Wikisource lawikisource https://la.wikisource.org/wiki/Pagina_prima MediaWiki 1.47.0-wmf.9 first-letter Media Specialis Disputatio Usor Disputatio Usoris Vicifons Disputatio Vicifontis Fasciculus Disputatio Fasciculi MediaWiki Disputatio MediaWiki Formula Disputatio Formulae Auxilium Disputatio Auxilii Categoria Disputatio Categoriae Scriptor Disputatio Scriptoris Pagina Disputatio Paginae Liber Disputatio Libri TimedText TimedText talk Modulus Disputatio Moduli Event Event talk 106 70808 272949 230055 2026-07-02T14:09:27Z Arcorann 26629 272949 sanitized-css text/css #__p134-tabula { margin: 1em auto; border-collapse: collapse; border: 1px solid; } #__p134-tabula td { border-left: 1px solid; border-right: 1px solid; } #__p134-tabula ._tr-h td { border-top: 1px solid; border-bottom: 1px solid; } #__p155-table-a, #__p155-table-b { border-collapse: collapse; } #__p155-table-a td, #__p155-table-b td { border-left: 1px solid; border-right: 1px solid; } #__p155-table-a tr:first-child td, #__p155-table-b tr:first-child td { border-top: 1px solid; } #__p155-table-a tr:nth-child(4n+1) td, #__p155-table-b tr:nth-child(4n+1) td { border-bottom: 1px solid; } #__p155-table-a td:nth-child(3n+2), #__p155-table-b td:nth-child(3n+2) { text-align: right; } #__p155-table-a td:nth-child(3n+3), #__p155-table-b td:nth-child(3n+3) { min-width: 0.25em; } 20kdkmwl1in3e3p6tu841vauusjr3ws 102 78644 272932 272929 2026-07-02T12:07:04Z Coronus Tenebrosius 31709 272932 wikitext text/x-wiki {{Scriptor |Alias=Croatice ''Krunoslav Mrkoci'' |IndicisNomen=Tenebrosius, Coronus }} == Opera == * ''[[Contemplationes Metaphysicae]]'' (carmina: 1995–2025) * ''[[Puteus Chaosi]]'' (commentationes et prosæ: 2015–2025) == Editiones Priores == Opera primum Croatice edita sunt sub nomine Krunoslav Mrkoci (Latine: Coronus Tenebrosius). == == * ''Osluškivanje tišine'', Zagreb, 1998. — prima collectio poetica (Latine: ''Auscultatio silentii'') == == In periodico ''Riječi'' edita — editio typographica et versio electronica (PDF): == == * [https://www.maticahrvatskasisak.hr/uploads/rijeci/Rijeci_svibanj_2025.pdf] * [https://www.maticahrvatskasisak.hr/uploads/rijeci/Rijeci_listopad_2024_9.pdf] * [https://www.maticahrvatskasisak.hr/uploads/rijeci/rijeci_2023_1-2.pdf] * [https://www.maticahrvatskasisak.hr/uploads/rijeci/rijeci_2022_3-4.pdf] * [https://www.maticahrvatskasisak.hr/uploads/rijeci/rijeci_2022_1-2.pdf] * [https://www.maticahrvatskasisak.hr/uploads/rijeci/rijeci_2021_3-4.pdf] * [https://www.maticahrvatskasisak.hr/izdanje/85] * [https://www.maticahrvatskasisak.hr/izdanje/103] == == In periodico electronico “Kvaka” edita: == == * [https://www.casopiskvaka.com.hr/2018/12/krunoslav-mrkoci-jesmo-li-mi-josef-k.html] * [https://www.casopiskvaka.com.hr/2017/12/krunoslav-mrkoci-sjaj-i-honorar-pisaca.html] * [https://www.casopiskvaka.com.hr/2017/12/krunoslav-mrkoci-put-prema-svojoj.html] * [https://www.casopiskvaka.com.hr/2017/11/krunoslav-mrkoci-diskretan-miris.html] * [https://www.casopiskvaka.com.hr/2017/10/krunoslav-mrkoci-djela-koja-ne-obogacuju.html] * [https://www.casopiskvaka.com.hr/2017/08/krunoslav-mrkoci-biti-pjesnik.html] * [https://www.casopiskvaka.com.hr/2017/08/krunoslav-mrkoci-crno-bijela-fotografija.html] * [https://www.casopiskvaka.com.hr/2017/08/krunoslav-mrkoci-ljetna-lektira.html] * [https://www.casopiskvaka.com.hr/2017/07/krunoslav-mrkoci-prica-iz-hrvatske.html] * [https://www.casopiskvaka.com.hr/2017/07/krunoslav-mrkoci-umjetnost-danas.html] * [https://www.casopiskvaka.com.hr/2017/06/krunoslav-mrkoci-status-suvremenog.html] * [https://www.casopiskvaka.com.hr/2017/04/krunoslav-mrkoci-poljodjelska.html] * [https://www.casopiskvaka.com.hr/2017/03/krunoslav-mrkoci-satiricna-poezija.html] * [https://www.casopiskvaka.com.hr/2017/02/krunoslav-mrkoci-nerazdvojnost-djela-i.html] * [https://www.casopiskvaka.com.hr/2017/01/krunoslav-mrkoci-jedne-zimske-veceri.html] * [https://www.casopiskvaka.com.hr/2017/01/krunoslav-mrkoci-nadrealizam-nas.html] * [https://www.casopiskvaka.com.hr/2016/12/krunoslav-mrkoci-ostavljene.html] * [https://www.casopiskvaka.com.hr/2016/12/krunoslav-mrkoci-macka-koja-dolazi.html] * [https://www.casopiskvaka.com.hr/2016/12/krunoslav-mrkoci-gaenje-nad-modernitetom.html] * [https://www.casopiskvaka.com.hr/2016/10/krunoslav-mrkoci-nitko-nije-nevin.html] * [https://www.casopiskvaka.com.hr/2016/08/krunoslav-mrkoci-blagajnicahoce-pravila.html] * [https://www.casopiskvaka.com.hr/2016/04/krunoslav-mrkoci-stvarnost28.html] * [https://www.casopiskvaka.com.hr/2016/04/krunoslav-mrkoci-o-naslovima-knjizevnih.html] * [https://www.casopiskvaka.com.hr/2016/03/krunoslav-mrkoci_18.html] * [https://www.casopiskvaka.com.hr/2016/03/krunoslav-mrkoci.html] * [https://www.casopiskvaka.com.hr/2016/03/krunoslav-mrkoci-poezija_2.html] [[Categoria:Saeculi primi vicesimi scriptores]] {{DEFAULTSORT:Tenebrosius, Coronus}} fxyyk64qw4vgwzaejopjf7faw2hw8by 272933 272932 2026-07-02T12:07:37Z Coronus Tenebrosius 31709 272933 wikitext text/x-wiki {{Scriptor |Alias=Croatice ''Krunoslav Mrkoci'' |IndicisNomen=Tenebrosius, Coronus }} == Opera == * ''[[Contemplationes Metaphysicae]]'' (carmina: 1995–2025) * ''[[Puteus Chaosi]]'' (commentationes et prosæ: 2015–2025) == Editiones Priores == Opera primum Croatice edita sunt sub nomine Krunoslav Mrkoci (Latine: Coronus Tenebrosius). == == * ''Osluškivanje tišine'', Zagreb, 1998. — prima collectio poetica (Latine: ''Auscultatio silentii'') == == In periodico ''Riječi'' edita — editio typographica et versio electronica (PDF): == == * [https://www.maticahrvatskasisak.hr/uploads/rijeci/Rijeci_svibanj_2025.pdf] * [https://www.maticahrvatskasisak.hr/uploads/rijeci/Rijeci_listopad_2024_9.pdf] * [https://www.maticahrvatskasisak.hr/uploads/rijeci/rijeci_2023_1-2.pdf] * [https://www.maticahrvatskasisak.hr/uploads/rijeci/rijeci_2022_3-4.pdf] * [https://www.maticahrvatskasisak.hr/uploads/rijeci/rijeci_2022_1-2.pdf] * [https://www.maticahrvatskasisak.hr/uploads/rijeci/rijeci_2021_3-4.pdf] * [https://www.maticahrvatskasisak.hr/izdanje/85] * [https://www.maticahrvatskasisak.hr/izdanje/103] == == In periodico electronico ''Kvaka'' edita: == == * [https://www.casopiskvaka.com.hr/2018/12/krunoslav-mrkoci-jesmo-li-mi-josef-k.html] * [https://www.casopiskvaka.com.hr/2017/12/krunoslav-mrkoci-sjaj-i-honorar-pisaca.html] * [https://www.casopiskvaka.com.hr/2017/12/krunoslav-mrkoci-put-prema-svojoj.html] * [https://www.casopiskvaka.com.hr/2017/11/krunoslav-mrkoci-diskretan-miris.html] * [https://www.casopiskvaka.com.hr/2017/10/krunoslav-mrkoci-djela-koja-ne-obogacuju.html] * [https://www.casopiskvaka.com.hr/2017/08/krunoslav-mrkoci-biti-pjesnik.html] * [https://www.casopiskvaka.com.hr/2017/08/krunoslav-mrkoci-crno-bijela-fotografija.html] * [https://www.casopiskvaka.com.hr/2017/08/krunoslav-mrkoci-ljetna-lektira.html] * [https://www.casopiskvaka.com.hr/2017/07/krunoslav-mrkoci-prica-iz-hrvatske.html] * [https://www.casopiskvaka.com.hr/2017/07/krunoslav-mrkoci-umjetnost-danas.html] * [https://www.casopiskvaka.com.hr/2017/06/krunoslav-mrkoci-status-suvremenog.html] * [https://www.casopiskvaka.com.hr/2017/04/krunoslav-mrkoci-poljodjelska.html] * [https://www.casopiskvaka.com.hr/2017/03/krunoslav-mrkoci-satiricna-poezija.html] * [https://www.casopiskvaka.com.hr/2017/02/krunoslav-mrkoci-nerazdvojnost-djela-i.html] * [https://www.casopiskvaka.com.hr/2017/01/krunoslav-mrkoci-jedne-zimske-veceri.html] * [https://www.casopiskvaka.com.hr/2017/01/krunoslav-mrkoci-nadrealizam-nas.html] * [https://www.casopiskvaka.com.hr/2016/12/krunoslav-mrkoci-ostavljene.html] * [https://www.casopiskvaka.com.hr/2016/12/krunoslav-mrkoci-macka-koja-dolazi.html] * [https://www.casopiskvaka.com.hr/2016/12/krunoslav-mrkoci-gaenje-nad-modernitetom.html] * [https://www.casopiskvaka.com.hr/2016/10/krunoslav-mrkoci-nitko-nije-nevin.html] * [https://www.casopiskvaka.com.hr/2016/08/krunoslav-mrkoci-blagajnicahoce-pravila.html] * [https://www.casopiskvaka.com.hr/2016/04/krunoslav-mrkoci-stvarnost28.html] * [https://www.casopiskvaka.com.hr/2016/04/krunoslav-mrkoci-o-naslovima-knjizevnih.html] * [https://www.casopiskvaka.com.hr/2016/03/krunoslav-mrkoci_18.html] * [https://www.casopiskvaka.com.hr/2016/03/krunoslav-mrkoci.html] * [https://www.casopiskvaka.com.hr/2016/03/krunoslav-mrkoci-poezija_2.html] [[Categoria:Saeculi primi vicesimi scriptores]] {{DEFAULTSORT:Tenebrosius, Coronus}} 7nz8xgee0vizgkgj2ftyu7so4coo9o6 272934 272933 2026-07-02T12:08:57Z Coronus Tenebrosius 31709 272934 wikitext text/x-wiki {{Scriptor |Alias=Croatice ''Krunoslav Mrkoci'' |IndicisNomen=Tenebrosius, Coronus }} == Opera == * ''[[Contemplationes Metaphysicae]]'' (carmina: 1995–2025) * ''[[Puteus Chaosi]]'' (commentationes et prosæ: 2015–2025) == Editiones Priores == Opera primum Croatice edita sunt sub nomine Krunoslav Mrkoci (Latine: Coronus Tenebrosius). == == * ''Osluškivanje tišine'', Zagreb, 1998. — prima collectio poetica (Latine: ''Auscultatio silentii'') == == In periodico ''Riječi'' edita — editio typographica et versio electronica (PDF): == == * [https://www.maticahrvatskasisak.hr/uploads/rijeci/Rijeci_svibanj_2025.pdf] * [https://www.maticahrvatskasisak.hr/uploads/rijeci/Rijeci_listopad_2024_9.pdf] * [https://www.maticahrvatskasisak.hr/uploads/rijeci/rijeci_2023_1-2.pdf] * [https://www.maticahrvatskasisak.hr/uploads/rijeci/rijeci_2022_3-4.pdf] * [https://www.maticahrvatskasisak.hr/uploads/rijeci/rijeci_2022_1-2.pdf] * [https://www.maticahrvatskasisak.hr/uploads/rijeci/rijeci_2021_3-4.pdf] * [https://www.maticahrvatskasisak.hr/izdanje/85] * [https://www.maticahrvatskasisak.hr/izdanje/103] == == In periodico electronico ''Kvaka'' edita: == == * [https://www.casopiskvaka.com.hr/2018/12/krunoslav-mrkoci-jesmo-li-mi-josef-k.html] * [https://www.casopiskvaka.com.hr/2017/12/krunoslav-mrkoci-sjaj-i-honorar-pisaca.html] * [https://www.casopiskvaka.com.hr/2017/12/krunoslav-mrkoci-put-prema-svojoj.html] * [https://www.casopiskvaka.com.hr/2017/11/krunoslav-mrkoci-diskretan-miris.html] * [https://www.casopiskvaka.com.hr/2017/10/krunoslav-mrkoci-djela-koja-ne-obogacuju.html] * [https://www.casopiskvaka.com.hr/2017/08/krunoslav-mrkoci-biti-pjesnik.html] * [https://www.casopiskvaka.com.hr/2017/08/krunoslav-mrkoci-crno-bijela-fotografija.html] * [https://www.casopiskvaka.com.hr/2017/08/krunoslav-mrkoci-ljetna-lektira.html] * [https://www.casopiskvaka.com.hr/2017/07/krunoslav-mrkoci-prica-iz-hrvatske.html] * [https://www.casopiskvaka.com.hr/2017/07/krunoslav-mrkoci-umjetnost-danas.html] * [https://www.casopiskvaka.com.hr/2017/06/krunoslav-mrkoci-status-suvremenog.html] * [https://www.casopiskvaka.com.hr/2017/04/krunoslav-mrkoci-poljodjelska.html] * [https://www.casopiskvaka.com.hr/2017/03/krunoslav-mrkoci-satiricna-poezija.html] * [https://www.casopiskvaka.com.hr/2017/02/krunoslav-mrkoci-nerazdvojnost-djela-i.html] * [https://www.casopiskvaka.com.hr/2017/01/krunoslav-mrkoci-jedne-zimske-veceri.html] * [https://www.casopiskvaka.com.hr/2017/01/krunoslav-mrkoci-nadrealizam-nas.html] * [https://www.casopiskvaka.com.hr/2016/12/krunoslav-mrkoci-ostavljene.html] * [https://www.casopiskvaka.com.hr/2016/12/krunoslav-mrkoci-macka-koja-dolazi.html] * [https://www.casopiskvaka.com.hr/2016/12/krunoslav-mrkoci-gaenje-nad-modernitetom.html] * [https://www.casopiskvaka.com.hr/2016/10/krunoslav-mrkoci-nitko-nije-nevin.html] * [https://www.casopiskvaka.com.hr/2016/08/krunoslav-mrkoci-blagajnicahoce-pravila.html] * [https://www.casopiskvaka.com.hr/2016/04/krunoslav-mrkoci-stvarnost28.html] * [https://www.casopiskvaka.com.hr/2016/04/krunoslav-mrkoci-o-naslovima-knjizevnih.html] * [https://www.casopiskvaka.com.hr/2016/03/krunoslav-mrkoci_18.html] * [https://www.casopiskvaka.com.hr/2016/03/krunoslav-mrkoci.html] * [https://www.casopiskvaka.com.hr/2016/03/krunoslav-mrkoci-poezija_2.html] == == In periodico electronico ''Pravo u metu'' edita sunt: == == [[Categoria:Saeculi primi vicesimi scriptores]] {{DEFAULTSORT:Tenebrosius, Coronus}} o6uil676y3vc50zzwo2v2u35vognxiy 272935 272934 2026-07-02T12:10:18Z Coronus Tenebrosius 31709 272935 wikitext text/x-wiki {{Scriptor |Alias=Croatice ''Krunoslav Mrkoci'' |IndicisNomen=Tenebrosius, Coronus }} == Opera == * ''[[Contemplationes Metaphysicae]]'' (carmina: 1995–2025) * ''[[Puteus Chaosi]]'' (commentationes et prosæ: 2015–2025) == Editiones Priores == Opera primum Croatice edita sunt sub nomine Krunoslav Mrkoci (Latine: Coronus Tenebrosius). == == * ''Osluškivanje tišine'', Zagreb, 1998. — prima collectio poetica (Latine: ''Auscultatio silentii'') == == In periodico ''Riječi'' edita — editio typographica et versio electronica (PDF): == == * [https://www.maticahrvatskasisak.hr/uploads/rijeci/Rijeci_svibanj_2025.pdf] * [https://www.maticahrvatskasisak.hr/uploads/rijeci/Rijeci_listopad_2024_9.pdf] * [https://www.maticahrvatskasisak.hr/uploads/rijeci/rijeci_2023_1-2.pdf] * [https://www.maticahrvatskasisak.hr/uploads/rijeci/rijeci_2022_3-4.pdf] * [https://www.maticahrvatskasisak.hr/uploads/rijeci/rijeci_2022_1-2.pdf] * [https://www.maticahrvatskasisak.hr/uploads/rijeci/rijeci_2021_3-4.pdf] * [https://www.maticahrvatskasisak.hr/izdanje/85] * [https://www.maticahrvatskasisak.hr/izdanje/103] == == In periodico electronico ''Kvaka'' edita: == == * [https://www.casopiskvaka.com.hr/2018/12/krunoslav-mrkoci-jesmo-li-mi-josef-k.html] * [https://www.casopiskvaka.com.hr/2017/12/krunoslav-mrkoci-sjaj-i-honorar-pisaca.html] * [https://www.casopiskvaka.com.hr/2017/12/krunoslav-mrkoci-put-prema-svojoj.html] * [https://www.casopiskvaka.com.hr/2017/11/krunoslav-mrkoci-diskretan-miris.html] * [https://www.casopiskvaka.com.hr/2017/10/krunoslav-mrkoci-djela-koja-ne-obogacuju.html] * [https://www.casopiskvaka.com.hr/2017/08/krunoslav-mrkoci-biti-pjesnik.html] * [https://www.casopiskvaka.com.hr/2017/08/krunoslav-mrkoci-crno-bijela-fotografija.html] * [https://www.casopiskvaka.com.hr/2017/08/krunoslav-mrkoci-ljetna-lektira.html] * [https://www.casopiskvaka.com.hr/2017/07/krunoslav-mrkoci-prica-iz-hrvatske.html] * [https://www.casopiskvaka.com.hr/2017/07/krunoslav-mrkoci-umjetnost-danas.html] * [https://www.casopiskvaka.com.hr/2017/06/krunoslav-mrkoci-status-suvremenog.html] * [https://www.casopiskvaka.com.hr/2017/04/krunoslav-mrkoci-poljodjelska.html] * [https://www.casopiskvaka.com.hr/2017/03/krunoslav-mrkoci-satiricna-poezija.html] * [https://www.casopiskvaka.com.hr/2017/02/krunoslav-mrkoci-nerazdvojnost-djela-i.html] * [https://www.casopiskvaka.com.hr/2017/01/krunoslav-mrkoci-jedne-zimske-veceri.html] * [https://www.casopiskvaka.com.hr/2017/01/krunoslav-mrkoci-nadrealizam-nas.html] * [https://www.casopiskvaka.com.hr/2016/12/krunoslav-mrkoci-ostavljene.html] * [https://www.casopiskvaka.com.hr/2016/12/krunoslav-mrkoci-macka-koja-dolazi.html] * [https://www.casopiskvaka.com.hr/2016/12/krunoslav-mrkoci-gaenje-nad-modernitetom.html] * [https://www.casopiskvaka.com.hr/2016/10/krunoslav-mrkoci-nitko-nije-nevin.html] * [https://www.casopiskvaka.com.hr/2016/08/krunoslav-mrkoci-blagajnicahoce-pravila.html] * [https://www.casopiskvaka.com.hr/2016/04/krunoslav-mrkoci-stvarnost28.html] * [https://www.casopiskvaka.com.hr/2016/04/krunoslav-mrkoci-o-naslovima-knjizevnih.html] * [https://www.casopiskvaka.com.hr/2016/03/krunoslav-mrkoci_18.html] * [https://www.casopiskvaka.com.hr/2016/03/krunoslav-mrkoci.html] * [https://www.casopiskvaka.com.hr/2016/03/krunoslav-mrkoci-poezija_2.html] == == In periodico electronico ''Pravo u metu'' edita sunt: == == [[Categoria:Saeculi primi vicesimi scriptores]] {{DEFAULTSORT:Tenebrosius, Coronus}} fmk2nt7ikr9fx23saymzc3lsjhk1xy9 272936 272935 2026-07-02T12:10:55Z Coronus Tenebrosius 31709 272936 wikitext text/x-wiki {{Scriptor |Alias=Croatice ''Krunoslav Mrkoci'' |IndicisNomen=Tenebrosius, Coronus }} == Opera == * ''[[Contemplationes Metaphysicae]]'' (carmina: 1995–2025) * ''[[Puteus Chaosi]]'' (commentationes et prosæ: 2015–2025) == Editiones Priores == Opera primum Croatice edita sunt sub nomine Krunoslav Mrkoci (Latine: Coronus Tenebrosius). == == * ''Osluškivanje tišine'', Zagreb, 1998. — prima collectio poetica (Latine: ''Auscultatio silentii'') == == In periodico ''Riječi'' edita — editio typographica et versio electronica (PDF): == == * [https://www.maticahrvatskasisak.hr/uploads/rijeci/Rijeci_svibanj_2025.pdf] * [https://www.maticahrvatskasisak.hr/uploads/rijeci/Rijeci_listopad_2024_9.pdf] * [https://www.maticahrvatskasisak.hr/uploads/rijeci/rijeci_2023_1-2.pdf] * [https://www.maticahrvatskasisak.hr/uploads/rijeci/rijeci_2022_3-4.pdf] * [https://www.maticahrvatskasisak.hr/uploads/rijeci/rijeci_2022_1-2.pdf] * [https://www.maticahrvatskasisak.hr/uploads/rijeci/rijeci_2021_3-4.pdf] * [https://www.maticahrvatskasisak.hr/izdanje/85] * [https://www.maticahrvatskasisak.hr/izdanje/103] == == In periodico electronico ''Kvaka'' edita: == == * [https://www.casopiskvaka.com.hr/2018/12/krunoslav-mrkoci-jesmo-li-mi-josef-k.html] * [https://www.casopiskvaka.com.hr/2017/12/krunoslav-mrkoci-sjaj-i-honorar-pisaca.html] * [https://www.casopiskvaka.com.hr/2017/12/krunoslav-mrkoci-put-prema-svojoj.html] * [https://www.casopiskvaka.com.hr/2017/11/krunoslav-mrkoci-diskretan-miris.html] * [https://www.casopiskvaka.com.hr/2017/10/krunoslav-mrkoci-djela-koja-ne-obogacuju.html] * [https://www.casopiskvaka.com.hr/2017/08/krunoslav-mrkoci-biti-pjesnik.html] * [https://www.casopiskvaka.com.hr/2017/08/krunoslav-mrkoci-crno-bijela-fotografija.html] * [https://www.casopiskvaka.com.hr/2017/08/krunoslav-mrkoci-ljetna-lektira.html] * [https://www.casopiskvaka.com.hr/2017/07/krunoslav-mrkoci-prica-iz-hrvatske.html] * [https://www.casopiskvaka.com.hr/2017/07/krunoslav-mrkoci-umjetnost-danas.html] * [https://www.casopiskvaka.com.hr/2017/06/krunoslav-mrkoci-status-suvremenog.html] * [https://www.casopiskvaka.com.hr/2017/04/krunoslav-mrkoci-poljodjelska.html] * [https://www.casopiskvaka.com.hr/2017/03/krunoslav-mrkoci-satiricna-poezija.html] * [https://www.casopiskvaka.com.hr/2017/02/krunoslav-mrkoci-nerazdvojnost-djela-i.html] * [https://www.casopiskvaka.com.hr/2017/01/krunoslav-mrkoci-jedne-zimske-veceri.html] * [https://www.casopiskvaka.com.hr/2017/01/krunoslav-mrkoci-nadrealizam-nas.html] * [https://www.casopiskvaka.com.hr/2016/12/krunoslav-mrkoci-ostavljene.html] * [https://www.casopiskvaka.com.hr/2016/12/krunoslav-mrkoci-macka-koja-dolazi.html] * [https://www.casopiskvaka.com.hr/2016/12/krunoslav-mrkoci-gaenje-nad-modernitetom.html] * [https://www.casopiskvaka.com.hr/2016/10/krunoslav-mrkoci-nitko-nije-nevin.html] * [https://www.casopiskvaka.com.hr/2016/08/krunoslav-mrkoci-blagajnicahoce-pravila.html] * [https://www.casopiskvaka.com.hr/2016/04/krunoslav-mrkoci-stvarnost28.html] * [https://www.casopiskvaka.com.hr/2016/04/krunoslav-mrkoci-o-naslovima-knjizevnih.html] * [https://www.casopiskvaka.com.hr/2016/03/krunoslav-mrkoci_18.html] * [https://www.casopiskvaka.com.hr/2016/03/krunoslav-mrkoci.html] * [https://www.casopiskvaka.com.hr/2016/03/krunoslav-mrkoci-poezija_2.html] == == In periodico electronico ''Pravo u metu'' edita sunt: == == * Umjetnička instalacija [https://pravoumetu.com/2021/03/16/umjetnicka-instalacija-krunoslav-mrkoci/] * Ponor nakon pobjede [https://pravoumetu.com/2021/04/12/ponor-nakon-pobjede-krunoslav-mrkoci/] * Gađenje nad modernitetom [https://pravoumetu.com/2021/05/03/gadenje-nad-modernitetom-degeneracija-i-dekadencija-u-poeziji-i-prozi-od-rimbauda-preko-eliota-i-bukowskoga-do-danas-krunoslav-mrkoci/] * Privilegij samoće [https://pravoumetu.com/2021/10/09/privilegij-samoce-krunoslav-mrkoci/] * Modus operandi za dušu [https://pravoumetu.com/2021/12/29/modus-operandi-za-dusu-krunoslav-mrkoci/] [[Categoria:Saeculi primi vicesimi scriptores]] {{DEFAULTSORT:Tenebrosius, Coronus}} rcsq3c0t47rx6irjomudnakuwjqo4nb 272937 272936 2026-07-02T12:20:36Z Coronus Tenebrosius 31709 272937 wikitext text/x-wiki {{Scriptor |Alias=Croatice ''Krunoslav Mrkoci'' |IndicisNomen=Tenebrosius, Coronus }} == Opera == * ''[[Contemplationes Metaphysicae]]'' (carmina: 1995–2025) * ''[[Puteus Chaosi]]'' (commentationes et prosæ: 2015–2025) == Editiones Priores == Opera primum Croatice edita sunt sub nomine Krunoslav Mrkoci (Latine: Coronus Tenebrosius). == == * ''Osluškivanje tišine'', Zagreb, 1998. — prima collectio poetica (Latine: ''Auscultatio silentii'') == == In periodico ''Riječi'' edita — editio typographica et versio electronica (PDF): == == * [https://www.maticahrvatskasisak.hr/uploads/rijeci/Rijeci_svibanj_2025.pdf] * [https://www.maticahrvatskasisak.hr/uploads/rijeci/Rijeci_listopad_2024_9.pdf] * [https://www.maticahrvatskasisak.hr/uploads/rijeci/rijeci_2023_1-2.pdf] * [https://www.maticahrvatskasisak.hr/uploads/rijeci/rijeci_2022_3-4.pdf] * [https://www.maticahrvatskasisak.hr/uploads/rijeci/rijeci_2022_1-2.pdf] * [https://www.maticahrvatskasisak.hr/uploads/rijeci/rijeci_2021_3-4.pdf] * [https://www.maticahrvatskasisak.hr/izdanje/85] * [https://www.maticahrvatskasisak.hr/izdanje/103] == == In periodico electronico ''Kvaka'' edita: == == * [https://www.casopiskvaka.com.hr/2018/12/krunoslav-mrkoci-jesmo-li-mi-josef-k.html] * [https://www.casopiskvaka.com.hr/2017/12/krunoslav-mrkoci-sjaj-i-honorar-pisaca.html] * [https://www.casopiskvaka.com.hr/2017/12/krunoslav-mrkoci-put-prema-svojoj.html] * [https://www.casopiskvaka.com.hr/2017/11/krunoslav-mrkoci-diskretan-miris.html] * [https://www.casopiskvaka.com.hr/2017/10/krunoslav-mrkoci-djela-koja-ne-obogacuju.html] * [https://www.casopiskvaka.com.hr/2017/08/krunoslav-mrkoci-biti-pjesnik.html] * [https://www.casopiskvaka.com.hr/2017/08/krunoslav-mrkoci-crno-bijela-fotografija.html] * [https://www.casopiskvaka.com.hr/2017/08/krunoslav-mrkoci-ljetna-lektira.html] * [https://www.casopiskvaka.com.hr/2017/07/krunoslav-mrkoci-prica-iz-hrvatske.html] * [https://www.casopiskvaka.com.hr/2017/07/krunoslav-mrkoci-umjetnost-danas.html] * [https://www.casopiskvaka.com.hr/2017/06/krunoslav-mrkoci-status-suvremenog.html] * [https://www.casopiskvaka.com.hr/2017/04/krunoslav-mrkoci-poljodjelska.html] * [https://www.casopiskvaka.com.hr/2017/03/krunoslav-mrkoci-satiricna-poezija.html] * [https://www.casopiskvaka.com.hr/2017/02/krunoslav-mrkoci-nerazdvojnost-djela-i.html] * [https://www.casopiskvaka.com.hr/2017/01/krunoslav-mrkoci-jedne-zimske-veceri.html] * [https://www.casopiskvaka.com.hr/2017/01/krunoslav-mrkoci-nadrealizam-nas.html] * [https://www.casopiskvaka.com.hr/2016/12/krunoslav-mrkoci-ostavljene.html] * [https://www.casopiskvaka.com.hr/2016/12/krunoslav-mrkoci-macka-koja-dolazi.html] * [https://www.casopiskvaka.com.hr/2016/12/krunoslav-mrkoci-gaenje-nad-modernitetom.html] * [https://www.casopiskvaka.com.hr/2016/10/krunoslav-mrkoci-nitko-nije-nevin.html] * [https://www.casopiskvaka.com.hr/2016/08/krunoslav-mrkoci-blagajnicahoce-pravila.html] * [https://www.casopiskvaka.com.hr/2016/04/krunoslav-mrkoci-stvarnost28.html] * [https://www.casopiskvaka.com.hr/2016/04/krunoslav-mrkoci-o-naslovima-knjizevnih.html] * [https://www.casopiskvaka.com.hr/2016/03/krunoslav-mrkoci_18.html] * [https://www.casopiskvaka.com.hr/2016/03/krunoslav-mrkoci.html] * [https://www.casopiskvaka.com.hr/2016/03/krunoslav-mrkoci-poezija_2.html] == == In periodico electronico ''Pravo u metu'' edita sunt: == == * [https://pravoumetu.com/2021/03/16/umjetnicka-instalacija-krunoslav-mrkoci/] * [https://pravoumetu.com/2021/04/12/ponor-nakon-pobjede-krunoslav-mrkoci/] * [https://pravoumetu.com/2021/05/03/gadenje-nad-modernitetom-degeneracija-i-dekadencija-u-poeziji-i-prozi-od-rimbauda-preko-eliota-i-bukowskoga-do-danas-krunoslav-mrkoci/] * [https://pravoumetu.com/2021/10/09/privilegij-samoce-krunoslav-mrkoci/] * [https://pravoumetu.com/2021/12/29/modus-operandi-za-dusu-krunoslav-mrkoci/] [[Categoria:Saeculi primi vicesimi scriptores]] {{DEFAULTSORT:Tenebrosius, Coronus}} ds26xqiw85cggf3ivu1bwn5tywrn37z 272938 272937 2026-07-02T12:21:44Z Coronus Tenebrosius 31709 272938 wikitext text/x-wiki {{Scriptor |Alias=Croatice ''Krunoslav Mrkoci'' |IndicisNomen=Tenebrosius, Coronus }} == Opera == * ''[[Contemplationes Metaphysicae]]'' (carmina: 1995–2025) * ''[[Puteus Chaosi]]'' (commentationes et prosæ: 2015–2025) == Editiones Priores == Opera primum Croatice edita sunt sub nomine Krunoslav Mrkoci (Latine: Coronus Tenebrosius). == == * ''Osluškivanje tišine'', Zagreb, 1998. — prima collectio poetica (Latine: ''Auscultatio silentii'') == == In periodico ''Riječi'' edita — editio typographica et versio electronica (PDF): == == * [https://www.maticahrvatskasisak.hr/uploads/rijeci/Rijeci_svibanj_2025.pdf] * [https://www.maticahrvatskasisak.hr/uploads/rijeci/Rijeci_listopad_2024_9.pdf] * [https://www.maticahrvatskasisak.hr/uploads/rijeci/rijeci_2023_1-2.pdf] * [https://www.maticahrvatskasisak.hr/uploads/rijeci/rijeci_2022_3-4.pdf] * [https://www.maticahrvatskasisak.hr/uploads/rijeci/rijeci_2022_1-2.pdf] * [https://www.maticahrvatskasisak.hr/uploads/rijeci/rijeci_2021_3-4.pdf] * [https://www.maticahrvatskasisak.hr/izdanje/85] * [https://www.maticahrvatskasisak.hr/izdanje/103] == == In periodico electronico ''Kvaka'' edita: == == * [https://www.casopiskvaka.com.hr/2018/12/krunoslav-mrkoci-jesmo-li-mi-josef-k.html] * [https://www.casopiskvaka.com.hr/2017/12/krunoslav-mrkoci-sjaj-i-honorar-pisaca.html] * [https://www.casopiskvaka.com.hr/2017/12/krunoslav-mrkoci-put-prema-svojoj.html] * [https://www.casopiskvaka.com.hr/2017/11/krunoslav-mrkoci-diskretan-miris.html] * [https://www.casopiskvaka.com.hr/2017/10/krunoslav-mrkoci-djela-koja-ne-obogacuju.html] * [https://www.casopiskvaka.com.hr/2017/08/krunoslav-mrkoci-biti-pjesnik.html] * [https://www.casopiskvaka.com.hr/2017/08/krunoslav-mrkoci-crno-bijela-fotografija.html] * [https://www.casopiskvaka.com.hr/2017/08/krunoslav-mrkoci-ljetna-lektira.html] * [https://www.casopiskvaka.com.hr/2017/07/krunoslav-mrkoci-prica-iz-hrvatske.html] * [https://www.casopiskvaka.com.hr/2017/07/krunoslav-mrkoci-umjetnost-danas.html] * [https://www.casopiskvaka.com.hr/2017/06/krunoslav-mrkoci-status-suvremenog.html] * [https://www.casopiskvaka.com.hr/2017/04/krunoslav-mrkoci-poljodjelska.html] * [https://www.casopiskvaka.com.hr/2017/03/krunoslav-mrkoci-satiricna-poezija.html] * [https://www.casopiskvaka.com.hr/2017/02/krunoslav-mrkoci-nerazdvojnost-djela-i.html] * [https://www.casopiskvaka.com.hr/2017/01/krunoslav-mrkoci-jedne-zimske-veceri.html] * [https://www.casopiskvaka.com.hr/2017/01/krunoslav-mrkoci-nadrealizam-nas.html] * [https://www.casopiskvaka.com.hr/2016/12/krunoslav-mrkoci-ostavljene.html] * [https://www.casopiskvaka.com.hr/2016/12/krunoslav-mrkoci-macka-koja-dolazi.html] * [https://www.casopiskvaka.com.hr/2016/12/krunoslav-mrkoci-gaenje-nad-modernitetom.html] * [https://www.casopiskvaka.com.hr/2016/10/krunoslav-mrkoci-nitko-nije-nevin.html] * [https://www.casopiskvaka.com.hr/2016/08/krunoslav-mrkoci-blagajnicahoce-pravila.html] * [https://www.casopiskvaka.com.hr/2016/04/krunoslav-mrkoci-stvarnost28.html] * [https://www.casopiskvaka.com.hr/2016/04/krunoslav-mrkoci-o-naslovima-knjizevnih.html] * [https://www.casopiskvaka.com.hr/2016/03/krunoslav-mrkoci_18.html] * [https://www.casopiskvaka.com.hr/2016/03/krunoslav-mrkoci.html] * [https://www.casopiskvaka.com.hr/2016/03/krunoslav-mrkoci-poezija_2.html] == == In periodico electronico ''Pravo u metu'' edita: == == * [https://pravoumetu.com/2021/03/16/umjetnicka-instalacija-krunoslav-mrkoci/] * [https://pravoumetu.com/2021/04/12/ponor-nakon-pobjede-krunoslav-mrkoci/] * [https://pravoumetu.com/2021/05/03/gadenje-nad-modernitetom-degeneracija-i-dekadencija-u-poeziji-i-prozi-od-rimbauda-preko-eliota-i-bukowskoga-do-danas-krunoslav-mrkoci/] * [https://pravoumetu.com/2021/10/09/privilegij-samoce-krunoslav-mrkoci/] * [https://pravoumetu.com/2021/12/29/modus-operandi-za-dusu-krunoslav-mrkoci/] [[Categoria:Saeculi primi vicesimi scriptores]] {{DEFAULTSORT:Tenebrosius, Coronus}} 3vmbs2r51a0s77whcpua0vgxt320mwl 0 80732 272959 259900 2026-07-02T21:37:13Z Nablator 20817 Correctiones minores 272959 wikitext text/x-wiki {{titulus2 |Scriptor= Odo Magdunensis |OperaeTitulus=De viribus herbarum |OperaeWikiPagina= |Annus=saeculo XI |SubTitulus=("Macer Floridus") |Genera=carmina |Editio=Panckoucke |Fons=Corpus corporum }} ==I. Artemisia.== <poem> Herbarum quasdam dicturus carmine vires herbarum matrem, dedit Artemisia nomen cui graecus sermo, justum puto ponere primo. Hujus opem fertur prior invenisse Diana, Artemis graece quae dicitur, indeque nomen {{Versus|5}} herba tenet, quia sic inventrix dicitur ejus. Praecipue morbis muliebribus ista medetur: menstrua deducit ejus decoctio sumpta, hocque facit, matrix si saepe fovetur eadem, vel si cruda mero sociata terendo bibatur,{{Versus|10}} aut si trita virens super alvum nocte ligetur; pellit abortivum potu vel subdita tantum, duritias solvit stericas pellitque tumores. Urinam potata ciet, lapidesque repellit, ictericosque juvat cum vino saepius hausta. {{Versus|15}} Hanc adipi junctam strumis apponere laudat Plinius atque jubet cum vino sumere tritam. Haec, opium nimium si quemquam laeserit haustum, subvenit eximie, si vino juncta bibatur. Affirmant quidam, quisquis gustaverit illam,{{Versus|20}} quod nullo valeat nocuo medicamine laedi, et quod eum morsu non appetat ulla ferarum. Radix illius collo suspensa rubetis dicitur et cunctis nocuis obsistere ranis; succus ad hoc ejus cum vino proderit haustus. {{Versus|25}} Si musto contrita recens servabitur herba, vinum praedictis reddit medicabile morbis, et sapor est et odor vino gratissimus illi, confortat stomachum, sanat praecordia sumptum, et multis aliis affirmant utile causis.{{Versus|30}} </poem> ==II. Abrotanum.== <poem> Tertius Abrotano legitur gradus esse caloris, et desiccandi semen ferventius herba est, unde juvat nervos et causas pectoris omnes, illius elixi si sit decoctio sumpta. Sic quoque dysnoicis prodest tussimque repellit,{{Versus|35}} et prodest lumbis, sic vulvarumque querelis. Omnibus his crudum cum vino proderit haustum, urinam purgat sic et praecordia mundat, sic curat sciasim, sic sumptum menstrua purgat, serpentes nidore fugat, bibitumque venena {{Versus|40}} illorum extinguit, sedat quoque frigora febris antea quam veniant si mixto sumitur amne, aut oleo quo decoquitur si membra perungas. Lumbricos ventris hanc saepe bibendo necabis. Huic panis micas et mala cidonia jungens {{Versus|45}} insimul amne coquas, oculorum cocta dolori apponas vel fervori, curabit utrumque. Stirpes infixas et spinas abstrahet ipsum appositum per se vel adeps si jungitur illi. Haec etiam venerem pulvino subdita tantum {{Versus|50}} incitat, et veneri nocuis potata resistit. </poem> ==III. Absinthium.== <poem> In primo calor esse gradu, vis sicca secundo dicitur absinthii; stomachum corroborat herba illius quocunque modo quis sumpserit illam, sed melius pluviae si sit decocta liquore,{{Versus|65}} et sic sub divo prius infrigidata bibatur. Sic poterit variis ejus succurrere morbis, hocque modo pellit lumbricos, mollit et alvum, ejus et immodicum sedat sic sumpta dolorem, urinam potu producit, menstrua solvit. {{Versus|60}} Illi si nardum, quam profert Gallia, jungas et conjuncta teras et mulsa trita resolvas, praecipue tali purgabis menstrua potu, hoc quoque praestabunt cum lana subdita molli. Si siler et nardus et acetum jungitur illi {{Versus|65}} noxia deterges potu fastidia tali. Gramina si rutae jungas huic salque piperque cumque mero tundens des haec decoctave potum, noxius et crudus stomachi purgabitur humor. Iri conjuncta pectus mire juvat hausta. {{Versus|70}} Acri cum vino trita se quilibet ungens non metuat culices, ustaeque fugantur odore. Ictericis crudam dabis hanc apio sociatam, curat hepar, sibi si jungatur gallica nardus, splenque sibi juncto potata juvabit aceto. {{Versus|75}} Sic quoque fungorum depellit sumpta venenum, obstat letiferae cum vino sumpta cicutae, sicque venenatis occurrit morsibus hausta, et claros oculos reddit cum melle peruncta. Hocque modo sugillatis superaddita prodest,{{Versus|80}} decoctaeque vapor obstrusas liberat aures, si manant sanie cum melle terens superadde. Subvenit anginae melli nitroque jugata. Vulneribus prodest contrita recentibus illa, si superaddatur capitis sic ulcera curat,{{Versus|85}} pruritusque juvat ejus decoctio fotu. Nausea non poterit quemquam vexare marina, antea commixtam vino qui sumpserit illam. In lini panno si circumcincta geratur Inguinis immodicum fertur cohibere tumorem. {{Versus|90}} Olfactu somnum capiti vel subdita praestat, hanc sibi supponi si non praesenserit aeger. Denigrat crines cinis ejus, si bene mixtus ceroto fuerit et eo sint saepe peruncti. A tineis tutam reddit qua conditur arcam. {{Versus|95}} Sub lingua factum curat cum melle tumorem, livoremque nigrum, qui circa luminis orbem apparere solet, purgabit idem medicamen. Auris depellit sonitum cum felle bovino. Duritiam splenis ejus cataplasma resolvit. {{Versus|100}} Conjuncto sibi melle sterae si subditur herba desiccabit eam, manareque menstrua coget; ex oleo fuerit viridis si cocta, juvabit non modice stomachum, quot erit hoc unguine fotus. Incaustum vino, quo sit macerata, resolve:{{Versus|105}} si scribis chartam mus non teret amplius illam. Plinius attollit magnis hanc laudibus herbam, Romanosque refert sacris ex more diebus dum quadrigarum cursu certare solerent, absinthii succum solitos donare bibendum {{Versus|110}} in capitolina victori sede locato, credentes pretium prae cunctis reddere dignum illi, quo firmam posset servare salutem, quae constat mundi pretio pretiosior omni. </poem> ==IV. Urtica.