Wikisource lawikisource https://la.wikisource.org/wiki/Pagina_prima MediaWiki 1.47.0-wmf.24 first-letter Media Specialis Disputatio Usor Disputatio Usoris Vicifons Disputatio Vicifontis Fasciculus Disputatio Fasciculi MediaWiki Disputatio MediaWiki Formula Disputatio Formulae Auxilium Disputatio Auxilii Categoria Disputatio Categoriae Scriptor Disputatio Scriptoris Pagina Disputatio Paginae Liber Disputatio Libri TimedText TimedText talk Modulus Disputatio Moduli Event Event talk 102 36771 285518 136505 2026-10-24T11:10:50Z Чаховіч Уладзіслаў 8458 Addere Hierosolymitana peregrinatio ad opera 285518 wikitext text/x-wiki {{Scriptor |Alias= '''''Orphanus''''' dictus, polonice '''Mikołaj Krzysztof Radziwiłł''', Lituanice '''Mikalojus Kristupas Radvila Našlaitėlis''' |Munera= princeps Lituaniae Poloniaeque |IndicisNomen= Radzivilius, Nicolaus Christophorus }} == Opera == * ''[[Hierosolymitana peregrinatio]]'' (1601, 1614) hqw4dz3zvij9o2hbmdicy9lhec31s2x 285520 285518 2026-10-24T11:39:16Z Чаховіч Уладзіслаў 8458 Addere nomina Ruthenica/Albaruthenica et corrigere nationem in Lituanicam 285520 wikitext text/x-wiki {{Scriptor |Alias= '''''Orphanus''''' dictus, ruthenice '''Миколай Кгрыштофъ Радивилъ «Сиротка»''', Albaruthenice '''Мікалай Крыштаф Радзівіл «Сіротка»''', polonice '''Mikołaj Krzysztof Radziwiłł''', Lituanice '''Mikalojus Kristupas Radvila Našlaitėlis''' |Munera= princeps et marescalcus supremus Magni Ducatus Lituaniae |Natio= Lituania |IndicisNomen= Radzivilius, Nicolaus Christophorus }} == Opera == * ''[[Hierosolymitana peregrinatio]]'' (1601, 1614) 4cqwrwhez4y4kmdc82hy0khl5f1vlr6 104 60342 285502 285391 2026-10-24T02:45:38Z Postmortem2 13468 p2 -> p3 285502 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Postmortem2" />{{center|597}}</noinclude><section begin="p1"/>{{center|'''191, germ. 53.'''}} Erat quidam homo qui semel debebat transire de uno regno ad aliud. Venit ad quendam pontem, per quem transire debebat. Ante eum vidit leonem ferocissimum, ex alia parte dextra vidit draconem, ex parte sinistra mare. Cum autem illa tria vidisset, non audebat ulterius procedere, incepit reverti domum. Et ecce angelus domini contra eum stabat, habensque gladium evaginatum et coronam in manu sua et versum hunc: Sperne, resiste, tene, sertum dabo sine flere. Sors maris nostra fere dolus anguis sagiunt miserere. Statim homo, cum angelum vidisset et hoc audisset, omnia pericula evasit quia leonem et draconem occidit et coronam ab angelo accepit. ''Reduccio.'' Karissimi, per istum hominem debemus intelligere quemlibet nostrum qui habet transire omni die versus patriam celestem super pontem. Pons iste est vita humana, que est satis fragilis, sed sine dubio leo est diabolus, draco est caro, mare i. e. mundus nos impediunt quantum possunt. Sed attendite si contra illos pugnare non vultis, deus tenens gladium i. e. potestatem suam te interficiet eternabiliter; sed si bene pugnabis coronam vite eterne obtinebis. Querendum est ergo, quomodo debeas pugnare. Certe vide quomodo angelus dixit: Sperne scil. mundo resiste scil. dyabolo, tere carnem. {{regula|latitudo=5em}} <section end="p1"/> <section begin="p2"/>{{center|'''192, germ. 56.'''}} Adrianus regnavit, qui dives erat valde, in tantum quod sibi basilicam construeret; in fundamento vero pallacii fodiebat et invenit sarchofagum aureum tribus circulis circumdatum et talis erat superscriptio: Expendi, servavi, donavi, habui, recepi, perdidi. ''Moraliter.'' Karissimi, iste imperator est quilibet bonus cristianus etc. [Fast wörtlich wie lat. 16.] {{regula|latitudo=5em}} <section end="p2"/> <section begin="p3"/>{{center|'''193, germ. 59.'''}} Herodes regnavit, qui filiam pulchram habebat quam miro modo dilexit, quam unus miles de suis intime dilexit, sed hoc ostendere non audebat. Quodam die vidit eam solam, venit ad eam et dixit: O bona puella, si tibi non displiceret, tibi proferrem aliqua. Que ait: Dic que tibi placent, per omnia. Qui ait: Miro te modo diligo, <section end="p3"/><noinclude><references/></noinclude> lxcib7412foaotdn4y7sedev9d51ma6 104 60350 285449 194982 2026-10-23T13:28:36Z Postmortem2 13468 /* Emendata */ emendavi 285449 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Postmortem2" /></noinclude>{{center|598}} si ad hoc essem dignus. At illa: Sine dubio non est creatura sub celo, quam magis diligo quam te. Qui ait: Dicam tibi propositum meum. Ad terram sanctam propono accedere; si non venero ad te hodie per septem annos, quemcunque maritum velis accipere accipias, sed fidem meam tibi do, quod si per tantum tempus expectare volueris, medio tempore me ab omni pollucione tenebo, donec ad te rediero. Et illa: Ecce fides mea in manu tua, quod ab hodie per septem annos virginitatem meam custodiam pro tuo amore, et si ista die finitis septem annis non veneris quilibet nostrum a juramento sit solutus. Ait miles: Omnia illa adimplebo. Osculatus est puellam et perrexit ad terram sanctam. Cito post hoc venit rex Apullie ad palacium imperatoris, ut filiam suam in uxorem duceret. Placuit imperatori et statim ei consentit vocavitque filiam et ait: O bona filia, tibi de marito providi, sc. de rege Apullie. Que ait: O domine, miserere mei. Votum dei feci, ut pro Cristi amore virginitatem septem annis custodiam, et ideo finitis septem annis quod deo placuerit hoc faciam. Imperator cum hoc audisset votum ejus nolebat infringere sed omnia regi retulit et quod in fine septem annorum veniret et filiam suam in uxorem duceret. Rex vero cum audisset ei placuit. Imperatori valefecit et ad regnum suum perrexit. Cum autem septem anni finiti essent, et dies que erat assignata inter militem et puellam adesset, rex eodem die cum maximo apparatu versus palacium equitabat. Cum autem sic equitasset, miles de terra sancta venit et eodem die in eadem via equitavit usque dum ad regem pervenit. Rex vero totaliter purpura et pallio erat indutus, miles vero capucio et clamide. Cum autem rex ad eum {{sic|venisseet|venisset}} et eum vidisset quesivit ab eo, unde veniret. At ille: de terra sancta venio. Cum vero sic simul equitarent cecidit pluvia in magna copia, ita quod rex totaliter erat madefactus. Miles vero ait ei: Domine, magna stulticia est, quod domum vestram vobiscum non portastis. Si jam domum vestram haberetis, non fuissetis madefactus. Ait ille: Ut michi videtur stultus es; domus mea est tota lapidea; quomodo ergo illam mecum portare possem? Cum vero ulterius processissent venerunt ad locum lutosum ac profundum. Rex usque ad ventrem equi intravit, miles vero in circuitu equitavit et sic nec seipsum nec equum maculavit. Et ait regi: Domine, si sapienter fecisses, pontem tuum tecum portasses et sic nec corpus tuum nec equus essent fedati. Ait ille: Quomodo loqueris? pons meus est lapideus et bene continet dimidium miliare in longitudine; quomodo ergo potui illum mecum ducere? michi videtur, quod sis stultus. At ille: Domine,<noinclude><references/></noinclude> jg283kqplozjuv298z5vxsyoqx167o0 104 60351 285450 194983 2026-10-23T13:38:08Z Postmortem2 13468 /* Emendata */ emendavi 285450 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Postmortem2" /></noinclude>{{center|599}} possibile est. Cum vero circa prandium equitasset, ait miles regi: Domine, si placet, ostendatis michi honorem et panem et vinum mecum sumite, quia tempus est comedendi. At ille: Placet michi. In campo sedebant et cibum sumpserunt et finito prandio rex grates militi reddidit, quia satis splendide ei ministravit. Ait ei miles: Semper per viam patrem et matrem deberetis habere vobiscum. At ille: Quomodo loqueris? pater meus et mater mea bene 60 annos habent in etate, quomodo ergo possum eos per viam mecum ducere? stultus es. At ille: Domine, possibile est. Cum vero miles prope palacium esset, licenciam a rege recepit, quia per viam propriorem accedere volebat. At ille: Dic michi, carissime, per quam viam ascendere velis et ubi intendis pergere. Qui ait: Domine, per illam viam ascendere volo. Sed quando dicis ubi intendam pergere, tibi veritatem demonstrabo. Hodie sunt septem anni quod rethe quoddam in quodam loco dimisi, ad illum locum pergo; si inveniam rethe totaliter sanum et non fractum, rethe mecum accipiam et erit michi predilectum. Sed si fuerit in aliqua parte fractum ibidem dimittam et recedam et nunquam post hoc visitabo. Hiis dictis capud regi inclinavit et per quandam semitam equitavit et per diem naturalem occulte ad palacium venit et puellam regis secum abduxit. Rex vero die secunda ad palacium venit. Imperator vero eum satis honorifice recepit. Cum autem ambo in mensa sederent, ait rex imperatori: Domine, narrabo vobis mirabilia que heri audivi in via. Quidam miles venit ad me de terra sancta et mecum equitabat; in quantitate magna cecidit pluvia. Miles dixit, quod stultus essem, quod domum meam mecum non portassem, et respondi, quod domus mea esset lapidea et ideo non possem eam mecum ducere. Ait imperator: Qualia vestimenta habebat ille? At ille: Pallium cum capucio. Ait imperator: Certe sapiens erat, de domo tali loquebatur. Ipse si mantellum vel collabium habuisses, vestimenta tua madefacta non fuissent. Ait rex: Deinde cum equitavimus per quendam locum profundum et lutosum, ita quod equus meus usque ad ventrem in luto ambulavit, hoc videns miles ait: Magna stulticia erat vobis quod pontem vestrum vobiscum non portastis. Ego respondi, quod pons meus bene haberet dimidium miliare in longitudiue, illum ergo quomodo ducere possem. Ait imperator: Quid fecit tunc miles? Ait rex: Equitabat in circuitu sine aliquo impedimento. At ille: Fecerat sapienter unde tibi dixit, quia prius armigeri tui debuissent locum attemptasse et sic pontem , i. e. locum si foret necesse preparasse antequam transires in propria persona. Ait rex: Deinde equitavimus<noinclude><references/></noinclude> 56ksdqgu7f10n5ibaop85h4ntkuzpj2 285452 285450 2026-10-23T13:42:56Z Postmortem2 13468 delevi spatium supervacuum 285452 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Postmortem2" /></noinclude>{{center|599}} possibile est. Cum vero circa prandium equitasset, ait miles regi: Domine, si placet, ostendatis michi honorem et panem et vinum mecum sumite, quia tempus est comedendi. At ille: Placet michi. In campo sedebant et cibum sumpserunt et finito prandio rex grates militi reddidit, quia satis splendide ei ministravit. Ait ei miles: Semper per viam patrem et matrem deberetis habere vobiscum. At ille: Quomodo loqueris? pater meus et mater mea bene 60 annos habent in etate, quomodo ergo possum eos per viam mecum ducere? stultus es. At ille: Domine, possibile est. Cum vero miles prope palacium esset, licenciam a rege recepit, quia per viam propriorem accedere volebat. At ille: Dic michi, carissime, per quam viam ascendere velis et ubi intendis pergere. Qui ait: Domine, per illam viam ascendere volo. Sed quando dicis ubi intendam pergere, tibi veritatem demonstrabo. Hodie sunt septem anni quod rethe quoddam in quodam loco dimisi, ad illum locum pergo; si inveniam rethe totaliter sanum et non fractum, rethe mecum accipiam et erit michi predilectum. Sed si fuerit in aliqua parte fractum ibidem dimittam et recedam et nunquam post hoc visitabo. Hiis dictis capud regi inclinavit et per quandam semitam equitavit et per diem naturalem occulte ad palacium venit et puellam regis secum abduxit. Rex vero die secunda ad palacium venit. Imperator vero eum satis honorifice recepit. Cum autem ambo in mensa sederent, ait rex imperatori: Domine, narrabo vobis mirabilia que heri audivi in via. Quidam miles venit ad me de terra sancta et mecum equitabat; in quantitate magna cecidit pluvia. Miles dixit, quod stultus essem, quod domum meam mecum non portassem, et respondi, quod domus mea esset lapidea et ideo non possem eam mecum ducere. Ait imperator: Qualia vestimenta habebat ille? At ille: Pallium cum capucio. Ait imperator: Certe sapiens erat, de domo tali loquebatur. Ipse si mantellum vel collabium habuisses, vestimenta tua madefacta non fuissent. Ait rex: Deinde cum equitavimus per quendam locum profundum et lutosum, ita quod equus meus usque ad ventrem in luto ambulavit, hoc videns miles ait: Magna stulticia erat vobis quod pontem vestrum vobiscum non portastis. Ego respondi, quod pons meus bene haberet dimidium miliare in longitudiue, illum ergo quomodo ducere possem. Ait imperator: Quid fecit tunc miles? Ait rex: Equitabat in circuitu sine aliquo impedimento. At ille: Fecerat sapienter unde tibi dixit, quia prius armigeri tui debuissent locum attemptasse et sic pontem, i. e. locum si foret necesse preparasse antequam transires in propria persona. Ait rex: Deinde equitavimus<noinclude><references/></noinclude> 8ro34g9jzo9ocxh0325x2opeovqt785 104 60352 285501 194984 2026-10-24T02:37:50Z Postmortem2 13468 /* Emendata */ emendavi 285501 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Postmortem2" /></noinclude>{{center|600}} usque ad horam prandii et ipse me instanter rogavit ut secum cibum sumerem, quod et feci, et finito prandio dixit michi, quod stulte agerem quod sine patre et matre per viam equitarem. Ait imperator: O sapiens erat ille miles, ipse sapienter dixit tibi. Patrem et matrem vocavit vinum et panem et alia necessaria que in via habere deberes, sicut ipse fecit. Ait rex: Audi, domine, aliud mirabile. Quando de me recedere volebat, satis humiliter licenciam recedendi quesivit; unde ab eo quesivi quo proponeret ire, respondit michi in hac verba: Hodie sunt septem anni quod rethe unum dimisi in quodam loco; vadam et videbo si rethe integrum et non fractum nec divisum, et si sic, erit michi predilectum. Si vero piscem accepit vel et fractum in aliqua parte, in eodem loco illud dimittam et recedam. Imperator cum hoc audisset alta voce clamavit: Heu michi, rethe illud est filia mea predilecta! Intra et vide quid faciat et ut ad me veniat. Servi qui ante imperatorem stabant cameram puelle intrabant et eam minime invenerunt, quia die preterita cum milite recesserat. Servi domino imperatori nunciabant. Ait imperator regi: Ecce rex miles ille decepit me et te. Quere ergo tibi aliam uxorem, quia ea defraudatus es. Rex vero tristis recessit, miles vero in uxorem eam duxit et ambo in bona pace vixerunt. ''Reduccio.'' Karissimi, iste imperator est pater celestis, qui illam unicam filiam habet, i. e. animam ad ejus similitudinem creatam, que est pulchra ac generosa per baptismum lota. Miles iste, qui eam diligit, est dominus noster Ihesus Cristus, qui animam mundam desponsare intendit. Osee 11: desponsabo michi eam in fide. Anima dedit fidem Cristo in baptismo quando dixit: Abrenuncio dyabolo et omnibus pompis ejus. Unde miles dominus noster convenit nobiscum, ut ei fideles simus per septem annos i. e. quamdiu sumus in hoc mortali corpore, quousque ipse veniat de terra sancta, i. e. in die judicii, et si integri fuerimus sc. per peccatum non divisi, ducet nos ad eternum gaudium. Rex vero qui interius venit, ut filiam imperatoris habeat, est dyabolus, qui toto conamine laborat, ut animam in matrimonio suo habeat. Quid facit? Induit te purpura et pallio, hoc est angelicam illam naturam habebat splendidam et excellentem, sed venit pluvia superbie et omnia vestimenta, i. e. dignitatem, excellencie confundebat et eum in infernum retrusit. Et quare hoc? Quia non habebat pallium cum capucio. Pallium illud quod operit totum corpus, designat caritatem; sicut dicit Apostolus: Caritas operit multitudinem peccatorum. Capucium quod caput tegit signat firmam fidem in deum. Istis duobus carebat dyabolus et ideo cecidit. Si ergo nos volumus<noinclude><references/></noinclude> dk2e90cu6iz9hqqzz2yznlef2pb3m7z 104 60353 285503 194985 2026-10-24T03:14:46Z Postmortem2 13468 /* Emendata */ emendavi 285503 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Postmortem2" /></noinclude>{{center|601}} <section begin="p1"/>gloriari in Cristo, oportet nos ista duo habere, sc. pallium caritatis et capucium fidei, quia sine fide impossibile est salvari. Deinde equitabat in lutum etc. Sic dyabolus ab illo tempore quo cecidit semper in luto peccati ambulabat. Non sic miles, dominus noster Ihesus Cristus, et ideo, si vis te a luto peccati salvare, habeas pontem firmum, i. e. spem, de qua apostolus: Spe salvi facti sumus. Spe tocius bonitatis caret dyabolus. Deinde miles habebat panem et vinum etc. Sic dominus noster Ihesus Cristus habebat amorem integrum ad patrem suum et ad totam curiam celestem, hoc non obstante tantum hominem dilexit, quod de celis descendit et carnem nostram assumpsit. Immo panem et vinum de corpore suo nobis ministravit. Regem invitavit quando angelus curavit et de suo gaudio communicavit. Cum lucifer splendidior erat ingratus, quando deo sanctior esse volebat et ideo cecidit. Si ergo intendimus deo placere debemus secum communicare in pane et vino, i. e. in carne et sanguine. Deinde debemus pergere sicut miles per semitam et non per viam publicam, i. e. per penitenciam ambulare debemus et non per peccata, sicut scriptum est: Strata est via, que ducit ad vitam, lata que ducit ad infernum. Et sic rethe bone vite invenire et per consequens ad eternum gaudium pervenire. {{regula|latitudo=5em}} <section end="p1"/> <section begin="p2"/>{{center|'''194, germ. 62.'''}} Gallicus in civitate romana regnavit prudens valde et super omnia justus, qui statuit pro lege quicumque pectinem piscis in scutella sua verteret morte moreretur sine aliqua misericordia, sed ante mortem peteret tria a rege et optineret, ita tamen quod nulla illarum peticionum esset pro vita habenda. Racio erat hec quare legem constituit, quia erat tam largus quod nullo modo volebat quod in aula sua ossa cujuscunque viderentur, sed quam cito homo partem albedinis de pectine comederet, nullo modo partem nigredinis verteret sed ad coquinam mitteret et quia ei laute ministraretur appareret. Accidit quod quidam comes ad curiam imperatoris venerat ducensque secum filium suum. Ambo in mensam erant positi et de pectinibus ministrati. Comes cum esset famelicus postquam partem albedinis comederet, vertit pectinem ad partem nigredinis et comedit. Hoc videntes multi coram rege exeuntes eum apud regem accusabant quod mortem meruit quia contra legem editam deliquerit. Statim super tali transgressione correptus. Ille vero quid diceret penitus ignorabat, filius vero ejus audiens quod pater nesciret se juvare,<section end="p2"/><noinclude><references/></noinclude> i7prere5lc9n6rubmmpovfpbyry3iwg 0 70672 285510 228029 2026-10-24T08:58:08Z Demetrius Talpa 13304 285510 wikitext text/x-wiki {{titulus2 |Scriptor= Venantius Fortunatus |OperaeTitulus= Carmina |OperaeWikiPagina= Carmina (Venantius Fortunatus) |Annus= Saeculo VII |SubTitulus=Liber VII |Genera= |Liber= }} {{Liber |Ante= Liber VI |AnteNomen= Carmina (Venantius Fortunatus)/VI |Post=Liber VIII |PostNomen= Carmina (Venantius Fortunatus)/VIII }} '''[[Patrologia Latina/88|Migne ''Patrologia Latina'' Tomus 88]]''' ==I. Ad Gogonem .== <poem> Orpheus orditas moveret dum pollice chordas, Verbaque percusso pectine fila darent, Mox resonante lyra tetigit dulcedine silvas, Undique miserunt vacuata cubilia damas, Deposita rabie tigris et ipsa venit. Sollicitante melo nimio philomela volatu, Pignora contemnens, fessa cucurrit avis. Sed quamvis longo spatio lassaverat alas, Ad votum veniens se recreavit avis. Sic stimulante tua captus dulcedine Gogo, Longa peregrinus regna viator adit. Undique festini veniunt ut promptius omnes, Sic tua lingua trahit, sicut et ille lyra. Ipse fatigatus huc postquam venerit exsul, Antea quo doluit, te medicante, caret. Eruis afflictis gemitus, et gaudia plantas; Ne tamen arescant, oris ab imbre foves. Aedificas sermone favos, nova mella ministras, Dulcis et eloquii nectare vincis apes. Ubere fonte rigat labiorum gratia pollens, Cujus ab arcano vox epulanda fluit. Pervigili sensu dives prudentia regnat, Fomite condito cui salis unda natat. Qui fulgore animi radios a pectore vibras, Et micat interior lux imitata diem. Sed vicibus mundum modo sol, modo nubila complent, At tua semper habent corda serena diem. Visceribus promptis templum pietatis haberis, Muneribusque sacris es fabricata domus. Forma venusta tibi proprio splendore coruscat, Ut mentis habitum vultus et ipse probet. Omne genus laudum specie concludis in una, Nec plus est aliquid quam tua forma gerit, Principis arbitrio Sigiberti magnus haberis, Judicium regis fallere nemo potest. Elegit sapiens sapientem, et amator amantem, Ac veluti flores docta sequestrat apes. Illius ex merito didicisti talis haberi, Et domini mores, serve benigne, refers. Nuper ab Hispanis per multa pericula terris, Egregio regi gaudia summa vehis. Diligis hunc tantum, quantum meliora parasti, Nemo armis potuit quod tua lingua dedit. Haec bona si taceam, te nostra silentia laudant, Nec voces spectes, qui mea corda tenes. Vera favendo cano, neque me fallacia damnat, Teste loquor populo, crimine liber ero. Haec tibi longinquos laus ardua surgat in annos, Haec te vita diu servet, et illa colat. </poem> ==II. Ad eumdem, cum rogaretur ad coenam.== <poem> Nectar, vina, cibus, vestis, doctrina, facultas, Muneribus largis, tu mihi Gogo sat es. Tu refluus Cicero, tu noster Apicius exstas, Hinc satias verbis, pascis et inde cibis. Sed modo da veniam bubula turgente quiesco, Nam fit lis uteri, si caro mista fremat. Hic ubi bos recubat, fugiet, puto, pullus, et anser, Cornibus et pennis non furor aequus erit. Et modo jam somno languentia lumina claudo, Nam dormire meum carmina laeta probant. </poem> ==III. Item ad eumdem.== <poem> Quas mihi porrexit modo pagina missa querelas, Immunem culpae me loquor esse tuae. Nam causam remur, tua plus praesentia laesit, Quo vos peccastis crimine, culpor ego. Non tamen ex tali titulo dulcedo peribit, Fructus amicitiae, corde colente, manet. </poem> ==IV. Ad eumdem.== <poem> Nubila, quae, rapido perflante Aquilone, venitis, Pendula sidereo quae movet axe rotam, Dicite qua vegetet charus mihi Gogo salutem, Quid placidis rebus mente serenus agat. Si prope fluctivagi remoratur littora Rheni, Ut salmonis adeps rete trahatur aquis. Aut super uviferae Musellae obambulat amnem, Quod levis ardentem temperet aura diem. Pampinus, et fluvius medius ubi mitigat aestus; Vitibus umbra rigens, fluctibus unda recens. Aut Mosa dulce sonans, quo grus, ganta anser, olorque est, Triplice merce ferax, alite, pisce, rate. An tenet herbosis qua frangitur Axona ripis. Cujus aluntur aquis pascua, prata, seges; Isara, Sara, Chares, Schaldis, Saba, Somena, Sura, Seu qui Mettin adit, de sale [ Ms., Salia] nomen habens? Aut aestiva magis nemorum, saltusque pererrans, Cuspide, rete feras hinc ligat, inde necat? Ardennae, an Vosagi, cervi, caprae, helicis ursi Caede sagittifera silva fragore tonat? Seu validi bufali ferit inter cornua campum, Nec mortem differt ursus, onager, aper? An sua rura colens, exusta novalia sulcat, Et rude cervici taurus aratra gemit? Sive palatina residet modo laetus in aula, Cui schola congrediens plaudit amore sequax? An, cum dulce Lupo pietatis jura retractat, Consilioque pari mitia mella creant? Quo pascatur inops, viduae solatia praestent, Parvus tutorem sumat, egenus opem. Quidquid agunt pariter, felicia vota secundent; Et valeant Christi regis amore frui. Vos precor, o venti, qui curritis, atque reditis, Pro Fortunato nuntia ferte suo. </poem> ==V. De Bodegisilo duce.== <poem> Pectore de sterili si flumina larga rigarem, Non te sufficerem, dux Bodegisle, loqui. Invasit nostram subito tua gratia mentem, Ut modo plus vester quam meus esse velim. Quo primum placidos merui cognoscere vultus, Oris ab unguento membra refecta gero. Colloquio dulci satiasti pectus amantis, Nam mihi devoto dant tua verba cibum. Distribuunt epulas alii, quae corpora supplent, Unde animum saties, das magis ipse dapes. Non sic inficiunt placidissima mella falernum, Ceu tuus obdulcat pectora nostra sapor. Qualiter oblectas, quos semper amare videris, Horae qui spatio me facis esse tuum? Quae tibi sit virtus, si possem, prodere vellem, Sed parvo ingenio magna referre vetor. …….. Sed melius gradior, quem tua facta regunt; Massiliae ductor felicia vota dedisti, Rectoremque suum laude perenne refert. Hic tibi consimili merito Germania plaudit, Cujus ad laudem certat uterque locus. De bonitate tua lis est regionis utraeque, Te petit illa sibi, haec retinere cupit. Justitiam pauper nunquam, te judice, perdit, Nec poturit pretio vertere vera potens. Non ligat immunem, non solvit poena nocentem, Nil persona capit, si sua causa neget. Lumina cordis habes, animi radiante lucerna, Et tuus aeterna luce coruscat apex. Ingenio torrente loquax de fonte salubri, Divitiasque pias ore fluente rigas. Si videas aliquem defectum forte labore Nilus ut Aegyptum, sic tua lingua fovet. Qui patrias leges intra tua pectora condens, Implicitae causae solvere fila potes. Assiduis epulis saturas, venerande, catervas, Et repletus abit, qui tua tecta petit. Si venis in campos, ibi plebs pascenda recurrit, Consequiturque suas, te comitando, dapes. Vota feras cunctis per saecula longa superstes; Et maneas populi semper in ore potens. </poem> ==VI. De Palatina filia Gallimagni, uxore Godegisili ducis.== <poem> Lucifer ut nitidos producit in aethere vultus, Clarior et laeto nuntiat ore diem, Ornat eundo polum, terris quoque lampada mittit, Atque inter stellas lumine regna tenet: Sic tua diffundens radiantia lumina vultu, Femineos vincis pulchrior ore choros. Et tibi sic cedit muliebris turba decore, Ut solis radiis lumine luna minor. Clara serenatos permutat forma colores, Lilia nunc reparans, nunc verecunda rosas. Credite, nam si quis vultus conspexerit illos, Hic relegit flores, quos dare verna solent. Pingere non possunt pretiosam verba figuram. Nec valet eloquium mira referre meum. Gratior incessu, sensu reverenda pudico, Talis in ingenio, qualis in ore nitor. Blandior alloquio, placidis suavissima verbis, Despiciamque lyram, si tua lingua sonat. Pectore perspicuo sapientia provida fulget, Ornatur sexus, te radiante, tuus. Conjuge pervigili nituit magis aula mariti, Floret et egregia dispositrice domus. Jure quidem magna est, quae est Galli filia magni, Sed merito natae crevit honore pater. Non aliter poterat, nisi munere clarior esse, Quae meruit celso digna placere viro. Elegit e multis, quam charus amaret amantem. Et judex patriae judicat ipse sibi. Ambo pares juncti longos maneatis in annos, Et quaecunque volunt gaudia vestra, ferant. </poem> ==VII. De Lupo duce.