemptionis, quasi magister illuminatus, visionarius, propheta quodammodo Novi Hominis et Humani Generis, nobis offerens alium innocentem et asceticum Aliosha, qui nos simpliciter et candide ad crustulas vocat in fine narrationis (''Fratres Karamazovi''&lt;ref&gt;[[w:en:The Brothers Karamazov|The Brothers Karamazov — narratio Anglice]]&lt;/ref&gt;
).

2.

Cum annis MCMXC (anno MCMXCV) carmina scribere coepissem, scriptura mea quadam ex necessitate orta est, sed etiam ut species resistentiae atque rebellionis personalis contra imprimis nostram poesin hodiernam. Sensiebam in me repugnantiam erga modos et cursus qui circa me, in generatione iuvenum (neque solum iuvenum), promovebantur tamquam optandi et boni modi poetice scribendi. Exstabant enim quasi quaedam normae: “quomodo carmina scribi oporteat”, quas in publicum efferebant sodales variarum iudicum commissionum, cum certas solutiones poeticas praeoptarent.

Me abhorrebat quod animadvertebam apud aequales meos — poetas: exsistentiam cuiusdam modi, cuiusdam conventionis, cuiusdam directionis desideratae atque rationis scribendi.

Cum in arte, in circulis artisticis, aliquid agnoscis quod ab aliquo tamquam via optanda proponitur — quo eundum sit, quomodo scribendum sit — non solum in plano idearum, sed etiam in plano editoriali et selectionis, tum fuge quam longissime. Sed fortasse id inevitabile est.

Ars est unicum locum ubi homo libertatem habere potest et liber esse; si autem etiam ibi aliquis tibi praescribit quid liceat facere, quid non liceat — si feros illos artifices, rebelles et revolutionarios, ut Rimbaudum, Bukowskium, et nescio quos alios, in exempla scholastica limitantia convertit, alios ad imitandum eos impellens — nihil est maius malum, maior anti‑libertas et anti‑ars. Omne genus limitationis — modorum, stilorum, opinionum — quo creatio circumscribitur, est actus quo simul libertas et ars tolluntur.

Ars est et esse debet quaestio perpetua; experimentum aeternum sui ipsius explorandi, veritatum propriarum, finium gustus et censurae, exploratio possibilitatum proprii sermonis. Nam omnis homo, praesertim scriptor, vere habet sermonem suum proprium; et omnis homo est fluvius perpetuae mutationis.

Simul ac quis incipit quaerere firmamentum et tutamen in grege, in periculo est ne paulatim magis magisque ei se accommodet. Quod est contrarium et vero artifici et arti. Verus artifex est solitarius, lupus‑eremita qui libere per pratum (vel steppam) vagatur, interdum tantum hieme cum grege se coniungens propter pinguiorem praedam et sanguinolentum cibum; artifex est lupus‑exul, errabundus, qui castris tribus tantum ex necessitate temporaria appropinquat, ad munus unius aut duarum noctium.

Alteram vero partem, solos pharos fideles, inveniebam in poetis in quorum operibus agnoscebam: fidem structurae formae, curam de sermone intra formam; eos qui formam suam excolebant, partes superfluas abicientes; eos qui disciplinae minimalisticae praeferre solebant torrentes confessionum de se ipsis (quibus aptiora sunt huiusmodi prosaica scripta).

Ergo: architectura carminis (persuasum habeo carmen esse aedificium), momentum versus tamquam fundamentalis vehiculi rhythmi (rhythmus enim est decisivus ad affectum carminis), ipse rhythmus autem innititur metro. Non metro praeconcepto, ut olim, sed metro quod organice ex ipso poeta oritur, secundum argumentum et materiam de qua scribere cogitur. Atque hi omnes elementi plerumque alienissimi sunt poesi temporis nostri.

Haec igitur duo fuerunt lapides offensionis mei et resistentiae adversus mundum poesis Croaticae hodiernae: alter psychologicus et sociologicus (renuntiatio menti gregis, modis, trendis, “desiderato et exspectato”), alter poeticus et stylisticus.

3.

Praecipue amabam poetas Hispanicos primae dimidiae partis saeculi XX.
Illi, receptis inventis modernitatis, modernitatem vultu humano effecerunt. Coniunxerunt enim libertatem et novitates aetatis modernae cum traditione sua nationali et radicibus patriae. In carmina sua inscripserunt fatum personale, indolem propriam, sed etiam ingenium terrae et populi.

Et non solum inimitabilis '''Lorca''' (1898–1936) &lt;ref&gt;[[w:en:Federico García Lorca|Federico García Lorca — biographia Anglice]]&lt;/ref&gt;
, sed etiam alii: '''Juan Ramón Jiménez''' (1881–1958) &lt;ref&gt;[[w:en:Juan Ramón Jiménez|Juan Ramón Jiménez — biographia Anglice]]&lt;/ref&gt;
, '''Pedro Salinas''' (1892–1951) &lt;ref&gt;[[w:en:Pedro Salinas|Pedro Salinas — biographia Anglice]]&lt;/ref&gt;
, '''Jorge Guillén''' (1893–1984) &lt;ref&gt;[[w:en:Jorge Guillén|Jorge Guillén — biographia Anglice]]&lt;/ref&gt;
, '''Vicente Aleixandre''' (1898–1984) &lt;ref&gt;[[w:en:Vicente Aleixandre|Vicente Aleixandre — biographia Anglice]]&lt;/ref&gt;
, '''Rafael Alberti''' (1902-1999) &lt;ref&gt;[[w:en:Rafael Alberti|Rafael Alberti — biographia Anglice]]&lt;/ref&gt;
, '''Luis Cernuda''' (1902–1963) &lt;ref&gt;[[w:en:Luis Cernuda|Luis Cernuda — biographia Anglice]]&lt;/ref&gt;
, '''Miguel Hernández''' (1910–1942) &lt;ref&gt;[[w:en:Miguel Hernández|Miguel Hernández — biographia Anglice]]&lt;/ref&gt;
, '''Gabriel Celaya''' (1911-1991) &lt;ref&gt;[[w:en:Gabriel Celaya|Gabriel Celaya — biographia Anglice]]&lt;/ref&gt;
, '''Blas de Otero''' (1916-1979) &lt;ref&gt;[[w:en:Blas de Otero|Blas de Otero — biographia Anglice]]&lt;/ref&gt;
.
Haec omnia fuerunt magna, maxima aetas poesis Hispanicae, prima post aureum saeculum (saec. XVI–XVII).

Dici potest: si maxima et optima poesis saeculi XIX (qualitate, profunditate, amplitudine) Francogallice scripta est, tum optima et praestantissima poesis mundi saeculi XX, meo modesto iudicio, Hispanice scripta est.

Praesertim si poetis peninsulae Ibericae adiungimus poetas Latino‑Americanos linguae Hispanicae: '''Gabriela Mistral''' (1889–1957) &lt;ref&gt;[[w:en:Gabriela Mistral|Gabriela Mistral — biographia Anglice]]&lt;/ref&gt; et '''Vicente Huidobro''' (1893–1948) &lt;ref&gt;[[w:en:Vicente Huidobro|Vicente Huidobro — biographia Anglice]]&lt;/ref&gt; e Chile, '''César Vallejo''' (1893–1938) &lt;ref&gt;[[w:en:César Vallejo|César Vallejo — biographia Anglice]]&lt;/ref&gt; e Peruvia, clarissimum '''Jorge Luis Borges''' (1899–1986) &lt;ref&gt;[[w:en:Jorge Luis Borges|Jorge Luis Borges — biographia Anglice]]&lt;/ref&gt; ex Argentina, '''Pablo Neruda''' (1904–1973) &lt;ref&gt;[[w:en:Pablo Neruda|Pablo Neruda — biographia Anglice]]&lt;/ref&gt; e Chile, '''Octavio Paz''' (1914-1998) &lt;ref&gt;[[w:en:Octavio Paz|Octavio Paz — biographia Anglice]]&lt;/ref&gt;
, Nobelianum e Mexico.

Quapropter, si quis me interroget quae sit optima poesis saeculi XX, paratus respondebo: illa quae Hispanice scripta est.

Ex ceteris poetis externis modernitatis quos aestimo, memorare debeo poetam Graecum '''Constantinos Cavafis''' &lt;ref&gt;[[w:en:Constantine P. Cavafy|Constantinos Cavafis — biographia Anglice]]&lt;/ref&gt;
, classicum modernum. Adest etiam '''Rainer Maria Rilke''' &lt;ref&gt;[[w:en:Rainer Maria Rilke|Rainer Maria Rilke — biographia Anglice]]&lt;/ref&gt;
, poeta et cogitator qui totam vitam suam et existentiam poesi consecravit, similis quodammodo aequali suo, poetae Francogallico '''Paul Valéry''' &lt;ref&gt;[[w:en:Paul Valéry|Paul Valéry — biographia Anglice]]&lt;/ref&gt;
.

4.

Quod '''Rimbaud''' in orbem litterarum occidentalium intulit — una cum paulo antiquioribus ''Canticis Maldororianis'' '''Lautréamontii''' (Isidore Ducasse, 1846–1870) &lt;ref&gt;[[w:en:Isidore Lucien Ducasse|Isidore Ducasse (Lautréamontius) — biographia Anglice]]&lt;/ref&gt;
— fuit confrontatio cum se ipso, cum propria imaginatione et cum ipsa realitate.

“… Sed homo per omnia saecula sibi pulcher visus est. Ego autem puto hominem in suam pulchritudinem credere solum ex amore sui; re vera autem non esse pulchrum eumque id suspicari; nam cur tam contemptim intuetur vultum proximi sui?”  
(ex ''Canticis Maldororianis'', cantus I)

Tamen praecursores modernitatis quaerendi sunt iam apud '''metaphysicos Anglicos saeculi XVII'''.
Eorum poesis plena est spiritus ludi liberi et conscientiae inevitabilis finis. In se continet miram vitalitatem, levitatem, lasciviam quandam, subtili elegantia artis formam tractandi perfusam. Legentes eorum carmina sentimus sub illo habitu lasciviae, levitatis et elegantis artificii latere gravissimas et aeternas curas humanas: de morte, de transitu temporis, de inconstantia amoris, de coniugio et voluptate corporali.

Omnes has res protulerunt per ludum barocum et manieristicum, cum specie naturalitatis, elegantiae et simplicitatis — prorsus contrarium illius quod in Europa catholica media et meridiana sub nomine baroci saepe fingitur: nimium, redundans, artificiosus. In operibus metaphysicorum Anglicorum et poetarum cavalierum (circuli cum aula regia coniuncti) nihil tale invenimus.

Carmina metaphysicorum et poetarum cavalierum saeculi XVII (ut '''Andrew Marvell''' &lt;ref&gt;[[w:en:Andrew Marvell|Andrew Marvell — biographia Anglice]]&lt;/ref&gt;
, '''Thomas Carew''' &lt;ref&gt;[[w:en:Thomas Carew|Thomas Carew — biographia Anglice]]&lt;/ref&gt;
, '''Robert Herrick''' &lt;ref&gt;[[w:en:Robert Herrick|Robert Herrick — biographia Anglice]]&lt;/ref&gt; , alii) plerumque desinunt sensato quodam et pleno argumento in quo sententia et nuntius totius operis continentur.

Mihi ipsi fuerunt magna inventio, magnum exemplar et incitamentum. Metaphysicos apud nos in lucem protulerunt '''Ivan Slamnig''' et '''Antun Šoljan''', magni scriptores Croatici et anglistae eruditissimi, qui nonnulla eorum carmina transtulerunt. Et ipsos metaphysici affecerunt sensu ludi in lingua et forma.

Alter ex magnis praecursoribus modernitatis est mihi valde carus poeta '''Friedrich Hölderlin'''&lt;ref&gt;[[w:en:Friedrich Hölderlin|Friedrich Hölderlin — biographia Anglice]]&lt;/ref&gt;

.
Eodem anno natus ac L. van Beethoven (1770), maturatus tempore Revolutionis Francicae et idearum eius, minor aetate contemporaneus '''Goethii et Schilleri''', Hölderlin — praesertim in carminibus maturioribus et posterioribus — est praenuntius modernitatis: illius lineae quae ad interiora existentiae humanae spectat et ad linguam tamquam spatium esse.

Quaedam eius carmina, si nesciremus quis ea et quando scripserit, ex solo stilo et artificiis poeticis facile aestimaremus medio saeculo XX composita esse.

Una cum '''Goethe, Rilke, Georg Trakl''' et '''Gottfried Benn''', Hölderlin est inter maximos poetas linguae Germanicae omnium temporum. Eius poesis fortiter et continenter influxit in novas generationes poetarum Germanorum saeculi XX.

5.

Maximus poeta Croaticus saeculi XX, sine ulla dubitatione, est '''Tin Ujević''' (1891-1955) &lt;ref&gt;[[w:en:Tin Ujević|Tin Ujević — biographia Anglice]]&lt;/ref&gt;
.
Multi poetae duas vel tres tantum carmina anthologica in tota vita sua habent; nemo autem tot carmina anthologica possidet quot Ujević.

Non est opus hic enumerare carmina ab ''Svakidašnja jadikovka'' (Querela cotidiana), per sonettos ''Kolajna'' (Monile), usque ad ''Visoki jablani'' (Populi excelsi), ''Pobratimstvo lica u svemiru'' (Fraternitas vultuum in universo), et cetera.

Ex poetis nostris alterius dimidiae partis saeculi XX atque eius fine, valde amo et aestimo '''Ivan Slamnig''' (1930-2001)&lt;ref&gt;[[w:en:Ivan Slamnig|Ivan Slamnig — biographia Anglice]]&lt;/ref&gt;.

Is enim, ut poeta, in opere suo degenerationem propositi modernistici agnovit, exitum autem e vita cotidiana invenit in ludo linguae et formae, atque in humore per quem translucebant omnia gravia quaestiones — ab evangelistis usque ad illud quasi‑syncretisticum commercium inter navem et camerariam.

Poeta vero qui ausus est non solum agnoscere, sed etiam demonstrate degenerationem totius aetatis modernae et totius propositi modernistici, fuit poeta Anglicus, in America natus, dramatum scriptor et essayista '''Thomas Stearns Eliot'''&lt;ref&gt;[[w:en:T. S. Eliot|Thomas Stearns Eliot — biographia Anglice]]&lt;/ref&gt;.

Eliot enim in opere suo et per opus suum ostendit impossibile esse in poesi quidquam vere novum creare nisi traditionem et civilisationem invoces, nisi cum ipsa civilisatione dialogum instituas.
Quid enim nobis restat, si a stratis traditionis et civilisationis nos segregemus? Quid praeter feritatem animalem, barbarismum et clamorem?

Ille fuit poeta qui, ad antiqua referens et ex antiquis sumens, novum efficaciter creavit.
Unicus eius opus poeticum et methodus, plerumque in prima parte saeculi XX formata, praeoccupavit postmodernisticos modos citandi et referendi ad iam facta, ad culturam tamquam mundum proprium — modum quem invenimus etiam apud '''Umberto Eco''' &lt;ref&gt;[[w:en:Umberto Eco|Umberto Eco — biographia Anglice]]&lt;/ref&gt;
, clare expositum in textura romani ''Nomen rosae''.

Theoria citatitatis et intertextualitas, accessus interdisciplinaris, summum fastigium attingunt in operibus postmodernismi.
Postmodernismus est, fortasse, ultimus clamor veteris mundi, veteris doctrinae et culturae quae quasi helenismum suum peragit: cultura quae exsistere non potest nisi antiqua ruminet, etiam sub nomine “dialogi creativi cum traditione”.

6.

Mundus novus est mundus computatrorum, mundus hominum ita educandorum ut fiant informatici applicati, periti IT, technologi, oeconomistae; mundus in quo paene nullus iam locus est veteri humanismo, in sensu traditionis disciplinarum humanisticarum, eruditionis latae, institutionis philosophicae.

Hic est mundus novi ordinis civilis, cum legibus suis et regulis, cum conventionibus commoditatis, cum deditione postulatis corporativis; individui uniformati, applicati, quasi robotizati, nullo modo conexi cum veteri mundo humanisticae universalitatis. Et, quod peius est, mundus noster fit in dies uniformior.

Clamores artificum sunt clamores inadaptatorum reiectorum, vel intimistica murmura sibi ipsis ad animam, in barbam.
Dicendumne est hodie contemptum erga artifices in publico culturae incurioso esse maiorem, vehementiorem, acriorem quam tempore ferocis industriae burgensium saeculi XIX et initii XX?
Illis tamen artifices necessarii erant ut res pulchras fabricarent — ad decorem. Hodie autem omnia in officina producuntur, et optimus autoportretus est — incredibile dictu — selfie.

Et Rembrandt et Michelangelo hodie essent — vulgaria et inutilia — fucatores tabularum.
Eloquentia apud Victorianos et ars dicendi — elocutio — adhuc aestimata erat; hodie autem omnes scribunt breves nuntios, digitis pulsant et communicant.
Ecce… postmodernismus vere esse potest ultimus clamor veteris mundi et temporis.

Hodie omnia sunt interactiva: inter hominem, pixelos et computatrum.
Verba clavis sunt: applicatio, efficientia, consumptio, celeritas, oblivio.

Superant tantum coloniae quaedam solitariae et oases hominum mirabilium, qui ne intellegunt quidem — captivi suis intimis, quasi autisticis conatibus — novum tempus et totam societatem eis scribere ultimum et verum Good‑buy…

== Notae ==
&lt;references/&gt;


[[Categoria:Opera quae Coronus Tenebrosius scripsit]]
[[Categoria:Interpretationes e lingua Croatica]]
[[Categoria:Opera quae Coronus Tenebrosius Latine vertit]]
[[Categoria:Opera cum fonte]]
[[Categoria:Opera sine re wikidata]]</text>
      <sha1>bonx95vdjiumwqn18q2xaa9q76co7ef</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>272756</id>
      <parentid>272755</parentid>
      <timestamp>2026-06-28T23:52:37Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Coronus Tenebrosius</username>
        <id>31709</id>
      </contributor>
      <comment>/* FASTIDIUM ERGA MODERNITATEM */</comment>
      <origin>272756</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="17104" sha1="g8cwy3pdesvd5dt7q7183grzbyiv7i3" xml:space="preserve">[[Puteus Chaosi]]

= FASTIDIUM ERGA MODERNITATEM =

'''''De degeneratione et decadentia in poesi et prosa ab Rimbaudo, per Eliotum et Bukowskium, ad nostra tempora
'''''

1.

Degeneratio atque decadentia in poesi culturae occidentalis incipiunt eo momento quo poetae ab Ideali discesserunt et coeperunt in lucem proferre in operibus suis res ex mundo externo, ex cotidiana vita, ex ambitu sociali — res et facies vitae quae eos vexabant, impediebant, exacerbabant; quibus effugere non poterant, quippe quod ipsa vita eorum erat.

Ille enim momentum, quo poeta ab Ideali — sive formae et musicalitatis operis, sive ab alto ideali ad quod animus tendit — rupi, atque mundum qualis est describere coepit, idem est quo ars moderna orta est. Quam ob rem initium aetatis modernae acrius, vehementius, manifestius apparet in poesi et lyrica quam, verbi gratia, in fabula longa.

Hoc iam fecit '''Baudelaire''' &lt;ref&gt;[[w:en:Charles Baudelaire|Charles Baudelaire — biographia Anglice]]&lt;/ref&gt;
, cum crudelitates nauticas in ''Albatros'', amorem lesbianum, et illos obscuros sepulcralesque motus a Poë mutuatos depingeret. '''Rimbaud''' &lt;ref&gt;[[w:en:Arthur Rimbaud|Arthur Rimbaud — biographia Anglice]]&lt;/ref&gt;
, celeriter maturans ingenio poetico, mox postulavit ut scriberetur de tabaco, de solanis, de bestiolis solanarum edacibus.

Decadentia incipit illo momento quo quis tam humiliter decidit ut se totum describendae vitae cotidianae tradat. Id est initium decadentiae, via quae paulatim ad confessionem propriae impotentiae ducit.

Fere omnis qui se rebus realitatis et cotidianae vitae dedit, conspectis banalitatibus et trivialitatibus eius, in duas vias abiit:

aut, dum realitatem circa se describit, succubuit sensui desperationis, trivialitatis, taedii, inextricabilis angustiae atque inertia, delectans se in omnibus tenebrosis voraginibus in quas homo cadere potest vivens (exemplum '''Bukowskii''' &lt;ref&gt;[[w:en:Charles Bukowski|Charles Bukowski — biographia Anglice]]&lt;/ref&gt;
);

aut, describens realitatem cotidianae vitae, in alteram partem ivit: in partem experientiae spiritualis, transformationis et redemptionis, quasi magister illuminatus, visionarius, propheta quodammodo Novi Hominis et Humani Generis, nobis offerens alium innocentem et asceticum Aliosha, qui nos simpliciter et candide ad crustulas vocat in fine narrationis ('''Dostoievski''', ''Fratres Karamazovi''&lt;ref&gt;[[w:en:The Brothers Karamazov|The Brothers Karamazov — narratio Anglice]]&lt;/ref&gt;
).

2.

Cum annis MCMXC (anno MCMXCV) carmina scribere coepissem, scriptura mea quadam ex necessitate orta est, sed etiam ut species resistentiae atque rebellionis personalis contra imprimis nostram poesin hodiernam. Sensiebam in me repugnantiam erga modos et cursus qui circa me, in generatione iuvenum (neque solum iuvenum), promovebantur tamquam optandi et boni modi poetice scribendi. Exstabant enim quasi quaedam normae: “quomodo carmina scribi oporteat”, quas in publicum efferebant sodales variarum iudicum commissionum, cum certas solutiones poeticas praeoptarent.

Me abhorrebat quod animadvertebam apud aequales meos — poetas: exsistentiam cuiusdam modi, cuiusdam conventionis, cuiusdam directionis desideratae atque rationis scribendi.

Cum in arte, in circulis artisticis, aliquid agnoscis quod ab aliquo tamquam via optanda proponitur — quo eundum sit, quomodo scribendum sit — non solum in plano idearum, sed etiam in plano editoriali et selectionis, tum fuge quam longissime. Sed fortasse id inevitabile est.

Ars est unicum locum ubi homo libertatem habere potest et liber esse; si autem etiam ibi aliquis tibi praescribit quid liceat facere, quid non liceat — si feros illos artifices, rebelles et revolutionarios, ut Rimbaudum, Bukowskium, et nescio quos alios, in exempla scholastica limitantia convertit, alios ad imitandum eos impellens — nihil est maius malum, maior anti‑libertas et anti‑ars. Omne genus limitationis — modorum, stilorum, opinionum — quo creatio circumscribitur, est actus quo simul libertas et ars tolluntur.

Ars est et esse debet quaestio perpetua; experimentum aeternum sui ipsius explorandi, veritatum propriarum, finium gustus et censurae, exploratio possibilitatum proprii sermonis. Nam omnis homo, praesertim scriptor, vere habet sermonem suum proprium; et omnis homo est fluvius perpetuae mutationis.

Simul ac quis incipit quaerere firmamentum et tutamen in grege, in periculo est ne paulatim magis magisque ei se accommodet. Quod est contrarium et vero artifici et arti. Verus artifex est solitarius, lupus‑eremita qui libere per pratum (vel steppam) vagatur, interdum tantum hieme cum grege se coniungens propter pinguiorem praedam et sanguinolentum cibum; artifex est lupus‑exul, errabundus, qui castris tribus tantum ex necessitate temporaria appropinquat, ad munus unius aut duarum noctium.

Alteram vero partem, solos pharos fideles, inveniebam in poetis in quorum operibus agnoscebam: fidem structurae formae, curam de sermone intra formam; eos qui formam suam excolebant, partes superfluas abicientes; eos qui disciplinae minimalisticae praeferre solebant torrentes confessionum de se ipsis (quibus aptiora sunt huiusmodi prosaica scripta).

Ergo: architectura carminis (persuasum habeo carmen esse aedificium), momentum versus tamquam fundamentalis vehiculi rhythmi (rhythmus enim est decisivus ad affectum carminis), ipse rhythmus autem innititur metro. Non metro praeconcepto, ut olim, sed metro quod organice ex ipso poeta oritur, secundum argumentum et materiam de qua scribere cogitur. Atque hi omnes elementi plerumque alienissimi sunt poesi temporis nostri.

Haec igitur duo fuerunt lapides offensionis mei et resistentiae adversus mundum poesis Croaticae hodiernae: alter psychologicus et sociologicus (renuntiatio menti gregis, modis, trendis, “desiderato et exspectato”), alter poeticus et stylisticus.

3.

Praecipue amabam poetas Hispanicos primae dimidiae partis saeculi XX.
Illi, receptis inventis modernitatis, modernitatem vultu humano effecerunt. Coniunxerunt enim libertatem et novitates aetatis modernae cum traditione sua nationali et radicibus patriae. In carmina sua inscripserunt fatum personale, indolem propriam, sed etiam ingenium terrae et populi.

Et non solum inimitabilis '''Lorca''' (1898–1936) &lt;ref&gt;[[w:en:Federico García Lorca|Federico García Lorca — biographia Anglice]]&lt;/ref&gt;
, sed etiam alii: '''Juan Ramón Jiménez''' (1881–1958) &lt;ref&gt;[[w:en:Juan Ramón Jiménez|Juan Ramón Jiménez — biographia Anglice]]&lt;/ref&gt;
, '''Pedro Salinas''' (1892–1951) &lt;ref&gt;[[w:en:Pedro Salinas|Pedro Salinas — biographia Anglice]]&lt;/ref&gt;
, '''Jorge Guillén''' (1893–1984) &lt;ref&gt;[[w:en:Jorge Guillén|Jorge Guillén — biographia Anglice]]&lt;/ref&gt;
, '''Vicente Aleixandre''' (1898–1984) &lt;ref&gt;[[w:en:Vicente Aleixandre|Vicente Aleixandre — biographia Anglice]]&lt;/ref&gt;
, '''Rafael Alberti''' (1902-1999) &lt;ref&gt;[[w:en:Rafael Alberti|Rafael Alberti — biographia Anglice]]&lt;/ref&gt;
, '''Luis Cernuda''' (1902–1963) &lt;ref&gt;[[w:en:Luis Cernuda|Luis Cernuda — biographia Anglice]]&lt;/ref&gt;
, '''Miguel Hernández''' (1910–1942) &lt;ref&gt;[[w:en:Miguel Hernández|Miguel Hernández — biographia Anglice]]&lt;/ref&gt;
, '''Gabriel Celaya''' (1911-1991) &lt;ref&gt;[[w:en:Gabriel Celaya|Gabriel Celaya — biographia Anglice]]&lt;/ref&gt;
, '''Blas de Otero''' (1916-1979) &lt;ref&gt;[[w:en:Blas de Otero|Blas de Otero — biographia Anglice]]&lt;/ref&gt;
.
Haec omnia fuerunt magna, maxima aetas poesis Hispanicae, prima post aureum saeculum (saec. XVI–XVII).

Dici potest: si maxima et optima poesis saeculi XIX (qualitate, profunditate, amplitudine) Francogallice scripta est, tum optima et praestantissima poesis mundi saeculi XX, meo modesto iudicio, Hispanice scripta est.

Praesertim si poetis peninsulae Ibericae adiungimus poetas Latino‑Americanos linguae Hispanicae: '''Gabriela Mistral''' (1889–1957) &lt;ref&gt;[[w:en:Gabriela Mistral|Gabriela Mistral — biographia Anglice]]&lt;/ref&gt; et '''Vicente Huidobro''' (1893–1948) &lt;ref&gt;[[w:en:Vicente Huidobro|Vicente Huidobro — biographia Anglice]]&lt;/ref&gt; e Chile, '''César Vallejo''' (1893–1938) &lt;ref&gt;[[w:en:César Vallejo|César Vallejo — biographia Anglice]]&lt;/ref&gt; e Peruvia, clarissimum '''Jorge Luis Borges''' (1899–1986) &lt;ref&gt;[[w:en:Jorge Luis Borges|Jorge Luis Borges — biographia Anglice]]&lt;/ref&gt; ex Argentina, '''Pablo Neruda''' (1904–1973) &lt;ref&gt;[[w:en:Pablo Neruda|Pablo Neruda — biographia Anglice]]&lt;/ref&gt; e Chile, '''Octavio Paz''' (1914-1998) &lt;ref&gt;[[w:en:Octavio Paz|Octavio Paz — biographia Anglice]]&lt;/ref&gt;
, Nobelianum e Mexico.

Quapropter, si quis me interroget quae sit optima poesis saeculi XX, paratus respondebo: illa quae Hispanice scripta est.

Ex ceteris poetis externis modernitatis quos aestimo, memorare debeo poetam Graecum '''Constantinos Cavafis''' &lt;ref&gt;[[w:en:Constantine P. Cavafy|Constantinos Cavafis — biographia Anglice]]&lt;/ref&gt;
, classicum modernum. Adest etiam '''Rainer Maria Rilke''' &lt;ref&gt;[[w:en:Rainer Maria Rilke|Rainer Maria Rilke — biographia Anglice]]&lt;/ref&gt;
, poeta et cogitator qui totam vitam suam et existentiam poesi consecravit, similis quodammodo aequali suo, poetae Francogallico '''Paul Valéry''' &lt;ref&gt;[[w:en:Paul Valéry|Paul Valéry — biographia Anglice]]&lt;/ref&gt;
.

4.

Quod '''Rimbaud''' in orbem litterarum occidentalium intulit — una cum paulo antiquioribus ''Canticis Maldororianis'' '''Lautréamontii''' (Isidore Ducasse, 1846–1870) &lt;ref&gt;[[w:en:Isidore Lucien Ducasse|Isidore Ducasse (Lautréamontius) — biographia Anglice]]&lt;/ref&gt;
— fuit confrontatio cum se ipso, cum propria imaginatione et cum ipsa realitate.

“… Sed homo per omnia saecula sibi pulcher visus est. Ego autem puto hominem in suam pulchritudinem credere solum ex amore sui; re vera autem non esse pulchrum eumque id suspicari; nam cur tam contemptim intuetur vultum proximi sui?”  
(ex ''Canticis Maldororianis'', cantus I)

Tamen praecursores modernitatis quaerendi sunt iam apud '''metaphysicos Anglicos saeculi XVII'''.
Eorum poesis plena est spiritus ludi liberi et conscientiae inevitabilis finis. In se continet miram vitalitatem, levitatem, lasciviam quandam, subtili elegantia artis formam tractandi perfusam. Legentes eorum carmina sentimus sub illo habitu lasciviae, levitatis et elegantis artificii latere gravissimas et aeternas curas humanas: de morte, de transitu temporis, de inconstantia amoris, de coniugio et voluptate corporali.

Omnes has res protulerunt per ludum barocum et manieristicum, cum specie naturalitatis, elegantiae et simplicitatis — prorsus contrarium illius quod in Europa catholica media et meridiana sub nomine baroci saepe fingitur: nimium, redundans, artificiosus. In operibus metaphysicorum Anglicorum et poetarum cavalierum (circuli cum aula regia coniuncti) nihil tale invenimus.

Carmina metaphysicorum et poetarum cavalierum saeculi XVII (ut '''Andrew Marvell''' &lt;ref&gt;[[w:en:Andrew Marvell|Andrew Marvell — biographia Anglice]]&lt;/ref&gt;
, '''Thomas Carew''' &lt;ref&gt;[[w:en:Thomas Carew|Thomas Carew — biographia Anglice]]&lt;/ref&gt;
, '''Robert Herrick''' &lt;ref&gt;[[w:en:Robert Herrick|Robert Herrick — biographia Anglice]]&lt;/ref&gt; , alii) plerumque desinunt sensato quodam et pleno argumento in quo sententia et nuntius totius operis continentur.

Mihi ipsi fuerunt magna inventio, magnum exemplar et incitamentum. Metaphysicos apud nos in lucem protulerunt '''Ivan Slamnig''' et '''Antun Šoljan''', magni scriptores Croatici et anglistae eruditissimi, qui nonnulla eorum carmina transtulerunt. Et ipsos metaphysici affecerunt sensu ludi in lingua et forma.

Alter ex magnis praecursoribus modernitatis est mihi valde carus poeta '''Friedrich Hölderlin'''&lt;ref&gt;[[w:en:Friedrich Hölderlin|Friedrich Hölderlin — biographia Anglice]]&lt;/ref&gt;

.
Eodem anno natus ac L. van Beethoven (1770), maturatus tempore Revolutionis Francicae et idearum eius, minor aetate contemporaneus '''Goethii et Schilleri''', Hölderlin — praesertim in carminibus maturioribus et posterioribus — est praenuntius modernitatis: illius lineae quae ad interiora existentiae humanae spectat et ad linguam tamquam spatium esse.