== <poem> Dicimus urticam, quam Graecus acalyphe dicit,{{Versus|115}} fervida non modice vis illi dicitur esse, unde nec immerito nomen sumpsisse videtur, tacta quod exurat digitos urtica tenentis. Haec solet ictericos cum vino sumpta juvare, illius semen colicis cum melle medetur,{{Versus|120}} et tussim veterem curat, si saepe bibatur. Frigus pulmonis pellit ventrisque tumorem. Omnibus his prodest pulvis cum melle jugatus, aut succus viridis cum vino saepius haustus. Cum sale de foliis ejus factum cataplasma {{Versus|125}} ulceribus prodest et sordida vulnera purgat, et contra morsus valet hoc cataplasma caninos, et cancros et parotidas luxataque curat, hocque reformatur caro, quae discessit ab osse, et solet humores hoc desiccare nocentes. {{Versus|130}} Acri cum vino radix contrita tumorem compescit splenis, podagrae sic subvenit illa omnibus et morbis sic subvenit articulorum, omnibus his prodest superaddita, vel sibi juncto si coquis hanc oleo foveasque hoc unguine membra. {{Versus|135}} Naribus impositus succus foliumve cruorem elicit; innati vis est sibi tanta caloris, quod si manantem cupias retinere cruorem, urticae succo frontem line, reprimit illum. Si supponatur cum myrrha menstrua pellit,{{Versus|140}} si claudit vulvam matrix humore gravata urticae foliis revocabitur illa fricata. Cum vino bibitum venerem semen movet ejus, et melius tritae si jungas melque piperque et si cum vino praedicto more bibatur. {{Versus|145}} Pleureticos, pectus, pulmones adjuvat ejus semen, si sumptum fuerit cum melle jugatum, cum mulsa bibitum lotium producit abundans. Herba recens ejus olerum si more coquatur, detur et illius decoctio, molliet alvum. {{Versus|150}} Ore diu clausus succus si volvitur ejus uvae non modicum poterit sedare tumorem. Sudorem movet ex oleo decocta perunctis. Si quadrupes quaecunque marem perferre recusat, urticae foliis illius vulva fricetur,{{Versus|155}} sic naturalem calor excitat ille calorem. Defluvium capitis, si succo seminis hujus ungas saepe caput, reprimi dicit Galienus. Illius semen collectum tempore messis Et desiccatum multis erit utile causis.{{Versus|160}} </poem> ==V. Allium.== <poem> Scordeon argive sunt allia dicta latine, hujus vim medici calidam siccamque periti in quarto posuere gradu. Mansum vel inunctum curat, quos serpens vel scorpius intulit, ictus; sanat et appositum morsus cum melle caninos {{Versus|165}} et nocui vermes triti pelluntur odore. In mulsa coctum commixtum cui sit acetum et bibitum vermes ventris tineasque repellit; ex oleo cum reste sua si decoquis illud morsus pestiferos reddes hoc unguine sanos,{{Versus|170}} corpus et attritum cura sanabis eadem, unguine vesicae dolor et tumor hoc reprimuntur. Ipse refert Ipocras educi posse secundas fumo combusti si vulva diu foveatur. Pulmonis varias coctum cum lacte querelas {{Versus|175}} potatumque juvat vel crudum saepe comestum. Cum centaurea Diocles dare praecipit illud hydropicis, sic humores desiccat aquosos, idem nefreticis elixum sumere jussit. Praxagoras illo fuit usus cum coriandro {{Versus|180}} et vino, causas sic curans ictericorum, et sic potatum dicit quod molliat alvum. Cumque faba coctum capitis sedare dolorem dicitur, attrito si tempora perlinis illo. Anseris huic adipem jungas tepidumque dolenti {{Versus|185}} infundas auri, praeclare subvenit illi. Elixum tussim juvat et suspiria sedat, clarificat raucam crudum coctum quoque vocem, sed magis elixum juvat illam saepe comestum, adjuvat incoctum pulti sumptumque tenesmon. {{Versus|190}} Porcino jungens adipi si conteris ipsum non modicos reprimes superaddens saepe tumores. Hunc ignotarum potus non laedit aquarum nec diversorum mutatio facta locorum, allia qui mane jejuno sumpserit ore.{{Versus|195}} </poem> ==V. Plantago.== <poem> Herbam, quae nostra lingua plantago vocatur, hanc arnoglossam Graecus vocat, est quia linguae agninae similis foliis. Plantaginis hujus sunt geminae species, et major prima vocatur, altera vero minor, quam vulgo lanceolatam {{Versus|200}} dicunt, quod foliis (ut lancea) surgit acutis. His infrigdandi desiccandique notatur tertius esse gradus, majori vim tamen esse majorem dicunt, nimis humida vulnera siccat, si superaddatur cum melle, et sordida purgat. {{Versus|205}} Cum sale sicut olus si juncta coquatur aceto, ventrem restringit nimium sic mansa fluentem; si supradictis lens sit concocta juvabit hic dysentericos melius cibus et ciliacos. Stringit manantem superaddita trita cruorem,{{Versus|210}} et nigris maculis fertur reparare colorem, ovi cum lacrymo mire medicatur adustos. Sola canis morsum curat sedatque tumorem, et scrophas spargit superaddita cum sale trita, hydropicis ut olus decocta comestaque prodest,{{Versus|215}} sic juvat asthmaticos, ferturque juvare caducos. Sordida purgabit bene vulnera quaelibet oris, ore diu tentus si succus volvitur ejus. Hic introfusus curat syringia succus, et dolor hoc auris sedabitur et sacer ignis. {{Versus|220}} Fert haemoptoicis hic opem, si saepe bibatur per se, fortior est si sit conjunctus aceto; sicque juvat phthisicos, injectus vero per anum stringit non modicum fluxum dysentericorum, pellitur ex oculis tumor hoc fervorque perunctis. {{Versus|225}} Saepius hanc ipsam si dentibus atteris herbam, gingivas reprimet tumidas et sanguine plenas, sicque solet dentis compescere saepe dolorem. Succus cum lana matrici subditus ejus stringit manantem nimium siccando cruorem. {{Versus|230}} Cunctis praedictis ejus decoctio causis prodest et potus cum vino seminis ejus, vesicae renumque juvat potata dolorem. Dicunt non nasci scrophas gestantibus ejus radicem collo suspensam, vis sibi tanta est. {{Versus|235}} Radices ejus tres contere, jungito tritis vini tres cyathos et aquae fac sit modus idem, haec nondum tremulo potanda dabis febrienti, sic pelles febrem, cui dat lux tertia nomen, bis binae quoque quartanis prodesse putantur {{Versus|240}} cum totidem vini cyathis si dentur et amnis. Cuncta potest plantago minor praedicta juvare, quamvis non tantas vires videatur habere. Praecipue succus curat plantaginis hujus, Quod juxta nares vel lumina nascitur, ulcus,{{Versus|245}} si superaddatur cum lanis mollibus illi, perque novem cataplasma dies istud renovetur. Ejus si succo tepido venter foveatur acri depulso sanabitur ille dolore. Lumbricos succus depellere dicitur ejus. {{Versus|250}} Si porcina vetus axungia jungitur illi, sedabit duros istud cataplasma tumores, parotidas vulnusque recens hoc adjuvat unguen. Ante duas horas quartanae quam tremor aegrum vexet si succum biberit plantaginis hujus,{{Versus|255}} sentiet eximiam facili medicamine curam. Ejus potatum depellit sperma secundas. Si via longa pedum movet, ut fit saepe, dolorem, acri cum vino superaddita trita juvabit. Cum passo succus bibitur si saepius ejus {{Versus|260}} vesicae variis fertur succurrere morbis. In desiccando vis est plantaginis ingens majoris, queat ut veluti cauteria corpus appositum siccare, refert ut Plinius auctor. Composuit librum Themison de viribus ejus {{Versus|265}} in quo praeclaris celebravit laudibus illam. </poem> ==VII. Ruta.== <poem> A medicis rutae vis fervida dicitur esse siccaque, fertur in his gradus illi tertius esse. Utilis est valde stomacho, si saepe bibatur, expellit partum potu veneremque coercet,{{Versus|270}} tussim si bibitur compescit, menstrua purgat. Si coquis hanc in aqua, cui vinum junxeris acre, compescit talis decoctio tormina ventris, pulmones juvat et pectus, morboque medetur costarum, quem pleuresim vocat attica lingua,{{Versus|275}} arteticos sciasimque juvat, febrique medetur hausta vel in oleo viridem si coxeris illam et foveas tepido patientes ante tremorem. Matrici prodest intestinique tumori hoc unguen vel clysterio si funditur intus,{{Versus|280}} haustaque cum vino prodesse valebit utrique, lumbricos oleo decocta et pota repellit. Cum caricis decocta diu vinique liquore proderit hydropicis, si sint superaddita nocte. Cruda comesta recens oculos caligine curat,{{Versus|285}} et melius marathri cum succo felleque galli melleque si succus ex aequo jungitur ejus, indeque sint oculi patientis saepe peruncti. Cum roseo miscens oleo nec non et aceto illius succum, capitis curare dolorem {{Versus|290}} quemvis immodicum poteris, hoc saepe perungens. Naribus expressus si succus funditur ejus sistit manantem bene desiccando cruorem. In corio mali granati si tepefactum Auribus infundas, depelles inde dolorem,{{Versus|295}} cerussae roseoque oleo miscens et aceto illius succum mirandum conficis unguen ad depellendum sacrum quem dicimus ignem, et scabiem derte, quae dicitur herpeta graece, et graece dictas achoras hoc unguine purgas:{{Versus|300}} ulcera sunt capitis humore fluentia pingui. Curat et hoc ozinas immissum naribus, haec sunt quae graviter foetent in naribus ulcera nata, obstat pota mero vel cruda comesta venenis hoc Metridates rex Ponti saepe probavit,{{Versus|305}} qui Rutae foliis viginti cum sale pauco et magnis nucibus binis caricisque duabus jejunus vesci consurgens mane solebat, armatusque cibo tali, quascunque veneno quilibet insidias sibi tenderet, haud metuebat. {{Versus|310}} Mustelaeque docent obsistere posse venenis mirifice rutam, comedunt quae primitus illam, cum pugnaturae sunt cum serpentibus atris. Cum butyro modicoque oleo decocta tumorem matricis subjecta tepens fugat illa colique {{Versus|315}} et cunctis intus morbis sic subdita prodest. Hac etiam testes poteris curare tumentes, cum foliis lauri bene tritam si superaddes. Ex hac antidotum non paucis utile causis conficitur, medici dicunt diapiganon illud,{{Versus|320}} piganon in graeca lingua quia ruta vocatur; illius antidoti confectio talis habetur: pondere junge pari nitrum, piper atque cyminum, de tribus his, quantum de ruta, ponito tantum, sed prius ex acri vino macerare cyminum {{Versus|325}} convenit, in ferro post assari calefacto, omnia deinde simul bene trita ex melle jugabis, pectoris et lateris, jecoris, renumque dolores hoc ex antidoto curantur saepe comesto, extenuat bilem, mollit sine tormine ventrem,{{Versus|330}} confortat stomachum, facit ut bene digerat escam. </poem> ==VIII. Apium.== <poem> Est apium dictum, quod apex hanc ferre solebat victoris, veterum fieret dum more triumphus. Ipse sibi talem prior imposuisse coronam dicitur Alcides, morem tenuere sequentes. {{Versus|335}} Ast alii dictum credunt, quod apes vehementer illius soleant avide decerpere flores. Hanc herbam selinon solet attica dicere lingua, virtutis calidae siccae quoque dicitur esse, tertius a medicis datus est gradus huic in utroque. {{Versus|340}} Illius succo si candida mica terendo panis jungatur, oculi sedare tumorem dicitur emplastri noctu superaddita more, sicque ferunt mammis prodesse tumentibus illam. Sedat fervorem stomachi, pellitque tumorem,{{Versus|345}} et quicquid venti creat includitve nocivi desiccans poris assumpta repellit apertis. Provocat urinas haec cruda comesta vel hausta, sed mage radicum facit hoc decoctio sumpta, Hoc itidem semen operatur fortius haustum.{{Versus|350}} Tota venenatis occurrit morsibus herba, sed semen potius vel apozima proderit ejus si bibitur, tussimque modo sedabit eodem. Ventrem constringit, vomitum potata coercet, lymphae commixtum sibi si jungatur acetum;{{Versus|355}} aegris amissum fertur reparare colorem, cruda a jejunis fuerit si saepe comesta. Unaquaque die vexantem corpora febrem cum lympha potata juvat febris ante tremorem. Hydropicos et splen tumidum juvat illa, jecurque {{Versus|360}} si cum feniculi succo contrita bibatur. Hacque superposita turpis lentigo fugatur. Illius succus farris cum polline mixtus atque ovi lacrymo vulnus bene purgat et ulcus, si superaddatur emplastri more frequenter.{{Versus|365}} </poem> ==IX. Althaea.== <poem> Althaeam malvae speciem nullus negat esse, althaeamque vocant illam, quod crescat in altum. Hanc ipsam dicunt eviscum, quod quasi visco illius radix contrita madere videtur, agrestisque solet a multis malva vocari. {{Versus|370}} In mulsa coctus flos ejus vulnera purgat, vel si cum vino tritum florem superaddas, spargere sic scrophas, anumque juvare dolentem dicitur, hocque modo conquassatis medicatur. Elixata prius radix adipique terendo {{Versus|375}} addita porcino terebinthinaeque tumores matricis curat, reliquosque juvare dolores dicitur illius; nervos sic ipsa relaxat, rumpit vel spargit sic apostemata dura. Omnes has causas elixatura juvabit,{{Versus|380}} si loca morborum foveantur saepe tepenti. A dysentericis radicum coctio sumpta cum vino fluxum stringens compescit eorum, et pellit tardas haec coctio sumpta secundas, et prodest haemoptoicis, lapidesque repellit,{{Versus|385}} vesicaeque solet variis succurrere causis. Acri cum vino contritum semen olivo jungito, deformes maculas hoc unguine pelles. Cum pusca potata potest obstare venenis, elixata prius cum melleque trita replebit {{Versus|390}} vulnera quae cava sunt, si sit superaddita saepe; sic quoque duricias mollit lenitque rigores; decoctis oleo foliis factum cataplasma quosvis pestiferos morsus combustaque curat. </poem> ==X. Anethum.== <poem> A medicis calidum siccumque refertur anethum,{{Versus|395}} et dicunt, quod sit gradus huic in utroque secundus. Lac dat abundanter ejus decoctio sumpta nutrici, stomachique solet depellere morbos, tres cyathos ejus tepide si sumpserit aeger; indicio ructus est qui demonstrat apertum {{Versus|400}} os stomachi ventumque per hoc exisse nocivum, atque gravis tali sedatur nausea potu; provocat urinas, obstantia quaeque repellens, matricemque juvat, bene si foveatur eadem. Cum tepida tritum patiens si potet anethum,{{Versus|405}} intestinorum curat ventrisque dolorem, hoc etiam potu digestio tarda juvatur unde minor fieri vis egestiva videtur. Assidue bibitum visum nocet et genitale claudit iter siccans humorem seminis intus. {{Versus|410}} Uvaque si nimio turgens humore gravetur, suspendit pulvis combusti seminis ejus. Appositus digitis, aut intus clystere fusus, acrior esse cinis radicum dicitur ejus, rodit crescentes cinis hic in vulnere carnes,{{Versus|415}} ulcera quae serpunt et sordida vulnera curat, ulcera praecipue membri curare virilis dicitur iste cinis infusus saepius illis. Olfactu reprimit singultum semen anethi assatum et fervens si saepius olfacit aeger. {{Versus|420}} Dicunt fervores oculorum tollere posse ejus radices tritas prius appositasque. Apponas haemorrhoidis si semen anethi ustum, curat eas et condylomata solvit. Flos oleo si decoquitur, medicabile reddit {{Versus|425}} illud, praecipue natis de frigore causis prodest et capitis compescit saepe dolorem, nervorum laxat tensuras, frigora pellit. </poem> ==XI. Betonica.== <poem> Betonicam soliti sunt cestron dicere Graeci. Urinas potata ciet, lapidesque repellit,{{Versus|430}} fert haemoptoicis cum pusca sumpta juvamen, hydropicos siccat cum vino melleque sumpta. De foliis ejus tritis factum cataplasma non modicum prodest oculis, quos laeserit ictus. Illius succus roseo commixtus olivo {{Versus|435}} auribus infusus varios fugat inde dolores. Betonicae pulvis cocto cum melle jugatus empicos, tussimque juvat, suspiria sedat, et stomachi varios sumptus juvat ille dolores, si febrit ex calida, cum vino si febris absit. {{Versus|440}} Cum mulsa bibitus idem pulvis movet alvum. Cum sale contritis foliis cataplasmate facto vulnera curabis, fuerint quae facta recenter, tritaque fracturae capitis haec sola medetur. De foliis ejus elixis fit cataplasma {{Versus|445}} utile non modicum variis vitiis oculorum; restringit lacrymas oculorum mansa vel hausta, hac etiam caligo solet metuenda repelli, aequo cum ruta fuerit si pondere juncta et sic cum lympha sumatur trita tepenti,{{Versus|450}} sic oculis nocuus sanguis per subtiliora dicitur expelli, sic lumina libera reddi. Sumpta hac cum tepida purgatur vomica dira, pectoris et morbi potu curantur eodem, splen juvat illius decoctio sumpta jecurque. {{Versus|455}} Uncia betonicae socianda quaterna vetusti cum vini cyathis tribus, his sint addita grana viginti septem piperis, simul haec bene trita haustaque purgabunt renes, pellentque dolores. Uncia cum cyathis calidae potata duobus {{Versus|460}} dicitur immodicum ventris sedare dolorem. Haec tussim cum melle fugat, ventrem quoque mollit, unaquaque die febre si vexabitur aeger uncia jungatur plantaginis una duabus betonicae, sic cum tepida contrita bibantur,{{Versus|465}} antea quam febris praenuncia frigora fiant. Uncia Betonicae calidae cyatho resoluta prodest hydropicis, si sit potata frequenter. Radicum pulvis cum mulsa tritus et haustus humores (velut elleborum) vomitu cito purgat,{{Versus|470}} bis binas dragmas praecepit Plinius harum radicum dare cum passo mulsove bibendas, praecipue phlegma vomitu purgabitur isto. Cum mulsa bibitus prodest pulvis foliorum ruptis atque steras potus levat iste cadentes. {{Versus|475}} Cum vino sumptis obstat potata venenis, praecipue semen, quod si desit datur herba. Uncia betonicae cum vino sumpta tepenti ictericos curat; cum mulsa menstrua solvit; pondere vero fabae pulvis cum melle voratus {{Versus|480}} post coenam stomachum juvat, ut bene digerat escam. Si de betonica viridi sit facta corona circa serpentes, ut Plinius asserit auctor, audebunt nunquam positam transire coronam, sed morsu proprio pereunt et verbere caudae. {{Versus|485}} Omnibus antidotis Menemachus eam sociari praecipit, ut stomacho magis herbis omnibus aptam. Plinius hanc, inquit, qui secum gesserit herbam, a nullo poterit nocuo medicamine laedi, et dicunt, quod ea cum vino saepius hausta {{Versus|490}} plumbeus abscedat color et melior revocetur. </poem> ==XII. Sabina.== <poem> Bratheos est graece sabina vocata latine, sicca calensque sibi vis est, et tertius illi est in utroque gradus. Vulnus cum melle vel ulcus Fortiter exsiccat, et sordes purgat eorum;{{Versus|495}} sic juvat anthracas, bona quae plebs ulcera dicit. Menstrua deducit, corruptos extrahit alvo conceptus, si cum vino sit sumpta frequenter, vel si trita prius matricis subditur ori. Cerotis admixta cutem facit esse nitentem,{{Versus|500}} omnibus et morbis prodest de frigore factis. Illius in vino vel aqua decoctio curat, quos vertigo nocet, si lotum sit caput inde herbaque temporibus et fronti cocta ligetur. Duplum sabinae si desunt cinnama poni {{Versus|505}} in medicamentis jubet Oribasius auctor. </poem> ==XIII. Porrum.== <poem> In multis causis usus medicamine porri dicitur Ippocras, medicinae maximus auctor, istius succum solum dedit ille bibendum aegrotis, qui rejiciunt sputantve cruorem,{{Versus|510}} quos haemoptoicos soliti sunt dicere Graeci; cum galla dant hunc alii thurisve farina, aut geminis dragmis porrorum seminis unam apponunt myrrhae, vino quoque trita resolvunt, prae cunctis aliis dicunt haec sumpta juvare;{{Versus|515}} manantemque potes naris retinere cruorem, intus si nares ungas medicamine tali. Contractas vulvas succo curabis eodem, reddit fecundas mansum persaepe puellas; ulcera cum melle tritum juvat appositumque. {{Versus|520}} Humorum capitis si destillatio fiat pulmones pectusque nocens vocemque canoram, indeque consurgat tussis praecordia laedens, cum ptisana succum porri sorbere juvabit; et per se solum prodest his omnibus ipsum. {{Versus|525}} Si porri partes in lympha coxeris albas, sic ut aquam primam mutes, addasque secundam, utilis ejus aquae duro fit potio ventri, dicitur haec eadem cum vino stringere ventrem. Cum vino porrum datur his quos laeserit anguis {{Versus|530}} quodlibet aut animal fundens letale venenum; nec minus his prodest, si vulneribus superaddas sic velut emplastrum porrum cum melle subactum. Commixtus porri succus lacti muliebri et bibitus tussim fertur sanare vetustam,{{Versus|535}} et variis vitiis pulmonum subvenit idem. Auris compescit cum caprae felle dolorem, praestat idem pariter cum mulsa mixtus et auri infusus tepidus; fungis si manditur obstat. Ejus jungatur succo pars tertia mellis,{{Versus|540}} et sic per nares tepidum fundendo vel aures immensum poteris capitis sedare dolorem. Cum vino bibat hunc, lumborum quem dolor angit. Dicunt utilius tali nihil esse dolori. Fracturas solidat cito, duritiasque relaxat {{Versus|545}} appositum, vulnusque recens cito cum sale claudit. Si crudum fuerit sumptum levat ebrietatem, sic venerem stimulat, sic duram mollit et alvum. </poem> ==XIV. Chamomilla.== <poem> Anthemim magnis commendat laudibus auctor Asclepius, quam chamaemelum nos vel chamomillam {{Versus|550}} dicimus; haec multum redolens est et brevis herba, herbae tam similis, quam justo nomine vulgus dicit amariscam, quod foeteat et sit amara, ut collata sibi vix discernatur odore. Auctores dicunt species tres illius esse,{{Versus|555}} quas solo florum distingui posse colore tradunt: est cunctis medius flos aureus illis, sed variis foliis flos circumcingitur ille, albi vel nigri sunt purpureive coloris. Dicitur anthemis proprie, cujus foliorum {{Versus|560}} purpureus color est, majorque et fortior haec est; at leucanthemum foliis deprehenditur albis, melinis chrysanthemum; vis omnibus illis sicca calensque gradu primo conceditur esse. Provocat urinam cum vino quaelibet hausta,{{Versus|565}} vesicae frangit lapides et menstrua purgat, si foveatur aqua matrix qua cocta sit herba, aut si cum vino potetur saepius illa; tormina sic sedat, stomachique inflatio potu pelletur tali; squamas de vultibus aufert,{{Versus|570}} si tritam apponas solam mellive jugatam. Ictericis prodest ejus decoctio sumpta et mire prodest jecoris potata querelis, pellere cum vino potata refertur abortum. Hac oleo cocto foveas si febricitantem {{Versus|575}} frigus depelles, febrem quoque saepe fugabis; unguine purgantur hypochondria turgida tali. Pestiferos morsus serpentum pondere dragmae cum vino prohibet anthemis sumpta nocere; Plinius affirmat hanc quadraginta diebus {{Versus|580}} unaquaque die bis sumptam pondere dragmae cum geminis cyathis vini subtilis et albi cum lotio sensim totum purgare lienem. Aegilopas curat, si quis commasticet illam et sic apponat; sic ulcera sordida purgat. {{Versus|585}} Ebullire caput febris fervore gravatum saepe solet, vel collectis humoribus in se ulcera producit, vocat exanthimata Graecus, haec decocta virens oleo Chamomilla repellit. Quod si defuerit viridis maceretur aceto,{{Versus|590}} et caput inde lavet, nullum magis adjuvat unguen. </poem> ==XV. Nepeta.== <poem> Herbam, quam nepetam vulgari more vocamus, hanc medici graeco calamenti nomine dicunt, sicca calensque sibi vis est et tertius illi est in utroque gradus. Cum mulsa sicca tepenti {{Versus|595}} sumpta solet totum sudore resolvere corpus; ex oleo, quo sit decocta, perunge fricando illum, venturae metuit qui frigora febris, non frigus tantum sed febrem saepe repellit; illi, qui sciasim patitur, coxae superadde {{Versus|600}} contritam viridem, fertur comburere pellem et sic humores siccando fugare dolores; appositu potuque suo cito menstrua purgat. Est leprae species elephantiasisque vocatur, quae cunctis morbis major sic esse videtur,{{Versus|605}} ut maior cunctis elephas animalibus extat, Hunc in principio morbum potus calamenti cum vino curat humores extenuando; serpentum morsus superaddita trita nocere non sinit, et pellit cum vino sumpta venena. {{Versus|610}} Potus et injectus lumbricos enecat ejus succus et in membris vermes necat omnibus ipse, si mel jungatur huic cum sale plus operatur. Si bibit hanc praegnans aut tritam subdit, abortit. Purgat et ictericos, cum vino curat anhelos,{{Versus|615}} asthmaticos medici quos graeco nomine dicunt, et jecoris morbos cum vino mitigat hausta, hocque modo veterem lateris juvat illa dolorem, atque cicatrices nigras superaddita trita haec naturali reddit purgando colori;{{Versus|620}} vino decoctae facit hoc melius cataplasma. Compescit stomachi cum vino sumpta dolorem. Fumus de domibus serpentes effugat ejus, tollere singultum cum vino dicitur hausta hocque modo venerem prohibet potata frequenter.{{Versus|625}} </poem> ==XVI. Pulegium.== <poem> Fervida pulegii vis siccaque dicitur esse. Tertius a medicis datus est gradus huic in utroque. Saepius hanc herbam si praegnans sumit, abortit; menstrua deducit cum vino sumpta tepenti, hocque modo tardas haec extrahit herba secundas. {{Versus|630}} (Hoc nomen, quod non notum reor esse quibusdam, exponam tali quid nomine significetur: ut nondum natus testa circumdatur ovi pullus, sic infans matris vestitur in alvo quadam pellicula matris de semine facta,{{Versus|635}} quam nascens rumpit, quasi testam pullulus ovi, istas pelliculas medici dixere secundas, quod mox expositos naturae jure sequantur; hae si plus justo vitio cogente morantur aut mors subsequitur, dolor aut qui vix toleratur;{{Versus|640}} istas pulegium praedicto more repellit.) Cum sale contritam melli si junxeris illam unguine contractis potes hoc succurrere membris. Illius pulvis sumptus cum melle vel haustus pectoris humores viscosos extenuare, {{Versus|645}} et per sputa potest illos educere mire. Nausea vel morsus stomachi curabitur illa cum pusca sumpta vel aceto quod sit aquosum; cum vino nigram choleram potata repellit, sicque venenatis serpentum morsibus obstat. {{Versus|650}} Si per vim febris nimiove fluore cruoris aut aliquo casu subito defecerit aeger, quod solet a doctis medicis malefactio dici, pulegium valido tritum jungatur aceto, naribus aegroti sic apponatur, odore {{Versus|655}} solo confestim dicunt relevare iacentem. Gingivas sicci pulvis confirmat et usti. Appositam viridem dicunt sedare podagram, et quosvis alios solet emendare tumores, si superaddatur tepidae permixta polentae;{{Versus|660}} addita cerotis papulas de corpore tollit. Spleneticis multum superaddita cum sale prodest; elixatura si quisquam saepe tepenti illius abluitur, pruritus non patietur, et sic matricis poteris curare tumorem;{{Versus|665}} tussim compescit cum vino sumpta tepenti, et sic urinam compellit reddere largam, et magis ex vino si sit decoctio facta aut oleo mixto contritam si superaddas. Si radix acri contrita jugatur aceto,{{Versus|670}} sedabit quosvis superaddita saepe tumores; obstat serpentum cum vino sumpta venenis et sic assumptam venerem stimulare fatentur. Sic quoque pulmonis prodest jecorisque querelis et sic nutrici sumptum lac praebet abundans. {{Versus|675}} Herba virens curat morsus cum melle caninos, si superaddatur et vino mixta bibatur. </poem> ==XVII. Feniculum.== <poem> Feniculum medici calidum siccumque secundo dicunt esse gradu, marathrum Graecus vocat illud. Cum vino cunctis obstat haec herba venenis,{{Versus|680}} hac mansa serpens oculos caligine purgat, indeque compertum est humanis posse mederi illam luminibus, atque experiendo probatum; radicum succus oculis cum melle perunctis pulsa reddit eos omni caligine claros;{{Versus|685}} expressus marathri viridi de semine succus soleque siccatus magnum medicamen habetur ad quoscunque voles oculorum pellere morbos. Auribus infusus vermes succus necat ejus, renibus in ptisana radix decocta medetur,{{Versus|690}} cum vino fugat hydropicos potata tumores, sicque venenatis obstabit morsibus illa, sic quoque pulmonis obstat jecorisque querelis, et sic nutrici sumpta fit copia lactis. Cum vino vel aqua radicum coctio sumpta {{Versus|695}} nefreticis et vesicae morbis medicatur, urinas purgat et menstrua sumpta resolvit, vel si trita super pecten haec herba ligetur; nausea cum vino sumpta sedabitur illa, fervorem stomachi cum lympha mitigat hausta. {{Versus|700}} Radix illius vino decocta dolores fomento curat, patitur quos virga virilis, hoc quoque, si jungas oleum, facit, hocque perungas. Ictu vel factos subito quoscunque tumores appositum tantum juncto sedabit aceto. {{Versus|705}} Semen cum vino bibitum veneris movet actus, hocque modo lateris diros sedare dolores dicunt aut herbae si sit decoctio sumpta. Tradunt auctores ejus juvenescere gustu serpentes et ob hoc senibus prodesse putatur.{{Versus|710}} </poem> ==XVIII. Acidula.== <poem> Dicimus acidulam, quam Graecus dicit aizon; sic dici credunt, sapor illi quod sit aceti. Crescit arenosis in pratis et secus amnes, hanc avide quidam comedunt in tempore veris expertumque ferunt, sibi quod fastidia tollat;{{Versus|715}} virtus est illi siccans et frigida valde tertius a medicis datus est gradus huic in utroque. Hac fugit apposita sacer ignis et herpeta mordax, et tumor ex oculis tritae cataplasmate cedit. Ulcera, quae serpunt, cohibet combustaque curat {{Versus|720}} et multum calidae dicunt prodesse podagrae, si fuerit foliis illius operta virentis aut cataplasmetur mixta contrita polenta. Ejus cum roseo succus permixtus olivo dicitur antiquo capitis prodesse dolori,{{Versus|725}} qui dolor est lingua dictus cephalargia graeca. Omne genus fluxus ventris restringere mire cum vino potata solet vel mansa frequenter, hocque modo nimium manantia menstrua sistit, vel si matrici tritam viridem superaddas;{{Versus|730}} sic quoque lumbricos pellit potata rotundos, taliter et cunctis prodest potata venenis. Exhilarat visus succus illius inunctos cum vino variis obstat potata venenis. Affirmant istam qui secum gesserit herbam,{{Versus|735}} quod non appetat hunc letali scorpius ictu. Auribus expressus si succus funditur ejus adjuvat auditum mire pellitque dolorem. Altera vero minor species est istius herbae, quam sempervivam dicunt, quoniam viret omni {{Versus|740}} tempore, barba Jovis vulgari more vocatur; esse refert similem praedictae Plinius istam, nec minus hanc cunctis praedictis posse juvare; mane solent adeo palpebrae glutine quodam flegmatis astringi, valeant ut vix aperiri,{{Versus|745}} has mire succus herbae deglutinat hujus, illo si tactae fuerint digitove perunctae. </poem> ==XIX. Portulaca.== <poem> Andrachne graece quae portulaca latine dicitur, haec vulgi pes pulli more vocatur. Humida vis ejus et frigida dicitur esse,{{Versus|750}} tertius humoris, frigoris vero secundus huic gradus est. Febrem, quam causon Graecia dicit, inde juvat, stomacho viridis superaddita trita, praestat idem succus, si sumitur; herbaque mansa aut ut olus accepta, solet lenire calorem. {{Versus|755}} Mansa vel hausta potest nimium restringere fluxum sanguinis et ventris nimium cohibere fluorem. Esse vetat dentes illis contrita stupentes, et tumidis oculis prodest superaddita trita, fervorem solis aestate comesta nocere {{Versus|760}} non sinit et ventrem cum vino et cum sale mollit, vesicaeque solet sedare comesta dolores. Acidulae similes huic pene per omnia vires effectusque pares testatur Plinius esse. </poem> ==XX. Lactuca.== <poem> Frigida lactucae vis constat et humida valde,{{Versus|765}} unde potest nimios haec mansa levare calores, et praestabit idem superaddas si bene tritam; utilis est stomacho, somnum dat, mollit et alvum, omnibus his melius prodest decocta comesta, et stomacho potius non lota comesta medetur. {{Versus|770}} Lactucae semen compescit somnia vana, cum vino bibitum fluxum quoque reprimit alvi, lac dat abundanter nutrici sumpta frequenter. Ut quidam dicunt oculis caligo creatur his, quibus assiduo fuerit cibus ejus in usu.{{Versus|775}} </poem> ==XXI. Rosa.