== <poem> Antiqui proceres, et nomina celsa priorum Cedant cuncta, Lupi munere victa ducis. Scipio quod sapiens, Cato quod maturus habebat, Pompeius felix, omnia solus habes. Illis consulibus Romana potentia fulsit: Te duce sed nobis hic modo Roma redit. Te tribuente aditum, cunctis fiducia surgit, Libertatis opem libera lingua dedit. Moestitiam si quis confuso in pectore gessit, Postquam te vidit, spe meliore manet. Fundatus gravitate animi, quoque corde profundus, Tranquilli pelagi fundis ab ore salem. Sed facunda magis plebi tua munera prosunt, Tu condis sensus; nam salis unda cibos. Consilii radix, fecundi vena saporis, Ingenio vivax, ore rotante loquax. Qui geminis rebus fulges, in utroque paratus, Quidquid corde capis, prodere lingua potest. Pectore sub cujus firmantur pondera regis, Pollet et auxilio publica cura tuo. Subdis amore novo tua membra laboribus amplis, Pro requie regis, dulce putatur onus. O felix animus, patriae qui consulit actus, Et vivit cunctis mens generosa viris. Legati adveniunt, te respondente, ligantur, Et jaculo verbi mox jacuere tui. Lancea sermo fuit, quoque vox armata loquentis, Auspicium palmae te Sigebertus habet. Responsum gentis sensu profertur ab illo, Et votum populi vox valet una loqui. Cujus ab ingenio sortita est causa triumphum; Assertoris ope, justior illa fuit. Nullus enim poterit proprias ita pandere causas, Ceu tua pro cunctis inclyta lingua tonat. Nilus ut Aegyptum recreat, dum plenus inundat, Sic tu colloquii flumina cuncta foves. Justitia florente, favent, te judice, leges; Causarumque aequo pondere libra manes. Ad te confugiunt, te cingula celsa requirunt, Nec petis ut habeas, te petit omnis honor. In cujus gremio nutritur adepta potestas, Quo rectore datus crescere novit apex. Quam merito retinet concessos semper honores, Per quem digna magis culmina culmen habent. Antiquos animos Romanae stirpis adeptus, Bella moves armis, jura quiete regis. Fultus utrisque bonis, hinc armis, legibus illinc, Quam bene fit primus, cui favet omne decus. Quae tibi sit virtus cum prosperitate superna, Saxonis et Dani gens cito victa probat. Borda a qua fluvius sinuoso gurgite currit, Hic adversa acies, te duce, caesa ruit. Dimidium vestris jussis tunc paruit agmen, Quam merito vincit, qui tua jussa facit. Ferratae tunicae sudasti [sudas sub] pondere victor, Et sub pulverea nube coruscus eras. Tamque diu pugnas, acie fugiente, secutus, Langona dum vitreis terminus esset aquis. Qui fugiebat iners, amnis dedit ille sepulcrum, Pro duce felici flumina bella gerunt. Inter concives meruit te Gallia lumen, Lampade qui cordis splendor ubique micas. Sunt quos forma potens, sunt quos sapientia praefert, Singula sunt aliis, sed bona plura tibi. Occurrens dominis veneranda palatia comples, Et tecum ingrediens multiplicatur honor. Te veniente novo domus emicat alma sereno, Et reparant genium regia tecta suum. Nempe oculos recipit, cum te videt aula redire, Quem commune ducum lumina lumen habent. Principis auxilium, patriae decus, arma parentum, Consultum reliquis, omnibus unus amor. Admiranda etiam quid de dulcedine dicam? Nectare qui plenus construis ore favos. Chara serenatum comitatur gratia vultum, Fulget et interius perpetuata dies. Qui satias escis, reficis sermone benignus, Sepositis epulis, sunt tua verba dapes. Quis tibi digna loqui valeat, quem voce patente, Rex pius ornatum praedicat esse suum? Sit tibi summus apex illo regnante per aevum, Vitaque sit praesens, atque futura colat. </poem> ==VIII. Ad eumdem.== <poem> Aestifer ignitas cum Julius urit arenas, Siccaque pulvereo margine terra sitit, Languidior placidas vix pampinus explicat umbras, Mollior et glaucas contrahit herba comas, Submissis foliis Phoebi regnante vapore, Vix sua defendit frigida tecta nemus. Pabula fastidiens fugit aestu bucula saltus, Ipse nec afflictis pascitur herbis equus. Longius expositam linguam canis ore flagellat, Ilia lassa trahens, tristis anhelat ovis. Forte viator iter, gradiens ferventibus horis, Uritur accensus, sole premente, comis. Qui arescente solo, modico recreetur ut haustu, Saepius irriguas anxius optat aquas. Arboris aut tremulae viridante cacumine fuso, Frondibus oppositis temperat umbra sitim. Pro peritate nova si jam prope lucus opacet, Et vitrei fontis sibilet unda recens: Huc properans placidis homo laetus sternitur arvis. Volvit in herbosos et sua membra toros. Vota secunda tenens gemino refovetur amoeno, Hinc levat umbra diem, hinc fugat unda sitim. Carmina si qua tenet, cantu modulante, recurrit, Provocat et placidos blandior aura sonos. Si sibi forte fuit bene notus Homerus Athenis, Aut Maro Trajano lectus in orbe foro, Vel si Davidico didicit sacra dogmata plectro, Psallit honorificum, fauce rotante, melum, Tangitur aut digito lyra, tibia, fistula, canna, Quisque suis Musis carmine mulcet aves, Sic ego curarum valido defessus ab aestu, Noscens te salvum, fonte refectus agor. O nomen mihi dulce Lupi, replicabile semper, Quodque mei scriptum pagina cordis habet. Quem semel inclusum tabulis dulcedinis intus, Non obolenda virum pectoris arca tenet. Thesauros pietatis habens, pretiosa voluntas, Producens animo pura talenta suo. Divitias quas mundus habet mens aurea vincit. Gemmarumque decus, corde micante, refert. Sensus aromaticus suaves diffundit odores, Hoc tribuens animae quod bene thura solent. Melle saporatum refluens a pectore verbum, Et sale conditum reddis ab ore sophum. Post tenebras noctis, stellarum lumina subdens, Lucifer ut radiis, sic mihi mente nites. Ut recreat mundum veniens lux solis ab ortu, Illustrant animum sic tua verba meum. Cum peregrina meos tenuit Germania visus, Tu Pater et patriae consuliturus eras. Quando merebar ovans placidos intendere vultus, Mox geminata mihi fulsit in orbe dies. Conserui quoties vestro sermone loquelas, Credidi in Ambrosiis me recubare rosis. Omnibus una manens, sed plus tua gratia nobis, Vinxit in affectu, me properante, suo. Nunc quoque pro magnis quis digna rependat honoris? Materia vincor, est quia lingua minor. Sicque per ascensum culmen supereminet altum, Hinc meus urget amor, hinc tuus obstat honor. Sed pro me reliqui laudes tibi reddere certent, Et qua quisque valet, te prece, voce sonet. Romanusque lyra, plaudat tibi barbarus harpa, Graecus Achilliaca, chrotta Britanna canat. Illi te fortem referant, hi jure potentem, Ille armis agilem, praedicet iste libris. Et quia rite regis quod pax est, bella requirunt; Judicis ille decus concinat, iste ducis. Nos tibi versiculos, dent barbara carmina leudos, Sic variante tropo laus sonet una viro. Hi celebrem memorent, illi te lege sagacem, Ast ego te dulcem semper habebo, Lupe. </poem> ==IX. Ad Lupum ducem.== <poem> Officiis intente piis, memorator amantis, Prompte per affectum consuliture tuum, Charius absentis nimium miseratus amici, Quando, latente loco, signa requirit amor. Unde meis meritis datur hoc, ut protinus esset Spes Fortunati cura benigna Lupi? Exsul ab Italia nono, puto, volvor in anno: Littoris Oceani contignante salo. Tempora tot fugiunt, et adhuc per scripta parentum, Nullus ab exclusis me recreavit apex. Quod pater, ac genitrix, frater, soror, ordo nepotum, Quod poterat regio, solvis amore pio. Pagina blanda tuo sub nomine missa benigno, Nectarei fontis me recreavit aquis. Nec solum a vobis me dulcis epistola fovit, Missus adhuc in rem portitor inde venit. Munera quis poterit, rogo, tot memor ore referre? Affectum dulcem pandere lingua nequit. Sed tibi restituat rex cuncta supernus ab alto, Quae minimo fiunt, qui docet esse suum. </poem> ==X. Ad Magnulphum fratrem Lupi.== <poem> Quam cito fama volat pernicibus excita pennis. Et loca cuncta suis actibus aucta replet? Nam tibi cum Rhenus, mihi sit Liger ecce propinquus, Hic, Mangulfe decens, magnus honore places. Sic tuba praeconis Sigimundi missa cucurrit, Ut tua diffuso sint bona nota loco. Quod tamen in brevibus vix signat epistola verbis, Non quia cuncta canit, nec reticere cupit. Juridico in primis pollens torrente relatu, Sic regis, ut revoces facta vetusta novus. Cujus in officiis aequi cultoris aratrum, Semine justitiae plebs sua vota metit. Nemo caret propriis, alienis nemo recumbit, Sic facis, ut populum non vacet esse reum. Sollicitudo tua reliquis fert dona salutis, Et labor unius fit populosa quies. Aequalis, concors, ut ab omnibus alme voceris, Legibus hinc judex, hinc bonitate parens. Da paucis veniam, quoniam mihi portitor instat, Nam de fratre Lupi res monet ampla loqui. Sic tribuat Dominus, meritis reparetis ut illum, Quem pariter tecum cordis amore colo. </poem> ==XI. Ad Jovinum rectorem provinciae.== <poem> Prosaico quoties direxi scripta relatu, Nullaque de vestro pocula fonte bibo, Quem prius irrigua recrearas ditior unda, Nec modo Castaliis redditur haustus aquis. Si me cura minor vestri tenuisset amoris, Jam fuerat lucrum stringere colla manu. Nunc magis, inde minus capio, quia diligo majus, Et cum plus cupiam, vota negata [nugata] gero. Qui tibi transfudit mea pectora pectore tuto, Cur rogo non pariter lumina lumen habent? Vel quod, amice, licet scriptis fero, chare, salutem, Sed mihi qua relever pagina reddat opem. </poem> ==XII. Ad eumdem .== <poem> Tempora lapsa volant, fugitivis fallimur horis, Ducit et in senium lubrica vita viros. Fine trahit celeri sine fune volubilis axis, Nec retinet rapidas ad sua frena rotas. Cuncta movens secum momenta, et pondera rerum, Donec meta avidos sistere cogat equos. Sic quoque dissimiles ad finem tendimus omnes, Nemo pedem retrahit, quo sibi limes erit. Imperiale caput, regnum trahit, atque senatum, Nec spectante die, cum venit hora, rapit. Quid sunt arma viris? cadit Hector, et ultor Achilles, Ajax in clypeo [ Ms., Ajacis clypeo], murus Achaeus, obit. Quid satis est cupido, gremio quod condit avaro? Deliciis solvis [refluis], Attalus auctus abest. Quis non versutus recubet, dum fine supremo, De Palamede, potens, ars in Ulysse perit? Forma venusta fluit, cecidit pulcherrimus Astur Astris, Occubat Hyppolitus, nec superexstat Adon. Non agiles fugiunt quo terminus instat eundum, Nam cum fratre, celer sorte, Quirinus abit. Quid rogo cantus agit? modulis blanditus acutis, Orpheus, et cytharae vox animata jacet. Docta recessuris quid prodest lingua sophistis, Qui voluere loqui curva, rotunda poli? Archita, Pythagoras, Aratus, Cato, Plato, Chrysippus, Turba Cleantharum stulta favilla, cubat. Quidve poeta potest Maro, Lysa, Menander, Homerus, Quorum nuda tabo membra sepulcra tegunt? Cum venit extremum, neque Musis carmina prosunt, Nec juvat eloquio detinuisse melos. Sic dum puncta cadunt, fugiunt praesentia rerum, Et vitae tabulam tessera rapta levat. Est tamen una salus, pia, maxima, dulcis, et ampla, Perpetuo trino posse placere Deo. Hoc valet, atque viget, manet, et neque fine peribit, Hinc quoque post tumulum nascitur almus honor. Quod superest, habitu meritorum, flore beato, Suavis justorum fragrat [fragat] odor tumulo. Gratius aura fluens, quam spiret aroma Sabaeum, Vincens, quae pinguis balsama silva reflat. Cinnama, caltha, crocus, violae, rosa, lilia cedunt Ut similis nullus nare bibatur odor. Quid? quod morte magis virtus generatur in illis, Dumque sepulcra tenent, languida membra fovent. Multorum dubiam solidant pia funera vitam, Et redit ex tumulo vivificatus homo. Nobilis urna tegit pretiosa talenta tonantis, Ac terris recubat quod super astra volat. Qui sub amore Dei, sacro moderamine vivens, Fit peregrinus humi, civis, eundo, poli. Denique post illos qui fundamenta coruscant, Postque Petri ac Pauli limina prima fide, Quis numerus radiet sanctorum sparsus in orbe, Quanta columnarum gratia fusa viget? Per loca, per populos mundo sua sidera praesunt, Quidquid ab Oceani circulus ambit aquis. Arctos, meridies, oriens, occasus honorat, Lumina [limina], muneribus clarificata suis. De reliquo nihil est, quodcunque videtur in orbe, Nam tumor hic totus, fumus et umbra sumus. Cur igitur metu trahitur data vita susurro, Nec Fortunato pauca, Jovine, refers? Tempora lapsa vides, neque longa silentia rumpis, Me quoque ne recrees, ad mea damna taces. Non ita rebar ovans, postquam Germania nostros, Contulerat visus, ut resiliret amor. Credideram potius quantum se tenderet aetas, Ut vestri affectus se duplicaret opus. Heu magis, ut video, vota in contraria currunt, Tempora longantur, sed breviatur amor. An quantum ex oculo, tantum tibi corde recedo? Et tam longe animo, quam sumus ambo loco? Non ego sic refero, quoniam tibi pectore nector, Praedicat hoc aliter, mens ubi dulce sonat. Nam cui chara fides animum sociavit amice, Quod minus est oculis, flagrat amore magis. Et licet absentem paries, locus, aula retentet, Corde suo illic est, est ubi forma placens. Prospicit affectu, quem vultu non videt ipso, Et vox longinqua de regione sonat. Quid gerit, aut ubi sit, tacito dare verba videtur, Intra se loquitur pectore clausus amor. Si volat aura levis, putat inde venire salutes, Hoc fragor aure refert, quod homo mente gerit. Hinc tuus ergo cliens ego, chare, colende requiro, Absentem faciunt quem loca, non animus. Qui semper nostro memoraris, haberis in ore, Scribimus et haec dum, non sine te loquimur. Affectu, studio, voto, tua brachia cingo, Atque per amplexum pectora, colla ligo. Ingrederis mecum, pariterque moveris amator, Et quasi blanda loquens, oscula libo labris. Ante oculos habeo, sed chara refugit imago, Hic quoque quem habeo, non retinere queo. Alternis vicibus modo vadis, et inde recurris, Vix fugis ex oculis, ecce figura redis. Et cum terga dabis, facies mihi cernitur insons, Si pede conversus, fronte regressus ades. Saepe etiam videor dare te pia dicta relatu, Illic forte taces, hic mihi verba refers. Hoc de te minus est, quia prendi non potes absens; Nam velut illic es totus, et hic meus es. Qualiter ambo simul paucis halitavimus horis, Non fugit ex oculis, dum manet ista dies. Misimus o quoties timidis epigrammata chartis, Et tua, ne recreer, pagina muta silet? Quis, rogo, reddat eas, taciti quas perdimus, noras? Tempora non revocat lux levis, atque fugax. Dic homo, note meus: quid agis? quid amice recurris? Si tua rura colis, cur mea vota neges? Scribe vacans animo, refer alta poemata versu, Et quasi ruris agrum, me cole voce, melo. Per thoraca meum ducas, precor, oris aratrum; Ut linguae sulcus sint sata nostra tuae. Pectoris unde seges gravidis animetur aristis, Pullulet et nostro farre novale ferax. Nam mihi si loqueris, bone vir, pietatis opime, Exsuperas labiis dulcia mella favis. Plusque liquore placet, quam fert oleagina succo, Suavius et recreat, quam quod aroma reflat. Cum Aspasio pariter charis patre, fratre, Leone, Longa stante die, dulcis amice, vale. </poem> ==XIII. Ad Felicem, socerum ejus.== <poem> Ardua Pierio cui constant culmina fastu, Vix humili valeo tangere claustra manu. Sed quoniam patriae fuit aula sodalibus una, Affectu fidens, pulso, benigne, fores. </poem> ==XIV. De Mummuleno .== <poem> Dum mihi fessus iter gradior prope noctis in umbra, Solis in occasu, jam fugiente die: Cum super undarum viridantes gramine ripas, Pascua conspexi, pastus et ipse fui. Huc oculis captus, voto ducente, trahebar, Deflectensque viam, prosperiora peto. Mummolenus enim, qui celsa palatia regis Altis consiliis crescere rite facit, Inter concives merito qui clarior exstat, Quemque super proceres unica palma levat, Nobilitate potens, animo bonus, ore serenus, Ingenio solers, et probitate sagax, Cui genus a proavis radianti luce coruscat, Moribus ipse tamen vicit honore patres. Huc ergo adveniens, epulis expletus opimis, Quem vidisse, mihi constitit esse cibum. Fercula magna quidem, dapibus cumulata benignis, Ac si colle tumens, discus onustus erat. Undique montis opus medium quasi vallis habebat, Quo meliore via piscis agebat iter. Ille natans oleum, pro undis; pro cespite, discum Incoluit, cui pro gurgite mensa fuit. Attamen ante aliud data sunt mihi mitia poma, Persica quae vulgi nomine dicta sonant. Lassavit dando, sed non ego lassor edendo, Vocibus hinc cogens, hinc tribuendo dapes. Mox quasi parturiens subito me ventre tetendi, Admirans uterum sic tumuisse meum. Intus enim tonitrus vario rumore fremebat, Viscera conturbans Eurus et Auster erat. Non sic Aeoliis turbatur arena procellis, Nec vaga per pelagus puppis adacta tremit. Nec sic inflantur ventorum turbine folles, Malleolis famulos quos faber ustus habet. Alter in alterius ructabat mole susurros, Et sine me mecum pugna superba fuit. Sit tibi longa salus, celsa cum conjuge, rector, Et de natorum prole voceris avus. Laudis honore potens, felicia tempora cernas, Et valeas dulces concelebrare jocos. </poem> ==XV. De Berulfo comite.== <poem> Delicias, Berulfe, tuas spectando libenter, Me fateor duplicem sustinuisse famem; Sic ego credebam, quarta satiarer ut hora, Me nec ad octavam mensa benigna vocat. Per vestras epulas didici jejunia gestans, Litania fuit prandia vestra magis. Det tibi vota Deus, per quem modo laeta notamus: Haec quoque dum scribo, plus satiatus agor. </poem> ==XVI. De Condone domestico.== <poem> Temporibus longis regalis dives in aula, Enituit meritis gloria, Condo, tuis. Nam semel ut juvenem vigili te pectore vidit, Elegit secum semper habere senem. Quis fuit ille animus? vel quae moderatio sensus, Cum fueris tantis regibus unus amor? Mens generosa tibi pretioso lumine fulget, Quae meritis propriis amplificavit avos. Floret posteritas, per quam sua crescit origo, Et facit antiquos surgere laude patres. Nam si praefertur generis qui servat honorem, Quanta magis laus est nobilitare genus? Qui cupit ergo suum gestis attollere nomen, Ille tuum velox praemeditetur opus. A parvo incipiens existi semper in altum, Perque gradus omnes culmina celsa tenes. Theodericus ovans ornavit honore tribunum Surgendi auspicium jam fuit inde tuum. Theodebertus enim comitivae praemia cessit, Auxit et obsequiis cingula digna tuis. Vidit ut egregios animos meliora mereri; Mox voluit meritos amplificare gradus. Instituit cupiens, ut deinde domesticus esses, Crevisti subito, crevit et aula simul. Florebant pariter veneranda palatia tecum, Plaudebat vigili dispositore domus, Theodovaldi etiam cum parva infantia vixit, Hujus in auxilium maxima cura fuit. Actibus eximiis sic publica jura fovebat, Ut juvenem regem redderes esse senem. Ipse gubernabas, veluti si tutor adesses, Commissumque tibi proficiebat opus. Clotarii rursus magna dominatus in aula, Quique domum simili jussit amore regi. Mutati reges, vos non mutastis honores, Successorque tuus tu tibi dignus eras. Tantus amor populi, solertia tanta regendi, Ut hoc nemo volens surripuisset onus, Nunc etiam placidi Sigiberti regis amore Sunt data servitiis libera dona tuis. Jussit et egregios inter residere potentes, Convivam reddens, proficiente gradu. Rex potior reliquis merito meliora paravit, Et quod majus habet, hoc tua causa docet. Sic tuus ordo fuit, semper majora mereri, Vitaque quam senior, tam tibi crevit honor. Quae fuerit virtus, tristis Saxonia cantat, Laus est arma truci non timuisse seni. Pro patriae votis, et magno regis amore, Quo duo natorum funera chara jacent. Nec graviter doleas cecidisse viriliter ambos, Nam pro laude mori, vivere semper erit. Laetitiam vultus hilari diffundit ab ore, Et sine nube animi gaudia fida gerit. Munificus cunctis, largiris multa benignus, Et facis astrictos per tua dona viros. Sit tibi longa salus placidis felicior annis, Atque suum reparet proles opima patrem. </poem> ==XVII. Ad Gundoarium [M., Guntharium ].== <poem> Si prodi verbis affectus posset amantis, Carmina plura tibi pagina nostra daret. Sed quod ab ore loqui nequeo, quod pectore gesto, Sit satis ex multis vel modo pauca dari. Nam si respicias votum per verba canentis, Malueram majus, qui tibi parva fero. Aspicimus sensum totum in dulcedine fusum, Quo sine nube doli, corde serena micant. Puro fonte rigans, nectar de fauce redundat, Cujus verba libens pectore, corde bibo. Providus, exertus, viligans, moderatus, honestus, Condimentum animae mens tua semper habet. Reginae egregiae patrimonia celsa gubernas, Quae tibi commisit, sensit ubique fidem. Nemo piae poterat reginae charior esse, Quam qui pro meritis talis et ipse foret. Gundari, longo vigeas placiturus in aevo, Conjuge cum propria luce perenne manens. </poem> ==XVIII. Ad Flavum.== <poem> Ad charum toties mea pergit epistola Flavum, Sic monet officiis sedula cura loqui. Nunc quoque prosaico, modo mittens carmina versu, Blandior afflatu debita solvit amor. Quin tibi pauca ferat, qui vult iter ire viator, Nemo mihi tacite praetereundus abit. Foetus amiticiae te, ut pagina, saepe requirit, Et si vir desit portitor, aura placet. Attonitis animis ego per vaga nubila prendo, Nullaque suscipio signa relata manu. An tibi charta parum peregrina merce rotatur? Non amor extorquet quod neque tempus habet? Scribere quo possis, discingat fascia fagum, Cortice dicta legi fit mihi dulce tui. An tua Romuleum fastidit lingua susurrum? Quaeso vel Hebraicis reddito verba notis. Doctus Achaeminiis quaevis perscribito signis, Aut magis Argolico pange canora sopho. Barbara fraxineis pingatur runa tabellis, Quodque papyrus agit, virgula plana valet. Pagina vel redeat perscripta dolatile charta, Quod relegi poterit, fructus amantis erit. </poem> ==XIX. Ad Flavum et Evodium.== <poem> Quam bene conveniunt genitor quos sustulit unus, Si simul hos unum pectus utrosque tenet? Visceribus iisdem genitos Flavum Evodiumque, Prorsus amore uno viscera nostra tegunt. Alter in alterius mihi visu visus habetur, Et fratris speciem fratris imago dedit. Unius ex facie facies mihi nota secundi, Sic speculo similem forma repressa refert. Ergo pari voto paribus dans vota salutis, Ambos inter ego tertius alter ero. Hoc cupiens, ut quos charis amplexibus idem Tres amor unus habet, nos quoque charta liget. </poem> ==XX. Charissimo et omni gratia praedicando Sigismundo Fortunatus salutem.== <poem> Fixus amore tuo, votis inhiantibus adstans, Quae tibi, chare, salus, saepe requiro viros. Quisque viator adest, properans Aquilonis ab axe, Quamvis festinum, sollicitando, moror, Seu privata virum, seu publica cura citabit, Hunc nisi perconter, nullus abibit iter. Quam vegetus membris, quae te loca chare, coercent Ordine disposito cuncta requirit amor. Si gravis arma tenens Italas terit hospes arenas, Aut quae Francus habet, pagina pandat, age. Quid geris, oro, refer, tamen, ut queo, longius opto, Vivas pars animae dimidiata meae. </poem> ==XXI. Ad Sigismundum et Aregisilum [Ms., Alagisum ].== <poem> Nomina amicorum mihi dulcis epistola pandit, Hinc Sigimunde nitens, hinc Aregisle decens. Prosperitas felix ventorum flamina fudit, Quando mihi charos nuntiat aura viros. Testor utrumque caput, tantum mea vota juvantur, | Quantum fit florens laeta sub imbre seges. Ne sitiam rapidis aestivo tempore flammis, Nectarei fontis me recreastis aquis. Post Italas terras mittis mihi, Rhene, parentes, Adventu fratrum non peregrinus ero. Tempore belligero pacis nova gaudia surgunt, Hic quia venerunt quos meus optat amor. Qui mihi festivae diei duplicatis honorem, Sic vester crescat, munere regis, honor. </poem> ==XXII. Ad Bosonem referendarium .== <poem> Sic regat omnipotens radiantia culmina regis, Atque ejus causas arma superna regant. Sic dominum ac servos divina potentia servet, Et patriae maneat, hoc dominante, salus. Sic placido regi summus, pius auctor ab alto, Qui dedit ante Petro, porrigat ipse manum. Sic te longaevi comitetur gratia regis, Et florente illo, gaudia fixa metas. Hoc rogo quam citius veniat, quicunque jubetur, Ne gravet ultra animos hic mora tarda meos. Nam qui festinat statuit quod certa voluntas, Si votum acceleret, dulcius esse solet. Illud enim nimium per verba precantia posco, Commender domino, te memorante, meo. Actibus excellens maneas per saecula felix, Et memor ipse mei, dulcis amice, vale. </poem> ==XXIII. Ad Paternum.== <poem> Nominis auspicio fulgent tua facta, Paterne, Munere qui proprio te facis esse patrem, Servitii nostri non immemor omnia praestas Et tibi devotis das pia vota libens. Ut bona distribuas, modo qui tam promptus haberis, Unde magis praestes, amplificentur opes. </poem> ==XXIV. Versus in Gavatis.== <poem> Qui legis in pulchro circumdata verba metallo, Si venias purus, hoc imitaris opus. Nam velut argentum calida fornace probatur, Sic se purgato pectore prodit homo. </poem> ==XXV. Ad convivam.== <poem> Qui venis ad charos conviva fidelis amicos, Quod minus est epulis, plus in amore capis. Non haec per pelagus peregrinus detulit hospes, Sume libens patrii quod genuere lares. </poem> ==XXVI. Ad eumdem.== <poem> Quamvis doctiloquax te seria cura fatiget, Huc veniens festos misce, poeta, jocos. Sic tamen, ut propriam rationem servet honestas, Nam solet incautus sermo movere manus. </poem> ==XXVII. De brevitate vitae.== <poem> Vita brevis hominum, fugiunt praesentia rerum, Tu cole quae potius non moritura manent. Erige justitiam, cole pacem, dilige Christum. Expete delicias, quas sine fine geras. </poem> ==XXVIII. Ad eumdem.==== <poem> Pelle Palatinas post multa negotia rixas, Vivere jucunde mensa benigna monet. Causae, irae, strepitus sileant, fora, jurgia, leges, Hic placeat requies, quam dat amica dies. </poem> ==XXIX. Ad convivam.== <poem> Te rogo, pacificos animos ad prandia defer: Hostem quaere alibi, si tibi pugna placet. Deliciis mediis lites agitare recuses; Arma tibi campus, mensa ministret olus. </poem> ==XXX. Ad eumdem.== <poem> Si tibi magnanimus rigida virtute videris, Secure ad calices fortia bella refer. Qui venit huc nostrae dapes cognoscere mensae, Commendet positos gratia sola cibos. </poem> ==XXXI. Ad Galactorium comitem.== <poem> Saepius optaram fieri me remige nautam, Cursibus undifragis ut ratis iret aquis. Flatibus aut rapidis per dorsa Garumnica ferrer, Burdegalense petens ut celer actus iter, Velaque fluctivagum traherent, Aquilone secundo, Me quoque littoreo redderet aura sinu, Qua pius antistes sacra Gundegisilus offert, Culmine pro populi qua micat ara Dei, Tu quoque, quo resides, meritis comes ample serenis. Chare, Galactori, sedula cura mihi. Cui rite excellens rex Guntheramnus honores Majus adhuc debet, qui tibi magna dedit. Cum tamen hoc vellem, timor obstitit, et Hunus ille Qui cumulo rapidae mons fremit albus aquae. Dulcedo invitat civilis, et unda repugnat, Sic vocat, atque vetat hinc amor, inde pavor. Plane hoc, quod superest, solvat vel epistola currens, Littera, quod facerem, reddat amore vicem. Maxime nunc igitur te, dulcis amice, saluto, Sperans a Domino te superesse diu. Cumque domo, sociis, antistite, conjuge, natis, Vive comes, cui sint jura regenda ducis: Pontifici summo commender, opime, precatu, Sic tua pars meritis sit data dextra polis. Si superest aliquid, hoc forte tributa redundant, Qui modo mitto apices, te rogo mitte pices. </poem> {{Liber |Ante= Liber VI |AnteNomen= Carmina (Venantius Fortunatus)/VI |Post=Liber VIII |PostNomen= Carmina (Venantius Fortunatus)/VIII }} 06ewy2fwk66zrimm221l52hbm8fta4c 285511 285510 2026-10-24T09:02:34Z Demetrius Talpa 13304 /* V. De Bodegisilo duce. */ 285511 wikitext text/x-wiki {{titulus2 |Scriptor= Venantius Fortunatus |OperaeTitulus= Carmina |OperaeWikiPagina= Carmina (Venantius Fortunatus) |Annus= Saeculo VII |SubTitulus=Liber VII |Genera= |Liber= }} {{Liber |Ante= Liber VI |AnteNomen= Carmina (Venantius Fortunatus)/VI |Post=Liber VIII |PostNomen= Carmina (Venantius Fortunatus)/VIII }} '''[[Patrologia Latina/88|Migne ''Patrologia Latina'' Tomus 88]]''' ==I. Ad Gogonem .== <poem> Orpheus orditas moveret dum pollice chordas, Verbaque percusso pectine fila darent, Mox resonante lyra tetigit dulcedine silvas, Undique miserunt vacuata cubilia damas, Deposita rabie tigris et ipsa venit. Sollicitante melo nimio philomela volatu, Pignora contemnens, fessa cucurrit avis. Sed quamvis longo spatio lassaverat alas, Ad votum veniens se recreavit avis. Sic stimulante tua captus dulcedine Gogo, Longa peregrinus regna viator adit. Undique festini veniunt ut promptius omnes, Sic tua lingua trahit, sicut et ille lyra. Ipse fatigatus huc postquam venerit exsul, Antea quo doluit, te medicante, caret. Eruis afflictis gemitus, et gaudia plantas; Ne tamen arescant, oris ab imbre foves. Aedificas sermone favos, nova mella ministras, Dulcis et eloquii nectare vincis apes. Ubere fonte rigat labiorum gratia pollens, Cujus ab arcano vox epulanda fluit. Pervigili sensu dives prudentia regnat, Fomite condito cui salis unda natat. Qui fulgore animi radios a pectore vibras, Et micat interior lux imitata diem. Sed vicibus mundum modo sol, modo nubila complent, At tua semper habent corda serena diem. Visceribus promptis templum pietatis haberis, Muneribusque sacris es fabricata domus. Forma venusta tibi proprio splendore coruscat, Ut mentis habitum vultus et ipse probet. Omne genus laudum specie concludis in una, Nec plus est aliquid quam tua forma gerit, Principis arbitrio Sigiberti magnus haberis, Judicium regis fallere nemo potest. Elegit sapiens sapientem, et amator amantem, Ac veluti flores docta sequestrat apes. Illius ex merito didicisti talis haberi, Et domini mores, serve benigne, refers. Nuper ab Hispanis per multa pericula terris, Egregio regi gaudia summa vehis. Diligis hunc tantum, quantum meliora parasti, Nemo armis potuit quod tua lingua dedit. Haec bona si taceam, te nostra silentia laudant, Nec voces spectes, qui mea corda tenes. Vera favendo cano, neque me fallacia damnat, Teste loquor populo, crimine liber ero. Haec tibi longinquos laus ardua surgat in annos, Haec te vita diu servet, et illa colat. </poem> ==II. Ad eumdem, cum rogaretur ad coenam.