Quaedam eius carmina, si nesciremus quis ea et quando scripserit, ex solo stilo et artificiis poeticis facile aestimaremus medio saeculo XX composita esse.

Una cum '''Goethe, Rilke, Georg Trakl''' et '''Gottfried Benn''', Hölderlin est inter maximos poetas linguae Germanicae omnium temporum. Eius poesis fortiter et continenter influxit in novas generationes poetarum Germanorum saeculi XX.

5.

Maximus poeta Croaticus saeculi XX, sine ulla dubitatione, est '''Tin Ujević''' (1891-1955) &lt;ref&gt;[[w:en:Tin Ujević|Tin Ujević — biographia Anglice]]&lt;/ref&gt;
.
Multi poetae duas vel tres tantum carmina anthologica in tota vita sua habent; nemo autem tot carmina anthologica possidet quot Ujević.

Non est opus hic enumerare carmina ab ''Svakidašnja jadikovka'' (Querela cotidiana), per sonettos ''Kolajna'' (Monile), usque ad ''Visoki jablani'' (Populi excelsi), ''Pobratimstvo lica u svemiru'' (Fraternitas vultuum in universo), et cetera.

Ex poetis nostris alterius dimidiae partis saeculi XX atque eius fine, valde amo et aestimo '''Ivan Slamnig''' (1930-2001)&lt;ref&gt;[[w:en:Ivan Slamnig|Ivan Slamnig — biographia Anglice]]&lt;/ref&gt;.

Is enim, ut poeta, in opere suo degenerationem propositi modernistici agnovit, exitum autem e vita cotidiana invenit in ludo linguae et formae, atque in humore per quem translucebant omnia gravia quaestiones — ab evangelistis usque ad illud quasi‑syncretisticum commercium inter navem et camerariam.

Poeta vero qui ausus est non solum agnoscere, sed etiam demonstrate degenerationem totius aetatis modernae et totius propositi modernistici, fuit poeta Anglicus, in America natus, dramatum scriptor et essayista '''Thomas Stearns Eliot'''&lt;ref&gt;[[w:en:T. S. Eliot|Thomas Stearns Eliot — biographia Anglice]]&lt;/ref&gt;.

Eliot enim in opere suo et per opus suum ostendit impossibile esse in poesi quidquam vere novum creare nisi traditionem et civilisationem invoces, nisi cum ipsa civilisatione dialogum instituas.
Quid enim nobis restat, si a stratis traditionis et civilisationis nos segregemus? Quid praeter feritatem animalem, barbarismum et clamorem?

Ille fuit poeta qui, ad antiqua referens et ex antiquis sumens, novum efficaciter creavit.
Unicus eius opus poeticum et methodus, plerumque in prima parte saeculi XX formata, praeoccupavit postmodernisticos modos citandi et referendi ad iam facta, ad culturam tamquam mundum proprium — modum quem invenimus etiam apud '''Umberto Eco''' &lt;ref&gt;[[w:en:Umberto Eco|Umberto Eco — biographia Anglice]]&lt;/ref&gt;
, clare expositum in textura romani ''Nomen rosae''.

Theoria citatitatis et intertextualitas, accessus interdisciplinaris, summum fastigium attingunt in operibus postmodernismi.
Postmodernismus est, fortasse, ultimus clamor veteris mundi, veteris doctrinae et culturae quae quasi helenismum suum peragit: cultura quae exsistere non potest nisi antiqua ruminet, etiam sub nomine “dialogi creativi cum traditione”.

6.

Mundus novus est mundus computatrorum, mundus hominum ita educandorum ut fiant informatici applicati, periti IT, technologi, oeconomistae; mundus in quo paene nullus iam locus est veteri humanismo, in sensu traditionis disciplinarum humanisticarum, eruditionis latae, institutionis philosophicae.

Hic est mundus novi ordinis civilis, cum legibus suis et regulis, cum conventionibus commoditatis, cum deditione postulatis corporativis; individui uniformati, applicati, quasi robotizati, nullo modo conexi cum veteri mundo humanisticae universalitatis. Et, quod peius est, mundus noster fit in dies uniformior.

Clamores artificum sunt clamores inadaptatorum reiectorum, vel intimistica murmura sibi ipsis ad animam, in barbam.
Dicendumne est hodie contemptum erga artifices in publico culturae incurioso esse maiorem, vehementiorem, acriorem quam tempore ferocis industriae burgensium saeculi XIX et initii XX?
Illis tamen artifices necessarii erant ut res pulchras fabricarent — ad decorem. Hodie autem omnia in officina producuntur, et optimus autoportretus est — incredibile dictu — selfie.

Et Rembrandt et Michelangelo hodie essent — vulgaria et inutilia — fucatores tabularum.
Eloquentia apud Victorianos et ars dicendi — elocutio — adhuc aestimata erat; hodie autem omnes scribunt breves nuntios, digitis pulsant et communicant.
Ecce… postmodernismus vere esse potest ultimus clamor veteris mundi et temporis.

Hodie omnia sunt interactiva: inter hominem, pixelos et computatrum.
Verba clavis sunt: applicatio, efficientia, consumptio, celeritas, oblivio.

Superant tantum coloniae quaedam solitariae et oases hominum mirabilium, qui ne intellegunt quidem — captivi suis intimis, quasi autisticis conatibus — novum tempus et totam societatem eis scribere ultimum et verum Good‑buy…

== Notae ==
&lt;references/&gt;


[[Categoria:Opera quae Coronus Tenebrosius scripsit]]
[[Categoria:Interpretationes e lingua Croatica]]
[[Categoria:Opera quae Coronus Tenebrosius Latine vertit]]
[[Categoria:Opera cum fonte]]
[[Categoria:Opera sine re wikidata]]</text>
      <sha1>g8cwy3pdesvd5dt7q7183grzbyiv7i3</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>272783</id>
      <parentid>272756</parentid>
      <timestamp>2026-06-29T00:47:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Coronus Tenebrosius</username>
        <id>31709</id>
      </contributor>
      <comment>/* FASTIDIUM ERGA MODERNITATEM */</comment>
      <origin>272783</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="17201" sha1="fbkrfnvlg46q9ingosi8mreqwlk4l3b" xml:space="preserve">[[Puteus Chaosi]]

= FASTIDIUM ERGA MODERNITATEM =

'''''De degeneratione et decadentia in poesi et prosa ab Rimbaudo, per Eliotum et Bukowskium, ad nostra tempora
'''''

1.

Degeneratio atque decadentia in poesi culturae occidentalis incipiunt eo momento quo poetae ab Ideali discesserunt et coeperunt in lucem proferre in operibus suis res ex mundo externo, ex cotidiana vita, ex ambitu sociali — res et facies vitae quae eos vexabant, impediebant, exacerbabant; quibus effugere non poterant, quippe quod ipsa vita eorum erat.

Ille enim momentum, quo poeta ab Ideali — sive formae et musicalitatis operis, sive ab alto ideali ad quod animus tendit — rupi, atque mundum qualis est describere coepit, idem est quo ars moderna orta est. Quam ob rem initium aetatis modernae acrius, vehementius, manifestius apparet in poesi et lyrica quam, verbi gratia, in fabula longa.

Hoc iam fecit '''Baudelaire''' &lt;ref&gt;[[w:en:Charles Baudelaire|Charles Baudelaire — biographia Anglice]]&lt;/ref&gt;
, cum crudelitates nauticas in ''Albatros'', amorem lesbianum, et illos obscuros sepulcralesque motus a Poë mutuatos depingeret. '''Rimbaud''' &lt;ref&gt;[[w:en:Arthur Rimbaud|Arthur Rimbaud — biographia Anglice]]&lt;/ref&gt;
, celeriter maturans ingenio poetico, mox postulavit ut scriberetur de tabaco, de solanis, de bestiolis solanarum edacibus.

Decadentia incipit illo momento quo quis tam humiliter decidit ut se totum describendae vitae cotidianae tradat. Id est initium decadentiae, via quae paulatim ad confessionem propriae impotentiae ducit.

Fere omnis qui se rebus realitatis et cotidianae vitae dedit, conspectis banalitatibus et trivialitatibus eius, in duas vias abiit:

aut, dum realitatem circa se describit, succubuit sensui desperationis, trivialitatis, taedii, inextricabilis angustiae atque inertia, delectans se in omnibus tenebrosis voraginibus in quas homo cadere potest vivens (exemplum '''Bukowskii''' &lt;ref&gt;[[w:en:Charles Bukowski|Charles Bukowski — biographia Anglice]]&lt;/ref&gt;
);

aut, describens realitatem cotidianae vitae, in alteram partem ivit: in partem experientiae spiritualis, transformationis et redemptionis, quasi magister illuminatus, visionarius, propheta quodammodo Novi Hominis et Humani Generis, nobis offerens alium innocentem et asceticum Aliosha, qui nos simpliciter et candide ad crustulas vocat in fine narrationis ('''Dostoievski''', ''Fratres Karamazovi''&lt;ref&gt;[[w:en:The Brothers Karamazov|The Brothers Karamazov — narratio Anglice]]&lt;/ref&gt;
).

2.

Cum annis MCMXC (anno MCMXCV) carmina scribere coepissem, scriptura mea quadam ex necessitate orta est, sed etiam ut species resistentiae atque rebellionis personalis contra imprimis nostram poesin hodiernam. Sensiebam in me repugnantiam erga modos et cursus qui circa me, in generatione iuvenum (neque solum iuvenum), promovebantur tamquam optandi et boni modi poetice scribendi. Exstabant enim quasi quaedam normae: “quomodo carmina scribi oporteat”, quas in publicum efferebant sodales variarum iudicum commissionum, cum certas solutiones poeticas praeoptarent.

Me abhorrebat quod animadvertebam apud aequales meos — poetas: exsistentiam cuiusdam modi, cuiusdam conventionis, cuiusdam directionis desideratae atque rationis scribendi.

Cum in arte, in circulis artisticis, aliquid agnoscis quod ab aliquo tamquam via optanda proponitur — quo eundum sit, quomodo scribendum sit — non solum in plano idearum, sed etiam in plano editoriali et selectionis, tum fuge quam longissime. Sed fortasse id inevitabile est.

Ars est unicum locum ubi homo libertatem habere potest et liber esse; si autem etiam ibi aliquis tibi praescribit quid liceat facere, quid non liceat — si feros illos artifices, rebelles et revolutionarios, ut Rimbaudum, Bukowskium, et nescio quos alios, in exempla scholastica limitantia convertit, alios ad imitandum eos impellens — nihil est maius malum, maior anti‑libertas et anti‑ars. Omne genus limitationis — modorum, stilorum, opinionum — quo creatio circumscribitur, est actus quo simul libertas et ars tolluntur.

Ars est et esse debet quaestio perpetua; experimentum aeternum sui ipsius explorandi, veritatum propriarum, finium gustus et censurae, exploratio possibilitatum proprii sermonis. Nam omnis homo, praesertim scriptor, vere habet sermonem suum proprium; et omnis homo est fluvius perpetuae mutationis.

Simul ac quis incipit quaerere firmamentum et tutamen in grege, in periculo est ne paulatim magis magisque ei se accommodet. Quod est contrarium et vero artifici et arti. Verus artifex est solitarius, lupus‑eremita qui libere per pratum (vel steppam) vagatur, interdum tantum hieme cum grege se coniungens propter pinguiorem praedam et sanguinolentum cibum; artifex est lupus‑exul, errabundus, qui castris tribus tantum ex necessitate temporaria appropinquat, ad munus unius aut duarum noctium.

Alteram vero partem, solos pharos fideles, inveniebam in poetis in quorum operibus agnoscebam: fidem structurae formae, curam de sermone intra formam; eos qui formam suam excolebant, partes superfluas abicientes; eos qui disciplinae minimalisticae praeferre solebant torrentes confessionum de se ipsis (quibus aptiora sunt huiusmodi prosaica scripta).

Ergo: architectura carminis (persuasum habeo carmen esse aedificium), momentum versus tamquam fundamentalis vehiculi rhythmi (rhythmus enim est decisivus ad affectum carminis), ipse rhythmus autem innititur metro. Non metro praeconcepto, ut olim, sed metro quod organice ex ipso poeta oritur, secundum argumentum et materiam de qua scribere cogitur. Atque hi omnes elementi plerumque alienissimi sunt poesi temporis nostri.

Haec igitur duo fuerunt lapides offensionis mei et resistentiae adversus mundum poesis Croaticae hodiernae: alter psychologicus et sociologicus (renuntiatio menti gregis, modis, trendis, “desiderato et exspectato”), alter poeticus et stylisticus.

3.

Praecipue amabam poetas Hispanicos primae dimidiae partis saeculi XX.
Illi, receptis inventis modernitatis, modernitatem vultu humano effecerunt. Coniunxerunt enim libertatem et novitates aetatis modernae cum traditione sua nationali et radicibus patriae. In carmina sua inscripserunt fatum personale, indolem propriam, sed etiam ingenium terrae et populi.

Et non solum inimitabilis '''Lorca''' (1898–1936) &lt;ref&gt;[[w:en:Federico García Lorca|Federico García Lorca — biographia Anglice]]&lt;/ref&gt;
, sed etiam alii: '''Juan Ramón Jiménez''' (1881–1958) &lt;ref&gt;[[w:en:Juan Ramón Jiménez|Juan Ramón Jiménez — biographia Anglice]]&lt;/ref&gt;
, '''Pedro Salinas''' (1892–1951) &lt;ref&gt;[[w:en:Pedro Salinas|Pedro Salinas — biographia Anglice]]&lt;/ref&gt;
, '''Jorge Guillén''' (1893–1984) &lt;ref&gt;[[w:en:Jorge Guillén|Jorge Guillén — biographia Anglice]]&lt;/ref&gt;
, '''Vicente Aleixandre''' (1898–1984) &lt;ref&gt;[[w:en:Vicente Aleixandre|Vicente Aleixandre — biographia Anglice]]&lt;/ref&gt;
, '''Rafael Alberti''' (1902-1999) &lt;ref&gt;[[w:en:Rafael Alberti|Rafael Alberti — biographia Anglice]]&lt;/ref&gt;
, '''Luis Cernuda''' (1902–1963) &lt;ref&gt;[[w:en:Luis Cernuda|Luis Cernuda — biographia Anglice]]&lt;/ref&gt;
, '''Miguel Hernández''' (1910–1942) &lt;ref&gt;[[w:en:Miguel Hernández|Miguel Hernández — biographia Anglice]]&lt;/ref&gt;
, '''Gabriel Celaya''' (1911-1991) &lt;ref&gt;[[w:en:Gabriel Celaya|Gabriel Celaya — biographia Anglice]]&lt;/ref&gt;
, '''Blas de Otero''' (1916-1979) &lt;ref&gt;[[w:en:Blas de Otero|Blas de Otero — biographia Anglice]]&lt;/ref&gt;
.
Haec omnia fuerunt magna, maxima aetas poesis Hispanicae, prima post aureum saeculum (saec. XVI–XVII).

Dici potest: si maxima et optima poesis saeculi XIX (qualitate, profunditate, amplitudine) Francogallice scripta est, tum optima et praestantissima poesis mundi saeculi XX, meo modesto iudicio, Hispanice scripta est.

Praesertim si poetis peninsulae Ibericae adiungimus poetas Latino‑Americanos linguae Hispanicae: '''Gabriela Mistral''' (1889–1957) &lt;ref&gt;[[w:en:Gabriela Mistral|Gabriela Mistral — biographia Anglice]]&lt;/ref&gt; et '''Vicente Huidobro''' (1893–1948) &lt;ref&gt;[[w:en:Vicente Huidobro|Vicente Huidobro — biographia Anglice]]&lt;/ref&gt; e Chile, '''César Vallejo''' (1893–1938) &lt;ref&gt;[[w:en:César Vallejo|César Vallejo — biographia Anglice]]&lt;/ref&gt; e Peruvia, clarissimum '''Jorge Luis Borges''' (1899–1986) &lt;ref&gt;[[w:en:Jorge Luis Borges|Jorge Luis Borges — biographia Anglice]]&lt;/ref&gt; ex Argentina, '''Pablo Neruda''' (1904–1973) &lt;ref&gt;[[w:en:Pablo Neruda|Pablo Neruda — biographia Anglice]]&lt;/ref&gt; e Chile, '''Octavio Paz''' (1914-1998) &lt;ref&gt;[[w:en:Octavio Paz|Octavio Paz — biographia Anglice]]&lt;/ref&gt;
, Nobelianum e Mexico.

Quapropter, si quis me interroget quae sit optima poesis saeculi XX, paratus respondebo: illa quae Hispanice scripta est.

Ex ceteris poetis externis modernitatis quos aestimo, memorare debeo poetam Graecum '''Constantinos Cavafis''' &lt;ref&gt;[[w:en:Constantine P. Cavafy|Constantinos Cavafis — biographia Anglice]]&lt;/ref&gt;
, classicum modernum. Adest etiam '''Rainer Maria Rilke''' &lt;ref&gt;[[w:en:Rainer Maria Rilke|Rainer Maria Rilke — biographia Anglice]]&lt;/ref&gt;
, poeta et cogitator qui totam vitam suam et existentiam poesi consecravit, similis quodammodo aequali suo, poetae Francogallico '''Paul Valéry''' &lt;ref&gt;[[w:en:Paul Valéry|Paul Valéry — biographia Anglice]]&lt;/ref&gt;
.

4.

Quod '''Rimbaud''' in orbem litterarum occidentalium intulit — una cum paulo antiquioribus ''Canticis Maldororianis'' '''Lautréamontii''' (Isidore Ducasse, 1846–1870) &lt;ref&gt;[[w:en:Isidore Lucien Ducasse|Isidore Ducasse (Lautréamontius) — biographia Anglice]]&lt;/ref&gt;
— fuit confrontatio cum se ipso, cum propria imaginatione et cum ipsa realitate.

“… Sed homo per omnia saecula sibi pulcher visus est. Ego autem puto hominem in suam pulchritudinem credere solum ex amore sui; re vera autem non esse pulchrum eumque id suspicari; nam cur tam contemptim intuetur vultum proximi sui?”  
(ex ''Canticis Maldororianis'', cantus I)

Tamen praecursores modernitatis quaerendi sunt iam apud '''metaphysicos Anglicos saeculi XVII'''.
Eorum poesis plena est spiritus ludi liberi et conscientiae inevitabilis finis. In se continet miram vitalitatem, levitatem, lasciviam quandam, subtili elegantia artis formam tractandi perfusam. Legentes eorum carmina sentimus sub illo habitu lasciviae, levitatis et elegantis artificii latere gravissimas et aeternas curas humanas: de morte, de transitu temporis, de inconstantia amoris, de coniugio et voluptate corporali.

Omnes has res protulerunt per ludum barocum et manieristicum, cum specie naturalitatis, elegantiae et simplicitatis — prorsus contrarium illius quod in Europa catholica media et meridiana sub nomine baroci saepe fingitur: nimium, redundans, artificiosus. In operibus metaphysicorum Anglicorum et poetarum cavalierum (circuli cum aula regia coniuncti) nihil tale invenimus.

Carmina metaphysicorum et poetarum cavalierum saeculi XVII (ut '''Andrew Marvell''' &lt;ref&gt;[[w:en:Andrew Marvell|Andrew Marvell — biographia Anglice]]&lt;/ref&gt;
, '''Thomas Carew''' &lt;ref&gt;[[w:en:Thomas Carew|Thomas Carew — biographia Anglice]]&lt;/ref&gt;
, '''Robert Herrick''' &lt;ref&gt;[[w:en:Robert Herrick|Robert Herrick — biographia Anglice]]&lt;/ref&gt; , alii) plerumque desinunt sensato quodam et pleno argumento in quo sententia et nuntius totius operis continentur.

Mihi ipsi fuerunt magna inventio, magnum exemplar et incitamentum. Metaphysicos apud nos in lucem protulerunt '''Ivan Slamnig''' et '''Antun Šoljan''', magni scriptores Croatici et anglistae eruditissimi, qui nonnulla eorum carmina transtulerunt. Et ipsos metaphysici affecerunt sensu ludi in lingua et forma.

Alter ex magnis praecursoribus modernitatis est mihi valde carus poeta '''Friedrich Hölderlin'''&lt;ref&gt;[[w:en:Friedrich Hölderlin|Friedrich Hölderlin — biographia Anglice]]&lt;/ref&gt;

.
Eodem anno natus ac L. van Beethoven (1770), maturatus tempore Revolutionis Francicae et idearum eius, minor aetate contemporaneus '''Goethii et Schilleri''', Hölderlin — praesertim in carminibus maturioribus et posterioribus — est praenuntius modernitatis: illius lineae quae ad interiora existentiae humanae spectat et ad linguam tamquam spatium esse.

Quaedam eius carmina, si nesciremus quis ea et quando scripserit, ex solo stilo et artificiis poeticis facile aestimaremus medio saeculo XX composita esse.

Una cum '''Goethe, Rilke, Georg Trakl''' et '''Gottfried Benn''', Hölderlin est inter maximos poetas linguae Germanicae omnium temporum. Eius poesis fortiter et continenter influxit in novas generationes poetarum Germanorum saeculi XX.

5.

Maximus poeta Croaticus saeculi XX, sine ulla dubitatione, est '''Tin Ujević''' (1891-1955) &lt;ref&gt;[[w:en:Tin Ujević|Tin Ujević — biographia Anglice]]&lt;/ref&gt;
.
Multi poetae duas vel tres tantum carmina anthologica in tota vita sua habent; nemo autem tot carmina anthologica possidet quot Ujević.

Non est opus hic enumerare carmina ab ''Svakidašnja jadikovka'' (Querela cotidiana), per sonettos ''Kolajna'' (Monile), usque ad ''Visoki jablani'' (Populi excelsi), ''Pobratimstvo lica u svemiru'' (Fraternitas vultuum in universo), et cetera.

Ex poetis nostris alterius dimidiae partis saeculi XX atque eius fine, valde amo et aestimo '''Ivan Slamnig''' (1930-2001)&lt;ref&gt;[[w:en:Ivan Slamnig|Ivan Slamnig — biographia Anglice]]&lt;/ref&gt;.

Is enim, ut poeta, in opere suo degenerationem propositi modernistici agnovit, exitum autem e vita cotidiana invenit in ludo linguae et formae, atque in humore per quem translucebant omnia gravia quaestiones — ab evangelistis usque ad illud quasi‑syncretisticum commercium inter navem et camerariam.

Poeta vero qui ausus est non solum agnoscere, sed etiam demonstrate degenerationem totius aetatis modernae et totius propositi modernistici, fuit poeta Anglicus, in America natus, dramatum scriptor et essayista '''Thomas Stearns Eliot'''&lt;ref&gt;[[w:en:T. S. Eliot|Thomas Stearns Eliot — biographia Anglice]]&lt;/ref&gt;.

Eliot enim in opere suo et per opus suum ostendit impossibile esse in poesi quidquam vere novum creare nisi traditionem et civilisationem invoces, nisi cum ipsa civilisatione dialogum instituas.
Quid enim nobis restat, si a stratis traditionis et civilisationis nos segregemus? Quid praeter feritatem animalem, barbarismum et clamorem?

Ille fuit poeta qui, ad antiqua referens et ex antiquis sumens, novum efficaciter creavit.
Unicus eius opus poeticum et methodus, plerumque in prima parte saeculi XX formata, praeoccupavit postmodernisticos modos citandi et referendi ad iam facta, ad culturam tamquam mundum proprium — modum quem invenimus etiam apud '''Umberto Eco''' &lt;ref&gt;[[w:en:Umberto Eco|Umberto Eco — biographia Anglice]]&lt;/ref&gt;
, clare expositum in textura romani ''Nomen rosae''.

Theoria citatitatis et intertextualitas, accessus interdisciplinaris, summum fastigium attingunt in operibus postmodernismi.
Postmodernismus est, fortasse, ultimus clamor veteris mundi, veteris doctrinae et culturae quae quasi helenismum suum peragit: cultura quae exsistere non potest nisi antiqua ruminet, etiam sub nomine “dialogi creativi cum traditione”.

6.

Mundus novus est mundus computatrorum, mundus hominum ita educandorum ut fiant informatici applicati, periti IT, technologi, oeconomistae; mundus in quo paene nullus iam locus est veteri humanismo, in sensu traditionis disciplinarum humanisticarum, eruditionis latae, institutionis philosophicae.

Hic est mundus novi ordinis civilis, cum legibus suis et regulis, cum conventionibus commoditatis, cum deditione postulatis corporativis; individui uniformati, applicati, quasi robotizati, nullo modo conexi cum veteri mundo humanisticae universalitatis. Et, quod peius est, mundus noster fit in dies uniformior.

Clamores artificum sunt clamores inadaptatorum reiectorum, vel intimistica murmura sibi ipsis ad animam, in barbam.
Dicendumne est hodie contemptum erga artifices in publico culturae incurioso esse maiorem, vehementiorem, acriorem quam tempore ferocis industriae burgensium saeculi XIX et initii XX?
Illis tamen artifices necessarii erant ut res pulchras fabricarent — ad decorem. Hodie autem omnia in officina producuntur, et optimus autoportretus est — incredibile dictu — selfie.

Et Rembrandt et Michelangelo hodie essent — vulgaria et inutilia — fucatores tabularum.
Eloquentia apud Victorianos et ars dicendi — elocutio — adhuc aestimata erat; hodie autem omnes scribunt breves nuntios, digitis pulsant et communicant.
Ecce… postmodernismus vere esse potest ultimus clamor veteris mundi et temporis.

Hodie omnia sunt interactiva: inter hominem, pixelos et computatrum.
Verba clavis sunt: applicatio, efficientia, consumptio, celeritas, oblivio.

Superant tantum coloniae quaedam solitariae et oases hominum mirabilium, qui ne intellegunt quidem — captivi suis intimis, quasi autisticis conatibus — novum tempus et totam societatem eis scribere ultimum et verum Good‑buy…

== Notae ==
&lt;references/&gt;


[[Categoria:Opera quae Coronus Tenebrosius scripsit]]
[[Categoria:Interpretationes e lingua Croatica]]
[[Categoria:Opera quae Coronus Tenebrosius Latine vertit]]
[[Categoria:Opera cum fonte]]
[[Categoria:Opera sine re wikidata]]
[[Categoria:Saeculi primi vicesimi interpretationes]]
[[Categoria:Saeculi primi vicesimi opera]]</text>
      <sha1>fbkrfnvlg46q9ingosi8mreqwlk4l3b</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>De poeta esse: de coniunctione operis et experientiae</title>
    <ns>0</ns>
    <id>83458</id>
    <revision>
      <id>272784</id>
      <parentid>272588</parentid>
      <timestamp>2026-06-29T00:47:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Coronus Tenebrosius</username>
        <id>31709</id>
      </contributor>
      <comment>/* De poeta esse: de coniunctione operis et experientiae */</comment>
      <origin>272784</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1917" sha1="gzm01ma0zt0cr86tb7bo0cof9zpfhog" xml:space="preserve">[[Puteus Chaosi]]

= De poeta esse: de coniunctione operis et experientiae =

Mutare atque convertere vitam propriam significat: nihil in mundo mutare, sed pro se ipso totum mundum mutare.

Frustra et insipienter est opus poeticum spectare seiunctum a via vitae poetae.
Forsitan quisque duas aut tres carminum particulas scribere possit; sed poesim toto vitae cursu scribere, id est res omnino alia.
Omnes enim pretiosissimi et maximi illius entis enuntiatus in poesi consignati sunt.
Poetae enim poesis est omnia; fere omnia: restant tantum parvi voluptates vitae materialis.

Frustra et insipienter est opus poeticum spectare seiunctum a vita poetae:
nam poeta omnia quae est, versus suos, dubitationes, suspiciones, cognitiones, haurit ex eventibus et condicionibus vitae propriae, ex experientia in corpore, loco, tempore determinato.

Poeta esse per totam vitam significat: indissolubiliter coniungi cum experientia propria et cum impressionibus atque conclusionibus ex ea oriundis.

Quamquam omnibus nobis grata sunt experientiae iucundae, tamen maxime discimus et iudicamus ex experientiis incommodis.
Experientiam incommodam agnoscere significat: in obstaculum incidere quod nondum leviter transilire possumus.

Itaque, o poetae: fruimini omnibus condicionibus quibus obicimini, tamquam experientia unica et provocatione vitae vestrae; sed ne obliviscamini: non estis soli, sicut dixit magnus noster poeta in suo ''Pobratimstvo lica u svemiru'' (Fraternitas vultuum in universo).

Nam vita est oblivio, poesis autem memoria; non rerum malarum, sed scientiae per experientiam partae.

[[Categoria:Opera quae Coronus Tenebrosius scripsit]]
[[Categoria:Interpretationes e lingua Croatica]]
[[Categoria:Opera quae Coronus Tenebrosius Latine vertit]]
[[Categoria:Opera cum fonte]]
[[Categoria:Opera sine re wikidata]]
[[Categoria:Saeculi primi vicesimi interpretationes]]
[[Categoria:Saeculi primi vicesimi opera]]</text>
      <sha1>gzm01ma0zt0cr86tb7bo0cof9zpfhog</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>De statu recentioris poesis Croaticae</title>
    <ns>0</ns>
    <id>83459</id>
    <revision>
      <id>272785</id>
      <parentid>272589</parentid>
      <timestamp>2026-06-29T00:48:29Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Coronus Tenebrosius</username>
        <id>31709</id>
      </contributor>
      <comment>/* De statu recentioris poesis Croaticae */</comment>
      <origin>272785</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5594" sha1="gurcnj32syafm9ra7m0w60nobuwb7jf" xml:space="preserve">[[Puteus Chaosi]]

= De statu recentioris poesis Croaticae =
I.

Quibusdam scriptoribus et poetis fatum et tempus concedunt ut memores maneant atque in conscientia posteritatis vivant; alii autem, quamvis bonae qualitatis, in oblivionem dilabuntur.  
Quo longius tempus procedit, quo maior fit numerus incolarum orbis terrarum (atque cum eo numerus scriptorum et poetarum), eo difficilius fit opus quod fatum et tempus sustinere debent.

In parva terra Croatia — cuius incolae dimidiam fere partem urbis New York (Novi Eboraci) efficiunt — quot homines scribunt et edunt!  
Sed relinquamus tempori et fato ut sua faciant: contra ea enim impotentes sumus.

Si totum decursum temporis, per saecula et aetates, consideremus, animadvertimus quosdam phaenomenos in cultura et arte Europaea '''cyclicos''' esse: intervalla quae, post aliquod tempus, cum similibus notis, inclinationibus, signis praeviis redeunt.  
Causae harum repetitionum latent, verisimiliter, in structura psychica et conscientia humana.

Quicumque paulo diligentius historiam et structuram artis Europaeae perscrutatus est, talia congruentia fortasse animadvertit.  
Exempli gratia: tempus quod vocamus '''aetatem classicam Graeciae''' (saec. V–IV a.Chr.) multis modis — ideis, impetu creativitatis, forma artis — respondet '''renascentiae Europaeae''' saec. XV–XVI.  
Quippe cum renascentia definiri soleat ut renovatio culturae et artis secundum exempla Graeca et Romana.

Et, non obstante opinionibus vulgatis de relatione christianismi et Ecclesiae catholicae ad corpus humanum et sexualitatem, manet factum: Michelangelo in parietibus Cappellae Sixtinae corpora nuda pinxit in tota eorum veritate anatomica (postea pontifices iusserunt partes quasdam velari).

Ex hoc schemate:

a) si Graeca classica saec. V–IV a.Chr. = renascentia saec. XV–XVI,
  
b) tum helenismus Graecus et Italicus saec. III–I a.Chr. = barocus saec. XVII–XVIII.

Omnibus notis motus, dynamismi, compositionis abundantis, statua helenistica ''Laocoontis cum filiis contra serpentes'' facile videri posset opus barocum quod in hortis cuiusdam palatii Italici circa annum 1700 staret.

II. 

Magna renovatio litterarum, linguae, culturae Croaticae — immo etiam cogitationis nationalis — eruptive orta est cum '''motu Illyrico publico et culturali''' primae dimidiae partis saeculi XIX. 
 
Totum saeculum XIX in litteris Croaticis videri potest quasi '''aetas archaica Croatiae modernae''': lingua renovata et stabilita est, per normas, scholam, litteras, diurnos.