== <poem> Dici flos florum nobis rosa jure videtur, quod specie cunctos praecedat odoreque flores. Non tamen haec specie tantum nec odore juvare nos valet, at variis nos adjuvat illa medelis, ejus sicca gradu vis est et frigida primo. {{Versus|780}} Compescit sacrum, si trita apponitur, ignem, sic quoque, si stomachus calet aut praecordia, sedat; fluxum matricis cum vino stringit et alvi, illius succum collyria plurima quaerunt, et siccae pulvis morbis bene subvenit oris,{{Versus|785}} infrictus per se tantum cum melleve mixtus. Omnes fervores superaddita trita coercet ipsa recens, vel si mulsae commixta bibatur. Ex hac conficitur oleum, roseumque vocatur, diversis morbis et multis utile causis:{{Versus|790}} si bibitur ventrem mollit stomachique calorem extinguit nimium; bene si foveatur eodem et dolor et fervor capitis curabitur illo; permiscendo sibi si forte jugatur acetum expurgat sordens. Vulnus repletque profundum {{Versus|795}} et combusturis praeclare convenit ignis; ore diu tentum dentis sedare dolorem dicitur et duras palpebras reddere molles; aufert suppositum pruritus interiorum et stericis variis solet hoc succurrere causis. {{Versus|800}} Hoc oleum quoniam variatur conficiendo, dicam Palladius quid scripserit inde peritus: quod rubeum fuerit foliorum sumito floris uncia sic purgatorum jungatur olivi in libra, vitreo sic claudens omnia vase,{{Versus|805}} sub Phoebo tantum septem suspende diebus, inde medelarum varios servetur ad usus. </poem> ==XXII. Lilium.== <poem> Aurosas ut credo rosas argentea debent lilia jure sequi, quae nec specie nec odore cedere creduntur roseo collata decori,{{Versus|810}} nec minus in multis hominum sunt apta medelis. Ejus radicis bulbus, quae lilia profert, sub prunis tectus juncto quoque tritus olivo prodest usturis mire superadditus ignis, et melius roseum sibi si jungatur olivum;{{Versus|815}} duras matrices mollit, si subditur, idem. Elixis ejus foliis cataplasmate facto mollescunt nervi, combustaque membra juvantur, sicque superpositis morsus curabitur anguis, aut si cum vino bulbus potabitur ille,{{Versus|820}} sic quoque fungorum vetat ille venena nocere. Hunc vino coctum tritumque pedum superadde clavis, nec solvas nisi cum lux tertia transit; pingui porcino decoctus idem vel olivo reddere posse pilos membris narratur adustis. {{Versus|825}} Cum vino potum nocuum purgare cruorem per ventrem dicunt et sic prodesse lieni, sicque juvat vulvas, sic idem menstrua purgat, vel si cum vino veteri coctum superaddas. Praecisis nervis tritus cum melle medetur {{Versus|830}} expressus succus foliorum, mixtus aceto et melli coquitur sic, mellis sint et aceti ut geminae partes, praedicti quinque liquoris; ad desiccandas nihil est magis utile plagas, inque cicatricem ducit licet inveteratas {{Versus|835}} elixus bulbus et cerotis bene mixtus; rugas distentat vultus, maculas fugat omnes, lichenas purgat, faciem quoque furfure mundat. Exprimitur succus de tritis floribus ejus, qui mollit vulvas cum lana subditus illis;{{Versus|840}} illitus asseritur sudorem posse movere; turgida maturat, pus concoquit et cito purgat. </poem> ==XXIII. Satureia.== <poem> Thymbra solet graece dici, satureia latine, illi sicca minus vis est, sed fervida valde. Provocat urinam cum vino et menstrua sumpta,{{Versus|845}} pellit abortivum, muliebria viscera purgat. Illius pulvis cum cocto melle subactus et mansus (vel cum vino si sumitur idem) pectoris humorem pellit per sputa tenacem. Cum vino tepido compescit tormina ventris {{Versus|850}} si large bibitur, verum jam saepe probavi. Est quidam morbus letargus nomine dictus, oppositum medici quem dicunt esse frenesi, quod vetat haec somnum, somno gravat hic nimis aegrum, hoc tam letali somno depressus aceto {{Versus|855}} thymbram commiscens foveat caput inde frequenter, sic vitium pigri poterit depellere morbi. Hanc herbam caveat mulier contingere praegnans, Nam non mansa modo sed partum subdita pellit. Nausea sedatur hac, si bene trita sumatur {{Versus|860}} cum modico vino, vel si sumatur in ovo; hocque modo mire venerem solet illa movere, si largo potu viridis vel sicca bibatur; quod si cum vino mel jungitur et piper illi, non modicum veneris succendere dicitur ignem. {{Versus|865}} Hinc est a Satyris merito satureia vocata, quod sint in venerem nimis haec animalia prona. Si desit thymus pro thymo ponere thymbram praecipiunt medici, quia vis est aequa duabus. </poem> ==XXIV. Salvia.== <poem> Salvia, cui nomen elelisphacus est apud Argos,{{Versus|870}} cum mulsa jecoris prodest potata querelis, pellit abortivum, lotiumque et menstrua purgat, trita venenatos curat superaddita morsus, crudis vulneribus (quae multo sanguine manant) apponas tritam, dicunt retinere cruorem. {{Versus|875}} Cum vino succus tepidus si sumitur ejus, compescit veterem tussim laterisque dolorem. Pruritus vulvae curat virgaeque virilis, si foveas vino fuerit quo salvia cocta. Illius succo crines nigrescere dicunt,{{Versus|880}} si sint hoc uncti crebro sub sole calenti. </poem> ==XXV. Ligusticum.== <poem> A Ligurum patria sumpsere ligustica nomen, copia quod major ibi nascitur illius herbae; tertius huic gradus est sicci calidique vigoris. Major radicis vis est et seminis ejus {{Versus|885}} et par est illis vis in medicamine quovis. Inflato stomacho cum vino sumpta medetur et tali potu vis digestiva juvatur, omnibus et morbis sic prodest interiorum, urinas sic sumpta movet et menstrua purgat.{{Versus|890}} Tota venenatis medicatur morsibus herba, si bibitur bene trita prius vinoque soluta, et pars contritae ponatur desuper herbae. Non modicum colicis prodest haec mansa vel hausta, vel si radicis elixatura bibatur,{{Versus|895}} nec solum colicis decoctio proderit ista, sed supradictis medicabitur omnibus hausta. Digestibilibus semen bene jungitur ejus omnibus antidotis, quod inest sibi peptica virtus. Hanc oculis Strabus potuque et odore nocivam {{Versus|900}} asserit, antidotis ejus tantummodo semen misceri jussit, haec utrum dixerit a se aut a doctorum libris non est mihi notum; hoc scio, quod veteres non parvis laudibus istam attollunt herbam, nec me legisse recordor {{Versus|905}} ullum, qui Strabi sermonibus astipuletur. </poem> ==XXVI. Ostrutium.== <poem> Struthion, ostrutium quod vulgi more vocatur, vim calidam siccamque tenet. Radix fugat ejus cum vino morbos jecoris, si trita bibatur, ictericos sic sumpta juvat, splenisque tumorem {{Versus|910}} durum, quem Graeci sclirosim dixere, repellit. Hocque modo lapides vesicae frangere dicunt, menstrua sic lotiumque movet tussique medetur, sic orthopnoicis prodest, si saepe bibatur. Subdita matrici depellere fertur abortum,{{Versus|915}} et sic tarda nimis educere menstrua tradunt; acri cum vino si jungitur atque polenta illius succus, lepras emundat inunctas. Hoc etiam succo, juncto cum polline quod dant hordea, curatur (ut dicunt) pustula quaevis,{{Versus|920}} si superaddideris emplastri more dolori. Illius succus cum melle terendo jugatus humores capitis purgat si nare trahatur; sternutamentum per se pulvis movet ejus, naribus injectus veratro non segnius albo. {{Versus|925}} Ictericis succus mire medicabitur ejus, hunc si nare trahant lacti mixtum muliebri. </poem> ==XXVII. Cerefolium.== <poem> Est cerefolio vis acris et ignea valde. Appositum cancris tritum cum melle medetur; cum vino bibitum lateris sedare dolorem {{Versus|930}} saepe solet, tritam si nectis desuper herbam. Cum mulsa bibitum pituitae noxia solvit, ex oleo coctum frigus depellit inunctum, si tritum mixto violento solvis aceto lumbricos tali potu tineasque repellis,{{Versus|935}} cum vino ciet urinas et menstrua purgat. Virgine cum cera vetus huic axungia mixta non modo parotidas verum quoscunque tumores curat vel reprimit, si saepius hoc superaddas. Intinctum valido si manducetur aceto {{Versus|940}} saepe solet vomitum ventremque tenere solutum; si trito tegitur pecten succusque bibatur urinae clausos reserat quoscunque meatus; illius elixatura vertigo fugatur, si caput hac tepida patientis saepe lavetur {{Versus|945}} herbaque temporibus et fronti cocta ligetur. </poem> ==XXVIII. Atriplex.== <poem> Infrigidare gradu primo, humectare secundo attriplicem dicunt. Ejus mollit cibus alvum, duricias solvit varias clavisque medetur, emplastrum crudae vel coctae si superaddas;{{Versus|950}} hocque superpositum scabros cito detrahit ungues, ignibus et sacris dicunt sic posse mederi. Attriplicem tritam cum nitro, melle et aceto, dicunt appositam calidam sedare podagram. Ictericum dicit Galienus tollere morbum {{Versus|955}} illius semen cum vino saepius haustum. </poem> ==XXIX. Coriandrum.== <poem> Frigida vis herbae coriandri dicitur esse, austeraeque simul quiddam virtutis habere hanc Galienus ait, per quam depellere ventre lumbricos tineasque solet, si trita bibatur {{Versus|960}} cum vino vel si mixto sumatur aceto. Uva cum passa coriandrum melque jugatum sedabunt varios superaddita trita tumores, praecipue testes tumidos juvat hoc medicamen. Illius semen ventrem stipare solutum {{Versus|965}} fertur, aquae junctum fuerit si saepius haustum. Argenti spumam cerussae contere mixtam his tritis succum coriandri junge et acetum, quattuor his roseum miscendo jugabis olivum, ista terendo simul pretiosum conficis unguen,{{Versus|970}} quo sacros ignes pellas calidosque tumores; si tibi difficilis confectio tanta videtur, succus cum solo prodest commixtus aceto; aut si frumenti panis mundissima mica jungitur huic succo sedat quemcunque calorem. {{Versus|975}} Huic succo si juncta fabae sit sola farina et superaddatur scrophis medicabitur illis et cedet fervens emplastro pustula tali. A multis scriptum legitur: febris ante tremorem si tria grana voret coriandri seminis aeger,{{Versus|980}} evadet febrem cui dat lux tertia nomen; praestat idem lectum coriandrum mane priusquam sol surgat cervicali si subditur aegri. Xenocrates scripsit totidem cessare diebus menstrua quot mulier coriandri grana vorabit. {{Versus|985}} Assiduum quidam condemnant illius usum, nempe putant mortem quemvisve parare dolorem. </poem> ==XXX. Nasturtium.== <poem> Dicunt ferventes quod habent nasturtia vires et siccas; hac re venerem ceu ruta coercent, siccando semen, fuerint si sumpta frequenter. {{Versus|990}} Fermento commixta recens haec herba terendo anthracas curat (bona quae plebs ulcera dicit) si superaddatur; curaque furunculus ista emittit saniem cum qua dolor ille recedit. Illius succus crines retinere fluentes {{Versus|995}} illitus asseritur, dentisque levare dolorem de qua parte dolens dens est infusus in aurem. Fortius est herba semen: depellit abortum haustum cum vino, ventrisque animalia pellit et sic serpentis dicunt obstare venenis;{{Versus|1000}} solus odor positi carbonibus effugat illas. Splen reprimit, mixto si saepe bibatur aceto, herbam vel semen cum polline junge et aceto, haec contrita simul sciasis superadde dolori, utile non modicum confirmant hoc medicamen. {{Versus|1005}} Lichenas succus purgat cum melle perunctus; si prurigo caput aut ulcera turpia foedant, anseris admiscens adipi nasturtia trita saepius unge caput, vitium pelletur utrumque. Si coquis hanc herbam caprae cum lacte recenti {{Versus|1010}} illius aut semen, dolor angat pectora quisquis, assumpto tepido potu sedabitur isto. Semen cum tepida contritum pondere dragmae et bibitum, dicunt quod duram molliat alvum; tussim compescit semen cum melle voratum.{{Versus|1015}} </poem> ==XXXI. Eruca.== <poem> Erucam calidam dicunt mediocriter esse, siccam non adeo. Cibus ejus digerit escas et valet urinas haec mansa vel hausta movere. Manditur utiliter pueris, tussimque repellit, emundare cutem maculis cum melle iugatam {{Versus|1020}} tradunt et mundos lentigine reddere vultus. Elixata prius radix valideque subacta ossibus et fractis superaddita detrahit illa. Cum vino tritum si semen sumitur ejus quosvis pestiferos ictus curare refertur. {{Versus|1025}} Haec nigras maculas purgat cum felle bovino illita. Mira loquar, cum vino largius haustam indurare ferunt hanc contra verbera sensum. Si condituris coquus hanc admisceat herbam aut semen, gratum dicunt praestare saporem,{{Versus|1030}} euzomonque solent hac causa dicere Graeci erucam, succus quod gustu sit bonus ejus. Non modice mansam venerem stimulare vel haustam confirmant pariter medici pluresque poetae. Est cum lactucis haec herba comesta salubris,{{Versus|1035}} namque calor dat temperiem cum frigore mixtus. </poem> ==XXXII. Papaver.== <poem> Dicunt vim gelidam siccamque papaveris esse, tres illi tribuunt species: flos unius albus, alterius roseus, rubeus pallensque minoris Flos est, hanc vulgo dicunt agreste papaver. {{Versus|1040}} Cunctis nobilior est cui flos nascitur albus; ex hujus teneris opium faciunt capitellis, incisa leviter summa cute, lacque quod inde defluit, excipiunt cochleis, siccumque reservant, antidotis multis aptum variisque medelis. {{Versus|1045}} Sunt, qui contundunt cum lacte suo capitella, de quibus expressum siccant in sole liquorem; post primum succus vires habet iste secundas. De specie vero, roseos quam gignere flores Dixi, conficiunt oleum de semine tunso {{Versus|1050}} non modicum gustu jocundum somniferumque. Tertia, cui flos est rubeus semenque nigellum, praestat, si bibitur, reliquarum more soporem. Elixatura tepida cujuslibet harum aeger si foveat faciem, vel si bibat illam,{{Versus|1055}} optatum capiet, nisi sit mors proxima, somnum. Sperma nigri bibitum cum vino stringere ventrem dicitur, hocque modo fluxus inhibet muliebres; somnum dat bibitum, tussim compescit iniquam. Pondere denarii debent haec semina sumi,{{Versus|1060}} nam plus letargum vel mortem saepius infert. De foliis ejus tritis factum cataplasma eximie fauces dicunt curare tumentes, quosque vocant sacros extinguere dicitur ignes; frigore vel cantu, potuve, cibove, vel aestu {{Versus|1065}} aspera si fuerit vocalis reddita vena, apposito tali fiet medicamine lenis. Candida meconii species (sic nempe vocari Graecorum lingua dicunt quodcunque papaver) longe nobilior est utiliorque duabus;{{Versus|1070}} tunc cum lacte fluunt capitella papaveris hujus lecta coquantur aqua, cui sit pars tertia mellis addita, cuncta coquas, donec decoctio spissa sit quasi mel, varios sic conservetur ad usus: sumpta facit somnum, tussim fugat, abstinet alvum,{{Versus|1075}} vocalis venae bene rheumatismata siccat. Ejus de teneris opium factum capitellis, sicut jam docui, roseo miscebis olivo, unge caput mixtis, sedabitur his dolor omnis et solet hoc unguen somni praestare quietem. {{Versus|1080}} Praedictis admisce croci redolentia fila, auris curabis haec infundendo dolorem; hoc quoque femineo cum lacte crocoque subacto ungendo calidam poteris sedare podagram; ano suppositum solet hoc adducere somnum,{{Versus|1085}} istud idem solo praestare putatur odore. </poem> ==XXXIII. Cepa.== <poem> De cepis medici non consentire videntur: namque Dioscorides inflare caputque gravare atque sitim cepas dicit succendere mansas, fellitis non esse bonas inquit Galienus,{{Versus|1090}} flegmaticis vero multum putat esse salubres; non modicum sanas Asclepius asserit illas praesertim stomacho, pulchrumque creare colorem affirmat, quoties aliquis conspexerit illas; et dicit: quisquis jejunia solverit illis {{Versus|1095}} unaquaque die, quod vivet hic absque dolore. Affirmant omnes mansas inferre soporem, et dicunt illas mollire salubriter alvum; appositas perhibent morsus curare caninos, si tritae cum melle prius fuerint vel aceto;{{Versus|1100}} apponunt alii cum vino melleque coctas, transactisque tribus solvunt cataplasma diebus. Sal, rutam cepasque Dioscorides jubet anguis morsibus apponi, sic asserit ille juvari. Femineo lacti commixtus succus earum {{Versus|1105}} pellit saepe graves infusus ab aure dolores; hic succus commixtus aquae bibitusque juvabit illos, quos subitus facit obmutescere morbus. Naribus attractus harum tantummodo succus humores nocuos capitis deponere cogit;{{Versus|1110}} mansae vel potae tardantia menstrua purgant. Triturasque pedum, soleae quas vel caligarum duriciae faciunt, succo sanabis eodem, cum gallinarum pingui si saepe perungas. Mane sibi dentes qui succo perfricat isto,{{Versus|1115}} dicunt hunc dentis nunquam sentire dolorem; ulcera compescunt oris cum pane comestae, intingens oleo coctas qui sumpserit illas, sedat quos intus dat dysenteria morsus. Contritis cepis loca denudata capillis {{Versus|1120}} saepe fricans capitis poteris reparare decorem; oris foetori prosunt, fastidia tollunt, hasque jubent haemorrhoidis superaddere tritas. Illarum succus caligine lumina purgat admixtus melli, maculas quoque junctus aceto {{Versus|1126}} emundare solet, si sint hoc saepe fricatae. </poem> ==XXXIV. Buglossa.== <poem> Lingua bovis graeco sermone buglossa vocatur, haec choleram rubeam nimio fervore perustam purgat, cum vino fuerit si sumpta frequenter; cardiacum, cholerae quem fecit copia nigrae,{{Versus|1130}} consimili potata modo curare valebit; humores nocuos pulmonis detrahit hausta. Mixtus aquae tepidae si succus sumitur ejus, illi, qui patitur sciasim, mire medicatur. Vim memorem cerebri dicunt servare periti {{Versus|1135}} vinum potatum, quo sit macerata buglossa laetos convivas decoctio dicitur ejus reddere, si fuerit inter convivia sparsa. </poem> ==XXXV. Sinapi.== <poem> Inter eas, quas Pythagoras laudaverat herbas, asseritur primam laudem tribuisse sinapi;{{Versus|1140}} quartus ei gradus est in vi sicca calidaque. Extrahit humores viscosos extenuatque, comburitque cutem, vis est sibi tanta caloris, major vis ejus in semine dicitur esse. Sensus exacuit cibus ejus, commovet alvum,{{Versus|1145}} confringit lapides, urinam et menstrua purgat. Si tritum jungas tepidae versesque palato ad solem capitis purgabit flegma nocivum. Sternutamentis hoc admiscere salubre est, illo nam capitis strictura resolvitur omnis. {{Versus|1150}} Mansum confortat stomachum, suspiria sedat; morsus serpentum, tritum si mergis aceto et superapponis, tali medicamine curas; mansum pestiferos vetat intima laedere fungos. Vi nimium fervente cutem comburere dixi,{{Versus|1155}} sed tamen haec multis est utilis ustio causis: hac oculis nocuus capitis siccabitur humor, et qui destillans pulmonum concava laedit, et stomachi morbosque creat, tussimque phthisimque; hac per vesicas coxae dolor inveteratus {{Versus|1160}} elicitur, sciasim quod graeco nomine dicunt; hacque tumor splenis durus jecorisque fugatur et multum causis haec subvenit inveteratis. Utile tot causis quoniam cataplasma sinapis saepius a medicis variatur conficiendo,{{Versus|1165}} dicam qualiter hoc fieri jubeat Menemachus: in mortariolo tritum bene pone sinapis semen, jungatur huic panis candida mica, sic ut tertia sit panis pars juncta sinapi, his ficus siccas et mel jungas et acetum,{{Versus|1170}} aetatis quantum vel morbi causa requirit, nam quo plus ficus siccae vel mellis habebit, ille sinapismus tanto solet acrior esse, debilior, quo plus panis mittes et aceti. Ne tibi sit vilis, moneo, confectio talis,{{Versus|1175}} effectum cujus in multis saepe probavi; non tamen hanc jubeo cunctis apponere morbis, sed raro, magnis et causis inveteratis. Plinius in musto cum semine praecipit hujus radices mergi, sic, postquam sumpserit harum {{Versus|1180}} omnem vim, vinum multum putat esse salubre faucibus et stomacho potatum, luminibusque, pluribus et capitis dicit prodesse querelis. Infuso faciunt oleum de semine quidam, utile lumborum vitiis, stupidis quoque nervis. {{Versus|1185}} Exprimitur succus tenero de caule sinapis, quem siccum mandens dentis tormenta fugabis. Vocales venas semen lenire sinapis. Mansum confirmant: adipi tundendo vetusto commixtum scrophas disperget, si superaddas;{{Versus|1190}} illius fumus multum prodesse caducis dicitur atque sterae causas siccando juvare. Cum ficu tritum capiti superaddere raso his qui letargum patiuntur, magna medela est, vel si saepe pedes ungendo fricabis eorum. {{Versus|1195}} Semen contritum melli conjunge vel uncto istud alopeciis juvat unguen saepe fricando; acri cum vino lepras emundat inunctum. Hoc quoque curatur manso periodica febris, antea quam diri veniat commotio morbi.{{Versus|1200}} </poem> ==XXXVI. Caulis.== <poem> Caulis romana, Graecorum brassica lingua dicitur; hic quamvis passim nascatur in hortis, est tamen illius ad multa salutifer usus: annis sexcentis usos medicamine caulis Romanos Cato testatur, medicina priusquam {{Versus|1205}} a medicis Romae descripta fuisset in usu, tunc hortus escas illis dabat et medicinas. Vulnera non tantum curare recentia caulem ipsemet affirmat, sed quamvis inveterata, et cancros etiam; loca sed prius amne lavari {{Versus|1210}} praecipit, aut vino tepido, sic denique crudum unaquaque die bis tritum apponere caulem. Hordea quam dederint cauli miscere farinam idem praecepit, rutam quoque cum coriandro et sale permodico, sic omnia mixta terendo {{Versus|1215}} apponi dirae docuit cataplasma podagrae. Hoc etiam morbis medicabitur articulorum, hoc quoque syringas ait et luxata juvare, atque superpositum varios sedare tumores. Illius urinam, fuerit qui caulibus usus,{{Versus|1220}} causis nervorum calefactam censuit aptam; hac ex urina pueri si saepe laventur, asserit illorum multum conferre saluti. Haec caulis de laude Cato. Scripsisse libellum Chrisippum dicunt hujus de viribus herbae. {{Versus|1225}} Omnes confirmant caligine lumina tergi, ejus, qui viridi vescetur caule frequenter. Auget lac mammis cibus ejus, menstrua purgat, atque juvat stomachum sumptas ut concoquat escas; si multum coquitur, restringere dicitur alvum,{{Versus|1230}} at semicrudus solet illam solvere sumptus. Assumptus crudus, sic ut tingatur aceto, splen reprimit tumidum; semen depellit abortum. Uncto cum veteri coctos bene contere caules, his oleum roseum quantum res postulat addas,{{Versus|1235}} ardores nimios juvat haec confectio febris, si superaddatur stomacho membrove calenti. Acri non scissum si jungis alumen aceto et caules, sic ut corpus redigantur in unum, cuncta terendo diu potes his compescere lepras,{{Versus|1240}} et plures alias maculas his saepe perungens, his etiam crines poteris retinere fluentes. Dicitur et testes istud curare tumentes et varios morbos, genitalia quos patiuntur, et melius si praedictis faba cocta jugatur. {{Versus|1245}} Cum fenugraeco si tundas hunc et aceto, et super arteticos apponas ista dolores, multum subvenies illis, vitiisque podagrae non modicum poterit istud cataplasma mederi. Uncto cum veteri caulis cineres bene triti {{Versus|1250}} prosunt ad veteres lateris coxaeque dolores, sit licet haec vilis, tamen est medicina salubris. Si caulis semen mixto potatur aceto pellere saepe solet animalia noxia ventris. Fit cinis ex siccis caulis radicibus ustis,{{Versus|1255}} subditus hic uvam relevat siccando jacentem. Dentibus attriti succum glutire virentis affirmant raucae multum succurrere voci; naribus infusus succus purgat caput ejus. Qui prius est caules vix sentiet ebrietatem. {{Versus|1260}} Evulsam caulis radicem, postea terram quae non attigerit, collo Melicius inquit suspensam cunctos uvae depellere morbos. </poem> ==XXXVII. Pastinaca.== <poem> Est pastinacae virtus in semine tantum et radice sua; mulsa si decoquis ejus {{Versus|1265}} radices, multum decoctio proderit ejus, si potanda datur, splenis jecorisque querelis, lumborumque levat eadem potata dolorem. Hanc si lacte coquas, decoctio sumpta juvabit asthmaticos quamvis veteres ventresque fluentes. {{Versus|1270}} Radix illius collo suspensa tumores, ut quidam dicunt, compescit testiculorum; qui pastinacam fert aut qui mandidit illam, dicitur a nullo serpentum posse noceri. Accendit venerem si large sumitur illa. {{Versus|1275}} Si circumscalpis dentes radicibus ejus, dicunt ingenti persaepe dolore levari, ex vino pastinacae si sperma bibatur, compescit diros, quos scorpius intulit, ictus. Sic quoque feminei ventris curare tumorem {{Versus|1280}} dicunt, quo mulier quasi praegnans esse videtur. Appositum cancris tritum cum melle medetur. Quod pastum tribuat est pastinaca vocata, namque cibum nullae radices dant meliorem. </poem> ==XXXVIII. Origanum.== <poem> Origani vires calidae siccaeque leguntur,{{Versus|1285}} tertius huic in utroque gradus conceditur esse. Illius in vino curat decoctio sumpta quosvis pestiferos morsus, si saepe bibatur; cum mulsa sumptum prodest aconita bibenti, sic multis aliis dicunt obstare venenis. {{Versus|1290}} Conquassata juvat mansum vel saepius haustum, hydropicos reprimit bibitum siccatque tumores. Cum mulsa bibitum choleram deponere nigram dicunt, oxifali fuerit si pondere sumptum. Menstrua reducet bibitum vel si superaddas {{Versus|1295}} tritum, vel cocta mulier si se fovet herba. Illius pulvis tussim cum melle repellit; pruritus, achoras maculasque cutis fugat omnes, in quo decoquitur si saepius amne laventur; in lavacro juvat ictericos haec coctio sumpta;{{Versus|1300}} succus praedictae viridis si sumitur herbae, uvas et fauces curat siccando tumentes; oris vulneribus medicabitur ore retentus; naribus infusus irino mixtus olivo invisum capiti coget manare cruorem;{{Versus|1305}} auribus infusus sedat cum lacte dolorem; hic succus mixtus cepis et rhô syriaco ponitur ad solem tunc quando Sirius ardet, sicque quaterdenis fervebit in aere diebus, si supponatur lecto confectio talis,{{Versus|1310}} effugat (ut dicunt) animalia cuncta nociva. His quibus ex aliquo vitio digestio tarda evenit, ex vino prodest si sumitur albo; cum calida morsus stomachi lenire probatum est. Illius succos oleo mixtos et aceto {{Versus|1315}} succida lana bibat, et sic superaddita membris luxatis et contusis multum juvat illa. Provocat urinam, lumbricos projicit haustum, dente diu tritum solet inde fugare dolorem. Omnia potatus succus juvat interiora;{{Versus|1320}} ejus cum succo si carica trita bibatur, sudorem poris producere fertur apertis, appositus coxis succus cum polline farris harum saepe gravem pellit reprimitve dolorem. </poem> ==XXXIX. Serpillum.== <poem> Serpillum veteres dixerunt, quod quasi serpat {{Versus|1325}} terrae vicinum; huic fervida siccaque vis est. Acri cum vino coctum contundis olivo, cui rosa dat nomen, hoc unguine perline frontem aegroti, capitis solet hoc sedare dolorem. Nidor combusti serpentes effugat omnes {{Versus|1330}} et quodvis animal infundens ore venenum; hoc ideo miscere cibis messoribus est mos, ut si forte sopor fessos depresserit illos, vermibus a nocuis tuti requiescere possint; pestiferos morsus bibitum juvat appositumque. {{Versus|1335}} Provocat urinas, compescit tormina ventris, splen juvat, admixto si saepe bibatur aceto; si mel praedictis jungatur, sputa cruenta jactantes mire potus solet ille juvare; Haustum cum vino jecoris sedare dolorem {{Versus|1340}} dicitur, hicque solet producere menstrua potus. </poem> ==XL. Violae.== <poem> Nec roseus superare decor, nec lilia possunt fragrantes violas specie, nec vi, nec odore. Dicitur humida vis illis et frigida primo esse gradu; species tres esse leguntur earum, {{Versus|1345}} noscere quas tantum diverso flore valemus: nam sunt purpurei flores albique nigrique, cunctis pene pares sunt in medicamine vires. Inflammata juvant loca, tritas si superaddas; crapula discutitur bibitis, capitisque gravedo {{Versus|1350}} olfactu solo vel si caput inde coronas; anginis potae medicantur aqua resolutae. Purpuream violam dicunt curare caducos praecipue pueros, si mixto sumitur amne. Radices violae cum mirrha tunde crocoque,{{Versus|1355}} hoc inflammatis oculis apponito nocte; contritis foliis violae cum melle perungens ulcera sanabis capitis; si jungis acetum et cataplasma facis cedet collectio quaevis. Illius curat elixatura tumorem {{Versus|1360}} matricis, tepida si saepe fovebitur illa; ani fissuras, quas appellant ragadias, addita cerotis medicatur saepe perunctas; pustula si fuerit, melli superadde jugatam, illius semen cum vino menstrua purgat,{{Versus|1365}} tritae commixto radices ejus aceto splen siccant bibitae vel spleni si superaddas; hocque modo calidam dicunt sedare podagram. A stomacho choleram rubeam potata repellit herba virens violae vel flos siccusve recensve,{{Versus|1370}} morbos de cholera rubea vel sanguine factos, mollibus in costis aut in pulmonibus ipsis, sedat si mixto potabitur amne recenti; infantum tussim sic et suspiria sedat. Ex violis oleum sicut de flore rosarum {{Versus|1375}} conficiunt, multis quod dicunt utile causis, auribus infusum sonitum fugat atque dolorem, et capiti prodest, quocunque dolore laboret, leniter infrigidans corpusque sopore resolvens, lumbricos necat infusum bibitumve vel unctum,{{Versus|1380}} et capitis furfur oleo depellitur isto. Os capitis ictu fuerit si forte plicatum in tantum, ut linguae patiens amiserit usum, fac prius hanc violam cum vino sumere tritam, postea, si fuerit capitis pars dextera laesa,{{Versus|1385}} contritam plantae pedis hanc adnecte sinistri, atque e converso facias si laeva plicata est: os resilit, linguaeque die redit usus eadem, ut Justus tradit medicus, qui talia scripsit. Altera vis violae fertur mirabilis esse:{{Versus|1390}} albae si violae radix teneatur in ore et transglutitus sit succus saepius ejus, vulneris immodicum tradunt mox sistere fluxum, hanc liquiritiae tradit vim Plinius esse. </poem> ==XLI. Aristolochia.== <poem> Aristolochiae species tres dicimus esse,{{Versus|1395}} longa prior, radix est cujus longa, vocatur. Dicta rotunda sequens, quod sit radice rotunda, tertia clematis graeco sermone vocatur, viribus haec pene par dicitur esse rotundae. Omnes vim calidam siccamque leguntur habere,{{Versus|1400}} in primo vis sicca gradu fervensque secundo. Pestiferos morsus cum vino sumpta rotunda curat et assumptis prodest sic hausta venenis, hocque modo tardas educit sumpta secundas, cum pipere et mirrha putredine mundat ab omni {{Versus|1405}} post partum potata steras, vel subdita tantum, asthmaticis prodest et frigora sumpta repellit; pleureticos curat mixto si sumitur amne. Quodlibet infixum superaddita trita repellit, vulnera cum mellis purgatque repletque liquore;{{Versus|1410}} quod si praedictis irim conjungis et inde ungas gingivas, dentes putredine purgat. Splenis duriciam solvit laterisque dolorem, si mixta potatur aqua; febresque malignas hoc potata modo fertur compescere mire. {{Versus|1415}} Sic etiam spasmis super omnia subvenit hausta et sedat diram sic saepius hausta podagram, et morbum curare solet sic sumpta caducum, et ventris nimium sic mitigat illa dolorem, et sic fit sumpta levior paralyticus illa. {{Versus|1420}} Daemonium fumus depellere dicitur ejus, infantes fumo tradunt hoc exhilarari. Fistula curatur hujus radicibus herbae, si bene purgatis ejus loca concava farcis; singultus sumpta sedari dicitur illa. {{Versus|1425}} Omnia longa potest quae dixi posse rotundam, longa tamen vires habet illa debiliores, unde quidem si defuerit quandoque rotunda par pondus longae ponatur dimidiumque; fomento longae prodest decoctio mire {{Versus|1430}} matricum morbis humores extenuando pingues, et purgat eadem si sumitur illas. Plinius hanc formare mares cum carne bovina appositam vulvae postquam conceperit inquit. Trita necat pisces, admixta calce, rotunda,{{Versus|1435}} hanc ideo quidam terrae dixere venenum. </poem> ==XLII. Marrubium.== <poem> Marrubium nostri, dixerunt prassion Argi; hanc herbam medici calidam siccamque secundo tradunt esse gradu; decoctio totius herbae seminis aut ejus phthisicos mire juvat hausta,{{Versus|1440}} pectoris haec varios compescit potio morbos, et melius prodest, illi si jungitur iris; asthmaticos sic sumpta juvat tussimque repellit. Accelerat partus eadem pellitque secundas; si mel marrubio jungatur, vulnera purgat,{{Versus|1445}} hocque modo curat, quae rodunt ulcera carnem; dicitur hoc bibitum lateris sedare dolorem. Omnibus his succus siccatus proderit ejus; Illius succus cum vino melleve mixtus prodest luminibus caligine debilitatis;{{Versus|1450}} sic juvat ictericos injectus naribus idem, auriculaeque gravem dicunt curare dolorem, hunc mixtum roseo si fundas intus olivo. Usum marrubii dicunt non esse salubrem his, qui vesicae morbo renumque laborant.{{Versus|1455}} </poem> ==XLIII. Iris.