== <poem> Nectar, vina, cibus, vestis, doctrina, facultas, Muneribus largis, tu mihi Gogo sat es. Tu refluus Cicero, tu noster Apicius exstas, Hinc satias verbis, pascis et inde cibis. Sed modo da veniam bubula turgente quiesco, Nam fit lis uteri, si caro mista fremat. Hic ubi bos recubat, fugiet, puto, pullus, et anser, Cornibus et pennis non furor aequus erit. Et modo jam somno languentia lumina claudo, Nam dormire meum carmina laeta probant. </poem> ==III. Item ad eumdem.== <poem> Quas mihi porrexit modo pagina missa querelas, Immunem culpae me loquor esse tuae. Nam causam remur, tua plus praesentia laesit, Quo vos peccastis crimine, culpor ego. Non tamen ex tali titulo dulcedo peribit, Fructus amicitiae, corde colente, manet. </poem> ==IV. Ad eumdem.== <poem> Nubila, quae, rapido perflante Aquilone, venitis, Pendula sidereo quae movet axe rotam, Dicite qua vegetet charus mihi Gogo salutem, Quid placidis rebus mente serenus agat. Si prope fluctivagi remoratur littora Rheni, Ut salmonis adeps rete trahatur aquis. Aut super uviferae Musellae obambulat amnem, Quod levis ardentem temperet aura diem. Pampinus, et fluvius medius ubi mitigat aestus; Vitibus umbra rigens, fluctibus unda recens. Aut Mosa dulce sonans, quo grus, ganta anser, olorque est, Triplice merce ferax, alite, pisce, rate. An tenet herbosis qua frangitur Axona ripis. Cujus aluntur aquis pascua, prata, seges; Isara, Sara, Chares, Schaldis, Saba, Somena, Sura, Seu qui Mettin adit, de sale [ Ms., Salia] nomen habens? Aut aestiva magis nemorum, saltusque pererrans, Cuspide, rete feras hinc ligat, inde necat? Ardennae, an Vosagi, cervi, caprae, helicis ursi Caede sagittifera silva fragore tonat? Seu validi bufali ferit inter cornua campum, Nec mortem differt ursus, onager, aper? An sua rura colens, exusta novalia sulcat, Et rude cervici taurus aratra gemit? Sive palatina residet modo laetus in aula, Cui schola congrediens plaudit amore sequax? An, cum dulce Lupo pietatis jura retractat, Consilioque pari mitia mella creant? Quo pascatur inops, viduae solatia praestent, Parvus tutorem sumat, egenus opem. Quidquid agunt pariter, felicia vota secundent; Et valeant Christi regis amore frui. Vos precor, o venti, qui curritis, atque reditis, Pro Fortunato nuntia ferte suo. </poem> ==V. De Bodegisilo duce.== <poem> Pectore de sterili si flumina larga rigarem, Non te sufficerem, dux Bodegisle, loqui. Invasit nostram subito tua gratia mentem, Ut modo plus vester quam meus esse velim. Quo primum placidos merui cognoscere vultus, Oris ab unguento membra refecta gero. Colloquio dulci satiasti pectus amantis, Nam mihi devoto dant tua verba cibum. Distribuunt epulas alii, quae corpora supplent, Unde animum saties, das magis ipse dapes. Non sic inficiunt placidissima mella falernum, Ceu tuus obdulcat pectora nostra sapor. Qualiter oblectas, quos semper amare videris, Horae qui spatio me facis esse tuum? Quae tibi sit virtus, si possem, prodere vellem, Sed parvo ingenio magna referre vetor. Exiguus titubo tantarum pondere laudum, Sed melius gradior, quem tua facta regunt; Massiliae ductor felicia vota dedisti, Rectoremque suum laude perenne refert. Hic tibi consimili merito Germania plaudit, Cujus ad laudem certat uterque locus. De bonitate tua lis est regionis utraeque, Te petit illa sibi, haec retinere cupit. Justitiam pauper nunquam, te judice, perdit, Nec poturit pretio vertere vera potens. Non ligat immunem, non solvit poena nocentem, Nil persona capit, si sua causa neget. Lumina cordis habes, animi radiante lucerna, Et tuus aeterna luce coruscat apex. Ingenio torrente loquax de fonte salubri, Divitiasque pias ore fluente rigas. Si videas aliquem defectum forte labore Nilus ut Aegyptum, sic tua lingua fovet. Qui patrias leges intra tua pectora condens, Implicitae causae solvere fila potes. Assiduis epulis saturas, venerande, catervas, Et repletus abit, qui tua tecta petit. Si venis in campos, ibi plebs pascenda recurrit, Consequiturque suas, te comitando, dapes. Vota feras cunctis per saecula longa superstes; Et maneas populi semper in ore potens. </poem> ==VI. De Palatina filia Gallimagni, uxore Godegisili ducis.== <poem> Lucifer ut nitidos producit in aethere vultus, Clarior et laeto nuntiat ore diem, Ornat eundo polum, terris quoque lampada mittit, Atque inter stellas lumine regna tenet: Sic tua diffundens radiantia lumina vultu, Femineos vincis pulchrior ore choros. Et tibi sic cedit muliebris turba decore, Ut solis radiis lumine luna minor. Clara serenatos permutat forma colores, Lilia nunc reparans, nunc verecunda rosas. Credite, nam si quis vultus conspexerit illos, Hic relegit flores, quos dare verna solent. Pingere non possunt pretiosam verba figuram. Nec valet eloquium mira referre meum. Gratior incessu, sensu reverenda pudico, Talis in ingenio, qualis in ore nitor. Blandior alloquio, placidis suavissima verbis, Despiciamque lyram, si tua lingua sonat. Pectore perspicuo sapientia provida fulget, Ornatur sexus, te radiante, tuus. Conjuge pervigili nituit magis aula mariti, Floret et egregia dispositrice domus. Jure quidem magna est, quae est Galli filia magni, Sed merito natae crevit honore pater. Non aliter poterat, nisi munere clarior esse, Quae meruit celso digna placere viro. Elegit e multis, quam charus amaret amantem. Et judex patriae judicat ipse sibi. Ambo pares juncti longos maneatis in annos, Et quaecunque volunt gaudia vestra, ferant. </poem> ==VII. De Lupo duce.== <poem> Antiqui proceres, et nomina celsa priorum Cedant cuncta, Lupi munere victa ducis. Scipio quod sapiens, Cato quod maturus habebat, Pompeius felix, omnia solus habes. Illis consulibus Romana potentia fulsit: Te duce sed nobis hic modo Roma redit. Te tribuente aditum, cunctis fiducia surgit, Libertatis opem libera lingua dedit. Moestitiam si quis confuso in pectore gessit, Postquam te vidit, spe meliore manet. Fundatus gravitate animi, quoque corde profundus, Tranquilli pelagi fundis ab ore salem. Sed facunda magis plebi tua munera prosunt, Tu condis sensus; nam salis unda cibos. Consilii radix, fecundi vena saporis, Ingenio vivax, ore rotante loquax. Qui geminis rebus fulges, in utroque paratus, Quidquid corde capis, prodere lingua potest. Pectore sub cujus firmantur pondera regis, Pollet et auxilio publica cura tuo. Subdis amore novo tua membra laboribus amplis, Pro requie regis, dulce putatur onus. O felix animus, patriae qui consulit actus, Et vivit cunctis mens generosa viris. Legati adveniunt, te respondente, ligantur, Et jaculo verbi mox jacuere tui. Lancea sermo fuit, quoque vox armata loquentis, Auspicium palmae te Sigebertus habet. Responsum gentis sensu profertur ab illo, Et votum populi vox valet una loqui. Cujus ab ingenio sortita est causa triumphum; Assertoris ope, justior illa fuit. Nullus enim poterit proprias ita pandere causas, Ceu tua pro cunctis inclyta lingua tonat. Nilus ut Aegyptum recreat, dum plenus inundat, Sic tu colloquii flumina cuncta foves. Justitia florente, favent, te judice, leges; Causarumque aequo pondere libra manes. Ad te confugiunt, te cingula celsa requirunt, Nec petis ut habeas, te petit omnis honor. In cujus gremio nutritur adepta potestas, Quo rectore datus crescere novit apex. Quam merito retinet concessos semper honores, Per quem digna magis culmina culmen habent. Antiquos animos Romanae stirpis adeptus, Bella moves armis, jura quiete regis. Fultus utrisque bonis, hinc armis, legibus illinc, Quam bene fit primus, cui favet omne decus. Quae tibi sit virtus cum prosperitate superna, Saxonis et Dani gens cito victa probat. Borda a qua fluvius sinuoso gurgite currit, Hic adversa acies, te duce, caesa ruit. Dimidium vestris jussis tunc paruit agmen, Quam merito vincit, qui tua jussa facit. Ferratae tunicae sudasti [sudas sub] pondere victor, Et sub pulverea nube coruscus eras. Tamque diu pugnas, acie fugiente, secutus, Langona dum vitreis terminus esset aquis. Qui fugiebat iners, amnis dedit ille sepulcrum, Pro duce felici flumina bella gerunt. Inter concives meruit te Gallia lumen, Lampade qui cordis splendor ubique micas. Sunt quos forma potens, sunt quos sapientia praefert, Singula sunt aliis, sed bona plura tibi. Occurrens dominis veneranda palatia comples, Et tecum ingrediens multiplicatur honor. Te veniente novo domus emicat alma sereno, Et reparant genium regia tecta suum. Nempe oculos recipit, cum te videt aula redire, Quem commune ducum lumina lumen habent. Principis auxilium, patriae decus, arma parentum, Consultum reliquis, omnibus unus amor. Admiranda etiam quid de dulcedine dicam? Nectare qui plenus construis ore favos. Chara serenatum comitatur gratia vultum, Fulget et interius perpetuata dies. Qui satias escis, reficis sermone benignus, Sepositis epulis, sunt tua verba dapes. Quis tibi digna loqui valeat, quem voce patente, Rex pius ornatum praedicat esse suum? Sit tibi summus apex illo regnante per aevum, Vitaque sit praesens, atque futura colat. </poem> ==VIII. Ad eumdem.== <poem> Aestifer ignitas cum Julius urit arenas, Siccaque pulvereo margine terra sitit, Languidior placidas vix pampinus explicat umbras, Mollior et glaucas contrahit herba comas, Submissis foliis Phoebi regnante vapore, Vix sua defendit frigida tecta nemus. Pabula fastidiens fugit aestu bucula saltus, Ipse nec afflictis pascitur herbis equus. Longius expositam linguam canis ore flagellat, Ilia lassa trahens, tristis anhelat ovis. Forte viator iter, gradiens ferventibus horis, Uritur accensus, sole premente, comis. Qui arescente solo, modico recreetur ut haustu, Saepius irriguas anxius optat aquas. Arboris aut tremulae viridante cacumine fuso, Frondibus oppositis temperat umbra sitim. Pro peritate nova si jam prope lucus opacet, Et vitrei fontis sibilet unda recens: Huc properans placidis homo laetus sternitur arvis. Volvit in herbosos et sua membra toros. Vota secunda tenens gemino refovetur amoeno, Hinc levat umbra diem, hinc fugat unda sitim. Carmina si qua tenet, cantu modulante, recurrit, Provocat et placidos blandior aura sonos. Si sibi forte fuit bene notus Homerus Athenis, Aut Maro Trajano lectus in orbe foro, Vel si Davidico didicit sacra dogmata plectro, Psallit honorificum, fauce rotante, melum, Tangitur aut digito lyra, tibia, fistula, canna, Quisque suis Musis carmine mulcet aves, Sic ego curarum valido defessus ab aestu, Noscens te salvum, fonte refectus agor. O nomen mihi dulce Lupi, replicabile semper, Quodque mei scriptum pagina cordis habet. Quem semel inclusum tabulis dulcedinis intus, Non obolenda virum pectoris arca tenet. Thesauros pietatis habens, pretiosa voluntas, Producens animo pura talenta suo. Divitias quas mundus habet mens aurea vincit. Gemmarumque decus, corde micante, refert. Sensus aromaticus suaves diffundit odores, Hoc tribuens animae quod bene thura solent. Melle saporatum refluens a pectore verbum, Et sale conditum reddis ab ore sophum. Post tenebras noctis, stellarum lumina subdens, Lucifer ut radiis, sic mihi mente nites. Ut recreat mundum veniens lux solis ab ortu, Illustrant animum sic tua verba meum. Cum peregrina meos tenuit Germania visus, Tu Pater et patriae consuliturus eras. Quando merebar ovans placidos intendere vultus, Mox geminata mihi fulsit in orbe dies. Conserui quoties vestro sermone loquelas, Credidi in Ambrosiis me recubare rosis. Omnibus una manens, sed plus tua gratia nobis, Vinxit in affectu, me properante, suo. Nunc quoque pro magnis quis digna rependat honoris? Materia vincor, est quia lingua minor. Sicque per ascensum culmen supereminet altum, Hinc meus urget amor, hinc tuus obstat honor. Sed pro me reliqui laudes tibi reddere certent, Et qua quisque valet, te prece, voce sonet. Romanusque lyra, plaudat tibi barbarus harpa, Graecus Achilliaca, chrotta Britanna canat. Illi te fortem referant, hi jure potentem, Ille armis agilem, praedicet iste libris. Et quia rite regis quod pax est, bella requirunt; Judicis ille decus concinat, iste ducis. Nos tibi versiculos, dent barbara carmina leudos, Sic variante tropo laus sonet una viro. Hi celebrem memorent, illi te lege sagacem, Ast ego te dulcem semper habebo, Lupe. </poem> ==IX. Ad Lupum ducem.== <poem> Officiis intente piis, memorator amantis, Prompte per affectum consuliture tuum, Charius absentis nimium miseratus amici, Quando, latente loco, signa requirit amor. Unde meis meritis datur hoc, ut protinus esset Spes Fortunati cura benigna Lupi? Exsul ab Italia nono, puto, volvor in anno: Littoris Oceani contignante salo. Tempora tot fugiunt, et adhuc per scripta parentum, Nullus ab exclusis me recreavit apex. Quod pater, ac genitrix, frater, soror, ordo nepotum, Quod poterat regio, solvis amore pio. Pagina blanda tuo sub nomine missa benigno, Nectarei fontis me recreavit aquis. Nec solum a vobis me dulcis epistola fovit, Missus adhuc in rem portitor inde venit. Munera quis poterit, rogo, tot memor ore referre? Affectum dulcem pandere lingua nequit. Sed tibi restituat rex cuncta supernus ab alto, Quae minimo fiunt, qui docet esse suum. </poem> ==X. Ad Magnulphum fratrem Lupi.== <poem> Quam cito fama volat pernicibus excita pennis. Et loca cuncta suis actibus aucta replet? Nam tibi cum Rhenus, mihi sit Liger ecce propinquus, Hic, Mangulfe decens, magnus honore places. Sic tuba praeconis Sigimundi missa cucurrit, Ut tua diffuso sint bona nota loco. Quod tamen in brevibus vix signat epistola verbis, Non quia cuncta canit, nec reticere cupit. Juridico in primis pollens torrente relatu, Sic regis, ut revoces facta vetusta novus. Cujus in officiis aequi cultoris aratrum, Semine justitiae plebs sua vota metit. Nemo caret propriis, alienis nemo recumbit, Sic facis, ut populum non vacet esse reum. Sollicitudo tua reliquis fert dona salutis, Et labor unius fit populosa quies. Aequalis, concors, ut ab omnibus alme voceris, Legibus hinc judex, hinc bonitate parens. Da paucis veniam, quoniam mihi portitor instat, Nam de fratre Lupi res monet ampla loqui. Sic tribuat Dominus, meritis reparetis ut illum, Quem pariter tecum cordis amore colo. </poem> ==XI. Ad Jovinum rectorem provinciae.== <poem> Prosaico quoties direxi scripta relatu, Nullaque de vestro pocula fonte bibo, Quem prius irrigua recrearas ditior unda, Nec modo Castaliis redditur haustus aquis. Si me cura minor vestri tenuisset amoris, Jam fuerat lucrum stringere colla manu. Nunc magis, inde minus capio, quia diligo majus, Et cum plus cupiam, vota negata [nugata] gero. Qui tibi transfudit mea pectora pectore tuto, Cur rogo non pariter lumina lumen habent? Vel quod, amice, licet scriptis fero, chare, salutem, Sed mihi qua relever pagina reddat opem. </poem> ==XII. Ad eumdem .== <poem> Tempora lapsa volant, fugitivis fallimur horis, Ducit et in senium lubrica vita viros. Fine trahit celeri sine fune volubilis axis, Nec retinet rapidas ad sua frena rotas. Cuncta movens secum momenta, et pondera rerum, Donec meta avidos sistere cogat equos. Sic quoque dissimiles ad finem tendimus omnes, Nemo pedem retrahit, quo sibi limes erit. Imperiale caput, regnum trahit, atque senatum, Nec spectante die, cum venit hora, rapit. Quid sunt arma viris? cadit Hector, et ultor Achilles, Ajax in clypeo [ Ms., Ajacis clypeo], murus Achaeus, obit. Quid satis est cupido, gremio quod condit avaro? Deliciis solvis [refluis], Attalus auctus abest. Quis non versutus recubet, dum fine supremo, De Palamede, potens, ars in Ulysse perit? Forma venusta fluit, cecidit pulcherrimus Astur Astris, Occubat Hyppolitus, nec superexstat Adon. Non agiles fugiunt quo terminus instat eundum, Nam cum fratre, celer sorte, Quirinus abit. Quid rogo cantus agit? modulis blanditus acutis, Orpheus, et cytharae vox animata jacet. Docta recessuris quid prodest lingua sophistis, Qui voluere loqui curva, rotunda poli? Archita, Pythagoras, Aratus, Cato, Plato, Chrysippus, Turba Cleantharum stulta favilla, cubat. Quidve poeta potest Maro, Lysa, Menander, Homerus, Quorum nuda tabo membra sepulcra tegunt? Cum venit extremum, neque Musis carmina prosunt, Nec juvat eloquio detinuisse melos. Sic dum puncta cadunt, fugiunt praesentia rerum, Et vitae tabulam tessera rapta levat. Est tamen una salus, pia, maxima, dulcis, et ampla, Perpetuo trino posse placere Deo. Hoc valet, atque viget, manet, et neque fine peribit, Hinc quoque post tumulum nascitur almus honor. Quod superest, habitu meritorum, flore beato, Suavis justorum fragrat [fragat] odor tumulo. Gratius aura fluens, quam spiret aroma Sabaeum, Vincens, quae pinguis balsama silva reflat. Cinnama, caltha, crocus, violae, rosa, lilia cedunt Ut similis nullus nare bibatur odor. Quid? quod morte magis virtus generatur in illis, Dumque sepulcra tenent, languida membra fovent. Multorum dubiam solidant pia funera vitam, Et redit ex tumulo vivificatus homo. Nobilis urna tegit pretiosa talenta tonantis, Ac terris recubat quod super astra volat. Qui sub amore Dei, sacro moderamine vivens, Fit peregrinus humi, civis, eundo, poli. Denique post illos qui fundamenta coruscant, Postque Petri ac Pauli limina prima fide, Quis numerus radiet sanctorum sparsus in orbe, Quanta columnarum gratia fusa viget? Per loca, per populos mundo sua sidera praesunt, Quidquid ab Oceani circulus ambit aquis. Arctos, meridies, oriens, occasus honorat, Lumina [limina], muneribus clarificata suis. De reliquo nihil est, quodcunque videtur in orbe, Nam tumor hic totus, fumus et umbra sumus. Cur igitur metu trahitur data vita susurro, Nec Fortunato pauca, Jovine, refers? Tempora lapsa vides, neque longa silentia rumpis, Me quoque ne recrees, ad mea damna taces. Non ita rebar ovans, postquam Germania nostros, Contulerat visus, ut resiliret amor. Credideram potius quantum se tenderet aetas, Ut vestri affectus se duplicaret opus. Heu magis, ut video, vota in contraria currunt, Tempora longantur, sed breviatur amor. An quantum ex oculo, tantum tibi corde recedo? Et tam longe animo, quam sumus ambo loco? Non ego sic refero, quoniam tibi pectore nector, Praedicat hoc aliter, mens ubi dulce sonat. Nam cui chara fides animum sociavit amice, Quod minus est oculis, flagrat amore magis. Et licet absentem paries, locus, aula retentet, Corde suo illic est, est ubi forma placens. Prospicit affectu, quem vultu non videt ipso, Et vox longinqua de regione sonat. Quid gerit, aut ubi sit, tacito dare verba videtur, Intra se loquitur pectore clausus amor. Si volat aura levis, putat inde venire salutes, Hoc fragor aure refert, quod homo mente gerit. Hinc tuus ergo cliens ego, chare, colende requiro, Absentem faciunt quem loca, non animus. Qui semper nostro memoraris, haberis in ore, Scribimus et haec dum, non sine te loquimur. Affectu, studio, voto, tua brachia cingo, Atque per amplexum pectora, colla ligo. Ingrederis mecum, pariterque moveris amator, Et quasi blanda loquens, oscula libo labris. Ante oculos habeo, sed chara refugit imago, Hic quoque quem habeo, non retinere queo. Alternis vicibus modo vadis, et inde recurris, Vix fugis ex oculis, ecce figura redis. Et cum terga dabis, facies mihi cernitur insons, Si pede conversus, fronte regressus ades. Saepe etiam videor dare te pia dicta relatu, Illic forte taces, hic mihi verba refers. Hoc de te minus est, quia prendi non potes absens; Nam velut illic es totus, et hic meus es. Qualiter ambo simul paucis halitavimus horis, Non fugit ex oculis, dum manet ista dies. Misimus o quoties timidis epigrammata chartis, Et tua, ne recreer, pagina muta silet? Quis, rogo, reddat eas, taciti quas perdimus, noras? Tempora non revocat lux levis, atque fugax. Dic homo, note meus: quid agis? quid amice recurris? Si tua rura colis, cur mea vota neges? Scribe vacans animo, refer alta poemata versu, Et quasi ruris agrum, me cole voce, melo. Per thoraca meum ducas, precor, oris aratrum; Ut linguae sulcus sint sata nostra tuae. Pectoris unde seges gravidis animetur aristis, Pullulet et nostro farre novale ferax. Nam mihi si loqueris, bone vir, pietatis opime, Exsuperas labiis dulcia mella favis. Plusque liquore placet, quam fert oleagina succo, Suavius et recreat, quam quod aroma reflat. Cum Aspasio pariter charis patre, fratre, Leone, Longa stante die, dulcis amice, vale. </poem> ==XIII. Ad Felicem, socerum ejus.== <poem> Ardua Pierio cui constant culmina fastu, Vix humili valeo tangere claustra manu. Sed quoniam patriae fuit aula sodalibus una, Affectu fidens, pulso, benigne, fores. </poem> ==XIV. De Mummuleno .== <poem> Dum mihi fessus iter gradior prope noctis in umbra, Solis in occasu, jam fugiente die: Cum super undarum viridantes gramine ripas, Pascua conspexi, pastus et ipse fui. Huc oculis captus, voto ducente, trahebar, Deflectensque viam, prosperiora peto. Mummolenus enim, qui celsa palatia regis Altis consiliis crescere rite facit, Inter concives merito qui clarior exstat, Quemque super proceres unica palma levat, Nobilitate potens, animo bonus, ore serenus, Ingenio solers, et probitate sagax, Cui genus a proavis radianti luce coruscat, Moribus ipse tamen vicit honore patres. Huc ergo adveniens, epulis expletus opimis, Quem vidisse, mihi constitit esse cibum. Fercula magna quidem, dapibus cumulata benignis, Ac si colle tumens, discus onustus erat. Undique montis opus medium quasi vallis habebat, Quo meliore via piscis agebat iter. Ille natans oleum, pro undis; pro cespite, discum Incoluit, cui pro gurgite mensa fuit. Attamen ante aliud data sunt mihi mitia poma, Persica quae vulgi nomine dicta sonant. Lassavit dando, sed non ego lassor edendo, Vocibus hinc cogens, hinc tribuendo dapes. Mox quasi parturiens subito me ventre tetendi, Admirans uterum sic tumuisse meum. Intus enim tonitrus vario rumore fremebat, Viscera conturbans Eurus et Auster erat. Non sic Aeoliis turbatur arena procellis, Nec vaga per pelagus puppis adacta tremit. Nec sic inflantur ventorum turbine folles, Malleolis famulos quos faber ustus habet. Alter in alterius ructabat mole susurros, Et sine me mecum pugna superba fuit. Sit tibi longa salus, celsa cum conjuge, rector, Et de natorum prole voceris avus. Laudis honore potens, felicia tempora cernas, Et valeas dulces concelebrare jocos. </poem> ==XV. De Berulfo comite.== <poem> Delicias, Berulfe, tuas spectando libenter, Me fateor duplicem sustinuisse famem; Sic ego credebam, quarta satiarer ut hora, Me nec ad octavam mensa benigna vocat. Per vestras epulas didici jejunia gestans, Litania fuit prandia vestra magis. Det tibi vota Deus, per quem modo laeta notamus: Haec quoque dum scribo, plus satiatus agor. </poem> ==XVI. De Condone domestico.== <poem> Temporibus longis regalis dives in aula, Enituit meritis gloria, Condo, tuis. Nam semel ut juvenem vigili te pectore vidit, Elegit secum semper habere senem. Quis fuit ille animus? vel quae moderatio sensus, Cum fueris tantis regibus unus amor? Mens generosa tibi pretioso lumine fulget, Quae meritis propriis amplificavit avos. Floret posteritas, per quam sua crescit origo, Et facit antiquos surgere laude patres. Nam si praefertur generis qui servat honorem, Quanta magis laus est nobilitare genus? Qui cupit ergo suum gestis attollere nomen, Ille tuum velox praemeditetur opus. A parvo incipiens existi semper in altum, Perque gradus omnes culmina celsa tenes. Theodericus ovans ornavit honore tribunum Surgendi auspicium jam fuit inde tuum. Theodebertus enim comitivae praemia cessit, Auxit et obsequiis cingula digna tuis. Vidit ut egregios animos meliora mereri; Mox voluit meritos amplificare gradus. Instituit cupiens, ut deinde domesticus esses, Crevisti subito, crevit et aula simul. Florebant pariter veneranda palatia tecum, Plaudebat vigili dispositore domus, Theodovaldi etiam cum parva infantia vixit, Hujus in auxilium maxima cura fuit. Actibus eximiis sic publica jura fovebat, Ut juvenem regem redderes esse senem. Ipse gubernabas, veluti si tutor adesses, Commissumque tibi proficiebat opus. Clotarii rursus magna dominatus in aula, Quique domum simili jussit amore regi. Mutati reges, vos non mutastis honores, Successorque tuus tu tibi dignus eras. Tantus amor populi, solertia tanta regendi, Ut hoc nemo volens surripuisset onus, Nunc etiam placidi Sigiberti regis amore Sunt data servitiis libera dona tuis. Jussit et egregios inter residere potentes, Convivam reddens, proficiente gradu. Rex potior reliquis merito meliora paravit, Et quod majus habet, hoc tua causa docet. Sic tuus ordo fuit, semper majora mereri, Vitaque quam senior, tam tibi crevit honor. Quae fuerit virtus, tristis Saxonia cantat, Laus est arma truci non timuisse seni. Pro patriae votis, et magno regis amore, Quo duo natorum funera chara jacent. Nec graviter doleas cecidisse viriliter ambos, Nam pro laude mori, vivere semper erit. Laetitiam vultus hilari diffundit ab ore, Et sine nube animi gaudia fida gerit. Munificus cunctis, largiris multa benignus, Et facis astrictos per tua dona viros. Sit tibi longa salus placidis felicior annis, Atque suum reparet proles opima patrem. </poem> ==XVII. Ad Gundoarium [M., Guntharium ].== <poem> Si prodi verbis affectus posset amantis, Carmina plura tibi pagina nostra daret. Sed quod ab ore loqui nequeo, quod pectore gesto, Sit satis ex multis vel modo pauca dari. Nam si respicias votum per verba canentis, Malueram majus, qui tibi parva fero. Aspicimus sensum totum in dulcedine fusum, Quo sine nube doli, corde serena micant. Puro fonte rigans, nectar de fauce redundat, Cujus verba libens pectore, corde bibo. Providus, exertus, viligans, moderatus, honestus, Condimentum animae mens tua semper habet. Reginae egregiae patrimonia celsa gubernas, Quae tibi commisit, sensit ubique fidem. Nemo piae poterat reginae charior esse, Quam qui pro meritis talis et ipse foret. Gundari, longo vigeas placiturus in aevo, Conjuge cum propria luce perenne manens. </poem> ==XVIII. Ad Flavum.== <poem> Ad charum toties mea pergit epistola Flavum, Sic monet officiis sedula cura loqui. Nunc quoque prosaico, modo mittens carmina versu, Blandior afflatu debita solvit amor. Quin tibi pauca ferat, qui vult iter ire viator, Nemo mihi tacite praetereundus abit. Foetus amiticiae te, ut pagina, saepe requirit, Et si vir desit portitor, aura placet. Attonitis animis ego per vaga nubila prendo, Nullaque suscipio signa relata manu. An tibi charta parum peregrina merce rotatur? Non amor extorquet quod neque tempus habet? Scribere quo possis, discingat fascia fagum, Cortice dicta legi fit mihi dulce tui. An tua Romuleum fastidit lingua susurrum? Quaeso vel Hebraicis reddito verba notis. Doctus Achaeminiis quaevis perscribito signis, Aut magis Argolico pange canora sopho. Barbara fraxineis pingatur runa tabellis, Quodque papyrus agit, virgula plana valet. Pagina vel redeat perscripta dolatile charta, Quod relegi poterit, fructus amantis erit. </poem> ==XIX. Ad Flavum et Evodium.== <poem> Quam bene conveniunt genitor quos sustulit unus, Si simul hos unum pectus utrosque tenet? Visceribus iisdem genitos Flavum Evodiumque, Prorsus amore uno viscera nostra tegunt. Alter in alterius mihi visu visus habetur, Et fratris speciem fratris imago dedit. Unius ex facie facies mihi nota secundi, Sic speculo similem forma repressa refert. Ergo pari voto paribus dans vota salutis, Ambos inter ego tertius alter ero. Hoc cupiens, ut quos charis amplexibus idem Tres amor unus habet, nos quoque charta liget. </poem> ==XX. Charissimo et omni gratia praedicando Sigismundo Fortunatus salutem.