In hoc saeculo agunt omnes “patres magni”: August Šenoa&lt;ref&gt;[[w:en:August Šenoa|Biographia Anglice]]&lt;/ref&gt;
, conditor romani historici; Ante Kovačić&lt;ref&gt;[[w:en:Ante Kovačić|Biographia Anglice]]&lt;/ref&gt;
(auctor optimi romanzi Croatici saeculi XIX, ''In Registratura'', secundum consensum criticorum litterariorum). 

Um artisticâ qualitate praestantissimi poetae Croatici saeculi XIX sunt:
Stanko Vraz&lt;ref&gt;[[w:en:Stanko Vraz|Biographia Anglice]]&lt;/ref&gt; (lyrica amatoria), 
Petar Preradović&lt;ref&gt;[[w:en:Petar Preradović|Biographia Anglice]]&lt;/ref&gt; (poesis amoris erga patriam et linguam), 
Silvije Strahimir Kranjčević&lt;ref&gt;[[w:en:Silvije Strahimir Kranjčević|Biographia Anglice]]&lt;/ref&gt; (maximus poeta Croaticus aetatis realisticae — poesis classicae monumentalitatis, qua de condicionibus societatis sui temporis necnon de angustiis personalibus agitur).

In fine saeculi XIX: Antun Gustav Matoš&lt;ref&gt;[[w:en:Antun Gustav Matoš|Biographia Anglice]]&lt;/ref&gt;, Janko Polić Kamov&lt;ref&gt;[[w:en:Janko Polić Kamov|Biographia Anglice]]&lt;/ref&gt; (Rimbaud Croaticus), Vladimir Vidrić&lt;ref&gt;[[w:en:Vladimir Vidrić|Biographia Anglice]]&lt;/ref&gt;, et alii.

Si totum tempus ab media parte saeculi XIX usque ad bellum mundanum primum (1914) est '''aetas archaica''' litterarum Croaticarum, tum saeculum XX — praesertim prima eius dimidia pars — est '''aetas classica''' litterarum Croaticarum modernarum.

Per saeculum XX creant '''classici''' litterarum et poesis Croaticae: Tin Ujević&lt;ref&gt;[[w:en:Tin Ujević|Biographia Anglice]]&lt;/ref&gt;, Antun Branko Šimić&lt;ref&gt;[[w:en:Antun Branko Šimić|Biographia Anglice]]&lt;/ref&gt;, Miroslav Krleža&lt;ref&gt;[[w:en:Miroslav Krleža|Biographia Anglice]]&lt;/ref&gt;, Ivan Goran Kovačić&lt;ref&gt;[[w:en:Ivan Goran Kovačić|Biographia Anglice]]&lt;/ref&gt;, Ranko Marinković&lt;ref&gt;[[w:en:Ranko Marinković|Biographia Anglice]]&lt;/ref&gt;, Dobriša Cesarić&lt;ref&gt;[[w:en:Dobriša Cesarić|Biographia Anglice]]&lt;/ref&gt;, alii.

In altera parte saeculi XX apparent auctores qui, respectu priorum, exhibent manierismum et recessum: Slavko Mihalić&lt;ref&gt;[https://www.poetryinternational.com/en/poets-poems/poets/poet/102-1761_Mihalic Biographia Anglice (Poetry International)]&lt;/ref&gt;, repraesentans existentialismum (adhuc satis classicus), et Ivan Slamnig&lt;ref&gt;[[w:en:Ivan Slamnig|Biographia Anglice]]&lt;/ref&gt;, fortasse clarissimus repraesentans '''ludismum''' (a ''poeta ludens'').

Nos autem, generatio scriptorum et poetarum huius initii saeculi XXI — notorum et ignotorum — ostendimus inclinationes ad '''psychologizationem''', ad '''ludum logicum et linguisticum''', aliquatenus in vestigiis Slamnig.  
Itaque omnes nos hodie sumus paulo manieristici‑baroci, in relatione ad magnos poetas classicos saeculi XX.


== Notae ==
&lt;references/&gt;
[[Categoria:Opera quae Coronus Tenebrosius scripsit]]
[[Categoria:Interpretationes e lingua Croatica]]
[[Categoria:Opera quae Coronus Tenebrosius Latine vertit]]
[[Categoria:Opera cum fonte]]
[[Categoria:Opera sine re wikidata]]
[[Categoria:Saeculi primi vicesimi interpretationes]]
[[Categoria:Saeculi primi vicesimi opera]]</text>
      <sha1>gurcnj32syafm9ra7m0w60nobuwb7jf</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pagina:Cuerpo del derecho civil romano a doble texto (IA cuerpodelderechocivilromanoP1T1).pdf/528</title>
    <ns>104</ns>
    <id>83660</id>
    <revision>
      <id>272762</id>
      <parentid>271113</parentid>
      <timestamp>2026-06-29T00:34:02Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>WilliamDAV</username>
        <id>32222</id>
      </contributor>
      <comment>/* Emendata */</comment>
      <origin>272762</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3035" sha1="765n0p5884w5xs3vkvq3myct9izep0i" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;WilliamDAV&quot; /&gt;{{InitiumBilinguis|s|lg=es}}&lt;/noinclude&gt;adversus alium defensa non esset; ut scilicet, si
mox et secundum alium fuerit iudicatum, absol-
vatur is, cum quo actum est, quia neque possi-
deat, neque dolo malo fecerit, quo minus posside-
ret, quod iudicio devictus (&lt;ref&gt;Según conjeturan Krieg.; revictus, Fl.&lt;/ref&gt;) restituerit (&lt;ref&gt;restitueret, Hal.
&lt;/ref&gt;); an,
quia possit et secundum alium iudicari, non ali-
ter restituere debeat, quam si cautum ei fuerit,
quod adversus alium eandem hereditatem defen-
det (&lt;ref&gt;Según conjetura Br.; defendit, Fl.; defendat, Hal. Vulg.&lt;/ref&gt;)? Sed melius est, officio iudicis cautione
vel satisdatione victo mederi , quum et res salva
sit ei, qui in exsecutione tardior venit adversus
priorem victorem.

'''58. [61.] SCAEVOLA''' libro III. ''Digestorum.-''
Filius a patre emancipatus secundum conditio-
nem testamenti matris adiit hereditatem, quam
pater, antequam filium emanciparet, possedit
fructusque ex ea percepit (&lt;ref&gt;Hal. Vulg.; possedit, Fl.&lt;/ref&gt;), sed erogationem
in honorem filii, quum esset Senator, fecit ex ea;
quaesitum est, quum paratus sit pater restituere
hereditatem habita ratione eorum, quae in eum
erogavit, an filius nihilominus perseverans pete-
re hereditatem doli mali exceptione summoveri
possit ? Respondi, etsi non exciperetur, satis per
officium iudicis consuli.

{{c|'''TIT. IV.'''}}
{{c|'''SI PARS HEREDITATIS PETATUR'''}}

'''1. ULPIANUS''' ''libro V. (&lt;ref&gt;XV., Hal.&lt;/ref&gt;) ad Edictum.-'' Post
actionem, quam proposuit Praetor ei, qui ad se
solum hereditatem pertinere contendit, conse-
quens fuit et ei proponere, qui partem heredita-
tis petit.

§ 1.-Qui hereditatem, vel partem hereditatis
petit, is (&lt;ref&gt;ius, (en lugar de is), Hal. Vulg.&lt;/ref&gt;) non ex eo metitur, quod possessor
occupavit, sed ex suo iure ; et ideo sive ex asse
heres sit, totam hereditatem vindicabit, licet tu
unam rem possideas, sive ex parte, partem, licet
tu totamhereditatem possideas.
§ 2.-Quinimo si duo possideant hereditatem,
et duo sint, qui ad se partes pertinere dicant, non
singuli a singulis petere contenti esse debent,
puta primus a primo, vel secundus a secundo,
sed ambo a primo, et ambo a secundo; neque
enim alter primi, alter secundi partem possidet,
sed ambo utriusque pro herede. Et si (&lt;ref&gt;utriusque. Proinde et si pro herede possessor; lo
mismo la Vulg. (omitiendo pro herede).&lt;/ref&gt;) posses-
sor et petitor possideant hereditatem, quum unus-
quisque eorum partem dimidiam hereditatis sibi
asserat (&lt;ref&gt;adferant, al márgen interior del códice Fl.&lt;/ref&gt;), invicem petere debebunt, ut partes
rerum consequantur, aut si controversiam sibi
non faciunt hereditatis, familiae erciscundae ex-
periri eos oportebit.

§ 3.-Si ego ex parte me dicam heredem, cohe-
res autem meus possideat hereditatem cum ex-
traneo, quum non plus coheres haberet sua par-
te, utrum a solo extraneo, an vero et a coherede
deberem petere hereditatem, quaeritur. Et Pega-
sus fertur existimasse, a solo extraneo me petere
debere, eumque restituturum, quidquid possidet;&lt;noinclude&gt;{{ExitusBilinguis|s|lg=es}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>765n0p5884w5xs3vkvq3myct9izep0i</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pagina:Cuerpo del derecho civil romano a doble texto (IA cuerpodelderechocivilromanoP1T1).pdf/529</title>
    <ns>104</ns>
    <id>83661</id>
    <revision>
      <id>272763</id>
      <parentid>271114</parentid>
      <timestamp>2026-06-29T00:34:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>WilliamDAV</username>
        <id>32222</id>
      </contributor>
      <comment>/* Emendata */</comment>
      <origin>272763</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3129" sha1="anzumco27jiivq2xzedd61oc0awlqnk" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;WilliamDAV&quot; /&gt;{{InitiumBilinguis|s|lg=es}}&lt;/noinclude&gt;et fortassis hoc officio iudicis debeat fieri. Cete-
rum ratio facit, ut a duobus petam hereditatem,
hoc est et a coherede meo ; et ille quoque dirigat
actionem adversus exterum possessorem. Sed Pe-
gasi sententia utilior (&lt;ref&gt;verior, Vulg.&lt;/ref&gt;) est.

§ 4.-Item si, quum me ex parte dimidia here-
dem dicerem, trientem hereditatis possiderem,
deinde residuum sextantem velim persequi, qua-
liter agam, videamus. Et Labeo scribit, utique
partem dimidiam me petere debere a singulis; sic
fieri, ut a singulis sextantem consequar, et ha-
bebo bessem. Quod verum puto, sed ipse tenebor
ad restitutionem sextantis ex triente, quem pos-
sidebam; et ideo officio iudicis invicem compen-
satio erit admittenda eius, quod possideo, si for-
te coheredes sint, a quibus hereditatem peto.

§ 5.-Interdum Praetor incertae partis heredi-
tatis petitionem indulget idoneis causis interve-
nientibus; ut puta, est defuncti fratris filius, sunt
et uxores defunctorum fratrum praegnantes,
quam partem fratris filius hereditatis vindicet,
incertum est, quia, quot edantur fratrum defun-
eti (&lt;ref&gt;defunctorum, Hal. Vulg.&lt;/ref&gt;) filii, incertum est. Aequissimum igitur
est, incertae partis vindicationem ei concedi. Non
audenter itaque dicitur (&lt;ref&gt;Taur.; dicetur, Fl. según reciente corrección, Br.&lt;/ref&gt;), ubicunque merito
quis incertus est, quam partem vindicet, debere
ei incertae partis vindicationem concedi.

'''2. GAIUS''' ''libro VI. ad Edictum provinciale.-''
Si ex pluribus, ad quos eadem hereditas pertinet,
quidam adierint, quidam adhuc deliberent, eos,
qui adierint, si petant hereditatem, non maiorem
partem petere debere, quam habituri essent cete-
ris adeuntibus; nec iis proderit, si ceteri non adie-
rint. Non adeuntibus autem ceteris poterunt tunc
partes eorum petere, si modo ad eos pertinerent.

'''3. PAULUS''' ''libro XVII. ad Plautium.-'' Anti-
qui libero ventri ita prospexerunt, ut in tem-
pus nascendi omnia ei iura integra reservarent,
sicut apparet in iure hereditatum, in quibus qui
post eum gradum sunt agnationis, quo est id,
quod in utero est, non admittuntur, dum incer-
tum est, an nasci possit. Ubi autem eodem gradu
sunt ceteri, quo et venter, tunc quae portio in sus-
penso esse debeat , quaesierunt ideo, quia non
poterant scire, quot nasci possunt; ideo, nam mul-
ta de huiusmodi re tam varia et incredibilia cre-
duntur, ut fabulis annumerentur. Nam traditum
est, et quatuor pariter puellas a matrefamilias
natas esse ; alioquin tradidere non leves auctores,
quinquies quaternos enixam Peloponnesi (&lt;ref&gt;Según conjetura Br.; Peloponensi, Fl.; Peloponesiam,
Hal.; Peloponensem, Vulg.&lt;/ref&gt;), mul-
tas Aegypti uno utero septenos. Sed et tregemi-
nos Senatores cinctos (&lt;ref&gt;cunctos, Hal.&lt;/ref&gt;) vidimus Horatios. Sed
et Laelius (&lt;ref&gt;Aelius, Vulg.; Gaius, otros, atendiendo á la 1. 7. (8.) D.
de reb. dub. XXXIV. 5.&lt;/ref&gt;) scribit, se vidisse in Palatio mulie-
rem liberam, quae ab Alexandria perducta est,
ut Hadriano ostenderetur, cum quinque liberis,
ex quibus quatuor eodem tempore enixa, inquit,
dicebatur, quintum post diem quadragesimum.&lt;noinclude&gt;{{ExitusBilinguis|s|lg=es}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>anzumco27jiivq2xzedd61oc0awlqnk</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Conspectus artis novae – finis experimenti moderni?</title>
    <ns>0</ns>
    <id>83701</id>
    <revision>
      <id>272786</id>
      <parentid>272590</parentid>
      <timestamp>2026-06-29T00:49:05Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Coronus Tenebrosius</username>
        <id>31709</id>
      </contributor>
      <comment>/* Conspectus artis novae – finis experimenti moderni? */</comment>
      <origin>272786</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="16347" sha1="mcyag1lqdid8ai1szin04tk5i3zhvaz" xml:space="preserve">[[Puteus Chaosi]]

= Conspectus artis novae – finis experimenti moderni? =
'''1. Prooemium'''

Ars moderna in regionibus occidentalis orbis circiter medio saeculo undevicesimo oriri coepit. Terra autem in qua primum vi novitatis ac quasi blasphemiae apparuit, Gallia fuit.
Anno 1874 Lutetiae Parisiorum exhibita est picturarum collectio pictorum reiectorum, quorum opera a commissione officiali professorum Academiae repudiata erant, neque in programma publico recipi permissa.

Critici illius temporis hanc expositionem pictorum reiectorum irridendo appellaverunt ''Salonem Impressionistarum'', ex titulo tabulae Monetianae ''Impressio''.
Gustus academicus tunc dominans ea opera monstra, ridicula, deformia, vel saltem inchoata ac imperfecta esse iudicabat.

Verumtamen ars moderna in Gallia non orta est novis ideis aut methodis pingendi annorum 1870.
Vera enim origo artis modernae in litteris invenitur, cum apparuit liber carminum ''Fleurs du Mal'' anno 1857 editus.
Auctor erat '''Charles Baudelaire''', Parisiensis bohemus, bonvivan, scriptor operum theoreticorum de arte, atque interpres operum Edgari A. Poe.


'''2. Fleurs du Mal et “poetae maledicti”'''

''Fleurs du Mal'' est liber carminum formae perfecte elaboratae, versibus plerumque in sonetti speciem vel in alias formas vinculati et rimati compositis.
Lingua et stilus Charles Baudelaire sunt clari, firmi, concreti; apud eum, quamvis forma sit gravis et stricta, nullum verbum superfluum invenitur.
Baudelaire fuit primus e “poetis maledictis”: mysta aetatis modernae, alchemista atque metaphysicus.

Ut ipsa structura libri ''Fleurs du Mal'' testatur, Baudelaireo forma — tam versus quam poematis et totius collectionis — maximi momenti fuit.
Baudelaire et successores eius, “poetae maledicti” ('''Arthur Rimbaud, Paul Verlaine, Stéphane Mallarmé'''), minime fuerunt poetae “leves” aut “iocosi”.
Eorum ratio erga linguam, operatio artis in singulis poematis, et annorum labor in eis perficiendis, eos magis mathematicis et architectis quam levibus lyricis similes faciebat: ingeniarii linguae erant et sacerdotes spiritus.

Propositum eorum fuit libertatem sibi sumere ut libere exprimerent, describerent, canerent, independenter et a vinculis Ecclesiae (religionis) et a iudiciis socialibus.
Volebant proprium maledictum hominis moderni — inter animalitatem hereditariam et spiritum sive Idealem distracti — aperte et libere exprimere.
Spiritus hominis, secundum Baudelaireum, novos, artificiosos paradisus creare potest.

Quamquam Baudelaire fuit auctor idearum, primus qui spiritum temporis novi sensit, eius cogitationes de cruciatu hominis moderni et de dissonantia existentiae humanae plene effectae sunt in poetis qui post eum venerunt.
Inter eos eminentissimum locum obtinet opus poeticum “pueri mali” litterarum Francogallicarum, Arthur Rimbaud.
Aetate qua plerique iuvenes curis scholasticis occupantur, Rimbaud in tribus vel quattuor annis poeticis primam archetupicam structuram poesis et lyricae modernae condidit et perfecit.

'''3. De dissonantia artis modernae ex dynamica evolutionis socialis et technica orta'''

Ars moderna, ab initio suo a media parte saeculi undevicesimi, fuit expressio cuiusdam rebellionis: rebellionis contra societatem et hypocritas consuetudines sociales, contra Ecclesiam et religionem tamquam unum e columnis et propugnatoribus talium relationum.
Simul autem ars moderna fuit rebellio contra ipsam artem antiquam.

Latus intervallum est quod artem classicam ab arte moderna ideis separat.
Quidquid a Renascentia usque ad Romanticismum (a saeculo XVI ad XIX) ortum est, ad artem classicam pertinet, quae formis antiquis variandis et iudiciis de pulchro et bono antiquitatis innitebatur.
Ars moderna est ars inquietudinis ubique praesentis.

Ars classica pulchritudinem, ordinem, harmoniam quaerit, eamque invenit in quiete quam praebet concordia argumenti, verborum, stili, motivorum.
Ars moderna tendit ad exprimendum inquietudinem, dissensionem, lacerationem atque cruciatum qui nos circumdant.
Si ideal artis classicae fuit Pulchritudo ex harmonia, ideal artis modernae est Veritas ex inquietudine.

Ars moderna tamen non solum declarative suam inquietudinem ostendit;
sed eam exprimit dissolutione et mutatione totius paradigmatis poetici et artistici antea vigentis —
in forma, sed etiam in psychologia, ideis, valoribus.

Nova ratio ad realitatem postulavit novum modum erga linguam.
Lingua poetis modernis non iam erat instrumentum technicum ad mundum externum describendum, sed facta est mundus sui iuris, extensio metaphysica et superstructura spiritualis:
realitas parallela, immo potestate sua saepe superior mundo externo, materiali, eventorum.

Lingua potest, ope Rationis et Intuitionis, exprimere mundum cotidianum, externum, sine fuco et sine mendacio, ostendere quid vita et mundus revera sint.
Lingua et verbum possunt mundum contrahere et illuminare, eumque sic liberatum dirigere ad veram eius existentiam metaphysicam.

Ut '''Hugo Friedrich''' in opere suo ''Struktur der modernen Lyrik'' observavit, omnia opera artis modernae aliquid commune habent, sive auctores inter se cogniti sint sive non, sive influentiae intercedant sive non.
Friedrich conclusit id commune esse structuram dissonantem: structuram incongruentiae praevalentis, quae fit principium fundamentale artis modernae.

Hoc pulcherrime illustrari potest exemplis e musica.
Classica Vindobonensis, sicut musica baroca ante eam, harmoniam et pulchritudinem quaerit.
Beethoven, revolutionarius romanticus, nondum longe recedit a modis classicis.
At musica atonalis Arnoldi Schoenberg plane alia est:
ubique in arte moderna dissonantia fit modus exprimendi acceptus et praesens.

Unde ergo huic arti modernae occidentalis haec communis structura dissonans?
Causae et vires quae ad talem artem formandam duxerunt, oriuntur ex relatione psychologica inter artificem singularem et progressum industrialem, technocraticum, normis crescentibus subiectum societatum occidentalium.

Progressus technicus et scientificus, introductio normarum et ordinis, spatium libertatis individuo creativo semper angustius faciebant.
Ita rebellio inevitabilis fuit.
Unicus exitus erat fuga et ascensus in interiora essentiae et sensus cotidianae existentiae humanae:
investigare causas propriae inquietudinis, proprii maledicti.

'''4. Finis experimenti moderni rebellionis et deconstructionis traditi: Antimodernismus an satietas modorum modernistarum?'''

Duo sunt notae fundamentales artis modernae: rebellio et experimentum provocatione et negatione traditionis signatum.
At vero arti modernae, in toto spectatae, accidit id quod multis rebus nimis diu duraturis accidere solet: exhausta est.
Ars moderna exspiravit, velut follis perforatus — saltem quoad eam partem quae provocationem et rebellionem maxime continebat.

Pauca de fine rebellionis contra traditum et de provocatione hodie.
Quid enim utilitatis aut sensus adhuc habet rebellio qualem Rimbaud in poesin Francogallicam et universalem intulit, aut '''Kamov''' in Croatiam?
(Poësin Kamovianam '''A. G. Matoš''' irridens appellavit “poesis lambendi et exspuendi”.)

Deconstructio apud Rimbaud in forma apparuit: iter ab versu rimato et clauso ad libertatem poematis in prosa.
Simul deconstructio apud eum in plano idearum facta est, iam in versibus ligatis: introductio aestheticae deformis, vulgari, insoliti, contra idealum philistaeum pulchritudinis.
Haec deconstructio — tam formalis quam idearum — fuit species rebellionis.

Rimbaud novum codicem in poesi creavit, novos modos describendi et exprimendi realitatem, qui praecursores surrealismi et aliorum motuum novi temporis facti sunt.

Similiter in artibus figurativis deconstructio a cubistis, futuristis, surrealistis facta est: '''Braque, Picasso, Matisse, Dalí''' aliisque.
Picasso formam traditionalem dissolvit; Dalí ideam et psychologiam imaginis classicae in arte moderna delevit.

At hodie nec rebellio nec deconstructio radicalis traditionis sensum habent:
nam nihil aliud essent nisi iteratio eorum quae iam facta sunt.

Nuper in manibus habui opera nonnullorum poetarum Croaticorum iuvenis generationis, qui plerumque poemata in prosa scribunt.
Dum ea legerem — quorum multa etiam valde bona sunt — quaesivi:
Quae est essentialis differentia inter haec opera hodierna (anno 2020) et poemata in prosa quae Arthur Rimbaud circa annum 1873 scripsit?
Rimbaud ea in duas collectiones digessit: ''Une Saison en Enfer'' et ''Illuminations''.

Differentia, re vera, nulla est.
Eadem est paradigma, idem discursus, eadem traditio, quamvis centum triginta annorum intervallo separata.
Conclusio manifesta est: ars moderna iam vetus est.
Habent traditiones suas, modos suos tractandi themata et motiva, schemata et formulas suas iam stabilitas.
Itaque plerique poetae hodierni in eodem spiritu aetatis scribunt, et omnia similia quodammodo videntur.

Effectus rebellionis, experimenti, provocationis non iam novi sunt, sed iam visi, iam exspectati.
Ars moderna — poesis, lyrica universa — pertransiit stadium experimenti, stadium in quo vere nova fuit.
Post impetum revolutionarium, post impetum et explosionem, venit tempus quo res in ordinem redeunt.

Revolutio perfecta est; fructus rupturae cum “vetere mundo” iam confirmati sunt.

'''5. Postmodernismus: reconciliatio traditionis et modernitatis?'''

Satiati sumus arte moderna; satiati canonizata repetitione formarum in poesi hodierna, formarum quas introduxerunt Rimbaud, futuristae, cubistae, dadaistae.
Sed ante omnia hic est novus habitus erga traditionem.

Nonnulli hunc novum, creativum modum se gerendi erga traditionem et opera maiora praeteritarum aetatum postmodernismum appellant;
et consuetudinem citandi sententias vel versus insigniores ex magnis operibus praeteriti temporis
— ut puta versus troubadourum provensalium vel versus ex Dante —
tamquam fragmenta in contextu operum recentiorum interpretantur ut dialogum quendam cum traditione instaurent.

Quamquam, sane, tales fragmenta e suo contextu originali exempta novum sensum accipiunt, illum scilicet quem auctor hodiernus ex sua prospectiva in eis invenit.
Etiamsi citatio sensum mutet, tamen tali usu et tali transformatione elementorum veterum, praeteritum et traditio novo et creativo modo in praesenti adsunt, atque coniunctio cum traditione efficitur.
Unus ex clarissimis exemplis talis consuetudinis in poesi sunt citationes apud '''T. S. Eliot'''.

Ars nova non tendit, sicut ars moderna, ad dissonantiam, ad negativam determinationem erga mundum et traditionem, ad negationem;
sed omnino e contrario — vias quaerit ad novum per constructionem et creationem, quae elementa antiqua et tradita accipit, sed ea novo modo interpretatur et adhibet.

'''6. De innixo in experientia humana universali: psychologizatio
'''

Ars aetatis postmodernismi innititur psychologizationi atque accessui psychologico per medium linguae, quoad litteras et poesin attinet.
Locum praecipuum in arte nova obtinent symbola, quorum usum ex arte moderna symbolismi hereditate accipimus, quamquam symbola in expressione humana adsunt iam ab arte praehistorica  
— in sculpturis et picturis speluncarum, in menhiris et spiris —
necnon in artibus primarum civitatum (ut Cretae, etc.).

Ars nova symbolum psychologice, consulto et deliberato, adhibet: tamquam instrumentum psychologicum, medium excitandi seriem associationum subconsciarum apud spectatorem vel lectorem, id est, apud recipientem nuntii.
Nihil est fortuitum, quamvis primo intuitu ita videri possit.
Ars est forma manipulationis atque collagii, cuius finis est affectare conscientiam et sub-conscientiam lectoris vel observatoris, ut in mente eius variae associationes excitentur atque ita nuntius transmittatur.

'''7. Postmodernistae pictores Croatici?'''

Ex pictoribus Croaticis aetatis postmodernitatis hodiernae, memorare velim opera eorum quos ipse bene novi:
'''Igor Konjušak''', pictor et graphicus, atque '''Vladimir Meglić''', pictor.

Igor Konjušak, pictor-graphicarius, designator et magister in Academia Artium Zagrabiensi, iam annis 1990 cyclum graphicarum sub titulo Prozori (Aperturae) exhibuit:
aperturas albas intuitivas et circulos in campis nigris vel rubris rectangulorum, cum lineolis vix visibilibus quasi fortuitis, quae emotionalem asperitatem cotidianae vitae suggerunt, nuntium metaphysicum fortem de personalitate et existentia auctoris modesti et taciturni mittentes.

Praecipuae notae picturae Vladimiri Meglići sunt:
colores vehementes ad volumina effingenda;
immersio in intimam mysteriam rerum et entium, expressa per accentuatam expressivitatem;
constantia in coniungendo diurnum, vulgare et subconscionem — quae partim radices habent in pueritia, in confinio somnii et vigiliae — indicata per animalia fantastica, aves, mensas amplificatas cum scriniis semiclusis (mensae coloristicae et scrinia reclusa sunt quasi signum distinctivum Meglićianum).

Praeter amplum opus in pictura ad easel (saepe in magnis tabulis), Meglić technicas vitri picti et mosaicorum didicit, usurpavit et perfecit, quae nonnullos interiores ecclesiarum in Croatia et Bosnia et Herzegovina ornant.
Itaque non solum de magno et insigni artifice agitur, sed etiam de magno et indefesso operario, qui decennium ultimum magister artium in Schola Artium Applicatarum Zagrabiensi fuit.

Praeter hos duos, exstat etiam multitudo pictorum iuniorum, qui picturis in tela — hoc est, medio traditionali — metaphysicam rationem omnium iam visorum et cognitorum reconsiderant.

'''8. Num poeta tempore suo antecedere potest?
De accessu et modis in opere poetico Friedrichi Hölderlini'''

Iam tempore modernitatis emergentis, in prima parte saeculi XX, inter bella duo mundana, exstiterunt artifices qui artem suam non super negatione aut aggressione erga traditionem et realitatem fundaverunt.
Opera sua pulcherrima et perfecta creaverunt poetae '''Federico García Lorca''' et '''Rainer Maria Rilke'''.
Hi poetae sine strepitu externo, sine levitate experimenti superficialis, operati sunt.

Lorca fuit poeta mysticae vitae et fortunae, propriae et patriae suae, quas intuitive praecipue percipiebat.
Rilke fuit poeta realitatis metaphysicae mundi, hominum et rerum.
In operibus suis serioribus — praesertim in ''Sonettis ad Orpheum'' et ''Elegiis Duinensibus'' — Rilke magno afficiebatur influentia et nuntio poetae Germani '''Friedrichi Hölderlini''' (fine saeculi XVIII et initio XIX), qui ipse in carminibus posterioribus praecursor singularis modorum et accessuum saeculo XX propriorum fuit.

Accessus Hölderlinianus ad poesin evolutus est in usum linguae tamquam instrumenti quod non describit, sed per linguam reddit aequivalentem externum mundo interiori, descendens in id quod est essentiale homini de propria existentia et identitate cogitanti.
Ita Hölderlin — quod saepe effugit oculis historicorum modernitatis — iam circa annum 1800 suis operibus poeticis praenuntiavit eventus et directiones poesis saeculi XX.

Praeter influentiam in Rilke (in ''Elegiis Duinensibus''), Hölderlin valde movit etiam unum e maximis philosophis Germaniae saeculi XX, '''Martin Heidegger''', qui monuit et ostendit momentum operis poetici Hölderliniani.


'''9. Conclusio'''

Ex omnibus supra dictis apparet artem novam, quae ex revolutione modernitatis orta est, vias novas et aperturas in realitatem circumstantem quaerere.
Non tendit, sicut ars moderna, ad exprimendam dissonantiam et inquietudinem, sed vias pandit ad solutionem per novam creationem et affirmationem, non per negationem aut recusationem aggressivam.
Constructio et creatio collagiorum e elementis traditionalibus — non deconstructio — sunt eius propriae viae.

Ars nova magis est spatium alchemistarum creativorum et magorum, quam rebellium et provocatorum.
Attamen aliquid ex acquisitis modernitatis certe retinet: rationem erga libertatem, creativitatem et linguam.

Novum, quod ex veteri oritur, diversum est a veteri, sed tamen quaedam elementa eius servat et continuat.