== <poem> Iri dat florum nomen color ipse suorum: coelestis similes sunt nempe coloribus iris. Illyricam dicunt illam, quia plurima nasci fertur in Illyria. Vis ejus sicca calensque dicitur atque gradum dant huic in utroque secundum. {{Versus|1460}} Major vis hujus est in radicibus herbae, has desiccandas, per frusta rotunda secatas, sic ut se partes non tangant insere filo, inque loco sicco fac suspendantur in umbra, vix aliter totum poteris servare per annum. {{Versus|1465}} Cum vino sedant tussim, praebentque soporem, si latitans intus sanies praecordia laedit, pellitur illarum cum vino pulvere sumpto; cum mulsa bibitus choleram depellit iniquam, tormina commixto bibitus sedabit aceto,{{Versus|1470}} hocque modo sumptis dicunt prodesse venenis, spleneticis et contractis et frigore laesis cum vino bibitus pulvis medicabitur ejus, hocque modo sumptus tardantia menstrua purgat. Duricias stericas radicum coctio mollit,{{Versus|1475}} si subtus tepida foveantur saepius illa; haec cum clysterio si sit subjecta per anum, non modicum sciasis dicunt prodesse dolori; de radicibus his mixto collyria melle fiunt, quae vulvae pellunt subjecta secundas,{{Versus|1480}} inque locis haec fixa cavis syringia curant. Commixtus melli desiccat vulnera pulvis, carneque nuda replet, si sit superadditus, ossa. Pulveris ellebori pars tertia jungitur albi iris radicum tenui cum pulvere duplo,{{Versus|1485}} pulvis uterque simul commixto melle ligatur, hoc superappositum purgat lentigine vultum, et papulas ejus istud cataplasma repellit. </poem> ==XLIV. Enula.== <poem> Enula, quam Graecus elnam vocat eleniumque dicitur a medicis, est forma cognita cunctis. {{Versus|1490}} Humida vis ejus et fervida dicitur esse, humor habere gradum primum, fervorque secundum dicitur. Illius decoctio menstrua purgat si bibitur, movet urinam, depellit abortum, dicitur haec eadem stipatum solvere ventrem. {{Versus|1495}} Radix trita fugat sciasim superaddita coxae; ex ejus foliis cum vini nectare coctis mire nefreticis renes involvere prodest. Ejus radicum pulvis cum melle voratus tussim compescit, orthopnoicisque medetur;{{Versus|1500}} cum succo rutae succus si sumitur ejus, affirmant ruptis quod prosit potio talis. </poem> ==XLV. Ysopum.== <poem> Est ysopum siccum calidum quoque, tertius illi est in utroque gradus. Ejus decoctio facta sic ut cocta simul sint mel, ficus quoque sicca,{{Versus|1505}} prodest non modicum patientibus hausta catarrhum, subvenit et voci raucae versata palato, et prodest cunctis pulmonum sumpta querelis; lumbricos ventris eadem potata repellit. In pectus capitis si destillatio fiat,{{Versus|1510}} quod persaepe solet tussim phthisimque creare, prodest haec eadem decoctio sumpta frequenter; omnibus his prodest pulvis cum melle jugatus. Contrito viridi si jungitur oxymel illi, sicque datur bibitum, stipatum molliet alvum,{{Versus|1515}} cum vento nocuo viscosum flegma repellens; cardama si jungas his, solves fortius alvum. Potio si viridis vel sicci saepe bibatur, vultibus eximium fertur praestare colorem; cum nitro et ficu sicca si conteris ipsum,{{Versus|1520}} et superapponis spleni cataplasma tumenti hydropicisve, solet siccando repellere morbum; cum vino bibitum praecordia tensa relaxat, et quicunque nocet tumor interiora recedet. In quo decoquitur si dens foveatur aceto,{{Versus|1525}} fertur ab immodico cito saepe dolore levari. Accensi fumo sonitus compescitur auris. Elixum appositum livores limpidat omnes, sic juvat ictericos injectum naribus idem. Auriculae dicunt gravem curare dolorem,{{Versus|1530}} hoc mixtum roseo si fundis intus olivo. </poem> ==XLVI. Asarum.== <poem> Est asarum graece dictum, vulgago latine. Haec calidae et siccae virtutis dicitur esse, tertius est illi gradus, ut dicunt, in utroque. Provocat urinam, potataque menstrua purgat,{{Versus|1535}} hocque modo jecoris medicatur sumpta dolori, hydropicosque juvat, sciasim fugat hausta frequenter, et vulvae morbis decoctio subvenit ejus. Dicitur ictericum potata repellere morbum, elleborique modo vomitu praecordia purgat,{{Versus|1540}} sed non est hujus purgatio tam violenta, nec metuenda quidem, si fiat taliter illa: aetatem et vires ejus circumspice primum, quem purgare voles, et tempus quale sit anni, et si sit regio fervens vel frigida valde,{{Versus|1545}} aut si temperiem mediam tenet inter utrumque; nam senibus puerisque parum donare licebit, aetatis mediae plus his juvenesque requirunt, pinguibus et validis plus dandum quam macilentis debilibusque viris, magis in gelida regione {{Versus|1550}} dandum quam calida, duris quocunque labore plus illis tribues, quos reddunt otia molles. Haec circumspiciens et caetera talia tractans non solum tutus dabis hanc, sed quaslibet herbas quae purgant vomitu stomachum, ventremve resolvunt. {{Versus|1555}} Sed quia de cunctis dixi communiter herbis, quo sit danda modo proprie vulgago docebo: de foliis ejus triginta recentia tollens, adde meri tantum quo possint cuncta recondi, tota nocte mero facias macerentur in illo,{{Versus|1560}} mane terens vino, quo sunt macerata, resolve; tunc olus excoctum cum pingui carne recenti porcina prius aegroto da sufficienter, et sumat vini quantum vult fortis et albi, sic asari succum colatum trade bibendum. {{Versus|1565}} Fortibus et magnis est hic numerus foliorum sufficiens, reliquis (ut diximus) est minuendus, juxta quod vires, aetas et tempora poscunt. </poem> ==XLVII. Mentha.== <poem> Vim calidam siccamque gradu fert mentha secundo. Illius potu vis digestiva juvatur,{{Versus|1510}} confortat stomachum, vomitum quoque detinet hausta, lumbricosque modo depellere fertur eodem. Diversis morbis occurrit testiculorum, si foveantur aqua, qua menthae cocta sit herba; concretum solvit lac mammis addita trita,{{Versus|1515}} instillata fugat auris cum melle dolorem, asperitas linguae fugit illa saepe fricatae, haustaque cum sapa partum solet accelerare, trita canis morsum superaddita cum sale curat. Haec haemoptoicis mixto succurrit aceto;{{Versus|1580}} matrici succus si subditur illius, ante quam fiat coitus, mulier non concipit inde. Caseolos succus putrescere non sinit ejus admixtus vel si viridis superadditur herba. </poem> ==XLVIII. Cyperus.== <poem> Vim Cypero medici calidam siccamque secundo {{Versus|1585}} dicunt esse gradu. Potu depellitur ejus calculus, urinae purgat laxatque meatus. Dicit Apollodorus, quod pellere possit abortum, si mulier foveatur aqua, qua coxerit illum; asserit hic idem consumere posse lienem {{Versus|1590}} illius fumus, si saepius ore trahatur; si se sanus homo fumo subfumiget illo, dicit eum fieri firmum magis et leviorem. Subvenit alarum vitiis admixtus olivo succus, sic vitium fugat intertriginis unctum,{{Versus|1595}} humores nimios desiccat saepius haustum. Illius solus pulvis cum melle jugatus ulcera mirifice vel vulnera putrida purgat, praecipue pulvis hic ulceribus valet oris. Si bibitur stomachum confortat debilitatum,{{Versus|1600}} hydropicis multum succurrit saepius haustum, atque per urinas humores purgat aquosos. Contrito validum cypero si jungis acetum ulcera, quae serpunt, cohibes medicamine tali. </poem> ==XLIX. Paeonia.== <poem> Paeoniam medici calidam siccamque fatentur,{{Versus|1605}} hancque tenere gradum dicunt in utroque secundum. Splen, jecur et renes cum mulsa sumpta juvabit, si jungatur ei violenter amygdala trita, menstrua sic purgat et fluxum detinet alvi. Illius in vino decoctio saepius hausta {{Versus|1610}} vesicae duros sedat sic sumpta dolores, et scotosim sic illa juvat stomachique dolorem, nefreticos eadem multum juvat, ictericosque. Calculus infantum potu depellitur ejus; pressuras, inferre solent quas somnia nocte,{{Versus|1615}} paeoniae semen, bibitur si saepius, arcet. Illius radix pueris suspensa caducis non modicum prodest, Galienus ut asserit auctor; quendam se puerum narrat vidisse caducum, aetas cujus erat annorum circiter octo,{{Versus|1620}} paeoniae puer hic radicem ferre solebat appensam collo; quadam vice decidit illa, moxque puer cecidit, solito qua more ligata protinus evasit; Galienus vero probare rem plene cupiens radicem denuo dempsit {{Versus|1625}} de collo pueri, cecidit, viguitque resumpta; cognita vis herbae fuit hujus sic manifeste. Ipse Dioscorides cunctis ait esse caducis aptam, si bibitur vel si suspenditur illa. Seminis illius ter quinque rubentia grana {{Versus|1630}} cum vino fluxum matricis sumpta coercent; nigra solent varios matricum pellere morbos, si totidem dantur cum vino nocte bibenda. Hujus sunt geminae species, mas dicitur una, altera, quae minor est, species est femina dicta:{{Versus|1635}} radix majoris est palmis longa duabus grossaque ceu digitus; radix divisa minoris dicitur in plures radices, haec bene purgat post partum potata steras vino sociata, in cunctis reliquis similis vis dicitur illis.{{Versus|1640}} </poem> ==L. Barrocus.== <poem> Herbam, quam Graeci dixerunt mellisophyllon, barrocum nostri dicunt vulgariter; illa prae cunctis apibus gratissima dicitur herbis. Nec gaudere magis ullius flore videntur; contritis foliis apium si vasa perungas,{{Versus|1645}} non fugient, meliusque facis, si lac sibi jungas, unguine cultores retinent examina tali; auxilium praesens apium fert ictibus illa, ictus detrita tegitur si protinus herba, hocque modo, quos vespa nocet vel aranea, curat. {{Versus|1650}} Trita solet veteres compescere cum sale strumas, hocque modo vitiis dicunt succurrere sedis, femina purgatur decocto cum sale succo, tali discutitur inflatio noxia potu; ejus si viridis decoctio saepe bibatur,{{Versus|1655}} antiquos dysentericos juvat et ciliacos, asthmaticis eadem prodest orthopnoicisque, ulcera depurgat, morbos levat articulorum. Herba canis morsus superaddita cum sale curat ejus fomento; decoctio menstrua purgat,{{Versus|1660}} ore retenta solet dentis sedare dolorem, lumina purgari caligine Plinius inquit, ejus si succo fuerint cum melle peruncta. </poem> ==LI. Senecion.== <poem> Erigeron Graeci, nos senecion vocitamus, quod canis similis videatur flore capillis;{{Versus|1665}} nascitur in muris et in hortis et tegulatis. Illius herbae vis frigida dicitur esse, in medicinali radix non ponitur usu. Flores cum foliis tundens infundito vini permodicum dulcis, et sic tepefacta tumori {{Versus|1670}} haec simul apponas ani vel testiculorum; addito thus istis, nervos et vulnera quaevis curabis facile posito cataplasmate tali. Haec eadem triti facient ejus capitelli. Potari prohibent, quia suffocare bibentem {{Versus|1675}} quidam confirmant, at contra Plinius auctor ictericis quosdam potum donasse salubrem cum vino dicit, talique modo medicari morbis vesicae, plures ait ille probasse, et cordis vitiis illam jecorisque dedisse,{{Versus|1680}} torminibus quoque cum passo, juvisseque potu hoc varios morbos, praecordia quos patiuntur; et viridis facit hoc si tincta voretur aceto, trita solet duras haec cum sale spargere strumas; hanc circumscriptam si quis fodiat sine ferro {{Versus|1685}} et tangat dentem vicibus tribus inde dolentem, unaquaque spuens vice, postque reponat eodem, quo fuit orta, loco, sic rursum vivat ut herba, Plinius ut dicit, non amplius ille dolebit. </poem> ==LII. Chelidonia.== <poem> Esse chelidoniae species geminae referuntur {{Versus|1690}} a medicis: species est major prima vocata, altera vero minor; oculis medicatur utraque, coecatis pullis hac lumina mater hirundo, Plinius ut scribit, quamvis sint eruta, reddit; hanc nasci dicit avibus venientibus illis {{Versus|1695}} et desiccari, solito dum more recedunt, indeque nomen habet chelidonia, namque chelidon dicitur haec volucris Graecorum more vocari. Florentis succus cum melle coquatur in aere igne levi, spumam donec projecerit omnem {{Versus|1700}} et quasi crassitiem mellis decoctio sumat; utilius nullum dicunt oculis medicamen, quos caligo nocet, si sint hoc saepe peruncti. Conteritur juncto sibi radix ejus anetho et sic ictericis cum vino sumitur albo;{{Versus|1705}} dentis, ut affirmant, prohibet contrita dolorem. De foliis ejus contusis si cataplasma cum vino fiat, maculas abstergere dicunt. </poem> ==LIII. Centaurea.== <poem> Sunt centaureae species, maiorque minorque, ut suprascriptis dixi de pluribus herbis,{{Versus|1710}} sed quia perpaucis species est cognita major, hanc praetermittens vires narrabo minoris, quam notam cunctis credo vulgaribus ipsis. Desiccativae virtutis dicitur esse, non modicum plagas conglutinat inde recentes,{{Versus|1715}} inque cicatricem veteres superaddita ducit; illi, qui sciasim patitur, decoctio mire prodest, illius si sit subiecta per anum, sanguine detracto sedat mox illa dolorem, fomento nervis eadem medicabitur aegris. {{Versus|1720}} Illius succus deducit menstrua sumptus, pellit abortivum; medicamina cuncta maligna cum vino sumptum dicunt purgare per alvum; melle sibi juncto caligine lumina purgat. Illius exprimitur autumni tempore succus,{{Versus|1725}} quem desiccatum ferventi sole reponunt, ad rerum curam, quas diximus ante, salubrem. </poem> ==LIV. Colubrina.== <poem> Herba, dragonteam Graecorum quam vocat usus, haec eadem vulgi lingua colubrina vocatur, quod colubro similis maculoso cortice surgit,{{Versus|1730}} ex quibus antiquis expertum credimus esse, quod queat a simili colubrina venena fugare. Quisquis se trita radice perunxerit ejus, tutus ab incursu serpentum dicitur esse; morsibus illarum cum vino sumpta medetur. {{Versus|1735}} Si jungas oleum cum succo seminis ejus auribus infundens poteris sedare dolorem; hoc succo lanam madidam si naribus addas, compesces morbum, qui polypus est vocitatus; sic etiam cancris magnum solet esse juvamen. {{Versus|1740}} Succo radicis ejus caligo fugatur et varii morbi, quos lumina perpetiuntur, ex ipso puro si sint lita melleve mixto; et prodest oculis radix si manditur assa; cum pusca granis ter denis seminis haustis {{Versus|1745}} lumina munda ferunt pulsa caligine reddi. Si marcescentis illius floris odorem nare trahat praegnans, deponere fertur abortum vel si sit radix matrici subdita trita. Pulvis radicis ejus cum melle jugatus {{Versus|1150}} tussim compescit sumptus, sedatque catarrhum et confert haemoptoicis; hoc saepe juvamen pectoris humores exhaurit non redituros; omnibus his prodest radix si sumitur assa, istud idem faciet ejus decoctio sumpta.{{Versus|1755}} Ejus cum vino radix venerem movet hausta. Provocat urinas, fagedaenica vulnera purgat, si sit ei tritae cum melle bryonia juncta; vulneris haec mundat sordes, syringia curat, sola sibi juncto maculas depellit aceto. {{Versus|1760}} Esse pedum vitium dicunt, cui pernio nomen est a pernicie membri patientis id ipsum, plebs dicit mulam, solet hoc de frigore nasci, amne dragonteae radices decoque tali, pernio deletur, si saepius amne fovetur.{{Versus|1765}} </poem> ==LV. Gaisdo.== <poem> Isatis a Graecis est vulgo gaisdo vocata, non modicum quaestum praebens tinctoribus herba. De foliis ejus tritis factum cataplasma, vulnera (magna licet) conglutinat atque cruorem illorum sistit, reprimit quoscunque tumores,{{Versus|1770}} si cum melle teris hanc, sordida vulnera purgat; emundat maculas et sacro subvenit igni, ovi si jungens albumen eam superaddas. </poem> ==LVI. Elleborus albus.== <poem> Elleborum geminas species testantur habere, album, quod sursum purgat, nigrumque deorsum;{{Versus|1775}} vim siccam calidamque tenent et tertius illis est in utroque gradus, nigro violentius album dicitur, unde prius dicam de viribus ejus. Suppositum quocunque modo depellit abortum, naribus attractus sternutamenta movebit {{Versus|1780}} illius pulvis capitis pellentia morbos; miscetur confecturis, quae lumina purgant, et multum prodesse ferunt vitiis oculorum. Pultibus admixtus mures pulvis necat ejus, et cum lacte datus est muscis perniciosus. {{Versus|1785}} Dicunt per vomitum varios educere sumptum humores, veteresque ferunt sic pellere morbos, purgatur tali vomitu vertigo vetusta, insanis, melancholicis valet atque caducis, saepeque curatur sumpto lymphaticus isto. {{Versus|1790}} Hydropicis in principio mire medicatur, Emundat lepram, tetanum fugat atque podagram, confirmat tremulos, redeuntia tormina curat, diversis vitiis stomachi sciasique medetur et tussi veteri, febribus super omnia prodest {{Versus|1795}} quartanis, annis jam pluribus inveteratis. Ingenti cura sumpturum Plinius ipsum admonet, ut septem se praeparet ante diebus, humectisque cibis corpus bene temperet omne, nec sero coenet, qui debet sumere mane,{{Versus|1800}} et quando sumet, jubet explorare serenam et calidam claramque diem, ventisque carentem; observare quidem curam si spreverit istam, passurum nimios affirmat eum cruciatus, elleborumque jubet in pultibus antea coctum {{Versus|1805}} aut in lente dari, sic dicit non nociturum; hocque dari prohibet senibus puerisque tenellis, mollibus et timidis, animique viris muliebris, et macris nimium dicit non accipiendum. In succo ptisanae vel mulsa paneve coctum {{Versus|1810}} sumere praecipiunt alii, sic utile dicunt. Philo composito fertur scripsisse libello, qualiter elleborum sit nobis accipiendum, inque suis Ipocras aphorismis istius herbae solius meminit, quam noverat utiliorem. {{Versus|1815}} Plures scripserunt hujus de viribus herbae, et quo sit sumenda modo docuere quibusque; non tamen inveni, perplura volumina volvens, ullum, qui certum pondus donare juberet illius; dixisse satis se, credo, putabant,{{Versus|1820}} cum juxta vires, aetates, tempora dandum jussissent, mihi vero satis non esse videtur tutum, rem ,subitum quae confert saepe periclum, commendare dari cuiquam sine pondere certo. Plinius ut scribit, Themison donare solebat {{Versus|1825}} ellebori dragmas geminas, tribuisse sequentes bis binas etiam confirmat, non tamen ipse, pondere quo jubeat sumi, statuisse videtur; cum tamen ellebori nigri jubeat dare dragmam, quatuor aut scrupulos, mihi significare videtur, {{Versus|1830}} albi dimidium pondus tantummodo dandum, quod longe nigro violentius esse fatetur. </poem> ==LVII. Elleborus niger.== <poem> Elleborum nigrum non est adeo violentum, nec formidandum quantum quod diximus album; hoc quoque praecipiunt veteres in lente coquendum,{{Versus|1835}} aut in juscellis; sic insanis medicari assumptum dicunt et sic prodesse podagrae. Hydropicis mota febre dicitur auxiliari, miram sentit opem sumpto paralyticus illo, et varios bibitum morbos levat articulorum,{{Versus|1840}} educit choleras varias et flegma per alvum, elixaturae potu caligo fugatur; duricias suppuratas factum cataplasma concoquit et purgat; vacuat syringia callo infixus modicus radicis surculus ejus,{{Versus|1845}} postque dies geminos sit surculus ille remotus. Hordea, quam dederint, contrito junge farinam, hydropicus tumor appositis siccabitur istis; menstrua suppositum purgat, depellit abortum, auditum reddit, si surdis auribus illud {{Versus|1850}} imponas et post biduum triduumve repellas. Appositum tollit maculas ejus cataplasma, emundat lepras, scabies quascunque repellit. Ore diu tentum, quo coxeris illud, acetum dentis non modicum dicunt sedare dolorem. {{Versus|1855}} Ellebori nigri praecepit Plinius unam donari dragmam, leviter sic promovet alvum, plusquam bis binos obolos vetat accipiendum. </poem> ==LVIII. Verbena.== <poem> Verbenam ierobotanum peristereonque appellant Graeci; species haec fertur habere {{Versus|1860}} binas, effectus est idem pene duabus. Cum vino juvat ictericos, si saepe bibatur; pestiferos morsus curat superaddita trita cum vino (renovanda quidem per quatuor ista est medicina dies); oris bene vulnera purgat {{Versus|1865}} illius succus tepidus si volvitur ore, hoc quoque facta recens herbae decoctio praestat, hac etiam quaevis putredo repellitur oris, si tepefacta diu volvatur fauce sonora. Glutinat herba recens vulnus superaddita trita,{{Versus|1870}} occurrit cunctis cum vino sumpta venenis. Quae furit alternis febris accedendo diebus pellitur hac, tribus assumptis radicibus ejus cum totidem foliis potetur aqua resoluta ista prius, patiens quam frigus sentiat ullum;{{Versus|1875}} hocque modo febribus quartanis illa medetur, bis binis foliis cum tot radicibus haustis. Illius in vino si sit decoctio facta, convivas hilares inter convivia sparsa reddere narratur, ut jam praescripta buglossa. {{Versus|1880}} Hanc herbam gestando manu si quaeris ab aegro: dic, frater, quid agis? Bene si responderit aeger, vivet, si vero male, spes est nulla salutis. Ex hac compositam quidam jussere coronam apponi capiti causa quacunque dolenti,{{Versus|1885}} sic dicunt illam celerem conferre medelam. Plinius affirmat, hanc omnibus esse salubrem visceribus, lateris morbis, jecorisque querelis, pectoris et vitiis, et praecipue medicari pulmonum causis hanc asserit ille pthisique. {{Versus|1890}} Parotidas reprimit adipi commixta vetusto. Herbam cui nomen foliis de mille dedere betonicamque pari verbenae pondere junge, haec mixta potentur aqua, nullum medicamen utilius credunt illis, quos calculus angit. {{Versus|1895}} Non modicum laudare Magos hanc asserit herbam Plinius, hanc cunctis dicunt obsistere morbis, et quod quisque petet hac impetrare perunctum; sic et amicitias captari posse potentum et pelli febres et plurima talia fingunt,{{Versus|1900}} quae, quamvis natura potens concedere posset, vana tamen nobis et anilia jure videntur. </poem> ==LIX. Chamaedrys.== <poem> Chamaedryos graece, quae gamandrea latine dicitur; hanc herbam calidam siccamque fatentur, tertius est in utroque gradus. Depellit abortum {{Versus|1905}} si mixta potetur aqua, tussique medetur, conquassata juvat; si mixta bibatur aceto, splen siccat; purgat cum vino menstrua sumpta; hydropicis in principio sic sumpta medetur, sic quoque pestiferis occurrit morsibus illa. {{Versus|1910}} Cunctis praedictis prodest superaddita trita; sordens purgabit vulnus, licet inveteratum, si cum melle teras et tritam desuper addas. Chamaedryos oculi succo cum melle peruncti dicuntur clari dempta caligine reddi;{{Versus|1915}} si tritam misces oleo corpusque perungas, pellet frigdorem, revocabit et ipsa calorem. </poem> ==LX. Maurella.== <poem> Herbam quae Graeci strignum dixere, Latini maurellam dicunt; vis ejus frigida valde est. Dicitur auriculae mire sedare dolorem {{Versus|1920}} illius succus, si sensim funditur intus; Aegilopis strigni dicunt cataplasma mederi, istud idem dicunt capitis prodesse dolori; una cum strigno, si sal panisque terantur, parotidas reprimit cataplasmatis addita more;{{Versus|1925}} strigni prurigo depellitur illita succo; succus suppositus fluxum stringit muliebrem. Contritis ejus foliis conjunge polentam, his superappositis sacer ignis et herpeta mordax dicitur expelli; si vero junxeris istis {{Versus|1930}} argenti spumam, cerussam, oleumque rosatum, fortius et melius praedictum fit medicamen. </poem> ==LXI. Jusquiamus.== <poem> Jusquiamum Graeci quam nostri caniculatam dicunt, huic herbae virtus est frigida valde. Tres habet haec species, semen profert prior album,{{Versus|1935}} altera subrufum, producit tertia nigrum; nobilior reliquis est semen quae gerit album, pro quo si desit mos est apponere rufum, nigrum vero frequens medicorum respuit usus. Jusquiami foliis contritis adde polentam,{{Versus|1940}} haec adhibendo potes quosvis curare tumores, sic mire calidam potes infrigidare podagram, auribus infusus vermes succus necat ejus, illarumque solet varios lenire dolores. Ore diu tepidum si contineatur acetum,{{Versus|1945}} quo sint decoctae radices illius herbae, dicitur immodicum dentis placare dolorem. Expressus succus contriti seminis ejus viscosum calidumque potest compescere rheuma, si fuerint oculi patientis saepe peruncti. {{Versus|1950}} Seminis illius obolus cum semine mixtus miconis pariter cum mulsa sumitur illis utiliter, fluxum matricis quae patiuntur, et dicunt haemoptoicis sic posse mederi, vel quocunque modo sanguis jactetur ob ore,{{Versus|1955}} dicitur hic potus medicari saepius haustus. Cum vino tritum semen cataplasmaque factum mammas et testes dicunt curare tumentes; emplastris multis apponitur antidotisque. Infert sicut olus haec herba comesta maniam,{{Versus|1960}} praestat idem succus in quovis vulnere fusus. </poem> ==LXII. Malva.== <poem> Dixerunt malvam veteres quod molliat alvum, esse cacostomacham Sextus Niger asserit illam atque Dioscorides, tamen interioribus ambo sumptam sicut olus multum prodesse fatentur,{{Versus|1965}} et sic vesicae dicunt illam medicari, sicque venenosis occurrere potibus illam. Hi quoque confirmant, malvae foliis salicisque ex aequo tritis citius meliusque cruentum sanari vulnus, emplastris quam pretiosis. {{Versus|1970}} Addunt auctores ipsi, quod malva potenter conquassata juvet adipi commixta vetusto, unius caulis radix admota dolori dentis sedat eum; venerem stimulare refertur haec eadem, femori si lino adnexa geratur. {{Versus|1975}} In lana nigra tectam si gesserit illam femina, mammarum dicunt occurrere morbis; scripsit abortivam Thebana Olympias illam, si resolutus adeps miscebitur anseris illi et sic subdatur, veluti pessaria, vulvae. {{Versus|1980}} Contritis foliis illius cum sale pauco egilopas pelles, succoque medeberis ejus puncturis apium; cui si conjungis olivum, corpus et inde linas, apium te nulla nocebit. Decoctam lotio capiti superaddito malvam,{{Versus|1985}} sic turpes achoras pelles furfurque nocivum; decoctis ejus foliis si jungis olivum, extingues ignem sacrum cataplasmate tali. Et combusturis illo bene subvenis ignis. Duricias stericas ejus decoctio mollit;{{Versus|1990}} intestinorum causis matricis et ani haec eadem mire prodest, si subditur illis. </poem> ==LXIII. Paratella.== <poem> Herba solet lapathi vulgo paratella vocari, illius species dicuntur quatuor esse, par tamen est ferme vis omnibus in medicina,{{Versus|1995}} omnibus est illis fervens austeraque virtus, unde quidem stomachum confortat sumpta, soletque in stomacho clausum per ructus pellere ventum, sumptaque sicut olus fertur restringere ventrem. Pruritus mordax scabiesque cutis laceratrix {{Versus|2000}} illius tepido cedunt apozimate fota; in vino coctae radices et bene tritae appositae scrophas compescunt parotidasque. Ejus saepe tepens si coctio gargarizetur uvas sedabit tumidas dentisque dolorem. {{Versus|2005}} Haec dysentericos potu juvat et ciliacos, pellitur hac tepida dolor auris si foveatur. Decoctas valido radices ejus aceto et tritas spleni superaddito saepe tumenti, quamvis non modicum reprimet siccando tumorem. {{Versus|2010}} Cum vino vel aqua radicum coctio facta menstrua restringit potu, lapidesque repellit; haec eadem juvat ictericos, suspensaque collo illius radix scrophas nasci prohibebit. </poem> ==LXIV. Lolium.== <poem> Frumentis nocuam lolium Graecus vocat herbam,{{Versus|2015}} quam nostri dicunt vulgari more nigellam. Cancros emundat, pascentia vulnera curat, cum raphano modicoque salis superaddita trita; zernas et lepras cura compescis eadem. Sulphure cum vivo purgamentisque columbae {{Versus|2020}} admisce lolium, semen quod lilia praebent his jungas, haec cocta mero superaddito scrophis, sic scrophas spargit, sic apostemata rumpit; duriciasque alias emolliet hoc cataplasma. Mulsa decoctum commixto thure crocoque {{Versus|2025}} apponas coxae, sciasis quam vexat iniqua. Parturiens mulier si se subfumiget illa, asseritur citius ventris deponere pondus. </poem> ==LXV. Cicuta.== <poem> Frigida letiferae vis est natura cicutae, unde necat gelidi potantes more veneni;{{Versus|2030}} qui perit hac herba cutis ejus fit maculosa, unde genus mortis valet haec per signa probari; publica poena reis haec esse solebat Athenis, hac sumpta magnus Socrates fuit exanimatus; qualiter hoc fiat non aestimo dicere nostrum,{{Versus|2035}} cum nil quod noceat, sed quod juvat est referendum. Hac sumpta si quis morti sit proximus herba forte merum tepidum bibat evadetque periclum. Sed quamvis potu solet haec assumpta nocere, magnifice tamen appositu solet illa juvare;{{Versus|2040}} aestivas mire juvat epiphoras oculorum, si frons contritis foliis sit operta virentis, vel si sint ejus circumlita lumina succo; hac quoque pellentur sacer ignis et herpeta cura. Tradit Anaxilaus, si succo saepius ejus {{Versus|2045}} virgo linat mammas, sibi cum turgescere primum incipient, modicas semper stantesque manere; lac contrita virens mammis superaddita siccat; extinguit venerem, fluxum quoque seminis omnem si pecten trita cataplasmes saepius illa. {{Versus|2050}} Argenti spumae commiscens hanc adipique apponas calidae cataplasma salubre podagrae et per se tali multum prodesse probavi; singula cur memorem, nocuum quemcunque calorem apposita trita poteris curare cicuta.{{Versus|2055}} </poem> ==LXVI. Piper.== <poem> Carmine jam dictis aliquot vulgaribus herbis nunc species illas, quas cunctis jam prope notas usus vendendi fecit, tentabo referre, atque prius piperis (quod notius ipsa coquina quam medicina facit) vires puto discutiendas. {{Versus|2060}} Virtutis siccae piper asseritur calidaeque, tertius esse gradus conceditur huic in utroque. Tres sunt huic species: album, longumque nigrumque, sed quia sunt geminae medicis tantummodo notae, de specie nigra dicam quaedam mihi nota. {{Versus|2065}} Crudum vel coctum sumptum, vel melle jugatum, vim digestivam stomachi jecorisque juvabit. Morsus pestiferos curat, fastidia tollit, occurrit variis thoracis saepe querelis, quodque movere solet frigus periodica febris {{Versus|2070}} compescit, febris si sumitur ante tremorem. Cum lauri baccis vel cum foliis bene tritis, cumque mero tepido potatum tormina sedat, et scrophas reprimit admixtum cum pice dura et superappositum; recte quoque jungitur illis,{{Versus|2075}} quae purgare solent oculos caligine dira. Admixtum nitro maculas cataplasmate delet, usti stercoris humani cum pulvere tritum ana junge piper et sic superaddito cancris, experti nihil utilius hoc pulvere dicunt. {{Versus|2080}} Nemo potest omnes piperis describere vires, namque piper ferme medicamina cuncta requirunt, antidotisque solet pretiosis pluribus addi, hinc puto tam paucas laudes de simplice dictas quod sit in innumeris hoc dignum laude medelis.{{Versus|2085}} </poem> ==LXVII. Pyrethrum.== <poem> Est pyrethrum calidum siccumque, quartus in istis est gradus; excruciat dentes si frigidus humor masticet hoc patiens, teneatque diutius ore, et juvat admixto si gargarizetur aceto; hocque modo tumidam reprimit de flegmate linguam,{{Versus|2090}} sic uvam relevat humoris pondere pressam, et multis aliis vitiis sic subvenit oris. Non modicum prodest sumptum cum melle caducis, sicque levare solet morbum qui membra resolvit; suspensum collo pueris prodesse caducis {{Versus|2095}} creditur et solo succurrere fertur odore. Ex oleo quo decoquitur si corpus inungas ante febris motum, minuet tolletque rigorem, renum saepe gravem fugat unguen tale dolorem, Miram sentit opem paralyticus inde perunctus,{{Versus|2100}} non leviter manibus fuerit si saepe fricatus; unguine si totum corpus mulcebitur isto, largus per poros sudor procedet apertos; membrorum solet hoc quemvis curare stuporem, et corpus servare potest a frigore tutum,{{Versus|2105}} et medicamento solvetur tetanus isto. Tantundem prodest, si tritum solvis olivo sicque fricando locum quem vis medicare perungas. </poem> ==LXVIII. Gingiber.== <poem> Gingiber atque piper aequales in medicina dicunt, hac causa taceo de viribus ejus.{{Versus|2110}} </poem> ==LXIX. Cyminum.== <poem> Esse putant medici calidum siccumque cyminum tertius est illi gradus in virtutibus istis. Assumptum quocunque modo depellere tradunt viscera vexantem ventum stomachumque gravantem; et digestivum stomachi jecorisque calorem {{Versus|2115}} excitat, et veneris credunt inhibere furorem, et fluxum ventris in aceto stringere coctum. Hoc orthopnoicis miram praestare medelam experti dicunt cum pusca saepius haustum, atque venenosis cum vino morsibus ipsum {{Versus|2120}} praebet opem, tritumque fabae cum polline juncto melle tepente solet testes curare tumentes appositum; sistit cum pusca menstrua sumptum, dicunt pallentem dare mansum saepe colorem. </poem> ==LXX. Galanga.== <poem> Flegmonem stomachi sumptum galanga resolvit,{{Versus|2125}} et si flegmaticus fuerit corroborat illum, inclusum ventum sumptum fugat interiorum, vim digestivam juvat hoc colicisque medetur, oris non modicum mansum commendat odorem, augmentat sumptum veneris renumque calorem.{{Versus|2130}} </poem> ==LXXI. Zedoar.== <poem> Adprime sumptis zedoar obstare venenis affirmant, et reptilium morsus levat haustum. Sumptum confortat stomachum ructusque salubres commovet, et crebro fastidia reprimit usu; antiquum stomachi dicunt curare dolorem,{{Versus|2135}} illud si patiens jejuno masticet ore, et sic infectam sensim voret ore salivam. Lumbricos ventris depellere dicitur haustum; allia quem faciunt foetorem pellit ab ore et nimium bibiti vini depellit odorem.{{Versus|2140}} </poem> ==LXXII. Gariofilus.== <poem> Gariofilum dicunt calidum siccumque secundo esse gradu; jecur et stomachum corroborat haustum, et ferme cunctis valet interioribus ipsum. Accendit venerem si dragmae pondere tritum potatum fuerit cum vaccae lacte recenti;{{Versus|2145}} vim memorem cerebri confortat saepius haustum. </poem> ==LXXIII. Cinnama.