== <poem> Fixus amore tuo, votis inhiantibus adstans, Quae tibi, chare, salus, saepe requiro viros. Quisque viator adest, properans Aquilonis ab axe, Quamvis festinum, sollicitando, moror, Seu privata virum, seu publica cura citabit, Hunc nisi perconter, nullus abibit iter. Quam vegetus membris, quae te loca chare, coercent Ordine disposito cuncta requirit amor. Si gravis arma tenens Italas terit hospes arenas, Aut quae Francus habet, pagina pandat, age. Quid geris, oro, refer, tamen, ut queo, longius opto, Vivas pars animae dimidiata meae. </poem> ==XXI. Ad Sigismundum et Aregisilum [Ms., Alagisum ].== <poem> Nomina amicorum mihi dulcis epistola pandit, Hinc Sigimunde nitens, hinc Aregisle decens. Prosperitas felix ventorum flamina fudit, Quando mihi charos nuntiat aura viros. Testor utrumque caput, tantum mea vota juvantur, | Quantum fit florens laeta sub imbre seges. Ne sitiam rapidis aestivo tempore flammis, Nectarei fontis me recreastis aquis. Post Italas terras mittis mihi, Rhene, parentes, Adventu fratrum non peregrinus ero. Tempore belligero pacis nova gaudia surgunt, Hic quia venerunt quos meus optat amor. Qui mihi festivae diei duplicatis honorem, Sic vester crescat, munere regis, honor. </poem> ==XXII. Ad Bosonem referendarium .== <poem> Sic regat omnipotens radiantia culmina regis, Atque ejus causas arma superna regant. Sic dominum ac servos divina potentia servet, Et patriae maneat, hoc dominante, salus. Sic placido regi summus, pius auctor ab alto, Qui dedit ante Petro, porrigat ipse manum. Sic te longaevi comitetur gratia regis, Et florente illo, gaudia fixa metas. Hoc rogo quam citius veniat, quicunque jubetur, Ne gravet ultra animos hic mora tarda meos. Nam qui festinat statuit quod certa voluntas, Si votum acceleret, dulcius esse solet. Illud enim nimium per verba precantia posco, Commender domino, te memorante, meo. Actibus excellens maneas per saecula felix, Et memor ipse mei, dulcis amice, vale. </poem> ==XXIII. Ad Paternum.== <poem> Nominis auspicio fulgent tua facta, Paterne, Munere qui proprio te facis esse patrem, Servitii nostri non immemor omnia praestas Et tibi devotis das pia vota libens. Ut bona distribuas, modo qui tam promptus haberis, Unde magis praestes, amplificentur opes. </poem> ==XXIV. Versus in Gavatis.== <poem> Qui legis in pulchro circumdata verba metallo, Si venias purus, hoc imitaris opus. Nam velut argentum calida fornace probatur, Sic se purgato pectore prodit homo. </poem> ==XXV. Ad convivam.== <poem> Qui venis ad charos conviva fidelis amicos, Quod minus est epulis, plus in amore capis. Non haec per pelagus peregrinus detulit hospes, Sume libens patrii quod genuere lares. </poem> ==XXVI. Ad eumdem.== <poem> Quamvis doctiloquax te seria cura fatiget, Huc veniens festos misce, poeta, jocos. Sic tamen, ut propriam rationem servet honestas, Nam solet incautus sermo movere manus. </poem> ==XXVII. De brevitate vitae.== <poem> Vita brevis hominum, fugiunt praesentia rerum, Tu cole quae potius non moritura manent. Erige justitiam, cole pacem, dilige Christum. Expete delicias, quas sine fine geras. </poem> ==XXVIII. Ad eumdem.==== <poem> Pelle Palatinas post multa negotia rixas, Vivere jucunde mensa benigna monet. Causae, irae, strepitus sileant, fora, jurgia, leges, Hic placeat requies, quam dat amica dies. </poem> ==XXIX. Ad convivam.== <poem> Te rogo, pacificos animos ad prandia defer: Hostem quaere alibi, si tibi pugna placet. Deliciis mediis lites agitare recuses; Arma tibi campus, mensa ministret olus. </poem> ==XXX. Ad eumdem.== <poem> Si tibi magnanimus rigida virtute videris, Secure ad calices fortia bella refer. Qui venit huc nostrae dapes cognoscere mensae, Commendet positos gratia sola cibos. </poem> ==XXXI. Ad Galactorium comitem.== <poem> Saepius optaram fieri me remige nautam, Cursibus undifragis ut ratis iret aquis. Flatibus aut rapidis per dorsa Garumnica ferrer, Burdegalense petens ut celer actus iter, Velaque fluctivagum traherent, Aquilone secundo, Me quoque littoreo redderet aura sinu, Qua pius antistes sacra Gundegisilus offert, Culmine pro populi qua micat ara Dei, Tu quoque, quo resides, meritis comes ample serenis. Chare, Galactori, sedula cura mihi. Cui rite excellens rex Guntheramnus honores Majus adhuc debet, qui tibi magna dedit. Cum tamen hoc vellem, timor obstitit, et Hunus ille Qui cumulo rapidae mons fremit albus aquae. Dulcedo invitat civilis, et unda repugnat, Sic vocat, atque vetat hinc amor, inde pavor. Plane hoc, quod superest, solvat vel epistola currens, Littera, quod facerem, reddat amore vicem. Maxime nunc igitur te, dulcis amice, saluto, Sperans a Domino te superesse diu. Cumque domo, sociis, antistite, conjuge, natis, Vive comes, cui sint jura regenda ducis: Pontifici summo commender, opime, precatu, Sic tua pars meritis sit data dextra polis. Si superest aliquid, hoc forte tributa redundant, Qui modo mitto apices, te rogo mitte pices. </poem> {{Liber |Ante= Liber VI |AnteNomen= Carmina (Venantius Fortunatus)/VI |Post=Liber VIII |PostNomen= Carmina (Venantius Fortunatus)/VIII }} jl36oefgjuc4x2v8e3y61p7gweujyum 104 72339 285489 272431 2026-10-23T20:28:06Z EnaldoSS 18086 /* Bis lecta */ 285489 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="EnaldoSS" />{{Rh|46|{{sc|Gvilielmi Pisonis}}}}</noinclude><section begin="liberIII"/>Supplicium quidam Bra{{s}}iliani venefici {{s}}ubituri, mihi obnixe roganti, ut me horum arcanorum priu{{s}}quam è vita di{{s}}cederent, participem facerent, inviti pauciora qu{{ae}}dam revelarunt, fa{{s}}{{s}}ique {{s}}unt, impune non {{s}}olum {{s}}e h{{ae}}c {{et}} {{s}}imilia veneficia exercere; {{s}}ed {{et}} regium e{{s}}{{s}}e laudemque mereri inter {{s}}uos, ingenii {{s}}olertia excellere, nova{{s}}que veneni mi{{s}}celas excogita{{s}}{{s}}e. Illi namque {{s}}agittas, aquam, aërem, ve{{s}}tes, cibos {{et}} fructus cre{{s}}centes inficiunt, ut tardius {{et}} pedetentim, non {{s}}tatim homines extinguant. Sic fellis Bufonis ''Cururu'' {{et}} vermiculorum ex venenato {{s}}ucco ''Manipuera'' pronatorum, herbarum denique ''Tangaraca, Iuquery'', fructuum ''Ahovay'' {{et}} ''Mucuna'' aliarumque multarum vires artificio{{s}}e {{et}} variis modis ab illis intenduntur ac retunduntur. Ita ut in his ac {{s}}imilibus venenis, ad innatam abditamque eorum vim, occulta qu{{ae}}dam mixtura accedat, ac proinde curationis aliquando {{s}}it ex{{s}}ors. Quapropter ip{{s}}o Veneno, quo noxa e{{s}}t illata, incognito, ad communia primum antidota, pa{{s}}{{s}}im à Dio{{s}}coride, alii{{s}}que authoribus prodita, dein ad propria illa nativa, ab incolis primis celebrata, confugiendum. Multa {{s}}ane ad hanc doctrinam facientia de{{s}}iderantur, ac forta{{s}}{{s}}e {{s}}emper de{{s}}iderabuntur, invito {{s}}edulo ac indefe{{s}}{{s}}o, occulta remedia inve{{s}}tigandi {{s}}tudio, adver{{s}}us tot abditas {{et}} tam malignas rerum qualitates, calamito{{s}}o generi humano infe{{s}}tas. Si vero contingat {{s}}igna venenorum calidorum {{et}} frigidorum, tum {{et}} ob{{s}}truentium, {{s}}uffocantium atque erodentium in {{ae}}gris apparere, {{s}}ingulis {{s}}tatim qualitatibus {{s}}ua opponenda e{{s}}{{s}}e remedia contraria nemo ignorat. Minus tamen con{{s}}ultum {{s}}olis illis fidere; quia licet manife{{s}}tarum qualitatum {{s}}ymptomata multa graviora videntur, aliis latentibus, occulta tamen magis exitialia adeoque pluris facienda {{s}}unt. {{c|{{sc|Cururu.}}}} Inter venena qu{{ae}} deleteria poti{{s}}{{s}}imum vi pollent e{{s}}t bufo ''Cururu'', in{{s}}ignis {{et}} tumens, duploque Europ{{ae}}o major, cineritii vel {{s}}padicei coloris, nimium notus, ac quovis modo vel {{FI |file=Toad - Historia naturalis Brasiliae.png |tsize=250px |float=right |margin-left=0.3em |margin-top=0.3em |margin-bottom=0.3em}} mictu {{et}} {{s}}aliva exterius, vel intus, longe quidem pejus, {{s}}anguine, imprimis felle a{{s}}{{s}}umto, inficit. Hos perditi{{s}}{{s}}imi Barbari aliique eorum {{ae}}muli torrefactos in pulverem redigunt, {{et}} lethalia inde pocula conficiunt, eaque vel minima quantitate clam propinant. Hinc faucium {{s}}tatim {{et}} gutturis inflammationes, {{s}}iccitates, anhelitus, f{{oe}}tores, {{s}}ingultus, vomitus, dy{{s}}enteri{{ae}}, animi deliquia, oculorum caligines, convul{{s}}iones, deliria, ac pallores. Si remedio locus, corpus {{s}}tatim per {{s}}uperiora {{et}} inferiora evacuant {{et}} liberant à reliquiis veneni, exercitio, balneo, {{ae}}gro in furnum calentem vel animal di{{s}}ci{{s}}{{s}}um impo{{s}}ito. Generalia alexipharmaca, compo{{s}}ita, per dies aliquot, juxta {{et}} ''Tipioca'', tum radices nativas antidotales ex vino propinant. Pr{{ae}} c{{ae}}teris vero herba ''Nhambi'', qu{{ae}} pr{{ae}}rogativam à benigna natura videtur accepi{{s}}{{s}}e, tam magno malo adver{{s}}am, exhibenda. Nam etiam{{s}}i bufo, hic tam pernicio{{s}}o turgeat veneno, non tamen ita invincibile e{{s}}t ut {{s}}uo contrario non cedat. Quippe {{s}}olus {{s}}uccus Nhambi, expre{{s}}{{s}}us {{et}} capiti vel dor{{s}}o bufonis (pr{{ae}}{{s}}ertim prius in terram fricato) in{{s}}tillatus, illum dicto citius interimit. Ran{{ae}} quoque dantur vari{{ae}}, terre{{s}}tres {{et}} paludo{{s}}{{ae}}, partim edules, partim, {{s}}icut in Europa, non edules. Idem Plinius lib. {{sc|xxxii}}. cap. {{sc|v}}. de quibu{{s}}dam ranis te{{s}}tatur. {{c|{{sc|Cotora.}}}} Illa qu{{ae}} ''Cotora'' à Bra{{s}}ilianis nuncupatur, intus a{{s}}{{s}}umta, veneno e{{s}}t, quod {{s}}upradictis remediis facile expellitur: forin{{s}}ecus vero applicata {{et}} ex arte linimenti vel empla{{s}}tri forma pr{{ae}}parata, doloribus articulorum {{et}} membrorum ex frigore natis, medetur. {{c|{{sc|Pisces Venenati.}}}} Inter tam immen{{s}}a fluviorum {{et}} marium pecora Americana, qu{{ae}}dam in totum edulia, qu{{ae}}dam parte aliqua vel externa, vel interna venenata habentur. Quod ut in aliis animantibus, ita in Serpentibus {{et}} quibu{{s}}dam Pi{{s}}cibus evenit. Sicut enim Draco marinus in Europa {{s}}olis {{s}}pinis, Pa{{s}}tinaca {{s}}olo radio, Julides {{s}}olo mor{{s}}u venenum infundunt, aliis partibus {{s}}ine pernicie edulibus: ita imprimis in his Pi{{s}}cibus ''Guambajacu'' videre e{{s}}t, qui non minus externa facie, quam interna qualitate {{s}}unt admirabiles. C{{ae}}teris autem eju{{s}}dem {{s}}peciei pr{{ae}}eminet<noinclude>{{dextra|familia-}}</noinclude> guotgv46j6uwrzvjybezzdfmlznghxp 102 78644 285485 285083 2026-10-23T19:11:08Z Coronus Tenebrosius 31709 /* Opera */ 285485 wikitext text/x-wiki {{Scriptor |Alias=Croatice ''Krunoslav Mrkoci'' |IndicisNomen=Tenebrosius, Coronus }} == Opera == * ''[[Contemplationes Metaphysicae]]'' (carmina: 1995–2025) * ''[[Puteus Chaosi]]'' (commentationes et prosæ: 2015–2025) * ''[[Carmina non adlecta]]'' (''BREVIARIVM CANNIBALICVM'': 1995-2025) * ''[[De situ Chroatiae Albae sive Magnae]]'' (studium historicum et philologicum, 2026.) == Editiones Priores == Opera primum Croatice edita sunt sub nomine Krunoslav Mrkoci (Latine: Coronus Tenebrosius). == == * ''Osluškivanje tišine'', Zagreb, 1998. — prima collectio poetica (Latine: ''Auscultatio silentii'') [[File:Poetry collection cover.jpg|thumb|center|Frontispicium primae collectionis poeticae “Osluškivanje tišine”.]] == == In periodico ''Riječi'' edita — editio typographica et versio electronica (PDF): == == * [https://www.maticahrvatskasisak.hr/uploads/rijeci/Rijeci_svibanj_2025.pdf] * [https://www.maticahrvatskasisak.hr/uploads/rijeci/Rijeci_listopad_2024_9.pdf] * [https://www.maticahrvatskasisak.hr/uploads/rijeci/rijeci_2023_1-2.pdf] * [https://www.maticahrvatskasisak.hr/uploads/rijeci/rijeci_2022_3-4.pdf] * [https://www.maticahrvatskasisak.hr/uploads/rijeci/rijeci_2022_1-2.pdf] * [https://www.maticahrvatskasisak.hr/uploads/rijeci/rijeci_2021_3-4.pdf] * [https://www.maticahrvatskasisak.hr/izdanje/85] * [https://www.maticahrvatskasisak.hr/izdanje/103] == == In periodico electronico ''Kvaka'' edita: == == * [https://www.casopiskvaka.com.hr/2018/12/krunoslav-mrkoci-jesmo-li-mi-josef-k.html] * [https://www.casopiskvaka.com.hr/2017/12/krunoslav-mrkoci-sjaj-i-honorar-pisaca.html] * [https://www.casopiskvaka.com.hr/2017/12/krunoslav-mrkoci-put-prema-svojoj.html] * [https://www.casopiskvaka.com.hr/2017/11/krunoslav-mrkoci-diskretan-miris.html] * [https://www.casopiskvaka.com.hr/2017/10/krunoslav-mrkoci-djela-koja-ne-obogacuju.html] * [https://www.casopiskvaka.com.hr/2017/08/krunoslav-mrkoci-biti-pjesnik.html] * [https://www.casopiskvaka.com.hr/2017/08/krunoslav-mrkoci-crno-bijela-fotografija.html] * [https://www.casopiskvaka.com.hr/2017/08/krunoslav-mrkoci-ljetna-lektira.html] * [https://www.casopiskvaka.com.hr/2017/07/krunoslav-mrkoci-prica-iz-hrvatske.html] * [https://www.casopiskvaka.com.hr/2017/07/krunoslav-mrkoci-umjetnost-danas.html] * [https://www.casopiskvaka.com.hr/2017/06/krunoslav-mrkoci-status-suvremenog.html] * [https://www.casopiskvaka.com.hr/2017/04/krunoslav-mrkoci-poljodjelska.html] * [https://www.casopiskvaka.com.hr/2017/03/krunoslav-mrkoci-satiricna-poezija.html] * [https://www.casopiskvaka.com.hr/2017/02/krunoslav-mrkoci-nerazdvojnost-djela-i.html] * [https://www.casopiskvaka.com.hr/2017/01/krunoslav-mrkoci-jedne-zimske-veceri.html] * [https://www.casopiskvaka.com.hr/2017/01/krunoslav-mrkoci-nadrealizam-nas.html] * [https://www.casopiskvaka.com.hr/2016/12/krunoslav-mrkoci-ostavljene.html] * [https://www.casopiskvaka.com.hr/2016/12/krunoslav-mrkoci-macka-koja-dolazi.html] * [https://www.casopiskvaka.com.hr/2016/12/krunoslav-mrkoci-gaenje-nad-modernitetom.html] * [https://www.casopiskvaka.com.hr/2016/10/krunoslav-mrkoci-nitko-nije-nevin.html] * [https://www.casopiskvaka.com.hr/2016/08/krunoslav-mrkoci-blagajnicahoce-pravila.html] * [https://www.casopiskvaka.com.hr/2016/04/krunoslav-mrkoci-stvarnost28.html] * [https://www.casopiskvaka.com.hr/2016/04/krunoslav-mrkoci-o-naslovima-knjizevnih.html] * [https://www.casopiskvaka.com.hr/2016/03/krunoslav-mrkoci_18.html] * [https://www.casopiskvaka.com.hr/2016/03/krunoslav-mrkoci.html] * [https://www.casopiskvaka.com.hr/2016/03/krunoslav-mrkoci-poezija_2.html] == == In periodico electronico ''Pravo u metu'' edita: == == * [https://pravoumetu.com/2021/03/16/umjetnicka-instalacija-krunoslav-mrkoci/] * [https://pravoumetu.com/2021/04/12/ponor-nakon-pobjede-krunoslav-mrkoci/] * [https://pravoumetu.com/2021/05/03/gadenje-nad-modernitetom-degeneracija-i-dekadencija-u-poeziji-i-prozi-od-rimbauda-preko-eliota-i-bukowskoga-do-danas-krunoslav-mrkoci/] * [https://pravoumetu.com/2021/10/09/privilegij-samoce-krunoslav-mrkoci/] * [https://pravoumetu.com/2021/12/29/modus-operandi-za-dusu-krunoslav-mrkoci/] [[Categoria:Saeculi primi vicesimi scriptores]] {{DEFAULTSORT:Tenebrosius, Coronus}} r5pvdlsiwqpk1dntuq0o3f8he0d52we 285486 285485 2026-10-23T19:11:55Z Coronus Tenebrosius 31709 /* Opera */ 285486 wikitext text/x-wiki {{Scriptor |Alias=Croatice ''Krunoslav Mrkoci'' |IndicisNomen=Tenebrosius, Coronus }} == Opera == * ''[[Contemplationes Metaphysicae]]'' (carmina: 1995–2025) * ''[[Puteus Chaosi]]'' (commentationes et prosæ: 2015–2025) * ''[[Carmina non adlecta]]'' (''BREVIARIVM CANNIBALICVM'' : 1995-2025) * ''[[De situ Chroatiae Albae sive Magnae]]'' (studium historicum et philologicum, 2026.) == Editiones Priores == Opera primum Croatice edita sunt sub nomine Krunoslav Mrkoci (Latine: Coronus Tenebrosius). == == * ''Osluškivanje tišine'', Zagreb, 1998. — prima collectio poetica (Latine: ''Auscultatio silentii'') [[File:Poetry collection cover.jpg|thumb|center|Frontispicium primae collectionis poeticae “Osluškivanje tišine”.]] == == In periodico ''Riječi'' edita — editio typographica et versio electronica (PDF): == == * [https://www.maticahrvatskasisak.hr/uploads/rijeci/Rijeci_svibanj_2025.pdf] * [https://www.maticahrvatskasisak.hr/uploads/rijeci/Rijeci_listopad_2024_9.pdf] * [https://www.maticahrvatskasisak.hr/uploads/rijeci/rijeci_2023_1-2.pdf] * [https://www.maticahrvatskasisak.hr/uploads/rijeci/rijeci_2022_3-4.pdf] * [https://www.maticahrvatskasisak.hr/uploads/rijeci/rijeci_2022_1-2.pdf] * [https://www.maticahrvatskasisak.hr/uploads/rijeci/rijeci_2021_3-4.pdf] * [https://www.maticahrvatskasisak.hr/izdanje/85] * [https://www.maticahrvatskasisak.hr/izdanje/103] == == In periodico electronico ''Kvaka'' edita: == == * [https://www.casopiskvaka.com.hr/2018/12/krunoslav-mrkoci-jesmo-li-mi-josef-k.html] * [https://www.casopiskvaka.com.hr/2017/12/krunoslav-mrkoci-sjaj-i-honorar-pisaca.html] * [https://www.casopiskvaka.com.hr/2017/12/krunoslav-mrkoci-put-prema-svojoj.html] * [https://www.casopiskvaka.com.hr/2017/11/krunoslav-mrkoci-diskretan-miris.html] * [https://www.casopiskvaka.com.hr/2017/10/krunoslav-mrkoci-djela-koja-ne-obogacuju.html] * [https://www.casopiskvaka.com.hr/2017/08/krunoslav-mrkoci-biti-pjesnik.html] * [https://www.casopiskvaka.com.hr/2017/08/krunoslav-mrkoci-crno-bijela-fotografija.html] * [https://www.casopiskvaka.com.hr/2017/08/krunoslav-mrkoci-ljetna-lektira.html] * [https://www.casopiskvaka.com.hr/2017/07/krunoslav-mrkoci-prica-iz-hrvatske.html] * [https://www.casopiskvaka.com.hr/2017/07/krunoslav-mrkoci-umjetnost-danas.html] * [https://www.casopiskvaka.com.hr/2017/06/krunoslav-mrkoci-status-suvremenog.html] * [https://www.casopiskvaka.com.hr/2017/04/krunoslav-mrkoci-poljodjelska.html] * [https://www.casopiskvaka.com.hr/2017/03/krunoslav-mrkoci-satiricna-poezija.html] * [https://www.casopiskvaka.com.hr/2017/02/krunoslav-mrkoci-nerazdvojnost-djela-i.html] * [https://www.casopiskvaka.com.hr/2017/01/krunoslav-mrkoci-jedne-zimske-veceri.html] * [https://www.casopiskvaka.com.hr/2017/01/krunoslav-mrkoci-nadrealizam-nas.html] * [https://www.casopiskvaka.com.hr/2016/12/krunoslav-mrkoci-ostavljene.html] * [https://www.casopiskvaka.com.hr/2016/12/krunoslav-mrkoci-macka-koja-dolazi.html] * [https://www.casopiskvaka.com.hr/2016/12/krunoslav-mrkoci-gaenje-nad-modernitetom.html] * [https://www.casopiskvaka.com.hr/2016/10/krunoslav-mrkoci-nitko-nije-nevin.html] * [https://www.casopiskvaka.com.hr/2016/08/krunoslav-mrkoci-blagajnicahoce-pravila.html] * [https://www.casopiskvaka.com.hr/2016/04/krunoslav-mrkoci-stvarnost28.html] * [https://www.casopiskvaka.com.hr/2016/04/krunoslav-mrkoci-o-naslovima-knjizevnih.html] * [https://www.casopiskvaka.com.hr/2016/03/krunoslav-mrkoci_18.html] * [https://www.casopiskvaka.com.hr/2016/03/krunoslav-mrkoci.html] * [https://www.casopiskvaka.com.hr/2016/03/krunoslav-mrkoci-poezija_2.html] == == In periodico electronico ''Pravo u metu'' edita: == == * [https://pravoumetu.com/2021/03/16/umjetnicka-instalacija-krunoslav-mrkoci/] * [https://pravoumetu.com/2021/04/12/ponor-nakon-pobjede-krunoslav-mrkoci/] * [https://pravoumetu.com/2021/05/03/gadenje-nad-modernitetom-degeneracija-i-dekadencija-u-poeziji-i-prozi-od-rimbauda-preko-eliota-i-bukowskoga-do-danas-krunoslav-mrkoci/] * [https://pravoumetu.com/2021/10/09/privilegij-samoce-krunoslav-mrkoci/] * [https://pravoumetu.com/2021/12/29/modus-operandi-za-dusu-krunoslav-mrkoci/] [[Categoria:Saeculi primi vicesimi scriptores]] {{DEFAULTSORT:Tenebrosius, Coronus}} 8gi4gcaiqwhcumen1v5631ocoiry6dl 0 83914 285484 285403 2026-10-23T19:07:14Z Coronus Tenebrosius 31709 /* CACUMINA GEMINATA */ 285484 wikitext text/x-wiki [[Scriptor:Coronus Tenebrosius]] = BREVIARIVM CANNIBALICVM = * [[Quaestio]] * [[Silentium]] * [[Desiderium]] * [[Tabulae neonicae]] * [[Dolor]] * [[Per membranam]] * [[Aves cantent]] * [[Pictoris carmen]] * [[Cognitio]] * [[Apparitio]] * [[Puella]] * [[Ad margines]] * [[Ego hic fui]] * [[Flos in tela araneae]] * [[In mutatione]] * [[De propagatione fructuum pulchritudinis]] * [[Victoria]] * [[Emergentia bacterii ...]] * [[Odor amoris]] * [[Praesagia fine Martii]] * [[Inter verba]] * [[Nebulosae longinquae]] * [[Pistolerus verus]] * [[Hac nocte]] * [[Ordo diurnus]] * [[Breviarium cannibalicum]] [[Categoria:Opera omnia]] [[Categoria:Opera quae Coronus Tenebrosius scripsit]] [[Categoria:Carmina]] [[Categoria:Interpretationes e lingua Croatica]] [[Categoria:Opera quae Coronus Tenebrosius Latine vertit]] [[Categoria:Saeculi primi vicesimi interpretationes]] [[Categoria:Saeculi primi vicesimi opera]] [[Categoria:Opera sine editione]] [[Categoria:Opera cum fonte]] [[Categoria:Opera sine re wikidata]] pwx16rk8mpk2ppv4w62l1jls88hvkrh 0 84237 285487 281484 2026-10-23T19:22:26Z Coronus Tenebrosius 31709 /* ODOR AMORIS */ 285487 wikitext text/x-wiki [[Carmina non adlecta]] == ODOR AMORIS == <poem> Odorabat amor. Nox e stellis fulgentibus leniter descendit, velut ros. Digitis percurrit per crines meos hirsutos. Molliter me complexa est, velut aurora aestiva. Profundius immergebam: Infinitum est mare! Deinde: evigilavi. Dies purus et fulgens erat, recentia sole perfusa. </poem> kmelgg2w3k0c1bx88ah4omd0asduxpd 104 86279 285476 281975 2026-10-23T15:03:30Z Sjgallagher2 29663 Fix Greek hopefully 285476 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Sjgallagher2" /></noinclude>{{c|{{larger|''SCHOLION VINETI.''}}}} ''Ioannes de Sacro Bosco multis locis se imperitum Græci sermonis ostendit, quemadmodum hic quoque, ubi chronicum pro acronicho ut diceret, non est dubium quin corrupti &amp; mendosi libri in causa fuerint. Sunt autem'' {{Greek|ἀκρον}} ''summum,'' {{Greek|νῠ́ξ}} ''nox, ex quibus sit'' {{Greek|ἀκρόνυχος}}, ''&amp; illud'' {{Greek|ἀκρονῠχαι}} ''quod legitur apud Iulium Firmicu lib. 2. 8. quod vide an sit purum, &amp; à quo recto singulari destellatur,'' ''Porrò hic tibi quærendum primùm, utrùm dicant Græci frequentius'' {{Greek|άνἀτολὴν}}, ''idest ortum'' {{Greek|ἀκρονύχον}} ''an Arcturum, Pleiadas, Arietem, &amp; reliqua sydera acronicha, Ortum illum'' {{Greek|ἀκρονυχὶον}} ''memini ego legere qui appellarent. Deinde sydera quæ per totam noctem oriuntur et occidunt, an acronychè id facere dici possint ut hic voluit cum acronichè significatio noctis principio tantum convenire videatur. Postremò si Sol erat in Geminis; quomodo non potius Sagittarij occasus ille cosmicus appelletur, ut suprà, Pleiadum. Mihi quidem certe vix videtur Lucani illud ad ullum occasus genus pertinere, sed tantum anni tempus &amp; breves noctes designare, cum Saggitarius obliquè ingrediens, ei adversus signo in quo erat Sol, totam noctem supra horizontem versari celeriter videtur. Eius sunt versus libro quarto.''{{right sidenote|''Lucan Phars. IV, 524-530''}} <poem> ''Idem cum fortes animos præcepta subissent,'' ''Optavere diem nec segnis mergere ponto'' ''Tunc erat astra polus. nam Sol Iedæa tenebat'' ''Sydera, vicino cum lux altissima Cancro est.'' ''Nox tum Thessalias urgebat parva sagittas.'' ''Detegit orta dies stantes in rupibus Istros,'' ''Pugnacesque mari, &amp;c.'' </poem><noinclude></noinclude> p2dljz1xbtmyrg21yn8ij5mmy4sb1ra 104 86407 285504 282663 2026-10-24T04:19:01Z Erblanchard57 30712 285504 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Erblanchard57" />{{rvh|172|DE POLYGAMIA.|DISCURSUS}}</noinclude>ex conjugio Adami nullum argumentum contra Polygamiam de{{ls}}umi po{{ls}}{{ls}}e.<section end="T29" /> {{smaller-block/s}} {{anchor|n1}}1. Adamus an plures habuerit. Rabbini multa fabulantur de Lilith uxore prima Ada- mi cum ipfo ex terra æquali modo creata, quod noluerit fe fubmittere Adamo, fed pennis affumtis avocarit, nec ab angelis infequentibus revocari potuerit, fed mul- tos infantes occiderit, ut prolixè narrat Buxt. m Syn. Jud. p. 37. c. 2. Neque hic etiam Novus Scepticus Ifaacus Peyrerius cui per metamorphofin quandam, cor Zenodo- ti, jecur Cratebis Chryfippique, Cocubuleji ca- put contigiffe dicitur, audiendus eft, qui in fuo libro de Præadamitis cum nonnullis recu- titis fomniat, adhuc alios fuiffe ante Adamum homines & quidem nominatim. Jambufor, Tragith, Roanem & Lilitham. Sed quia infulfum hoc caput Marefius, Heideggerus, Danbauerus, Urfinus aliique fandalio jam- dum demulferint, actum non agam ne me Crifpini fcrinia lippi Compilaffe putes. Adam, Cain, Abel, Seth, fuere Aurex adeò ut non opus fit ang yeaQs Præadamitas aut Synadamitas in reliquis mundi plagis à Deo creatos cum Adamo ftatuere. Adam (ava- John, Juris ex, pesovußeix literis primis conftituunt Adam) omnes quatuor mundi plagas Orientem, Occidentem, Meridiem & Septentrionem debuit uno fanguine Act. 17. replere. 2. Cainum reliquos fuiffe uxoratos. Anti-Polygamus Victor fcilicet ille Utopicus hic invenit non quod pueri in faba, & Theo- philum vult mendacii arguere cum Gen. 4. dicatur: Cain cognovit uxorem fuam. Verum enim verò Theophilus loquitur de nominibus uxorum expreffis, quæ filentio involu- ta; aliàs cum habuerint liberos, neceffe eft, ut habuerint etiam uxores. 3. In articulis fidei licet negative argu- mentari. Hic Canon defumtus eft ex Joh. 21. 25. ubi Euangelifta infit: Sunt & alia mul- ta qua Jefus fecit, quafifcriptura confignari omnia deberent, vix mundum capere poffe tot libros confcribendos autumo. Quæ autem falutem noftram concernunt, omnia ad fufficientiam funt relata, ita ut nihil omif- fum, quod ullo modo ad fidem noftram au- gendam vel confirmandam facere Deus ju- dicavit. Hiftoriam verò quod fpectat, ve- rum equidem eft, ob fcriptoris filentium in re hiftorica non quodvis effe negandum, cum multa poffint effe gefta, quæ minus funt annotata, maxime fi illud quod file- tur, fit res vulgaris vix memoratu digna. Unde non immerito Lucianus de confcribenda hiftoria quendam ridet, qui maximam pu- gnam defcribendam vix feptem attingit ver- bis, viginti autem menfuras, aut etiam am- plius aquæ confumfit in frigida & nihil ad rem pertinente narratione, de emendis pifci- bus & aliis leviculis, quæ nifi tàm diligen- ter tradidiffet,res magnas ignoraturi eramus, inquit Lucianus. Victor quidem ille Cretenfis p. 149. diftinguit inter res inufitatas & ex- traordinarias ignotas, quas, fi ab hiftoricis non narrentur merito negari dicit. Atque his annumerat Polygamiam, fi qua fuerit, Adami, Caini aliorumve, quod hæc res non merè fit hiftorica, fed Theologica, ori- ginem omnium hominum docens & fola re- velatione, non natura, nota. Deque hoc rerum genere valere regulamTheologorum: quod non eft fcriptum non eft fentiendum, five ut Tertull. exprimit: Negat fcriptura quod non notat. Verum enim vero fcriptura fatis originem omnium docuit hominum, cum Adami & Evæ conjugium defcripfit, & quod ab hoc uno fanguine omnes oriantur morta- les. Act. 17. reliqua fequentium conjugia five fimplicia feu Monogamica, five compo- fita feu Polygamica, ut prolixè, nifi aliquid fingulare circa illa contigerit, defcriberet, non judicavit neceffarium: fiquidem Conju- gium non eft res merè Theologica, fed ad naturam pertinet, non tàm à Deo in verbo fuo revelato, quàm à natura ipfa monftra- ta atque præcepta, ita ut quifque fecun- dum ductum fuarum virium vel fimplici vel compofito utatur conjugio. Ut ex Lu thero, fupra th. 22. n. 3. audivimus. {{smaller-block/e}}{{nop}}<noinclude>{{right|{{sc|The-}}}}</noinclude> s867aw1eur8phbz3ja5ulkpwpivfs1a 104 86408 285508 282664 2026-10-24T05:55:47Z Erblanchard57 30712 285508 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Erblanchard57" />{{rvh|173|DE POLYGAMIA.|DISCURSUS}}</noinclude><section begin="T30" />{{larger|{{c|{{sc|{{spatium|0.75em|'''Thesis XX|X.'''}}}}}}}} {{dhr}} [[File:Ornamental Letter from Polygamia Triumphatrix - Thesis 30.png|left|95px|Q]]Uin potius omnia, quæ ibi habentur, Polygamiam a{{ls}}truunt. Docet enim Mo{{ls}}es in Gene{{ls}}i, quod fœmina {{ls}}it adjutorium (''faciamus ei adjutorium,'' dicit Elohim) {{ls}}it {{ls}}ocia (''fœmina, quam mihi a{{ls}}{{ls}}ocia{{ls}}ti'' ait Adamus in {{ls}}ua excu{{ls}}atione ad Deum) {{ls}}it facta ex co{{ls}}ta. Quæ omnia tria nobis {{ls}}uppeditant argumenta, {{ls}}ed brevitatis ergo in unum contrahemus hoc pacto: {{nop}} ''Quodcunque e{{ls}}t in{{ls}}tar {{ls}}ocii, co{{ls}}tæ, illius pluralitas præ{{ls}}tat unitate.'' Præ{{ls}}tat enim habere co{{ls}}tas, {{ls}}ocios, adjutoria. 4. {{ls}}ocii, famuli, equi, {{wl|Q15944605|imperiales}}, {{wl|Q2495119|jacobini}} plus adjuvant quam unus. {{nop}} ''Atqui fœmina re{{ls}}pectu mariti e{{ls}}t in{{ls}}tar adjutorii, {{ls}}ocii, co{{ls}}tæ, vitis P{{ls}}. 