[[Categoria:Opera quae Coronus Tenebrosius scripsit]]
[[Categoria:Interpretationes e lingua Croatica]]
[[Categoria:Opera quae Coronus Tenebrosius Latine vertit]]
[[Categoria:Opera cum fonte]]
[[Categoria:Opera sine re wikidata]]
[[Categoria:Saeculi primi vicesimi interpretationes]]
[[Categoria:Saeculi primi vicesimi opera]]</text>
      <sha1>mcyag1lqdid8ai1szin04tk5i3zhvaz</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pagina:Erycius Puteanus, Bruxella, incomparabili exemplo Septenari, 1646.djvu/14</title>
    <ns>104</ns>
    <id>83775</id>
    <revision>
      <id>272693</id>
      <parentid>272578</parentid>
      <timestamp>2026-06-28T12:03:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Em-GdM</username>
        <id>26341</id>
      </contributor>
      <origin>272693</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1084" sha1="65ijsyinv3u4h2yadqpaaywb49rglhp" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Em-GdM&quot; /&gt;{{rh||PROSPHONESIS.|}}&lt;/noinclude&gt;{{Pt|ras|præclaras}} {{sc|Vrbes}}, quæ terarrum Stellæ, ſtilo &amp; ingenio venerari. {{sc|Principes}} cœperam, ac {{sc|Theatrum}} moliri {{sc|Heroicvm}} ; cujus jam partes aliquæ publicè ſpectantur. Ad {{sc|Vrbes}} pariferebar animo : ſed illas potiſſimùm, quibus peculiari ratione &amp; me videbar, &amp; ſtudia mea debere. Plures sunt, &amp; ad {{sc|Septenarium}} ſæpiùs veniunt : paucæ tamen, ſi Brabantiæ finibus pietatem meam concludam. Inter has verò {{sc|Lovanivm, Brvxella, Antverpia}} eminent : totidem titulis, {{sc|Academia, Avla, Emporium}} ; Ternóſque Provinciæ {{sc|Ordines}} denotant : illum Sacrum Academia, Nobilem Aula, Civilem Emporium. Ad me quod attinet, gente Gugernâ, Lovanii, &amp; in Arce habito, in reliquis vivo, Bruxellæ felix ſum, ac meliori omine ad famam aſſurgo. Hoc etiam diſcrimine, cùm omnibus debeam, quid à me ſingulæ jure ſuo exigant, in confeſſo eſt. Felicitas iſta, ut titulos honoréſque Regios præteream, in Benevolentia veſtra poſita eſt ; quâ me, tanquam Civem, &amp; in me {{Pt|Litte-|}}&lt;noinclude&gt;{{d|ras}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>65ijsyinv3u4h2yadqpaaywb49rglhp</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pagina:Erycius Puteanus, Bruxella, incomparabili exemplo Septenari, 1646.djvu/15</title>
    <ns>104</ns>
    <id>83776</id>
    <revision>
      <id>272692</id>
      <parentid>272577</parentid>
      <timestamp>2026-06-28T12:03:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Em-GdM</username>
        <id>26341</id>
      </contributor>
      <origin>272692</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1079" sha1="awudqbcrweo35qou6rnqcoxmxakeve6" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Em-GdM&quot; /&gt;{{rh||AD S.P.Q. BRVXELLENSEM|}}&lt;/noinclude&gt;{{pt|ras|Litteras}}, tanquàm omnibus neceſſarias, complexi, ea effudiſtis bona &amp; beneficia, quæ ne Patria quidem dedit. Vt gratus igitur effem, ingenium in hoſtimentum contuli ; anniſus exprimere ſtilo, quæ myſterio arcana ſunt, &amp; in Vrbe veſtra ſine exemplo admiranda. {{sc|Lovanium}} quidem ejus Apollo {{sc|Ivstvs Lipsivs}} deſcripſerat ; {{sc|Antverpiam Carolvs Scribanivs}}, ſublimis animi calamíque, è Societate {{sc|Iesv}} Vir ; reliquas {{sc|Io. Baptista Gramayvs}}, ſed ut nullam ſatis abſolveret, copioſus tamen eſſet. Rectiùs ſanè {{sc|Lvdovicvs Gvicciardinvs}}, quamvis breviter, &amp; ſuâ linguâ, de univerſo Belgio homo Italus optimè meritus, &amp; plus quàm Belga. Sic ergò legitur adhuc magis {{sc|Bruxella}}, quàm ſcitur : peculiari digna libro, quemadmodùm glorià &amp; majeſtate excellit. Meam induſtriam, pronam licèt &amp; proclivem, ſpecioſa illa, &amp; ingens nuper Tabula ſtimulavit, majori ſumptu quàm ingenio, utiliter tamen à Cive &amp; Patricio concinnata : cui cùm {{sc|Descriptionem}}&lt;noinclude&gt;{{d|meam}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>awudqbcrweo35qou6rnqcoxmxakeve6</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pagina:Erycius Puteanus, Bruxella, incomparabili exemplo Septenari, 1646.djvu/16</title>
    <ns>104</ns>
    <id>83777</id>
    <revision>
      <id>272691</id>
      <parentid>272579</parentid>
      <timestamp>2026-06-28T12:03:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Em-GdM</username>
        <id>26341</id>
      </contributor>
      <origin>272691</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1097" sha1="mjcpe7n4zrujv4zh9lw12uu59b9fjad" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Em-GdM&quot; /&gt;{{rh||PROSPHONESIS.|}}&lt;/noinclude&gt;meam lubens adderem, animare verbis lineas viſus ſum ; &amp; his muta cœpit Imago loqui. Sed hoc ego tum officium Civitati perſolvi. Conſtantiori mox igitur conſilio &amp; conatu (quaſi hæc mihi, quam ornarem, Sparta relicta eſſet) {{sc|Brvxellam}}, ſed {{sc|Septenariam, Gripho}} comprehenſam {{sc|Palladio}}, compoſui, &amp; illuſtravi, Numeris exprimens, quicquid ad curioſam notitiam Hiſtoria ſuppeditaret. {{sc|Brvxellam}} cùm dico ; decus &amp; ornamentum dico Vrbium : cùm {{sc|Septenariam}}, myſterium &amp; miraculum. Potentia, Pulchritudo, Nobilitas hoc ornamento ; Felicitas, Securitas, Æternitas hoc miraculo continentur. Non poterat proſectò {{sc|Bruxella}} eſſe, niſi eſſet {{sc|Septenaria}} ; neque {{sc|Septenaria}}, niſi {{sc|Bruxella}}. In ipſo adhuc ævi &amp; rerum flore {{sc|Septem Dynastæ}} erant, Rectores Populi, &amp; divino quaſi numero ; {{sc|Septem}} diſcreti {{sc|Palatiis}}, junctiſſimi animis ; cùm jam {{sc|Septem}} Vrbis {{sc|Portæ}} eſſent, ſingulæ ſub ſingulis ; &amp; {{sc|Septem}} quaſi in una Vrbe Vrbes. A {{pt|Dy-|naftis}}&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>mjcpe7n4zrujv4zh9lw12uu59b9fjad</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pagina:Erycius Puteanus, Bruxella, incomparabili exemplo Septenari, 1646.djvu/17</title>
    <ns>104</ns>
    <id>83778</id>
    <revision>
      <id>272690</id>
      <parentid>272582</parentid>
      <timestamp>2026-06-28T12:02:59Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Em-GdM</username>
        <id>26341</id>
      </contributor>
      <origin>272690</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1072" sha1="7qvmbsph3aa0yg48prvwlh3cyvpav7q" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Em-GdM&quot; /&gt;{{rh||AD S. P. Q. BRVXELLENSEM|}}&lt;/noinclude&gt;{{pt|naſtis|dy}} deinde {{sc|Septem}} Nobilium {{sc|Familia}} : &amp; quemadmodùm {{sc|Septemviri, Septem omnia}}, quæ in Senatu, in Populo, in tota Curiæ adminiſtiatione obſervantur. Sed peculiaris hîc nunc ſe mihi offert {{sc|Septenarivs}}, quo totum adeò Magiſtratum comprehendo. {{sc|Prætvra}} prima eſt, &amp; faſcibus ſuis ſecuribúſque eminet, ut Nobilitatis, ita Iustitiæ tenax. Hac qui ſungitur, {{sc|Viri}} nomine {{sc|Mvnvs}} Amplissimum gerit ; vices ejus, qui imperat omnibus. Sed qui Viri ! ut Faſtos faciant. Sequitur {{sc|Consvlatvs}}, recentior quidem, ſed cum maximo Populi commodo, annos abhinc cc. xxv. inſtitutus. Hîc etiam Viri ſunt, Nobiliſſimi, Optimi, Prudentiſſimi, &amp; pulcherrimo vocabulo {{sc|Magistri Civium}}appellantur : Publici Patres, &amp; Rempublicam velut familiam, Cives velut liberos gubernant. Hîc verò &amp; Faſti ſunt, ut Viros agnoſcamus. Deinceps {{sc|Septemviratvs}}, cujus jam mentio facta, Numero Senatoriam Dignitatem aſſumens, Dignitate Numerum. Hoc nomen, Curiæ&lt;noinclude&gt;{{d|velut}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>7qvmbsph3aa0yg48prvwlh3cyvpav7q</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pagina:Polygamia Triumphatrix.pdf/40</title>
    <ns>104</ns>
    <id>83784</id>
    <revision>
      <id>272739</id>
      <parentid>272610</parentid>
      <timestamp>2026-06-28T22:18:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Erblanchard57</username>
        <id>30712</id>
      </contributor>
      <comment>/* Emendata */</comment>
      <origin>272739</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4994" sha1="91zdycsk02cjf78ye7bt7bzkcip57o1" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Erblanchard57&quot; /&gt;{{rvh|30|DE POLYGAMIA.|DISCURSUS}}
{{smaller-block/s}}&lt;/noinclude&gt;''n. 14. Eju{{ls}}dem opinionis'' {{ls}}unt ''Navarr. Sylve{{ls}}t. Sanchez. Coning. Bu{{ls}}enb. Theol. Mor. l. 6. tr. 6. c. 1. dub. 2. p. m. 609.'' dicentes cum gravidâ non e{{ls}}{{ls}}e rem habendam &amp; p. 613 dicit, cum uxor e{{ls}}t gravida &amp; ex redditione periculum mortis vel etiam abortus probabile timeatur proli jam conceptæ, tunc non petere nec reddere licitum e{{ls}}t; ut per {{ls}}e patet ait Laimann. c. 1. n. 7. &amp; e{{ls}}{{ls}}e mortale d. 49. {{ls}}ect. 3. Vid. &amp; ''Menger. Scrut. Con{{ls}}c. p. 803. Al{{ls}}ted. Theol. Ca{{ls}}. 338. Fernand. 938. Gerh. de Conjug. §. 441. p. 662. &amp; p. 649. Pii conjuges'' inquit ''ita utantur conjugio, ne furore libidinis more gentilium'' vel be{{ls}}tiarum indulgeant, {{ls}}ed eam potius ca{{ls}}titate refrenent ac moderentur. Dominus quippe ip{{ls}}e datâ lege Lev, 15. 16. 17. Judæis moderatiorem u{{ls}}um Veneris præ{{ls}}crip{{ls}}it. Quia enim conjugali congre{{ls}}{{ls}}u maritus &amp; uxor polluebantur, ideoque lotione opus habebant, &amp; immundi erant u{{ls}}que ad ve{{ls}}peram (quo ip{{ls}}e tùm maritus à prodeundo in publicum, &amp; uxor ab operibus dome{{ls}}ticis avocabantur) utique {{ls}}anè hoc ip{{ls}}o conjuges in operibus vocationis ''&amp; negotiis dome{{ls}}ticis expediundis impediebantur. ac proinde ob negotiorum molem aut nece{{ls}}{{ls}}itatem temperantius con{{ls}}ue{{ls}}cere nece{{ls}}{{ls}}e habebant ne {{ls}}ibi hac ratione magis indies incommodarent.'' Huc etiam facit, quod ''Gerh. tr. de conjug. §. 437.'' {{ls}}cribit, ''Ip{{ls}}a lux naturæ in mente hominis po{{ls}}t lap{{ls}}um adhuc reliqua ni{{ls}}i impetu concupi{{ls}}centiæ, veluti tetrâ quâdam caligine, penitus obfu{{ls}}cetur, docet, non e{{ls}}{{ls}}e belluino more in Venerem etiam licitam proruendum, {{ls}}ed rectæ rationis imperio libidinem coercendam. Lux autem gratiæ per Sp. S. in cordibus verè credentium accen{{ls}}a id longè illu{{ls}}trius docet, ac fortius illum concupi{{ls}}centiæ impetum nativum reprimit. Quemadmodum enim in aliis particularibus actionibus verè pii illuminatione &amp; magi{{ls}}terio Sp. S. ita erudiuntur, ut {{ls}}ciant, quomodo {{ls}}e in omnibus rectè gerere debeant, nec opus habeant, ut {{ls}}pecialibus regulis de omnibus ca{{ls}}ibus &amp; circum{{ls}}tantiis {{ls}}pecialibus informentur, &amp;c. Ita quoque in u{{ls}}u conjugii moderando ac temperando, {{ls}}i Spiritus S. in corde {{ls}}uo habitantis ductum ac monitum pii homines {{ls}}equantur, ab hone{{ls}}tatis &amp; ca{{ls}}titatis limitibus nunquam recedent, nec {{ls}}anitati noxam quandam immoderato etiam licitorum u{{ls}}u inferent, &amp;c.''

{{anchor|n2}}2. Mirari verò {{ls}}atis non po{{ls}}{{ls}}um, tantum Anti-Polygamum, uti {{ls}}e jactat, in {{ls}}uâ Victoriâ Utopicâ tàm leviden{{ls}}ia, {{ls}}traminea &amp; planè puerilia argumenta afferre ex {{ls}}cripturâ ad evincendum cum gravidâ concubitum. Tædet {{ls}}anè ea repetere, cum planè nihil {{ls}}olidi, quod tantum Theologum, uti videri vult, deceat, ibi reperiatur. Probat vero {{ls}}uam opinionem ex Prov. 5. 18. &amp; Cohet. 9. 9. ubi juvenis jubetur ''lætari cum uxore juventutis {{ls}}uæ {{ls}}emper &amp; omni tempore.'' Quod non faceret, inquit, {{ls}}i id tantum ante conceptionem fieri deberet. Si hoc exinde {{ls}}equitur, multo magis colligere po{{ls}}{{ls}}em, omnibus momentis e{{ls}}{{ls}}e concumbendum. Videt ergò Anti-Polygamus, {{ls}}i non mille Diabolis, quod de ''Theophilo'' mendaci{{ls}}{{ls}}imè &amp; impii{{ls}}{{ls}}imè {{ls}}cribit, e{{ls}}t occœcatus, ad quas ob{{ls}}cœni{{ls}}{{ls}}imas ab{{ls}}urditates deveniat. Sanè {{ls}}i optimum modernum {{ls}}cripturarum Exegetam Dn. ''Martinum Geierum,'' cui Deus de meis, {{ls}}i placuerit, annis plures addat, in {{ls}}uis commentariis in hæc loca con{{ls}}ulo, talem interpretationem nu{{ls}}piam invenio. Neque enim ex lætitiâ cum uxore ad illum extremum actum amoris conjugalis, in quo quidem mundani {{ls}}uas delicias unicè quærunt, {{ls}}tatim de{{ls}}ultandum e{{ls}}t. Sunt vel mille modi lætandi, quibus maritus frui pote{{ls}}t cum {{ls}}uâ uxore, ut non opus {{ls}}it, cum lætari velit illicò ad concubitum tran{{ls}}ire, {{ls}}ed momor e{{ls}}{{ls}}e debet alterius dicti Salomonæi: Lætare juvenis in juventute tuâ, {{ls}}ed {{ls}}cias te de omnibus re{{ls}}pon{{ls}}urum. Similis farinæ argumentum e{{ls}}t quod Anti-Polygamus ex ''Deut. 24. 5.'' affertur de novello marito, immunitatem, vocationem à militiâ per integrum annum beneficio legis adepto, quô lætetur cum conjuge {{ls}}uâ. I{{ls}}te Anti-Polygamus putat, unicam &amp; {{ls}}olam lætitiam con{{ls}}i{{ls}}tere in concubitu, in quo quidem impudici &amp; la{{ls}}civi Co{{ls}}mopolitani {{ls}}ua ponunt gaudia, ita ut quando {{ls}}ummâ lætitiâ diffluere volunt, mulieribus abutantur, quæ cum omnibus creaturis dubio procul juxta Paulum propter abu{{ls}}um ingemi{{ls}}cunt. Nec majoris momenti e{{ls}}t argumentum ex verbis&lt;noinclude&gt;{{right|Pauli}}
{{smaller-block/e}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>91zdycsk02cjf78ye7bt7bzkcip57o1</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>272757</id>
      <parentid>272739</parentid>
      <timestamp>2026-06-29T00:11:52Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Erblanchard57</username>
        <id>30712</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>272757</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5009" sha1="g4y2yckf7nh6qmrtvfpyw3oolgmovhi" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Erblanchard57&quot; /&gt;{{rvh|30|DE POLYGAMIA.|DISCURSUS}}
{{smaller-block/s}}&lt;/noinclude&gt;''n. 14. Eju{{ls}}dem opinionis'' {{ls}}unt ''Navarr. Sylve{{ls}}t. Sanchez. Coning. Bu{{ls}}enb. Theol. Mor. l. 6. tr. 6. c. 1. dub. 2. p. m. 609.'' dicentes cum gravidâ non e{{ls}}{{ls}}e rem habendam &amp; p. 613 dicit, cum uxor e{{ls}}t gravida &amp; ex redditione periculum mortis vel etiam abortus probabile timeatur proli jam conceptæ, tunc non petere nec reddere licitum e{{ls}}t; ut per {{ls}}e patet ait Laimann. c. 1. n. 7. &amp; e{{ls}}{{ls}}e mortale d. 49. {{ls}}ect. 3. Vid. &amp; ''Menger. Scrut. Con{{ls}}c. p. 803. Al{{ls}}ted. Theol. Ca{{ls}}. 338. Fernand. 938. Gerh. de Conjug. §. 441. p. 662. &amp; p. 649. Pii conjuges'' inquit ''ita utantur conjugio, ne furore libidinis more gentilium'' vel be{{ls}}tiarum indulgeant, {{ls}}ed eam potius ca{{ls}}titate refrenent ac moderentur. Dominus quippe ip{{ls}}e datâ lege Lev, 15. 16. 17. Judæis moderatiorem u{{ls}}um Veneris præ{{ls}}crip{{ls}}it. Quia enim conjugali congre{{ls}}{{ls}}u maritus &amp; uxor polluebantur, ideoque lotione opus habebant, &amp; immundi erant u{{ls}}que ad ve{{ls}}peram (quo ip{{ls}}e tùm maritus à prodeundo in publicum, &amp; uxor ab operibus dome{{ls}}ticis avocabantur) utique {{ls}}anè hoc ip{{ls}}o conjuges in operibus vocationis ''&amp; negotiis dome{{ls}}ticis expediundis impediebantur. ac proinde ob negotiorum molem aut nece{{ls}}{{ls}}itatem temperantius con{{ls}}ue{{ls}}cere nece{{ls}}{{ls}}e habebant ne {{ls}}ibi hac ratione magis indies incommodarent.'' Huc etiam facit, quod ''Gerh. tr. de conjug. §. 437.'' {{ls}}cribit, ''Ip{{ls}}a lux naturæ in mente hominis po{{ls}}t lap{{ls}}um adhuc reliqua ni{{ls}}i impetu concupi{{ls}}centiæ, veluti tetrâ quâdam caligine, penitus obfu{{ls}}cetur, docet, non e{{ls}}{{ls}}e belluino more in Venerem etiam licitam proruendum, {{ls}}ed rectæ rationis imperio libidinem coercendam. Lux autem gratiæ per Sp. S. in cordibus verè credentium accen{{ls}}a id longè illu{{ls}}trius docet, ac fortius illum concupi{{ls}}centiæ impetum nativum reprimit. Quemadmodum enim in aliis particularibus actionibus verè pii illuminatione &amp; magi{{ls}}terio Sp. S. ita erudiuntur, ut {{ls}}ciant, quomodo {{ls}}e in omnibus rectè gerere debeant, nec opus habeant, ut {{ls}}pecialibus regulis de omnibus ca{{ls}}ibus &amp; circum{{ls}}tantiis {{ls}}pecialibus informentur, &amp;c. Ita quoque in u{{ls}}u conjugii moderando ac temperando, {{ls}}i Spiritus S. in corde {{ls}}uo habitantis ductum ac monitum pii homines {{ls}}equantur, ab hone{{ls}}tatis &amp; ca{{ls}}titatis limitibus nunquam recedent, nec {{ls}}anitati noxam quandam immoderato etiam licitorum u{{ls}}u inferent, &amp;c.''

{{anchor|n2}}2. Mirari verò {{ls}}atis non po{{ls}}{{ls}}um, tantum Anti-Polygamum, uti {{ls}}e jactat, in {{ls}}uâ Victoriâ Utopicâ tàm leviden{{ls}}ia, {{ls}}traminea &amp; planè puerilia argumenta afferre ex {{ls}}cripturâ ad evincendum cum gravidâ concubitum. Tædet {{ls}}anè ea repetere, cum planè nihil {{ls}}olidi, quod tantum Theologum, uti videri vult, deceat, ibi reperiatur. Probat vero {{ls}}uam opinionem ex Prov. 5. 18. &amp; {{SIC|Cohet.|Cohel.}} 9. 9. ubi juvenis jubetur ''lætari cum uxore juventutis {{ls}}uæ {{ls}}emper &amp; omni tempore.'' Quod non faceret, inquit, {{ls}}i id tantum ante conceptionem fieri deberet. Si hoc exinde {{ls}}equitur, multo magis colligere po{{ls}}{{ls}}em, omnibus momentis e{{ls}}{{ls}}e concumbendum. Videt ergò Anti-Polygamus, {{ls}}i non mille Diabolis, quod de ''Theophilo'' mendaci{{ls}}{{ls}}imè &amp; impii{{ls}}{{ls}}imè {{ls}}cribit, e{{ls}}t occœcatus, ad quas ob{{ls}}cœni{{ls}}{{ls}}imas ab{{ls}}urditates deveniat. Sanè {{ls}}i optimum modernum {{ls}}cripturarum Exegetam Dn. ''Martinum Geierum,'' cui Deus de meis, {{ls}}i placuerit, annis plures addat, in {{ls}}uis commentariis in hæc loca con{{ls}}ulo, talem interpretationem nu{{ls}}piam invenio. Neque enim ex lætitiâ cum uxore ad illum extremum actum amoris conjugalis, in quo quidem mundani {{ls}}uas delicias unicè quærunt, {{ls}}tatim de{{ls}}ultandum e{{ls}}t. Sunt vel mille modi lætandi, quibus maritus frui pote{{ls}}t cum {{ls}}uâ uxore, ut non opus {{ls}}it, cum lætari velit illicò ad concubitum tran{{ls}}ire, {{ls}}ed momor e{{ls}}{{ls}}e debet alterius dicti Salomonæi: Lætare juvenis in juventute tuâ, {{ls}}ed {{ls}}cias te de omnibus re{{ls}}pon{{ls}}urum. Similis farinæ argumentum e{{ls}}t quod Anti-Polygamus ex ''Deut. 24. 5.'' affertur de novello marito, immunitatem, vocationem à militiâ per integrum annum beneficio legis adepto, quô lætetur cum conjuge {{ls}}uâ. I{{ls}}te Anti-Polygamus putat, unicam &amp; {{ls}}olam lætitiam con{{ls}}i{{ls}}tere in concubitu, in quo quidem impudici &amp; la{{ls}}civi Co{{ls}}mopolitani {{ls}}ua ponunt gaudia, ita ut quando {{ls}}ummâ lætitiâ diffluere volunt, mulieribus abutantur, quæ cum omnibus creaturis dubio procul juxta Paulum propter abu{{ls}}um ingemi{{ls}}cunt. Nec majoris momenti e{{ls}}t argumentum ex verbis&lt;noinclude&gt;{{right|Pauli}}
{{smaller-block/e}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>g4y2yckf7nh6qmrtvfpyw3oolgmovhi</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>272758</id>
      <parentid>272757</parentid>
      <timestamp>2026-06-29T00:12:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Erblanchard57</username>
        <id>30712</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>272758</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5009" sha1="hri4g84232wsdd6u6hkvntazr3bvvfu" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Erblanchard57&quot; /&gt;{{rvh|30|DE POLYGAMIA.|DISCURSUS}}
{{smaller-block/s}}&lt;/noinclude&gt;''n. 14. Eju{{ls}}dem opinionis'' {{ls}}unt ''Navarr. Sylve{{ls}}t. Sanchez. Coning. Bu{{ls}}enb. Theol. Mor. l. 6. tr. 6. c. 1. dub. 2. p. m. 609.'' dicentes cum gravidâ non e{{ls}}{{ls}}e rem habendam &amp; p. 613 dicit, cum uxor e{{ls}}t gravida &amp; ex redditione periculum mortis vel etiam abortus probabile timeatur proli jam conceptæ, tunc non petere nec reddere licitum e{{ls}}t; ut per {{ls}}e patet ait Laimann. c. 1. n. 7. &amp; e{{ls}}{{ls}}e mortale d. 49. {{ls}}ect. 3. Vid. &amp; ''Menger. Scrut. Con{{ls}}c. p. 803. Al{{ls}}ted. Theol. Ca{{ls}}. 338. Fernand. 938. Gerh. de Conjug. §. 441. p. 662. &amp; p. 649. Pii conjuges'' inquit ''ita utantur conjugio, ne furore libidinis more gentilium'' vel be{{ls}}tiarum indulgeant, {{ls}}ed eam potius ca{{ls}}titate refrenent ac moderentur. Dominus quippe ip{{ls}}e datâ lege Lev, 15. 16. 17. Judæis moderatiorem u{{ls}}um Veneris præ{{ls}}crip{{ls}}it. Quia enim conjugali congre{{ls}}{{ls}}u maritus &amp; uxor polluebantur, ideoque lotione opus habebant, &amp; immundi erant u{{ls}}que ad ve{{ls}}peram (quo ip{{ls}}e tùm maritus à prodeundo in publicum, &amp; uxor ab operibus dome{{ls}}ticis avocabantur) utique {{ls}}anè hoc ip{{ls}}o conjuges in operibus vocationis ''&amp; negotiis dome{{ls}}ticis expediundis impediebantur. ac proinde ob negotiorum molem aut nece{{ls}}{{ls}}itatem temperantius con{{ls}}ue{{ls}}cere nece{{ls}}{{ls}}e habebant ne {{ls}}ibi hac ratione magis indies incommodarent.'' Huc etiam facit, quod ''Gerh. tr. de conjug. §. 437.'' {{ls}}cribit, ''Ip{{ls}}a lux naturæ in mente hominis po{{ls}}t lap{{ls}}um adhuc reliqua ni{{ls}}i impetu concupi{{ls}}centiæ, veluti tetrâ quâdam caligine, penitus obfu{{ls}}cetur, docet, non e{{ls}}{{ls}}e belluino more in Venerem etiam licitam proruendum, {{ls}}ed rectæ rationis imperio libidinem coercendam. Lux autem gratiæ per Sp. S. in cordibus verè credentium accen{{ls}}a id longè illu{{ls}}trius docet, ac fortius illum concupi{{ls}}centiæ impetum nativum reprimit. Quemadmodum enim in aliis particularibus actionibus verè pii illuminatione &amp; magi{{ls}}terio Sp. S. ita erudiuntur, ut {{ls}}ciant, quomodo {{ls}}e in omnibus rectè gerere debeant, nec opus habeant, ut {{ls}}pecialibus regulis de omnibus ca{{ls}}ibus &amp; circum{{ls}}tantiis {{ls}}pecialibus informentur, &amp;c. Ita quoque in u{{ls}}u conjugii moderando ac temperando, {{ls}}i Spiritus S. in corde {{ls}}uo habitantis ductum ac monitum pii homines {{ls}}equantur, ab hone{{ls}}tatis &amp; ca{{ls}}titatis limitibus nunquam recedent, nec {{ls}}anitati noxam quandam immoderato etiam licitorum u{{ls}}u inferent, &amp;c.''