== <poem> Cinnama tres species dicuntur habere, sed harum est pretiosa magis, quae plus subtilis habetur et quae plus mordet mixta dulcedine linguam. Humores stomachi siccat, corroborat ipsum,{{Versus|2150}} et facit acceptas ut digerat ocius escas; sumptum curat hepar lotiumque et menstrua purgat, humida tussis eo sedabitur atque catarrhus. Hydropisis speciem, cui praebent tympana nomen, sumptum non modicum reprimit renumque dolorem;{{Versus|2155}} reptilium morsus curat; si jungitur illis, quae curant oculos, humores siccat aquosos; si bene contritum forti miscetur aceto liberat appositum tetra lentigine vultum, sicque juvat morbum qui ducit ab impete nomen. {{Versus|2160}} Grossa magis species fluxus haemorrhoidarum stringit, aqua gelida bene si contrita bibatur, tempore quo nondum patiens jejunia solvit. De specie geminas haec quaerit potio dragmas. </poem> ==LXXIV. Costus.== <poem> Costi sunt geminae species: gravis una rubensque {{Versus|2165}} est et amara nimis, haec indica dicitur esse; altera vero levis, nec amara, colore subalba, hanc Arabes mittunt, prior utilior medicinae. Urinas purgant et eis obstantia pellunt, splen curant et hepar, laterisque fugare dolorem {{Versus|2170}} dicunt, cum vino tepido si sumpserit aeger. Menstrua purgabunt, si se subfumiget illis femina, sic etiam vulvae sedare dolorem dicunt, aut ex his sibi si pessaria subdat; lumbricos pellunt, purgant lentigine vultum,{{Versus|2175}} si tritis cum melle linas, veneremque movere dicuntur, si sint cum mulsa sumpta tepenti. Ex oleo costum quo coxeris illine quemvis ante febris typum, reddes a frigore tutum; subvenit hoc sciasi membrisque tumentibus unguen,{{Versus|2180}} antiquum vulnus cito curat pulvis eorum. </poem> ==LXXV. Spica.== <poem> Esse gradu primo calidam siccamque periti testantur spicam, quae dicitur indica nardus. Confortat potata jecur, stomachique dolorem mitigat, et renes illius apozima purgat,{{Versus|2185}} vesicam juvat, urinas et menstrua pellit, ictericis prodest, nocuis humoribus obstat, quos caput ad pectus transmittit saepe per uvam; puncturas aufert et morsus interiorum, in stomacho clausum solet hausta repellere ventum;{{Versus|2190}} matricis nimium restringit subdita fluxum. Cum gelida si detur aqua, sedare tremorem dicitur haec cordis, et nausea sistitur inde. Excitat haec venerem cum sapae sumpta liquore, duricias stericas elixatura resolvit {{Versus|2195}} ejus fomento per partes inferiores. Lumina si tepida foveantur saepius illa, affirmant acri prurigine libera reddi, palpebraeque pili bene confortantur eadem. Est nardi species, quae Celtica spica vocatur,{{Versus|2200}} Celtarum tantum quod nascitur in regione; omnia quae nardus valet indica, dicitur ista posse, licet vires videatur habere minores. </poem> ==LXXVI. Thus.== <poem> Thus calidum siccumque gradu dixere secundo. Lumina clarificat, lacrymo si solvitur ovi {{Versus|2205}} contritum vel femineo cum lacte tepenti. Acri cum vino tritum pice lacteque mixtis vulnera praecipue curare recentia dicunt; pingui porcino mixtum medicabitur ustis, admixtum melli panaritia decutit unguis. {{Versus|2210}} Thus bene contritum vinoque tepente solutum affirmant auri multum prodesse dolenti, tritum cum creta cimolea sicque rosato permixtum mammas dicunt curare tumentes. Nil credunt haemoptoicis magis auxiliari,{{Versus|2215}} admixto vino si sumatur vel aceto; thus cum lacte terens muliebri si superaddas ulceribus, fieri quae saepe videntur in ano aut alio quocunque loco, medicabitur illis. Huic aloë jungens lacrymumque albuminis ovi,{{Versus|2220}} sic ut sit spissum, sectae superaddito venae, aut his vulneribus nimio quae sanguine manant, nec solvas nisi cum credas divisa coisse; si sit opus medicamen idem superadde priori, donec firmari valeat solidata cicatrix,{{Versus|2225}} affirmant melius nil sistere posse cruorem. Vim memorem cerebri proprio confortat odore, origano junctum si quis commasticet ipsum, humores nocuos capitis per sputa repellit, allevat ista gravem capitis purgatio linguam. {{Versus|2230}} Anseris aut anatis mixta pinguedine thuri fit cataplasma valens membris, quae laeserit ignis. </poem> ==LXXVII. Aloë.== <poem> Sunt aloë species geminae, quae subrubet estque intus sicut hepar cum frangitur, haec epatite dicitur et magnas habet in medicamine vires,{{Versus|2235}} utilior piceo quae fracta colore videtur. Flegmate mundificat stomachum, caput articulosque, leniter humorem nocuum purgando per alvum; ictericos purgat, jecoris juvat interiora. Vulnus quodque recens putredine purgat ab omni {{Versus|2240}} illius injectus pulvis siccandoque sanat; praecipue veretri dicunt et testiculorum ulcera curari vel vulnera pulvere tali. Si solvatur aqua, juvat apostema labrorum et naris superappositum, nec non oculorum {{Versus|2245}} livoremque fugat, sic circa lumina factum; acri cum vino miscens oleoque rosato unge dolens caput et frontem, mireque juvabit, unguine pruritus sedabitur hoc oculorum. Cum vino bene contritum cataplasmaque factum {{Versus|2250}} confortat retinetque pilos quoscunque cadentes; linguae, gingivis, vitiis quoque subvenit oris, si fricentur eo cum vino melleque trito. Hoc sumptum per se ventrem non solvit acute, esse tamen stomacho putat Oribasius aptum,{{Versus|2255}} cum laedant illum solventia caetera ventrem: illius geminas cum mulsa sumere dragmas idem praecepit, choleram sic flegmaque purgat, unaquaque die post coenam sumere dixit utile tres ejus pilulas binasve virentis {{Versus|2260}} cum succo caulis formatas, ut faba grossas aut cicer, humores nocuos cum stercore purgat, non corrumpendo stomachum neque vim faciendo purgatus pilulis fuerit qui saepius istis, vix unquam capitis vexabitur ille dolore,{{Versus|2265}} et nihil est oculis, mihi crede, salubrius istis; si vero duram vis solvere largius alvum partibus est geminis pars admiscenda terendo una diagridii, sic apta solutio fiet. </poem> fhyk4mypyr4m3346kbl9560og54kko6 104 81214 272940 272809 2026-07-02T13:06:57Z SZC 03 22335 272940 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="SZC 03" />{{c|– 25 –}}</noinclude>ad ''E'', {{et}} ''C'' ad ''F'', gravibus diatessaron, ab acutis vero diapente coniungitur hoc modo: [[File:Guidonis Aretini Micrologus (ed. Amelli) fig.23.svg|center|500px|class=skin-invert]] {{ct|CAPUT {{§|VIII}}.}} {{ct|{{sc|de aliis affinitatibus vocum, et}} ''b'' {{sc|et}} ♮}} Si quae aliae sunt affinitates, eas quoque similiter diatessaron {{et}} diapente fecerunt. Nam cum diapason in se diatessaron {{et}} diapente habeat, {{et}} easdem litteras latere utroque contineat, semper in medio eius spatio aliqua est littera, quae ad utrumque diapason latus ita convenit, ut cui litterae a gravibus diatessaron reddit, eidem in acutis per diapente conveniat, ut in superiori figura notatur, {{et}} cui a gravibus diapente contulit, eidem a superioribus diatessaron dabit, ut ''A E a''. ''A'' enim {{et}} ''E'' in depositione concordant, quae utraque duobus tonis semitonioque conficitur. Itemque ''G'' cum ad ''C'' {{et}} ''D'' per easdem species resonet, unius depositionem, alterius elevationem sumpsit. Nam {{et}} ''C'' {{et}} ''G'' duobus tonis pariter {{et}} semitonio surgunt, {{et}} ''D'' {{et}} ''G'' tono {{et}} semitonio pariter inflectuntur, ''b'' vero rotundum, quia minus est regulare, quod adiunctum vel molle dicunt, cum ''F'' habet concordiam, {{et}} ideo additum est, quia ''F'' cum quarta a se ♮ tritono differente nequibat habere concordiam: utramque autem ''b'' ♮ in eadem neuma non iungas. In eodem vero cantu maxime ''b'' molli utimur, in quo ''F f'' amplius continuatur gravis vel acuta,<noinclude></noinclude> n1mratvmxg9owtak555ua1le2ovs5vd 104 81215 272939 262016 2026-07-02T12:58:31Z SZC 03 22335 /* Proofread */ 272939 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="SZC 03" />{{c|– 26 –}}</noinclude>ubi {{et}} quamdam confusionem {{et}} transformationem videtur facere, ut ''G'' sonet protum, ''a'' deuterum, cum ipsa sonet tritum; unde eius a multis nec mentio facta est. Altera vero ♮ in commune placuit. Quod si ipsam ''b'' mollem vis omnino non habere, neumas, in quibus ipsa est, ita tempera, ut pro ''F G a'' {{et}} ipsa ''b'' habeas ''G a'' ♮ ''c,'' aut si talis est neuma, quae post ''D E F'' in elevatione vult duos tonos {{et}} semitonium, quod ipsa ''b'' mollis facit, aut quae post ''D E F'' in depositione vult duos tonos; pro ''D E F'' assume ''a'' ♮ ''c'' quae eiusdem sunt modi, {{et}} praedictas elevationes {{et}} depositiones regulariter habent. Huiusmodi enim elevationes {{et}} depositiones inter ''D E F,'' {{et}} ''a'' ♮ ''c'' clare discernens confusionem maxime contrariam tollit. De similitudine vocum pauca perstrinximus, quia quantum similitudo in diversis rebus conquiritur, tantum ipsa diversitas, per quam mens confusa diutius potuit laborare, minuitur; semper enim adunata divisis facilius capiuntur. Omnes itaque modi distinctionesque modorum his tribus aptantur vocibus [''C D E'']. Distinctiones autem dico eas, quae a plerisque ''Differentiae'' vocantur. Differentia autem idcirco dicitur, eo quod discernat seu separet plagas ab authentis; caeterum abusive dicitur. Ergo omnes voces aliae cum his aliquam habent concordiam, seu in depositione seu in elevatione; nullae vero in utroque se exhibent similes cum aliis, nisi in diapason. Sed horum similitudinem omnium in hac figura, quam subiecimus, quisquis requisierit, reperire poterit. {{nop}}<noinclude></noinclude> s1gzkw7l86hb8pcxhud3rhmx5q3uuxo 104 81216 272941 264963 2026-07-02T13:15:22Z SZC 03 22335 /* Proofread */ 272941 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="SZC 03" />{{c|– 27 –}}</noinclude>[[File:Guidonis Aretini Micrologus (ed. Amelli) fig.25.svg|center|500px|class=skin-invert]] {{ct|CAPUT {{§|IX}}.}} {{ct|{{sc|de similitudine vocum in cantu, quarum diapason sola perfecta est.}}}} Supradictae voces, prout similes sunt, utpote aliae in elevatione [ut ''C'' et ''G D'' et ''a''], aliae in depositione, [ut ''a'' et ''E G'' et ''D''], aliae in utroque, [ut ''C'' et ''G, E'' et ♮], ita similes faciunt neumas, adeo ut unius cognitio pandat tibi alteram, in quibus vero nulla similitudo monstrata est, vel quae diversorum modorum sunt, altera alterius neumam cantumque non recipit: quod si compellas recipere, transformabit; utpote si quis vellet antiphonam, cuius principium esset in ''D,'' in ''E'' vel in ''F,'' quae sunt alterius modi voces, incipere, mox auditu perciperet, quanta diversitatis<noinclude></noinclude> 20ugjjqqqffcevl75prkw5zcsydymqb 272942 272941 2026-07-02T13:15:38Z SZC 03 22335 272942 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="SZC 03" />{{c|– 27 –}}</noinclude>[[File:Guidonis Aretini Micrologus (ed. Amelli) fig.25.svg|center|500px|class=skin-invert]] {{ct|CAPUT {{§|IX}}.}} {{ct|{{sc|de similitudine vocum in cantu, quarum diapason sola perfecta est}}}} Supradictae voces, prout similes sunt, utpote aliae in elevatione [ut ''C'' et ''G D'' et ''a''], aliae in depositione, [ut ''a'' et ''E G'' et ''D''], aliae in utroque, [ut ''C'' et ''G, E'' et ♮], ita similes faciunt neumas, adeo ut unius cognitio pandat tibi alteram, in quibus vero nulla similitudo monstrata est, vel quae diversorum modorum sunt, altera alterius neumam cantumque non recipit: quod si compellas recipere, transformabit; utpote si quis vellet antiphonam, cuius principium esset in ''D,'' in ''E'' vel in ''F,'' quae sunt alterius modi voces, incipere, mox auditu perciperet, quanta diversitatis<noinclude></noinclude> qzy2x02zd3s6e45bgc2sfqwisn13fxw 104 81217 272944 264964 2026-07-02T13:34:20Z SZC 03 22335 /* Proofread */ 272944 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="SZC 03" />{{c|– 28 –}}</noinclude>transformatio fieret. In ''D'' vero {{et}} ''a'', quae unius sunt modi, saepissime possumus eumdem cantum incipere vel finire: saepissime autem dixi, {{et}} non semper, quia similitudo, nisi in diapason, perfecta non est. Ubi enim diversa est tonorum semitoniorumque positio, fiat necesse est {{et}} neumarum. In praedictis namque vocibus, {{et}} quae unius modi dicuntur, dissimilitudines inveniuntur; ''D'' enim deponitur tono, ''a'' vero ditono; sic {{et}} in reliquis. {{ct|CAPUT {{§|X}}.}} {{ct|{{sc|de modis, et falsi meli agnitione et correctione}}}} Hi sunt quatuor modi vel tropi, quos abusive tonos nominant, qui sic sunt naturali ab invicem diversitate disiuncti, ut alter alteri in sua sede locum non tribuat, alterque alterius neumam aut transformet aut numquam recipiat. Dissonantia quoque per falsitatem ita in canendo subrepit; cum aut de bene dimensis vocibus parum quid demunt gravantes, vel adiiciunt intendentes; quod pravae voces hominum faciunt, aut cum ad praedictam rationem plus iusto intendentes vel remittentes, neumam cuiuslibet modi aut in alium modum pervertimus, aut in loco, qui vocem non recipit, inchoamus. <small>Quod ut facile pateat, proponimus exemplum:<ref>Ex Cod Monac = M¹. [[File:Guidonis Aretini Micrologus (ed. Amelli) fig.26b.svg|center|350px|class=skin-invert]]</ref></small> [[File:Guidonis Aretini Micrologus (ed. Amelli) fig.26a.svg|center|500px|class=skin-invert]] {{nop}}<noinclude></noinclude> eyjm8855ixkpu5wannr4oim8os3w360 104 81219 272943 264965 2026-07-02T13:24:11Z SZC 03 22335 /* Proofread */ 272943 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="SZC 03" />{{c|– 30 –}}</noinclude>opus est, ad affines voces inquirat. Hos autem modos vel tropos graece nominamus protum, deuterum, tritum, tetrardum. {{ct|Caput {{§|XI}}.}} {{ct|{{sc|quae vox, et quare in cantu obtineat principatum}}}} Cum autem quilibet cantus omnibus vocibus {{et}} modis fiat, vox tamen, quae cantum terminat, obtinet principatum; ea enim {{et}} diutius {{et}} morosius sonat. Et praemissae voces, quae tantum exercitatis patent, ita ad eam adaptantur, ut mirum in modum quamdam ab ea coloris faciem ducere videantur. Per supradictas nempe sex consonantias voci, quae neumam terminat, reliquae voces concordare debent. Voci vero, quae cantum terminat, principatum eius, cunctarumque distinctionum fines, vel etiam principia, opus est adhaerere. Excipitur quod cum cum cantus in ''E'' terminat saepe in ''c'', qui ab ea diapente {{et}} semitonio distat, principium facit, ut in hac antiphona: [[File:Guidonis Aretini Micrologus (ed. Amelli) fig.28.svg|center|500px|class=skin-invert]] Praeterea cum aliquem cantare audimus, primam eius vocem, cuiusmodi sit, ignoramus; quia utrum toni vel semitonia reliquaeve species sequantur, nescimus. Finito vero cantu ultimae vocis modum ex praeteritis aperte agnoscimus. Incepto enim cantu, quid sequatur, ignoras, finito autem, quid {{pt|praeces-}}<noinclude></noinclude> 6dai4iqd3l24mv7gekzv1ppr0c2zal3 104 81222 272945 270912 2026-07-02T13:37:57Z SZC 03 22335 272945 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="SZC 03" />{{c|– 33 –}}</noinclude>{{pt|uidem|quidem}} minime licet vel principia vel fines distinctionum ad quintas intendere, cum {{et}} ad quartas perraro soleat evenire. In authentis vero, praeter deuterum, eadem principia {{et}} fines distinctionum minime licet ad sextas intendere, plagae vero proti vel triti ad tertias intendunt; {{et}} plagae deuteri {{et}} tetrardi ad quartas intendunt. Memineris praeterea, quod sicut usualium cantuum attestatione perhibetur, authenti vix a suo fine plus una voce descendunt. Ex quibus authentus tritus rarissime id facere propter subiectam semitonii imperfectionem videtur. Ascendunt autem autenti ad octavam {{et}} nonam, vel etiam decimam. Plagae vero ad quintas remittuntur {{et}} intenduntur. Sed intensioni sexta auctoritate tribuitur, sicut in authentis nona {{et}} decima. Plagae vero proti, deuteri, {{et}} triti aliquando in ''a'' ♮ ''c'' acutas necessario finiuntur. Supradictae autem regulae permaxime caventur in antiphonis et responsoriis, quorum cantus ut psalmis {{et}} versibus coaptentur, oportet, communibus regulis fulciantur. Alioquin plures cantus invenies, in quibus adeo confunditur gravitas {{et}} acumen, ut non possit adverti, cui magis, id est, authento an plagae conferantur. Praeterea {{et}} in ignotorum cantuum inquisitione, praedictarum neumarum {{et}} subiunctionum appositione plurimum adiuvamur, cum talium aptitudine soni cuiusque proprietatem per vim tropicam intuemur. Est autem tropus species cantionis, qui {{et}} modus dictus est, et adhuc de eo dicendum est. {{ct|CAPUT {{§|XIV}}.}} {{ct|{{sc|de tropis, et virtute musicae}}}} Horum quidam troporum exercitati usu ita proprietates {{et}} discretas facies, ut ita dicam, extemplo ut audierint, recognoscunt, sicut peritus gentium<noinclude></noinclude> gbq8rzasc5sxjovm2bvj48m73n09l05 104 81229 272946 264039 2026-07-02T13:55:08Z SZC 03 22335 /* Proofread */ 272946 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="SZC 03" />{{c|– 40 –}} {{nop}}</noinclude>{{ct|CAPUT {{§|XVII}}.}} {{ct|{{sc|quod ad cantum redigitur omne quod scribitur}}}} His breviter intimatis aliud tibi planissimum dabimus argumentum, utillimum visui, licet hactenus inauditum. Quo cum omnium omnino melorum causa claruerit, poteris tuo usui adhibere, quae probaveris commoda, et nihilominus respuere, quae videbuntur obscoena. Perpende igitur, quia sicut omne, quod dicitur, scribitur, ita ad cantum redigitur omne, quod scribitur. Canitur ergo omne, quod dicitur, scriptura autem litteris figuratur. Sed ne in longum regula nostra producatur, ex hisdem litteris quinque tantum vocales sumamus, sine quibus nulla alia littera, sed nec syllaba sonare probatur, earumque permaxime casus conficitur, quotienscumque suavis concordia in diversis partibus invenitur, sicut persaepe videmus consonos sibi et alterutrum respondentes versus in metris, ut quamdam quasi symphoniam grammaticae admireris. Cui si musica responsione simili iungatur, duplici modulatione dupliciter delecteris. Has itaque quinque vocales sumamus, forsitan cum tantum concordiae tribuunt verbis, non minus et concinentiae praestabunt et neumis. Supponantur itaque per ordinem litteris monochordi, et quia quinque tantum sunt, tamdiu repetantur, donec unicuique sono sua subscribatur vocalis, hoc modo: {| style="margin: auto; text-align: center;" |- | Γ | &ensp; | ''A'' | ''B'' | ''C'' | ''D'' | ''E'' | ''F'' | ''G'' | &ensp; | ''a'' | ''b'' | ''♮'' | ''c'' | ''d'' | ''e'' | ''f'' | ''g'' | &ensp; | <span class="stack">''a''<br/>''a''</span> | <span class="stack">''b''<br/>''b''</span> | <span class="stack">♮<br/>♮</span> | <span class="stack">''c''<br/>''c''</span> | <span class="stack">''d.''<br/>''d.''</span> |- | ''a'' | &ensp; | ''e'' | ''i'' | ''o'' | ''u'' | ''a'' | ''e'' | ''i'' | &ensp; | ''o'' | colspan="2" | ''u'' | ''a'' | ''e'' | ''i'' | ''o'' | ''u'' | &ensp; | ''a'' | colspan="2" | ''e'' | ''i'' | ''o'' |} In qua descriptione id modo perpende, quia cum his quinque litteris omnis locutio moveatur, moveri quoque {{et}} quinque voces ad se invicem, ut diximus, non negetur. Quod cum ita sit, sumamus modo aliquam locutionem, eiusque syllabas illis sonis {{pt|adhi-}}<noinclude></noinclude> 7dvj1rmczvwe9kgas7khhoexjicv1iv 272947 272946 2026-07-02T14:01:10Z SZC 03 22335 272947 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="SZC 03" />{{c|– 40 –}} {{nop}}</noinclude>{{ct|CAPUT {{§|XVII}}.}} {{ct|{{sc|quod ad cantum redigitur omne quod scribitur}}}} His breviter intimatis aliud tibi planissimum dabimus argumentum, utillimum visui, licet hactenus inauditum. Quo cum omnium omnino melorum causa claruerit, poteris tuo usui adhibere, quae probaveris commoda, et nihilominus respuere, quae videbuntur obscoena. Perpende igitur, quia sicut omne, quod dicitur, scribitur, ita ad cantum redigitur omne, quod scribitur. Canitur ergo omne, quod dicitur, scriptura autem litteris figuratur. Sed ne in longum regula nostra producatur, ex hisdem litteris quinque tantum vocales sumamus, sine quibus nulla alia littera, sed nec syllaba sonare probatur, earumque permaxime casus conficitur, quotienscumque suavis concordia in diversis partibus invenitur, sicut persaepe videmus consonos sibi et alterutrum respondentes versus in metris, ut quamdam quasi symphoniam grammaticae admireris. Cui si musica responsione simili iungatur, duplici modulatione dupliciter delecteris. Has itaque quinque vocales sumamus, forsitan cum tantum concordiae tribuunt verbis, non minus et concinentiae praestabunt et neumis. Supponantur itaque per ordinem litteris monochordi, et quia quinque tantum sunt, tamdiu repetantur, donec unicuique sono sua subscribatur vocalis, hoc modo: {| style="margin: auto; text-align: center" |- | style="vertical-align: bottom;" | Γ | &ensp; | style="vertical-align: bottom;" | ''A'' | style="vertical-align: bottom;" | ''B'' | style="vertical-align: bottom;" | ''C'' | style="vertical-align: bottom;" | ''D'' | style="vertical-align: bottom;" | ''E'' | style="vertical-align: bottom;" | ''F'' | style="vertical-align: bottom;" | ''G'' | &ensp; | style="vertical-align: bottom;" | ''a'' | style="vertical-align: bottom;" | ''b'' | style="vertical-align: bottom;" | ''♮'' | style="vertical-align: bottom;" | ''c'' | style="vertical-align: bottom;" | ''d'' | style="vertical-align: bottom;" | ''e'' | style="vertical-align: bottom;" | ''f'' | style="vertical-align: bottom;" | ''g'' | style="vertical-align: bottom;" | &ensp; | <span class="stack">''a''<br/>''a''</span> | <span class="stack">''b''<br/>''b''</span> | <span class="stack">♮<br/>♮</span> | <span class="stack">''c''<br/>''c''</span> | <span class="stack">''d.''<br/>''d.''</span> |- | ''a'' | &ensp; | ''e'' | ''i'' | ''o'' | ''u'' | ''a'' | ''e'' | ''i'' | &ensp; | ''o'' | colspan="2" | ''u'' | ''a'' | ''e'' | ''i'' | ''o'' | ''u'' | &ensp; | ''a'' | colspan="2" | ''e'' | ''i'' | ''o'' |} In qua descriptione id modo perpende, quia cum his quinque litteris omnis locutio moveatur, moveri quoque {{et}} quinque voces ad se invicem, ut diximus, non negetur. Quod cum ita sit, sumamus modo aliquam locutionem, eiusque syllabas illis sonis {{pt|adhi-}}<noinclude></noinclude> orkdmxustidt3gzfo86a4ms2bs30poq 272951 272947 2026-07-02T14:09:59Z SZC 03 22335 272951 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="SZC 03" />{{c|– 40 –}} {{nop}}</noinclude>{{ct|CAPUT {{§|XVII}}.}} {{ct|{{sc|quod ad cantum redigitur omne quod scribitur}}}} His breviter intimatis aliud tibi planissimum dabimus argumentum, utillimum visui, licet hactenus inauditum. Quo cum omnium omnino melorum causa claruerit, poteris tuo usui adhibere, quae probaveris commoda, et nihilominus respuere, quae videbuntur obscoena. Perpende igitur, quia sicut omne, quod dicitur, scribitur, ita ad cantum redigitur omne, quod scribitur. Canitur ergo omne, quod dicitur, scriptura autem litteris figuratur. Sed ne in longum regula nostra producatur, ex hisdem litteris quinque tantum vocales sumamus, sine quibus nulla alia littera, sed nec syllaba sonare probatur, earumque permaxime casus conficitur, quotienscumque suavis concordia in diversis partibus invenitur, sicut persaepe videmus consonos sibi et alterutrum respondentes versus in metris, ut quamdam quasi symphoniam grammaticae admireris. Cui si musica responsione simili iungatur, duplici modulatione dupliciter delecteris. Has itaque quinque vocales sumamus, forsitan cum tantum concordiae tribuunt verbis, non minus et concinentiae praestabunt et neumis. Supponantur itaque per ordinem litteris monochordi, et quia quinque tantum sunt, tamdiu repetantur, donec unicuique sono sua subscribatur vocalis, hoc modo: {| style="margin: auto; text-align: center" |- | style="vertical-align: bottom;" | Γ | &ensp; | style="vertical-align: bottom;" | ''A'' | style="vertical-align: bottom;" | ''B'' | style="vertical-align: bottom;" | ''C'' | style="vertical-align: bottom;" | ''D'' | style="vertical-align: bottom;" | ''E'' | style="vertical-align: bottom;" | ''F'' | style="vertical-align: bottom;" | ''G'' | &ensp; | style="vertical-align: bottom;" | ''a'' | style="vertical-align: bottom;" | ''b'' | style="vertical-align: bottom;" | ''♮'' | style="vertical-align: bottom;" | ''c'' | style="vertical-align: bottom;" | ''d'' | style="vertical-align: bottom;" | ''e'' | style="vertical-align: bottom;" | ''f'' | style="vertical-align: bottom;" | ''g'' | style="vertical-align: bottom;" | &ensp; | <span class="stack">''a''<br/>''a''</span> | <span class="stack">''b''<br/>''b''</span> | <span class="stack">♮<br/>♮</span> | <span class="stack">''c''<br/>''c''</span> | <span class="stack">''d.''<br/>''d.''</span> |- | ''a'' | &ensp; | ''e'' | ''i'' | ''o'' | ''u'' | ''a'' | ''e'' | ''i'' | &ensp; | ''o'' | colspan="2" | ''u'' | ''a'' | ''e'' | ''i'' | ''o'' | ''u'' | &ensp; | ''a'' | colspan="2" | ''e'' | ''i'' | ''o'' |} In qua descriptione id modo perpende, quia cum his quinque litteris omnis locutio moveatur, moveri quoque {{et}} quinque voces ad se invicem, ut diximus, non negetur. Quod cum ita sit, sumamus modo aliquam locutionem, eiusque syllabas illis sonis {{pt|adhi-}}<noinclude></noinclude> q3apwph4of35by6r1k6a3rti07xntyg 104 81230 272948 264967 2026-07-02T14:09:25Z SZC 03 22335 /* Proofread */ 272948 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="SZC 03" />{{ct|– 41 –}}</noinclude>{{pt|bitis|adhibitis}} decantemus, quas earumdem syllabarum vocales subscriptae monstraverint, hoc modo: [[File:Guidonis Aretini Micrologus (ed. Amelli) fig.39a.svg|center|500px|class=skin-invert]] Quod itaque de hac oratione factum est, {{et}} de omnibus posse fieri nulli dubium est. Sed ne gravis tibi imponatur necessitas, quia ad hunc modum vix cuilibet symphoniae quinque accidunt voces, {{et}} ipsas quinque transgredi saepe ad votum non suppetat, ut tibi paullo liberius liceat evagari, alium item versum subiunge vocalium, sed ita sit diversus, ut a tertio loco prioris incipiat hoc modo: {| style="margin: auto; text-align: center" |- | style="vertical-align: bottom;" | Γ | &ensp; | style="vertical-align: bottom;" | ''A'' | style="vertical-align: bottom;" | ''B'' | style="vertical-align: bottom;" | ''C'' | style="vertical-align: bottom;" | ''D'' | style="vertical-align: bottom;" | ''E'' | style="vertical-align: bottom;" | ''F'' | style="vertical-align: bottom;" | ''G.'' | &ensp; | style="vertical-align: bottom;" | ''a'' | style="vertical-align: bottom;" | ''b'' | style="vertical-align: bottom;" | ''♮'' | style="vertical-align: bottom;" | ''c'' | style="vertical-align: bottom;" | ''d'' | style="vertical-align: bottom;" | ''e'' | style="vertical-align: bottom;" | ''f'' | style="vertical-align: bottom;" | ''g.'' | style="vertical-align: bottom;" | &ensp; | <span class="stack">''a''<br/>''a''</span> | <span class="stack">''b''<br/>''b''</span> | <span class="stack">♮<br/>♮</span> | <span class="stack">''c''<br/>''c''</span> | <span class="stack">''d.''<br/>''d.''</span> |- | ''a'' | &ensp; | ''e'' | ''i'' | ''o'' | ''u.'' | ''a'' | ''e'' | ''i'' | &ensp; | ''o'' | colspan="2" | ''u.'' | ''a'' | ''e'' | ''i'' | ''o'' | ''u.'' | &ensp; | ''a'' | colspan="2" | ''e'' | ''i'' | ''o'' |- | ''o'' | &ensp; | ''u.'' | ''a'' | ''e'' | ''i'' | ''o'' | ''u.'' | ''a'' | &ensp; | ''e'' | colspan="2" | ''i'' | ''o'' | ''u.'' | ''a'' | ''e'' | ''i'' | &ensp; | ''o'' | colspan="2" | ''u.'' | ''a'' | ''e.'' |} Ubi cum duobus ubique subsonis, in quibus quinque habeantur vocales, cum videlicet cuique sono {{et}} una subsit, {{et}} altera satis tibi liberior facultas accedit, {{et}} productiori {{et}} contractiori pro libitu motu incedere. Unde {{et}} hoc nunc videamus, qualem symphoniam huic rhythmo suae vocales attulerint. [[File:Guidonis Aretini Micrologus (ed. Amelli) fig.39b.svg|center|500px|class=skin-invert]] {{nop}}<noinclude></noinclude> ken11vi2ueezkg0kixkmo9lmj1vivl5 272950 272948 2026-07-02T14:09:38Z SZC 03 22335 272950 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="SZC 03" />{{c|– 41 –}}</noinclude>{{pt|bitis|adhibitis}} decantemus, quas earumdem syllabarum vocales subscriptae monstraverint, hoc modo: [[File:Guidonis Aretini Micrologus (ed. Amelli) fig.39a.svg|center|500px|class=skin-invert]] Quod itaque de hac oratione factum est, {{et}} de omnibus posse fieri nulli dubium est. Sed ne gravis tibi imponatur necessitas, quia ad hunc modum vix cuilibet symphoniae quinque accidunt voces, {{et}} ipsas quinque transgredi saepe ad votum non suppetat, ut tibi paullo liberius liceat evagari, alium item versum subiunge vocalium, sed ita sit diversus, ut a tertio loco prioris incipiat hoc modo: {| style="margin: auto; text-align: center" |- | style="vertical-align: bottom;" | Γ | &ensp; | style="vertical-align: bottom;" | ''A'' | style="vertical-align: bottom;" | ''B'' | style="vertical-align: bottom;" | ''C'' | style="vertical-align: bottom;" | ''D'' | style="vertical-align: bottom;" | ''E'' | style="vertical-align: bottom;" | ''F'' | style="vertical-align: bottom;" | ''G.'' | &ensp; | style="vertical-align: bottom;" | ''a'' | style="vertical-align: bottom;" | ''b'' | style="vertical-align: bottom;" | ''♮'' | style="vertical-align: bottom;" | ''c'' | style="vertical-align: bottom;" | ''d'' | style="vertical-align: bottom;" | ''e'' | style="vertical-align: bottom;" | ''f'' | style="vertical-align: bottom;" | ''g.'' | style="vertical-align: bottom;" | &ensp; | <span class="stack">''a''<br/>''a''</span> | <span class="stack">''b''<br/>''b''</span> | <span class="stack">♮<br/>♮</span> | <span class="stack">''c''<br/>''c''</span> | <span class="stack">''d.''<br/>''d.''</span> |- | ''a'' | &ensp; | ''e'' | ''i'' | ''o'' | ''u.'' | ''a'' | ''e'' | ''i'' | &ensp; | ''o'' | colspan="2" | ''u.'' | ''a'' | ''e'' | ''i'' | ''o'' | ''u.'' | &ensp; | ''a'' | colspan="2" | ''e'' | ''i'' | ''o'' |- | ''o'' | &ensp; | ''u.'' | ''a'' | ''e'' | ''i'' | ''o'' | ''u.'' | ''a'' | &ensp; | ''e'' | colspan="2" | ''i'' | ''o'' | ''u.'' | ''a'' | ''e'' | ''i'' | &ensp; | ''o'' | colspan="2" | ''u.'' | ''a'' | ''e.'' |} Ubi cum duobus ubique subsonis, in quibus quinque habeantur vocales, cum videlicet cuique sono {{et}} una subsit, {{et}} altera satis tibi liberior facultas accedit, {{et}} productiori {{et}} contractiori pro libitu motu incedere. Unde {{et}} hoc nunc videamus, qualem symphoniam huic rhythmo suae vocales attulerint. [[File:Guidonis Aretini Micrologus (ed. Amelli) fig.39b.svg|center|500px|class=skin-invert]] {{nop}}<noinclude></noinclude> obydk1rskkugnogfqr5wmpbbrcfq1ez 0 81245 272953 261978 2026-07-02T14:40:09Z SZC 03 22335 272953 wikitext text/x-wiki {{titulus |Scriptor = Guido Aretinus |OperaeTitulus = Micrologus |OperaeWikiPagina = <!-- Latinae Vicifontis Pagina --> |Liber = Guidonis Aretini Micrologus (ed. Amelli).djvu |SubTitulus = brevis sermo in musica |Annus = 1026 ca. |Editio = ''Guidonis Monachi Aretini Micrologus'', Romae, Desclèe, Lefebvre et s. edit. pont., 1904 |Recensor = Ambrosius Maria Amelli |Genera = Musica }} <pages index="Guidonis Aretini Micrologus (ed. Amelli).djvu" from=13 to=47 /> 2f8v0coe0b2d9dxrn4dvtvuf8pdeu3i 104 81339 272979 262269 2026-07-02T23:40:24Z Helen Escobedo 32219 /* Emendata */ 272979 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Helen Escobedo" />{{InitiumBilinguis|s|lg=es}}</noinclude>pensio heredi fructuariae solvi deberet, quamvis fructuaria ante Kalendas Martias, quibus pensio- nes inferri debeant, decesserit , an dividi debeat inter heredem fructuariae et Rempublicam, cui proprietas legata est? Respondi, Rempublicam quidem cum colono nullam actionem habere, fructuariae vero heredem sua die secundum ea, quae proponerentur , integram pensionem percepturum. § 1.- «Sempronio do lego ex redactu <ref>reditu, ''Hal.''</ref> fructuum, oleris et porrinae, quae habeo in agro farrariorum <ref>farrario, ''Hal.''; ferrariorum, ''Vulg.''</ref>, partem sextam» ; quaeritur, an his verbis ususfructus legatus videatur? Respondi, non usumfructum, sed ex eo, quod redactum esset, partem legatam. Item quaesitum est, si ususfructus non esset, an quotannis partem sextam redactam legaverit? Respondi, quotannis videri relictum, nisi contrarium specialiter ab herede approbetur. 59. [66. ] PAULUS libro III. Sententiarum. - Arbores vi tempestatis, non culpa fructuarii eversas ab eo substitui non placet. § 1. Quidquid in fundo nascitur, vel quidquid inde percipitur, ad fructuarium pertinet; pensio- nes quoque iam antea locatorum agrorum, si ipsae quoque specialiter comprehensae sint. Sed ad exemplum venditionis, nisi fuerint specialiter exceptae <ref>fuerit specialiter exceptum, ''Hal.''</ref> , potest usufructuarius conductorem repellere. § 2.- Caesae arundinis vel pali compendium, si in eo quoque fundi vectigal esse consuevit, ad fructuarium pertinet. 