128. navis prov. {{SIC|30|31}}.'' {{nop}} ''Ergo illarum pluralitas præ{{ls}}tat unitate.'' Quanta utilitas {{ls}}it tot co{{ls}}tarum in corpore humano docent Medici. Et ru{{ls}}tici norunt, quod 4. boves, vel caballi currum facilius promovere po{{ls}}{{ls}}int. Plures milites defendent felicius uno civitatem. Triplex vel quadruplex funiculus non facile rumpitur. Fa{{ls}}ciculus 80 virgarum Sciluri non poterat frangi.<section end="T30" /> {{smaller-block/s}} {{anchor|n1}}1. Adjutorium. alr bnguz Efer Geneg- to, quod emphaticè notat aliquod ad ge- nituram & mixtionem adjutorium, quod non tantùm avisoov & dirirezav, fed quod individuâ affociatione & converfatione fem- per coram eo & circa eum fit. vid. Matth. Polus Synopf. Crit. & Calov: ad h. 1. Malè verò ex fingulari (adjutorium) Monogamia exclufiva colligitur,utiAnti-Polygamus ille, Dormitantius fcilicet hoc didicit à Tertulliano Montanifta & extremo conjugii ofore, cum fcriberet de Monog. c. 4. fi pluribus uxori- bus deftinaffet, dixiffet, faciamus ei adju- toria. Sed peffima adjutrix fuit Eva, Diabo- li potius quàm Adami, adeò ut Adamus de aliis adjutoriis idem præfumeret, eaque propter à pluribus abhorreret, juxta Poetam fcilicet. Fœmina nulla bona, vel fi bona contigit ul- la, Nefcio quo pacto res mala fatta bona. Autor perverfi Colloquii autumat, argu- mentum ex adjutorio deductum magis fta- bilire Polyandriam, feu jus mulierum nu- bendi pluribus viris, quia mulier vas debile, & laboribus non tàm aptum, nec poteft re- bus fuis profpicere, & ut Cic. in Confal. ait, eò miferior illarum ftatus, quo mollior na- tura, & ad propulfanda incommoda ca- lamitatesque perferendas infirmior, & Ca- cina vocat non tantùm imbecillem, fed & imparem laboribus fexum. Tac. 3. Ann. 33. Verum enim verò, quia mulier vas debile, & impar curis domefticis præfertim amplio- ris familiæ, maritus plura adjutoria poteft afcifcere, quæ priori poffint fuccenturiari & maritum amplius juvare, præfertim cum ille impoffibilia & importabilia non velit uxori- bus imponere, unde Deus dicit: faciamus ei adjutorium, & vocat mulierem adjutorium feu inftrumentum viri, qui non poteft non effe fortior & agilior inftrumento ipfo, mu- liere puta, quæfi fe imparem fentit labori- bus domefticis perferendis, poteft proprio motu viro aliam fuppeditare fociam, quæ in coadjutorium afcifcatur. Ipfa verò ut plures ha beat adjutores, neceffe, nec<noinclude>{{right|profi-}}{{smaller-block/e}}</noinclude> irxm20tjknhywmatjs6klkceqds1xbk 104 87552 285492 285172 2026-10-23T20:54:20Z EnaldoSS 18086 285492 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="EnaldoSS" />{{rh|6|{{sc|Gvilielmi Pisonis}}|}}</noinclude><section begin="liberI"/>{{pt|r{{ae}}|procer{{ae}}}}, Heder{{ae}}que perpetuo virentes luxurient, qu{{ae}} nunc humum longi{{s}}{{s}}ime perreptantes, nunc ad {{s}}umma arborum cacumina pertingentes, tamet{{s}}i {{s}}ilvas primo intuitu qua{{s}}i inacce{{s}}{{s}}ibiles repr{{ae}}{{s}}entent, oblectamento tamen {{s}}ummo exi{{s}}tunt, quod topiarii in{{s}}tar operis perpetuam umbram pr{{ae}}beant. Unde inter virgultorum opaca fer{{ae}} {{et}} homines nutriantur, {{s}}ecretique tramites venandi {{s}}uppeditent {{s}}ummam voluptatem; qu{{ae}} {{s}}ilvarum fontiumque pr{{ae}}rogativa, maxim{{ae}} parti Afric{{ae}} occidentalis habitat{{ae}} denegata e{{s}}t, ac propterea torrid{{ae}} regionis nomen merito obtinet: ab immodico enim {{et}} ingenti {{ae}}{{s}}tu dehi{{s}}cit illa, ut ad fluvios umbro{{s}}o{{s}}que {{s}}altus di{{s}}{{s}}iti{{s}}{{s}}imos pecorum greges amandari nece{{s}}{{s}}um {{s}}it. Porro, {{s}}icut Peruvia crebro ex {{ae}}{{s}}tuantibus cavernarum latebris, ita nu{{s}}quam hic Americ{{ae}} tractus orientalis terr{{ae}}motum e{{s}}t pa{{s}}{{s}}us; quod metallis {{et}} igne {{s}}ubterraneo, Spirituum {{et}} vaporum genitore de{{s}}tituatur. Atque h{{ae}}c de diver{{s}}itate terr{{ae}} nobis cognit{{ae}}. Illas autem de{{s}}ertas inhumana{{s}}que {{s}}olitudines, jugis arduas {{et}} in occidentem ultra viginti leucas excurrentes Antropophagi tenent. Qui investigandis locis incognitis va{{s}}ti{{s}}{{s}}imos illos {{et}} frago{{s}}os {{s}}altus penetrarunt, te{{s}}tantur {{s}}e non minus fertiles herbo{{s}}o{{s}}que montes {{et}} convalles, omni animalium genere con{{s}}picuas illic vidi{{s}}{{s}}e, quam in maritimis habitatis terris. Quod ip{{s}}um quidem deinde veri{{s}}{{s}}imum comperi, {{s}}ed in eo poti{{s}}{{s}}imum differre ab iis, quod quo ad mediterranea loca penetres altius, eo plura metallica eaque ignobiliora invenias corpora, {{s}}ed fontium inopiam, rariore{{s}}que amnes, atque ob auras defatigatis {{ae}}{{s}}tus diurnus major, {{et}} noctium frigus inten{{s}}ius: frequentiores vero lacus, paludes, {{s}}tagnaque pi{{s}}co{{s}}i{{s}}{{s}}ima, hybern{{ae}} pluvi{{ae}} in {{ae}}{{s}}tivam penuriam {{s}}uppeditant: nam mediterranea opem plurimam de c{{oe}}lo imbrido habent, non circa vegetabilia {{s}}olum, {{s}}ed ferarum {{et}} pi{{s}}cium miram pinguedinem, ut ob{{s}}onari eos oleo vel butyro non {{s}}it nece{{s}}{{s}}e. Tum loco fructuum ''Acaju'', palmis, melleque {{s}}ilve{{s}}tri abundant. Carduis quoque {{et}} Rubis, c{{ae}}teri{{s}}que {{s}}pino{{s}}is fruticibus pa{{s}}{{s}}im horrent. Du{{ae}} tantum indomit{{ae}} fer{{ae}} in tam va{{s}}ta regione extime{{s}}cend{{ae}} reperiuntur, Tigres {{et}} Apri; quorum ill{{ae}} in{{s}}idio{{s}}{{ae}} velocitate valent, hi tardiore {{s}}unt cur{{s}}u; utraque autem familica exi{{s}}tit. E{{ae}}dem pa{{s}}t{{ae}}, quod mirere, tanta ignavia à venatoribus deprehenduntur, ut ab ip{{s}}is Tapuyeris {{et}} gregariis etiam canibus in fugam confe{{s}}tim agantur {{et}} capiantur: adeo potus ubique {{s}}atietas, non homines tantum, {{s}}ed {{et}} feras enervat. Notatu dignum, quod eximi{{ae}} tot arbores, frutices {{et}} innumer{{ae}} herb{{ae}}, figura, foliis {{et}} fructibus à veteris orbis vegetabilibus, paucis exceptis, di{{s}}{{s}}imillim{{ae}} appareant. Idem de avibus, animantibus {{et}} pi{{s}}cibus deprehenditur, ut {{et}} In{{s}}ectis alatis atque alis de{{s}}titutis. Qu{{ae}} ineffabili colorum pulchritudine {{et}} portento{{s}}a multitudine generantur, partim nota nobis, partim incognita. Ex quibus utique apparet, quam miris {{et}} variis modis divina natura ludat in orbe terrarum. Ac proinde merito beati incol{{ae}} habendi forent, {{s}}i verum horum omnium Creatorem cogno{{s}}cerent. Quum è diver{{s}}o tam uberrimo {{et}} nitidi{{s}}{{s}}imo {{s}}ub c{{oe}}lo, tam agre{{s}}tia {{et}} di{{s}}torta illis {{s}}int ingenia. H{{ae}}c breviter de aëre, aquis {{et}} locis dicta {{s}}ufficiant. Quorum optima utique temperies parum culpabilis ex {{s}}e. Quippe cum neque Solis calore torreatur h{{ae}}c terra, neque {{s}}qualore vel aquarum penuria re{{s}}iccetur, neque frigore violetur, {{s}}ed rore perpetuo {{et}} imbribus multis atque fontibus irrigetur, feraci{{s}}{{s}}imam e{{s}}{{s}}e, multaque illic tempe{{s}}tive na{{s}}cantur oportet. Pr{{ae}}terquam enim quod nativis bal{{s}}amis, oleis, mellibus non unius generis renideat, herbis ac radicibus medicis ad tutandam valetudinem potens {{s}}it: qu{{ae}}{{s}}tuo{{s}}i{{s}}{{s}}imam quoque culturam dat, quantum ex aliquot retro annorum me{{s}}{{s}}ibus colligi potuit. Animalia denique omnia {{et}} boum imprimis armenta vel maxime abundare, crebriu{{s}}que parere certum e{{s}}t. Unde prudenter quondam Hi{{s}}pani {{s}}enes, valetudine minus pro{{s}}pera utentes, ex patria {{s}}ua {{et}} di{{s}}{{s}}itis quoque Indiis ad aërem {{et}} aquas ha{{s}}ce c{{oe}}le{{s}}tes {{s}}e contulerunt, tanquam duo validi{{s}}{{s}}ima ad vitam {{et}} valetudinem requi{{s}}ita. Pr{{ae}}mature enim pube{{s}}cunt, tarde {{s}}ene{{s}}cunt incol{{ae}}. Quo fit ut {{s}}upra cente{{s}}imum {{ae}}tatis annum, viridi {{et}} long{{ae}}va {{s}}enecta Bra{{s}}iliani {{et}} ip{{s}}i quoque Europ{{ae}}i hîc potiantur. Ac {{s}}i fervor juvenilis, frigore {{s}}enectutis repre{{s}}{{s}}us, temperatiorem eam in his calidioribus plagis relinqueret. Pueri enim advenarum crebris licet morbis infe{{s}}tentur, vixque tertia pars eorum infantiam egrediatur, non tamen id c{{oe}}li intemperiei adeo, quam pr{{ae}}po{{s}}tero nutriendi modo debet imputari. Exemplo erunt vel maxime Bra{{s}}ilianorum liberi vivaci{{s}}{{s}}imi, qui ventre duro {{et}} prominulo, {{s}}olidis toris, {{s}}ubucula tantum leviori induti, injurias c{{oe}}li {{s}}ecure contemnunt, brevi{{s}}{{s}}imoque temporis {{s}}pacio {{s}}ignare humum nituntur. Rident matres ineptam no{{s}}tratum in ve{{s}}tiendis {{et}} educandis parvulis indu{{s}}triam, qua per{{s}}pirationem impediri {{et}} catharros multos generari ajunt. Nulli Strabones, Lu{{s}}cio{{s}}i, Claudi aut gibbo deformati inter illos inveniuntur, cum fa{{s}}ciis aut linteolis infantes numquam involvantur, aut Europ{{ae}}orum more ligentur. Frigida frequenter lavantur: idem provectioribus quoque proprium, cum ob innatam huic genti mundiciem, tum ad firmandam {{et}} tuendam corporis {{s}}anitatem. Porro alacres {{s}}unt {{et}} {{s}}ucculenti omnes, va{{s}}i{{s}}que amplis, brachiis cruribu{{s}}que lacerto{{s}}is {{et}} firmiter<noinclude> compa-</noinclude><noinclude>{{rh|||ctis,}}</noinclude> c26ku6e9f466ri7clttkivifcuu3bwh 102 87557 285473 285244 2026-10-23T14:43:09Z Sjgallagher2 29663 285473 wikitext text/x-wiki {{Scriptor |Munera= mathematicus, advocatus, alumnus Universitatis Pictaviensis |Alias= Franciscus Vieta Fontenæensis, fr. François Viète |Natio= Francicus |IndicisNomen= Vieta, Franciscus }} == Opera == * [[In Artem Analyticem Isagoge]] (1591) * [[Ad Logisticen Speciosam Notæ priores]] * [[Zeteticorum libri quinque]] * [[De Æquationum Recognitione, et Emendatione Tractatus duo]] * [[De Numerosa Potestatum ad Exegesin Resolutione]] * [[Effectionum Geometricarum Canonica Recensio]] * [[Supplementum Geometriæ]] * [[Pseudo-Mesolabum et alia quædam adjuncta Capitula]] * [[Theoremata ad Sectiones Angulares]] * [[Responsum ad Problem, quod omnibus Mathematicis totius Orbis construendum proposuit Adrianus Romanus]] * [[Apollonius Gallus]] * [[Variorum de rebus Mathematicis Responsorum Liber VIII.]] * [[Munimen adversus nova Cyclometrica]] * [[Ratio Kalendarii vere Gregoriani]] * [[Kalendarium Gregorianum perpetuum]] * [[Adversus Christophorum Clavium Expostulatio]] deyqu38wpgeu0bykycoa80vkboo4fnm 106 87558 285448 285183 2026-10-23T13:25:05Z Sjgallagher2 29663 Add main page and category 285448 proofread-index text/x-wiki {{:MediaWiki:Proofreadpage_index_template |Title=In Artem Analyticem Isagoge |Language=la |Volume= |Author=[[Scriptor:Franciscus Vieta|Franciscus Vieta]] |Translator= |Editor= |Illustrator= |Publisher= |Address=Tours |Year=1591 |Source= |Image=6 |Progress=X |Pages=<pagelist /> |Remarks=[[Isagoge in Artem Analyticem]] |Header= |Footer= }} [[Categoria:Mathematica]] 7yp8viadql8j85p3agzd06y61u0tln4 285472 285448 2026-10-23T14:42:04Z Sjgallagher2 29663 285472 proofread-index text/x-wiki {{:MediaWiki:Proofreadpage_index_template |Title=In Artem Analyticem Isagoge |Language=la |Volume= |Author=[[Scriptor:Franciscus Vieta|Franciscus Vieta]] |Translator= |Editor= |Illustrator= |Publisher= |Address=Tours |Year=1591 |Source= |Image=6 |Progress=X |Pages=<pagelist /> |Remarks=[[In Artem Analyticem Isagoge]] |Header= |Footer= }} [[Categoria:Mathematica]] ibfwi4qyviechea3htz7usmo9r5wxon 104 87562 285455 285246 2026-10-23T14:16:46Z Sjgallagher2 29663 Add errata 285455 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="2" user="Sjgallagher2" /></noinclude>quòd Melusina dea in gratiam accepti à Renato Rohanio beneficij, quòd is obsessam Guisiadum consilio suam arcem Lusignæanam strenuè defendisset, te suâ &amp; Ræmundi prole &amp; herede vnà cum familiæ Rohaniæ principatu statim eum donauit. Erat nempe Ræmundus ipse editus ex gente Rohaniâ, &amp; iam Ræmundi &amp; Melusinæ proles ad id à quo primùm cæperat reuersa est initium, vix vnquam idcirco interitura, cum sit circuitus verum &amp; verè physicum symbolum perpetuitatis. Sed minùs virtutes tuæ interituræ sunt in hac ortus periodici restitutione. Et quemadmodum nostrates fuo, quod tunc temporis vsurpabatur idiomate, atauiam tuam dixere ''Faydam'' ob venerandum conspectum &amp; raras &amp; singulares animi dotes , sic te posteritas {{Greek|διᾶν θεάων}} adgnoscet, &amp; te {{Greek|ποτνίαν, ϰύδνου}}, ac digniore, si quod occurrat, epitheto compellabit. Atquevtinam ei gratæ essent vigiliæ nostræ, quò eas tibi tuæque carissimæ sorori Franciscæ Rohaniæ {{errata|Nemausensi|Nemorensi|Pagina:Francisci_Vietae_in_artem_analyticem_isagoge.pdf/18}} &amp; Iuliodunensi ducissæ, vt debentur, accepto ferret. Nam quæ in infelicissimis temporibus beneficia in me contulistis infinita sunt. Quid enim memorem vos ex graddatorum vinculis &amp; faucibus Orci eripuisse me, ac denique vestrâ sollicitudine &amp; munificentiâ toties adiuuisse, quoties ærumnæ meæ &amp; infortunia vos monuerunt? Omninò vitam, aut, si quid mihi vitâ carius est, vobis omnem debeo, tibi autem, ô diua Melusinis, omne presertim Mathematices studium, ad quod me excitauit tum tuus in eam amor, tum summa artis illius, quam tenes, peritia, immò verò nunquam satis admiranda in tuo tamque regii &amp; nobilis generis sexu Encyclopædia. Colendissima Princeps, quæ noua sunt solent à principio proponi rudia &amp; informia, succedentibus deinde seculis expolienda &amp; perficienda. Ecce ars quam profero noua est, aut demùm ita vtusta, &amp; à barbaris deædata &amp; conspurcata, vt nouam omninò formam ei inducere, &amp; ablegatis omnibus suis pseudo-categorematis, ne quid suæ spurcitiei retineret, &amp; veternum redoleret, excogitare necesse habuerim, &amp; emitter noua vocabula, quibus cùm parum hactenùs sint adsue factæ aures, vix accidet, vt vel abipso limine non deterreantur multi &amp; offendantur. Aut sub suâ, quam predicabant, &amp; magnam {{smallrefs|group="errata"}}<noinclude></noinclude> hq7jjrcvuagl6a7q9qkcyqz7wvj60a8 285462 285455 2026-10-23T14:26:13Z Sjgallagher2 29663 Try to fix inline errata 285462 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="2" user="Sjgallagher2" /></noinclude>quòd Melusina dea in gratiam accepti à Renato Rohanio beneficij, quòd is obsessam Guisiadum consilio suam arcem Lusignæanam strenuè defendisset, te suâ &amp; Ræmundi prole &amp; herede vnà cum familiæ Rohaniæ principatu statim eum donauit. Erat nempe Ræmundus ipse editus ex gente Rohaniâ, &amp; iam Ræmundi &amp; Melusinæ proles ad id à quo primùm cæperat reuersa est initium, vix vnquam idcirco interitura, cum sit circuitus verum &amp; verè physicum symbolum perpetuitatis. Sed minùs virtutes tuæ interituræ sunt in hac ortus periodici restitutione. Et quemadmodum nostrates fuo, quod tunc temporis vsurpabatur idiomate, atauiam tuam dixere ''Faydam'' ob venerandum conspectum &amp; raras &amp; singulares animi dotes , sic te posteritas {{Greek|διᾶν θεάων}} adgnoscet, &amp; te {{Greek|ποτνίαν, ϰύδνου}}, ac digniore, si quod occurrat, epitheto compellabit. Atquevtinam ei gratæ essent vigiliæ nostræ, quò eas tibi tuæque carissimæ sorori Franciscæ Rohaniæ {{errata|Nemausensi|Nemorensi|Pagina:Francisci_Vietae_in_artem_analyticem_isagoge.pdf/18}} &amp; Iuliodunensi ducissæ, vt debentur, accepto ferret. Nam quæ in infelicissimis temporibus beneficia in me contulistis infinita sunt. Quid enim memorem vos ex graddatorum vinculis &amp; faucibus Orci eripuisse me, ac denique vestrâ sollicitudine &amp; munificentiâ toties adiuuisse, quoties ærumnæ meæ &amp; infortunia vos monuerunt? Omninò vitam, aut, si quid mihi vitâ carius est, vobis omnem debeo, tibi autem, ô diua Melusinis, omne presertim Mathematices studium, ad quod me excitauit tum tuus in eam amor, tum summa artis illius, quam tenes, peritia, immò verò nunquam satis admiranda in tuo tamque regii &amp; nobilis generis sexu Encyclopædia. Colendissima Princeps, quæ noua sunt solent à principio proponi rudia &amp; informia, succedentibus deinde seculis expolienda &amp; perficienda. Ecce ars quam profero noua est, aut demùm ita vtusta, &amp; à barbaris deædata &amp; conspurcata, vt nouam omninò formam ei inducere, &amp; ablegatis omnibus suis pseudo-categorematis, ne quid suæ spurcitiei retineret, &amp; veternum redoleret, excogitare necesse habuerim, &amp; emitter noua vocabula, quibus cùm parum hactenùs sint adsue factæ aures, vix accidet, vt vel abipso limine non deterreantur multi &amp; offendantur. Aut sub suâ, quam predicabant, &amp; magnam<noinclude></noinclude> n1rf44qmoot4n0la6mbjumayklwbvpk 285477 285462 2026-10-23T15:12:21Z Sjgallagher2 29663 /* Emendata */ 285477 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Sjgallagher2" /></noinclude>quòd Melusina dea in gratiam accepti à Renato Rohanio beneficij, quòd is obsessam Guisiadum consilio suam arcem Lusignæanam strenuè defendisset, te suâ &amp; Ræmundi prole &amp; herede vnà cum familiæ Rohaniæ principatu statim eum donauit. Erat nempe Ræmundus ipse editus ex gente Rohaniâ, &amp; iam Ræmundi &amp; Melusinæ proles ad id à quo primùm cæperat reuersa est initium, vix vnquam idcirco interitura, cum sit circuitus verum &amp; verè physicum symbolum perpetuitatis. Sed minùs virtutes tuæ interituræ sunt in hac ortus periodici restitutione. Et quemadmodum nostrates fuo, quod tunc temporis vsurpabatur idiomate, atauiam tuam dixere ''Faydam'' ob venerandum conspectum &amp; raras &amp; singulares animi dotes , sic te posteritas {{Greek|διᾶν θεάων}} adgnoscet, &amp; te {{Greek|ποτνίαν, ϰύδνην}}, ac digniore, si quod occurrat, epitheto compellabit. Atquevtinam ei gratæ essent vigiliæ nostræ, quò eas tibi tuæque carissimæ sorori Franciscæ Rohaniæ {{errata|Nemausensi|Nemorensi|Pagina:Francisci_Vietae_in_artem_analyticem_isagoge.pdf/18}} &amp; Iuliodunensi ducissæ, vt debentur, accepto ferret. Nam quæ in infelicissimis temporibus beneficia in me contulistis infinita sunt. Quid enim memorem vos ex graddatorum vinculis &amp; faucibus Orci eripuisse me, ac denique vestrâ sollicitudine &amp; munificentiâ toties adiuuisse, quoties ærumnæ meæ &amp; infortunia vos monuerunt? Omninò vitam, aut, si quid mihi vitâ carius est, vobis omnem debeo, tibi autem, ô diua Melusinis, omne presertim Mathematices studium, ad quod me excitauit tum tuus in eam amor, tum summa artis illius, quam tenes, peritia, immò verò nunquam satis admiranda in tuo tamque regii &amp; nobilis generis sexu Encyclopædia. Colendissima Princeps, quæ noua sunt solent à principio proponi rudia &amp; informia, succedentibus deinde seculis expolienda &amp; perficienda. Ecce ars quam profero noua est, aut demùm ita vtusta, &amp; à barbaris deædata &amp; conspurcata, vt nouam omninò formam ei inducere, &amp; ablegatis omnibus suis pseudo-categorematis, ne quid suæ spurcitiei retineret, &amp; veternum redoleret, excogitare necesse habuerim, &amp; emitter noua vocabula, quibus cùm parum hactenùs sint adsue factæ aures, vix accidet, vt vel abipso limine non deterreantur multi &amp; offendantur. Aut sub suâ, quam predicabant, &amp; magnam<noinclude></noinclude> qb8tbf6rcyaj3mfuq0vev8o2buswj28 285478 285477 2026-10-23T15:18:54Z Sjgallagher2 29663 285478 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Sjgallagher2" /></noinclude>quòd Melusina dea in gratiam accepti à Renato Rohanio beneficij, quòd is obsessam Guisiadum consilio suam arcem Lusignæanam strenuè defendisset, te suâ &amp; Ræmundi prole &amp; herede vnà cum familiæ Rohaniæ principatu statim eum donauit. Erat nempe Ræmundus ipse editus ex gente Rohaniâ, &amp; iam Ræmundi &amp; Melusinæ proles ad id à quo primùm cæperat reuersa est initium, vix vnquam idcirco interitura, cum sit circuitus verum &amp; verè physicum symbolum perpetuitatis. Sed minùs virtutes tuæ interituræ sunt in hac ortus periodici restitutione. Et quemadmodum nostrates suo, quod tunc temporis vsurpabatur idiomate, atauiam tuam dixere ''Faydam'' ob venerandum conspectum &amp; raras &amp; singulares animi dotes , sic te posteritas {{Greek|διᾶν θεάων}} adgnoscet, &amp; te {{Greek|ποτνίαν, ϰύδνην}}, ac digniore, si quod occurrat, epitheto compellabit. Atquevtinam ei gratæ essent vigiliæ nostræ, quò eas tibi tuæque carissimæ sorori Franciscæ Rohaniæ {{errata|Nemausensi|Nemorensi|Pagina:Francisci_Vietae_in_artem_analyticem_isagoge.pdf/18}} &amp; Iuliodunensi ducissæ, vt debentur, accepto ferret. Nam quæ in infelicissimis temporibus beneficia in me contulistis infinita sunt. Quid enim memorem vos ex graddatorum vinculis &amp; faucibus Orci eripuisse me, ac denique vestrâ sollicitudine &amp; munificentiâ toties adiuuisse, quoties ærumnæ meæ &amp; infortunia vos monuerunt? Omninò vitam, aut, si quid mihi vitâ carius est, vobis omnem debeo, tibi autem, ô diua Melusinis, omne presertim Mathematices studium, ad quod me excitauit tum tuus in eam amor, tum summa artis illius, quam tenes, peritia, immò verò nunquam satis admiranda in tuo tamque regii &amp; nobilis generis sexu Encyclopædia. Colendissima Princeps, quæ noua sunt solent à principio proponi rudia &amp; informia, succedentibus deinde seculis expolienda &amp; perficienda. Ecce ars quam profero noua est, aut demùm ita vtusta, &amp; à barbaris deædata &amp; conspurcata, vt nouam omninò formam ei inducere, &amp; ablegatis omnibus suis pseudo-categorematis, ne quid suæ spurcitiei retineret, &amp; veternum redoleret, excogitare necesse habuerim, &amp; emitter noua vocabula, quibus cùm parum hactenùs sint adsue factæ aures, vix accidet, vt vel abipso limine non deterreantur multi &amp; offendantur. Aut sub suâ, quam predicabant, &amp; magnam<noinclude></noinclude> gyupguzqxys6suj8c49hc21q7z0zifv 285479 285478 2026-10-23T15:23:05Z Sjgallagher2 29663 285479 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Sjgallagher2" /></noinclude>quòd Melusina dea in gratiam accepti à Renato Rohanio beneficij, quòd is obsessam Guisiadum consilio suam arcem Lusignæanam strenuè defendisset, te suâ &amp; Ræmundi prole &amp; herede vnà cum familiæ Rohaniæ principatu statim eum donauit. Erat nempe Ræmundus ipse editus ex gente Rohaniâ, &amp; iam Ræmundi &amp; Melusinæ proles ad id à quo primùm cæperat reuersa est initium, vix vnquam idcirco interitura, cum sit circuitus verum &amp; verè physicum symbolum perpetuitatis. Sed minùs virtutes tuæ interituræ sunt in hac ortus periodici restitutione. Et quemadmodum nostrates suo, quod tunc temporis vsurpabatur idiomate, atauiam tuam dixere ''Faydam'' ob venerandum conspectum &amp; raras &amp; singulares animi dotes , sic te posteritas {{Greek|διᾶν θεάων}} adgnoscet, &amp; te {{Greek|ποτνίαν, ϰύδνην}}<ref>''Transcriber's note:'' perhaps {{Greek|ϰεδνήν}}</ref>, ac digniore, si quod occurrat, epitheto compellabit. Atquevtinam ei gratæ essent vigiliæ nostræ, quò eas tibi tuæque carissimæ sorori Franciscæ Rohaniæ {{errata|Nemausensi|Nemorensi|Pagina:Francisci_Vietae_in_artem_analyticem_isagoge.pdf/18}} &amp; Iuliodunensi ducissæ, vt debentur, accepto ferret. Nam quæ in infelicissimis temporibus beneficia in me contulistis infinita sunt. Quid enim memorem vos ex graddatorum vinculis &amp; faucibus Orci eripuisse me, ac denique vestrâ sollicitudine &amp; munificentiâ toties adiuuisse, quoties ærumnæ meæ &amp; infortunia vos monuerunt? Omninò vitam, aut, si quid mihi vitâ carius est, vobis omnem debeo, tibi autem, ô diua Melusinis, omne presertim Mathematices studium, ad quod me excitauit tum tuus in eam amor, tum summa artis illius, quam tenes, peritia, immò verò nunquam satis admiranda in tuo tamque regii &amp; nobilis generis sexu Encyclopædia. Colendissima Princeps, quæ noua sunt solent à principio proponi rudia &amp; informia, succedentibus deinde seculis expolienda &amp; perficienda. Ecce ars quam profero noua est, aut demùm ita vtusta, &amp; à barbaris deædata &amp; conspurcata, vt nouam omninò formam ei inducere, &amp; ablegatis omnibus suis pseudo-categorematis, ne quid suæ spurcitiei retineret, &amp; veternum redoleret, excogitare necesse habuerim, &amp; emitter noua vocabula, quibus cùm parum hactenùs sint adsue factæ aures, vix accidet, vt vel abipso limine non deterreantur multi &amp; offendantur. Aut sub suâ, quam predicabant, &amp; magnam<noinclude></noinclude> ciae3he01zmxvqfqd11svrlceg37quz 104 87563 285475 285250 2026-10-23T14:59:42Z Sjgallagher2 29663 /* Emendata */ 285475 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Sjgallagher2" /></noinclude>artem vocabant, Algebrâ vel Almucabalâ, incomparandum latere aurum omnes adgnoscebant Mathematii, inueniebant verò minimè. Vouebant Hecatombas, &amp; sacra Musis parabant &amp; Apollini, si quis vnum vel alterum problema extulisset, ex talium ordine qualium decadas &amp; eicadas vltrò exhibemus, vt est ars nostra mathematum omnium inuentrix certissima. Re verò nunc consequutâ, ''damnabuntur hi quoque votis?'' Fas enim mihi sit non iam merces meas, sed tuas, tuoque beneficio comparatas &amp; reparatas percè commendare, &amp; desiderium meum testari, vt tui numinis felicitati, si qua eo nomine debeatur gloria, non præripiatur. Non enim, vt in aliis disclipinis, sic in Mathematicis libera cuiusque censura est, liberumque indicium. Hîc radio agitur &amp; puluere, nec prosunt Rhetorum presuasiones, vel aduocatorum patrocinia. Metallum quod effero, auri speciem refert quod tandiu desiderarunt. Aut chymicum aurum illud est &amp; ementitum, aut fossile &amp; probum. Si chymicum est, euanescat sanè in fumum vel regali cemento. Sin fossile est, vt sanè est (neque enim sum {{Greek|ϕυσεόμαχος}}) de dolo autem adusersus eos non ago, qui nullo non proposito laboris solatio ad illud eruendum ex ante inaccessis, &amp; draconum flammivomûm, aliorumque noxiorum serpentum &amp; exitialium vigili custodiâ interdictis fodinis allexerunt, iure expecto &amp; postulo, vt saltem suam, quam laudo, non defugiant auctoritatem aduersus calumniantium hominum &amp; laudis alienæ obtrectatorum inscitiam, vel proteruiam. Ergo, mea Princeps, tuum opus carum habeto, &amp; tuâ beatitate ei benedicito, relatâ omni ad supremum numinum Numen, quòd religiosissimè colis {{Greek|ἐν ψυχῇ καὶ ἀληθέια}}, laudum omnium laude &amp; gloriâ. E paludibus insularum Montanarum carissimæ sororis tuæ, Anno Christianissimi &amp; Augustissimi regis nostri HENRICI IIII. per duellionum &amp; {{Greek|χριστοκτόνων}} vltoris acerrimi &amp; iustissimi, secundo.<noinclude></noinclude> 41120digg2b9dhzz5udft8ll1q92qsi 285480 285475 2026-10-23T15:24:58Z Sjgallagher2 29663 Fix Greek 285480 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Sjgallagher2" /></noinclude>artem vocabant, Algebrâ vel Almucabalâ, incomparandum latere aurum omnes adgnoscebant Mathematii, inueniebant verò minimè. Vouebant Hecatombas, &amp; sacra Musis parabant &amp; Apollini, si quis vnum vel alterum problema extulisset, ex talium ordine qualium decadas &amp; eicadas vltrò exhibemus, vt est ars nostra mathematum omnium inuentrix certissima. Re verò nunc consequutâ, ''damnabuntur hi quoque votis?'' Fas enim mihi sit non iam merces meas, sed tuas, tuoque beneficio comparatas &amp; reparatas percè commendare, &amp; desiderium meum testari, vt tui numinis felicitati, si qua eo nomine debeatur gloria, non præripiatur. Non enim, vt in aliis disclipinis, sic in Mathematicis libera cuiusque censura est, liberumque indicium. Hîc radio agitur &amp; puluere, nec prosunt Rhetorum presuasiones, vel aduocatorum patrocinia. Metallum quod effero, auri speciem refert quod tandiu desiderarunt. Aut chymicum aurum illud est &amp; ementitum, aut fossile &amp; probum. Si chymicum est, euanescat sanè in fumum vel regali cemento. Sin fossile est, vt sanè est (neque enim sum {{Greek|ϕυσεόμαχος}}) de dolo autem adusersus eos non ago, qui nullo non proposito laboris solatio ad illud eruendum ex ante inaccessis, &amp; draconum flammivomûm, aliorumque noxiorum serpentum &amp; exitialium vigili custodiâ interdictis fodinis allexerunt, iure expecto &amp; postulo, vt saltem suam, quam laudo, non defugiant auctoritatem aduersus calumniantium hominum &amp; laudis alienæ obtrectatorum inscitiam, vel proteruiam. Ergo, mea Princeps, tuum opus carum habeto, &amp; tuâ beatitate ei benedicito, relatâ omni ad supremum numinum Numen, quòd religiosissimè colis {{Greek|ἐν ψυχῇ καὶ ἀληθέιᾳ}}, laudum omnium laude &amp; gloriâ. E paludibus insularum Montanarum carissimæ sororis tuæ, Anno Christianissimi &amp; Augustissimi regis nostri HENRICI IIII. per duellionum &amp; {{Greek|χριστοκτόνων}} vltoris acerrimi &amp; iustissimi, secundo.