{{anchor|n2}}2. Mirari verò {{ls}}atis non po{{ls}}{{ls}}um, tantum Anti-Polygamum, uti {{ls}}e jactat, in {{ls}}uâ Victoriâ Utopicâ tàm leviden{{ls}}ia, {{ls}}traminea &amp; planè puerilia argumenta afferre ex {{ls}}cripturâ ad evincendum cum gravidâ concubitum. Tædet {{ls}}anè ea repetere, cum planè nihil {{ls}}olidi, quod tantum Theologum, uti videri vult, deceat, ibi reperiatur. Probat vero {{ls}}uam opinionem ex Prov. 5. 18. &amp; {{SIC|Cohet.|Cohel.}} 9. 9. ubi juvenis jubetur ''lætari cum uxore juventutis {{ls}}uæ {{ls}}emper &amp; omni tempore.'' Quod non faceret, inquit, {{ls}}i id tantum ante conceptionem fieri deberet. Si hoc exinde {{ls}}equitur, multo magis colligere po{{ls}}{{ls}}em, omnibus momentis e{{ls}}{{ls}}e concumbendum. Videt ergò Anti-Polygamus, {{ls}}i non mille Diabolis, quod de ''Theophilo'' mendaci{{ls}}{{ls}}imè &amp; impii{{ls}}{{ls}}imè {{ls}}cribit, e{{ls}}t occœcatus, ad quas ob{{ls}}cœni{{ls}}{{ls}}imas ab{{ls}}urditates deveniat. Sanè {{ls}}i optimum modernum {{ls}}cripturarum Exegetam Dn. ''Martinum Geierum,'' cui Deus de meis, {{ls}}i placuerit, annis plures addat, in {{ls}}uis commentariis in hæc loca con{{ls}}ulo, talem interpretationem nu{{ls}}piam invenio. Neque enim ex lætitiâ cum uxore ad illum extremum actum amoris conjugalis, in quo quidem mundani {{ls}}uas delicias unicè quærunt, {{ls}}tatim de{{ls}}ultandum e{{ls}}t. Sunt vel mille modi lætandi, quibus maritus frui pote{{ls}}t cum {{ls}}uâ uxore, ut non opus {{ls}}it, cum lætari velit illicò ad concubitum tran{{ls}}ire, {{ls}}ed memor e{{ls}}{{ls}}e debet alterius dicti Salomonæi: Lætare juvenis in juventute tuâ, {{ls}}ed {{ls}}cias te de omnibus re{{ls}}pon{{ls}}urum. Similis farinæ argumentum e{{ls}}t quod Anti-Polygamus ex ''Deut. 24. 5.'' affertur de novello marito, immunitatem, vocationem à militiâ per integrum annum beneficio legis adepto, quô lætetur cum conjuge {{ls}}uâ. I{{ls}}te Anti-Polygamus putat, unicam &amp; {{ls}}olam lætitiam con{{ls}}i{{ls}}tere in concubitu, in quo quidem impudici &amp; la{{ls}}civi Co{{ls}}mopolitani {{ls}}ua ponunt gaudia, ita ut quando {{ls}}ummâ lætitiâ diffluere volunt, mulieribus abutantur, quæ cum omnibus creaturis dubio procul juxta Paulum propter abu{{ls}}um ingemi{{ls}}cunt. Nec majoris momenti e{{ls}}t argumentum ex verbis&lt;noinclude&gt;{{right|Pauli}}
{{smaller-block/e}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>hri4g84232wsdd6u6hkvntazr3bvvfu</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pagina:Erycius Puteanus, Bruxella, incomparabili exemplo Septenari, 1646.djvu/18</title>
    <ns>104</ns>
    <id>83786</id>
    <revision>
      <id>272689</id>
      <parentid>272617</parentid>
      <timestamp>2026-06-28T12:02:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Em-GdM</username>
        <id>26341</id>
      </contributor>
      <origin>272689</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1100" sha1="8g2yx6efxk2st0r6hfyl0l2vfmy19mb" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Em-GdM&quot; /&gt;{{rh||PROSPHONESIS.|}}&lt;/noinclude&gt;velut fundamentum eſt ; quaſi reliqui {{sc|Septenarii}} eo uno nitantur, vel inde dependeant. Ipſi nimirum hi {{sc|Septem}}, quia {{sc|Septem}}, poſſunt in Magiſtratu omnia ; quia {{sc|Viri}}, volunt optima, &amp; concordiam Populi atque tranquillitatem incorruptiſſimis ſententiis ſtabiliunt, fide &amp; facundiâ tuentur. Suo etiam loco &amp; laude digni, qui {{sc|Thesavris}} è Nobilitate Patricia præſunt, &amp; nervos Reipublicæ regunt : ut &amp; Quæſtores Ærarii, minori dignitate &amp; ordine, pari famâ &amp; integritate. Idem enim utriſque ſtudium, eadem cura ; ne, quà publicas diſpenſant divitias, privatas augeant ; liberales, ne à frugalitate abeant, frugales, ne à liberalitate. Pars deinde hujus Heptadis {{sc|Præfectvra Fossæ}}, functio Nobilium, ſuis etiam è Plebe Quæſtoribus ſtipata : quæ quoties vices mutat, Auctorem invenit ; &amp; tanquàm incipiat ſemper, innocentiſſimè curatur. Iam reliquus ſuo quoque ornatus Conſule {{sc|Senatvs}}, &amp; qui minora Curiæ munia ſuſtinent, honeſtiſſimi Civium, mores non verentur famæ&lt;noinclude&gt;{{c|∗∗}}{{d|trade-}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>8g2yx6efxk2st0r6hfyl0l2vfmy19mb</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pagina:Erycius Puteanus, Bruxella, incomparabili exemplo Septenari, 1646.djvu/19</title>
    <ns>104</ns>
    <id>83787</id>
    <revision>
      <id>272688</id>
      <parentid>272619</parentid>
      <timestamp>2026-06-28T12:02:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Em-GdM</username>
        <id>26341</id>
      </contributor>
      <origin>272688</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1075" sha1="2t0pt2oqtul3d9fzzbthgg7uflz1p3p" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Em-GdM&quot; /&gt;{{rh||AD S. P. Q. BRVXELLENSEM|}}&lt;/noinclude&gt;tradere, tam compoſiti omnes, &amp; boni publici ſatagentes, ut ſua commoda Populi putent, Populi ſua. Prorsùs, quaſi aliter in Vrbe veſtra geri Magiſtratus non poſſit,ubi generoſa honeſtas animos occupat ; ambitus, avaritia, invidia exulant, &amp; quodammodò ignorantur. Hinc divitiæ in ipſis etiam anguſtiis, vires in ſumptibus, animi in conatibus, &amp; Reipublicæ ſufficiunt. Accedunt denique, &amp; numerum meum implent, {{sc|Arma}}, quæ ad tutelam Vrbis excubant, robur Civium, manúſque Martis, &amp; Pacis cuſtodia, in occaſione prompta, in prœlio intrepida, in periculo invicta. Civilis, &amp; ordinata hæc militia eſt : mœnia, velut caſtra, &amp; legibus, atque diſciplinâ defenduntur. Quid etiam ? ſi neceſſitas urgeat, nemo non miles : nec minùs dextrè felicitérque Arma omnes, quàm Opificia exercent. Verumenim verò, ut fortes, ita ſuopte genio probiſunt, ad Candorem, Humanitatem, Hoſpitalitatem facti. Quemadmodùm ſuaves quoque, ita industrii; &amp; ut rebus, actionibus, negotiis pares ſint, {{pt|hi-|}}&lt;noinclude&gt;{{d|lari-}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>2t0pt2oqtul3d9fzzbthgg7uflz1p3p</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pagina:Erycius Puteanus, Bruxella, incomparabili exemplo Septenari, 1646.djvu/20</title>
    <ns>104</ns>
    <id>83788</id>
    <revision>
      <id>272687</id>
      <parentid>272622</parentid>
      <timestamp>2026-06-28T12:01:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Em-GdM</username>
        <id>26341</id>
      </contributor>
      <origin>272687</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1090" sha1="d1ert2hxtc653gij85ga1w88dquyhn8" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Em-GdM&quot; /&gt;{{rh||PROSPHONESIS.|}}&lt;/noinclude&gt;{{pt|lariter|hilariter}} reſpirant. Siquæ jurgia, litigia, fribuſcula ; facili concordiâ, aut etiam Iudicio Conſulari, quod Aurei ſæculi exemplum eſt componuntur. Omnis Sodalitas nonniſi ſedulitas : quot Collegia, tot non corporum modò, ſed ingeniorum gymnaſia ſunt quot Tribus &amp; Claſſes, tot parvæ quædam Reſpublicæ ; in quibus ipſa Libertas ſeveris conſtat legibus, ſeria &amp; ludicra parem morum cenſuram admittunt. Video mercimonia ſine impoſtura, artes operáſque ſine fraude, lucrum ſine injuria : quæ cuncta Religionis cultu, tanquàm fundamento nituntur, tanquàm fulcro conſiſtunt. Templa veſtra ſi adeam, hîc frequens ſemper Populus eſt, &amp; cùm pulcherrima ſint, majori tamen pietate exornantur. Sed quid ? melior iſta, &amp; innata indoles, à Cælo &amp; Solo eſt, ab Aëre &amp; Aqua ; tanquàm Elementa conſpirent. Ne ad laudes ſingula revocem, plura verbo uno abſolvam Encomia : Hîc habitare Principes voluerunt ; imò hîc aliquid Principis ſuâ incolæ felicitate exprimunt. Situs Vrbis&lt;noinclude&gt;{{c|∗∗&lt;sub&gt;2&lt;/sub&gt;}}{{d|pla-}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>d1ert2hxtc653gij85ga1w88dquyhn8</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pagina:Erycius Puteanus, Bruxella, incomparabili exemplo Septenari, 1646.djvu/21</title>
    <ns>104</ns>
    <id>83790</id>
    <revision>
      <id>272686</id>
      <parentid>272627</parentid>
      <timestamp>2026-06-28T12:01:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Em-GdM</username>
        <id>26341</id>
      </contributor>
      <origin>272686</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1073" sha1="helvvmvrihgg7yq2m91ixopuxwbxz41" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Em-GdM&quot; /&gt;{{rh||AD S. P. Q. BRVXELLENSEM|}}&lt;/noinclude&gt;plagam versùs Orientis Septem ſuis Collibus &amp; Clivis molliter aſſurgens, quæ occidua ſunt longè laté que deſpicit. Sed omnes delicias Fontes ſuperant : non è vicinis ducti montibus, tanquàm peregrinum adferant laticem ; ſed in ipſa Vrbe nati, ae prorsùs vernaculi, numero etjam ſuo myſtico, ſæpiuſque {{sc|Septenario}} proſiliunt ; magno Naturæ, Artiſque ſimul beneficio, ſive uſum, ſive munditiem æſtimamus. Vetus illud Pindari 
verum hîc, &amp; Veſtrum eſt : {{sc|Αριστον μεν Υδωρ, Optima qvidem aqva}} ; ſed profectò optima omnia in Vrbe pulcherrima facit. Corrigitur Aër, qui &amp; ipſe tamen optimus ; purgatur Terra, quæ pariter optima ; &amp; per declivia eluuntur ſordes, quas Senna deinde benigno excipit alveo, &amp; molliter labens abducit. Structuras publicas quid attinet commemorare ? privatæ hîc quidem aliarum ſplendorem Vrbium ſuperant. Vna Curia, admirationis materia, &amp; quædam quaſi gemma, oſtendere poteſt, etiam in Gothica mole Artis ornamenta eminere. Turris autem&lt;noinclude&gt;{{d|ele-}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>helvvmvrihgg7yq2m91ixopuxwbxz41</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pagina:Erycius Puteanus, Bruxella, incomparabili exemplo Septenari, 1646.djvu/22</title>
    <ns>104</ns>
    <id>83791</id>
    <revision>
      <id>272685</id>
      <parentid>272630</parentid>
      <timestamp>2026-06-28T12:01:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Em-GdM</username>
        <id>26341</id>
      </contributor>
      <origin>272685</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1057" sha1="rrhmi6qomxfsb0o4hi4h8e972fs5nn7" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Em-GdM&quot; /&gt;{{rh||PROSPHONESIS.|}}&lt;/noinclude&gt;elegantiſſimæ induſtriæ ſpecimen, quicquid alibi aut magnificum, aut clarum eſt, obſuſcat. Iam Plateæ, etiam per colles normam ſervant, in vallibus incredibilem venuſtatem induunt. Emendantur veteres, diriguntur novæ, novíſque domibus, aquis, ripis novam è vetere Vrbem faciunt : pulchriorem, quia creſcit quotidie ; majorem quoque, cùm iiſdem tamen mœnibus pomœriíſque concludatur. Meherclè vetuſtate ſuâ venerabilis eſt, novitate pulchra, in ipſo florens senio, ubi aliæ deficiunt, imò cadunt. Hæc incrementa Vestra, hæc ornamenta, ſæviente belli tempeſtate, quis non vehementer opſtupeſcat ? Manifeſtum agnoſco beneficium Numinis, &amp; præſentiam Genii Tutelaris. Etenim inter tubas &amp; tympana, turbas &amp; turbines quieti eſtis ; quia in meditullio Provinciarum : ſecuriores interim virtute, quàm ſitu ; &amp; quia amatis, imò ſovetis eas artes, quæ ad pacem faciunt, &amp; belli mala emendant. Minor igitur hîc motus eſt, minor etiam metus : imago {{pt|po-|}}&lt;noinclude&gt;{{c|∗∗&lt;sub&gt;3&lt;/sub&gt;}}{{d|tiùs}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>rrhmi6qomxfsb0o4hi4h8e972fs5nn7</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pagina:Erycius Puteanus, Bruxella, incomparabili exemplo Septenari, 1646.djvu/23</title>
    <ns>104</ns>
    <id>83792</id>
    <revision>
      <id>272684</id>
      <parentid>272631</parentid>
      <timestamp>2026-06-28T12:00:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Em-GdM</username>
        <id>26341</id>
      </contributor>
      <origin>272684</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1035" sha1="tp6ixwtlvugb9x5dexyx7x6h2vek9o2" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Em-GdM&quot; /&gt;{{rh||AD S. P. Q. BRVXELLENSEM|}}&lt;/noinclude&gt;{{pt|tiùs|potiùs}} Martis, quàm ærumna. Hîc Conſilia, Apparatus, &amp; Armorum ſumma. Hîc etiam, &amp; in ſinu Vrbis Vestræ, Duces, è Caſtris reduces, à laboribus æſtivis reſpirant, ſudorem &amp; ſanguinem abluunt, &amp; aliquid Pacis habent, dum nova prœlia, obſidiones, victorias, aut quomodò hoſtibus reſiſtant, meditantur. Veſtræ Portæ nónne ſolitæ triumphos excipere ? Veſtris in fanis nónne vexilla &amp; trophæa fulgêre ? Veſtris in aris nónne vota, preces, &amp; ſupplicationes primæ ſunt ? hinc ſanè ad reliquas Vrbes, imò Provincias, non imperio tantùm pietatis, ſed exemplo extenduntur. Reſpicite Illuſtriſſimum &amp; Excellentiſſimum Heroëm, {{sc|D. Emanvelem de Movram, &amp; Cortereal}}, Marchionem Caſtelrodrigium, Comitem Lumiareſium, Dominum Terrænovæ, Præſectum Inſularum Terceræ, S. Georgii, Fayalæ, Pici, Commendatorem Majorem Ordinis {{sc|Christi}}, Primum, &amp; plenâ poteſtate ad tractandam Pacem Legatum Regium, Provinciarum {{pt|Belgica-|}}&lt;noinclude&gt;{{d|-rum}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>tp6ixwtlvugb9x5dexyx7x6h2vek9o2</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pagina:Erycius Puteanus, Bruxella, incomparabili exemplo Septenari, 1646.djvu/24</title>
    <ns>104</ns>
    <id>83793</id>
    <revision>
      <id>272683</id>
      <parentid>272632</parentid>
      <timestamp>2026-06-28T12:00:24Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Em-GdM</username>
        <id>26341</id>
      </contributor>
      <origin>272683</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1005" sha1="lvej6rw0v9670txokdgebj3gl4qrc12" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Em-GdM&quot; /&gt;{{rh||PROSPHONESIS.|}}&lt;/noinclude&gt;{{pt|rum|Belgicarum}}, &amp; Burgundiæ Gubernatorem : Sedulus, ut Summus eſt, &amp; in omnem partem vigilans ; hinc pietatis illud imperium : bonus &amp; totus Dei, hinc exemplum. Sed quæ in Vobis potiſſimùm ſecuritatis bona laudo, {{sc|Boni Regiminis}} manifeſta ſigna ſunt : neque fortunas tantùm Civium, ſed &amp; animos indicant. Ita me Deus, audent, ubi alii patiuntur, felices eſſe ; ubi alii infelices ſunt, non pati. Satis iſta : ſufflaminandus enim hic mihi nunc impetus, ne non tam offerre Munus, quàm novum contexere Elogium videar ; aut Libri formam προσφώνησις iſta, ſive Dedicatio ſumat. Capite igitur, 
{{c|NOBILISSIMI ET AMPLISSIMI&lt;/br&gt; 
{{magnitudo|DOMINI,|120}}}} 
{{sc|Brvxellam}} ; quia Veſtram, quia ſuis à me numeris Deſcriptam, &amp; Explicatam. Ad Deſcriptionem facit {{sc|Griphi Palladii}} titulus, admiranda {{sc|Heptadis}} Myſteria comprehendens ; ad Explicationem {{sc|Lvmina}}, partim {{sc|Historica}},&lt;noinclude&gt;{{c|∗∗&lt;sub&gt;4&lt;/sub&gt;}}{{d|par-}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>lvej6rw0v9670txokdgebj3gl4qrc12</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pagina:Erycius Puteanus, Bruxella, incomparabili exemplo Septenari, 1646.djvu/25</title>
    <ns>104</ns>
    <id>83794</id>
    <revision>
      <id>272682</id>
      <parentid>272633</parentid>
      <timestamp>2026-06-28T11:59:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Em-GdM</username>
        <id>26341</id>
      </contributor>
      <origin>272682</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="641" sha1="gyogn6gl90xnkxge9ifcrp8hewg05it" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Em-GdM&quot; /&gt;{{rh||AD S. P. Q. BRVXELL. PROSPHON.|}}&lt;/noinclude&gt;partim {{sc|Politica}}, partim {{sc|Miscellanea}}, quæ addidi, totum conatus Vrbis Statum Ordinémque complecti. In ſeriis ſic quidem amœnus fui, qui Litterarum Genius eſt ; in amœnis ferius, ut argumentum poſcebat. Ad ſummam, quemadmodùm {{sc|Bruxellæ}} Veſtræ impendi ingenium ; ita nunc ſolenni formulâ {{sc|Dedico Consecroq.}} ut totus Veſter ſim, Veſter vivam, Veſter moriar : beneficio ſic Veſtro etiam poſt fata victurus,

{{brn|3}}

{{c|ERYCIVS PVTEANVS&lt;/br&gt; 
{{sc|Bamelrodivs}}}}

{{brn|3}}

&lt;poem&gt;''Lovanii, in Arce, Kal. Martiis,'' 
  ∞. IↃC. XLVI.&lt;/poem&gt;&lt;noinclude&gt;{{d|PRÆ-}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>gyogn6gl90xnkxge9ifcrp8hewg05it</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pagina:Erycius Puteanus, Bruxella, incomparabili exemplo Septenari, 1646.djvu/27</title>
    <ns>104</ns>
    <id>83796</id>
    <revision>
      <id>272680</id>
      <parentid>272637</parentid>
      <timestamp>2026-06-28T11:59:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Em-GdM</username>
        <id>26341</id>
      </contributor>
      <origin>272680</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1927" sha1="6q19uadla4j5myd6rklno6dt7kp5arc" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Em-GdM&quot; /&gt;{{rh||PRÆFATIO.|}}&lt;/noinclude&gt;'''Textus litteris pinguibus scriptus'''''Sed Ænigma jocoſum erat,'' {{sc|Griphvs}} ''ſerius, ut Iulius Pollux diſtinguit. Apta ſic quidem, imò aſtimanda Clearchi apud Athenaum verba : τῶν γρίφων ἡζήτησις ἐκ άλλοτρία φιλοσοφίας ἐςí'' : Griphorum perſcrutatio à Philoſophia neutiquam aliena eſt. ''Quid etiam ? Uſum ejus in conviviis maximè fuiſſe, ſatis conſtat. Eſſe adhuc optem : &amp; quanto vera hilaritatis fructu ! Sanè etiam interfercula &amp; pocula philoſophari liceat, crapulam alibi temulentiámque amœnâ ſeveritate cohibere. Ad rem, ritúmque eundem'' Scirpi, ''vel'' Sirpi ''faciunt : quemadmodùm'' Sirpare ''Veteribus innectere &amp; colligere. Sed mihi etiam extra convivium'' {{sc|Griphvs}} ''placuit :'' {{sc|Griphvs}} ''verè'' {{sc|Palladivs}} ''; qui'' {{sc|Vrbis Palladiæ}} ''pracipuos Septenarios, non fruſtrà olim inſtitutos, repraſentaret. His profectò'' {{sc|Brvxella, Brvxella}} ''eſt, Magna, Pulchra, Potens, ad Romana Vrbis exemplum, Palladis numero, &amp; omine evecta. Romana, inquam, qua, ut Septem Colles murorum ambitu ; ita Orbem terrarum imperio complexa est.'' {{sc|Gripho}} ''etiam'' {{sc|Lvmina}} ''ſua adjecta ſunt ; ne vel Antiquitas in crepuſculo mysterii ſui, vel Novitas in diluculo encomii laboraret. Scribendi interim hoc genus, cujuſmodi ſit, &amp; quam in partem doctrina vergat, ambiguo pendebit judicio. Alius, Hiſtoricum eſſe, cùm rerum memoria ac momenta ab origine referantur : alius, Politicum, atque ſtatum Urbis Regimine ſuo deſcriptum eſſe : alius , Poëticum ; Carmine enim, velut fundamento, ſubſiſtere. Alius fortaßis aliter. Ut quiſque volet : mihi Myſticum, &amp; ſic Mixtum est ; titulo ſimplex, argumento varium, &amp; ipsâ ſterilitate ſuâ ſæcundum. An brevius ?'' {{sc|Palladivm}} ''eſt : ſed ipſam'' {{sc|Vrbem Palladiam}} ''eſſe, numerus oſtendit.''&lt;noinclude&gt;{{d|SEP-}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>6q19uadla4j5myd6rklno6dt7kp5arc</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>272681</id>
      <parentid>272680</parentid>
      <timestamp>2026-06-28T11:59:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Em-GdM</username>
        <id>26341</id>
      </contributor>
      <origin>272681</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1887" sha1="9lp5e1kwfqrpam64rzosopgw703gfuv" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Em-GdM&quot; /&gt;{{rh||PRÆFATIO.|}}&lt;/noinclude&gt;''Sed Ænigma jocoſum erat,'' {{sc|Griphvs}} ''ſerius, ut Iulius Pollux diſtinguit. Apta ſic quidem, imò aſtimanda Clearchi apud Athenaum verba : τῶν γρίφων ἡζήτησις ἐκ άλλοτρία φιλοσοφίας ἐςí'' : Griphorum perſcrutatio à Philoſophia neutiquam aliena eſt. ''Quid etiam ? Uſum ejus in conviviis maximè fuiſſe, ſatis conſtat. Eſſe adhuc optem : &amp; quanto vera hilaritatis fructu ! Sanè etiam interfercula &amp; pocula philoſophari liceat, crapulam alibi temulentiámque amœnâ ſeveritate cohibere. Ad rem, ritúmque eundem'' Scirpi, ''vel'' Sirpi ''faciunt : quemadmodùm'' Sirpare ''Veteribus innectere &amp; colligere. Sed mihi etiam extra convivium'' {{sc|Griphvs}} ''placuit :'' {{sc|Griphvs}} ''verè'' {{sc|Palladivs}} ''; qui'' {{sc|Vrbis Palladiæ}} ''pracipuos Septenarios, non fruſtrà olim inſtitutos, repraſentaret. His profectò'' {{sc|Brvxella, Brvxella}} ''eſt, Magna, Pulchra, Potens, ad Romana Vrbis exemplum, Palladis numero, &amp; omine evecta. Romana, inquam, qua, ut Septem Colles murorum ambitu ; ita Orbem terrarum imperio complexa est.'' {{sc|Gripho}} ''etiam'' {{sc|Lvmina}} ''ſua adjecta ſunt ; ne vel Antiquitas in crepuſculo mysterii ſui, vel Novitas in diluculo encomii laboraret. Scribendi interim hoc genus, cujuſmodi ſit, &amp; quam in partem doctrina vergat, ambiguo pendebit judicio. Alius, Hiſtoricum eſſe, cùm rerum memoria ac momenta ab origine referantur : alius, Politicum, atque ſtatum Urbis Regimine ſuo deſcriptum eſſe : alius , Poëticum ; Carmine enim, velut fundamento, ſubſiſtere. Alius fortaßis aliter. Ut quiſque volet : mihi Myſticum, &amp; ſic Mixtum est ; titulo ſimplex, argumento varium, &amp; ipsâ ſterilitate ſuâ ſæcundum. An brevius ?'' {{sc|Palladivm}} ''eſt : ſed ipſam'' {{sc|Vrbem Palladiam}} ''eſſe, numerus oſtendit.''&lt;noinclude&gt;{{d|SEP-}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>9lp5e1kwfqrpam64rzosopgw703gfuv</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pagina:Cuerpo del derecho civil romano a doble texto (IA cuerpodelderechocivilromanoP1T1).pdf/510</title>
    <ns>104</ns>
    <id>83814</id>
    <revision>
      <id>272715</id>
      <timestamp>2026-06-28T18:14:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>WilliamDAV</username>
        <id>32222</id>
      </contributor>
      <comment>/* Emendata */</comment>
      <origin>272715</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2699" sha1="blnmu2pvn7qmizjffvp1o0pi4i0oc7f" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;WilliamDAV&quot; /&gt;{{InitiumBilinguis|s|lg=es}}&lt;/noinclude&gt;septimo ait, etiamsi putavit heres eas res ex hac
hereditate esse, quae sibi delata est .

§ 4.-Quid, si quis hereditatem emerit, an uti-
lis in eum petitio hereditatis deberet dari, ne sin-
gulis iudiciis vexaretur? Venditorem enim teneri
certum est . Sed finge non extare venditorem vel
modico vendidisse, et bonae fidei possessorem
fuisse, an porrigi manus ad emtorem debeant? Et
putat Caius Cassius dandam utilem actionem.

§ 5.-Idem erit dicendum, etsi parvo pretio
iussus vendere heres Titio hereditatem vendidit;
nam putat dicendum Papinianus , adversus fidei-
commissarium dari actionem; ab herede enim pe-
ti non expedit perexiguum pretium habente.

§ 6.-Sed et si retenta (&lt;ref&gt;recepta, ( omitiendo idem erit dicendum- restituere rogatus est), otros en Hal.&lt;/ref&gt;) certa quantitate restituere rogatus sit, idem erit dicendum. Plane
si accepta certa quantitate restituere rogatus
est, non putat Papinianus ab herede petendam
hereditatem, quoniam pro herede, quod conditio-
nis implendae gratia accepit, non possidetur (&lt;ref&gt;possidet, Hal. Vulg.&lt;/ref&gt;).
Sed Sabinus in statulibero contra ; et id verius
est, quia pecunia hereditaria est.

§ 7.-Idem et in eo, qui solos fructus ex here-
ditate retinet, dicendum erit; tenetur enim et is
hereditatis petitione.

§ 8.-Si quis sciens alienam emit hereditatem,
quasi pro possessore possidet, et sic peti ab eo
hereditatem quidam putant. Quam sententiam
non puto veram; nemo enim praedo est, qui pre-
tium numeravit, sed ut emtor universitatis utili
tenetur.

§ 9.-Item si quis a fisco hereditatem quasi va-
cantem emerit, aequissimum erit, utilem actio-
nem adversus eum dari.
§ 10.-Apud Marcellum libro quarto Digesto-
rum relatum est, si mulier hereditatem in dotem
dedit, maritum pro dote quidem possidere here-
ditatem, sed petitione hereditatis utili teneri; sed
et ipsam mulierem directa teneri Marcellus scri-
bit, maxime si iam factum divortium est.

§ 11.-Heredem autem etiam earum rerum no-
mine, quas defunctus pro emtore possedit, here-
ditatis petitione teneri constat, quasi pro herede
possideat, quamvis etiam earum rerum nomine,
quas pro herede vel (&lt;ref&gt;pro herede vel, omítelas Hal.&lt;/ref&gt;) pro possessore defunctus
possedit, utique teneatur.

§ 12. Si quis absentis nomine possideat here-
ditatem, quum sit incertum, an ille ratum habeat,
puto absentis nomine petendam hereditatem,
ipsius vero nequaquam, quia non videtur pro he-
rede vel pro possessore possidere , qui contempla-
tione alterius possidet; nisi forte quis dixerit (&lt;ref&gt;Hal. Vulg.; dixit, Fl.&lt;/ref&gt;),
quum ratum non habet, iam procuratorem quasi
praedonem esse; tunc enim suo nomine teneri
potest.&lt;noinclude&gt;{{ExitusBilinguis|s|lg=es}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>blnmu2pvn7qmizjffvp1o0pi4i0oc7f</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pagina:Cuerpo del derecho civil romano a doble texto (IA cuerpodelderechocivilromanoP1T1).pdf/511</title>
    <ns>104</ns>
    <id>83815</id>
    <revision>
      <id>272716</id>
      <timestamp>2026-06-28T18:27:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>WilliamDAV</username>
        <id>32222</id>
      </contributor>
      <comment>/* Emendata */</comment>
      <origin>272716</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2656" sha1="0nysrhx6lojx4vsr6wt1cfab7mp8h01" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;WilliamDAV&quot; /&gt;{{InitiumBilinguis|s|lg=es}}&lt;/noinclude&gt;§ 13.-Non solum autem ab eo peti hereditas
potest, qui corpus hereditarium possidet, sed et
si nihil. Et videndum, si non possidens obtulerit
tamen se petitioni , an teneatur? Et Celsus libro
quarto (&lt;ref&gt;secundo, Hal.&lt;/ref&gt;) Digestorum scribit, ex dolo eum tene-
ri; dolo enim facere eum, qui se offert petitioni.
Quam sententiam generaliter Marcellus apud Iu-
lianum probat, omnem, qui se offert petitioni,
quasi possidentem teneri.

§ 14.-Item si quis dolo fecerit, quo minus pos-
sideat, hereditatis petitione tenebitur. Sed si
alius nactus possessionem, quam ego dolo malo
amiseram, paratus sit iudicium pati, Marcellus
libro quarto Digestorum tractat, ne forte evane-
scat (&lt;ref&gt;num forte evanescat, acertadamente Hal.; evanescit, Fl.&lt;/ref&gt;) adversus eum, qui desiit, litis aestimatio;
et magis evanescere ait, nisi petentis interest.
Certe, inquit, si rem paratus sit restituere, indu-
bitatum erit evanescere; sed si is, qui dolo desi-
it, ante conveniatur, eum, qui possidet, non li-
berabit .

§ 15.-Item a debitore hereditario, quasi a iu-
ris possessore ; nam et a iuris possessoribus posse
hereditatem peti constat.

'''14. [16.] PAULUS''' ''libro XX. ad Edictum.-''Sed
utrum ex delicto, an ex contractu debitor sit, ni-
hil refert. Debitor autem hereditarius intelligitur
is quoque, qui servo hereditario promisit, vel qui
ante aditam hereditatem damnum dedit,

'''15. [17.] GAIUS''' ''libro VI.- ad Edictum provin-
ciale.-'' vel aliquam rem hereditariam (&lt;ref&gt;de hereditate, Hal.&lt;/ref&gt;) surri-
puerit.

'''16. [18.] ULPIANUS''' ''libro XV. ad Edictum-.'' 
Quodsi in diem sit debitor, vel sub conditione, a
quo petita est hereditas, non debere eum damna-
ri ; rei plane iudicatae tempus spectandum esse
secundum Octaveni sententiam, ut apud Pompo-
nium scriptum est, an dies venerit. Quod et in
stipulatione conditionali erit dicendum. Si autem
non venerit, cavere officio iudicis debeat de re-
stituendo hoc debito, quum dies venerit, vel con-
ditio extiterit.

§ 1.-Sed et is, qui pretia rerum hereditaria-
rum possidet, item qui a debitore hereditario exe-
git, petitione hereditatis tenetur.

§ 2.-Unde Iulianus libro sexto (&lt;ref&gt;septimo, Vulg.&lt;/ref&gt;) Digesto-
rum ait, ab eo, qui petit hereditatem et litis ae-
stimationem consecutus est, hereditatem peti
posse.

§ 3.-Non solum autem a debitore defuncti,
sed etiam a debitore hereditario peti hereditas
potest. Denique ab eo, qui negotia hereditaria
gessit, et Celso et Iuliano videtur peti heredita-
tem posse. Sed si heredis negotium gessit, ne-
quaquam; ab heredis enim debitore peti heredi-
tas non potest.

Томо 1-57&lt;noinclude&gt;{{ExitusBilinguis|s|lg=es}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>0nysrhx6lojx4vsr6wt1cfab7mp8h01</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pagina:Cuerpo del derecho civil romano a doble texto (IA cuerpodelderechocivilromanoP1T1).pdf/512</title>
    <ns>104</ns>
    <id>83816</id>
    <revision>
      <id>272717</id>
      <timestamp>2026-06-28T18:35:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>WilliamDAV</username>
        <id>32222</id>
      </contributor>
      <comment>/* Emendata */</comment>
      <origin>272717</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2713" sha1="2g00qvowohobh5ssisfd8mz6z54vqh1" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;WilliamDAV&quot; /&gt;{{InitiumBilinguis|s|lg=es}}&lt;/noinclude&gt;sidebat, vi fuerit deiectus, peti ab eo heredita-
tem posse, quasi a iuris possessore, quia habet
interdictum Unde vi, quo victus cedere debet;
sed et eum, qui deiecit, petitione hereditatis te-
neri , quia res hereditarias pro possessore pos-
sidet.

§ 5.-Idem Iulianus ait, sive quis possidens, si-
ve non, rem vendiderit, petitione hereditatis eum
teneri, sive iam pretium recepit, sive petere pos-
sit, ut et hic actionibus cedat.

§ 6.-Idem scribit, patronum hereditatem pe-
tere non posse ab eo, cui libertus in fraudem
alienavit, quia Calvisiana actione ei tenetur; pa-
troni enim iste debitor est, non hereditarius. Er-
go nec ab eo, cui mortis causa donatum est, peti
hereditas potest.

§ 7.-Idem Iulianus scribit, si quis ex causa fi-
deicommissi restituerit hereditatem, vel singulas
res praestiterit, peti ab eo hereditatem posse;
quiahabet condictionem earum, quae sunt ex ea
causa solutae, et veluti iuris possessor est. Sed
et si pretia rerum, quas distraxit, ex causa fidei-
commissi solvit, peti hereditatem ab eo posse,
quia repetere potest. Sed his casibus actiones
suas duntaxat eum praestiturum, quum et res ex-
tant, etpotest petitor etiam per in rem actionem
eas vindicare.

'''17. [19.] GAIUS''' ''libro VI. ad Edictum provin-
ciale.-'' Quodsi possessor hereditatis ob id, quod
ex testamento heredem se esse putaret, legato-
rum nomine de suo solvit, si quis ab intestato
eam hereditatem evincat, licet damnum videtur
esse possessoris, quod sibi non prospexerit stipu-
latione «evicta hereditate legata reddi», attamen
quia fieri potest, ut eo tempore solverit legata,
quo adhuc nulla controversia mota sit, et ob id
nullam interposuerit cautionem, placet in eo ca-
su evicta hereditate dandam ei esse repetitionem.
Sed quum cessante cautione repetitio datur, pe-
riculum est, ne propter inopiam eius, cui solutum
est legatum, nihil repeti possit; et ideo secundum
Senatusconsulti sententiam subveniendum ei est,
ut ipse quidem ex retentione rerum hereditaria-
rum sibi satisfaciat, cedat autem actionibus pe-
titori, ut suo periculo eas exerceat.


'''18. [20.] ULPIANUS''' ''libro XV.- ad Edictum.-''
Item videndum, si possessor hereditatis venditio-
ne per argentarium facta pecuniam apud eum
perdiderit, an petitione hereditatis teneatur,
quia nihil habet, nec consequi potest. Sed Labeo
putat eum teneri , quia suo periculo male argen-
tario credidit; sed Octavenus ait, nihil eum prae-
ter actiones praestiturum; ob has igitur actiones
petitione hereditatis teneri. Mihi autem in eo, qui
mala fide possedit, Labeonis sententia placet, in
altero vero, qui bona fide possessor est, Octaveni
sententia sequenda esse videtur.&lt;noinclude&gt;{{ExitusBilinguis|s|lg=es}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>2g00qvowohobh5ssisfd8mz6z54vqh1</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pagina:Cuerpo del derecho civil romano a doble texto (IA cuerpodelderechocivilromanoP1T1).pdf/513</title>
    <ns>104</ns>
    <id>83817</id>
    <revision>
      <id>272718</id>
      <timestamp>2026-06-28T19:04:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>WilliamDAV</username>
        <id>32222</id>
      </contributor>
      <comment>/* Emendata */</comment>
      <origin>272718</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2620" sha1="asvbaqv7nismedam9ijvw1tme1uei1a" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;WilliamDAV&quot; /&gt;{{InitiumBilinguis|s|lg=es}}&lt;/noinclude&gt;§ 1.- Si quis, quum peteretur ab eo hereditas,
neque rei, neque iuris velut possessor erat, ve-
rum postea aliquid adeptus est, an petitione he-
reditatis videatur teneri? Et Celsus libro quarto
Digestorum recte scribit, hunc condemnandum,
licet initio nihil possedit.

§ 2.-Nunc videamus, quae veniant in heredi-
tatis petitione. Et placuit, universas res heredi-
tatis in hoc iudicium venire, sive iura, sive cor-
pora sint;

'''19. [21.] PAULUS''' l''ibro XX. ad Edictum.-'' et
non tantum hereditaria corpora, sed et quae non
sunt hereditaria, quorum tamen periculum ad
heredem pertinet, ut res pignori datae defuncto
vel commodatae depositaeve. Et quidem rei pi-
gnori datae etiam specialis petitio est, ut et he-
reditatis petitione contineatur, sicut illae, qua-
rum nomine Publiciana competit. Sed licet earum
nomine, quae commodatae vel depositae sunt,
nulla sit facile actio, quia tamen periculum ea-
rum ad nos pertinet, aequum est eas restitui.