60. [67. ] IDEM libro V. Sententiarum. Cuiuscunque fundi usufructuarius <ref>fuerit specialiter exceptum, ''Hal.''</ref> prohibitus aut deiectus de restitutione omnium rerum simul oc- cupatarum agit; sed et si medio tempore alio <ref>aliquo, ''Vulg.''</ref> casu interciderit ususfructus, aeque de perceptis antea fructibus utilis actio tribuitur . § 1.- Si fundus, cuius ususfructus petitur, non a domino possideatur, actio redditur. Et ideo si de fundi proprietate inter duos quaestio sit, fructuarius nihilo minus in possessione esse debet, satisque ei a possessore cavendum est, quod non sit prohibiturus frui eum, cui ususfructus relictus est, quamdiu de iure suo probet. Sed si ipsi usu- fructuario quaestio moveatur, interim ususfru- ctus ei aufertur <ref>Según conjetura de ''Br.''; eius offertur, ''Fl.''; ei differtur, ''Hal.''</ref> ; sed caveri <ref>debet, ''inserta Hal.''</ref> de restituendo eo, quod ex his fructibus percepturus est, vel si satis non detur, ipse frui permittitur. 61. [68. ] NERATIUS libro II. <ref>III., ''Hal.''</ref> Responsorum . Usufructuarius novum <ref>opus in, ''insertan otros en Hal.''</ref> rivum parietibus non potest imponere. Aedificium inchoatum fructuarium consummare non posse placet, etiamsi eo loco aliter uti non possit; sed nec eius quidem usumfructum esse, nisi in constituendo vel legan-<noinclude>{{ExitusBilinguis|s|lg=es}}</noinclude> addl7gnejuk2lxw9v7x8g1043t5es9q 104 81340 272982 262271 2026-07-02T23:41:14Z Helen Escobedo 32219 /* Emendata */ 272982 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Helen Escobedo" />{{InitiumBilinguis|s|lg=es}}</noinclude>do usufructu hoc specialiter adiectum sit , ut utrumque ei liceat. 62. [69.] TRYPHONINUS libro VII. <ref>VI., ''Hal.''</ref> Disputationum . - Usufructuarium venari in saltibus vel montibus possessionis probe dicitur ; nec aprum aut cervum, quem ceperit, proprium domini capit, sed fructus aut iure (civili), aut gentium suos facit . § 1. Si vivariis inclusae ferae in ea possessione custodiebantur, quando ususfructus coepit, num exercere eas fructuarius possit, occidere non possit <ref>nonexercere eas fructuarius potest, non occidere, ''otros''</ref> ? Alias, si quas initio incluserit operis suis, vel post sibimet ipsae inciderint delapsaeve fuerint, hae fructuarii iuris sint? Commodissime tamen, ne per singula animalia facultatis fru- ctuarii propterdiscretionem difficilem ius incertum sit, sufficit eundem numerum per singula quoque <ref>quaeque, ''Hal. Vulg.''</ref> genera ferarum finito usufructu domino proprietatis assignare, qui fuit coepti ususfructus tempore . 63. [70.] PAULUS libro singulari de Iure sin- gulari <ref>libro singulari regularum, ''Hal.''</ref> . - Quod nostrum non est, transferemus ad alios; veluti is, qui fundum habet, quamquam usumfructum non habeat, tamen usumfructum cedere potest . 64. [71. ] ULPIANUS libro LI. <ref>L., ''Hal.''</ref> ad Edictum. -Quum fructuarius paratus est usumfructumdedus relinquere , non est cogendus domum reficere, in quibus casibus et usufructuario hoc onus incum- bit . Sed et post acceptum contra eum iudicium, parato fructuario derelinquere usumfructum, di- cendum est, absolvi eum debere a iudice . . 65. [72. ] POMPONIUS libro V. ex Plautio <ref>ad Plautium, ''antiguamente en el códice Fl. en Hal.''</ref> . -Sed quum fructuarius debeat, quod suo suo- rumque facto deterius factum sit, reficere, non est absolvendus, licet usumfructum derelinquere paratus sit; debet enim omne, quod diligens pa- terfamilias in sua domo facit, et ipse facere . § 1. Non magis heres reficere debet, quod vetustate iam deterius factum reliquisset testator, quam si proprietatem alicui testator legasset. 66. [73. ] PAULUS libro XLVII. <ref>XVI. , ''Hal.''</ref> ad Edictum. Cum <ref>Cum, ''omítela la Vulg.''</ref> usufructuario non solum legis Aquiliae actio competere potest, sed et servi cor- rupti et iniuriarum, si servum torquendo deterio- rem fecerit . 67. [74.] IULIANUS libro I. ex Minicio <ref>Minutio, ''Hal.''</ref> . Cui ususfructus legatus est, etiam invito herede eum extraneo vendere potest. 68. [75.] ULPIANUS libro XVII. <ref>XVIII. , ''Hal.''</ref> ad Sabi-<noinclude>{{ExitusBilinguis|s|lg=es}}</noinclude> 1q84k5c7y00n9j2hyh67mduqs1xo6re 104 83865 272968 272905 2026-07-02T23:09:01Z Liliana Torres Condori 32220 /* Emendata */ 272968 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Liliana Torres Condori" />{{InitiumBilinguis|s|lg=es}}</noinclude> et saepius <ref>alia, Hal</ref> committetur, sequens committetur finito usufructu. § 7.— Sed quod diximus, id, quod inde extabit, restitutum iri, non ipsam rem stipulatur proprie-tarius ; inutiliter enim rem suam stipulari vide-retur,sed stipulatur restitutum iri,quod inde ex- tabit. Interdum autem inerit proprietatis aesti-matio, si forte fructuarius,quum possit usucapio- nem interpellare, neglexit; omnem enim rei cu- ram suscipit, '''2'''. PAULUS ''libro LXXV. ad Edictum''.— nam fructuarius custodiam praestare debet. '''3.''' ULPIANUS ''libro LXXIX. ad Edictum''.—Om- nes autem casus continentur huic stipulationi, quibus ususfructus amittitur. § 1.— Desinere pertinere usumfructum accipie- mus, etiamsi nec coeperit pertinere, quamvis le-gatus sit;et committetur nihilo minus stipulatio, quasi desinat pertinere, quod nec coepit. § 2.— Si ususfructus repetitus erit legato, quo- tiesque amissus fuerit, nisi <ref>vei aliena ab eo, omitelos acertadamente Hal</ref> utiliter fuerit cautum, committetur ista stipulatio, sed exce- ptione opus erit. § 3.— Sed et si quis usumfructum tibi legave- rit,et sub conditione,«si liberos habueris», pro- prietatem, amisso usufructu committetur quidem stipulatio, sed exceptio locum habebit. § 4.— Si heres alienaverit proprietatem, et post- ea amittatur ususfructus, an ex stipulatu age- re possit, videamus. Et fortius dici potest, ipso iure non committi stipulationem, quia neque he- redi successoribusve eius restitui potest, neque is, cui potest, id est, ad quem pervenit proprie- tas, pertinet ad stipulationem. Sed is, ad quem pervenit, tempore quaesiti dominii sibi prospice- re alia cautione debet;quod et si non fecerit,ni- hilo minus in rem actione uti potest. '''4.''' VENULEIUS ''libro XII. <ref>Fi, segun Br., deduei, Taur</ref> Stipulationum''.— Si fructuarius proprietatem assecutus fuerit, de- sinit quidem ususfructus ad eum pertinere pro- pter confusionem, sed si ex stipulatu cum eo agi- tur,aut ipso iure inutiliter agi dicendum est, si viri boni arbitrium huc usque porrigitur, aut in factum excipere debebit. '''5.''' ULPIANUS ''libro LXXIX . ad Edictum''.— Huic stipulationi dolum malum abesse abfutu- rumque esse continetur; et quum in rem sit doli mali mentio concepta, omnium dolum comprehen- dere videtur, successorum et adoptivi patris. § 1.— Sed si usus sine fructu legatus erit, adem- ta fructus causa satisdari iubet Praetor; hoc me- rito, ut de solo usu, non etiam de usufructu <ref>Idem Popmponius seribit, omitenias otros en Hal.</ref>: caveatur.<noinclude>{{ExitusBilinguis|s|lg=es}}</noinclude> kk5tjxfp5eq8a80dbqyxe1sxrzuc71b 272969 272968 2026-07-02T23:11:44Z Liliana Torres Condori 32220 272969 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Liliana Torres Condori" />{{InitiumBilinguis|s|lg=es}}</noinclude>et saepius <ref>alia, Hal</ref> committetur, sequens committetur finito usufructu. § 7.— Sed quod diximus, id, quod inde extabit, restitutum iri, non ipsam rem stipulatur proprie-tarius ; inutiliter enim rem suam stipulari vide-retur,sed stipulatur restitutum iri,quod inde ex- tabit. Interdum autem inerit proprietatis aesti-matio, si forte fructuarius,quum possit usucapio- nem interpellare, neglexit; omnem enim rei cu- ram suscipit, '''2'''. PAULUS ''libro LXXV. ad Edictum''.— nam fructuarius custodiam praestare debet. '''3.''' ULPIANUS ''libro LXXIX. ad Edictum''.—Om- nes autem casus continentur huic stipulationi, quibus ususfructus amittitur. § 1.— Desinere pertinere usumfructum accipie- mus-, etiamsi nec coeperit pertinere, quamvis le-gatus sit;et committetur nihilo minus stipulatio, quasi desinat pertinere, quod nec coepit. § 2.— Si ususfructus repetitus erit legato, quo- tiesque amissus fuerit, nisi <ref>vei aliena ab eo, omitelos acertadamente Hal</ref> utiliter fuerit cautum, committetur ista stipulatio, sed exce- ptione opus erit. § 3.— Sed et si quis usumfructum tibi legave- rit,et sub conditione,«si liberos habueris», pro- prietatem, amisso usufructu committetur quidem stipulatio, sed exceptio locum habebit. § 4.— Si heres alienaverit proprietatem, et post- ea amittatur ususfructus, an ex stipulatu age- re possit, videamus. Et fortius dici potest, ipso iure non committi stipulationem, quia neque he- redi successoribusve eius restitui potest, neque is, cui potest, id est, ad quem pervenit proprie- tas, pertinet ad stipulationem. Sed is, ad quem pervenit, tempore quaesiti dominii sibi prospice- re alia cautione debet;quod et si non fecerit,ni- hilo minus in rem actione uti potest. '''4.''' VENULEIUS ''libro XII. <ref>Fi, segun Br., deduei, Taur</ref> Stipulationum''.— Si fructuarius proprietatem assecutus fuerit, de- sinit quidem ususfructus ad eum pertinere pro- pter confusionem, sed si ex stipulatu cum eo agi- tur,aut ipso iure inutiliter agi dicendum est, si viri boni arbitrium huc usque porrigitur, aut in factum excipere debebit. '''5.''' ULPIANUS ''libro LXXIX . ad Edictum''.— Huic stipulationi dolum malum abesse abfutu- rumque esse continetur; et quum in rem sit doli mali mentio concepta, omnium dolum comprehen- dere videtur, successorum et adoptivi patris. § 1.— Sed si usus sine fructu legatus erit, adem- ta fructus causa satisdari iubet Praetor; hoc me- rito, ut de solo usu, non etiam de usufructu <ref>Idem Popmponius seribit, omitenias otros en Hal.</ref>: caveatur.<noinclude>{{ExitusBilinguis|s|lg=es}}</noinclude> e8drukfm00aidkzpe67quofz0ycqq2p 0 83866 272957 272923 2026-07-02T21:18:37Z Coronus Tenebrosius 31709 272957 wikitext text/x-wiki Vide: [[Scriptor:Janko Polić Kamov]] = '''Maledictio''' (Liber poeticus) = <poem> '''Preludium''' (strophae tres primae) Violabo te, candida charta, innocens charta; ingens est libido mea nec facile eam sustinebis; furorem meum fugis et pallida es ex terrore; osculum in pallorem tuum — mei sunt osculi nigri. Nulla lex est super te et leges mihi mortuae sunt; fugio eas et fuga mea fulminea est; ibi transivi, ubi colla incurvata serpunt, ubi canes orgias celebrant et lambere est stuprum eorum. Fugis, timidissima damma, et tremis sicut primus pudor; blanda est innocentia et insania est echo eius; amens sum, o charta, et ira in oculo meo flagrat. </poem> = = <poem> '''Carmen super carmina'''* (primas quinque strophas) Eamus, Zingana mea, amor niger meus; obscurata est cutis tua et oculi tui nigri sunt; crura tua picta sunt et capillus tuus pinguis est; tota es nigra, tota es fera, o amor niger meus. Amo clamorem ex oculis tuis et amo clamorem ex uberibus tuis; in eo est amor noster et in dolore mulier amatur et dolor liberos parit, o amor nudus meus. Magna es in libertate et maior est amor noster; amor noster obscurus est sicut silva et sanguineus sicut numen; mulier mea prima est inter mulieres: nigra sicut nox, arcana sicut nubes, fera sicut osculum meum et subversiva sicut versus mei. Amor noster chaos erit: turbidus et permixtus, nec homines ei aptas voces invenerunt; nudi et calidi osculabimur, et morsus erit carmen nostrum sanguineum; crines tuos evellam, et tu oculos tuos in animam meam premes, et furor erit carmen nostrum exsecratum; serpemus sicut anguis et reptabimus sicut idealis imago, et tragoedia erit carmen nostrum desperatum; amor noster nos inebriabit, terrore nos caedet, et dolor erit carmen nostrum horrendum; silva erit templum nostrum et gramen lectus noster, chaos numen nostrum, et animae nostrae victima. E chao se erumpet puer, puer noster — o mulier illegitima mea et amor illegitimus meus; et nomen eius erit: puer illegitimus; et per orbem vagabitur esuriens sicut libido nostra, exsecratus sicut carmen nostrum et sanguineus sicut amor noster; et maledictio in eum frangetur nec locum inter homines habebit; patrem et matrem et amorem eorum maledicet, et blasphemiam tollet ab hominibus ad deum; miseria et horror trement ubi pes eius transierit nec micam panis sicci habebit; capient eum et vinclis ligabunt, et scelus erit cibus eius. </poem> == Nota == *Carmen super carmina - allusio ad ''Canticum canticorum'' Bibliae [[Categoria:Opera omnia]] [[Categoria:Janko Polić Kamov|Kamov]] [[Categoria:Saeculi vicesimi opera]] [[Categoria:Carmina]] [[Categoria:Interpretationes e lingua Croatica]] [[Categoria:Saeculi primi vicesimi interpretationes]] [[Categoria:Opera quae Coronus Tenebrosius Latine vertit]] [[Categoria:Opera cum fonte]] 4vbj03np8kjvg3toltwwzyl4eewesmp 14 83867 272958 272914 2026-07-02T21:36:31Z Coronus Tenebrosius 31709 272958 wikitext text/x-wiki Haec categoria continet opera quae Janko Polić Kamov scripsit. Vide: [[Scriptor:Janko Polić Kamov]] 0mkpe7cyyxm5u7ejol5m0p3zcy57ije 104 83870 272952 2026-07-02T14:30:29Z Madai Salas 32210 /* Emendata */ 272952 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Madai Salas" />{{InitiumBilinguis|s|lg=es}}</noinclude>ctum est , si cum reo pactum sit, ut non petatur, fideiussori quoque competere exceptionem propter rei personam placuit, ne mandati iudicio conveniatur. Igitur si mandati actio nulla sit, forte si donandi animo fideiusserit, dicendum est, non prodesse exceptionem fideiussori . '''33.''' CELSUS libro I. Digestorum.- Avus neptis nomine, quam ex filio habebat, dotem promisit, et pactus est, ne a se, neve a filio suo dos peteretur; si a coherede filii dos petatur, ipse quidem exceptione conventionis tuendus non erit , filius vero exceptione conventionis recte utetur, quippe heredi consuli concessum est. Nec quidquam obstat, uni tantum ex heredibus providere, si heres factus sit, ceteris autem non consuli . '''34.''' MODESTINUS libro V. Regularum . Ius agnationis non posse pacto repudiari, non magis, quam ut quis dicat, nolle suum esse, Iuliani sententia est. '''35.''' IDEM libro II. Responsorum .- Tres fratres , Titius et Maevius et Seia, communem hereditatem inter se diviserunt instrumentis interpositis, quibus divisisse maternam hereditatem dixerunt, nihilque sibi commune remansisse caverunt; sed postea duo de fratribus, id est, Maevius et Seia, qui absentes erant tempore mortis matris suae, cognoverunt pecuniam auream a fratre suo esse subtractam, cuius nulla mentio instrumento divisionis continebatur; quaero, an post pactum divisionis de surrepta <ref>subtracta, Hal.</ref> pecunia fratribus adversus fratrem competit actio? Modestinus respondit, si agentibus ob portionem eius, quod surreptum a Titio dicitur, generalis pacti conventi exceptio his , qui fraudem a Titio commissam ignorantes transegerunt, obiiciatur, de dolo utiliter replicari posse. '''36.''' PROCULUS libro V. Epistolarum. <ref>ἐπιστολῶν, Ηal.</ref>- Si quum fundum meum possides, convenisset mihi tecum, ut eius possessionem Attio <ref>Ticio, Hal .</ref> traderes , vindicantem eum fundum a te non aliter me conventionis exceptione excludi debere, quam si aut iam tradidisses, aut si tua causa id inter nos convenisset, et per te non staret, quo minus <ref>iam, insertan Hal. Vulg.</ref>traderes . '''37.''' PAPIRIUS IUSTUS libro II. de Constitutionibus. <ref>lib. II . Constitutionum, Hal.</ref>-Imperatores Antoninus et Verus rescripserunt, debitori Reipublicae a curatore permitti <ref>remitti, Hal. Vulg.</ref>pecunias non posse, et quum Philippensibus remissae essent, revocandas. '''38.''' PAPINIANUS libro II. Quaestionum.-Ius publicum privatorum pactis mutari non potest.<noinclude>{{ExitusBilinguis|s|lg=es}}</noinclude> 9nbphzinltwuefcafiydpyueerduiga 272954 272952 2026-07-02T14:48:21Z Madai Salas 32210 272954 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Madai Salas" />{{InitiumBilinguis|s|lg=es}}</noinclude>ctum est , si cum reo pactum sit, ut non petatur, fideiussori quoque competere exceptionem propter rei personam placuit, ne mandati iudicio conveniatur. Igitur si mandati actio nulla sit, forte si donandi animo fideiusserit, dicendum est, non prodesse exceptionem fideiussori . '''33.''' CELSUS libro I. Digestorum.- Avus neptis nomine, quam ex filio habebat, dotem promisit, et pactus est, ne a se, neve a filio suo dos peteretur; si a coherede filii dos petatur, ipse quidem exceptione conventionis tuendus non erit , filius vero exceptione conventionis recte utetur, quippe heredi consuli concessum est. Nec quidquam obstat, uni tantum ex heredibus providere, si heres factus sit, ceteris autem non consuli . '''34.''' MODESTINUS libro V. Regularum . Ius agnationis non posse pacto repudiari, non magis, quam ut quis dicat, nolle suum esse, Iuliani sententia est. '''35.''' IDEM libro II. Responsorum .- Tres fratres , Titius et Maevius et Seia, communem hereditatem inter se diviserunt instrumentis interpositis, quibus divisisse maternam hereditatem dixerunt, nihilque sibi commune remansisse caverunt; sed postea duo de fratribus, id est, Maevius et Seia, qui absentes erant tempore mortis matris suae, cognoverunt pecuniam auream a fratre suo esse subtractam, cuius nulla mentio instrumento divisionis continebatur; quaero, an post pactum divisionis de surrepta <ref>subtracta, Hal </ref> pecunia fratribus adversus fratrem competit actio? Modestinus respondit, si agentibus ob portionem eius, quod surreptum a Titio dicitur, generalis pacti conventi exceptio his , qui fraudem a Titio commissam ignorantes transegerunt, obiiciatur, de dolo utiliter replicari posse. '''36.''' PROCULUS libro V. Epistolarum. <ref>ἐπιστολῶν, Ηal.</ref>- Si quum fundum meum possides, convenisset mihi tecum, ut eius possessionem Attio <ref>Ticio, Hal.</ref> traderes , vindicantem eum fundum a te non aliter me conventionis exceptione excludi debere, quam si aut iam tradidisses, aut si tua causa id inter nos convenisset, et per te non staret, quo minus <ref>iam, insertan Hal. Vulg.</ref>traderes . '''37.''' PAPIRIUS IUSTUS libro II. de Constitutionibus. <ref>lib. II . Constitutionum, Hal.</ref>-Imperatores Antoninus et Verus rescripserunt, debitori Reipublicae a curatore permitti <ref>remitti, Hal. Vulg.</ref>pecunias non posse, et quum Philippensibus remissae essent, revocandas. '''38.''' PAPINIANUS libro II. Quaestionum.-Ius publicum privatorum pactis mutari non potest.<noinclude>{{ExitusBilinguis|s|lg=es}}</noinclude> poerzpjxphzvtvxonp32ziggwyj3750 104 83871 272955 2026-07-02T15:03:49Z Madai Salas 32210 /* Emendata */ 272955 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Madai Salas" />{{InitiumBilinguis|s|lg=es}}</noinclude>'''39.''' IDEM libro V. Quaestionum . - Veteribus placet, pactionem obscuram vel ambiguam venditori, et qui locavit, nocere; in quorum fuit potestate legem apertius conscribere. '''40.''' IDEM libro I.<ref>V., Hal.</ref> Responsorum. - Tale pactum: «Profiteor te non teneri , non in personam dirigitur, sed, quum generale sit, locum inter heredes quoque litigantes habebit. § 1.-Qui provocavit, pactus est, intra diem certum pecunia, quam <ref>qua, Hal. Vulg.</ref> transegerat, non soluta, iudicatis se satisfacturum; iudex appellationis, nullo alio de principali causa discusso, iustam conventionem velut confessi sequetur. § 2.-Post divisionem bonorum et aeris alieni singuli creditores a singulis heredibus, non interpositis delegationibus, in solidum, ut convenerat, usuras acceptaverunt; actiones, quas adversus omnes pro partibus habent, impediendae non erunt, si non singuli pro fide rei gestae totum debitum singulis offerant. § 3.- Pater, qui dotem promisit, pactus est, ut post mortem suam in matrimonio sine liberis defuncta filia, portio dotis apud heredem suum fratrem remaneret; ea conventio liberis a socero postea susceptis et heredibus testamento relictis per exceptionem doli proderit, quum inter contrahentes id actum sit, ut heredibus consulatur, et illo tempore, quo pater alios filios non habuit, in fratrem suum iudicium supremum contulisse videatur. '''41.''' IDEM libro XI. Responsorum.--« Intra illum diem debiti partem mihi si solveris, acceptum tibi residuum feram, et te liberabo» , licet actionem non habet, pacti tamen exceptionem competere debitori constat <ref>Hal.; constitit, Fl.</ref>. '''42.''' IDEM libro XVII. Responsorum.--Inter debitorem et creditorem convenerat, ut creditor onus tributi praedii pignerati non agnosceret, sed eius solvendi necessitas debitorem spectaret; talem conventionem, quantum ad fisci rationem, non esse servandam respondi, pactis etenim privatorum formam iuris fiscalis convelli nonplacuit. '''43.''' PAULUS libro V.<ref>II., Hal.</ref> Quaestionum. In emtionibus scimus, quid praestare venditor <ref>Hal.; debitor, Fl.</ref> debeat, quidque ex contrario emtor; quodsi in contrahendo aliquid exceptum fuerit, id servari debebit . '''44.''' SCAEVOLA libro V. Responsorum. - Quum in eo esset pupillus, ut ab hereditate patris abstineretur, tutor cum plerisque creditoribus decidit, ut certam portionem acciperent; idem curatores cum aliis fecerunt <ref>idem curatores cum aliis fecerunt, omitelas Hal.</ref>; quaero, an et tutor idemque creditor patris eandem portionem retinere <ref>remittere, Hal.</ref> debeat? Respondi, eum tutorem, qui ceteros ad portionem vocaret, eadem parte contentum esse debere.<noinclude>{{ExitusBilinguis|s|lg=es}}</noinclude> ml6ffcox1utrqc3bk3vqcdnborlrwk2 272956 272955 2026-07-02T15:15:15Z Madai Salas 32210 272956 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Madai Salas" />{{InitiumBilinguis|s|lg=es}}</noinclude>'''39.''' IDEM libro V. Quaestionum . - Veteribus placet, pactionem obscuram vel ambiguam venditori, et qui locavit, nocere; in quorum fuit potestate legem apertius conscribere. '''40.''' IDEM libro I.<ref>V., Hal.</ref>Responsorum. - Tale pactum: «Profiteor te non teneri , non in personam dirigitur, sed, quum generale sit, locum inter heredes quoque litigantes habebit. § 1.-Qui provocavit, pactus est, intra diem certum pecunia, quam <ref>qua,Hal. Vulg.</ref>transegerat, non soluta, iudicatis se satisfacturum; iudex appellationis, nullo alio de principali causa discusso, iustam conventionem velut confessi sequetur. § 2.-Post divisionem bonorum et aeris alieni singuli creditores a singulis heredibus, non interpositis delegationibus, in solidum, ut convenerat, usuras acceptaverunt; actiones, quas adversus omnes pro partibus habent, impediendae non erunt, si non singuli pro fide rei gestae totum debitum singulis offerant. § 3.- Pater, qui dotem promisit, pactus est, ut post mortem suam in matrimonio sine liberis defuncta filia, portio dotis apud heredem suum fratrem remaneret; ea conventio liberis a socero postea susceptis et heredibus testamento relictis per exceptionem doli proderit, quum inter contrahentes id actum sit, ut heredibus consulatur, et illo tempore, quo pater alios filios non habuit, in fratrem suum iudicium supremum contulisse videatur. '''41.''' IDEM libro XI. Responsorum.--« Intra illum diem debiti partem mihi si solveris, acceptum tibi residuum feram, et te liberabo» , licet actionem non habet, pacti tamen exceptionem competere debitori constat <ref>Hal.; constitit, Fl.</ref>. '''42.''' IDEM libro XVII. Responsorum.--Inter debitorem et creditorem convenerat, ut creditor onus tributi praedii pignerati non agnosceret, sed eius solvendi necessitas debitorem spectaret; talem conventionem, quantum ad fisci rationem, non esse servandam respondi, pactis etenim privatorum formam iuris fiscalis convelli nonplacuit. '''43.''' PAULUS libro V.<ref>II., Hal.</ref> Quaestionum. In emtionibus scimus, quid praestare venditor <ref>Hal.; debitor, Fl.</ref> debeat, quidque ex contrario emtor; quodsi in contrahendo aliquid exceptum fuerit, id servari debebit . '''44.''' SCAEVOLA libro V. Responsorum. - Quum in eo esset pupillus, ut ab hereditate patris abstineretur, tutor cum plerisque creditoribus decidit, ut certam portionem acciperent; idem curatores cum aliis fecerunt <ref>idem curatores cum aliis fecerunt, omitelas Hal.</ref>; quaero, an et tutor idemque creditor patris eandem portionem retinere <ref>remittere, Hal.</ref> debeat? Respondi, eum tutorem, qui ceteros ad portionem vocaret, eadem parte contentum esse debere.<noinclude>{{ExitusBilinguis|s|lg=es}}</noinclude> nqo2wthebukxgkvhr7h8sxqvmtkyecn 104 83872 272960 2026-07-02T22:38:20Z Madai Salas 32210 /* Nondum emendata */ Paginam instituit, scribens ''''45.''' HERMOGENIANUS libro II. Iuris Epitomarum . - Divisionis placitum, nisi traditione vel stipulatione sumat effectum, ad actionem,ut nu dum pactum, nulli prodesse poterit . '''46.''' TRYPHONINUS libro II. Disputationum . Pactum inter heredem et legatarium factum, ne ab eo satis accipiatur, quum in Semestribus relata est Constitutio Divi Marci <ref>L. 2. C. ut in poss . legat. VI. 54.</ref>, servari in hoc quoque defuncti voluntatem -... 272960 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Madai Salas" />{{InitiumBilinguis|s|lg=es}}</noinclude>'''45.''' HERMOGENIANUS libro II. Iuris Epitomarum . - Divisionis placitum, nisi traditione vel stipulatione sumat effectum, ad actionem,ut nu dum pactum, nulli prodesse poterit . '''46.''' TRYPHONINUS libro II. Disputationum . Pactum inter heredem et legatarium factum, ne ab eo satis accipiatur, quum in Semestribus relata est Constitutio Divi Marci <ref>L. 2. C. ut in poss . legat. VI. 54.</ref>, servari in hoc quoque defuncti voluntatem - validum esse constat; nec a legatario remissa heredi satisdatio per pactionem ex poenitentia revocari debet, quum liceat sui iuris persecutionem , aut spem futurae perceptionis deteriorem constituere. '''47.''' SCAEVOLA libro I. Digestorum . - Emtor praedii viginti caverat se soluturum, et stipulanti spoponderat ; postea venditor cavit sibi convenisse, ut contentus esset tredecim, et ut ea intra praefinita tempora acciperet; debitor ad eorum solutionem conventus pactus est, si ea soluta intra praefinitum tempus non essent, ut ex prima cautione ab eo petitio esset; quaesitum est, an, quum posteriori pacto satisfactum non sit, omne debitum ex prima cautione peti potest? Respondi, secundum ea, quae proponerentur, posse. § 1.- Lucius Titius Caium Seium mensularium <ref>nummularium, Hal.</ref>, cum quo rationem implicitam habebat propter accepta et data, debitorem sibi constituit, et ab eo epistolam accepit in haec verba: « Ex ratione mensae, quam mecum habuisti in hunc diem, ex contractibus plurimis remanserunt apud me ad mensam meam trecenta octoginta sex , et usu- rae, quae competierint; summam aureorum, quam apud me tacitam habes, refundam tibi, si quod instrumentum a te emissum, id est scriptum, <ref> id est scriptum, omitelas acertadamente Hal.</ref> cuiuscunque summae ex quacunque causa apud me remansit, vanum et pro cancellato habebitur. >> Quaesitum est, quum Lucius Titus <ref>Asi el texto; pero parece que debe leerse Titius, como en otras ediciones . N. del T.</ref> ante hoc chirographum <ref>C. , inserta Hal .</ref> Seio nummulario mandaverat <ref>mandaverit, lée Br. en el códice Fl.</ref> , uti patrono eius trecenta redderet, an propter illa verba epistolae, quibus, omnes cautiones ex quocunque contractu vanae et pro cancellato <ref>cancellatis, según reciente corrección del códice Fl., Br.</ref> ut haberentur, cautum est, neque ipse, neque filii eius eo nomine conveniri possunt? Respondi,si tantum ratio accepti atque expensi esset computata, ceteras obligationes manere in sua causa. '''48.''' GAIUS libro III.<ref>IV ., Hal.</ref> ad Legem XII. Tabularum. In traditionibus rerum quodcunque pactum sit, id valere manifestissimum est. '''49.''' ULPIANUS libro XXXVI. ad Sabinum .- Si quis crediderit pecuniam, et pactus sit, ut, quatenus facere possit debitor, eatenus agat, an pactum valeat? Et magis est hoc pactum valere; nec enim improbum, et <ref>Taur. Hal.; según reciente corrección del códice Fl. est, Br.</ref> si quis hactenus desideret conveniri, quatenus facultates <ref>patiuntur, añade Hal.</ref>.<noinclude>{{ExitusBilinguis|s|lg=es}}</noinclude> gttv6fyd8ujf0qo770l0z84eal978gr 272961 272960 2026-07-02T22:44:14Z Madai Salas 32210 272961 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Madai Salas" />{{InitiumBilinguis|s|lg=es}}</noinclude>'''45.''' HERMOGENIANUS libro II. Iuris Epitomarum . - Divisionis placitum, nisi traditione vel stipulatione sumat effectum, ad actionem,ut nu dum pactum, nulli prodesse poterit . '''46.''' TRYPHONINUS libro II. Disputationum . Pactum inter heredem et legatarium factum, ne ab eo satis accipiatur, quum in Semestribus relata est Constitutio Divi Marci <ref>L. 2. C. ut in poss . legat. VI. 54.</ref>,servari in hoc quoque defuncti voluntatem - validum esse constat; nec a legatario remissa heredi satisdatio per pactionem ex poenitentia revocari debet, quum liceat sui iuris persecutionem , aut spem futurae perceptionis deteriorem constituere. '''47.''' SCAEVOLA libro I. Digestorum . - Emtor praedii viginti caverat se soluturum, et stipulanti spoponderat ; postea venditor cavit sibi convenisse, ut contentus esset tredecim, et ut ea intra praefinita tempora acciperet; debitor ad eorum solutionem conventus pactus est, si ea soluta intra praefinitum tempus non essent, ut ex prima cautione ab eo petitio esset; quaesitum est, an, quum posteriori pacto satisfactum non sit, omne debitum ex prima cautione peti potest? Respondi, secundum ea, quae proponerentur, posse. § 1.- Lucius Titius Caium Seium mensularium <ref>nummularium, Hal.</ref>, cum quo rationem implicitam habebat propter accepta et data, debitorem sibi constituit, et ab eo epistolam accepit in haec verba: « Ex ratione mensae, quam mecum habuisti in hunc diem, ex contractibus plurimis remanserunt apud me ad mensam meam trecenta octoginta sex , et usu- rae, quae competierint; summam aureorum, quam apud me tacitam habes, refundam tibi, si quod instrumentum a te emissum, id est scriptum, <ref> id est scriptum, omitelas acertadamente Hal.</ref> cuiuscunque summae ex quacunque causa apud me remansit, vanum et pro cancellato habebitur. >> Quaesitum est, quum Lucius Titus <ref>Asi el texto; pero parece que debe leerse Titius, como en otras ediciones . N. del T.</ref> ante hoc chirographum <ref>C. , inserta Hal .</ref> Seio nummulario mandaverat <ref>mandaverit, lée Br. en el códice Fl.</ref> , uti patrono eius trecenta redderet, an propter illa verba epistolae, quibus, omnes cautiones ex quocunque contractu vanae et pro cancellato <ref>cancellatis, según reciente corrección del códice Fl., Br.</ref> ut haberentur, cautum est, neque ipse, neque filii eius eo nomine conveniri possunt? Respondi,si tantum ratio accepti atque expensi esset computata, ceteras obligationes manere in sua causa. '''48.''' GAIUS libro III.<ref>IV ., Hal.</ref> ad Legem XII. Tabularum. In traditionibus rerum quodcunque pactum sit, id valere manifestissimum est. '''49.''' ULPIANUS libro XXXVI. ad Sabinum .- Si quis crediderit pecuniam, et pactus sit, ut, quatenus facere possit debitor, eatenus agat, an pactum valeat? Et magis est hoc pactum valere; nec enim improbum, et <ref>Taur. Hal.; según reciente corrección del códice Fl. est, Br.</ref> si quis hactenus desideret conveniri, quatenus facultates <ref>patiuntur, añade Hal.</ref>.<noinclude>{{ExitusBilinguis|s|lg=es}}</noinclude> 0m75ecvztkme1vnf11832zsq39dio4f 104 83873 272962 2026-07-02T22:49:38Z Helen Escobedo 32219 /* Nondum emendata */ Paginam instituit, scribens 'fructu tune pretium numeretur? [31.] <ref>Según las ediciones vulgares.</ref> Inlia- nus quidem libro trigesimo quinto Digestorum scripsit, adhuc interesse, unde sit pretiuin nume- ratum. Marcellus vero et Mauricianus <ref>Martianus, Hal. Vulg.</ref> amisso usnfruetu iam putant dominium acquisitum pro- prietatia domino; sed Juliani sententia humanior est. Quodsi ex re utrinsque pretium fuerit solu- tum, ad utrumquo dominium pertinere Iulianus... 272962 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Helen Escobedo" />{{InitiumBilinguis|s|lg=es}}</noinclude>fructu tune pretium numeretur? [31.] <ref>Según las ediciones vulgares.</ref> Inlia- nus quidem libro trigesimo quinto Digestorum scripsit, adhuc interesse, unde sit pretiuin nume- ratum. Marcellus vero et Mauricianus <ref>Martianus, Hal. Vulg.