<noinclude></noinclude> o04jrusmvqecxalnbngvqapwr0xdwu3 104 87567 285456 285383 2026-10-23T14:18:53Z Sjgallagher2 29663 Add errata 285456 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Sjgallagher2" /></noinclude>{| |- | &nbsp; | {| |- valign=top | style="padding-right: 2em;" | 8 || Quadrato-cubo-cubus. |- valign=top | style="padding-right: 2em;" | 9 || Cubo-cubo-cubus. |} |- valign=top | &nbsp; || Et eâ deinceps serie &amp; methodo denominanda reliqua. |- valign=top | style="padding-right: 2em;" | 7 || Genera magnitudinum comparatarum, vti de scalaribus enunciantur ordine, sunt. |- valign=top | &nbsp; || {| |- | style="padding-right: 2em;" |1 || Longitudo latitudóve. |- | style="padding-right: 2em;" |2 || Planum. |- | style="padding-right: 2em;" |3 || Solidum. |- | style="padding-right: 2em;" |4 || Plano-planum. |- | style="padding-right: 2em;" |5 || Plano-solidum. |- | style="padding-right: 2em;" |6 || Solido-solidum. |- | style="padding-right: 2em;" |7 || Plano-plano-solidum. |- | style="padding-right: 2em;" |8 || Plano-solido-solidum. |- | style="padding-right: 2em;" | 9 || Solido-solido-solidum, |} |- valign=top | &nbsp; || &amp; eâ deinceps serie &amp; methodo denominanda reliqua. |- valign=top | style="padding-right: 2em;" | 8 || Ex serie {{errata|scalarum|scalarium|Pagina:Francisci_Vietae_in_artem_analyticem_isagoge.pdf/18}} gradus altior, in quo consistit comparata magnitudo exinde à latere, vocatur potestas. Reliquæ inferiores scalares sunt gradus parodici ad potestatem. |- valign=top | style="padding-right: 2em;" | 9 || Pura est potestas, cùm adfectione vacat. Adfecta, cui homogeneum sub parodico ad potestatem gradu &amp; adscitâ coëfficiente magnitudine immiscetur. |- valign=top | style="padding-right: 2em;" | 10 || Magnitudines adscititiæ sub quibus &amp; gradu parodico sit potestati quid homogeneum ad eam adficiendum dicuntor Sub-graduales. |} <br/> {{c| {{larger|''De præceptis Logistices speciosæ.'' {{sc|Capvt IIII.}}}} }} {{dropinitial|L}}Ogistice numerosa est quæ per numeros, Speciosa quæ per species seu rerum formas exhibetur, vt pote per Alphabetica elementa. Logistices speciosæ canonica præcepta sunt quattuor, vt numerosæ. {{c| {{larger|PRÆCEPTVM I.}}<br/> {{larger|Magnitudinem magnitudini addere.}} }} Sunto duæ magnitudines A &amp; B. Oportet alteram alteri addere. Quoniam igitur magnitudo magnitudini addenda est, homogeneæ autem heterogeneas non adficiunt, sunt quæ proponuntur addendæ duæ magnitudines homogeneæ. Plùs autem vel minùs non constituunt genera diuersa. Quare nota copulæ, seu adiunctionis commode addentur &amp; adgregatæ erunt A plus B, siquidem sint simplices longitudines latitudinés-ue. Sed si adscendant per expositam scalam, vel adscendentibus genere communicent, sua quæ congruit designabuntur denominatione, veluti dicetur A Quadratum plus B plano, vel A cubus plus B solido, &amp; similiter in reliquis. Solent autem Analystæ symbolo + adfectionem adjunctionis indicare. {{c| {{larger|PRÆCEPTVM II.}}<br/> {{larger|Magnitudinem magnitudini subducere.}} }} Sunto duæ magnitudines A &amp; B, illa maior, hæc minor. Oportet minorem à maiore subducere. Quoniam igitur magnitudo magnitudini subducenda est, homogeneæ autem magnitudines hoterogeneas non adficiunt, sunt quæ proponuntur duæ magnitudines homogeneæ. Plùs autem vel minùs non constituunt genera diuersa. Quare nota disiunctionis seu multæ commodè minoris à maiore fiet subductio &amp; disiunctæ erunt A minùs B, siquidem sint simplices longitudines latitudinésue. Sed si adscendant per expositam scalam vel adscendentibus genere communicent, suâ quæ congruit designabuntur denominatione, veluti dicetur A quadratum minus B plano, vel A cubus mi- {{smallrefs|group="errata"}}<noinclude></noinclude> g3ffnnafxrj3yoz3u8jvp8u5hl7142k 285463 285456 2026-10-23T14:26:41Z Sjgallagher2 29663 Try to fix inline errata 285463 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Sjgallagher2" /></noinclude>{| |- | &nbsp; | {| |- valign=top | style="padding-right: 2em;" | 8 || Quadrato-cubo-cubus. |- valign=top | style="padding-right: 2em;" | 9 || Cubo-cubo-cubus. |} |- valign=top | &nbsp; || Et eâ deinceps serie &amp; methodo denominanda reliqua. |- valign=top | style="padding-right: 2em;" | 7 || Genera magnitudinum comparatarum, vti de scalaribus enunciantur ordine, sunt. |- valign=top | &nbsp; || {| |- | style="padding-right: 2em;" |1 || Longitudo latitudóve. |- | style="padding-right: 2em;" |2 || Planum. |- | style="padding-right: 2em;" |3 || Solidum. |- | style="padding-right: 2em;" |4 || Plano-planum. |- | style="padding-right: 2em;" |5 || Plano-solidum. |- | style="padding-right: 2em;" |6 || Solido-solidum. |- | style="padding-right: 2em;" |7 || Plano-plano-solidum. |- | style="padding-right: 2em;" |8 || Plano-solido-solidum. |- | style="padding-right: 2em;" | 9 || Solido-solido-solidum, |} |- valign=top | &nbsp; || &amp; eâ deinceps serie &amp; methodo denominanda reliqua. |- valign=top | style="padding-right: 2em;" | 8 || Ex serie {{errata|scalarum|scalarium|Pagina:Francisci_Vietae_in_artem_analyticem_isagoge.pdf/18}} gradus altior, in quo consistit comparata magnitudo exinde à latere, vocatur potestas. Reliquæ inferiores scalares sunt gradus parodici ad potestatem. |- valign=top | style="padding-right: 2em;" | 9 || Pura est potestas, cùm adfectione vacat. Adfecta, cui homogeneum sub parodico ad potestatem gradu &amp; adscitâ coëfficiente magnitudine immiscetur. |- valign=top | style="padding-right: 2em;" | 10 || Magnitudines adscititiæ sub quibus &amp; gradu parodico sit potestati quid homogeneum ad eam adficiendum dicuntor Sub-graduales. |} <br/> {{c| {{larger|''De præceptis Logistices speciosæ.'' {{sc|Capvt IIII.}}}} }} {{dropinitial|L}}Ogistice numerosa est quæ per numeros, Speciosa quæ per species seu rerum formas exhibetur, vt pote per Alphabetica elementa. Logistices speciosæ canonica præcepta sunt quattuor, vt numerosæ. {{c| {{larger|PRÆCEPTVM I.}}<br/> {{larger|Magnitudinem magnitudini addere.}} }} Sunto duæ magnitudines A &amp; B. Oportet alteram alteri addere. Quoniam igitur magnitudo magnitudini addenda est, homogeneæ autem heterogeneas non adficiunt, sunt quæ proponuntur addendæ duæ magnitudines homogeneæ. Plùs autem vel minùs non constituunt genera diuersa. Quare nota copulæ, seu adiunctionis commode addentur &amp; adgregatæ erunt A plus B, siquidem sint simplices longitudines latitudinés-ue. Sed si adscendant per expositam scalam, vel adscendentibus genere communicent, sua quæ congruit designabuntur denominatione, veluti dicetur A Quadratum plus B plano, vel A cubus plus B solido, &amp; similiter in reliquis. Solent autem Analystæ symbolo + adfectionem adjunctionis indicare. {{c| {{larger|PRÆCEPTVM II.}}<br/> {{larger|Magnitudinem magnitudini subducere.}} }} Sunto duæ magnitudines A &amp; B, illa maior, hæc minor. Oportet minorem à maiore subducere. Quoniam igitur magnitudo magnitudini subducenda est, homogeneæ autem magnitudines hoterogeneas non adficiunt, sunt quæ proponuntur duæ magnitudines homogeneæ. Plùs autem vel minùs non constituunt genera diuersa. Quare nota disiunctionis seu multæ commodè minoris à maiore fiet subductio &amp; disiunctæ erunt A minùs B, siquidem sint simplices longitudines latitudinésue. Sed si adscendant per expositam scalam vel adscendentibus genere communicent, suâ quæ congruit designabuntur denominatione, veluti dicetur A quadratum minus B plano, vel A cubus mi-<noinclude></noinclude> isabafqn2sitd34o8wwrrty5up0y3e1 104 87569 285442 285376 2026-10-23T12:52:29Z Sjgallagher2 29663 /* Emendata */ 285442 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Sjgallagher2" /></noinclude>{| |- | colspan="2" | Aeque in homogeneis, |- | style="padding-right:4em;" | &nbsp; || Latitudo in longitudinem facit Planum. |- | style="padding-right:4em;" | &nbsp; || Latitudo in Planum facit Solidum. |- | style="padding-right:4em;" | &nbsp; || Latitudo in Solidum facit Plano-planum. |- | style="padding-right:4em;" | &nbsp; || Latitudo in Plano-planum facit Plano-solidum. |- | style="padding-right:4em;" | &nbsp; || Latitudo in Plano-solidum facit Solido-solidum. |- | colspan="2" | et permutatim. |- | style="padding-right:4em;" | &nbsp; || Planum in Planum facit Plano-planum. |- | style="padding-right:4em;" | &nbsp; || Planum in Solidum facit Plano-solidum. |- | style="padding-right:4em;" | &nbsp; || Planum in Plano-planum facit Solido-solidum. |- | colspan="2" | et permutatim. |- | style="padding-right:4em;" | &nbsp; || Solidum in Solidum facit Solido-solidum. |- | style="padding-right:4em;" | &nbsp; || Solidum in Plano-planum facit Plano-plano-solidum. |- | style="padding-right:4em;" | &nbsp; || Solidum in Plano-solidum facit Solido-solidum. |- | style="padding-right:4em;" | &nbsp; || Solidum in Solido-solidum facit Solido-solido-solidum. |- | colspan="2" | &amp; permutatim, eóque deinceps ordine. |} <br /> {{c| {{larger|PRÆCEPTUM IIII.<br/>Magnitudinem magnitudini adplicare.}} }} Sunto duæ magnitudines A &amp; B, Oportet alteram alteri adplicare. Quoniam igitur magnitudo magnitudini adplicanda est. Altiores autem depressioribus adplicantur, homogeneæ heterogeneis, sunt quæ proponuntur magnitudines heterogeneæ. Esto sanè A longitudo, B planum. Commodè itaque intercedet virgula inter B altiorem quæ adplicatur, &amp; A depressiorem, cui fit adplicatio. Sed &amp; ipsæ magnitudines denominabuntur à suis, in quibus hæserunt, vel ad quos in proportionalium scala vel homogenearum deuectæ sunt, gradibus, veluti (B planum)/A. Quo symbolo significetur latitudo quam facit B planum adplicatum A longitudini. Et si B detur esse Cubus, A planum, exhibebitur (B Cubus)/(A plano) Quo symbolo significetur latitudo quam facit B cubus adplicatus A plano. Et si ponatur B cubus, A longitudo, exhibebitur (B cubus)/A. Quo symbolo significetur planum quod oritur ex adplicatione B Cubi ad A, &amp; eo in infinitum ordine. Neque in binomijs polynomijs ve magnitudinibus diuersum quicquam obseruabitur. Denominationes ortorum ex adplicatione à scandentibus proportionaliter ex genere ad genus gradatim magnitudinibus isto prorsus modo se habent. {| |- | style="padding-right:4em;" | &nbsp; || Quadratum adplicatum lateri restituit latus. |- | style="padding-right:4em;" | &nbsp; || Cubus adplicatus lateri restituit Quadratum. |- | style="padding-right:4em;" | &nbsp; || Quadrato-quadratum adplicatum lateri restituit Cubum. |- | style="padding-right:4em;" | &nbsp; || Quadrato-cubus adplicatus lateri restituit Quadrato-quadratum. |- | style="padding-right:4em;" | &nbsp; || Cubo-cubus adplicatus lateri restituit Quadrato-cubum. |} &amp; permutatim, idest Cubus adplicatus Quadrato restituit latus. Quadrato-quadratum Cubo latus &amp;c. &nbsp;&nbsp; Rursus, {| |- | style="padding-right:4em;" | &nbsp; || Quadrato-quadratum adplicatum Quadrato restituit Quadratum. |- | style="padding-right:4em;" | &nbsp; || Quadrato-cubus adplicatus Quadrato restituit Cubum |- | style="padding-right:4em;" | &nbsp; || Cubo cubus adplicatus Quadrato restituit Quadrato-quadratum, |} et permutatim. {{nop}}<noinclude></noinclude> 7s8966ekw6n2a2r2dals9ddgk1xwgjn 285457 285442 2026-10-23T14:20:41Z Sjgallagher2 29663 Add errata 285457 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Sjgallagher2" /></noinclude>{| |- | colspan="2" | Aeque in homogeneis, |- | style="padding-right:4em;" | &nbsp; || Latitudo in longitudinem facit Planum. |- | style="padding-right:4em;" | &nbsp; || Latitudo in Planum facit Solidum. |- | style="padding-right:4em;" | &nbsp; || Latitudo in Solidum facit Plano-planum. |- | style="padding-right:4em;" | &nbsp; || Latitudo in Plano-planum facit Plano-solidum. |- | style="padding-right:4em;" | &nbsp; || Latitudo in Plano-solidum facit Solido-solidum. |- | colspan="2" | et permutatim. |- | style="padding-right:4em;" | &nbsp; || Planum in Planum facit Plano-planum. |- | style="padding-right:4em;" | &nbsp; || Planum in Solidum facit Plano-solidum. |- | style="padding-right:4em;" | &nbsp; || Planum in Plano-planum facit Solido-solidum. |- | colspan="2" | et permutatim. |- | style="padding-right:4em;" | &nbsp; || Solidum in Solidum facit Solido-solidum. |- | style="padding-right:4em;" | &nbsp; || Solidum in Plano-planum facit Plano-plano-solidum. |- | style="padding-right:4em;" | &nbsp; || Solidum in Plano-solidum facit {{errata|Solido-solidum|Plana-solido-solidum|Pagina:Francisci_Vietae_in_artem_analyticem_isagoge.pdf/18}}. |- | style="padding-right:4em;" | &nbsp; || Solidum in Solido-solidum facit Solido-solido-solidum. |- | colspan="2" | &amp; permutatim, eóque deinceps ordine. |} <br /> {{c| {{larger|PRÆCEPTUM IIII.<br/>Magnitudinem magnitudini adplicare.}} }} Sunto duæ magnitudines A &amp; B, Oportet alteram alteri adplicare. Quoniam igitur magnitudo magnitudini adplicanda est. Altiores autem depressioribus adplicantur, homogeneæ heterogeneis, sunt quæ proponuntur magnitudines heterogeneæ. Esto sanè A longitudo, B planum. Commodè itaque intercedet virgula inter B altiorem quæ adplicatur, &amp; A depressiorem, cui fit adplicatio. Sed &amp; ipsæ magnitudines denominabuntur à suis, in quibus hæserunt, vel ad quos in proportionalium scala vel homogenearum deuectæ sunt, gradibus, veluti (B planum)/A. Quo symbolo significetur latitudo quam facit B planum adplicatum A longitudini. Et si B detur esse Cubus, A planum, exhibebitur (B Cubus)/(A plano) Quo symbolo significetur latitudo quam facit B cubus adplicatus A plano. Et si ponatur B cubus, A longitudo, exhibebitur (B cubus)/A. Quo symbolo significetur planum quod oritur ex adplicatione B Cubi ad A, &amp; eo in infinitum ordine. Neque in binomijs polynomijs ve magnitudinibus diuersum quicquam obseruabitur. Denominationes ortorum ex adplicatione à scandentibus proportionaliter ex genere ad genus gradatim magnitudinibus isto prorsus modo se habent. {| |- | style="padding-right:4em;" | &nbsp; || Quadratum adplicatum lateri restituit latus. |- | style="padding-right:4em;" | &nbsp; || Cubus adplicatus lateri restituit Quadratum. |- | style="padding-right:4em;" | &nbsp; || Quadrato-quadratum adplicatum lateri restituit Cubum. |- | style="padding-right:4em;" | &nbsp; || Quadrato-cubus adplicatus lateri restituit Quadrato-quadratum. |- | style="padding-right:4em;" | &nbsp; || Cubo-cubus adplicatus lateri restituit Quadrato-cubum. |} &amp; permutatim, idest Cubus adplicatus Quadrato restituit latus. Quadrato-quadratum Cubo latus &amp;c. &nbsp;&nbsp; Rursus, {| |- | style="padding-right:4em;" | &nbsp; || Quadrato-quadratum adplicatum Quadrato restituit Quadratum. |- | style="padding-right:4em;" | &nbsp; || Quadrato-cubus adplicatus Quadrato restituit Cubum |- | style="padding-right:4em;" | &nbsp; || Cubo cubus adplicatus Quadrato restituit Quadrato-quadratum, |} et permutatim. {{smallrefs|group="errata"}} {{nop}}<noinclude></noinclude> sk3lst8xzooa4k58ye0jn4o0tbf5ae6 285464 285457 2026-10-23T14:27:17Z Sjgallagher2 29663 Fix inline errata 285464 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Sjgallagher2" /></noinclude>{| |- | colspan="2" | Aeque in homogeneis, |- | style="padding-right:4em;" | &nbsp; || Latitudo in longitudinem facit Planum. |- | style="padding-right:4em;" | &nbsp; || Latitudo in Planum facit Solidum. |- | style="padding-right:4em;" | &nbsp; || Latitudo in Solidum facit Plano-planum. |- | style="padding-right:4em;" | &nbsp; || Latitudo in Plano-planum facit Plano-solidum. |- | style="padding-right:4em;" | &nbsp; || Latitudo in Plano-solidum facit Solido-solidum. |- | colspan="2" | et permutatim. |- | style="padding-right:4em;" | &nbsp; || Planum in Planum facit Plano-planum. |- | style="padding-right:4em;" | &nbsp; || Planum in Solidum facit Plano-solidum. |- | style="padding-right:4em;" | &nbsp; || Planum in Plano-planum facit Solido-solidum. |- | colspan="2" | et permutatim. |- | style="padding-right:4em;" | &nbsp; || Solidum in Solidum facit Solido-solidum. |- | style="padding-right:4em;" | &nbsp; || Solidum in Plano-planum facit Plano-plano-solidum. |- | style="padding-right:4em;" | &nbsp; || Solidum in Plano-solidum facit {{errata|Solido-solidum|Plana-solido-solidum|Pagina:Francisci_Vietae_in_artem_analyticem_isagoge.pdf/18}}. |- | style="padding-right:4em;" | &nbsp; || Solidum in Solido-solidum facit Solido-solido-solidum. |- | colspan="2" | &amp; permutatim, eóque deinceps ordine. |} <br /> {{c| {{larger|PRÆCEPTUM IIII.<br/>Magnitudinem magnitudini adplicare.}} }} Sunto duæ magnitudines A &amp; B, Oportet alteram alteri adplicare. Quoniam igitur magnitudo magnitudini adplicanda est. Altiores autem depressioribus adplicantur, homogeneæ heterogeneis, sunt quæ proponuntur magnitudines heterogeneæ. Esto sanè A longitudo, B planum. Commodè itaque intercedet virgula inter B altiorem quæ adplicatur, &amp; A depressiorem, cui fit adplicatio. Sed &amp; ipsæ magnitudines denominabuntur à suis, in quibus hæserunt, vel ad quos in proportionalium scala vel homogenearum deuectæ sunt, gradibus, veluti (B planum)/A. Quo symbolo significetur latitudo quam facit B planum adplicatum A longitudini. Et si B detur esse Cubus, A planum, exhibebitur (B Cubus)/(A plano) Quo symbolo significetur latitudo quam facit B cubus adplicatus A plano. Et si ponatur B cubus, A longitudo, exhibebitur (B cubus)/A. Quo symbolo significetur planum quod oritur ex adplicatione B Cubi ad A, &amp; eo in infinitum ordine. Neque in binomijs polynomijs ve magnitudinibus diuersum quicquam obseruabitur. Denominationes ortorum ex adplicatione à scandentibus proportionaliter ex genere ad genus gradatim magnitudinibus isto prorsus modo se habent. {| |- | style="padding-right:4em;" | &nbsp; || Quadratum adplicatum lateri restituit latus. |- | style="padding-right:4em;" | &nbsp; || Cubus adplicatus lateri restituit Quadratum. |- | style="padding-right:4em;" | &nbsp; || Quadrato-quadratum adplicatum lateri restituit Cubum. |- | style="padding-right:4em;" | &nbsp; || Quadrato-cubus adplicatus lateri restituit Quadrato-quadratum. |- | style="padding-right:4em;" | &nbsp; || Cubo-cubus adplicatus lateri restituit Quadrato-cubum. |} &amp; permutatim, idest Cubus adplicatus Quadrato restituit latus. Quadrato-quadratum Cubo latus &amp;c. &nbsp;&nbsp; Rursus, {| |- | style="padding-right:4em;" | &nbsp; || Quadrato-quadratum adplicatum Quadrato restituit Quadratum. |- | style="padding-right:4em;" | &nbsp; || Quadrato-cubus adplicatus Quadrato restituit Cubum |- | style="padding-right:4em;" | &nbsp; || Cubo cubus adplicatus Quadrato restituit Quadrato-quadratum, |} et permutatim. {{nop}}<noinclude></noinclude> 2n7gm0u4xm0cvl5mqo0h2f5z40hlp8v 104 87570 285443 285379 2026-10-23T13:00:14Z Sjgallagher2 29663 /* Emendata */ 285443 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Sjgallagher2" /></noinclude>Rursus, {| |- | style="padding-right:4em;" | &nbsp; || Cubo-cubus adplicatus Cubo restituit Quadrato-quadratum. |- | style="padding-right:4em;" | &nbsp; || Quadrato-cubo-cubus adplicatus Cubo restituit Quadrato-cubum. |- | style="padding-right:4em;" | &nbsp; || Cubo-cubo-cubus adplicatus Cubo restituit Cubo-cubum. |} et permutatim, eóque deinceps ordine. {| |- | colspan="2" | Aequè in Homogeneis, |- | style="padding-right:4em;" | &nbsp; || Planum adplicatum latitudini restituit Longitudinem. |- | style="padding-right:4em;" | &nbsp; || Solidum adplicatum latitudini restituit Planum. |- | style="padding-right:4em;" | &nbsp; || Plano-planum adplicatum latitudini restituit Solidum. |- | style="padding-right:4em;" | &nbsp; || Plano solidum adplicatum latitudini restituit Plano-planum. |- | style="padding-right:4em;" | &nbsp; || Solido-solidum adplicatum latitudini restituit Plano-solidum. |- | colspan="2" | et permutatim, |- | style="padding-right:4em;" | &nbsp; || Plano-planum adplicatum Plano restituit Planum. |- | style="padding-right:4em;" | &nbsp; || Plano-solidum adplicatum Plano restituit Solidum. |- | style="padding-right:4em;" | &nbsp; || Solido-solidum adplicatum Plano restituit Plano-planum |- | colspan="2" | et permutatim, |- | style="padding-right:4em;" | &nbsp; || Solido-solidum adplicatum Solido restituit Solidum. |- | style="padding-right:4em;" | &nbsp; || Plano-plano-solidum adplicatum Solido restituit Plano-planum. |- | style="padding-right:4em;" | &nbsp; || Plano-solido-solidum adplicatum Solido restituit Plano-solidum. |- | style="padding-right:4em;" | &nbsp; || {{sic|Plano|Solido}}-solido-solidum adplicatum Solido restituit Solido solidum, |- | colspan="2" | &amp; permutatim, eóque deinceps ordine. |} Cæterùm siue additionibus &amp; subductionibus magnitudinum, siue in multiplicationibus &amp; diuisionibus, non officit adplicatio, quominus expositis præceptis locus sit: hoc inspecto, quod dum in adplicatione magnitudo tam altior quàm depressior ducitur in eandem magnitudinem, eo opere magnitudinis ex adplicatione ortiuæ generi vel valori nihil additur vel detrahitur; quoniam quod super effecit multiplicatio, idem resoluit diuisio vt (B in A)/B id est A, &amp; (B in A)/B Planum est A planum. Itaque in Additionibus, Oporteat (A plano)/B addere Z. Summa erit (A planum + Z in B)/B vel Oporteat (A plano)/B addere (Z quadratum)/G. Summa erit (G in A planum + B in Z quadratum)/(B in G). IN Subductionibus, Oporteat (A plano)/B subducere Z. Residua erit (A planum ― Z in B)/B Vel, Oporteat (A plano)/B subducere (Z quadratum)/G. Residua erit (A planum in G ― Z quadrato in B)/(B in G) IN multiplicationibus, Oporteat (A planum)/B ducere in B. Effecta erit A planum<noinclude></noinclude> j29009a39fpzn3ug00u91r6mihppgcb 285446 285443 2026-10-23T13:14:27Z Sjgallagher2 29663 285446 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Sjgallagher2" /></noinclude>Rursus, {| |- | style="padding-right:4em;" | &nbsp; || Cubo-cubus adplicatus Cubo restituit Quadrato-quadratum. |- | style="padding-right:4em;" | &nbsp; || Quadrato-cubo-cubus adplicatus Cubo restituit Quadrato-cubum. |- | style="padding-right:4em;" | &nbsp; || Cubo-cubo-cubus adplicatus Cubo restituit Cubo-cubum. |} et permutatim, eóque deinceps ordine. {| |- | colspan="2" | Aequè in Homogeneis, |- | style="padding-right:4em;" | &nbsp; || Planum adplicatum latitudini restituit Longitudinem. |- | style="padding-right:4em;" | &nbsp; || Solidum adplicatum latitudini restituit Planum. |- | style="padding-right:4em;" | &nbsp; || Plano-planum adplicatum latitudini restituit Solidum. |- | style="padding-right:4em;" | &nbsp; || Plano solidum adplicatum latitudini restituit Plano-planum. |- | style="padding-right:4em;" | &nbsp; || Solido-solidum adplicatum latitudini restituit Plano-solidum. |- | colspan="2" | et permutatim, |- | style="padding-right:4em;" | &nbsp; || Plano-planum adplicatum Plano restituit Planum. |- | style="padding-right:4em;" | &nbsp; || Plano-solidum adplicatum Plano restituit Solidum. |- | style="padding-right:4em;" | &nbsp; || Solido-solidum adplicatum Plano restituit Plano-planum |- | colspan="2" | et permutatim, |- | style="padding-right:4em;" | &nbsp; || Solido-solidum adplicatum Solido restituit Solidum. |- | style="padding-right:4em;" | &nbsp; || Plano-plano-solidum adplicatum Solido restituit Plano-planum. |- | style="padding-right:4em;" | &nbsp; || Plano-solido-solidum adplicatum Solido restituit Plano-solidum. |- | style="padding-right:4em;" | &nbsp; || {{sic|Plano|Solido}}-solido-solidum adplicatum Solido restituit Solido solidum, |- | colspan="2" | &amp; permutatim, eóque deinceps ordine. |} Cæterùm siue additionibus &amp; subductionibus magnitudinum, siue in multiplicationibus &amp; diuisionibus, non officit adplicatio, quominus expositis præceptis locus sit: hoc inspecto, quod dum in adplicatione magnitudo tam altior quàm depressior ducitur in eandem magnitudinem, eo opere magnitudinis ex adplicatione ortiuæ generi vel valori nihil additur vel detrahitur; quoniam quod super effecit multiplicatio, idem resoluit diuisio vt (B in A)/B id est A, &amp; (B in A)/B Planum est A planum. Itaque in Additionibus, Oporteat (A plano)/B addere Z. Summa erit (A planum + Z in B)/B vel Oporteat (A plano)/B addere (Z quadratum)/G. Summa erit (G in A planum + B in Z quadratum)/(B in G). IN Subductionibus, Oporteat (A plano)/B subducere Z. Residua erit (A planum ― Z in B)/B Vel, Oporteat (A plano)/B subducere (Z quadratum)/G. Residua erit (A planum in G ― Z quadrato in B)/(B in G) IN multiplicationibus, Oporteat (A planum)/B ducere in B. Effecta erit A planum<noinclude></noinclude> qfje5o8ci1h87x6t9ketlgn72t43c8s 285459 285446 2026-10-23T14:22:22Z Sjgallagher2 29663 Add errata 285459 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Sjgallagher2" /></noinclude>Rursus, {| |- | style="padding-right:4em;" | &nbsp; || Cubo-cubus adplicatus Cubo restituit Quadrato-quadratum. |- | style="padding-right:4em;" | &nbsp; || Quadrato-cubo-cubus adplicatus Cubo restituit Quadrato-cubum. |- | style="padding-right:4em;" | &nbsp; || Cubo-cubo-cubus adplicatus Cubo restituit Cubo-cubum. |} et permutatim, eóque deinceps ordine. {| |- | colspan="2" | Aequè in Homogeneis, |- | style="padding-right:4em;" | &nbsp; || Planum adplicatum latitudini restituit Longitudinem. |- | style="padding-right:4em;" | &nbsp; || Solidum adplicatum latitudini restituit Planum. |- | style="padding-right:4em;" | &nbsp; || Plano-planum adplicatum latitudini restituit Solidum. |- | style="padding-right:4em;" | &nbsp; || Plano solidum adplicatum latitudini restituit Plano-planum. |- | style="padding-right:4em;" | &nbsp; || Solido-solidum adplicatum latitudini restituit Plano-solidum. |- | colspan="2" | et permutatim, |- | style="padding-right:4em;" | &nbsp; || Plano-planum adplicatum Plano restituit Planum. |- | style="padding-right:4em;" | &nbsp; || Plano-solidum adplicatum Plano restituit Solidum. |- | style="padding-right:4em;" | &nbsp; || Solido-solidum adplicatum Plano restituit Plano-planum |- | colspan="2" | et permutatim, |- | style="padding-right:4em;" | &nbsp; || Solido-solidum adplicatum Solido restituit Solidum. |- | style="padding-right:4em;" | &nbsp; || Plano-plano-solidum adplicatum Solido restituit Plano-planum. |- | style="padding-right:4em;" | &nbsp; || Plano-solido-solidum adplicatum Solido restituit Plano-solidum. |- | style="padding-right:4em;" | &nbsp; || {{errata|Plano|Solido|Pagina:Francisci_Vietae_in_artem_analyticem_isagoge.pdf/18}}-solido-solidum adplicatum Solido restituit Solido solidum, |- | colspan="2" | &amp; permutatim, eóque deinceps ordine. |} Cæterùm siue additionibus &amp; subductionibus magnitudinum, siue in multiplicationibus &amp; diuisionibus, non officit adplicatio, quominus expositis præceptis locus sit: hoc inspecto, quod dum in adplicatione magnitudo tam altior quàm depressior ducitur in eandem magnitudinem, eo opere magnitudinis ex adplicatione ortiuæ generi vel valori nihil additur vel detrahitur; quoniam quod super effecit multiplicatio, idem resoluit diuisio vt (B in A)/B id est A, &amp; (B in A)/B Planum est A planum. Itaque in Additionibus, Oporteat (A plano)/B addere Z. Summa erit (A planum + Z in B)/B vel Oporteat (A plano)/B addere (Z quadratum)/G. Summa erit (G in A planum + B in Z quadratum)/(B in G). IN Subductionibus, Oporteat (A plano)/B subducere Z. Residua erit (A planum ― Z in B)/B Vel, Oporteat (A plano)/B subducere (Z quadratum)/G. Residua erit (A planum in G ― Z quadrato in B)/(B in G) IN multiplicationibus, Oporteat (A planum)/B ducere in B. Effecta erit A planum {{smallrefs|group="errata"}}<noinclude></noinclude> b7qmy036mgulqflxqfzoqz30anodblf 285465 285459 2026-10-23T14:27:37Z Sjgallagher2 29663 Fix inline errata 285465 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Sjgallagher2" /></noinclude>Rursus, {| |- | style="padding-right:4em;" | &nbsp; || Cubo-cubus adplicatus Cubo restituit Quadrato-quadratum. |- | style="padding-right:4em;" | &nbsp; || Quadrato-cubo-cubus adplicatus Cubo restituit Quadrato-cubum. |- | style="padding-right:4em;" | &nbsp; || Cubo-cubo-cubus adplicatus Cubo restituit Cubo-cubum. |} et permutatim, eóque deinceps ordine. {| |- | colspan="2" | Aequè in Homogeneis, |- | style="padding-right:4em;" | &nbsp; || Planum adplicatum latitudini restituit Longitudinem. |- | style="padding-right:4em;" | &nbsp; || Solidum adplicatum latitudini restituit Planum. |- | style="padding-right:4em;" | &nbsp; || Plano-planum adplicatum latitudini restituit Solidum. |- | style="padding-right:4em;" | &nbsp; || Plano solidum adplicatum latitudini restituit Plano-planum. |- | style="padding-right:4em;" | &nbsp; || Solido-solidum adplicatum latitudini restituit Plano-solidum. |- | colspan="2" | et permutatim, |- | style="padding-right:4em;" | &nbsp; || Plano-planum adplicatum Plano restituit Planum. |- | style="padding-right:4em;" | &nbsp; || Plano-solidum adplicatum Plano restituit Solidum. |- | style="padding-right:4em;" | &nbsp; || Solido-solidum adplicatum Plano restituit Plano-planum |- | colspan="2" | et permutatim, |- | style="padding-right:4em;" | &nbsp; || Solido-solidum adplicatum Solido restituit Solidum. |- | style="padding-right:4em;" | &nbsp; || Plano-plano-solidum adplicatum Solido restituit Plano-planum. |- | style="padding-right:4em;" | &nbsp; || Plano-solido-solidum adplicatum Solido restituit Plano-solidum. |- | style="padding-right:4em;" | &nbsp; || {{errata|Plano|Solido|Pagina:Francisci_Vietae_in_artem_analyticem_isagoge.pdf/18}}-solido-solidum adplicatum Solido restituit Solido solidum, |- | colspan="2" | &amp; permutatim, eóque deinceps ordine. |} Cæterùm siue additionibus &amp; subductionibus magnitudinum, siue in multiplicationibus &amp; diuisionibus, non officit adplicatio, quominus expositis præceptis locus sit: hoc inspecto, quod dum in adplicatione magnitudo tam altior quàm depressior ducitur in eandem magnitudinem, eo opere magnitudinis ex adplicatione ortiuæ generi vel valori nihil additur vel detrahitur; quoniam quod super effecit multiplicatio, idem resoluit diuisio vt (B in A)/B id est A, &amp; (B in A)/B Planum est A planum. Itaque in Additionibus, Oporteat (A plano)/B addere Z. Summa erit (A planum + Z in B)/B vel Oporteat (A plano)/B addere (Z quadratum)/G. Summa erit (G in A planum + B in Z quadratum)/(B in G). IN Subductionibus, Oporteat (A plano)/B subducere Z. Residua erit (A planum ― Z in B)/B Vel, Oporteat (A plano)/B subducere (Z quadratum)/G. Residua erit (A planum in G ― Z quadrato in B)/(B in G) IN multiplicationibus, Oporteat (A planum)/B ducere in B. Effecta erit A planum<noinclude></noinclude> goxyv6zthnx5uzdximvgnl9yi8i6gg4 104 87571 285444 285378 2026-10-23T13:04:37Z Sjgallagher2 29663 285444 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Sjgallagher2" /></noinclude>Vel, Oporteat (A planum)/B ducere in Z. Effecta erit (A planum)/B in Z. Vel denique, Oporteat (A planum)/B ducere in (Z quadratum)/G. Effecta erit (A planum)/(B in G) in Z quadratum. IN Adplicationibus, Oporteat (A Cubum)/B adplicare ad D, Ducta vtraque magnitudine in B ortiua erit (A cubus)/(B in D) Vel, Oporteat adplicare B in G ad (A planum)/D, ducta vtraque magnitudine in D, oritva erit (B in G in D)/(A plano). Vel denique, Oporteat (B Cubum)/Z adplicare ad (A Cubum)/(D plano), ortiua erit (B cubus in D planum)/(Z in A Cubum). {{c| {{larger|''De legibus Zeteticis.'' {{sc|Capvt V.