§ 1.-Quodsi pro emtore usucapio ab herede
impleta sit, non veniet in hereditatis petitione,
quia heres, id est (&lt;ref&gt;idemque, Hal.&lt;/ref&gt;) petitor, eam vindicare pot-
est; nec ulla exceptio datur possessori.

§ 2.-Veniunt et hae res in hereditatis petitio-
nem, in quibus possessor retentionem habuit, non
etiam petitionem; veluti si iuraverat defunctus,
petitoris rem non esse, et decesserit, debent hae
quoque restitui. Imo et si possessor sua culpa eas
amiserit, tenebitur hoc nomine. Idemque erit et
in praedone, licet hic propter culpam (&lt;ref&gt;pro culpa, Hal.&lt;/ref&gt;) non te-
neatur, quia nec hic debet has res retinere.

§ 3.-Servitutes in restitutionem (&lt;ref&gt;petitionem, Vulg.&lt;/ref&gt;) heredita-
tis non venire, ego didici , quum nihil eo nomine
possit restitui, sicut est in corporibus et fructi-
bus; sed si non patiatur ire et agere, propria
actione convenietur.

'''20. [22.] ULPIANUS''' ''libro XV. ad Edictum.-''
Item veniunt in hereditatem etiam ea, quae he-
reditatis causa comparata sunt, utputa mancipia,
pecoraque, et si qua alia, quae necessario here-
ditati sunt comparata. Et si quidem pecunia he-
reditaria sint comparata, sine dubio venient, si
vero non pecunia hereditaria, videndum erit; et
puto, etiam haec venire, si magna utilitas here-
ditatis versetur, pretium scilicet restituturo he-
rede.

§ 1.-Sed non omnia, quae ex hereditaria pe-
cunia comparata sunt, in hereditatis petitionem
veniunt. Denique scribit Iulianus libro sexto Di-
gestorum, si possessor ex pecunia hereditaria
hominem emerit, et ab eo petatur hereditas, ita
venire in hereditatis petitionem, si hereditatis&lt;noinclude&gt;{{ExitusBilinguis|s|lg=es}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>asvbaqv7nismedam9ijvw1tme1uei1a</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>272719</id>
      <parentid>272718</parentid>
      <timestamp>2026-06-28T19:05:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>WilliamDAV</username>
        <id>32222</id>
      </contributor>
      <origin>272719</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2620" sha1="bcz6fqu25uo91lj57x673gf41rmqn19" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;WilliamDAV&quot; /&gt;{{InitiumBilinguis|s|lg=es}}&lt;/noinclude&gt;§ 1.- Si quis, quum peteretur ab eo hereditas,
neque rei, neque iuris velut possessor erat, ve-
rum postea aliquid adeptus est, an petitione he-
reditatis videatur teneri? Et Celsus libro quarto
Digestorum recte scribit, hunc condemnandum,
licet initio nihil possedit.

§ 2.-Nunc videamus, quae veniant in heredi-
tatis petitione. Et placuit, universas res heredi-
tatis in hoc iudicium venire, sive iura, sive cor-
pora sint;

'''19. [21.] PAULUS''' ''libro XX. ad Edictum.-'' et
non tantum hereditaria corpora, sed et quae non
sunt hereditaria, quorum tamen periculum ad
heredem pertinet, ut res pignori datae defuncto
vel commodatae depositaeve. Et quidem rei pi-
gnori datae etiam specialis petitio est, ut et he-
reditatis petitione contineatur, sicut illae, qua-
rum nomine Publiciana competit. Sed licet earum
nomine, quae commodatae vel depositae sunt,
nulla sit facile actio, quia tamen periculum ea-
rum ad nos pertinet, aequum est eas restitui.

§ 1.-Quodsi pro emtore usucapio ab herede
impleta sit, non veniet in hereditatis petitione,
quia heres, id est (&lt;ref&gt;idemque, Hal.&lt;/ref&gt;) petitor, eam vindicare pot-
est; nec ulla exceptio datur possessori.

§ 2.-Veniunt et hae res in hereditatis petitio-
nem, in quibus possessor retentionem habuit, non
etiam petitionem; veluti si iuraverat defunctus,
petitoris rem non esse, et decesserit, debent hae
quoque restitui. Imo et si possessor sua culpa eas
amiserit, tenebitur hoc nomine. Idemque erit et
in praedone, licet hic propter culpam (&lt;ref&gt;pro culpa, Hal.&lt;/ref&gt;) non te-
neatur, quia nec hic debet has res retinere.

§ 3.-Servitutes in restitutionem (&lt;ref&gt;petitionem, Vulg.&lt;/ref&gt;) heredita-
tis non venire, ego didici , quum nihil eo nomine
possit restitui, sicut est in corporibus et fructi-
bus; sed si non patiatur ire et agere, propria
actione convenietur.

'''20. [22.] ULPIANUS''' ''libro XV. ad Edictum.-''
Item veniunt in hereditatem etiam ea, quae he-
reditatis causa comparata sunt, utputa mancipia,
pecoraque, et si qua alia, quae necessario here-
ditati sunt comparata. Et si quidem pecunia he-
reditaria sint comparata, sine dubio venient, si
vero non pecunia hereditaria, videndum erit; et
puto, etiam haec venire, si magna utilitas here-
ditatis versetur, pretium scilicet restituturo he-
rede.

§ 1.-Sed non omnia, quae ex hereditaria pe-
cunia comparata sunt, in hereditatis petitionem
veniunt. Denique scribit Iulianus libro sexto Di-
gestorum, si possessor ex pecunia hereditaria
hominem emerit, et ab eo petatur hereditas, ita
venire in hereditatis petitionem, si hereditatis&lt;noinclude&gt;{{ExitusBilinguis|s|lg=es}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>bcz6fqu25uo91lj57x673gf41rmqn19</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pagina:Cuerpo del derecho civil romano a doble texto (IA cuerpodelderechocivilromanoP1T1).pdf/514</title>
    <ns>104</ns>
    <id>83818</id>
    <revision>
      <id>272720</id>
      <timestamp>2026-06-28T19:31:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>WilliamDAV</username>
        <id>32222</id>
      </contributor>
      <comment>/* Emendata */</comment>
      <origin>272720</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3079" sha1="6rv9egiavl3c1lcwe4l65kvbcmq3u6u" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;WilliamDAV&quot; /&gt;{{InitiumBilinguis|s|lg=es}}&lt;/noinclude&gt;interfuit eum emi; at si sui causa emit, pretium
venire.

§ 2.-Simili modo, et si fundum hereditarium
distraxit (&lt;ref&gt;distraxerit, al márgen interior del códice Fl.&lt;/ref&gt;), siquidem sine causa, et ipsum fun-
dum et fructus in hereditatis petitionem venire;
quod si aeris exsolvendi gratia hereditarii id fe-
cit, non amplius venire, quam pretium.

§ 3.-Item non solum ea, quae mortis tempore
fuerunt , sed si qua postea augmenta hereditati
accesserunt, venire in hereditatis petitionem;
nam hereditas et augmentum recipit, et deminu-
tionem. Sed ea, quae post aditam hereditatem ac-
cedunt, si quidem ex ipsa hereditate, puto here-
ditati accedere; si extrinsecus , non, quia perso-
nae possessoris accedunt. Fructus autem omnes
augent hereditatem, sive ante aditam, sive post
aditam hereditatem accesserint. Sed et partus
ancillarum sine dubio augent hereditatem.


§ 4.-Quum praediximus , omnes hereditarias
actiones in hereditatis petitionem venire, quaeri-
tur, utrum cum sua natura veniant, an contra;
utputa est quaedam actio, quae infitiatione cre-
scit, utrum cum suo incremento, an vero in sim-
plum venit, ut legis Aquiliae? Et Iulianus libro
sexto Digestorum scribit, simplum soluturum.

§ 5.-Idem recte ait, si noxali iudicio conde-
mnatus sit possessor defuncto, non posse eum de-
dentem noxae officio iudicis liberari, quia tamdiu
quis habet noxae dedendae (&lt;ref&gt;dedendi, Vulg&lt;/ref&gt;) facultatem, quam-
diu iudicati (&lt;ref&gt;non, insertan otros en Hal.&lt;/ref&gt;) conveniatur; post susceptum iu-
dicium non potest noxae dedendo se liberare, sus-
cepit autem per petitionem hereditatis.

§ 6.-Praeter haec multa reperimus tractata et
de petitione hereditatis, de distractis rebus here-
ditariis, de dolo praeterito, et de fructibus; de
quibus quum forma Senatusconsulto sit data,
optimum est ipsius Senatusconsulti interpretatio-
nem facere verbis eius relatis: PRIDIE IDUS MAR-
TIAS QUINTUS IULIUS BALBUS ET PUBLIUS IUVEN-
TIUS CELSUS, TITIUS (&lt;ref&gt;TITUS, Hal.&lt;/ref&gt;) AUFIDIUS, OENUS (&lt;ref&gt;ET ARRIUS, Hal.; OERIUS; OENIUS; TYBERIUS, otros en Hal.; ONERIUS, Vulg.&lt;/ref&gt;) SE-
VERIANUS CONSULES VERBA FECERUNT (&lt;ref&gt;FECERE, Vulg.&lt;/ref&gt;) DE HIS,
QUAE IMPERATOR CAESAR , TRAIANI PARTHICI FI-
LIUS, DIVI NERVAE NEPOS, HADRIANUS AUGUSTUS
IMPERATOR (&lt;ref&gt;IMPERATOR, omitela Hal.&lt;/ref&gt;) MAXIMUSQUE PRINCEPS PROPOSUIT
QUINTO NONAS MARTIAS (&lt;ref&gt;NONIS MARTIIS, Hal.&lt;/ref&gt;), QUAE PROXIMAE FUE-
RUNT, LIBELLO COMPLEXUS ESSET (&lt;ref&gt;omítenla Hal. Vulg.&lt;/ref&gt;), QUID FIE-
RI PLACEAT (&lt;ref&gt;PLACERET, Hal.&lt;/ref&gt;). DE QUA RE (&lt;ref&gt;DEQUE EA RE, Hal.&lt;/ref&gt;) ITA CENSUE-
RUNT: CUM, ANTEQUAM PARTES CADUCAE EX BO-
NIS RUSTICI FISCO PETERENTUR, HI, QUI SE HERE-
DES ESSE EXISTIMANT (&lt;ref&gt;EXISTIMASSENT, Hal.&lt;/ref&gt;), HEREDITATEM DISTRA-
XERINT (&lt;ref&gt;DISTRAXERUNT , al márgen interior del códice Fl.&lt;/ref&gt;), PLACERE, REDACTAE EX PRETIO RE-
RUM VENDITARUM PECUNIAE USURAS NON ESSE
EXIGENDAS . IDEMQUE (&lt;ref&gt;ET, inserta Hal.&lt;/ref&gt;) IN SIMILIBUS CAUSIS
SERVANDUM (&lt;ref&gt;ESSE, inserta Hal.; EST, Vulg.&lt;/ref&gt;). ITEM PLACERE, A QUIBUS HERE-&lt;noinclude&gt;{{ExitusBilinguis|s|lg=es}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>6rv9egiavl3c1lcwe4l65kvbcmq3u6u</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pagina:Cuerpo del derecho civil romano a doble texto (IA cuerpodelderechocivilromanoP1T1).pdf/515</title>
    <ns>104</ns>
    <id>83819</id>
    <revision>
      <id>272723</id>
      <timestamp>2026-06-28T19:45:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>WilliamDAV</username>
        <id>32222</id>
      </contributor>
      <comment>/* Emendata */</comment>
      <origin>272723</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2815" sha1="3rdu82bv1m2d3c9wu82voh705ksxckt" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;WilliamDAV&quot; /&gt;{{InitiumBilinguis|s|lg=es}}&lt;/noinclude&gt;DITAS PETITA FUISSET, SI ADVERSUS EOS IUDICA-
TUM ESSET, PRETIA, QUAE (&lt;ref&gt;PRECIAQUE, Hal.&lt;/ref&gt;) AD EOS RERUM EX
HEREDITATE VENDITARUM PERVENISSENT, ET SI
EAE ANTE PETITAM HEREDITATEM DEPERISSENT
DEMINUTAEVE FUISSENT, RESTITUERE DEBERE.
ITEM EOS, QUI BONA INVASISSENT, CUM SCIRENT
AD SE NON PERTINERE, ETIAMSI ANTE LITEM CON-
TESTATAM FECERINT, QUO MINUS POSSIDERENT,
PERINDE CONDEMNANDOS , QUASI POSSIDERENT ;
EOS AUTEM, QUI IUSTAS CAUSAS HABUISSENT, QUA-
RE BONA AD SE PERTINERE EXISTIMASSENT, USQUE
EO DUMTAXAT, QUO LOCUPLETIORES EX EA RE FA-
CTI ESSENT. PETITAM AUTEM FISCO HEREDITATEM
EX EO TEMPORE EXISTIMANDUM ESSE, QUO PRI-
MUM SCIERIT (&lt;ref&gt;SCIRET, Hal.; SCIVERIT, Vulg.&lt;/ref&gt;) QUISQUE EAM A SE PETI, ID EST,
CUM PRIMUM AUT DENUNTIATUM ESSET EI, AUT
LITTERIS, VEL EDICTO (&lt;ref&gt;AUT EDICTIS, Vulg.&lt;/ref&gt;) EVOCATUS ESSET, CEN-
SUERUNT (&lt;ref&gt;CENSUERE, Vulg,&lt;/ref&gt;). Aptanda est igitur nobis singulis
verbis Senatusconsulti congruens interpretatio.


§ 7.-Ait Senatus: «Quum antequam partes ca-
ducae fisco peterentur»; hoc evenerat, ut partes
caducae fisco peterentur (&lt;ref&gt;ut partes-peterentur, omitelas Hal.&lt;/ref&gt;); sed etsi ex asse fiat,
Senatusconsultum locum habebit. Idem et si va-
cantia bona fisco vindicentur, vel si ex alia qua-
cunque causa bona ad eum pervenerunt.

§ 8.-Senatusconsultum hoc locum habebit, et
si civitati peteretur.
§ 9.-In privatorum quoque petitionibus Sena-
tusconsultum locum habere nemo est, qui ambi-
git, licet in publica causa factum sit.

§ 10.-Non solum autem in hereditate utimur
Senatusconsulto, sed et in peculio castrensi, vel
alia universitate.

§ 11.-«Petitam autem hereditatem», et cetera,
id est, ex quo quis scit a se peti; nam ubi scit, in-
cipit esse malae fidei possessor: «id est, quum
primum aut denuntiatum esset». Quid ergo, si
scit quidem, nemo autem ei denuntiavit, an inci-
piat usuras debere pecuniae redactae? Et puto
debere; coepit enim malae fidei possessor esse.
Sed ponamus denuntiatum esse, non tamen scit,
quia non ipsi, sed procuratori eius denuntiatum
est; Senatus ipsi denuntiari exigit, et ideo non
nocebit, nisi forte is, cui denuntiatum est, eum
certioraverit; sed non, si certiorare potuit, nec
fecit. A quo denuntiatum est, Senatus non exi-
git; quicunque ergo fuit, qui denuntiavit, noce-
bit (&lt;ref&gt;nocebit hoc adversus bonae fidei possessores, otros
en Br.&lt;/ref&gt;).

§ 12.-Haec adversus bonae fidei possessores;
nam ita Senatus locutus est: «eos, qui se heredes
existimassent». Ceterum si quis sciens, ad se he-
reditatem non pertinere, distraxit, sine dubio
non pretia rerum, sed ipsae res veniunt in peti-
tionem hereditatis et fructus earum. Sed Impera-
tor Severus epistola ad Celerem (&lt;ref&gt;Cod. de his , quib, ut indignis etc. VI. 35. 1.&lt;/ref&gt;) idem videtur&lt;noinclude&gt;{{ExitusBilinguis|s|lg=es}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>3rdu82bv1m2d3c9wu82voh705ksxckt</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pagina:Cuerpo del derecho civil romano a doble texto (IA cuerpodelderechocivilromanoP1T1).pdf/516</title>
    <ns>104</ns>
    <id>83820</id>
    <revision>
      <id>272724</id>
      <timestamp>2026-06-28T19:56:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>WilliamDAV</username>
        <id>32222</id>
      </contributor>
      <comment>/* Emendata */</comment>
      <origin>272724</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2844" sha1="ks95kqo5xosj9h9h9nmbqeiz4a1g9hw" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;WilliamDAV&quot; /&gt;{{InitiumBilinguis|s|lg=es}}&lt;/noinclude&gt;fecisse et in malae fidei possessoribus. Atqui Se-
natus de his est locutus, qui se heredes existi-
mant; nisi forte ad eas res referemus , quas dis-
trahi expedierat, quae onerabant magis heredi-
tatem, quam fructui erant, ut sit in arbitrio peti-
toris , qualem computationem faciat adversus
malae fidei possessorem, utrum ipsius rei et fru-
ctuum, an pretii et usurarum post motam contro-
versiam.

§ 13.-Licet autem Senatus de his locutus sit,
qui se heredes existiment, tamen etsi bonorum
possessores (&lt;ref&gt;iustos, inserta Hal.&lt;/ref&gt;) se existiment, vel alios successo-
res iustos (&lt;ref&gt;vel alios successores iustos, omitelas Hal.&lt;/ref&gt;), vel sibi restitutam hereditatem, in
eadem erunt conditione.
'''§ 14.-[23.]''' (&lt;ref&gt;Las ediciones vulgares comienzan aqui un nuevo fragmento.&lt;/ref&gt;)-Papinianus autem libro tertio
Quaestionum, si possessor hereditatis pecuniam
inventam in hereditate non attingat, negat eum
omnino in usuras conveniendum.

§ 15.-«Redactae», inquit, «pecuniae ex pretio
rerum venditarum»; redactam sic accipiemus,
non solum iam exactam, verum, et si exigi potuit,
nec exacta est.
§ 16.-Quid, si post petitam hereditatem res
distraxerit? Hic ipsae res venient fructusque
earum. Sed si forte tales fuerunt, quae vel steri
les erant, vel tempore periturae (&lt;ref&gt;pariturae, erradamente Hal.&lt;/ref&gt;), et hae (&lt;ref&gt;eae, Hal.; vero pretio, omitelas el mismo.&lt;/ref&gt;) dis-
tractae sunt vero pretio, fortassis possit petitor
eligere, ut sibi pretia et usurae praestentur.

§ 17.-Ait Senatus: «Placere, a quibus petita
hereditas fuisset, si adversus eos iudicatum es-
set, pretia, quae ad eos rerum ex hereditate ven-
ditarum pervenissent, etsi ante petitam heredi-
tatem deperiissent deminutaeve essent, restitue-
re debere». Bonae fidei possessor si vendiderit
res hereditarias, sive exegit pretium, sive non,
quia habet actionem, debebit pretium praestare.
Sed ubi habet actionem, sufficiet eum actiones
praestare.

§ 18.-Sed si vendidit, et evicta re restituit,
quod accepit, non videbitur ad eum pervenisse,
quamquam possit dici, nec ab initio pretium ve-
nire (&lt;ref&gt;pervenisse, Hal.&lt;/ref&gt;), quia non fuit res hereditaria, quae dis-
tracta est. Sed etsi Senatus rerum ex hereditate
distractarum , non hereditariarum fecit mentio-
nem, restitui tamen non debet, quia nihil apud
eum remanet. Nam et Iulianus libro sexto Dige-
storum scribit, quod indebitum exegit, restituere
eum non debere , nec imputaturum, quod non de-
bitum solvit.

§ 19.-Sed si res sit redhibita, hic utique et he-
reditaria est, et pretium non veniet, quod refu-
sum est.

§ 20.-Sed et si ob venditionem obstrictus sit
emtori possessor hereditatis, dicendum erit, pro-
spici ei cautione.

§ 21.-Restituere autem pretia debebit posses-
sor, etsi deperditae sunt res, vel deminutae. Sed&lt;noinclude&gt;{{ExitusBilinguis|s|lg=es}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>ks95kqo5xosj9h9h9nmbqeiz4a1g9hw</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pagina:Cuerpo del derecho civil romano a doble texto (IA cuerpodelderechocivilromanoP1T1).pdf/517</title>
    <ns>104</ns>
    <id>83821</id>
    <revision>
      <id>272726</id>
      <timestamp>2026-06-28T20:08:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>WilliamDAV</username>
        <id>32222</id>
      </contributor>
      <comment>/* Emendata */</comment>
      <origin>272726</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2948" sha1="hvbgsdl0jarbktc6yni4tneu5wpa70k" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;WilliamDAV&quot; /&gt;{{InitiumBilinguis|s|lg=es}}&lt;/noinclude&gt;utrum ita demum restituat, si bonae fidei posses-
sor est, an et si malae fidei? Et si quidem res apud
emtorem extent, nec deperditae, nec deminutae
sunt, sine dubio ipsas res debet praestare malae
fidei possessor, aut si recipere eas ab emtore nul-
lo modo possit, tantum, quantum in litem esset
iuratum. At ubi deperditae sunt et deminutae,
verum pretium debet praestari , quia, si petitor
rem consecutus esset, distraxisset, et verum pre-
tium rei non perderet.

'''21. [24.] GAIUS''' ''libro VI. ad Edictum provin-
ciale.-'' Deperditum intelligitur, quod in rerum
natura esse desiit, deminutum vero, quod usuca-
ptum esset (&lt;ref&gt;est, Hal.&lt;/ref&gt;), et ob id de hereditate exiit.

'''22. [25.] PAULUS''' ''libro XX. ad Edictum.-'' Si
et rem, et pretium habeat bonae fidei possessor,
puta quod eandem rem emerit (&lt;ref&gt;redemerit, al márgen interior del códice Fl.&lt;/ref&gt;), an audiendus
sit, si velit rem dare, non pretium? In praedone
dicimus electionem esse debere actoris. An hic
magis possessor audiendus sit, si velit rem trade-
re, licet deteriorem factam, non petitor, si pre-
tium desideret-quod inverecundum sit tale desi-
derium,-an vero, quia ex re hereditaria locuple-
tior sit, et id, quod amplius habet, ex pretio re-
stituere debeat, videndum. Nam et in Oratione
Divi Hadriani ita est: «Dispicite, Patres conscri-
pti, numquid sit aequius (&lt;ref&gt;aequum, Hal.&lt;/ref&gt;), possessorem non fa-
cere lucrum et pretium, quod ex aliena re perce-
perit, reddere, quia potest existimari, in locum
hereditariae rei venditae pretium eius successis-
se, et quodammodo ipsum hereditarium factum».
Oportet igitur possessorem et rem restituere pe-
titori, et quod ex venditione eius rei lucratus est.


'''23. [26.] ULPIANUS''' ''libro XV. ad Edictum.-''
Utrum autem omne pretium restituere debebit
bonae fidei possessor, an vero ita demum, si fa-
ctus sit locupletior, videndum; finge pretium ac-
ceptum vel perdidisse, vel consumsisse, vel donas-
se. Et verbum quidem «pervenisse» ambiguum
est, solumne hoc contineret, quod prima ratione
fuerit, an vero et id, quod durat; et puto sequen-
tem (&lt;ref&gt;sequentem clausulam Senatusconsulti sequendam, et si, Hal.; sequentem clausulam Senatusconsulti sequendam ésse si haec, Vulg.; puto sequendam clausulam Senatusconsulti -competat, (en lugar de computet), conjeturaron otros en Schulting (Notae ad Pand. T. II. p. 109.)&lt;/ref&gt;) clausulam Senatusconsulti, etsi haec sit
ambigua, ut ita demum computet, si factus sit
locupletior.

§ 1.-Proinde si non solum pretium, sed etiam
poena tardius pretio soluto pervenerit, poterit
dici, quia locupletior in totum factus est, debere
venire, licet de pretio solummodo Senatus sit lo-
cutus.

'''24. [27.] PAULUS''' ''libro XX. ad Edictum.-'' At
ubi vi deiectus fuit, non debet restituere poenam
ex eo commissam, quod (&lt;ref&gt;quando, Hal.&lt;/ref&gt;) eam actor habere
non potest. Sic nec poena restitui debet, quam&lt;noinclude&gt;{{ExitusBilinguis|s|lg=es}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>hvbgsdl0jarbktc6yni4tneu5wpa70k</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pagina:Cuerpo del derecho civil romano a doble texto (IA cuerpodelderechocivilromanoP1T1).pdf/518</title>
    <ns>104</ns>
    <id>83822</id>
    <revision>
      <id>272727</id>
      <timestamp>2026-06-28T20:20:37Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>WilliamDAV</username>
        <id>32222</id>
      </contributor>
      <comment>/* Emendata */</comment>
      <origin>272727</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2834" sha1="0jpcrogtptyvoyo6pjrgk0ymu7hdfov" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;WilliamDAV&quot; /&gt;{{InitiumBilinguis|s|lg=es}}&lt;/noinclude&gt;adversarius ei promisit, si ad iudicium non ve-
nerit.

'''25. [ 28.] ULPIANUS''' ''libro XV. (&lt;ref&gt;XXV., Hal.&lt;/ref&gt;) ad Edi-
ctum.-'' Sed et si lege commissoria vendidit, idem
erit dicendum, lucrum, quod sensit lege commis-
soria, praestiturum.

§ 1.-Item si rem distraxit, et ex pretio aliam
rem comparavit, veniet pretium in petitionem
hereditatis, non res, quam in patrimonium suum
convertit. Sed si res minoris valet, quam compa-
rata est, hactenus locupletior factus videbitur,
quatenus res valet, quemadmodum si consumsis-
set, in totum (&lt;ref&gt;in tantum, Vulg.&lt;/ref&gt;) locupletior factus non videbitur.

§ 2.-Quod ait Senatus: «eos, qui bona invasis-
sent, quae scirent ad se non pertinere, etiamsi
ante litem contestatam fecerint, quo minus pos-
siderent, perinde condemnandos, quasi posside-
rent» , ita intelligendum est, ut et dolus praeteri-
tus in petitionem hereditatis deduceretur; sed et
culpa, et ideo ab eo, qui ab alio non exegit, vel
a semetipso, si tempore esset liberatus, peti he-
reditatem posse; hoc utique si exigere potuit.


Sed et fructus, non quos perceperunt, in-
§ 3.-Quod autem ait Senatus: «eos, qui bona
invasissent», loquitur de praedonibus, id est de
his, qui quum scirent ad se non pertinere heredi-
tatem, invaserunt bona, scilicet quum nullam
causam haberent possidendi.

§ 4.-Sed et fructus, non quos perceperunt, in-
quit (&lt;ref&gt;inquam, Hal.&lt;/ref&gt;), sed quos percipere debuerunt, eos prae-
stituros.

§ 5.-De eo autem loquitur Senatus, qui ab ini-
tio mente praedonis res hereditarias apprehendit.
Quodsi ab initio quidem iustam causam habuit adi-
piscendae possessionis, postea vero conscius ad se
nihil hereditatem pertinere, praedonio (&lt;ref&gt;praedonis, Hal.&lt;/ref&gt;) more
versari coepit, nihil Senatus loqui videtur. Puto ta-
men et ad eum mentem Senatusconsulti pertinere;
parvi etenim refert, ab initio quis dolose in here-
ditate sit versatus, an postea hoc facere coepit.

§ 6.-«Scire ad se non pertinere» utrum is tan-
tummodo videtur, qui factum scit, an et is, qui 
in iure erravit? Putavit enim recte factum testa-
mentum, quum inutile erat, vel quum eum alius
praecederet agnatus , sibi potius deferri. Et non
puto hunc esse praedonem, qui dolo caret, quam-
vis in iure erret.

§ 7.-«Si ante litem contestatam», inquit, «fe-
cerint» ; hoc ideo adiectum, quoniam post litem
contestatam omnes incipiunt malae fidei posses-
sores esse, quinimo post controversiam motam.
Quamquam enim litis contestatae mentio fiat in
Senatusconsulto, tamen et (&lt;ref&gt;et, tachada antiguamente en el códice Fl., Br.&lt;/ref&gt;) post motam con-
troversiam omnes possessores pares fiunt, et qua-
si praedones tenentur. Et hoc iure hodie utimur;
coepit enim scire, rem ad se non pertinentem pos-
sidere se is, qui interpellatur; qui vero praedo&lt;noinclude&gt;{{ExitusBilinguis|s|lg=es}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>0jpcrogtptyvoyo6pjrgk0ymu7hdfov</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pagina:Cuerpo del derecho civil romano a doble texto (IA cuerpodelderechocivilromanoP1T1).pdf/519</title>
    <ns>104</ns>
    <id>83823</id>
    <revision>
      <id>272728</id>
      <timestamp>2026-06-28T20:32:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>WilliamDAV</username>
        <id>32222</id>
      </contributor>
      <comment>/* Emendata */</comment>
      <origin>272728</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3087" sha1="3mks5b157g29t1gd7z1ciede8kmjt82" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;WilliamDAV&quot; /&gt;{{InitiumBilinguis|s|lg=es}}&lt;/noinclude&gt;est, et ante litem contestatam doli nomine tene-
bitur; hic est enim dolus praeteritus.

§ 8.-«Perinde», inquit, «condemnandos, quasi
possiderent»; merito, nam is, qui dolo fecit, quo
minus possideret, ut possessor condemnatur; ac-
cipies, sive dolo desierit possidere, sive dolo pos-
sessionem noluerit admittere. Sive autem ab alio
res possideatur, sive in totum non extet, locum
habebit haec clausula. Unde si sit alius posses-
sor, ab utroque hereditas peti possit, et si per
multos ambulaverit possessio, omnes tenebuntur.

§ 9.-Sed utrum is solus, qui possidet, fructus
praestabit, an etiam is, qui dolo fecit, quo minus
possideret? Et dicendum erit, post Senatuscon-
sultum ambo teneri.
§ 10.-Haec verba Senatusconsulti etiam ad-
versus eum, qui non possidet, iusiurandum indu-
cunt; tam enim adversus eum, qui dolo fecit, quo
minus possideat, quam adversus possidentem in
litem iuratur.

§ 11.-Consuluit Senatus bonae fidei possesso-
ribus, ne in totum damno afficiantur (&lt;ref&gt;Según reciente corrección del códice Fl. , Br.; afficientur, Taur.&lt;/ref&gt;), sed in
id duntaxat teneantur, in quo locupletiores facti
sunt. Quemcunque igitur sumtum fecerint ex he-
reditate, si quid dilapidaverunt, vel (&lt;ref&gt;Vulg.; dilapidaverunt, perdiderunt, Fl.&lt;/ref&gt;) perdide-
runt, dum re sua se abuti putant, non praesta-
bunt; nec si donaverint, locupletiores facti vide-
buntur, quamvis ad remunerandum sibi aliquem
naturaliter obligaverunt. Plane si ἀντίδωρα [re-
munerationes] acceperunt, dicendum est, eatenus
locupletiores factos, quatenus acceperunt, velut
genus quoddam hoc esset permutationis.

§ 12.-Si quis re sua lautius (&lt;ref&gt;latius, erradamente la Vulg.&lt;/ref&gt;) usus sit con-
templatione delatae sibi hereditatis, Marcellus li-
bro quinto (&lt;ref&gt;quarto, Hal.&lt;/ref&gt;) Digestorum putat, nihil eum ex
hereditate deducturum, si eam non attigit (&lt;ref&gt;Así Taur. al margen; en el texto , attingit.&lt;/ref&gt;).

§ 13.-Simili modo et si mutuam pecuniam ac-
cepit, quasi dives se deceperit (&lt;ref&gt;dives esse coeperit, Hal. Vulg.&lt;/ref&gt;).