</ref> amisso usnfruetu iam putant dominium acquisitum pro- prietatia domino; sed Juliani sententia humanior est. Quodsi ex re utrinsque pretium fuerit solu- tum, ad utrumquo dominium pertinere Iulianus scripsif, scilicet pro rata pretii soluti. Quid ta- men, i forte simu] solverit ex re utriusque, ut puta decem millia pretii nomine debebat, et dena solvit ex re singulorum, ei magis servus acqui- rat? 8i numeratione solvit, intererit, cuius prio- res numos solvat; nam, quos postea solverit aut vindicabit, aut si fuerint numi consumti, ad con- dictionem pertinent; si vero simul in sacculo sol- vit, nihil fecit accipientis, et ideo nondum acqui- siisse quisquam <ref>exiguam, Fl. según reciente corrección, Br.</ref> dominium videtur, quia, quam plus pretium solvit servus, non faciet nu- mus accipientia. § 2.—Si operas suas iste servus locaverit, etin annos singulos certam aliquid stipuletur, eorum quidem annorum stipulatio, quibus ususfructus mansit, aequirotur fructuario, sequentium vero stipulatio ad proprietarium transit semel acqui- site fructuario, quamvis non soleat stipulatio ae- mej cul quaesita ad alium transire, niai ad here- dem vel arrogatorem. Proinde si forte ususfructus in annog singulos fuerit legatus, et iste servus operas suas locavit, et stipulatus est, ut supra scriptum est, prout capitis minutione <ref>deminutivae, Hal. Vulg.</ref> ami sus fucrit ususfructus, mox restitutus, ambul. dit <ref>restituitur et ambulabit, Hal. Vulg.</ref> stipulatio; profectaque ad heredem redibit ad fructuarium, § 8.—Quaestionis est, an id, quod acquiri fru- ctuario non potest, proprietario acquiratur? Et Julianus quidem libro trigesimo quinto <ref>XXV, Vulg.</ref> Dige- storam scripsit, quod fructuario acquiri non pot- est, proprietario quaeri. Denique scribit, eum, qui ex re fructuarii stipuletur nominatim pro- prietario, vel inssu ejus, ipsi acquirere; contra autem nibil agit, si non ex re fructuarii, nec ex operis ania fructuario stipuletur. § 4.—Servus fructuarius si usumfructum in se dari stipuletur aut sine nomine, aut nominatim proprietario, ipsi proprietario acquirit exemplo servi communis, qui stipulando rem alteri ex do- minis, cuius res est, nihil agit, quoniam rem suam stipulando quis nibil agit, alteri stipulando acquirit solidum, § 5.—[32.] <ref>Según las ediciones vulgares.</ref> Idem Iulianus eodem libro seri- bit: si sorvo fructuarius operas cius locaverat, nihil agit; nam et si ex re mea, inquit, a me sti- pulatus sit, nihil agit, non magis, quem servus<noinclude>{{ExitusBilinguis|s|lg=es}}</noinclude> h80mkszbqpk4xjnf9pd3tk78ndu8h3q 272983 272962 2026-07-02T23:41:44Z Helen Escobedo 32219 /* Emendata */ 272983 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Helen Escobedo" />{{InitiumBilinguis|s|lg=es}}</noinclude>fructu tune pretium numeretur? [31.] <ref>Según las ediciones vulgares.</ref> Inlia- nus quidem libro trigesimo quinto Digestorum scripsit, adhuc interesse, unde sit pretiuin nume- ratum. Marcellus vero et Mauricianus <ref>Martianus, Hal. Vulg.</ref> amisso usnfruetu iam putant dominium acquisitum pro- prietatia domino; sed Juliani sententia humanior est. Quodsi ex re utrinsque pretium fuerit solu- tum, ad utrumquo dominium pertinere Iulianus scripsif, scilicet pro rata pretii soluti. Quid ta- men, i forte simu] solverit ex re utriusque, ut puta decem millia pretii nomine debebat, et dena solvit ex re singulorum, ei magis servus acqui- rat? 8i numeratione solvit, intererit, cuius prio- res numos solvat; nam, quos postea solverit aut vindicabit, aut si fuerint numi consumti, ad con- dictionem pertinent; si vero simul in sacculo sol- vit, nihil fecit accipientis, et ideo nondum acqui- siisse quisquam <ref>exiguam, Fl. según reciente corrección, Br.</ref> dominium videtur, quia, quam plus pretium solvit servus, non faciet nu- mus accipientia. § 2.—Si operas suas iste servus locaverit, etin annos singulos certam aliquid stipuletur, eorum quidem annorum stipulatio, quibus ususfructus mansit, aequirotur fructuario, sequentium vero stipulatio ad proprietarium transit semel acqui- site fructuario, quamvis non soleat stipulatio ae- mej cul quaesita ad alium transire, niai ad here- dem vel arrogatorem. Proinde si forte ususfructus in annog singulos fuerit legatus, et iste servus operas suas locavit, et stipulatus est, ut supra scriptum est, prout capitis minutione <ref>deminutivae, Hal. Vulg.</ref> ami sus fucrit ususfructus, mox restitutus, ambul. dit <ref>restituitur et ambulabit, Hal. Vulg.</ref> stipulatio; profectaque ad heredem redibit ad fructuarium, § 8.—Quaestionis est, an id, quod acquiri fru- ctuario non potest, proprietario acquiratur? Et Julianus quidem libro trigesimo quinto <ref>XXV, Vulg.</ref> Dige- storam scripsit, quod fructuario acquiri non pot- est, proprietario quaeri. Denique scribit, eum, qui ex re fructuarii stipuletur nominatim pro- prietario, vel inssu ejus, ipsi acquirere; contra autem nibil agit, si non ex re fructuarii, nec ex operis ania fructuario stipuletur. § 4.—Servus fructuarius si usumfructum in se dari stipuletur aut sine nomine, aut nominatim proprietario, ipsi proprietario acquirit exemplo servi communis, qui stipulando rem alteri ex do- minis, cuius res est, nihil agit, quoniam rem suam stipulando quis nibil agit, alteri stipulando acquirit solidum, § 5.—[32.] <ref>Según las ediciones vulgares.</ref> Idem Iulianus eodem libro seri- bit: si sorvo fructuarius operas cius locaverat, nihil agit; nam et si ex re mea, inquit, a me sti- pulatus sit, nihil agit, non magis, quem servus<noinclude>{{ExitusBilinguis|s|lg=es}}</noinclude> 1aa0vojaay6eznfxzko4ylg9cqlhbrd 104 83874 272963 2026-07-02T22:54:52Z Helen Escobedo 32219 /* Emendata */ 272963 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Helen Escobedo" />{{InitiumBilinguis|s|lg=es}}</noinclude>alienus Lona fide mihi serviens idem agendo do- mino quidquam acquirit. Simili modo ait, uv qui- dem si rem meam a me fractuario canducat, me uon obligavit. Et regulariter definiit: quod ‘quis ab alio stipulando mihi acquirit, id a me stipu- lando nihil) agit, nisi forte, inquit, nominatim do- mino suo stipuletur a me, vel conducat. § 6.—Si duos fruetuarios proponas, et ox alte- rius re servus sit stipulatus, quacritur, utrum to- tum, an pro parte, qua habet nsumfrnctum, ei quacratuy; nam et in duobus bonae fidei posses- soribus hoc idem est apud Scacvolam agitatum libro secundo Quaestionum. Et ait, vulgo credi- tum, rationemque hoe facere, ut si ex re alterius stipuletur, partem ci duntuxat quaeri <ref>Tuur.; nequit, antiguamente en el códice Pl., Br.</ref>, partem domino; quod si nominatim sit stipulatus, nee du- bitari debore, quin adiecto nomine solidum ei quacratur. Idemque sit, etsi iussu eius stipule- tar, quoniam iussum pro nomine aceipimus. Idem ot in fructuariis erit dieendum, ut quo casu non totuin acquiretur fructuario, proprictatis domino crit quaesitum, quoniam ex Te fructuarii quaeri ci posse ostendimus. § 7.--Quod autem diximus, ex re fructuarii vel ox operis posse acguirerc, utram tune locum ha- beat, quoties inre legati usustructus sit constitu- tus, an et si per traditionem, vel stipulationem, vel lium quemctinque <ref>quocumque, antiguamente en el códice Pl., Br.</ref> modum, videndum. Et vera est Pegasi sententia, quam ct Iulianus libre sexto decimo <ref>XVII, Vulg.</ref> seeutus est, omnia fructuario ac- quiri. 26. [33.] PAULUS ''libro III, ad Sabinum''. — Si operas suas locaverit servus fructuarius, et im- perfecto tempore Jocationis ususfructus interie- Tit, quod superest, ad proprietarium pertinebit. Sed et si ab initio certam summam propter ope- ras certas stipulatus fuerit, eapite deminuto <ref>minuto, Hal.</ref> eo idera dicendum est. 27. [34.] ULPIANUS ''libro XVIII, ad Sabinum''. --Si pendentes fructus iam maturoy reliquisset testator, fructuarius cox feret, si dic legati ce- dente adbue pendentes deprehendisset; nau et stantes <ref>nam exstitutos, Hal.</ref> fructus ad fructuariuim <ref>usufructuarium, Bar.</ref> pertinent. § 1.—Si dominus solitus fuit tabernis ad merees suas uti vel ad nogotintionem, utique permittetur fructuario locare cas et ad alias inerces; et illud solum observandum, ne vel abutatur usufrnctin- rius, vel contumeliose iniurioseve utatur usu- fructa. § 2.—Si servi ususfructus legatus est, euius te-<noinclude>{{ExitusBilinguis|s|lg=es}}</noinclude> 7ga5193m1rkl7j4svcvxk0gbpdpomp5 104 83875 272964 2026-07-02T22:57:35Z Madai Salas 32210 /* Emendata */ 272964 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Madai Salas" />{{InitiumBilinguis|s|lg=es}}</noinclude>'''50.''' IDEM libro XLII. ad Sabinum . -Non impossibile puto in contractibus depositi, commodati, et locati, et ceteris similibus hoc pactum: <<ne facias furem <ref>vel fugitivum, Hal, y los antiguos en Taur.</ref> servum meum», hoc est, ne sollicites, ut fur fiat, ut fugitibus fiat, ne ita negligas servum, ut fur efficiatur; sicut enim servi corrupti actio locum habet, ita potest etiam haec pactio locum habere, quae ad non corrumpendos servos pertinet. '''51.''' IDEM libro XXVI. ad Edictum. - Si, quum te ex causa legati debere pacisci <ref>pacisci, omítela Hal.</ref> debitori tuo existimas, pactus sit, <ref>sis, Hal.</ref> ne ab eo peteres, neque iure ipso liberatur debitor, neque <ref>te, inserta la Vulg.</ref>(4) petentem summovebit exceptione conventionis, ut Celsus libro vicesimo scribit. § 1.-Idem eodem loco scribit , si debitorem tuum iussisti solvere Titio, cui legatum falso debere existimas , et debitor pactus sit cum Titio suo debitore constituto, neque tibi adversus tuum debitorem, neque ipsi adversus suum actionem peremtam. '''52.''' IDEM libro I. <ref>III . , Hal.</ref> Opinionum. - Epistola, qua quis coheredem sibi aliquem esse <ref>esse, omítela Hal.</ref> cavit, petitionem nullam adversus possessores rerum hereditariarum dabit. § 1.-Si inter debitorem et eum, qui fundum pignoratum a creditore, quasi debitoris negotium gereret, emerit, placuit <ref>gerens emit, placuerit, Hal.</ref>, ut habita compensatione fructuum solutoque, quod reliquum deberetur, fundus debitori restitueretur; etiam heres pacto, quod defunctus fecit, fidem praestare debet. § 2.-Pactum, ut, si quas summas propter tributiones praedii pignori nexi factas creditor solvisset, a debitore reciperet, et ut tributa eiusdem praedii debitor penderet, iustum ideoque servandum est. § 3.-De inofficioso patris testamento acturis, ut iis <ref>acturus, ut ei, Hal. Vulg .</ref> certa quantitas, quoad viveret heres, praestaretur, pactus est; produci ad perpetuam praestationem id pactum postulabatur ; rescriptum est, neque iure ullo, neque aequitate tale desiderium admitti . '''53.''' IDEM libro IV. Opinionum .-Sumtus quidem prorogare litiganti honestum est; pacisci autem, ut non quantitas eo nomine expensa cum usuris licitis restituatur, sed pars dimidia eius, quod ex ea lite datum erit, non licet. '''54.''' SCAEVOLA apud Iulianum libro XXII. <ref>XXXII. , Hal.; el mismo añade este fragmento 54 al precedente.</ref> Digestorum notat: Si pactus sim, ne Stichum, qui mihi debebatur, petam, non intelligitur mora mihi fieri ; mortuoque Sticho puto non teneri reum, qui ante pactum moram non fecerat. '''55.''' [54.] IULIANUS libro XXXV. Digestorum.- Si debitor sit fructuarius, et paciscatur servus, in<noinclude>{{ExitusBilinguis|s|lg=es}}</noinclude> iewsulkix15kz1sb5zozuhh58isbmee 272966 272964 2026-07-02T23:04:52Z Madai Salas 32210 272966 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Madai Salas" />{{InitiumBilinguis|s|lg=es}}</noinclude>'''50.''' IDEM libro XLII. ad Sabinum . -Non impossibile puto in contractibus depositi, commodati, et locati, et ceteris similibus hoc pactum: <<ne facias furem <ref>vel fugitivum, Hal, y los antiguos en Taur.</ref> servum meum», hoc est, ne sollicites, ut fur fiat, ut fugitibus fiat, ne ita negligas servum, ut fur efficiatur; sicut enim servi corrupti actio locum habet, ita potest etiam haec pactio locum habere, quae ad non corrumpendos servos pertinet. '''51.''' IDEM libro XXVI. ad Edictum. - Si, quum te ex causa legati debere pacisci <ref>pacisci, omítela Hal.</ref> debitori tuo existimas, pactus sit, <ref> sis, Hal.</ref> ne ab eo peteres, neque iure ipso liberatur debitor, neque <ref>te, inserta la Vulg.</ref>(4) petentem summovebit exceptione conventionis, ut Celsus libro vicesimo scribit. § 1.-Idem eodem loco scribit , si debitorem tuum iussisti solvere Titio, cui legatum falso debere existimas , et debitor pactus sit cum Titio suo debitore constituto, neque tibi adversus tuum debitorem, neque ipsi adversus suum actionem peremtam. '''52.''' IDEM libro I. <ref>III . , Hal.</ref> Opinionum. - Epistola, qua quis coheredem sibi aliquem esse <ref>esse, omítela Hal.</ref> cavit, petitionem nullam adversus possessores rerum hereditariarum dabit. § 1.-Si inter debitorem et eum, qui fundum pignoratum a creditore, quasi debitoris negotium gereret, emerit, placuit <ref>gerens emit, placuerit, Hal.</ref>, ut habita compensatione fructuum solutoque, quod reliquum deberetur, fundus debitori restitueretur; etiam heres pacto, quod defunctus fecit, fidem praestare debet. § 2.-Pactum, ut, si quas summas propter tributiones praedii pignori nexi factas creditor solvisset, a debitore reciperet, et ut tributa eiusdem praedii debitor penderet, iustum ideoque servandum est. § 3.-De inofficioso patris testamento acturis, ut iis <ref>acturus, ut ei, Hal. Vulg .</ref> certa quantitas, quoad viveret heres, praestaretur, pactus est; produci ad perpetuam praestationem id pactum postulabatur ; rescriptum est, neque iure ullo, neque aequitate tale desiderium admitti . '''53.''' IDEM libro IV. Opinionum .-Sumtus quidem prorogare litiganti honestum est; pacisci autem, ut non quantitas eo nomine expensa cum usuris licitis restituatur, sed pars dimidia eius, quod ex ea lite datum erit, non licet. '''54.''' SCAEVOLA apud Iulianum libro XXII. <ref>XXXII. , Hal.; el mismo añade este fragmento 54 al precedente.</ref> Digestorum notat: Si pactus sim, ne Stichum, qui mihi debebatur, petam, non intelligitur mora mihi fieri ; mortuoque Sticho puto non teneri reum, qui ante pactum moram non fecerat. '''55.''' [54.] IULIANUS libro XXXV. Digestorum.- Si debitor sit fructuarius, et paciscatur servus, in<noinclude>{{ExitusBilinguis|s|lg=es}}</noinclude> fjk86o86bbjj9nsrk91t86rs09rsg0t 272967 272966 2026-07-02T23:07:57Z Madai Salas 32210 272967 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Madai Salas" />{{InitiumBilinguis|s|lg=es}}</noinclude>'''50.''' IDEM libro XLII. ad Sabinum . -Non impossibile puto in contractibus depositi, commodati, et locati, et ceteris similibus hoc pactum: <<ne facias furem <ref>vel fugitivum, Hal, y los antiguos en Taur.</ref> servum meum», hoc est, ne sollicites, ut fur fiat, ut fugitibus fiat, ne ita negligas servum, ut fur efficiatur; sicut enim servi corrupti actio locum habet, ita potest etiam haec pactio locum habere, quae ad non corrumpendos servos pertinet. '''51.''' IDEM libro XXVI. ad Edictum. - Si, quum te ex causa legati debere pacisci <ref>pacisci, omítela Hal.</ref> debitori tuo existimas, pactus sit, <ref> sis, Hal.</ref>ne ab eo peteres, neque iure ipso liberatur debitor, neque <ref>te, inserta la Vulg.</ref> petentem summovebit exceptione conventionis, ut Celsus libro vicesimo scribit. § 1.-Idem eodem loco scribit , si debitorem tuum iussisti solvere Titio, cui legatum falso debere existimas , et debitor pactus sit cum Titio suo debitore constituto, neque tibi adversus tuum debitorem, neque ipsi adversus suum actionem peremtam. '''52.''' IDEM libro I. <ref>III . , Hal.</ref> Opinionum. - Epistola, qua quis coheredem sibi aliquem esse <ref>esse, omítela Hal.</ref> cavit, petitionem nullam adversus possessores rerum hereditariarum dabit. § 1.-Si inter debitorem et eum, qui fundum pignoratum a creditore, quasi debitoris negotium gereret, emerit, placuit <ref>gerens emit, placuerit, Hal.</ref>, ut habita compensatione fructuum solutoque, quod reliquum deberetur, fundus debitori restitueretur; etiam heres pacto, quod defunctus fecit, fidem praestare debet. § 2.-Pactum, ut, si quas summas propter tributiones praedii pignori nexi factas creditor solvisset, a debitore reciperet, et ut tributa eiusdem praedii debitor penderet, iustum ideoque servandum est. § 3.-De inofficioso patris testamento acturis, ut iis <ref>acturus, ut ei, Hal. Vulg .</ref> certa quantitas, quoad viveret heres, praestaretur, pactus est; produci ad perpetuam praestationem id pactum postulabatur ; rescriptum est, neque iure ullo, neque aequitate tale desiderium admitti . '''53.''' IDEM libro IV. Opinionum .-Sumtus quidem prorogare litiganti honestum est; pacisci autem, ut non quantitas eo nomine expensa cum usuris licitis restituatur, sed pars dimidia eius, quod ex ea lite datum erit, non licet. '''54.''' SCAEVOLA apud Iulianum libro XXII. <ref>XXXII. , Hal.; el mismo añade este fragmento 54 al precedente.</ref> Digestorum notat: Si pactus sim, ne Stichum, qui mihi debebatur, petam, non intelligitur mora mihi fieri ; mortuoque Sticho puto non teneri reum, qui ante pactum moram non fecerat. '''55.''' [54.] IULIANUS libro XXXV. Digestorum.- Si debitor sit fructuarius, et paciscatur servus, in<noinclude>{{ExitusBilinguis|s|lg=es}}</noinclude> kbnbphme8dk2yndp0qzb733lyc6yjan 104 83876 272965 2026-07-02T23:03:30Z Helen Escobedo 32219 /* Emendata */ 272965 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Helen Escobedo" />{{InitiumBilinguis|s|lg=es}}</noinclude>stator quasi ministerio vacuo utebatur, si eum disciplinis vel arte instituerit usufructuarins, ar- te efus vel peritia utctur. § 3.—Si quid cloacarii nomine debeatur, vel si quid ob formam aquacduetus, quae per agrum transit, pendatar, ad onus fructuarii pertinebits sed et 6 quid ad collationem vine, puto hoc quo- que fructttarium subiturum. Ergoet quod ob trat itun exercitus confertur ox fructibus, sed et quid municipio,—uam sotent possessores certam partem fructuum municipio viliori pretio addiee- re, solent et fisco fusiones <ref>functiores, Hal.</ref> praestaro,—hace onera ad feuetuarium pertinebunt, § 4. qua servitns imposita est fundo, neces- se habebit fructuarius sustinere, unde et si per stipulationem servitus debeatur, idem puto di- eendum. . § 5.~Sed ot si servus sub poena emtus sit in- terdictis certis quibusdam, an si ususfructus elas fuerit logatus, observare haee fructuarius de- heat? Ef puto debere eum observare, alioquin non boni viri arbitratn utituy et fruitur. '''28. [35.]''' POMPONIUS ''libro V. ad Sabinum''— Numismatum aureorum vel argenteorum vete- ruin, quibus pro gemmis nti solent, ususfructus <ref>usufructus, antiguamente en el códice Pl., Br.</ref> legari potest. '''29. [36.]''' ULPIANUS ''libro XVI. ad Sabinum''. —Omnium bonorum usumfructum posse legari, nisi excedat dodrantis aestimationem, Celsus li- bro trigesimo sceundo Digestorum <ref>Digestorum, omítela Hal.</ref>, et [ulia- nus libro sexagesimo primo <ref>Celsus et Iulianus libro X. Vulg.</ref> seribit; et est verius. '''30. [37.]''' PAULUS ''libro III. ad Sabinum''.—Si is, qui binas acdes habeat, aliarum <ref>alterarum, Hal.</ref> usumfr- ctnm legaverit, posse heredem, Marcellus seribit, alteras altins tollendo obseuraro Juntinibus, qron- iam habitari potest etiam obscuratis acdibus. Quod usque adeo temperandum est, ut mon in to- tum aedes obscarentur, sed modicum Jumen, quod habitantibus sufficit, habeant. '''81. [38.]''' ''IDEM libro X.'' <ref>V., Hal.</ref> ''ad Sabinum''.—Ex re fructuarii etinia id intelligitur, quod ei fru- etuarius dovaverit concesscritve, vel ex_admi- nistratione rerum eins compondit servus fecerit, '''82. |39.]''' POMPONIUS ''libro XXXIII. ad Sabi- num'',—Si quis unas <ref>binas, Vulg.</ref> aedes, quas solas habct, vel fundum tradit, oxcipere potest id, quod per- gonae, non praedii est, veluti usum ct usumfru- ctum. Sed et si excipiat, ut pascere sibi vel inha- bitare liceat, valet exceptio, quum ex multis sal- tibus pastione fructus perciperctur. Et habitatio-<noinclude>{{ExitusBilinguis|s|lg=es}}</noinclude> 7btilraje93afnf6kkla57hwi64k851 104 83877 272970 2026-07-02T23:12:00Z Helen Escobedo 32219 /* Emendata */ 272970 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Helen Escobedo" />{{InitiumBilinguis|s|lg=es}}</noinclude>nis excoptione sive temporalis <ref>Hal. Vulg.; temporali, Pl.</ref>, sive usquead mortem eins, qui excepit, usus videtur exceptus. '''38. (40.)''' PAPINIANUS ''libro XVII''. <ref>XVII., Hal.</ref> Quae- stionum.''—Si Titio fructus, Maevio proprictas le- gata sit, et vivo testatore Titius decedat, nihil apud scriptum heredem relinquctur; et id Nera- tius quogne respondit. § 1.—Usumfructum in quibusdam casibus non artis <ref>proprietatis, (en lugar de partis), erradamente Hal.</ref> effectum obtinere convenit; undo st fundi vel fructus portio petalur, et absolutione secuta postea pars altera, quae accrevit, vindi- ectur, in lite <ref>litom, Hal.</ref> quidom’ proprictatis iudicatae rei exeeptionem obstare, in fructus vero non ob- stare scribit lulianus, quoniam portio fundi, vel- ut alluvio portioni, personas fructus <ref>usufructus, Hal. Vulg.</ref> accre- sceret, '''34. [41.]''' IULIANUS ''libro XXXV. Digestorum''.— Quoties dudbus ususfructus legatur ita, ut alter- uis annis utantur fruantur, si quidem italegatus fuerit: «Titio et Maevio», potest dici priori Titio, deinde Maevio legatum datum. Si vero duo eius- dem nominis fuerint, et ita scriptum fuerit: <Ti- tiis usumfructuin alternis annis do» <ref>lego, insertan Hal. Vulg.</ref>, nisi con- senserint, uter eorum prior utatur, invicem sibi impedient. Quodsi Titius eo anno, quo frueretur, proprietatem accepisset, interim legatum non ha- bebit, sed ad Maevium alternis annis ususfructus pertinebit; et si Titius proprictatem alienasset, habebit eum usumtructum, quia etsi sub condi- tione ususfructus mihi legatus fuerit, et interim proprietatem ab herede accepero, pendente autem conditione eandem alienavero, ad legatum ad- mittar, $ 1.—Si colono tuo usumfructum fundi legave- ris, usumfructum vindicabit, et cum herede tuo aget ex conducto et consequetur, ut neque mer- cedes praestet, et impensas, quas in culturam fe- cerat, recipiat. '§ 2.—Universorum bonorum, an singularum rerum ususfructus legetur, huctepus interessc puto, quod si aedes incensae fuerint, ususfructus specialiter acdiuin legatus peti non potest; bono- rum autem usufructu legato, areae ususfractus peti poterit, quoniam qui honorum suorum usum- fructum legat, non solum eorum, quae in specie sunt, sed et substantiae omnis usumfructum le- gare videtur, in substantia autem bonorum etiam area est. '''35. [42.]''' IDEM libro I. <ref>II., Hal.</ref> ad Urseium Fero- cem.—Si ususfructus legatus est, sed heres seri- ptus ob hoc tardius adiit, ut tardius ad legatum perveniretur, hoc quoque preestabitur, ut Sabi- no placuit. § 1.—Ususfructus servi mihi legatus est, isque, quum ego uti frui desiissem, Iiber esse iuesus est, deinde ego ab herede aestimationem legati tuil; nihilo magis eum liberum fore, Sabinus re spondit; namque videri me uti frui homine, pro<noinclude>{{ExitusBilinguis|s|lg=es}}</noinclude> gwbzk3i2esvgd7s9wytj9xnxzeggcr8 272971 272970 2026-07-02T23:13:19Z Helen Escobedo 32219 272971 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Helen Escobedo" />{{InitiumBilinguis|s|lg=es}}</noinclude>nis excoptione sive temporalis <ref>Hal. Vulg.; temporali, Pl.</ref>, sive usquead mortem eins, qui excepit, usus videtur exceptus. '''38. (40.)''' PAPINIANUS ''libro XVII''. <ref>XVII., Hal.</ref> Quae- stionum.''—Si Titio fructus, Maevio proprictas le- gata sit, et vivo testatore Titius decedat, nihil apud scriptum heredem relinquctur; et id Nera- tius quogne respondit. § 1.—Usumfructum in quibusdam casibus non artis <ref>proprietatis, (en lugar de partis), erradamente Hal.</ref> effectum obtinere convenit; undo st fundi vel fructus portio petalur, et absolutione secuta postea pars altera, quae accrevit, vindi- ectur, in lite <ref>litom, Hal.</ref> quidom’ proprictatis iudicatae rei exeeptionem obstare, in fructus vero non ob- stare scribit lulianus, quoniam portio fundi, vel- ut alluvio portioni, personas fructus <ref>usufructus, Hal. Vulg.</ref> accre- sceret, '''34. [41.]''' IULIANUS ''libro XXXV. Digestorum''.— Quoties dudbus ususfructus legatur ita, ut alter- uis annis utantur fruantur, si quidem italegatus fuerit: «Titio et Maevio», potest dici priori Titio, deinde Maevio legatum datum. Si vero duo eius- dem nominis fuerint, et ita scriptum fuerit: <Ti- tiis usumfructuin alternis annis do» <ref>lego, insertan Hal. Vulg.</ref>, nisi con- senserint, uter eorum prior utatur, invicem sibi impedient. Quodsi Titius eo anno, quo frueretur, proprietatem accepisset, interim legatum non ha- bebit, sed ad Maevium alternis annis ususfructus pertinebit; et si Titius proprictatem alienasset, habebit eum usumtructum, quia etsi sub condi- tione ususfructus mihi legatus fuerit, et interim proprietatem ab herede accepero, pendente autem conditione eandem alienavero, ad legatum ad- mittar, $ 1.—Si colono tuo usumfructum fundi legave- ris, usumfructum vindicabit, et cum herede tuo aget ex conducto et consequetur, ut neque mer- cedes praestet, et impensas, quas in culturam fe- cerat, recipiat. '§ 2.—Universorum bonorum, an singularum rerum ususfructus legetur, huctepus interessc puto, quod si aedes incensae fuerint, ususfructus specialiter acdiuin legatus peti non potest; bono- rum autem usufructu legato, areae ususfractus peti poterit, quoniam qui honorum suorum usum- fructum legat, non solum eorum, quae in specie sunt, sed et substantiae omnis usumfructum le- gare videtur, in substantia autem bonorum etiam area est. '''35. [42.]''' IDEM libro I. <ref>II., Hal.</ref> ad Urseium Fero- cem.—Si ususfructus legatus est, sed heres seri- ptus ob hoc tardius adiit, ut tardius ad legatum perveniretur, hoc quoque preestabitur, ut Sabi- no placuit. § 1.—Ususfructus servi mihi legatus est, isque, quum ego uti frui desiissem, Iiber esse iuesus est, deinde ego ab herede aestimationem legati tuil; nihilo magis eum liberum fore, Sabinus re spondit; namque videri me uti frui homine, pro<noinclude>{{ExitusBilinguis|s|lg=es}}</noinclude> 5hnygguw63ely6o92h1pwtdyq195qe1 104 83878 272972 2026-07-02T23:21:10Z Helen Escobedo 32219 /* Nondum emendata */ Paginam instituit, scribens 'quo aliquam rem habeam, conditionem autem eius libertatis eandem manere, ita ut mortis meao aut capitis deminutionis interventu liber futurw esset. '''36, [43.]''' AFRICANUS ''libro V. Quaestionun'' Qui usumfructum areae legaverat, insulam ibi aedifivavit; en vivo eo decidit vel deusta est; usumfructim deberi existimavit. Contre autem non idem iuris esse, si ingulac usuiructe legato ares deinde insula facta sit. Idemque esse, et si seyphoru... 272972 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Helen Escobedo" />{{InitiumBilinguis|s|lg=es}}</noinclude>quo aliquam rem habeam, conditionem autem eius libertatis eandem manere, ita ut mortis meao aut capitis deminutionis interventu liber futurw esset. '''36, [43.]''' AFRICANUS ''libro V. Quaestionun'' Qui usumfructum areae legaverat, insulam ibi aedifivavit; en vivo eo decidit vel deusta est; usumfructim deberi existimavit. Contre autem non idem iuris esse, si ingulac usuiructe legato ares deinde insula facta sit. Idemque esse, et si seyphorum usuafructus legatus sit, deindo massa facta et iterum scyphi; licet enim pristina quali- tau scyphorum restituta sit, non tamen iflos es- ge, quorum ususfructus legatus sit. § 1.—Stipulatus sum de Titio fundum Corne- lianum detracto usufractu, Titius decessit; quae- situm est, quid mihi heredem eius praestare opor- tet? Respondit, referre, qua mente ususfructus exceptus sit; nam si quidem hoc actum est, ut in euiuslidet persona ususfruetus constitueretur, 80- lam proprietatem beredem debiturum, sin autem id aetum sit, ut promissori duntaxat usustructns reciperetur, plenam proprietatem heredem eius debiturum, Hoc ita se habere, manifestiusin cau- sa legatorum apparere; etenim si heres, & quo de- tracto usufructu proprietas legata sit, priuaquam ex testamento ageretur, decesserit, minus dubi- tandum, quin heres eius plenam proprietatem sit debiturus. Idemque, et si sub conditione simili- ter legatus sit, et pendente conditione heres de- ceasit, § 2.—Ususfructus servi Titio legatus est; quuma per heredem staret, quo minus pracstaretur, ser- yus inortuus est; aliad dici non posse ait, quam in id obligatum esse heredem, quanti legatarii intersit moram factutm non esse; ut scilicet ex eo tempore in diem, in quo servus sit mortaus, usus- fructus aestimetur. Cui illud quoque consequens esse, ut si ipse Titius moriatur, similiter ex co tempore, quo morasit facta, in diem mortis xeati- matio ususfructus heredi eius pruestaretur. '''37. [44.]''' IDEM ''libro VII. Quaestionum.''—Quae- situm est, si quum in annos decem proximos usumfructum de te dari stipulatus essem, per te steterit, quo minus dares, et quinquennium trans- jerit, quid iuris sit? item, si Stichi decem anno- rum proximorum operas de te dari stipulatus sim, et gimiliter quinquennium practeriit? Re- spondit, cius temporis usumfractum et operas ¥ cte peti, quod per te transactuim est <ref>factum esset, Hal.</ref>, quo mi- nus derentur. '''38. [45.]''' MARCIANUS ''libro III, Institutionum''. —Non utitur usufructuarius, si nec ipse utatur, nee nomine eius alius, puta qui emit, vel qui con- duxit, vel cui donatus <ref>donatum, Vulg.</ref> est, vel qui negotium<noinclude>{{ExitusBilinguis|s|lg=es}}</noinclude> pupurj8q17b3z2j4tqqtcg4ijsz16qz 272973 272972 2026-07-02T23:21:19Z Helen Escobedo 32219 /* Emendata */ 272973 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Helen Escobedo" />{{InitiumBilinguis|s|lg=es}}</noinclude>quo aliquam rem habeam, conditionem autem eius libertatis eandem manere, ita ut mortis meao aut capitis deminutionis interventu liber futurw esset. '''36, [43.]''' AFRICANUS ''libro V. Quaestionun'' Qui usumfructum areae legaverat, insulam ibi aedifivavit; en vivo eo decidit vel deusta est; usumfructim deberi existimavit. Contre autem non idem iuris esse, si ingulac usuiructe legato ares deinde insula facta sit. Idemque esse, et si seyphorum usuafructus legatus sit, deindo massa facta et iterum scyphi; licet enim pristina quali- tau scyphorum restituta sit, non tamen iflos es- ge, quorum ususfructus legatus sit. § 1.—Stipulatus sum de Titio fundum Corne- lianum detracto usufractu, Titius decessit; quae- situm est, quid mihi heredem eius praestare opor- tet? Respondit, referre, qua mente ususfructus exceptus sit; nam si quidem hoc actum est, ut in euiuslidet persona ususfruetus constitueretur, 80- lam proprietatem beredem debiturum, sin autem id aetum sit, ut promissori duntaxat usustructns reciperetur, plenam proprietatem heredem eius debiturum, Hoc ita se habere, manifestiusin cau- sa legatorum apparere; etenim si heres, & quo de- tracto usufructu proprietas legata sit, priuaquam ex testamento ageretur, decesserit, minus dubi- tandum, quin heres eius plenam proprietatem sit debiturus. Idemque, et si sub conditione simili- ter legatus sit, et pendente conditione heres de- ceasit, § 2.—Ususfructus servi Titio legatus est; quuma per heredem staret, quo minus pracstaretur, ser- yus inortuus est; aliad dici non posse ait, quam in id obligatum esse heredem, quanti legatarii intersit moram factutm non esse; ut scilicet ex eo tempore in diem, in quo servus sit mortaus, usus- fructus aestimetur. Cui illud quoque consequens esse, ut si ipse Titius moriatur, similiter ex co tempore, quo morasit facta, in diem mortis xeati- matio ususfructus heredi eius pruestaretur. '''37. [44.]''' IDEM ''libro VII. Quaestionum.''—Quae- situm est, si quum in annos decem proximos usumfructum de te dari stipulatus essem, per te steterit, quo minus dares, et quinquennium trans- jerit, quid iuris sit? item, si Stichi decem anno- rum proximorum operas de te dari stipulatus sim, et gimiliter quinquennium practeriit? Re- spondit, cius temporis usumfractum et operas ¥ cte peti, quod per te transactuim est <ref>factum esset, Hal.</ref>, quo mi- nus derentur. '''38. [45.]''' MARCIANUS ''libro III, Institutionum''. —Non utitur usufructuarius, si nec ipse utatur, nee nomine eius alius, puta qui emit, vel qui con- duxit, vel cui donatus <ref>donatum, Vulg.</ref> est, vel qui negotium<noinclude>{{ExitusBilinguis|s|lg=es}}</noinclude> 4mnphe2iqfai6nt4s6p261d6mcoh5ci 104 83879 272974 2026-07-02T23:28:21Z Helen Escobedo 32219 /* Emendata */ 272974 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Helen Escobedo" />{{InitiumBilinguis|s|lg=es}}</noinclude>eius gerit. Plane illud interest, quod, si vendide- To usumfructum, etiamsi emtor non utatur, vi- deor usumfructum retinere, '''39. [46.]''' GAIUS ''libro VII, ad Edictum provin- ciale''.