}}}} }} {{dropinitial|Z}}Eteseos perficiundæ forma his fere legibus continetur. {| |- valign=top | style="padding-right: 2em;" | 1 || Si de longitudine quaeritur, lateat autem aequalitas vel proportio sub involucris eorum quae proponuntur, quaesita longitudo Latus esto. |- valign=top | style="padding-right: 2em;" | 2 || Si de planicie quaeritur, lateat autem aequalitas vel proportio sub involucris eorum quae proponuntur, quaesita planicies Quadratum esto. |- valign=top | style="padding-right: 2em;" | 3 || Si de soliditate quaeritur, lateat autem aequalitas vel proportio sub involucris eorum quae proponuntur, quaesita soliditas Cubus esto. Ascendet igitur sua vi vel descendet per quoscumque gradus comparatarum magnitudinum ea de qua quaeritur. |- valign=top | style="padding-right: 2em;" | 4 || Magnitudines tam datae quam quaesitae secundum conditionem quaestioni dictam adsimilantor et comparantor, addendo, subducendo, multiplicando et dividendo constanti ubique homogeneorum lege servatâ. Manifestum est igitur aliquid tandem inventurum iri {pro: inventurum iri ?} magnitudini de qua quaeritur vel suae ad quam adscendet potestati aequale, idque factum omnino sub magnitudinibus datis, vel factum partim sub magnitudinibus datis et incerta de qua quaeritur, aut eius parodico ad potestatem gradu. |- valign=top | style="padding-right: 2em;" | 5 || Quod opus, ut arte aliqua iuvetur, symbolo constanti et perpetuo ac bene conspicuo datae magnitudines ab incertis quaesititiis distinguantur, ut pote magnitudines quaesititias elemento A aliave litera vocali, E, I, O, V, Y, datas elementis B, G, D, aliisve consonis designando. |- valign=top | style="padding-right: 2em;" | 6 || Facta sub datis omnino magnitudinibus addantur alterum alteri, vel subducantur iuxta adfectionis eorundem notam, et in unum factum coalescant, quod esto homogeneum comparationis, seu sub data mensura: et ipsum unam aequationis partem facito. |- valign=top | style="padding-right: 2em;" | 7 || Aeque facta sub magnitudinibus datis eodemque parodico ad potestatem gradu addantur alterum alteri, vel subducantur iuxta adfectionis eorundem notam, et in unum factum coalescant; quod esto homogeneum adfectionis seu sub gradu. |} {{nop}}<noinclude></noinclude> on0ea77ur3tckz5z3jyhwl2gaigwvoq 285445 285444 2026-10-23T13:14:11Z Sjgallagher2 29663 /* Emendata */ 285445 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Sjgallagher2" /></noinclude>Vel, Oporteat (A planum)/B ducere in Z. Effecta erit (A planum)/B in Z. Vel denique, Oporteat (A planum)/B ducere in (Z quadratum)/G. Effecta erit (A planum)/(B in G) in Z quadratum. IN Adplicationibus, Oporteat (A Cubum)/B adplicare ad D, Ducta vtraque magnitudine in B ortiua erit (A cubus)/(B in D) Vel, Oporteat adplicare B in G ad (A planum)/D, ducta vtraque magnitudine in D, oritva erit (B in G in D)/(A plano). Vel denique, Oporteat (B Cubum)/Z adplicare ad (A Cubum)/(D plano), ortiua erit (B cubus in D planum)/(Z in A Cubum). {{c| {{larger|''De legibus Zeteticis.'' {{sc|Capvt V.}}}} }} {{dropinitial|Z}}Eteseos perficiundæ forma his fere legibus continetur. {| |- valign=top | style="padding-right: 2em;" | 1 || Si de longitudine quæritur, lateat autem æqualitas vel proportio sub inuolucris eorum quæ proponuntur, quæsita longitudo Latus esto. |- valign=top | style="padding-right: 2em;" | 2 || Si de planicie quæritur, lateat autem æqualitas vel proportio sub inuolucris eorum quæ proponuntur, quæsita planicies Quadratum esto. |- valign=top | style="padding-right: 2em;" | 3 || Si de soliditate quæritur, lateat autem æqualitas vel proportio sub inuolucris eorum quæ proponuntur, quæsita soliditas Cubus esto. Ascendet igitur sua vi vel descendet per quoscumque gradus comparatarum magnitudinum ea de quâ quæritur. |- valign=top | style="padding-right: 2em;" | 4 || Magnitudines tam datæ quam quæsitæ secundum conditionem quæstioni dictam adsimilantor et comparantor, addendo, subducendo, multiplicando &amp; diuidendo constanti vbique homogeneorum lege servatâ. Manifestum est igitur aliquid tandem inuenturum iri magnitudini de quâ quæritur vel suæ ad quam adscendet potestati æquale, idque factum omninò sub magnitudinibus datis, vel factum partim sub magnitudinibus datis et incertâ de qua quæritur, aut eius parodico ad potestatem gradu. |- valign=top | style="padding-right: 2em;" | 5 || Quod opus, vt arte aliquâ iuuetur, symbolo constanti &amp; perpetuo ac benè conspicuo datæ magnitudines ab incertis quæsititiis distinguantur, vt pote magnitudines quæsititias elemento A aliâ ue literâ vocali, E, I, O, V, Y, datas elementis B, G, D, aliisue consonis designando. |- valign=top | style="padding-right: 2em;" | 6 || Facta sub datis omninò magnitudinibus addantur alterum alteri, vel subducantur iuxta adfectionis eorundèm notam, &amp; in vnum factum coalescant, quod esto homogeneum comparationis, seu sub datâ mensura: &amp; ipsum vnam æquationis partem facito. |- valign=top | style="padding-right: 2em;" | 7 || Aequè facta sub magnitudinibus datis eodémque parodico ad potestatem gradu addantur alterum alteri, vel subducantur iuxta adfectionis eorundem notam, &amp; in vnum factum coalescant; quod esto homogeneum adfectionis, seu sub gradu. |} {{nop}}<noinclude></noinclude> lz9dxurhyg0s7daeyuwhphc8rx3eofr 104 87572 285451 285366 2026-10-23T13:40:50Z Sjgallagher2 29663 /* Emendata */ 285451 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Sjgallagher2" /></noinclude>{| |- valign=top | style="padding-right: 2em;" | 8 || Homogenea sub gradibus potestatem, quam adficiunt vel à quâ adficiuntur comitantor, et alteram æqualitatis partem vnà cum ipsa potestate faciunto. Atque ideo homogeneum sub datâ mensura de potestate à suo genere vel ordine designatâ enuncietur: purè si quidem ea pura est ab adfectione; sin eam comitantur adfectionum homogenea, indicatâ tum adfectionis, tum gradus symbolo, vnâ cum ipsâ, quæ cum gradu coëfficit, adscititiâ magnitudine. |- valign=top | style="padding-right: 2em;" | 9 || Atque idcirco si accidat homogeneum sub datâ mensurâ immisceri homogeneo sub gradu fiat Antithesis. |} Antithesis est eùm adficientes adfectáue magnitudines ex vnâ æquationis parte in alteram transeunt sub contrariâ adfectionis notâ. Quo opere æqualitas non immutatur. Id autem obiter est demonstrandum. <br/> {{c| {{larger|Antithesi æqualitatem non immutari.<br/>PROPOSITIO I.}} }} Proponantur A quadratum, minùs D plano æquari G quadrato, minùs B in A. Dico A Quadratum plùs B in A æquari G quadrato, plus D plano, neque per istam transpositionem sub contrariâ adfectionis notâ æqualitatem immutari. Quoniam eum A Quadratum, minùs D plano æquatur G quadrato, minùs B in A, addatur vtrobique D planum, plùs B in A, Ergo ex communi notione A Quadratum, minùs D plano, plùs D plano, plùs B in A, æquatur G quadrato, minùs B in A, plus D plano, plus B in A. Iam adfectio negata in eadem æquationis parte elidat adfirmatam: illic euanescet adfectio D plani, hic adfectio B in A, &amp; supererit A Quadratum, plùs B in A, æquale G quadrato, plùs D plano. {| |- valign=top | style="padding-right: 2em;" | 10 || Et si accidat omnes datas magnitudines duci in gradum, &amp; idcircò homogeneum sub datâ omninò mensurâ non statim offeri, fiat Hypobibasmus. |} Hypobibasmus, est æqua depressio potestatis &amp; parodicorum graduum obseruato scalæ ordine, donec homogeneum sub depressiore gradu cadat in datum omninò homogeneum cui comparantur reliqua. Quo opere æqualitas non immutatur. Id autem obiter est demonstrandum. {{c| {{larger|Hypobibasmo æqualitatem non immutari.<br/>PROPOSITIO II.}} }} Proponatur A Cubus, plùs B in A Quadratum æquari Z plano in A. Dico per hypobibasmum A Quadratum, plùs B in A æquari Z plano. Illud enim est omnia solida diuisisse per communem diuisorem, à quo non immutari æqualitatem determinatum est. {| |- valign=top | style="padding-right: 2em;" | 11 || Et si accidat gradum altiorem ad quem adscendet quæsita magnitudo non ex se subsistere, sed in aliquam datam magnitudinem duci, fiat Parabolismus. |} Parabolismus, est homogeneorum, quibus constat æquatio, ad datam magnitudinem quæ in altiorem quæsititiæ gradum ducitur communis multiplicatio, vt is gradus potestatis nomen sibi vendicet, &amp; ex eâ tandem æquatio subsistat. Quo opere æqualitas non immutatur. Id autem obiter est demonstrandum. {{c| {{larger|Parabolismo æqualitatem non immutari.<br/>PROPOSITIO III.}} }} Proponatur B in A Quadratum, plùs D plano in A, æquari Z Solido. Dico per parabolismum A Quadratum, plùs (D plano)/B in A, æquari (Z solido)/B. Illud eum est omnia so-<noinclude></noinclude> 76a5gimwt9duipsjpkwz5uwtnq8p0tv 285460 285451 2026-10-23T14:23:25Z Sjgallagher2 29663 Add errata 285460 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Sjgallagher2" /></noinclude>{| |- valign=top | style="padding-right: 2em;" | 8 || Homogenea sub gradibus potestatem, quam adficiunt vel à quâ adficiuntur comitantor, et alteram æqualitatis partem vnà cum ipsa potestate faciunto. Atque ideo homogeneum sub datâ mensura de potestate à suo genere vel ordine designatâ enuncietur: purè si quidem ea pura est ab adfectione; sin eam comitantur adfectionum homogenea, indicatâ tum adfectionis, tum gradus symbolo, vnâ cum ipsâ, quæ cum gradu coëfficit, adscititiâ magnitudine. |- valign=top | style="padding-right: 2em;" | 9 || Atque idcirco si accidat homogeneum sub datâ mensurâ immisceri homogeneo sub gradu fiat Antithesis. |} Antithesis est eùm adficientes adfectáue magnitudines ex vnâ æquationis parte in alteram transeunt sub contrariâ adfectionis notâ. Quo opere æqualitas non immutatur. Id autem obiter est demonstrandum. <br/> {{c| {{larger|Antithesi æqualitatem non immutari.<br/>PROPOSITIO I.}} }} Proponantur A quadratum, minùs D plano æquari G quadrato, minùs B in A. Dico A Quadratum plùs B in A æquari G quadrato, plus D plano, neque per istam transpositionem sub contrariâ adfectionis notâ æqualitatem immutari. Quoniam eum A Quadratum, minùs D plano æquatur G quadrato, minùs B in A, addatur vtrobique D planum, plùs B in A, Ergo ex communi notione A Quadratum, minùs D plano, plùs D plano, plùs B in A, æquatur G quadrato, minùs B in A, plus D plano, plus B in A. Iam adfectio negata in eadem æquationis parte elidat adfirmatam: illic euanescet adfectio D plani, hic adfectio B in A, &amp; supererit A Quadratum, plùs B in A, æquale G quadrato, plùs D plano. {| |- valign=top | style="padding-right: 2em;" | 10 || Et si accidat omnes datas magnitudines duci in gradum, &amp; idcircò homogeneum sub datâ omninò mensurâ non statim offeri, fiat Hypobibasmus. |} Hypobibasmus, est æqua depressio potestatis &amp; parodicorum graduum obseruato scalæ ordine, donec homogeneum sub depressiore gradu cadat in datum omninò homogeneum cui comparantur reliqua. Quo opere æqualitas non immutatur. Id autem obiter est demonstrandum. {{c| {{larger|Hypobibasmo æqualitatem non immutari.<br/>PROPOSITIO II.}} }} Proponatur A Cubus, plùs B in A Quadratum æquari Z plano in A. Dico per hypobibasmum A Quadratum, plùs B in A æquari Z plano. Illud enim est omnia solida diuisisse per communem diuisorem, à quo non immutari æqualitatem determinatum est. {| |- valign=top | style="padding-right: 2em;" | 11 || Et si accidat gradum altiorem ad quem adscendet quæsita magnitudo non ex se subsistere, sed in aliquam datam magnitudinem duci, fiat Parabolismus. |} Parabolismus, est homogeneorum, quibus constat æquatio, ad datam magnitudinem quæ in altiorem quæsititiæ gradum ducitur communis {{errata|multiplicatio|adplicatio|Pagina:Francisci_Vietae_in_artem_analyticem_isagoge.pdf/18}}, vt is gradus potestatis nomen sibi vendicet, &amp; ex eâ tandem æquatio subsistat. Quo opere æqualitas non immutatur. Id autem obiter est demonstrandum. {{c| {{larger|Parabolismo æqualitatem non immutari.<br/>PROPOSITIO III.}} }} Proponatur B in A Quadratum, plùs D plano in A, æquari Z Solido. Dico per parabolismum A Quadratum, plùs (D plano)/B in A, æquari (Z solido)/B. Illud eum est omnia so- {{smallrefs|group="errata"}}<noinclude></noinclude> 7gb2ttoe2pyv2rrtndwkxeegfj43iom 285466 285460 2026-10-23T14:27:55Z Sjgallagher2 29663 Fix inline errata 285466 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Sjgallagher2" /></noinclude>{| |- valign=top | style="padding-right: 2em;" | 8 || Homogenea sub gradibus potestatem, quam adficiunt vel à quâ adficiuntur comitantor, et alteram æqualitatis partem vnà cum ipsa potestate faciunto. Atque ideo homogeneum sub datâ mensura de potestate à suo genere vel ordine designatâ enuncietur: purè si quidem ea pura est ab adfectione; sin eam comitantur adfectionum homogenea, indicatâ tum adfectionis, tum gradus symbolo, vnâ cum ipsâ, quæ cum gradu coëfficit, adscititiâ magnitudine. |- valign=top | style="padding-right: 2em;" | 9 || Atque idcirco si accidat homogeneum sub datâ mensurâ immisceri homogeneo sub gradu fiat Antithesis. |} Antithesis est eùm adficientes adfectáue magnitudines ex vnâ æquationis parte in alteram transeunt sub contrariâ adfectionis notâ. Quo opere æqualitas non immutatur. Id autem obiter est demonstrandum. <br/> {{c| {{larger|Antithesi æqualitatem non immutari.<br/>PROPOSITIO I.}} }} Proponantur A quadratum, minùs D plano æquari G quadrato, minùs B in A. Dico A Quadratum plùs B in A æquari G quadrato, plus D plano, neque per istam transpositionem sub contrariâ adfectionis notâ æqualitatem immutari. Quoniam eum A Quadratum, minùs D plano æquatur G quadrato, minùs B in A, addatur vtrobique D planum, plùs B in A, Ergo ex communi notione A Quadratum, minùs D plano, plùs D plano, plùs B in A, æquatur G quadrato, minùs B in A, plus D plano, plus B in A. Iam adfectio negata in eadem æquationis parte elidat adfirmatam: illic euanescet adfectio D plani, hic adfectio B in A, &amp; supererit A Quadratum, plùs B in A, æquale G quadrato, plùs D plano. {| |- valign=top | style="padding-right: 2em;" | 10 || Et si accidat omnes datas magnitudines duci in gradum, &amp; idcircò homogeneum sub datâ omninò mensurâ non statim offeri, fiat Hypobibasmus. |} Hypobibasmus, est æqua depressio potestatis &amp; parodicorum graduum obseruato scalæ ordine, donec homogeneum sub depressiore gradu cadat in datum omninò homogeneum cui comparantur reliqua. Quo opere æqualitas non immutatur. Id autem obiter est demonstrandum. {{c| {{larger|Hypobibasmo æqualitatem non immutari.<br/>PROPOSITIO II.}} }} Proponatur A Cubus, plùs B in A Quadratum æquari Z plano in A. Dico per hypobibasmum A Quadratum, plùs B in A æquari Z plano. Illud enim est omnia solida diuisisse per communem diuisorem, à quo non immutari æqualitatem determinatum est. {| |- valign=top | style="padding-right: 2em;" | 11 || Et si accidat gradum altiorem ad quem adscendet quæsita magnitudo non ex se subsistere, sed in aliquam datam magnitudinem duci, fiat Parabolismus. |} Parabolismus, est homogeneorum, quibus constat æquatio, ad datam magnitudinem quæ in altiorem quæsititiæ gradum ducitur communis {{errata|multiplicatio|adplicatio|Pagina:Francisci_Vietae_in_artem_analyticem_isagoge.pdf/18}}, vt is gradus potestatis nomen sibi vendicet, &amp; ex eâ tandem æquatio subsistat. Quo opere æqualitas non immutatur. Id autem obiter est demonstrandum. {{c| {{larger|Parabolismo æqualitatem non immutari.<br/>PROPOSITIO III.}} }} Proponatur B in A Quadratum, plùs D plano in A, æquari Z Solido. Dico per parabolismum A Quadratum, plùs (D plano)/B in A, æquari (Z solido)/B. Illud eum est omnia so-<noinclude></noinclude> 2wdy1egdoodml9u2z68ro42ccsyowji 104 87573 285454 285367 2026-10-23T14:10:55Z Sjgallagher2 29663 /* Emendata */ 285454 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Sjgallagher2" /></noinclude>lida diuisisse per B communem diuisorem, à quo non immutari æqualitatem determinatum est. {| |- valign=top | style="padding-right: 2em;" | 12 || Et tunc disertè exprimi æqualitas censetor &amp; dicitor ordinata ad Analogismum, si placet, reuocanda, tali præsertim cautione, vt sub extremis facta, tùm potestati tùm adfectionum homogeneis respondeant; sub mediis verò, homogeneo sub datâ mensurâ. |- valign=top | style="padding-right: 2em;" | 13 || Vnde etiam Analogismus ordinatus definiatur, series trium quatuorúe magnitudinum ita effata in terminis siue puris siue adfectis, vt omnes dentur præter eum de quo quæritur, eiusue potestatem &amp; parodicos ad eam gradus. |- valign=top | style="padding-right: 2em;" | 14 || Denique æqualitate sic ordinatâ ordinatóue Analogismo sua munia impleuisse Zeteticem existimato. |} Zeteticem autem subtilissimè omnium exercuit Diophantus in ijs libris qui de re Arithmeticâ conscripti sunt. Eam verò tanquam per numeros, non etiam per species, quibus tamen vsus est, institutam exhibuit, quò sua esset magis admirationis subtilitas &amp; solertia, quando quæ Logistæ numeroso subtioliora adparent, &amp; abstrusiora, ea vtique specioso familiaria sunt &amp; statim obuia. {{c| {{larger|''De Theorematum per Poristicem examinatione.'' {{sc|Capvt VI.}}}} }} Perfectâ Zetesi confert se ab hypothesi ad thesim Analysta, conceptáque suæ inuentionis Theoremata in artis ordinationem exhibet, legibus {{Greek|κατὰ παντὸς, κατ'αὐτὸ, καθ'ὅλου πρῶτον}} obnoxia. Quæ quanquam suam habent ex Zetesi demonstrationem &amp; firmitudinem, attamen legi syntheseos, quæ via demonstrandi censetur {{Greek|λογικωτέρη}}, subiiciuntur, &amp;, si quando opus est, per eam adprobantur magno artis inuentricis miraculo. Atque idcircò repetuntur Analyseos vestigia. Quod &amp; ipsum Analyticum est, neque propter inductam sub specie Logisticem iam negociosum. Quod si alienum proponitur inuentum, vel fortuitò oblatum, cuius veritas expendenda &amp; inquirenda est, tunc tentanda primùm Poristices via est, à quâ deinceps ad synthesim fit facilis reditus: vt eâ de re prolata sunt à Theone exempla in Elementis, &amp; Apollonia {{sic|Pergeo|Pergæo}} in Conicis, ac ipso etiam Archimede varijs in libris. {{c| {{larger|''De officio Rhetices.'' {{sc|Capvt VII.}}}} }} {{dropinitial|O}}Rdinata Aequatione magnitudinis de quâ quæritur, {{Greek|ῥητικὴ ἢ ἐξηγητικὴ}}, quæ reliqua pars analytices censenda est, eáque potissimum ad artis ordinationem pertinere, cùm reliquæ duæ exemplorum sint potius quam præceptorum, vt Logicis iure concedendum est, suum exercet officium, tam circa numeros, si de magnitudine numero explicandâ quæstio est, quàm circa longitudines, superficies, corporáue, si magnitudinem re ipsa exhiberi oporteat. Et hîc se præbet Geometram Analysta opus verum efficiundo post alius similis vero resolutionem illic Logistam, potestates quascumque numero exhibitas, siue puras, siue adfectas, resolvendo. Et siue in Arithmeticis, siue Geometricis, artificij sui nullum non edet specimen, secundum inventæ æqualitatis, vel de eâ concepti ordinatè Analogismi, conditionem. Et verò non omnis effectio Geometrica concinna est. Singula enim problemata suas habent elegantias. Verùm ea cæteris antefertur, quæ compositionem operis non ex æqualitate, sed æqualitatem ex compositione arguit, &amp; demonstrat: ipsa verò compositio seipsam. Itaque artifex Geometra, quanquam Analyticum edoctus, illud dissimulat, et tanquam de opere efficiundo cogitans profert suum syntheticum problema, &amp; explicat: Deinde Logistis auxiliaturus de proportione vel æqualitate in eo adgnitâ concipit &amp; demonstrat Theorema. {{nop}}<noinclude></noinclude> ecwruy1ng9l9jd1xpi6ua2xyc7h8i0u 104 87574 285453 285371 2026-10-23T13:54:02Z Sjgallagher2 29663 /* Emendata */ 285453 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Sjgallagher2" /></noinclude>{{c| {{larger|''Aequationum notatio &amp; Artis Epilogus.'' {{sc|Capvt VIII.}}}} }} {{dropinitial|A}}Equationis vox simpliciter prolata in Analyticis de Æqualitate per Zetesin ritè ordinatâ accipitur. {| |- valign=top | style="padding-right: 2em;" | 2 || Itaque Aequatio est magnitudinis incertæ cum certa comparatio. |- valign=top | style="padding-right: 2em;" | 3 || Magnitudo incerta radix est vel potestas. |- valign=top | style="padding-right: 2em;" | 4 || Rursus, potestas pura est vel adfecta, |- valign=top | style="padding-right: 2em;" | 5 || Adfectio per negationem est vel adfirmationem. |- valign=top | style="padding-right: 2em;" | 6 || Cum adficiens homogeneum negatur de potestate, negatio est directa. |- valign=top | style="padding-right: 2em;" | {{sic|8}} || Cum contrà potestas negatur de adficiente homogeneo sub gradu, negatio est inuersa. |- valign=top | style="padding-right: 2em;" | {{sic|7}} || Subgradualis metiens est homogenei adfectionis, gradus ipse mensura. |- valign=top | style="padding-right: 2em;" | 9 ||Oportet autem in parte Aequationis incertâ designare ordinem tum potestatis, tum graduum, necnon adfectionis qualitatem seu notam. Ipsas etiam dari magnitudines subgraduales magnitudines. |- valign=top | style="padding-right: 2em;" | 10 ||Primus ad potestatem parodicus gradus est radix de quâ {{sic|queritur||quæritur}}. Extremus, is qui vno scalæ gradu inferior est potestate. Solet autem is voce Epanaphoræ ex audiri. |- valign=top | style="padding-right: 2em;" | 11 ||Parodicus ad potestatem gradus parodici est reciprocus, cùm alterius in alterum ductu potestas fit. Sic adscititia eius gradus quem sustinet est reciproca. |- valign=top | style="padding-right: 2em;" | 12 || A radice longitudine gradus parodici ad potestatem sunt ij ipsi qui designantur inscala. |- valign=top | style="padding-right: 2em;" | 13 || A radice planâ gradus parodici sunt: {| |- | Quadratum || &nbsp; || {{sc|Planvm.}} |- | Quadrato-quadratum || &nbsp; || {{sc|Plani}} Quadratum. |- | Cubo-cubus || Seu || {{sc|Plani}} Cubus. |} |- valign=top | style="padding-right: 2em;" | 14 || A radice solidâ gradus parodici sunt: {| |- | Cubus. || &nbsp; || {{sc|Solidvm.}} |- | Cubo-cubus. || Seu || {{sc|Solidi}} Quadratum. |- | Cubos-cubo-cubus. || &nbsp; || {{sc|Solidi}} Cubus. |} |- valign=top | style="padding-right: 2em;" | 15 || Quadratum, Quadrato quadratum, Quadrato-cubo-cubus, &amp; quæ continuo eo ordine a se ipsismet fiunt, sunt potestates simplicis medij, Reliquæ multiplicis. |- valign=top | style="padding-right: 2em;" | 16 || Magnitudo certa cui comparantur reliqua, est homogeneum comparationis. |- valign=top | style="padding-right: 2em;" | 17 || In numeris homogenea comparationum sunt vnitates. |- valign=top | style="padding-right: 2em;" | 18 || Cùm radix de quâ quæritur in suâ base consistens datæ magnitudini homogeneæ comparatur, æquatio est simplex absolutè. |- valign=top | style="padding-right: 2em;" | 19 || Cùm potestas radicis de quâ quæritur pura ab adfectione datæ homogeneæ comparatur, æquatio est simplex Climactica. |- valign=top | style="padding-right: 2em;" | 20 || Cùm potestas radicis de qua quæritur adfecta sub designato gradu &amp; data coefficiente datæ magnitudini homogeneæ comparatur. Aequatio polynomia est pro adfectionum multitudine &amp; varietate. |- valign=top | style="padding-right: 2em;" | 21 || Quot sunt gradus parodici ad potestatem tot adfectionibus potestas potest implicari. Itaque Quadratum potest adfici sub Latere. Cubus sub latere &amp; Quadrato. Quadrato-quadratum sub Latere, Quadrato, &amp; Cubo. Quadrato-cubus sub latere, Quadrato, &amp; Cubo, &amp; eâ in infinitum serie. |- valign=top | style="padding-right: 2em;" | 22 || Analogismi à generibus Aequationum in quas incidunt resoluti, {{sic|distinguntur|distinguuntur}} &amp; nomenclaturam accipiunt. |} {{nop}}<noinclude></noinclude> 8ho0yfcg8hha13z9g38hby0uw3j8kp6 285461 285453 2026-10-23T14:24:57Z Sjgallagher2 29663 Add errata 285461 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Sjgallagher2" /></noinclude>{{c| {{larger|''Aequationum notatio &amp; Artis Epilogus.'' {{sc|Capvt VIII.