§ 14. Si tamen pignori res hereditarias dedit,
videndum, an vel sic attingatur hereditas; quod
estdifficile, quum ipse sit obligatus.
§ 15. Adeo autem qui locupletior factus non
est, non tenetur, ut si quis putans se ex asse he-
redem partem dimidiam hereditatis sine dolo ma-
lo consumserit, Marcellus libro quarto Digesto-
rum tractat, num non (&lt;ref&gt;non, omitenla Hal. Vulg.&lt;/ref&gt;) teneatur, quasi id,
quod erogaverit, ex eo fuerit, quod ad eum non
pertinebat, sed ad coheredes ; nam et si is, qui
heres non erat, totum, quidquid apud se fuit,
consumsisset, sine dubio non tenetur quasi locu-
pletior non factus. Sed in proposita quaestione
tribus visionibus (&lt;ref&gt;decisionibus, Hal.&lt;/ref&gt;) relatis, una prima (&lt;ref&gt;primo, Hal.&lt;/ref&gt;), dein-
de alia posse dici totum, quod superest, restitue-
re eum debere, quasi suam partem consumserit;
tertia utrique, quod consumtum est, decedere;
ait utique nonnihil restituendum. De illo dubitat,
utrum totum, an partem restituendam dicat; pu-&lt;noinclude&gt;{{ExitusBilinguis|s|lg=es}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>3mks5b157g29t1gd7z1ciede8kmjt82</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pagina:Cuerpo del derecho civil romano a doble texto (IA cuerpodelderechocivilromanoP1T1).pdf/520</title>
    <ns>104</ns>
    <id>83824</id>
    <revision>
      <id>272729</id>
      <timestamp>2026-06-28T20:42:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>WilliamDAV</username>
        <id>32222</id>
      </contributor>
      <comment>/* Emendata */</comment>
      <origin>272729</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2661" sha1="novvesky9112q4sv6s0ibewm9ngjcz0" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;WilliamDAV&quot; /&gt;{{InitiumBilinguis|s|lg=es}}&lt;/noinclude&gt;o tamen residuum integrum non esse restituen-
dum, sed partem eius dimidiam.


§ 16.-Quod autem quis ex hereditate eroga-
vit, utrum totum decedat, an vero pro rata pa-
trimonii eius: ut puta penum hereditarium ebi-
bit; utrum totum hereditati expensum feratur,
an aliquidet (&lt;ref&gt;ex, Vulg.&lt;/ref&gt;) patrimonio eius , ut in id factus
locupletior videatur, quod solebat ipse erogare
ante delatam hereditatem? Ut si quid lautius con-
templatione hereditatis impendit, in hoc non vi-
deatur factus locupletior, in statutis vero suis
(&lt;ref&gt;eius, Hal.&lt;/ref&gt;) sumtibus videatur factus locupletior; utique
enim, etsi non tam laute erogasset, aliquid ta-
men ad victum quotidianum erogasset. Nam et
Divus Marcus in causa Pythodori, qui rogatus
erat, quod sibi superfuisset ex hereditate redde-
re, decrevit, ea, quae alienata erant non minuendi fideicommissi gratia, quum nec pretium in cor-
pus patrimonii Pythodori rediisset (&lt;ref&gt;Hal.; fideicommissi, nec pretium-Pythodori redisse, et
ex proprio, Fl.&lt;/ref&gt;), ex pro-
prio Pythodori patrimonio, et ex hereditate de-
cedere, non tantum ex hereditate. Et nunc igitur
statuti sumtus utrum ex hereditate decedent
exemplo Rescripti Divi Marci, an ex solo patri-
monio, videndum erit. Et verius est, ut ex suo
patrimonio decedant ea, quae, etsi non heres
fuisset, erogasset.


§ 17.-Item si rem distraxit bonae fidei posses-
sor, nec pretio factus sit locupletior, an singulas
res, si nondum usucaptae sint, vindicare petitor
ab emtore possit; et si vindicet, an exceptione
non repellatur, «quod praeiudicium hereditati
non fiat inter actorem et eum, qui venundedit»,
quia non videtur venire in petitionem hereditatis
pretium earum, quamquam (&lt;ref&gt;quoniam, Vulg.&lt;/ref&gt;) victi emtores re-
versuri sunt ad eum, qui distraxit? Et puto posse
res vindicari, nisi (&lt;ref&gt;licet, otros en Hal.&lt;/ref&gt;) emtores regressum ad bo-
nae fidei possessorem habent. Quid tamen, si is,
qui vendidit, paratus sit ita defendere heredita-
tem, ut perinde, atque si possideret, convenia-
tur? Incipit exceptio locum habere ex persona
emtorum. Certe si minori pretio res venierint, et
pretium quodcunque illud actor sit consecutus,
multo magis poterit dici, exceptione eum sum-
moveri. Nam et si id, quod a debitoribus exegit
possessor, petitori hereditatis solvit, liberari de-
bitores Iulianus libro quarto Digestorum scribit,
sive bonae fidei possessor, sive praedo fuit, qui
debitum ab his egexerat; et ipso iure eos liberari.

§ 18.-Petitio hereditatis, etsi in rem actio sit,
habet tamen praestationes quasdam personales,
ut puta eorum, quae a debitoribus sunt exacta;
item pretiorum.&lt;noinclude&gt;{{ExitusBilinguis|s|lg=es}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>novvesky9112q4sv6s0ibewm9ngjcz0</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pagina:Cuerpo del derecho civil romano a doble texto (IA cuerpodelderechocivilromanoP1T1).pdf/521</title>
    <ns>104</ns>
    <id>83825</id>
    <revision>
      <id>272730</id>
      <timestamp>2026-06-28T20:53:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>WilliamDAV</username>
        <id>32222</id>
      </contributor>
      <comment>/* Emendata */</comment>
      <origin>272730</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2828" sha1="8f9guhguytv1swuiafi1m413heayi36" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;WilliamDAV&quot; /&gt;{{InitiumBilinguis|s|lg=es}}&lt;/noinclude&gt;§ 19.-Hoc Senatusconsultum ad petitionem
hereditatis factum etiam in familiae erciscundae
iudicio locum habere placet; ne res absurda sit,
ut quae peti possint, dividi non possint.

§ 20.-Augent hereditatem gregum et pecorum
partus.

'''26. [29.] PAULUS''' ''libro XX. ad Edictum.-''
Quodsi oves natae sunt, deinde ex his aliae, hae
quoque quasi (&lt;ref&gt;quoad, otros en Hal.&lt;/ref&gt;) augmentum restitui debent.

'''27. [30.] ULPIANUS''' ''libro XV. ad Edictum.-'' 
Ancillarum etiam partus, et partuum partus,
quamquam fructus esse non existimantur, quia
non temere ancillae eius rei causa comparantur,
ut pariant, augent tamen hereditatem; quippe
quum ea omnia fiunt hereditaria, dubium non
est, quin ea possessor, si aut possideat, aut post
petitam hereditatem dolo malo fecit, quo minus
possideret, debeat restituere.

§ 1.-Sed et pensiones, quae ex locationibus
praediorum urbanorum perceptae sunt, venient,
licet a lupanario perceptae sint; nam et in mul-
torum honestorum virorum praediis lupanaria
exercentur.

'''28. [31.]''' ''PAULUS libro XX. ad Edictum.-''
Post Senatusconsultum enim omne lucrum aufe-
rendum esse tam bonae fidei possessori, quam
praedoni , dicendum est.

'''29. [32.] ULPIANUS''' ''libro XV. ad Edictum.-''
Mercedes plane a colonis acceptae loco sunt fru-
ctuum. Operae quoque servorum in eadem erunt
causa, qua sunt pensiones . Item vecturae navium
et iumentorum.

'''30. [33.] PAULUS''' ''libro XX. ad Edictum.-'' Iu-
lianus scribit, actorem (&lt;ref&gt;peractorem, otros en Hal.&lt;/ref&gt;) eligere debere, utrum
sortem tantum, an et usuras velit cum periculo
nominum agnoscere. Atqui secundum hoc non
observabimus, quod Senatus voluit, bonae fidei
possessorem teneri, quatenus locupletior sit; quid
enim, si pecuniam eligat actor, quae servari non
potest? Dicendum itaque est in bonae fidei pos-
sessore, haec tantummodo eum praestare debere,
id est vel sortem et usuras eius, si et eas perce-
pit, vel nomina cum eorum cessione in id facien-
da, quod ex his adhuc deberetur, periculo scili-
cet petitoris.

'''31. [34.] ULPIANUS''' ''libro XV. ad Edictum.-'' 
Si quid possessor solvit creditoribus, reputabit,
quamquam ipso iure non liberaverit petitorem
hereditatis; nam quod quis suo nomine solvit,
non debitoris, debitorem non liberat. Et ideo Iu-
lianus libro sexto Digestorum scribit, ita id im-
putaturum possessorem, si caverit, a se petito-
rem defensum iri (&lt;ref&gt;Según conjetura Br.; caverit, se petitorem defensum
iri, Fl.; caverit, se petitorem defensurum iri, Hal.; caverit, se petitorem defensum ire, Vulg,&lt;/ref&gt;). Sed an et bonae fidei posses-
sor debeat defendendum cavere, videndum erit,
quia in eo, quod solvit, non videtur locupletior
factus, nisi forte habeat condictionem. Et hoc no-
mine videtur locupletior, quia potest repetere;&lt;noinclude&gt;{{ExitusBilinguis|s|lg=es}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>8f9guhguytv1swuiafi1m413heayi36</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pagina:Cuerpo del derecho civil romano a doble texto (IA cuerpodelderechocivilromanoP1T1).pdf/522</title>
    <ns>104</ns>
    <id>83826</id>
    <revision>
      <id>272731</id>
      <timestamp>2026-06-28T21:14:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>WilliamDAV</username>
        <id>32222</id>
      </contributor>
      <comment>/* Emendata */</comment>
      <origin>272731</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2519" sha1="r1ug4x11a8tsq4ap781b02i1f6slomr" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;WilliamDAV&quot; /&gt;{{InitiumBilinguis|s|lg=es}}&lt;/noinclude&gt;finge enim eum, dum se heredem putat, solvisse
suo nomine. Et videtur mihi Iulianus de solo
praedone, ut caveat, sensisse, non etiam de bo-
nae fidei possessore; condictionem tamen prae-
stare debebit. Sed et petitor, si a creditoribus
conveniatur, exceptione uti debebit.


§ 1.-Sed si ipsi aliquid praedoni debebatur,
hoc deducere non debebit, maxime si id fuit de-
bitum, quod natura debebatur. Quid tamen si ex-
pediebat petitori, id debitum esse dissolutum pro-
pter poenam vel aliam causam? Potest dici, ipsum 
sibi vel solvisse, vel debuisse solvere.

§ 2.-Iustus autem possessor dubio procul de-
bebit deducere, quod sibi debetur.
§ 3.-Sicut autem sumtum, quem fecit, dedu-
cit, ita si facere debuit, nec fecit, culpae huius
reddat rationem, nisi bonae fidei possessor est;
tunc enim, quia quasi suam rem neglexit, nulli
querelae subiectus est ante petitam hereditatem,
postea vero et ipse praedo est.

§ 4.-Illud plane praedoni imputari non pot-
est, cur passus est debitores liberari et pauperio-
res fieri , et non eos convenit, quum actionem non
habuerit.
§ 5.-Quod autem possessori solutum est, an
restituere debeat, videamus; et si bonae fidei pos-
sessor fuit, sive non, debere restituere placet; et
quidem, si restituerit, ut Cassius scribit et Iulia-
nus libro sexto, liberari ipso iure debitores.


'''32. [35.] PAULUS''' l''ibro XX. ad Edictum.-''
Per servum acquisitae res heredi restituendae
sunt; quod procedit in hereditate liberti, et quum
de inofficioso agitur, quum interim in bonis esset
heredis,

'''33. [36.] ULPIANUS''' ''libro XV. ad Edictum.-'' 
nisi ex re heredis scripti stipulatus sit.

§ 1.-Iulianus scribit, si hominem possessor distraxerit , si quidem non necessarium hereditati,
petitione hereditatis pretium praestiturum, impu-
taretur enim ei, si non distraxisset; quodsi neces-
sarium hereditati, si quidem vivit, ipsum prae-
standum, si decesserit, fortassis nee pretium. Sed
non passurum iudecem, qui cognoscit, possesso
rem pretium lucrari, scribit; et verius est.


'''34. [37.] PAULUS''' ''libro XX. ad Edictum.-'' Fi-
liifamilias militis puto peti posse hereditatem ex
testamento nobis obvenientem.

§ 1.-Si servus vel filiusfamilias res heredita-
rias teneat, a patre dominove peti hereditas pot-
est, si facultatem restituendarum rerum habet.
Certe si pretium rerum hereditariarum vendita-
rum in peculio servi habeat, et Iulianus existi-
mat, posse a domino, quasi a iuris possessore, he-
reditatem peti.&lt;noinclude&gt;{{ExitusBilinguis|s|lg=es}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>r1ug4x11a8tsq4ap781b02i1f6slomr</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pagina:Cuerpo del derecho civil romano a doble texto (IA cuerpodelderechocivilromanoP1T1).pdf/523</title>
    <ns>104</ns>
    <id>83827</id>
    <revision>
      <id>272732</id>
      <timestamp>2026-06-28T21:28:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>WilliamDAV</username>
        <id>32222</id>
      </contributor>
      <comment>/* Emendata */</comment>
      <origin>272732</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2665" sha1="epbd92v2g5wljnt1fx3xw3mo2bvoy8t" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;WilliamDAV&quot; /&gt;{{InitiumBilinguis|s|lg=es}}&lt;/noinclude&gt;'''35. [38.] GAIUS''' ''libro VI. ad Edictum provin-
ciale.-'' Idem Iulianus ait, etiamsi nondum pretia
rerum consecutus sit servus, posse a domino,
quasi a iuris possessore, hereditatem peti, quia
habet actionem, qua eam pecuniam consequatur;
quae quidem actio etiam ignoranti acquireretur.

'''36. [39.] PAULUS''' ''libro XX. ad Edictum.-'' Si
a domino vel a patre, qui pretia possidet, heredi-
tas petatur, an filio vel servo mortuo, vel servo
manumisso, vel emancipato filio, intra annum
agi debeat? et an debitum sibi dominus vel pater
deducere potest? Iulianus verius esse ait id, quod
Proculus quoque respondit, perpetuo actionem
dandam; nec deduci oportere id, quod ipsi debe-
tur, quia non de peculio agatur, sed hereditas
petatur. Haec recte, si pretia habeat servus vel
filiusfamilias . Quodsi propterea hereditas petatur
adomino quod servus debitor fuit, perinde ha-
beri debebit, atque si de peculio ageretur. Idem
dicendum Mauricianus (&lt;ref&gt;Marcianus, Hal. Vulg.&lt;/ref&gt;) ait, etiamsi pecuniam
ex pretio perceptam servus vel filius consumse-
rit, sed alias ex peculio eius solvi potest.


§ 1.-Sed et a filiofamilias peti hereditatem
posse non est dubium, quia restituendi faculta-
tem habet, sicut ad exhibendum. Multo magis di-
cimus, posse peti hereditatem a filiofamilias, qui
quum paterfamilias esset et possideret heredita-
tem, arrogandum se praestavit (&lt;ref&gt;praebuit, Hal.&lt;/ref&gt;).

§ 2. Si possessor hereditarium servum occide-
rit, id quoque in hereditatis petitione veniet. Sed
Pomponius ait, actorem (&lt;ref&gt;praetorem, otros en Hal.&lt;/ref&gt;) debere eligere, utrum
velit sibi eum condemnari, ut caveat se non actu-
rum lege Aquilia, an malit integram sibi esse
actionem legis Aquiliae, omissa eius rei aestima-
tione a iudice. Quae electio locum habet, si ante
aditam hereditatem occisus sit servus ; nam si
postea, ipsius actio propria effecta est, nec veniet
in hereditatis petitionem.

§ 3.-Si praedo dolo desiisset possidere, res
autem eo modo interierit, quo esset interitura,
etsi eadem causa possessionis mansisset, quan-
tum ad verba Senatusconsulti, melior est causa
praedonis, quam bonae fidei possessoris, quia
praedo, si dolo desierit possidere, ita condemna-
tur, atque si possideret, nec adiectum esset: «si
res interierit». Sed non est dubium, quin non de-
beat melioris esse conditionis, quam bonae fidei
possessor. Itaque etsi pluris venierit res, electio
debebit esse actoris , ut pretium consequatur;
alioquin lucretur aliquid praedo.


§ 4.-Quo tempore locupletior esse debeat bo-
nae fidei possessor, dubitatur; sed magis est, rei
iudicatae tempus spectandum esse.&lt;noinclude&gt;{{ExitusBilinguis|s|lg=es}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>epbd92v2g5wljnt1fx3xw3mo2bvoy8t</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>272733</id>
      <parentid>272732</parentid>
      <timestamp>2026-06-28T21:28:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>WilliamDAV</username>
        <id>32222</id>
      </contributor>
      <origin>272733</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2665" sha1="31kvwieuvsw7nr13ut5ei6mstgswpv2" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;WilliamDAV&quot; /&gt;{{InitiumBilinguis|s|lg=es}}&lt;/noinclude&gt;'''35. [38.] GAIUS''' ''libro VI. ad Edictum provin-
ciale.-'' Idem Iulianus ait, etiamsi nondum pretia
rerum consecutus sit servus, posse a domino,
quasi a iuris possessore, hereditatem peti, quia
habet actionem, qua eam pecuniam consequatur;
quae quidem actio etiam ignoranti acquireretur.

'''36. [39.] PAULUS''' ''libro XX. ad Edictum.-'' Si
a domino vel a patre, qui pretia possidet, heredi-
tas petatur, an filio vel servo mortuo, vel servo
manumisso, vel emancipato filio, intra annum
agi debeat? et an debitum sibi dominus vel pater
deducere potest? Iulianus verius esse ait id, quod
Proculus quoque respondit, perpetuo actionem
dandam; nec deduci oportere id, quod ipsi debe-
tur, quia non de peculio agatur, sed hereditas
petatur. Haec recte, si pretia habeat servus vel
filiusfamilias . Quodsi propterea hereditas petatur
adomino quod servus debitor fuit, perinde ha-
beri debebit, atque si de peculio ageretur. Idem
dicendum Mauricianus (&lt;ref&gt;Marcianus, Hal. Vulg.&lt;/ref&gt;) ait, etiamsi pecuniam
ex pretio perceptam servus vel filius consumse-
rit, sed alias ex peculio eius solvi potest.


§ 1.-Sed et a filiofamilias peti hereditatem
posse non est dubium, quia restituendi faculta-
tem habet, sicut ad exhibendum. Multo magis di-
cimus, posse peti hereditatem a filiofamilias, qui
quum paterfamilias esset et possideret heredita-
tem, arrogandum se praestavit (&lt;ref&gt;praebuit, Hal.&lt;/ref&gt;).

§ 2.-Si possessor hereditarium servum occide-
rit, id quoque in hereditatis petitione veniet. Sed
Pomponius ait, actorem (&lt;ref&gt;praetorem, otros en Hal.&lt;/ref&gt;) debere eligere, utrum
velit sibi eum condemnari, ut caveat se non actu-
rum lege Aquilia, an malit integram sibi esse
actionem legis Aquiliae, omissa eius rei aestima-
tione a iudice. Quae electio locum habet, si ante
aditam hereditatem occisus sit servus ; nam si
postea, ipsius actio propria effecta est, nec veniet
in hereditatis petitionem.

§ 3.-Si praedo dolo desiisset possidere, res
autem eo modo interierit, quo esset interitura,
etsi eadem causa possessionis mansisset, quan-
tum ad verba Senatusconsulti, melior est causa
praedonis, quam bonae fidei possessoris, quia
praedo, si dolo desierit possidere, ita condemna-
tur, atque si possideret, nec adiectum esset: «si
res interierit». Sed non est dubium, quin non de-
beat melioris esse conditionis, quam bonae fidei
possessor. Itaque etsi pluris venierit res, electio
debebit esse actoris , ut pretium consequatur;
alioquin lucretur aliquid praedo.


§ 4.-Quo tempore locupletior esse debeat bo-
nae fidei possessor, dubitatur; sed magis est, rei
iudicatae tempus spectandum esse.&lt;noinclude&gt;{{ExitusBilinguis|s|lg=es}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>31kvwieuvsw7nr13ut5ei6mstgswpv2</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pagina:Cuerpo del derecho civil romano a doble texto (IA cuerpodelderechocivilromanoP1T1).pdf/524</title>
    <ns>104</ns>
    <id>83828</id>
    <revision>
      <id>272736</id>
      <timestamp>2026-06-28T21:50:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>WilliamDAV</username>
        <id>32222</id>
      </contributor>
      <comment>/* Emendata */</comment>
      <origin>272736</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2805" sha1="qhvhzhsk7hx9c0qvlrp9yevypu32svk" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;WilliamDAV&quot; /&gt;{{InitiumBilinguis|s|lg=es}}&lt;/noinclude&gt;§ 5.- Fructus intelliguntur deductis impensis,
quae quaerendorum, cogendorum conservando
rumque eorum gratia fiunt. Quod non solum in
bonae fidei possessoribus naturalis ratio expo-
stulat, verum etiam in praedonibus, sicut Sabino
quoque placuit.

'''37. [40.] ULPIANUS''' ''libro XV. ad Edictum.-''
Quodsi sumtum quidem fecit, nihil autem fru-
ctuum perceperit, aequissimum erit, rationem
horum quoque in bonae fidei possessoribus haberi.

'''38. [41.] PAULUS''' ''libro XX. ad Edictum.-''
Plane in ceteris necessariis et utilibus impensis
posse separari , ut bonae fidei quidem possessores
has quoque imputent, praedo autem de se queri
debeat, qui sciens in rem alienam impendit. Sed
benignius est, in huius quoque persona haberi
rationem impensarum; non enim debet petitor ex
aliena iactura lucrum facere. Et id ipsum officio
iudicis continebitur; nam nec exceptio doli mali
desideratur . Plane potest in eo differentia esse,
ut bonae fidei quidem possessor omnimodo impen-
sas deducat (&lt;ref&gt;Hal. Vulg.; deducEt, Taur.&lt;/ref&gt;), licet res non extet, in quam fecit,
sicut tutor vel curator consequuntur; praedo au-
tem non aliter, quam si res melior sit.


'''39. [42.] GAIUS''' ''libro VI. ad Edictum provinin-
ciale.-'' Utiles autem necessariaeque sunt, veluti
quae fiunt reficiendorum aedificiorum gratia, aut
in novelleta (&lt;ref&gt;novale, Hal.; novellas, otros en el mismo.&lt;/ref&gt;), aut quum servorum gratia litis
aestimatio solvitur, quum id utilius sit, quam
ipsos dedi. Denique alias complures eiusdem ge-
neris esse impensas, manifestum est.

§ 1.-Videamus tamen, ne et ad picturarum
quoque et marmorum et ceterarum voluptaria-
rum rerum impensas aeque proficiat nobis doli
exceptio, si modo bonae fidei possessores simus;
nam praedoni probe dicetur, non debuisse in alie-
nam rem supervacuas impensas facere, ut tamen
potestas ei fieret tollendorum eorum, quae sine
detrimento ipsius rei tolli possunt (&lt;ref&gt;Taur.; possint, Fl. según reciente corrección, Br.&lt;/ref&gt;).


'''40. [43.] PAULUS''' ''libro XX. ad Edictum.-''ІІ-
lud quoque, quod in Oratione Divi Hadriani (&lt;ref&gt;L. 22 de este titulo.&lt;/ref&gt;)
est, ut post acceptum iudicium id actori praeste-
tur, quod habiturus esset, si eo tempore, quo pe-
tiit, restituta esset hereditas, interdum durum
est. Quid enim, si post litem contestatam manci-
pia aut iumenta aut pecora deperierint? Damnari
debebit secundum verba Orationis , quia potuit
petitor restituta hereditate distraxisse ea. Et hoc
iustum esse in specialibus petitionibus Proculo
placet; Cassius contra sensit. In praedonis perso-
na Proculus recte existimat, in bonae fidei posses-
soribus Cassius. Nec enim debet possessor aut
mortalitatem praestare, aut propter metum huius
periculi temere indefensum ius suum relin-
quere.&lt;noinclude&gt;{{ExitusBilinguis|s|lg=es}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>qhvhzhsk7hx9c0qvlrp9yevypu32svk</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pagina:Cuerpo del derecho civil romano a doble texto (IA cuerpodelderechocivilromanoP1T1).pdf/525</title>
    <ns>104</ns>
    <id>83829</id>
    <revision>
      <id>272737</id>
      <timestamp>2026-06-28T22:01:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>WilliamDAV</username>
        <id>32222</id>
      </contributor>
      <comment>/* Emendata */</comment>
      <origin>272737</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2686" sha1="lv66x9sagyii3s171g6cwf4i3jmpgcc" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;WilliamDAV&quot; /&gt;{{InitiumBilinguis|s|lg=es}}&lt;/noinclude&gt;§ 1.-Praedo fructus suos non facit, sed augent
hereditatem, ideoque eorum quoque fructus prae-
stabit; in bonae fidei autem possessore hi tantum
veniunt in restitutione quasi augmenta heredita-
tis, per quos locupletior factus est.


§ 2.-Actiones, si quas possessor nactus est,
evicta hereditate restituere debet, veluti si inter-
dictum Unde vi, aut Quod precario concessit.

§ 3.-Contra quoque, si possessor caverit damni infecti , cavendum est possessori.

§ 4.-Ad officium iudicis pertinebunt et noxa-
les actiones, ut, si paratus sit possessor noxae de-
dere servum, qui damnum dederit in (re) heredi-
taria, vel furtum fecerit, absolvatur, sicut fit in
interdicto Quod vi aut clam.


'''41. [44.] GAIUS''' ''libro VI. ad Edictum provin-
ciale.-'' Si, quo tempore conveniebatur possessor
hereditatis, pauciores res possidebat, deinde alia-
rum quoque rerum possessionem assumsit (&lt;ref&gt;Taur.; absumsit,Fl.&lt;/ref&gt;), eas
(&lt;ref&gt;eam, Hal.&lt;/ref&gt;) quoque victus restituere debebit, sive ante ac-
ceptum iudicium, sive postea acquisierit posses-
sionem. Et si fideiussores, quos dederat, ad litem
non sufficiant, iubere eum debebit Proconsul, ut
idonee caveat. Ex diverso quoque si pauciores
postea possidebit, quam initio possidebat, si mo-
do id sine dolo eius acciderit, absolvi debet quod
ad eas res, quas desiit possidere.

§ 1.-Fructus computandos etiam earum re-
rum, quas defunctus pignori accepit, Iulianus ait.

'''42. [45.] ULPIANUS''' ''libro LXVII. ad Edictum.
-''Si debitor hereditarius non ideo nolit solvere,
quod se dicat heredem, sed ideo, quod neget, aut
dubitet, an hereditas pertineat ad eum, qui petit
hereditatem, non tenetur hereditatis petitione.

'''43. [46.] PAULUS''' ''libro II. ad Plautium.(&lt;ref&gt;libro XX. ad edictum, Hal.&lt;/ref&gt;)—''
Postquam legatum a te accepi, hereditatem peto.
Atilicinus quibusdam placuisse ait, non aliter mi-
hi adversus te dandam petitionem, quam si lega-
tum redderem. Videamus tamen, ne non aliter
petitor hereditatis legatum restituere debeat,
quam ut ei caveatur, si contra eum de hereditate
iudicatum fuerit, reddi ei legatum, quum sit ini-
quum, eo casu possessorem hereditatis legatum,
quod solverit, retinere, et maxime si non per ca-
lumniam, sed per errorem hereditatem petierit
adversarius; idque et Laelius probat. Imperator
autem Antoninus rescripsit, ei, qui legatum ex
testamento abstulisset, causa cognita hereditatis
petitionem negandam esse, scilicet, si manifesta
calumnia sit .

'''44. [47.] IAVOLENUS''' l''ibro I. ex Plautio. (&lt;ref&gt;ad Plautium, Hal.&lt;/ref&gt;)—''
Quum is, qui legatum ex testamento percepit,
hereditatem petit, si legatum quocunque modo&lt;noinclude&gt;{{ExitusBilinguis|s|lg=es}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>lv66x9sagyii3s171g6cwf4i3jmpgcc</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pagina:Cuerpo del derecho civil romano a doble texto (IA cuerpodelderechocivilromanoP1T1).pdf/526</title>
    <ns>104</ns>
    <id>83830</id>
    <revision>
      <id>272741</id>
      <timestamp>2026-06-28T22:27:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>WilliamDAV</username>
        <id>32222</id>
      </contributor>
      <comment>/* Emendata */</comment>
      <origin>272741</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2620" sha1="tobwgrgin755rra5j53cynh6yubgvav" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;WilliamDAV&quot; /&gt;{{InitiumBilinguis|s|lg=es}}&lt;/noinclude&gt;redditum non sit, iudicis officio continetur, ut victori deducto eo, quod accepit, restituatur hereditas .

'''45. [48.] CELSUS''' ''libro IV. (&lt;ref&gt;III . , Hal&lt;/ref&gt;) Digestorum.-''
Qui se liti obtulit, quum rem non possideret, con-
demnatur, nisi si evidentissimis probationibus
possit ostendere , actorem ab initio litis scire, eum
non possidere; quippe isto modo non est deceptus.
Et qui se hereditatis petitioni obtulit, ex doli
clausula tenetur; aestimari scilicet oportebit,
quanti eius interfuit non decipi.

'''46. [49.] MODESTINUS''' ''libro VI. Differentia-
rum.-'' Praedonis loco intelligendus est is, qui ta-
citam fidem interposuerit, ut non capienti resti-
tueret hereditatem.

'''47. [50.] IDEM''' ''libro VIII. (&lt;ref&gt;VI., Hal.&lt;/ref&gt;) Responsorum.-''
Lucius Titius quum in falsi testamenti propinqui
accusatione non obtinuerit, quaero an de non iu-
re facto, nec signato testamento querela illi com-
petere possit? Respondit, non ideo repelli ab in-
tentione non iure facti testamenti, quod in falsi
accusatione non obtinuerit.

'''48. [51.] IAVOLENUS''' ''libro III. ex Cassio.-''In
aestimationibus hereditatis (&lt;ref&gt;hereditariis , Hal.&lt;/ref&gt;) ita venit pretium
venditae hereditatis, ut id quoque accedat, quod
plus fuit in hereditate , si ea negotiationis causa
veniit; sin autem ex fideicommissi causa, nihil
amplius , quam quod bona fide accepit.

'''49. [52.] PAPINIANUS''' ''libro III. (&lt;ref&gt;V1., Hal.&lt;/ref&gt;) Quaestio-
num.-'' Si bonae fidei possessor hereditatis velit
cum debitoribus hereditariis , aut qui res heredi-
tarias occupaverint, consistere, audietur, utique
si periculum erit, ne inter moras actiones inter-
cidant. Petitor autem hereditatis citra metum (&lt;ref&gt;impedimentum, Vulg.&lt;/ref&gt;)
exceptionis in rem agere poterit. Quid enim, si
possessor hereditatis negligat? quid, si nihil iuris
habere se sciat?

'''50. [53.] IDEM''' ''libro VI. (&lt;ref&gt;VII., Hal.&lt;/ref&gt;) Quaestionum.-''
Hereditas etiam sine ullo corpore iuris intelle-
ctum habet.

§ 1.-Si defuncto monumentum conditionis im-
plendae gratia bonae fidei possessor fecerit, pot-
est dici,-quia voluntas defuncti vel in hoc ser-
vanda est, utique si probabilem modum faciendi
monumenti sumtus, vel quantum testator iusse-
rit, non excedat-eum, cui aufertur hereditas,
impensas ratione doli exceptione aut retenturum,
aut actione negotiorum gestorum repetiturum,
veluti hereditario negotio gesto. Quamvis enim
stricto iure nulla teneantur actione heredes ad
monumentum faciendum, tamen Principali vel
Pontificali auctoritate compelluntur ad obse-
quium supremae voluntatis .&lt;noinclude&gt;{{ExitusBilinguis|s|lg=es}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>tobwgrgin755rra5j53cynh6yubgvav</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pagina:Cuerpo del derecho civil romano a doble texto (IA cuerpodelderechocivilromanoP1T1).pdf/527</title>
    <ns>104</ns>
    <id>83831</id>
    <revision>
      <id>272742</id>
      <timestamp>2026-06-28T22:30:31Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>WilliamDAV</username>
        <id>32222</id>
      </contributor>
      <comment>/* Nondum emendata */ Paginam instituit, scribens ''''51. [54.] IDEM''' ''libro II. (1) Responsorum.-'' Heres furiosi substituto vel sequentis gradus co- gnato fructus medii temporis, quibus per curato- rem furiosus locupletior factus videtur, praesta- bit, exceptis videlicet impensis, quae circa ean- dem substantiam tam necessarie, quam utiliter factae sunt. Sed et si quid circa furiosum necessa- rie fuerit expensum, et hoc excipiatur, nisi alia sufficiens substantia est furioso, ex qua sust...</comment>
      <origin>272742</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5371" sha1="8ua0tbyii398y7d89367wtt9dd7lc6b" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;WilliamDAV&quot; /&gt;{{InitiumBilinguis|s|lg=es}}&lt;/noinclude&gt;'''51. [54.] IDEM''' ''libro II. (1) Responsorum.-''
Heres furiosi substituto vel sequentis gradus co-
gnato fructus medii temporis, quibus per curato-
rem furiosus locupletior factus videtur, praesta-
bit, exceptis videlicet impensis, quae circa ean-
dem substantiam tam necessarie, quam utiliter
factae sunt. Sed et si quid circa furiosum necessa-
rie fuerit expensum, et hoc excipiatur, nisi alia
sufficiens substantia est furioso, ex qua susten-
tari potest.