—quia, qui pretio fruitur, non minus habe- re intelligitur, quam qui principali re utitue feuitur, '''40. (47.]''' MARCIANUS ''libro III, Institutionum.'' —Quod si donavero, non alias retineo, nisi ille utatur. '''41. [48.]''' IDEM ''Libro VII. Institutionum'' <ref>Idem eodem libro, Hal.</ref>.— Statuae ot imaginis usumfructum posse relinqui magis est, quia et ipsne habent aliquam utilita- tem, si quo loco opportune ponantur. § 1,—Licet praedia quaedam talia sint, ut ma- gis in ea impeudamus, quam de illis acquiraiaus, tamen ususfructus corum relinqui potest. '''42. [49.]''' FLORENTINUS ''libro XI, Institutio''- alii usus, alii fructus eiusdem rei lege- tur, id pereipiet fructuarius, quod usurrio super- erit; nee minus et ipse fruendi causa ct usum habebit. § 1,—Rerum, an aestimationis ususfructus tibi legetur, interest. Nam si quidem rerum legetur, dedueto eo, quod praeterea tibi legatum ert, ox <ref>ex, omítela Hal.</ref> reliquis bonis usumfructum feres; sin autem aestimationis ususfructus legatus est, id quoque acstimabitur, quod praeterea tibi legatum est; nam sacpius idem legando non amplint testator legatum, re autem Jegata etiam acstimationem cius legando ampliare legatum possumus. '''48. [50.]''' ULPIANUS libro VIT. Regularum.— Etiam partis bonorum ususfructus legari potest; xi tamen non sit spectaliter facta partis mentio, dimidia pars bonorum continetur. '''44. [61.)''' NERATIUS ''libro IIL, Membranarum.''— Usufructuarius novum tectorium parietibus, qui tudes fuissent, imponere non potest, quia, tamet- si meliorem excolendo acdificium domint causam facturus esset, non tamen id inre suo facere pot- est; atiudque est tueri, quod accepisset, ac novum facere <ref>Según conjetura de Br.; allí novum faceret, Pl.; aliud novum facere, Hal. Vulg.</ref>. '''45, [52.]''' GAIUS ''libro VII''. <ref>XIV., Hal.</ref> ad Edictum pro- vinciale,—Sicut impendia cibariorum in xervura, cuius ususfructus ad aliquem pertinet, ita et va" letudinis impendia ad eum respicere natura ma- nifestum est, '''46 [53.]''' PAULUS ''libro IX''. <ref>XVIII., Hal.</ref> ad Plautium.— Si extraneo scripto, et emancipato praeterito ma- tri defuncti deducto usufructu proprictas legata sit, petite contra tabulas bonorum possessione plena proprictas piotatis respectu matri prac- atanda est. § 1.—Si testator iusserit, ut heres reticeret in-<noinclude>{{ExitusBilinguis|s|lg=es}}</noinclude> 0eompm31tihumsqfzynvfq65wifgwjq 104 83880 272975 2026-07-02T23:31:22Z Madai Salas 32210 /* Emendata */ 272975 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Madai Salas" />{{InitiumBilinguis|s|lg=es}}</noinclude>quo usumfructum habet, ne ab eo petatur, paciscendo meliorem conditionem eius facit. Item si <ref>Br.; (si), Taur .</ref> creditor esset fructuarius, et pactus esset, ne peteret, servus autem fructuarius pacisceretur, ut peteret, beneficio pacti, quod servus interposuisset, utiliter ad petitionem admittetur. '''56.''' [55.] IDEM libro VI. ad Minicium . Si convenerit, ne dominus a colono quid peteret, et iusta causa conventionis fuerit, nihilo minus colonus a domino petere potest. '''57.''' [56.] FLORENTINUS libro VIII . Institutionum- Qui in futurum usuras a debitore acceperat, tacite pactus videtur, ne intra id tempus sortem petat . § 1.-Si ex altera parte in rem, ex altera in personam pactum conceptum fuerit, veluti ne ego petam, vel ne a te petatur, heres meus ab omnibus vobis petitionem habebit, et ab herede tuo omnes petere poterimus. '''58.''' [57.] NERATIUS libro III. Membranarum.— Ab emtione, venditione, locatione, conductione, ceterisque similibus obligationibus, quin integris omnibus consensu eorum, qui inter se obligati sint, recedi possit, dubium non est. Aristoni hoc amplius videbatur , si ea, quae me ex emto praestare tibi oporteret, praestitissem, et quum tu mihi pretium deberes , convenisset mihi tecum, ut rursus praestitis mihi a te in re vendita omnibus, quae ego tibi praestitissem, pretium mihi non dares, tuque mihi ea praestitisses, pretium te debere desinere; quia bonae fidei, ad quam omnia haec rediguntur, interpretatio hanc quoque conventionem admittit. Nec quidquam interest, utrum integris omnibus, in quae <ref>in quibus, Hal.</ref>obligati essemus, conveniret, ut ab eo negotio discederetur, an in integrum restitutis his, quae ego tibi praestitissem, consentiremus, ne quid tu mihi eo nomine praestares . Illud plane conventione, quae pertinet ad resolvendum id, quod actum est, perfici non potest, ut tu quod iam ego tibi praestiti , contra praestare mihi cogaris ; quia eo modo non tam hoc agitur, ut a pristino negotio discedamus, quam ut novae quaedam obligationes inter nos constituantur . '''59.''' [58.] PAULUS libro III. <ref>VI., Hal. </ref> Regularum. — Per quos acquiri nobis stipulatione potest, per eosdem etiam pactis conventis meliorem conditionem nostram fieri posse placet. '''60.''' [59.] ΡΑPIRIUS IUSTUS <ref>Papinianus, Vulg.</ref> libro VIII. Constitutionum .- Imperator Antoninus Avidio Cassio rescripsit: Si creditores parati <ref>pacti, Vulg.</ref> sint partem ex bonis, licet ab extraneo, consequi, rationem ha- bendam prius necessariarum personarum, si idoneae sint . '''61.''' [60.] POMPONIUS libro IX. <ref>IV., Hal .</ref>(6) ad Sabinum.<noinclude>{{ExitusBilinguis|s|lg=es}}</noinclude> lmsna85dna9oymriuso816vpincsasc 272980 272975 2026-07-02T23:40:29Z Madai Salas 32210 272980 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Madai Salas" />{{InitiumBilinguis|s|lg=es}}</noinclude>quo usumfructum habet, ne ab eo petatur, paciscendo meliorem conditionem eius facit. Item si <ref>Br.; (si), Taur .</ref> creditor esset fructuarius, et pactus esset, ne peteret, servus autem fructuarius pacisceretur, ut peteret, beneficio pacti, quod servus interposuisset, utiliter ad petitionem admittetur. '''56.''' [55.] IDEM libro VI. ad Minicium . Si convenerit, ne dominus a colono quid peteret, et iusta causa conventionis fuerit, nihilo minus colonus a domino petere potest. '''57.''' [56.] FLORENTINUS libro VIII . Institutionum- Qui in futurum usuras a debitore acceperat, tacite pactus videtur, ne intra id tempus sortem petat . § 1.-Si ex altera parte in rem, ex altera in personam pactum conceptum fuerit, veluti ne ego petam, vel ne a te petatur, heres meus ab omnibus vobis petitionem habebit, et ab herede tuo omnes petere poterimus. '''58.''' [57.] NERATIUS libro III. Membranarum.— Ab emtione, venditione, locatione, conductione, ceterisque similibus obligationibus, quin integris omnibus consensu eorum, qui inter se obligati sint, recedi possit, dubium non est. Aristoni hoc amplius videbatur , si ea, quae me ex emto praestare tibi oporteret, praestitissem, et quum tu mihi pretium deberes , convenisset mihi tecum, ut rursus praestitis mihi a te in re vendita omnibus, quae ego tibi praestitissem, pretium mihi non dares, tuque mihi ea praestitisses, pretium te debere desinere; quia bonae fidei, ad quam omnia haec rediguntur, interpretatio hanc quoque conventionem admittit. Nec quidquam interest, utrum integris omnibus, in quae <ref>in quibus, Hal.</ref> obligati essemus, conveniret, ut ab eo negotio discederetur, an in integrum restitutis his, quae ego tibi praestitissem, consentiremus, ne quid tu mihi eo nomine praestares . Illud plane conventione, quae pertinet ad resolvendum id, quod actum est, perfici non potest, ut tu quod iam ego tibi praestiti , contra praestare mihi cogaris ; quia eo modo non tam hoc agitur, ut a pristino negotio discedamus, quam ut novae quaedam obligationes inter nos constituantur . '''59.''' [58.] PAULUS libro III. <ref>VI., Hal. </ref> Regularum. — Per quos acquiri nobis stipulatione potest, per eosdem etiam pactis conventis meliorem conditionem nostram fieri posse placet. '''60.''' [59.] ΡΑPIRIUS IUSTUS <ref>Papinianus, Vulg.</ref> libro VIII. Constitutionum .- Imperator Antoninus Avidio Cassio rescripsit: Si creditores parati <ref>pacti, Vulg.</ref> sint partem ex bonis, licet ab extraneo, consequi, rationem ha- bendam prius necessariarum personarum, si idoneae sint . '''61.''' [60.] POMPONIUS libro IX. <ref>IV., Hal .</ref>(6) ad Sabinum.<noinclude>{{ExitusBilinguis|s|lg=es}}</noinclude> al7m19akvtf8aq3utitn3ntyihz1jk5 272981 272980 2026-07-02T23:41:07Z Madai Salas 32210 272981 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Madai Salas" />{{InitiumBilinguis|s|lg=es}}</noinclude>quo usumfructum habet, ne ab eo petatur, paciscendo meliorem conditionem eius facit. Item si <ref>Br.; (si), Taur .</ref> creditor esset fructuarius, et pactus esset, ne peteret, servus autem fructuarius pacisceretur, ut peteret, beneficio pacti, quod servus interposuisset, utiliter ad petitionem admittetur. '''56.''' [55.] IDEM libro VI. ad Minicium . Si convenerit, ne dominus a colono quid peteret, et iusta causa conventionis fuerit, nihilo minus colonus a domino petere potest. '''57.''' [56.] FLORENTINUS libro VIII . Institutionum- Qui in futurum usuras a debitore acceperat, tacite pactus videtur, ne intra id tempus sortem petat . § 1.-Si ex altera parte in rem, ex altera in personam pactum conceptum fuerit, veluti ne ego petam, vel ne a te petatur, heres meus ab omnibus vobis petitionem habebit, et ab herede tuo omnes petere poterimus. '''58.''' [57.] NERATIUS libro III. Membranarum.— Ab emtione, venditione, locatione, conductione, ceterisque similibus obligationibus, quin integris omnibus consensu eorum, qui inter se obligati sint, recedi possit, dubium non est. Aristoni hoc amplius videbatur , si ea, quae me ex emto praestare tibi oporteret, praestitissem, et quum tu mihi pretium deberes , convenisset mihi tecum, ut rursus praestitis mihi a te in re vendita omnibus, quae ego tibi praestitissem, pretium mihi non dares, tuque mihi ea praestitisses, pretium te debere desinere; quia bonae fidei, ad quam omnia haec rediguntur, interpretatio hanc quoque conventionem admittit. Nec quidquam interest, utrum integris omnibus, in quae <ref>in quibus, Hal.</ref> obligati essemus, conveniret, ut ab eo negotio discederetur, an in integrum restitutis his, quae ego tibi praestitissem, consentiremus, ne quid tu mihi eo nomine praestares . Illud plane conventione, quae pertinet ad resolvendum id, quod actum est, perfici non potest, ut tu quod iam ego tibi praestiti , contra praestare mihi cogaris ; quia eo modo non tam hoc agitur, ut a pristino negotio discedamus, quam ut novae quaedam obligationes inter nos constituantur . '''59.''' [58.] PAULUS libro III. <ref>VI., Hal. </ref> Regularum. — Per quos acquiri nobis stipulatione potest, per eosdem etiam pactis conventis meliorem conditionem nostram fieri posse placet. '''60.''' [59.] ΡΑPIRIUS IUSTUS <ref>Papinianus, Vulg.</ref> libro VIII. Constitutionum .- Imperator Antoninus Avidio Cassio rescripsit: Si creditores parati <ref>pacti, Vulg.</ref> sint partem ex bonis, licet ab extraneo, consequi, rationem ha- bendam prius necessariarum personarum, si idoneae sint . '''61.''' [60.] POMPONIUS libro IX. <ref>IV., Hal .</ref>ad Sabinum.<noinclude>{{ExitusBilinguis|s|lg=es}}</noinclude> 8vivr231cfqkztnvepbqz2iu2helrwu 104 83881 272976 2026-07-02T23:33:45Z Helen Escobedo 32219 /* Emendata */ 272976 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Helen Escobedo" />{{InitiumBilinguis|s|lg=es}}</noinclude>sulam, culus usumfructum legavit, potest fru- ctuarius ex testamento agere, ut herea reficeret, 47. [64.] POMPONIUS libro V. ex Plautio. — Quodsi heres hoe non fecisset, et ob id fructua- rius frui non Lapeie heres etiam fructuarii co nomine habebit actionem, quanti fructuarii in- terfaisset, non cessasse heredem, licet ususfru- ctus morte eins interiisset. 48. [55.] PAULUS libro IX. <ref>libro VII. quaestionum ad Plautium, Hal.</ref> ad Plautium.— Si absente fructuario heres quasi negotium eius gerens reficiat, negotioram gestoruin actionem adveraus fructuarium habet, tametsi sibi in futu- rum beres prospiceret. Sed si paratus sit recede- ye ab usufructa fructuarius, non est cogendus re- ficere, sed actione negotiorum gestorum libe- ratar. § 1.—Silvam caeduam, etiamsi intempestive caesa sit, in fructu esse constat, sicut olea imma- tura lecta, item foenum immaturum caesum in fructu est. '''48. [56.]''' POMPONIUS libro VII. <ref>V., Hal.</ref> ad Plau- tium <ref>ex Plautio, conjetura Br. conforme a la ley 47. de este título.</ref>. — Si mihi et tibia Sempronio et Mucio heredibus ususfructus legatus sit, ego in partem Sempronit quadrantem, in partem Mucii alterum quadrantem habebo, tu item in utriusqne parte eoram quadrantes partes <ref>habes, suple Br. conforme a antiquísima corrección del códice Pl.</ref>. '''60. [67.]''' PAULUS libro III. ad Vitellium.—Ti- tins Maevio fundum Tusculanum reliquit, eius- que fidei commisit, ut eiusdem fundi partis dimi- diae usumfructum Titiae praestaret; Maevius vil- lam vetustate corruptam, necessariam cogendis et conservandis fructibus, aedificavit; quaesitum eat, an sumtus partem pro portione ususfructus Titi aguoscere debeat? Respondit Scaevols, si, privsquam ususfructus pracstaretur, necessario aedificassct, non alias cogendum restituere, quam eius sumtus ratio haberetur. '''51. [58.]''' MODESTINUS libro IX. Differentia- rum.—Titio, «quum morieturs, ususfructus inu- tiliter legari intelligitur, in fd tempus videlicet collatus, quo a persona discedere incipit. '''52. [58.]''' IDEM libro IX. <ref>VIII., Hal.</ref> Regularum. — Usufructu relicto si tributa eius rei praestentur, ea usufructuerium praestare debere dubium non est, nisi specialiter nomine fideicommissi testato- 4 Placuisse probetur, haec quoque ab herede lari. '''58. [60.]''' IAVOLENUS libro IE. Epistolarum <ref>διχοτολεῖν, Hal.</ref>. —Si cui insulae ususfructus legatus est, quamdiu<noinclude>{{ExitusBilinguis|s|lg=es}}</noinclude> bd4ch1iwvd8cnxyifh9ly43dx4cuw80 272977 272976 2026-07-02T23:34:17Z Helen Escobedo 32219 272977 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Helen Escobedo" />{{InitiumBilinguis|s|lg=es}}</noinclude>sulam, culus usumfructum legavit, potest fru- ctuarius ex testamento agere, ut herea reficeret, '''47. [64.]''' POMPONIUS libro V. ex Plautio. — Quodsi heres hoe non fecisset, et ob id fructua- rius frui non Lapeie heres etiam fructuarii co nomine habebit actionem, quanti fructuarii in- terfaisset, non cessasse heredem, licet ususfru- ctus morte eins interiisset. '''48. [55.]''' PAULUS libro IX. <ref>libro VII. quaestionum ad Plautium, Hal.</ref> ad Plautium.— Si absente fructuario heres quasi negotium eius gerens reficiat, negotioram gestoruin actionem adveraus fructuarium habet, tametsi sibi in futu- rum beres prospiceret. Sed si paratus sit recede- ye ab usufructa fructuarius, non est cogendus re- ficere, sed actione negotiorum gestorum libe- ratar. § 1.—Silvam caeduam, etiamsi intempestive caesa sit, in fructu esse constat, sicut olea imma- tura lecta, item foenum immaturum caesum in fructu est. '''48. [56.]''' POMPONIUS libro VII. <ref>V., Hal.</ref> ad Plau- tium <ref>ex Plautio, conjetura Br. conforme a la ley 47. de este título.</ref>. — Si mihi et tibia Sempronio et Mucio heredibus ususfructus legatus sit, ego in partem Sempronit quadrantem, in partem Mucii alterum quadrantem habebo, tu item in utriusqne parte eoram quadrantes partes <ref>habes, suple Br. conforme a antiquísima corrección del códice Pl.</ref>. '''60. [67.]''' PAULUS libro III. ad Vitellium.—Ti- tins Maevio fundum Tusculanum reliquit, eius- que fidei commisit, ut eiusdem fundi partis dimi- diae usumfructum Titiae praestaret; Maevius vil- lam vetustate corruptam, necessariam cogendis et conservandis fructibus, aedificavit; quaesitum eat, an sumtus partem pro portione ususfructus Titi aguoscere debeat? Respondit Scaevols, si, privsquam ususfructus pracstaretur, necessario aedificassct, non alias cogendum restituere, quam eius sumtus ratio haberetur. '''51. [58.]''' MODESTINUS libro IX. Differentia- rum.—Titio, «quum morieturs, ususfructus inu- tiliter legari intelligitur, in fd tempus videlicet collatus, quo a persona discedere incipit. '''52. [58.]''' IDEM libro IX. <ref>VIII., Hal.</ref> Regularum. — Usufructu relicto si tributa eius rei praestentur, ea usufructuerium praestare debere dubium non est, nisi specialiter nomine fideicommissi testato- 4 Placuisse probetur, haec quoque ab herede lari. '''58. [60.]''' IAVOLENUS libro IE. Epistolarum <ref>διχοτολεῖν, Hal.</ref>. —Si cui insulae ususfructus legatus est, quamdiu<noinclude>{{ExitusBilinguis|s|lg=es}}</noinclude> m2kanl249ovkcao9h4c311josxuuf3x 104 83882 272978 2026-07-02T23:40:09Z Helen Escobedo 32219 /* Emendata */ 272978 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Helen Escobedo" />{{InitiumBilinguis|s|lg=es}}</noinclude>quaclibet portio eius insulae remanet, totins soli uswnfructum retinet. '''54. [61.]''' IDEM ''libro III. Epistolarum'' <ref>ἐπιστολήν, Hal.</ref>, — Sub conditione ususfructuy fundi a te herede Ti tio legatus est, tu fandum mihi vendidisti et tr didisti detracto usufructn; quaero, si non exti- terit conditio, aut extiterit, et interiit usustrn- etus, ad quem portineat? Respondit: intetligo te de usufructu quacrere, qui legatus est. Itaque si conditio cius legati extiterit, dubium non est, quin ad Jegatarium is ususfructus pertineat, ot at aliquo casu ab ¢o amissus fuerit, ad proprictatems fundi revertatur. Quadsi conditio uo oxtiterit, ususiriictus ad heredem pertinebit, ita ut in cing persona omnia eadem serventur, quae ad ami tendum usumfructum pertinent et servari solent, Coterum in eiusinodi venditione spectandwn id erit, quod inter ementem vendentemque conve- nerit, ut, si apparuerit legati causa eum usum- fructum exceptum esse, etiainsi conditio non ex titerit, restitui a venditore emtori debeat, '''55. [62.]''' POMPONIUS ''libro XXVI. ad Quintum Mucium'',—Si infantis wsus <ref>usufructus, Hal. Vulg.</ref> tantunmodo lega- tus sit, otixmsi nullus interim it, quum tamen infantis actatem excesserit, esse incipit. '''56. [63.]''' GAIUS libro XVI. <ref>VII., Hal.</ref> ''ad Edictum provinciale''.—An wsustruetus nomine actio muni- vipibus dari debeat, quaesitum est; periculum enim esso videbatur, ne perpetuns fieret, quia neque morte, nec facile capitis deminutione peri- turus est; qua ratione proprietas inutilis eset fu- tura semper abseedente usufructu. Sed tamon pleut, dandam esse actionem. Unde sequens du- hitatio est, quousque tnendi essent in eo usafru- etu municipes? Kt placuit, centum annos tuendos ease municipes, qutia is finis vitae longaevi homi- nfs ext, '''57. |64.]''' PAPINIANUS ''libro VII. Responsorum''. —Dominus fructuario pracdium, quod ej por usimfructum serviebat, logavit; idque pracdium aliquamdiu possessuin legatarius restituere filio, qui causam inofficiosi testamenti recte pertule- rat, coactus est, mavsisse fructus <ref>usufructua, Vulg.</ref> ius inte- grum ex postfacto apparuit. § 1—Per fideicommissum fructu praediorum ob alimenta libertis relicto partimn euolumen- tum ox persona vita decedentium ad dominum proprietatis rocurrit. '''58. [65]''' SCAEVOLA ''libro III. Responsorum.''— Defuneta fractuaria mense Decembri iam omni- ‘yus fructibus, qui in his agria naseuntur, monse Octobri colono <ref>Según la escritura original del códice Pl., Br.; per colonos, Taur.</ref> sublatis, qtaesitum est, utrum<noinclude>{{ExitusBilinguis|s|lg=es}}</noinclude> i645qjafxxm1pel6e0pfqxxwg7rodjo 104 83883 272984 2026-07-03T00:50:37Z Liliana Torres Condori 32220 /* Emendata */ 272984 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Liliana Torres Condori" />{{InitiumBilinguis|s|lg=es}}</noinclude>§ 2.—Ergo et si fructus sine usu obtigerit, stipulatio locum habebit. § 3.—Et si habitatio, vel operae hominis,vel cuius alterius animalis relictae fueri,stipulatio locum habebit, licet per omnia haec usumfructum non imitantur. '''6.''' PAULUs ''libro LXXV. ad Edictum''.— Idem est,et in reditu praedii,sicuti si vindemia legata esset, vel messis, quamvis ex usufructu ea perci- piantur, quae legata morte legatarii ad heredem redeunt. '''7.''' ULPIANUS ''libro LXXIX. ad Edictum''.—Et si ususfructus nomine re tradita satisdatum non fuerit, Proculus ait, posse heredem rem vindica- re;et si obiiciatur exceptio de re ususfructus no- mine tradita, replicandum erit. Quae sententia habet rationem; sed et ipsa stipulatio condici poterit. § 1.—Quum ususfructus pecuniae legatus <ref>alia, Hal</ref> esset, exprimi debent hi duo casus in stipulatione: <quum morieris, aut capite minueris, dari» , idcirco hi duo soli casus, quoniam pecuniae usus aliter amitti non potest, quam his casibus. '''8.''' PAULUS ''libro LXXV. ad Edictum''.— Si tibi ususfructus, et mihi proprietas legata sit, mihi cavendum est; sed si mihi sub conditione proprie- tas legata sit, quidam et Marcianus, et heredi et mihi cavendum esse putant; quae sententia vera est.Item si mihi legata sit, et quum ad me perti- nere desierit , alii, et hic utrisque cavendum ut supra, placuit. Quodsi duobus coniunctim usus- fructus legatus sit, et invicem sibi cavere debe- bunt, et heredi in casum illum,« si ad socium non pertineat ususfructus, heredi reddi». '''9.''' ULPIANUS ''libro LI. ad Edictum''.— Si usus- fructus mihi legatus sit, eumque restituere sim Titio rogatus, videndum est, quis debeat cavere, utrum Titius , an ego, qui legatarius sum; an illud dicimus, mecum heredem acturum <ref>vei aliena ab eo, omitelos acertadamente Hal</ref>, cum fideicommissario me agere debere? Et est expe- ditius hoc dicere,si mihi spes aliqua durat usus- fructus, et, quum tu amiseris, potest ad me reci- dere, hoc est ad legatarium, ita rem expediri, ut tu mihi, ego domino proprietatis caveam. Quodsi fideicommissarii causa ususfructus mihi relictus est, nec est ulla spes ad me revertendi fructus, recta via fideicommissarium cavere oportet domi- no proprietatis. § 1.— Illud sciendum est, sive iure ipso quis usumfructum habet, sive etiam per tuitionem Praetoris , nihilo minus cogendum esse fructuarium cavere, aut actiones suscipere.<noinclude>{{ExitusBilinguis|s|lg=es}}</noinclude> pn57m0p9v501qct2n84zhfhrsy0354l 104 83884 272985 2026-07-03T01:55:57Z Liliana Torres Condori 32220 /* Emendata */ 272985 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Liliana Torres Condori" />{{InitiumBilinguis|s|lg=es}}</noinclude>§ 2.— Plane si ex die proprietas alicui legata sit, ususfructus pure, dicendum esse Pomponius ait, remittendam esse hanc cautionem fructuario, quia certum sit, ad eum proprietatem, vel ad he- redem eius perventuram. § 3.— Si vestis ususfructus legatus sit, scripsit Pomponius , quamquam heres stipulatus sit, fini- to usufructu vestem reddi, attamen non obligari promissorem, si eam sine dolo malo attritam red- diderit. § 4.— Si plures domini sint proprietatis , unus-quisque pro sua parte stipulabitur. '''10.''' PAULUS'' libro XL. ad Edictum ''.— Si servi , qui nobis communis erat, usumfructum tibi lega-vero, necessaria erit haec cautio heredi meo; quamvis enim de proprietate possit communi di- vidundo experiri, tamen causa ususfructus, qui tuus proprius est, ad officium communi dividun- do iudicis non pertinebit. '''11'''. PAPINIANUS'' libro VII. Responsorum.'' — Usu quoque domus relicto, viri boni arbitratu cautio-nem interponi oportet,nec mutat (1),si pater he- redes filios simul habitare cum uxore legataria voluit. '''12.''' ULPIANUS'' libro XVIII. ad sabinum.''—Si vasorum ipsorum ususfructus relictus sit, non erit cautio Senatusconsulti necessaria, sed illa sola ,« boni viri arbitratu (2)usurum fruiturum». Si igitur tradita sunt fruendi causa, nemo dubi-tat,non fieri eius,qui accepit;non enim ideo tra- duntur, ut dominium recedat ab eo, qui tradit, sed ut utatur fruatur legatarius. Ergo quum non fiant fructuarii vasa,vindicari a proprietario pos- sunt cautione non data. Videndum est de condi- ctione, an possit locum habere; et proditum est, neminem rem suam, nisi furi (3) condicere posse. {{t3|LIBER OCTAVUS}} {{c|TIT. I}} {{c|DE SERVITUTIBUS}} {{c|[Cf. Cod. III. 34.]}} '''1.''' MARCIANUS ''libro III. (4) Regularum ''. — Ser- vitutes aut personarum sunt, ut usus et ususfru-ctus, aut rerum, ut servitutes rusticorum prae- diorum et urbanorum. '''2.''' ULPIANUS ''libro XVII. ad Edictum'' .— Unus ex dominis communium aedium servitutem impo- nere non potest.<noinclude>{{ExitusBilinguis|s|lg=es}}</noinclude> a8llp7kamcd7o13n32ogiin666ph239 104 83885 272986 2026-07-03T02:18:55Z Liliana Torres Condori 32220 /* Emendata */ 272986 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Liliana Torres Condori" />{{InitiumBilinguis|s|lg=es}}</noinclude> '''3'''. PAULUS ''libro XXI. ad Edictum. ''— Servitu- tes praediorum aliae in solo, aliae in superficie consistunt . '''4'''. PAPINIANUS ''libro VII. Quaestionum''.— Ser- vitutes ipso quidem iure neque ex tempore, ne- que ad tempus, neque sub conditione, neque ad certam conditionem, verbi gratia: «quamdiu vo-lam» , constitui possunt; sed tamen si haec adiiciantur pacti vel per doli exceptionem occurre- tur contra placita servitutem vindicanti. Idque et Sabinum respondisse Cassius retulit, et sibi placere. § 1.— Modum adiici servitutibus posse constat, veluti quo genere vehiculi agatur, vel non aga- tur, veluti ut equo duntaxat, vel ut certum pon-dus vehatur, vel grex ille (1) transducatur, aut carbo portetur. § 2.— Intervalla dierum et horarum non ad temporis causam, sed ad modum pertinent iure constitutae servitutis . '''5'''. GAIUS;'' libros VII .ad Edictum provinciale,'' — Via, iter, actus, ductus aquae (2) iisdem fere mo- dis constituitur, quibus et usumfructum consti-tui diximus . § 1.—Usus servitutum temporibus secerni pot- est, forte ut quis post horam tertiam usque in horam decimam eo iure utatur, vel ut alternis diebus utatur . '''6'''. PAULUS ''libro XXI. ad Edictum''. — Ad cer- tam partem fundi servitus tam remitti, quam constitui potest . '''7'''. ['''8'''.] PAULUS'' libro XIII. (3) ad legem Iu- liam et Papiam.''— Ius cloacae mittendae (4) ser- vitus est . '''8.''' ['''7.'''] PAULUS'' libro XV. ad Plautium''.— Ut pomum decerpere liceat, et ut spatiari, et ut coenare in alieno possimus, servitus imponi non potest. § 1.— Si praedium tuum mihi serviat, sive ego artis praedii tui dominus esse coepero, sive tu mei, per partes servitus retinetur, licet ab initio per partes acquiri non poterit. '''9'''. CELSUS'' libro V. Digestorum''.— Si cui sim-plicius (5) via per fundum cuiuspiam cedatur vel relinquatur, in infinito, videlicet per quamlibet eius partem ire, agere licebit, civiliter modo. Nam quaedam in sermone tacite excipiuntur non enim per villam ipsam, nec per medias vi- neas ire, agere sinendus est, quum id aeque com- mode per alteram partem facere possit minore servientis fundi detrimento. Verum constitit, ut qua primum viam direxisset, ea demum ire, age- re deberet, nec amplius mutandae eius potesta- tem haberet; sicuti Sabino quoque videbatur, qui argumento rivi utebatur, quem primo qualibet ducere licuisset, posteaquam ductus esset, trans-<noinclude>{{ExitusBilinguis|s|lg=es}}</noinclude> lpsg34skwwzysnor21klgaw5uokk5dr 272987 272986 2026-07-03T02:19:30Z Liliana Torres Condori 32220 272987 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Liliana Torres Condori" />{{InitiumBilinguis|s|lg=es}}</noinclude>'''3'''. PAULUS ''libro XXI. ad Edictum. ''— Servitu- tes praediorum aliae in solo, aliae in superficie consistunt . '''4'''. PAPINIANUS ''libro VII. Quaestionum''.— Ser- vitutes ipso quidem iure neque ex tempore, ne- que ad tempus, neque sub conditione, neque ad certam conditionem, verbi gratia: «quamdiu vo-lam» , constitui possunt; sed tamen si haec adiiciantur pacti vel per doli exceptionem occurre- tur contra placita servitutem vindicanti. Idque et Sabinum respondisse Cassius retulit, et sibi placere. § 1.— Modum adiici servitutibus posse constat, veluti quo genere vehiculi agatur, vel non aga- tur, veluti ut equo duntaxat, vel ut certum pon-dus vehatur, vel grex ille (1) transducatur, aut carbo portetur. § 2.— Intervalla dierum et horarum non ad temporis causam, sed ad modum pertinent iure constitutae servitutis . '''5'''. GAIUS;'' libros VII .ad Edictum provinciale,'' — Via, iter, actus, ductus aquae (2) iisdem fere mo- dis constituitur, quibus et usumfructum consti-tui diximus . § 1.—Usus servitutum temporibus secerni pot- est, forte ut quis post horam tertiam usque in horam decimam eo iure utatur, vel ut alternis diebus utatur . '''6'''. PAULUS ''libro XXI. ad Edictum''. — Ad cer- tam partem fundi servitus tam remitti, quam constitui potest . '''7'''. ['''8'''.] PAULUS'' libro XIII. (3) ad legem Iu- liam et Papiam.''— Ius cloacae mittendae (4) ser- vitus est . '''8.''' ['''7.'''] PAULUS'' libro XV. ad Plautium''.— Ut pomum decerpere liceat, et ut spatiari, et ut coenare in alieno possimus, servitus imponi non potest. § 1.— Si praedium tuum mihi serviat, sive ego artis praedii tui dominus esse coepero, sive tu mei, per partes servitus retinetur, licet ab initio per partes acquiri non poterit. '''9'''. CELSUS'' libro V. Digestorum''.— Si cui sim-plicius (5) via per fundum cuiuspiam cedatur vel relinquatur, in infinito, videlicet per quamlibet eius partem ire, agere licebit, civiliter modo. Nam quaedam in sermone tacite excipiuntur non enim per villam ipsam, nec per medias vi- neas ire, agere sinendus est, quum id aeque com- mode per alteram partem facere possit minore servientis fundi detrimento. Verum constitit, ut qua primum viam direxisset, ea demum ire, age- re deberet, nec amplius mutandae eius potesta- tem haberet; sicuti Sabino quoque videbatur, qui argumento rivi utebatur, quem primo qualibet ducere licuisset, posteaquam ductus esset, trans-<noinclude>{{ExitusBilinguis|s|lg=es}}</noinclude> 4mrztuwvuzhtqaloj7zuet25xwl30qb 104 83886 272988 2026-07-03T03:14:33Z Liliana Torres Condori 32220 /* Emendata */ 272988 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Liliana Torres Condori" />{{InitiumBilinguis|s|lg=es}}</noinclude>ferre non liceret; quod et in via servandum esse verum est. '''10.''' IDEM ''libro XVIII. Digestorum''.— Si iter legatum sit,qua <ref>alia, Hal</ref>,nisi opere facto,iri non pos- sit,licere fodiendo, substruendo iter facere,Pro- culus ait . '''11.''' MODESTINUS ''libro VI. Differentiarum''.— Pro parte dominii servitutem acquiri non posse, vulgo traditur. Et ideo si quis fundum habens viam stipuletur, et partem fundi sui postea alie-net, corrumpit stipulationem in eum casum de-ducendo,a quo stipulatio incipere non possit. Pro parte quoque neque legari, neque adimi via pot-est, et si id factum est, neque legatum, neque ademtio valet. '''12.''' IAVOLENUS ''libro IV. Epistolarum'' <ref>vei aliena ab eo, omitelos acertadamente Hal</ref>.— Non dubito, quin fundo municipum per servum recte servitus acquiratur. '''13.''' POMPONIUS ''libro XIV. ad Quintum Mu- cium''.— Si tam angusti loci demonstratione facta via concessa fuerit, ut neque vehiculum, neque iumentum ea inire <ref>Fi, segun Br., deduei, Taur</ref> possit, iter magis, quam via aut actus acquisitus videbitur; sed si iumen- tum ea duci poterit, non etiam vehiculum, actus videbitur acquisitus . '''14.''' PAULUS ''libro XV. ad Sabinum''.— Servitu- tes praediorum rusticorum, etiamsi corporibus accedunt, incorporales tamen sunt, et ideo usu non capiuntur, vel ideo, quia tales sunt servitu- tes, ut non habeant certam continuamque posses-sionem; nemo enim tam perpetuo, tam continen- ter ire potest, ut nullo momento possessio eius interpellari videatur . Idem et in servitutibus praediorum urbanorum observatur. § 1.— Servitus itineris ad sepulcrum privati iu-ris manet,et ideo remitti domino fundi servientis potest; et acquiri etiam post religionem sepulcri haec servitus potest. § 2.—Publico loco interveniente, vel via publica, haustus servitus imponi potest, aquaeductus non potest; a principe autem peti solet, ut per viam publicam aquam ducere sine incommodo publico liceat.Sacri et religiosi loci interventus etiam itineris servitutem impedit, quum servitus per ca loca nulli deberi potest. '''15.''' POMPONIUS ''libro XXXIII. ad Sabinum''.— Quoties nec hominum, nec praediorum servitutes sunt, quia nihil vicinorum interest, non valet; veluti ne per fundum tuum eas, aut ibi consistas et ideo si mihi concedas, ius tibi non esse fundo tuo uti frui,nihil agitur,aliter atque si concedas<noinclude>{{ExitusBilinguis|s|lg=es}}</noinclude> 9tl9gwycmynmhvm6apkzux08xmq5uuz