§ 1.- Fructuum post hereditatem petitam perceptorum usurae non praestantur. Diversa ratio
est eorum, qui ante actionem hereditatis illatam
percepti hereditatem auxerunt .
52. [55. ] HERMOGENIANUS libro II. (2) Iuris
Epitomarum . Si possessor ex hereditate inhonestos habuerit quaestus, hos etiam restituere
cogetur, ne honesta interpretatio non honesto
quaestui (3) lucrum possessori faciat.

cognado del siguiente grado, los frutos del tiemdose, por supuesto, las impensas que tanto necesaria, como utilmente, se hicieron respecto á los
mismos bienes. Pero, y si respecto al furioso se
hubiere por necesidad gastado algo, también se
exceptúe esto, si no tiene el furioso otros bienes
suficientes con los que puede sustentarse .
§ 1. No se restituyen los intereses de los frutos percibidos después de pedida la herencia. Contraria razón hay respecto de los que, percibidos
antes de deducida la acción de herencia aumentaron la herencia .

52. [55. ] HERMOGENIANO; Epitome del Derecho , libro II.-Si el poseedor hubiere percibido de
la herencia ganancias indecorosas, también será
obligado á restituirlas, a fin de que la interpretación del decoro no produzca al poseedor lucro con
una ganancia indecorosa.

53. [56.] PAULUS libro X. ad Sabinum. - Non

53. [ 56. ] PAULO; Comentarios á Sabino, libro

solum ad aes alienum hereditarium exsolvendum

X.-No sólo le es al poseedor necesaria la venta

necessaria alienatio possessori est, sed et si impensae necessariae in rem hereditariam factae
sunt a possessore, vel si mora periturae deterio-

para pagar deudas de la herencia, sino también
si se hubieren hecho por el poseedor impensas necesarias en los bienes de la herencia, ó si hubieran de perecer o deteriorarse conservándolos.

resve futurae erant .

54. [57.] IULIANUS libro VI. Digestorum.

54. [57. ] JULIANO ; Digesto, libro VI.

No es

Ei, qui partes hereditarias, vel totam a fisco mercatus fuerit, non est iniquum dari actionem, per

injusto que se le dé acción, por la que persiga todos

quam universa bonapersequatur; quemadmodum

porciones de la herencia, ó toda ella; asi como se
le da la petición de la herencia á aquel a quien

ei, cui ex Trebelliano Senatusconsulto hereditas

restituta est, petitio hereditatis datur.

los bienes, à aquel que hubiere comprado del fisco
en virtud del Senadoconsulto Trebeliano fué la
herencia restituida .

§ 1.-Heres debitoris id, quod defunctus pignori dederat, quin hereditatem petendo consequi
possit, dubium non est .
§ 2. Quum praedia urbana et rustica negli-

§ 1. No hay duda de que el heredero del deudor puede obtener, pidiendo la herencia, lo que el
difunto habia dado en prenda.

gentia possessorum peiora sint facta, veluti quia

se hubieren deteriorado los predios urbanos y los
rústicos , por ejemplo, porque las viñas, los pomares, los huertos fueron cultivados fuera de la costumbre del difunto padre de familia, los poseedores deben soportar la estimación litigiosa de aquellas cosas, por cuanto hayan sido deterioradas .

vineae, pomaria, horti extra consuetudinem patrisfamilias defuncti culta sunt, litis aestimationem earum rerum, quanto peiores sint factae,
possessores pati debent.

55. [58. ] IDEM libro LX. Digestorum.- Evicta hereditate bonae fidei possessor quod lege

Aquilia exegisset, non simplum, sed duplum restituet; lucrum enim ex eo, quod propter hereditatem acceperit, facere non debet.

§ 2. Cuando por negligencia de los poseedores

55. [58. ] EL MISMO; Digesto, libro LX.-Reivindicada la herencia, el poseedor de buena fe
restituirá, no sencillamente, sino en el duplo, lo

que hubiese percibido por la ley Aquilia; porque
no debe realizar lucro con lo que por causa de la
herencia hubiere recibido .

56. [59. ] AFRICANUS libro IV. (4) Quaestionum. Quum hereditas petita sit, eos fructus ,
quos possessor percepit (5), omnimodo restituendos, etsi petitor eos percepturus non fuerat.
57. [60. ] NERATIUS (6) libro VII. (7) Membranarum.

Quum idem eandem hereditatem adver-

sus duos defendit, et secundum alterum ex his
iudicatum est, quaeri solet, utrum perinde ei he-

reditatem restitui oporteat, atque oporteret, si

56. [ 59. ] AFRICANO ; Cuestiones , libro IV.Cuando haya sido pedida la herencia, se han de
restituir de todos modos los frutos que percibió el

poseedor, aunque el demandante nos los hubiera
de haber percibido .

57. [60. ] NERACIO; Pergaminos, libro VII.Cuando uno mismo defiende contra dos la misma

herencia, y se falló á favor de uno de ellos , suele
preguntarse, ¿acaso deberá restituirsele la herencia, del mismo modo que se deberia, si no hubiese

(1) IV. , Hal.

(2) libro IV. iuris ἐπιτομῶν, Hal.
(3) honesto quaestu, Vulg.; honesti quaestus, Hal.

(5) praecepit, antiguamente en el códice Fl ., Br.

(4) III., Hal.

(7) VI. , Hal.

Томо 1-59

(6) Ερμογένους, Βas .&lt;noinclude&gt;{{ExitusBilinguis|s|lg=es}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>8ua0tbyii398y7d89367wtt9dd7lc6b</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>272761</id>
      <parentid>272742</parentid>
      <timestamp>2026-06-29T00:32:05Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>WilliamDAV</username>
        <id>32222</id>
      </contributor>
      <comment>/* Emendata */</comment>
      <origin>272761</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2813" sha1="cif08y4ejeirfjxwchoqcdwx6txhcbv" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;WilliamDAV&quot; /&gt;{{InitiumBilinguis|s|lg=es}}&lt;/noinclude&gt;'''51. [54.] IDEM''' ''libro II. (&lt;ref&gt;IV. , Hal.&lt;/ref&gt;) Responsorum.-''
Heres furiosi substituto vel sequentis gradus co-
gnato fructus medii temporis, quibus per curato-
rem furiosus locupletior factus videtur, praesta-
bit, exceptis videlicet impensis, quae circa ean-
dem substantiam tam necessarie, quam utiliter
factae sunt. Sed et si quid circa furiosum necessa-
rie fuerit expensum, et hoc excipiatur, nisi alia
sufficiens substantia est furioso, ex qua susten-
tari potest.

§ 1.- Fructuum post hereditatem petitam per-
ceptorum usurae non praestantur. Diversa ratio
est eorum, qui ante actionem hereditatis illatam
percepti hereditatem auxerunt.

'''52. [55.] HERMOGENIANUS''' ''libro II. (&lt;ref&gt;libro IV. iuris ἐπιτομῶν, Hal.&lt;/ref&gt;) Iuris
Epitomarum.-'' Si possessor ex hereditate inho-
nestos habuerit quaestus, hos etiam restituere
cogetur, ne honesta interpretatio non honesto
quaestui (&lt;ref&gt;honesto quaestu, Vulg.; honesti quaestus, Hal.&lt;/ref&gt;) lucrum possessori faciat.

'''53. [56.] PAULUS''' ''libro X. ad Sabinum.-'' Non
solum ad aes alienum hereditarium exsolvendum
necessaria alienatio possessori est, sed et si im-
pensae necessariae in rem hereditariam factae
sunt a possessore, vel si mora periturae deterio-
resve futurae erant.

'''54. [57.]''' ''IULIANUS libro VI. Digestorum.-''
Ei, qui partes hereditarias, vel totam a fisco mer-
catus fuerit, non est iniquum dari actionem, per
quam universa bonapersequatur; quemadmodum
ei, cui ex Trebelliano Senatusconsulto hereditas
restituta est, petitio hereditatis datur.

§ 1.-Heres debitoris id, quod defunctus pigno-
ri dederat, quin hereditatem petendo consequi
possit, dubium non est.
§ 2. Quum praedia urbana et rustica negli-
gentia possessorum peiora sint facta, veluti quia
vineae, pomaria, horti extra consuetudinem pa-
trisfamilias defuncti culta sunt, litis aestimatio-
nem earum rerum, quanto peiores sint factae,
possessores pati debent.

'''55. [58.] IDEM''' ''libro LX. Digestorum.-'' Evi-
cta hereditate bonae fidei possessor quod lege
Aquilia exegisset, non simplum, sed duplum re-
stituet; lucrum enim ex eo, quod propter heredi-
tatem acceperit, facere non debet.

'''56. [59.] AFRICANUS''' ''libro IV. (&lt;ref&gt;III., Hal.&lt;/ref&gt;) Quaestio-
num.-'' Quum hereditas petita sit, eos fructus ,
quos possessor percepit (&lt;ref&gt;praecepit, antiguamente en el códice Fl ., Br.&lt;/ref&gt;), omnimodo restituen-
dos, etsi petitor eos percepturus non fuerat.

'''57. [60.] NERATIUS (&lt;ref&gt;Ερμογένους, Βas.&lt;/ref&gt;)''' ''libro VII. (&lt;ref&gt;VI. , Hal.&lt;/ref&gt;) Membra-
narum.-'' Quum idem eandem hereditatem adver-
sus duos defendit, et secundum alterum ex his
iudicatum est, quaeri solet, utrum perinde ei he-
reditatem restitui oporteat, atque oporteret, si


Томо 1-59&lt;noinclude&gt;{{ExitusBilinguis|s|lg=es}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>cif08y4ejeirfjxwchoqcdwx6txhcbv</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pagina:Polygamia Triumphatrix.pdf/41</title>
    <ns>104</ns>
    <id>83832</id>
    <revision>
      <id>272759</id>
      <timestamp>2026-06-29T00:29:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Erblanchard57</username>
        <id>30712</id>
      </contributor>
      <comment>/* Nondum emendata */ Paginam instituit, scribens 'Pauli 1 Cor. 7. 2. de{{ls}}umtum, cum ait, ''propter {{ls}}cortationem habeat unu{{ls}}qui{{ls}}que uxorem {{ls}}uam.'' Quis verò exinde, ni{{ls}}i planè hebes atque {{ls}}tipes vellet colligere, cum gravidâ e{{ls}}{{ls}}e rem habendam. Pote{{ls}}t enim maritus {{ls}}cortationem evitare, {{ls}}i habeat plures uxores, ut cum gravidâ rem non habeat, quod nonnulli etiam ut {{ls}}upra audivimus, {{ls}}cortationem &amp; {{ls}}tuprum appellant. Nec {{l...</comment>
      <origin>272759</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1324" sha1="2hlafrnqm7e62tskh5cuajfn2s6tokv" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Erblanchard57&quot; /&gt;{{rvh|31|DE POLYGAMIA.|DISCURSUS}}
{{smaller-block/s}}&lt;/noinclude&gt;Pauli 1 Cor. 7. 2. de{{ls}}umtum, cum ait, ''propter {{ls}}cortationem habeat unu{{ls}}qui{{ls}}que uxorem {{ls}}uam.'' Quis verò exinde, ni{{ls}}i planè hebes atque {{ls}}tipes vellet colligere, cum gravidâ e{{ls}}{{ls}}e rem habendam. Pote{{ls}}t enim maritus {{ls}}cortationem evitare, {{ls}}i habeat plures uxores, ut cum gravidâ rem non habeat, quod nonnulli etiam ut {{ls}}upra audivimus, {{ls}}cortationem &amp; {{ls}}tuprum appellant. Nec {{ls}}olus e{{ls}}t Georgius David hæreticus (quamvis nullus tantus {{ls}}it hæreticus, qui in omnibus opinionibus {{ls}}it hæreticus, qui con{{ls}}ue{{ls}}cere cum gravidâ {{ls}}tuprum adulteriumque vocat. Certè magnum e{{ls}}t crimen, angue pejus &amp; cane omnibus Chri{{ls}}tianis fugiendum, ut {{ls}}uperius ex Patribus &amp; Schola{{ls}}ticis percepimus, quod maximopere damnent hunc exce{{ls}}{{ls}}um cum propria uxore. Sive enim quis lurco excedat &amp; inebrietur proprio dome{{ls}}tico vino, {{ls}}ivè extra domum, neutro modo laudandus erit, imò {{ls}}i extravagando intendat procreationem {{ls}}obolis, &amp; conjugii, {{ls}}i liceret per Magi{{ls}}tratum, con{{ls}}ummationem, non tantopere peccaret, quàm {{ls}}i cum propriâ uxore Onaniticè ver{{ls}}aretur.

{{anchor|n3}}3. Neque&lt;noinclude&gt;{{right|actu}}
{{smaller-block/e}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>2hlafrnqm7e62tskh5cuajfn2s6tokv</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pagina:Cuerpo del derecho civil romano a doble texto (IA cuerpodelderechocivilromanoP1T1).pdf/530</title>
    <ns>104</ns>
    <id>83833</id>
    <revision>
      <id>272774</id>
      <timestamp>2026-06-29T00:42:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>WilliamDAV</username>
        <id>32222</id>
      </contributor>
      <comment>/* Emendata */</comment>
      <origin>272774</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2618" sha1="m55fpv5rjly55dhwca16vd1v8kgj0ay" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;WilliamDAV&quot; /&gt;{{InitiumBilinguis|s|lg=es}}&lt;/noinclude&gt;Quid est ergo? Prudentissime iuris auctores me-
dietatem quandam secuti sunt, ut quod fieri non
rarum admodum potest, intuerentur, id est, quia
fieri poterat, ut tregemini nascerentur, quartam
partem superstiti filio assignaverint; τὸ γὰρ ἅπαξ,
ἤ δις [quod enim semel aut bis existit , ut ait Theo-
phrastus, παραβαίνουσιν οἱ νομοθέται [praetereunt le-
gislatores]. Ideoque et si unum paritura sit, non
ex parte dimidia, sed ex quarta interim heres
erit.


4. ULPIANUS ''libro XV. ad Edictum.-'' Et si
pauciores fuerint nati, residuum ei pro rata ac-
crescere; si plures, quam tres , decrescere de ea
parte, ex qua heres factus est.

5. PAULUS ''libro XVII. ad Plautium.-'' Illud
sciendum est, si mulier praegnans non sit, existi-
metur autem praegnans esse, interim filium here-
dem esse ex asse, quamquam ignoret, se ex asse
heredem esse.

§ 1.-Idem est in extraneo, si ex certa portione
heres institutus sit, ex reliqua postumi. Quodsi
forte ita institutio facta est: «quotcunque mihi
nati erunt, et Lucius Titius pro virilibus portio-
nibus heredes mihi sunto», habebit haesitatio-
nem, numquid adire non possit, atque qui in
testamento portionem suam nescit. Sed utilius
est, posse cum adire , qui nescit portionem, si
cetera, quae oportet eum scire, non ignoret.

6. ULPIANUS libro VI. Opinionum.- Sorori,
quam coheredem fratribus quatuor in bonis ma-
tris esse placuit, quinta portio pro portionibus,
quae ad eos pertinuit, cedet; ita ut singuli in
quarta (&lt;ref&gt;quartam, Hal.&lt;/ref&gt;), quam antehac (&lt;ref&gt;ante hanc, Vulg.&lt;/ref&gt;) habere credebantur,
non amplius ei quintam (&lt;ref&gt;quinta, Hal. Vulg.&lt;/ref&gt;) conferant.


§ 1. Sumtus, qui propter onera totius heredi-
tatis iusti fiunt, ei, qui patroni iure portionem
evicerit, pro rata computentur.

7. IULIANUS ''libro VIII. (&lt;ref&gt;VI. , Hal.&lt;/ref&gt;) Digestorum.-'' Non
possumus consequi per hereditatis petitionem id,
quod familiae erciscundae iudicio consequimur,
ut a communione discedamus; quum ad officium
iudicis nihil amplius pertineat, quam ut partem
hereditatis pro indiviso restitui mihi iubeat.

8. IDEM ''libro XLVIII. Digestorum.-'' Permit-
tendum erit possessori hereditatis, partem qui-
dem hereditatis defendere, parte vero cedere; nec
enim prohibet aliquem totam hereditatem possi-
dere et partem scire dimidiam ad se pertinere,
de altera parte controversiam non facere.

9. PAULUS ''libro III. Epitomarum (&lt;ref&gt;ἐπιτομῶν, Hal.&lt;/ref&gt;) Alfeni
Digestorum.-'' Quum multi heredes instituti es-
sent, ex his unus in Asia erat; eius procurator&lt;noinclude&gt;{{ExitusBilinguis|s|lg=es}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>m55fpv5rjly55dhwca16vd1v8kgj0ay</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pagina:Cuerpo del derecho civil romano a doble texto (IA cuerpodelderechocivilromanoP1T1).pdf/531</title>
    <ns>104</ns>
    <id>83834</id>
    <revision>
      <id>272787</id>
      <timestamp>2026-06-29T00:52:03Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>WilliamDAV</username>
        <id>32222</id>
      </contributor>
      <comment>/* Emendata */</comment>
      <origin>272787</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2909" sha1="muenl2rkyxwkrwlez3sybals5u3h0v9" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;WilliamDAV&quot; /&gt;{{InitiumBilinguis|s|lg=es}}&lt;/noinclude&gt;venditionem fecit, et pecuniam pro parte eius abs-
tulerat; postea apparuerit eum, qui in Asia erat,
antea decessisse instituto ex parte dimidia here-
de procuratore suo, et ex parte alio; quaesitum
est, quemadmodum pecunia ex hereditate peten-
da esset? Responsum est, ab eo, qui procurator
eius fuisset, totam hereditatem, quia ex heredi-
tate ea pecunia fuisset, quae ad procuratorem ex
venditione pervenisset, petere eos oportere; et
nihilominus partem dimidiam hereditatis a cohe-
redibus (&lt;ref&gt;coherede, Hal.&lt;/ref&gt;) eius. Ita fore, sive omnis ea pecunia
penes eum, qui procurator fuisset, resideret, ut
omnem per iudicem ab eodem recuperarent,
sive is partem dimidiam coheredi suo reddidis-
set, ipsum ex dimidia parte, et ex dimidia cohe-
redes (&lt;ref&gt;coheredem, Hal.&lt;/ref&gt;) eius condemnarent.

10. PAPINIANUS ''libro VI. Quaestionum.-'' Quum
heredis ex parte instituti filius, qui patrem suum
ignorabat vivo testatore decessisse, partem here-
ditatis nomine patris, ut absentis, administrave-
rit, et pecunias distractis rebus acceperit, here-
ditas ab eo peti non potest, quia neque pro here-
de, neque pro possessore pretia possidet, sed ut
filius patris negotium curavit. Negotiorum au-
tem gestorum actio ceteris coheredibus, ad quos
portio defuncti pertinet, dabitur. Illud enim uti-
que non est metuendum, ne etiam patris, a quo
forte exheredatus est, teneatur heredibus, quasi
negotia hereditaria gesserit, quum id, quod ad-
ministravit, non fuerit paternae hereditatis. Nam
et si negotiorum gestorum actio sit ei, cuius no-
mine perceptum est, ei, cuius nomine (&lt;ref&gt;Br.; actio sit ei, cuius (suo, inserta Hal.) nomine debitum exactum est, hoc tamen, quod alieno nomine perceptum est, restitui aequum est, Vulg.; ei, cui quod eius nomine debitum perceptum est, restitui aequum est, otros en Hal.&lt;/ref&gt;) resti-
tui aequum est. Sed in proposito neque patris
negotia fuerunt, qui esse desierat, neque pater-
nae successionis, quae fuerunt alterius heredita-
tis . Quodsi filius iste patri suo heres extitit, et
movet controversiam, quod pater eius, postquam
heres extitit , mortem obierit, ille tractatus incur-
rit, an ipse sibi causam possessionis mutare vi-
deatur. Quoniam tamen qui negotia hereditaria
gessit, et debitor esse coepit, postea faciens con-
troversiam hereditatis ut iuris possessor conve-
nitur, idem etiam in hoc filio respondendum erit.


{{c|'''TIT . V'''}}
{{c|DE POSSESSORIA HEREDITATIS PETITIONE'''}}

1. ULPIANUS ''libro V. ad Edictum.-'' Ordina-
rium fuit, post civiles actiones heredibus propo-
sitas rationem habere Praetorem etiam eorum,
quos ipse velut heredes facit, hoc est eorum, qui-
bus bonorum possessio data est.

2. GAIUS ''libro VI. ad Edictum provinciale.-''
Per quam hereditatis petitionem tantundem con-
sequitur bonorum possessor, quantum superiori-
bus civilibus actionibus heres consequi potest.&lt;noinclude&gt;{{ExitusBilinguis|s|lg=es}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>muenl2rkyxwkrwlez3sybals5u3h0v9</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>272788</id>
      <parentid>272787</parentid>
      <timestamp>2026-06-29T00:52:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>WilliamDAV</username>
        <id>32222</id>
      </contributor>
      <origin>272788</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2912" sha1="7qx3kad6q0pkxgc7mqmiu7wix3k3v63" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;WilliamDAV&quot; /&gt;{{InitiumBilinguis|s|lg=es}}&lt;/noinclude&gt;venditionem fecit, et pecuniam pro parte eius abs-
tulerat; postea apparuerit eum, qui in Asia erat,
antea decessisse instituto ex parte dimidia here-
de procuratore suo, et ex parte alio; quaesitum
est, quemadmodum pecunia ex hereditate peten-
da esset? Responsum est, ab eo, qui procurator
eius fuisset, totam hereditatem, quia ex heredi-
tate ea pecunia fuisset, quae ad procuratorem ex
venditione pervenisset, petere eos oportere; et
nihilominus partem dimidiam hereditatis a cohe-
redibus (&lt;ref&gt;coherede, Hal.&lt;/ref&gt;) eius. Ita fore, sive omnis ea pecunia
penes eum, qui procurator fuisset, resideret, ut
omnem per iudicem ab eodem recuperarent,
sive is partem dimidiam coheredi suo reddidis-
set, ipsum ex dimidia parte, et ex dimidia cohe-
redes (&lt;ref&gt;coheredem, Hal.&lt;/ref&gt;) eius condemnarent.

10. PAPINIANUS ''libro VI. Quaestionum.-'' Quum
heredis ex parte instituti filius, qui patrem suum
ignorabat vivo testatore decessisse, partem here-
ditatis nomine patris, ut absentis, administrave-
rit, et pecunias distractis rebus acceperit, here-
ditas ab eo peti non potest, quia neque pro here-
de, neque pro possessore pretia possidet, sed ut
filius patris negotium curavit. Negotiorum au-
tem gestorum actio ceteris coheredibus, ad quos
portio defuncti pertinet, dabitur. Illud enim uti-
que non est metuendum, ne etiam patris, a quo
forte exheredatus est, teneatur heredibus, quasi
negotia hereditaria gesserit, quum id, quod ad-
ministravit, non fuerit paternae hereditatis. Nam
et si negotiorum gestorum actio sit ei, cuius no-
mine perceptum est, ei, cuius nomine (&lt;ref&gt;Br.; actio sit ei, cuius (suo, inserta Hal.) nomine debitum exactum est, hoc tamen, quod alieno nomine perceptum est, restitui aequum est, Vulg.; ei, cui quod eius nomine debitum perceptum est, restitui aequum est, otros en Hal.&lt;/ref&gt;) resti-
tui aequum est. Sed in proposito neque patris
negotia fuerunt, qui esse desierat, neque pater-
nae successionis, quae fuerunt alterius heredita-
tis . Quodsi filius iste patri suo heres extitit, et
movet controversiam, quod pater eius, postquam
heres extitit , mortem obierit, ille tractatus incur-
rit, an ipse sibi causam possessionis mutare vi-
deatur. Quoniam tamen qui negotia hereditaria
gessit, et debitor esse coepit, postea faciens con-
troversiam hereditatis ut iuris possessor conve-
nitur, idem etiam in hoc filio respondendum erit.


{{c|'''TIT . V'''}}
{{c|'''DE POSSESSORIA HEREDITATIS PETITIONE'''}}

1. ULPIANUS ''libro V. ad Edictum.-'' Ordina-
rium fuit, post civiles actiones heredibus propo-
sitas rationem habere Praetorem etiam eorum,
quos ipse velut heredes facit, hoc est eorum, qui-
bus bonorum possessio data est.

2. GAIUS ''libro VI. ad Edictum provinciale.-''
Per quam hereditatis petitionem tantundem con-
sequitur bonorum possessor, quantum superiori-
bus civilibus actionibus heres consequi potest.&lt;noinclude&gt;{{ExitusBilinguis|s|lg=es}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>7qx3kad6q0pkxgc7mqmiu7wix3k3v63</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pagina:Erycius Puteanus, Bruxella, incomparabili exemplo Septenari, 1646.djvu/32</title>
    <ns>104</ns>
    <id>83835</id>
    <revision>
      <id>272789</id>
      <timestamp>2026-06-29T09:19:37Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Em-GdM</username>
        <id>26341</id>
      </contributor>
      <comment>/* Emendata */</comment>
      <origin>272789</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1220" sha1="9hh07bxm2xn0jw317byg2s3sbbfydak" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Em-GdM&quot; /&gt;{{rh||BRVXELLA SEPTENARIA.|3}}&lt;/noinclude&gt;&lt;poem&gt;''Hic&lt;sup&gt;6&lt;/sup&gt; Pietatis Opes,&lt;sup&gt;7&lt;/sup&gt; Tutorum ſancta poteſtas ;''
::''Curia ſubſidio est, Vrbis ab Vrbe ſalus.'' 
''Nuperus, hos præter, Ductarum Praſes Aquarums''
::''Ius dicit Nautis, hîc ſua roſtra tenet.'' 
''Eſt etiam Vccléum pagano jure Tribunal,'' 
::''Septeníſque ſuis Nobile Iudicibus.'' 
''Hocunum è Septem,'' {{sc|Magni}} ''quæ nomine'' {{sc|Regis}} 
::''Publica diſpenſant munia Iuſtitiæ.'' 
''Ipſe Brabantinus trabeat â veſte Senatus,''
::''Septeno quondam lumine Clarus erat :''&lt;/poem&gt;
{{t3|IV.}} 
&lt;poem&gt;''A Cælo placuit numerus ; placuítque referre'' 
::''Septem, quos celebrat Gracia priſca, Sophos.'' 
''Septem Primores, nec eodem munere Scribæ :'' 
::''Pars calamis, Graphiis pars decorata ſuis.'' 
''Septem nunc etiam Accenſi, de more Miniſtri :'' 
::''Additur Octavus Conſulis obſequio.'' 
''Nobilitas diſcreta tenet Conclavia Septem :'' 
::''Tot dicam Claſſes Plebis, aneſſe Novem ?'' 
''Indigetes Septem, Septem Luſtralia Fana ;'' 
::''Et Septem colitur parva Minerva Scholis.'' 
''Sublevat eſuriem Septem Pia Sportula Menſis,'' 
''Tótque Dei Domibus Plebs alimenta capit.''&lt;/poem&gt;&lt;noinclude&gt;{{c|A&lt;sub&gt;2&lt;/sub&gt;}}{{d|''Ex-''}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>9hh07bxm2xn0jw317byg2s3sbbfydak</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pagina:Erycius Puteanus, Bruxella, incomparabili exemplo Septenari, 1646.djvu/33</title>
    <ns>104</ns>
    <id>83836</id>
    <revision>
      <id>272790</id>
      <timestamp>2026-06-29T09:28:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Em-GdM</username>
        <id>26341</id>
      </contributor>
      <comment>/* Emendata */</comment>
      <origin>272790</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1178" sha1="rnju29ctsfbbnl52of46vlc8g68sl0k" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Em-GdM&quot; /&gt;{{rh|4|ERYCI PVTEANI.|}}&lt;/noinclude&gt;&lt;poem&gt;''Externis, miſeríſque patent, morbóque gravatis,'' 
::''Septem diſtinctis Hoſpita tecta locis.''&lt;/poem&gt; 
{{t3|V}} 
&lt;poem&gt;''Sacrabis Septem Statua, queis porrigit ægro''
::''Alma ſalutiferam'' {{sc|Virgo}} ''vocata manum.'' 
''Horas ære cient dimenſas Organa Septem,'' 
::''Organa Dædaliis irrequieta rotis.'' 
''Nocturni Septem Vigiles, tutela quietis,'' 
::''Quos &amp; Vulcanus, quóſque Laverna timet.'' 
''Aulœdi Septem, miſcentes Cornua Nervis :'' 
::''Atque quater Septem Tympana raucaboant.'' 
''Septem vendundis ſunt ſcrutis Circuitrices,'' 
::''Rumoríſque vagi nuncia mille ferunt.'' 
''Pronuba dat Septem famulantum Iuno catervam :'' 
::''Dat Lucina ſuam, dat Libitina ſuam.'' 
''Sunt Veſpillones Septem, qui, quantula diro'' 
::''In ſcrobe ſint hominum corpora nuda, docent.''&lt;/poem&gt; 
{{t3|VI.}} 
&lt;poem&gt;''Septem ſunt viduis, &amp; longi noctibus anni,'' 
::''Queis vacuo flebat nupta jacere toro :'' 
''Sed rediêre domum peregrino à Marte Mariti ;'' 
::''Omnis quem celebrat femina læta diem.'' 
''Septem ſunt Porta, ſileat ſua mœnia Cadmus :'' 
::''Arces eſſe putes, nec niſi Martis opus.''&lt;/poem&gt;&lt;noinclude&gt;{{d|''Et''}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>rnju29ctsfbbnl52of46vlc8g68sl0k</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>272791</id>
      <parentid>272790</parentid>
      <timestamp>2026-06-29T09:29:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Em-GdM</username>
        <id>26341</id>
      </contributor>
      <origin>272791</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1179" sha1="shtp5gwxruqk4nn56o037abyvmnarl3" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Em-GdM&quot; /&gt;{{rh|4|ERYCI PVTEANI.|}}&lt;/noinclude&gt;&lt;poem&gt;''Externis, miſeríſque patent, morbóque gravatis,'' 
::''Septem diſtinctis Hoſpita tecta locis.''&lt;/poem&gt; 
{{t3|V.}} 
&lt;poem&gt;''Sacrabis Septem Statua, queis porrigit ægro''
::''Alma ſalutiferam'' {{sc|Virgo}} ''vocata manum.'' 
''Horas ære cient dimenſas Organa Septem,'' 
::''Organa Dædaliis irrequieta rotis.'' 
''Nocturni Septem Vigiles, tutela quietis,'' 
::''Quos &amp; Vulcanus, quóſque Laverna timet.'' 
''Aulœdi Septem, miſcentes Cornua Nervis :'' 
::''Atque quater Septem Tympana raucaboant.'' 
''Septem vendundis ſunt ſcrutis Circuitrices,'' 
::''Rumoríſque vagi nuncia mille ferunt.'' 
''Pronuba dat Septem famulantum Iuno catervam :'' 
::''Dat Lucina ſuam, dat Libitina ſuam.'' 
''Sunt Veſpillones Septem, qui, quantula diro'' 
::''In ſcrobe ſint hominum corpora nuda, docent.''&lt;/poem&gt; 
{{t3|VI.}} 
&lt;poem&gt;''Septem ſunt viduis, &amp; longi noctibus anni,'' 
::''Queis vacuo flebat nupta jacere toro :'' 
''Sed rediêre domum peregrino à Marte Mariti ;'' 
::''Omnis quem celebrat femina læta diem.'' 
''Septem ſunt Porta, ſileat ſua mœnia Cadmus :'' 
::''Arces eſſe putes, nec niſi Martis opus.''&lt;/poem&gt;&lt;noinclude&gt;{{d|''Et''}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>shtp5gwxruqk4nn56o037abyvmnarl3</sha1>
    </revision>
  </page>
</mediawiki>