}}}} }} {{dropinitial|A}}Equationis vox simpliciter prolata in Analyticis de Æqualitate per Zetesin ritè ordinatâ accipitur. {| |- valign=top | style="padding-right: 2em;" | 2 || Itaque Aequatio est magnitudinis incertæ cum certa comparatio. |- valign=top | style="padding-right: 2em;" | 3 || Magnitudo incerta radix est vel potestas. |- valign=top | style="padding-right: 2em;" | 4 || Rursus, potestas pura est vel adfecta, |- valign=top | style="padding-right: 2em;" | 5 || Adfectio per negationem est vel adfirmationem. |- valign=top | style="padding-right: 2em;" | 6 || Cum adficiens homogeneum negatur de potestate, negatio est directa. |- valign=top | style="padding-right: 2em;" | {{sic|8}} || Cum contrà potestas negatur de adficiente homogeneo sub gradu, negatio est inuersa. |- valign=top | style="padding-right: 2em;" | {{sic|7}} || Subgradualis metiens est homogenei adfectionis, gradus ipse mensura. |- valign=top | style="padding-right: 2em;" | 9 ||Oportet autem in parte Aequationis incertâ {{errata|designare|designari|Pagina:Francisci_Vietae_in_artem_analyticem_isagoge.pdf/18}} ordinem tum potestatis, tum graduum, necnon adfectionis qualitatem seu notam. Ipsas etiam dari {{errata|magnitudines|adscititias|Pagina:Francisci_Vietae_in_artem_analyticem_isagoge.pdf/18}} subgraduales magnitudines. |- valign=top | style="padding-right: 2em;" | 10 ||Primus ad potestatem parodicus gradus est radix de quâ {{sic|queritur||quæritur}}. Extremus, is qui vno scalæ gradu inferior est potestate. Solet autem is voce Epanaphoræ ex audiri. |- valign=top | style="padding-right: 2em;" | 11 ||Parodicus ad potestatem gradus parodici est reciprocus, cùm alterius in alterum ductu potestas fit. Sic adscititia eius gradus quem sustinet est reciproca. |- valign=top | style="padding-right: 2em;" | 12 || A radice longitudine gradus parodici ad potestatem sunt ij ipsi qui designantur inscala. |- valign=top | style="padding-right: 2em;" | 13 || A radice planâ gradus parodici sunt: {| |- | Quadratum || &nbsp; || {{sc|Planvm.}} |- | Quadrato-quadratum || &nbsp; || {{sc|Plani}} Quadratum. |- | Cubo-cubus || Seu || {{sc|Plani}} Cubus. |} |- valign=top | style="padding-right: 2em;" | 14 || A radice solidâ gradus parodici sunt: {| |- | Cubus. || &nbsp; || {{sc|Solidvm.}} |- | Cubo-cubus. || Seu || {{sc|Solidi}} Quadratum. |- | Cubos-cubo-cubus. || &nbsp; || {{sc|Solidi}} Cubus. |} |- valign=top | style="padding-right: 2em;" | 15 || Quadratum, Quadrato quadratum, Quadrato-cubo-cubus, &amp; quæ continuo eo ordine a se ipsismet fiunt, sunt potestates simplicis medij, Reliquæ multiplicis. |- valign=top | style="padding-right: 2em;" | 16 || Magnitudo certa cui comparantur reliqua, est homogeneum comparationis. |- valign=top | style="padding-right: 2em;" | 17 || In numeris homogenea comparationum sunt vnitates. |- valign=top | style="padding-right: 2em;" | 18 || Cùm radix de quâ quæritur in suâ base consistens datæ magnitudini homogeneæ comparatur, æquatio est simplex absolutè. |- valign=top | style="padding-right: 2em;" | 19 || Cùm potestas radicis de quâ quæritur pura ab adfectione datæ homogeneæ comparatur, æquatio est simplex Climactica. |- valign=top | style="padding-right: 2em;" | 20 || Cùm potestas radicis de qua quæritur adfecta sub designato gradu &amp; data coefficiente datæ magnitudini homogeneæ comparatur. Aequatio polynomia est pro adfectionum multitudine &amp; varietate. |- valign=top | style="padding-right: 2em;" | 21 || Quot sunt gradus parodici ad potestatem tot adfectionibus potestas potest implicari. Itaque Quadratum potest adfici sub Latere. Cubus sub latere &amp; Quadrato. Quadrato-quadratum sub Latere, Quadrato, &amp; Cubo. Quadrato-cubus sub latere, Quadrato, &amp; Cubo, &amp; eâ in infinitum serie. |- valign=top | style="padding-right: 2em;" | 22 || Analogismi à generibus Aequationum in quas incidunt resoluti, {{sic|distinguntur|distinguuntur}} &amp; nomenclaturam accipiunt. |} {{nop}} {{smallrefs|group="errata"}}<noinclude></noinclude> 5x0s55m95avsw8dgwlf0qfw3iswm3u9 285467 285461 2026-10-23T14:28:13Z Sjgallagher2 29663 Fix inline errata 285467 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Sjgallagher2" /></noinclude>{{c| {{larger|''Aequationum notatio &amp; Artis Epilogus.'' {{sc|Capvt VIII.}}}} }} {{dropinitial|A}}Equationis vox simpliciter prolata in Analyticis de Æqualitate per Zetesin ritè ordinatâ accipitur. {| |- valign=top | style="padding-right: 2em;" | 2 || Itaque Aequatio est magnitudinis incertæ cum certa comparatio. |- valign=top | style="padding-right: 2em;" | 3 || Magnitudo incerta radix est vel potestas. |- valign=top | style="padding-right: 2em;" | 4 || Rursus, potestas pura est vel adfecta, |- valign=top | style="padding-right: 2em;" | 5 || Adfectio per negationem est vel adfirmationem. |- valign=top | style="padding-right: 2em;" | 6 || Cum adficiens homogeneum negatur de potestate, negatio est directa. |- valign=top | style="padding-right: 2em;" | {{sic|8}} || Cum contrà potestas negatur de adficiente homogeneo sub gradu, negatio est inuersa. |- valign=top | style="padding-right: 2em;" | {{sic|7}} || Subgradualis metiens est homogenei adfectionis, gradus ipse mensura. |- valign=top | style="padding-right: 2em;" | 9 ||Oportet autem in parte Aequationis incertâ {{errata|designare|designari|Pagina:Francisci_Vietae_in_artem_analyticem_isagoge.pdf/18}} ordinem tum potestatis, tum graduum, necnon adfectionis qualitatem seu notam. Ipsas etiam dari {{errata|magnitudines|adscititias|Pagina:Francisci_Vietae_in_artem_analyticem_isagoge.pdf/18}} subgraduales magnitudines. |- valign=top | style="padding-right: 2em;" | 10 ||Primus ad potestatem parodicus gradus est radix de quâ {{sic|queritur||quæritur}}. Extremus, is qui vno scalæ gradu inferior est potestate. Solet autem is voce Epanaphoræ ex audiri. |- valign=top | style="padding-right: 2em;" | 11 ||Parodicus ad potestatem gradus parodici est reciprocus, cùm alterius in alterum ductu potestas fit. Sic adscititia eius gradus quem sustinet est reciproca. |- valign=top | style="padding-right: 2em;" | 12 || A radice longitudine gradus parodici ad potestatem sunt ij ipsi qui designantur inscala. |- valign=top | style="padding-right: 2em;" | 13 || A radice planâ gradus parodici sunt: {| |- | Quadratum || &nbsp; || {{sc|Planvm.}} |- | Quadrato-quadratum || &nbsp; || {{sc|Plani}} Quadratum. |- | Cubo-cubus || Seu || {{sc|Plani}} Cubus. |} |- valign=top | style="padding-right: 2em;" | 14 || A radice solidâ gradus parodici sunt: {| |- | Cubus. || &nbsp; || {{sc|Solidvm.}} |- | Cubo-cubus. || Seu || {{sc|Solidi}} Quadratum. |- | Cubos-cubo-cubus. || &nbsp; || {{sc|Solidi}} Cubus. |} |- valign=top | style="padding-right: 2em;" | 15 || Quadratum, Quadrato quadratum, Quadrato-cubo-cubus, &amp; quæ continuo eo ordine a se ipsismet fiunt, sunt potestates simplicis medij, Reliquæ multiplicis. |- valign=top | style="padding-right: 2em;" | 16 || Magnitudo certa cui comparantur reliqua, est homogeneum comparationis. |- valign=top | style="padding-right: 2em;" | 17 || In numeris homogenea comparationum sunt vnitates. |- valign=top | style="padding-right: 2em;" | 18 || Cùm radix de quâ quæritur in suâ base consistens datæ magnitudini homogeneæ comparatur, æquatio est simplex absolutè. |- valign=top | style="padding-right: 2em;" | 19 || Cùm potestas radicis de quâ quæritur pura ab adfectione datæ homogeneæ comparatur, æquatio est simplex Climactica. |- valign=top | style="padding-right: 2em;" | 20 || Cùm potestas radicis de qua quæritur adfecta sub designato gradu &amp; data coefficiente datæ magnitudini homogeneæ comparatur. Aequatio polynomia est pro adfectionum multitudine &amp; varietate. |- valign=top | style="padding-right: 2em;" | 21 || Quot sunt gradus parodici ad potestatem tot adfectionibus potestas potest implicari. Itaque Quadratum potest adfici sub Latere. Cubus sub latere &amp; Quadrato. Quadrato-quadratum sub Latere, Quadrato, &amp; Cubo. Quadrato-cubus sub latere, Quadrato, &amp; Cubo, &amp; eâ in infinitum serie. |- valign=top | style="padding-right: 2em;" | 22 || Analogismi à generibus Aequationum in quas incidunt resoluti, {{sic|distinguntur|distinguuntur}} &amp; nomenclaturam accipiunt. |} {{nop}}<noinclude></noinclude> ndqmryxfu6nqyjb6c87hxacq56a78ki 285469 285467 2026-10-23T14:29:36Z Sjgallagher2 29663 Fix sic template 285469 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Sjgallagher2" /></noinclude>{{c| {{larger|''Aequationum notatio &amp; Artis Epilogus.'' {{sc|Capvt VIII.}}}} }} {{dropinitial|A}}Equationis vox simpliciter prolata in Analyticis de Æqualitate per Zetesin ritè ordinatâ accipitur. {| |- valign=top | style="padding-right: 2em;" | 2 || Itaque Aequatio est magnitudinis incertæ cum certa comparatio. |- valign=top | style="padding-right: 2em;" | 3 || Magnitudo incerta radix est vel potestas. |- valign=top | style="padding-right: 2em;" | 4 || Rursus, potestas pura est vel adfecta, |- valign=top | style="padding-right: 2em;" | 5 || Adfectio per negationem est vel adfirmationem. |- valign=top | style="padding-right: 2em;" | 6 || Cum adficiens homogeneum negatur de potestate, negatio est directa. |- valign=top | style="padding-right: 2em;" | {{sic|8}} || Cum contrà potestas negatur de adficiente homogeneo sub gradu, negatio est inuersa. |- valign=top | style="padding-right: 2em;" | {{sic|7}} || Subgradualis metiens est homogenei adfectionis, gradus ipse mensura. |- valign=top | style="padding-right: 2em;" | 9 ||Oportet autem in parte Aequationis incertâ {{errata|designare|designari|Pagina:Francisci_Vietae_in_artem_analyticem_isagoge.pdf/18}} ordinem tum potestatis, tum graduum, necnon adfectionis qualitatem seu notam. Ipsas etiam dari {{errata|magnitudines|adscititias|Pagina:Francisci_Vietae_in_artem_analyticem_isagoge.pdf/18}} subgraduales magnitudines. |- valign=top | style="padding-right: 2em;" | 10 ||Primus ad potestatem parodicus gradus est radix de quâ {{sic|queritur|quæritur}}. Extremus, is qui vno scalæ gradu inferior est potestate. Solet autem is voce Epanaphoræ ex audiri. |- valign=top | style="padding-right: 2em;" | 11 ||Parodicus ad potestatem gradus parodici est reciprocus, cùm alterius in alterum ductu potestas fit. Sic adscititia eius gradus quem sustinet est reciproca. |- valign=top | style="padding-right: 2em;" | 12 || A radice longitudine gradus parodici ad potestatem sunt ij ipsi qui designantur inscala. |- valign=top | style="padding-right: 2em;" | 13 || A radice planâ gradus parodici sunt: {| |- | Quadratum || &nbsp; || {{sc|Planvm.}} |- | Quadrato-quadratum || &nbsp; || {{sc|Plani}} Quadratum. |- | Cubo-cubus || Seu || {{sc|Plani}} Cubus. |} |- valign=top | style="padding-right: 2em;" | 14 || A radice solidâ gradus parodici sunt: {| |- | Cubus. || &nbsp; || {{sc|Solidvm.}} |- | Cubo-cubus. || Seu || {{sc|Solidi}} Quadratum. |- | Cubos-cubo-cubus. || &nbsp; || {{sc|Solidi}} Cubus. |} |- valign=top | style="padding-right: 2em;" | 15 || Quadratum, Quadrato quadratum, Quadrato-cubo-cubus, &amp; quæ continuo eo ordine a se ipsismet fiunt, sunt potestates simplicis medij, Reliquæ multiplicis. |- valign=top | style="padding-right: 2em;" | 16 || Magnitudo certa cui comparantur reliqua, est homogeneum comparationis. |- valign=top | style="padding-right: 2em;" | 17 || In numeris homogenea comparationum sunt vnitates. |- valign=top | style="padding-right: 2em;" | 18 || Cùm radix de quâ quæritur in suâ base consistens datæ magnitudini homogeneæ comparatur, æquatio est simplex absolutè. |- valign=top | style="padding-right: 2em;" | 19 || Cùm potestas radicis de quâ quæritur pura ab adfectione datæ homogeneæ comparatur, æquatio est simplex Climactica. |- valign=top | style="padding-right: 2em;" | 20 || Cùm potestas radicis de qua quæritur adfecta sub designato gradu &amp; data coefficiente datæ magnitudini homogeneæ comparatur. Aequatio polynomia est pro adfectionum multitudine &amp; varietate. |- valign=top | style="padding-right: 2em;" | 21 || Quot sunt gradus parodici ad potestatem tot adfectionibus potestas potest implicari. Itaque Quadratum potest adfici sub Latere. Cubus sub latere &amp; Quadrato. Quadrato-quadratum sub Latere, Quadrato, &amp; Cubo. Quadrato-cubus sub latere, Quadrato, &amp; Cubo, &amp; eâ in infinitum serie. |- valign=top | style="padding-right: 2em;" | 22 || Analogismi à generibus Aequationum in quas incidunt resoluti, {{sic|distinguntur|distinguuntur}} &amp; nomenclaturam accipiunt. |} {{nop}}<noinclude></noinclude> pbkutux8zd8nrjl9vjv9o231hul6pju 104 87575 285447 285369 2026-10-23T13:23:57Z Sjgallagher2 29663 /* Emendata */ 285447 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Sjgallagher2" /></noinclude>{| |- valign=top | style="padding-right: 2em;" | 23 || Ad Exegeticem in Arithmeticis instruitur Analysta edoctus<br/> Numerum numero addere.<br/> Numerum numero subducere.<br/> Numerum in numerum ducere.<br/> Numerum per numerum diuidere.<br/> Potestatum porro quarumcumque, siue purarum siue (quod nesciuerunt veteres atque noui) adfectarum, tradit Ars resolutionem. |- valign=top | style="padding-right: 2em;" | 24 || Ad Exegeticem in Geometricis seligit &amp; recenter effectiones magis canonicas, quibus æquationes Laterum &amp; Quadratorum omnino explicentur. |- valign=top | style="padding-right: 2em;" | 25 || Ad Cubos &amp; Quadrato-quadrata postulat, vt quasi Geometriâ suppleatur Geometriæ defectus,<br/> &nbsp;&nbsp;A quouis puncto ad duas quasuis lineas rectam ducere interceptam ab iis præfinito possibili quocumque intersegmento.<br/> &nbsp;&nbsp;Hoc concesso (est autem {{Greek|αἴτημα}} non {{Greek|δυσμήχανον}}) famosiora, quæ hactenus {{Greek|ἄλογα}} dicta fuere, problemata soluit {{Greek|ἐντεχνως}}, mesographicum, sectionis anguli in tres partes æquales, inuentionem lateris Heptagoni, ac alia quotcumque in eas æquationum formulas incidunt, quibus Cubi solidis, Quadrato-quadrata plano-planis siue purè, siue cum adfectione comparantur. |- valign=top | style="padding-right: 2em;" | 26 || Ecquis verò, cum magnitudines omnes sint lineæ, superficies, vel corpora, tantus proportionum suprà triplicatam, aut demum quadruplicatam rationem potest esse vsus in rebus humanis, nisi fortè in sectionibus angulorum, vt ex lateribus figurarum anguli, vel ex angulis latera consequamur? |- valign=top | style="padding-right: 2em;" | 27 || Ergo à nemine hactenus adgnitum mysterium angularium sectionum, siue ad Arithmetica, siue Geometrica aperit, &amp; edocet |- valign=top | style="padding-right: 2em;" | &nbsp; || &nbsp;&nbsp; Data ratione angulorum dare rationem laterum. |- valign=top | style="padding-right: 2em;" | &nbsp; || &nbsp;&nbsp; Facere vt numerum ad numerum, ita angulum ad angulum. |- valign=top | style="padding-right: 2em;" | 28 || Lineam rectam curuæ non comparat, quia angulus est medium quiddam inter lineam rectam et planam figuram. Repugnare itaque videtur homogeneorum lex. |- valign=top | style="padding-right: 2em;" | 29 || Denique fastuosum problema problematum ars Analytice, triplicem Zetetices, Poristices &amp; Exegetices formam tandem induta, iure sibi adrogat, Quod est, |} {{sc|Nvllvm non problema solvere.}} {{nop}}<noinclude></noinclude> oijnox4uhrj0otclrjaeqhk24r4amn4 104 87576 285458 285251 2026-10-23T14:21:36Z Sjgallagher2 29663 285458 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Sjgallagher2" /></noinclude>{{c|''Errata in Isagoge.''}} Folio I. verso Nemausensi] ''Scribe Nemorensi'' Folio 5. ex serie Scalarum] ''Scribe Scalarium'' Folio 6. Solidum in Planosolidum facit Solido-solidum.] ''Scribe facit Plane-Solido-Solidum.'' Eodem ''verso'' Plano solido solidum adplicatum solido restituit solido-solidum] ''Scribe solido Solido solidum adplicatum,'' &amp;c. Folio 7. ''propositione II.'' communis multiplicatio] ''Scribe communis adplicatio.'' Folio 8. ''verso'' in parte æquationis incerta designare] ''scribe designari.'' Eodem Ipsas etiam dari magnitudines subgraduales] ''scribe, dari adscititias subgraduales.''<noinclude></noinclude> mkicfre3xvxcetmupkc90p68l7zzqzy 285468 285458 2026-10-23T14:28:30Z Sjgallagher2 29663 Add errata ref section 285468 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Sjgallagher2" /></noinclude>{{c|''Errata in Isagoge.''}} Folio I. verso Nemausensi] ''Scribe Nemorensi'' Folio 5. ex serie Scalarum] ''Scribe Scalarium'' Folio 6. Solidum in Planosolidum facit Solido-solidum.] ''Scribe facit Plane-Solido-Solidum.'' Eodem ''verso'' Plano solido solidum adplicatum solido restituit solido-solidum] ''Scribe solido Solido solidum adplicatum,'' &amp;c. Folio 7. ''propositione II.'' communis multiplicatio] ''Scribe communis adplicatio.'' Folio 8. ''verso'' in parte æquationis incerta designare] ''scribe designari.'' Eodem Ipsas etiam dari magnitudines subgraduales] ''scribe, dari adscititias subgraduales.'' {{smallrefs|group="errata"}}<noinclude></noinclude> fol7z1iac0l6c1u83oeki4g6ujsi2ns 0 87597 285470 285386 2026-10-23T14:41:37Z Sjgallagher2 29663 Sjgallagher2 movit paginam [[Isagoge in Artem Analyticem]] ad [[In Artem Analyticem Isagoge]]: Titulus male scriptus 285261 wikitext text/x-wiki {{titulus2 |Scriptor= Franciscus Vieta |OperaeTitulus= Isagoge In Artem Analyticem |Annus= 1591 |SubTitulus=Seorsim excussa ab Opere resistutæ Mathematicæ Analyseos, Seu, Algebrâ novâ. |Genera=Mathematica |Liber=Francisci_Vietae_in_artem_analyticem_isagoge.pdf }} <pages index="Francisci_Vietae_in_artem_analyticem_isagoge.pdf" from=1 to =1 /> {{rule}} <pages index="Francisci_Vietae_in_artem_analyticem_isagoge.pdf" from=3 to =5 /> {{rule}} <pages index="Francisci_Vietae_in_artem_analyticem_isagoge.pdf" from=7 to =17 /> {{rule}} <br /> <pages index="Francisci_Vietae_in_artem_analyticem_isagoge.pdf" from=18 to =18 /> n5m55e5dg6ojk75njn6kb22isgyoz2j 285474 285470 2026-10-23T14:43:43Z Sjgallagher2 29663 Update title 285474 wikitext text/x-wiki {{titulus2 |Scriptor= Franciscus Vieta |OperaeTitulus= In Artem Analyticem Isagoge |Annus= 1591 |SubTitulus=Seorsim excussa ab Opere resistutæ Mathematicæ Analyseos, Seu, Algebrâ novâ. |Genera=Mathematica |Liber=Francisci_Vietae_in_artem_analyticem_isagoge.pdf }} <pages index="Francisci_Vietae_in_artem_analyticem_isagoge.pdf" from=1 to =1 /> {{rule}} <pages index="Francisci_Vietae_in_artem_analyticem_isagoge.pdf" from=3 to =5 /> {{rule}} <pages index="Francisci_Vietae_in_artem_analyticem_isagoge.pdf" from=7 to =17 /> {{rule}} <br /> <pages index="Francisci_Vietae_in_artem_analyticem_isagoge.pdf" from=18 to =18 /> lg2ozoq4ebj85oxl4zer3tlkn0h2r5r 0 87622 285481 285406 2026-10-23T16:02:24Z Coronus Tenebrosius 31709 /* Nota */ 285481 wikitext text/x-wiki [[Carmina non adlecta]] == BREVIARIVM CANNIBALICVM == <poem> '''I.''' Ens brevis aeternae animae, percussum securi lapideā in caput. Confractum. Paratum. Comestum. Ossa fregerunt ut medullam sugerent. In ossibus vestigia dentium relicta sunt propinquorum suorum. '''II.''' Breviarium: Liber precationum, ritmus diei, ordo, dispositio. Cannibale: Ruptura ordinis, reditus in prae‑civilizatorias tenebras. Quasi civilizatio aliquid sit. '''III.''' Civilisatio est cloacizatio. Quisque civitas suam cloacam postulat. '''IV.''' Hiems erat. Et frigus erat. Omnes quinque familiae esuriebant. Senex septuaginta annorum surrexit et dixit: Non diu iam ero. Senex sum. Accipite me, ne esuriatis. Iam pridem nihil cepistis. Venatores, ne sitis miseri. Accipite me. Do me vobis. Do carnem meam et os, ad vestram salutem. Accipite me. Ne sitis esurientes. Cum ritu dicam: Hoc est corpus meum, quod pro vobis traditur. Hoc est sanguis meus, qui pro vobis effunditur. Accipite me. Sit vobis in deliciis. Et ita factum est. Gulaschum coctum est a duabus sororibus. Gens, quae ex illis stirpis orta est, nomina earum memoria tenuit: Tuga et Buga. Dolor et Pavor. </poem> == Notae == * ''Tuga et Buga, duae sorores ex origo gentis Chroatica, quarum nomina a Constantino VII Porphyrogenito traduntur; Dolor et Pavor Latine respondent.'' * ''Senex huius carminis est parallelo‑Christos: vitam et corpus suum offert pro salute gentis; sed more Scythico, prae‑historico, anthropologico. De talibus ritibus narrat Herodotus in Historiae IV, 26–27. dw97yhfs0yhdcjnfs3j9str0v45i2ed 285482 285481 2026-10-23T17:29:01Z Coronus Tenebrosius 31709 /* Notae */ 285482 wikitext text/x-wiki [[Carmina non adlecta]] == BREVIARIVM CANNIBALICVM == <poem> '''I.''' Ens brevis aeternae animae, percussum securi lapideā in caput. Confractum. Paratum. Comestum. Ossa fregerunt ut medullam sugerent. In ossibus vestigia dentium relicta sunt propinquorum suorum. '''II.''' Breviarium: Liber precationum, ritmus diei, ordo, dispositio. Cannibale: Ruptura ordinis, reditus in prae‑civilizatorias tenebras. Quasi civilizatio aliquid sit. '''III.''' Civilisatio est cloacizatio. Quisque civitas suam cloacam postulat. '''IV.''' Hiems erat. Et frigus erat. Omnes quinque familiae esuriebant. Senex septuaginta annorum surrexit et dixit: Non diu iam ero. Senex sum. Accipite me, ne esuriatis. Iam pridem nihil cepistis. Venatores, ne sitis miseri. Accipite me. Do me vobis. Do carnem meam et os, ad vestram salutem. Accipite me. Ne sitis esurientes. Cum ritu dicam: Hoc est corpus meum, quod pro vobis traditur. Hoc est sanguis meus, qui pro vobis effunditur. Accipite me. Sit vobis in deliciis. Et ita factum est. Gulaschum coctum est a duabus sororibus. Gens, quae ex illis stirpis orta est, nomina earum memoria tenuit: Tuga et Buga. Dolor et Pavor. </poem> == Notae == * ''Tuga et Buga, duae sorores ex origo gentis Chroatica, quarum nomina a Constantino VII Porphyrogenito traduntur; * Tuga (Croatice: ''tuga'', Latine: tristitia, fortasse: luctus; cf. radicem Indoeuropaeam: * touga = nebula, tenebra) * Buga (cf. russ. dialect. ''bugá'' = silva humida in ripa inundata; bulg. ''buga'' = locus paludosus; maced. ''buga''= mucor; letton. ''bauga''= locus limosus; Anglice: ''bog'' = palus < ON ''bǫgr, bugr'' = humus madida; ad radicem PIE * bheug(h)-; item nomina duarum fluminum Ucrainae: Bugus Occidentalis (Croatice: Zapadni Bug) et Bugus Meridionalis (Croatice: Južni Bug) * ''Senex huius carminis est parallelo‑Christos: vitam et corpus suum offert pro salute gentis; sed more Scythico, prae‑historico, anthropologico. De talibus ritibus narrat Herodotus in Historiae IV, 26–27. 712pacwsjceopdwqzzly85o1jzh91qf 285483 285482 2026-10-23T17:31:21Z Coronus Tenebrosius 31709 /* Notae */ 285483 wikitext text/x-wiki [[Carmina non adlecta]] == BREVIARIVM CANNIBALICVM == <poem> '''I.''' Ens brevis aeternae animae, percussum securi lapideā in caput. Confractum. Paratum. Comestum. Ossa fregerunt ut medullam sugerent. In ossibus vestigia dentium relicta sunt propinquorum suorum. '''II.''' Breviarium: Liber precationum, ritmus diei, ordo, dispositio. Cannibale: Ruptura ordinis, reditus in prae‑civilizatorias tenebras. Quasi civilizatio aliquid sit. '''III.''' Civilisatio est cloacizatio. Quisque civitas suam cloacam postulat. '''IV.''' Hiems erat. Et frigus erat. Omnes quinque familiae esuriebant. Senex septuaginta annorum surrexit et dixit: Non diu iam ero. Senex sum. Accipite me, ne esuriatis. Iam pridem nihil cepistis. Venatores, ne sitis miseri. Accipite me. Do me vobis. Do carnem meam et os, ad vestram salutem. Accipite me. Ne sitis esurientes. Cum ritu dicam: Hoc est corpus meum, quod pro vobis traditur. Hoc est sanguis meus, qui pro vobis effunditur. Accipite me. Sit vobis in deliciis. Et ita factum est. Gulaschum coctum est a duabus sororibus. Gens, quae ex illis stirpis orta est, nomina earum memoria tenuit: Tuga et Buga. Dolor et Pavor. </poem> == Notae == * ''Tuga et Buga, duae sorores ex origo gentis Chroatica, quarum nomina a Constantino VII Porphyrogenito traduntur; * Tuga (Croatice: ''tuga'', Latine: tristitia, fortasse: luctus; cf. radicem Indoeuropaeam: * touga = nebula, tenebra) * Buga (cf. russ. dialect. ''bugá'' = silva humida in ripa inundata; bulg. ''buga'' = locus paludosus; maced. ''buga''= mucor; letton. ''bauga''= locus limosus; Anglice: ''bog'' = palus < ON ''bǫgr, bugr'' = humus madida; ad radicem PIE * bheug(h)-; item nomina duarum fluminum Ucrainae: Bugus Occidentalis (Croatice: ''Zapadni Bug'') et Bugus Meridionalis (Croatice: ''Južni Bug'') * ''Senex huius carminis est parallelo‑Christos: vitam et corpus suum offert pro salute gentis; sed more Scythico, prae‑historico, anthropologico. De talibus ritibus narrat Herodotus in Historiae IV, 26–27. a12vjdsambzg5onwnyr4jnawbwfyx0k 104 87623 285498 285441 2026-10-23T21:49:35Z EnaldoSS 18086 285498 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="2" user="EnaldoSS" />{{rh||{{sc|de Venenis eorvmqve Antidotis Lib. III.}}|39}}</noinclude><section begin="XXII"/>de{{s}}erta den{{s}}aque Bra{{s}}ili{{ae}} nemora, quo defatigata aura marina vix pertingit, pr{{ae}}{{s}}entiorem cautelam non amplectuntur, quam ip{{s}}um ignem integro{{s}}que rogos: tum quoque bal{{s}}amum ''Copaiba'' {{et}} ''Cabuberiba'', quibus membra nuda inungunt. Ante horam unam atque alteram, humores {{et}} punctur{{ae}} evane{{s}}cere {{s}}olent, modo non nimia frictione vel frigid{{ae}} a{{s}}per{{s}}ione irritentur partes l{{ae}}{{s}}{{ae}}. Dolores apprime {{s}}edantur mucagine cardui littoralis, tum {{et}} herba ''Pagimirioba'' {{et}} ''Imbaiba'', c{{ae}}teri{{s}}que eju{{s}}dem generis {{s}}uccis in{{s}}pi{{s}}{{s}}atis, qu{{ae}} frigida {{et}} anodyna qualitate pollent. {{dhr}} {{rule}} <section end="XXII"/> <section begin="liberIII"/>{{c|{{x-larger|{{sc|{{spatium|0.3em|Guilielmi Pisonis}}, M. D.}}}}}} {{c|{{larger|{{sc|''{{spatium|0.3em|liber tertivs}},''}}}}}} {{dhr}} {{c|{{x-larger|Qui agit}}}} {{c|{{larger|''De Venenis eorumque Antidotis.''}}}} {{dhr}} {{is|[[File:|100px|alt=M]]}}Agno venenorum proventu, quibus pa{{s}}{{s}}im animalia, plant{{ae}}, ac mineralia turgent, univer{{s}}us Orbis terrarum luxuriat. Pr{{ae}}ter primum Natur{{ae}} in{{s}}titutum accidit, ut quiddam alicui {{s}}it malum {{et}} noxium. Nam quod multis alimento, quibu{{s}}dam e{{s}}t veneno; ac vici{{s}}{{s}}im, quod uni e{{s}}t veneno, ut cicuta homini, quibu{{s}}dam animalibus ut Capr{{ae}} {{et}} Sturno e{{s}}t alimento. Sic radix altilis ''Mandihoca'' à venenato {{s}}ucco nondum repurgata, homini lethalis, equis {{et}} bobus c{{ae}}teri{{s}}que animantibus nutrimentum pr{{ae}}bet. Celebris quoque illa herba Mimo{{s}}a ''Iuquiri'' dicta, oves {{et}} capras pinguefacit, interimit homines. Ba{{s}}ili{{s}}co venenum e{{s}}t naturale {{et}} aliis animantibus minime. Non autem Plinio a{{s}}{{s}}entiendum, qui in eum finem à natura produci te{{s}}tatur, ut iis pro libitu homo, incurabili vel animi vel corporis morbo detentus, utatur ac violentis toxico hau{{s}}to cruciatibus {{et}} vit{{ae}} finem imponat. Ni{{s}}i hoc forte attribuendum huic genti Barbar{{ae}}, artibu{{s}}que Magicis {{s}}upra modum dedit{{ae}} {{et}} in omnibus prope venenis digno{{s}}cendis mire {{s}}olerti, quibus ho{{s}}tes {{et}} {{s}}ocios, lucri aut libidinis cau{{s}}a, pari {{s}}orte ex{{s}}tinguunt. Mancipia illa ex Africa huc deducta, ubi horrendi voti compotes fieri nequeunt, cum dominorum vit{{ae}} in{{s}}idiantur, duri{{s}}{{s}}im{{ae}} {{s}}ervitutis jugi, inedi{{ae}} ac variarum calamitatum impatientes, ad unicam illam libertatis viam, nemini non perviam, confugiunt. Veneno ubique obvio, {{s}}ibimetip{{s}}is atroces manus inferunt. Gratulantes {{s}}ibi natur{{ae}} renuntiare, vindictamque, dominis plus ju{{s}}to {{s}}everis, reponere. Sed h{{ae}}c, relicto abu{{s}}u, {{s}}ecus interpretanda {{s}}unt: cum animali non {{s}}olum rationali, {{s}}ed {{et}} irrationali in{{s}}tinctus {{s}}it datus, per quem creatis omnibus dextre utatur, bona {{et}} vit{{ae}} utilia {{s}}eligat, fugiatque nocitura. Ecquid enim, per Deum immortalem, ex quo non aliquam percipiat utilitatem? ex ip{{s}}is viperis adver{{s}}us viperas conficit Antidotum, quo venenis omnibus {{et}} venenatis morbis re{{s}}i{{s}}tat. Ex ''Mandihoca'' radice, maximo {{s}}catente veneno, optimum alimentum non {{s}}olum, {{s}}ed {{et}} Antidotum concinnatur. A Scorpio, Scolopendra, Colubro, reliqui{{s}}que Serpentibus ictus, ab ii{{s}}dem petit remedium. Elephantiacos viperarum e{{s}}u frequenter {{s}}anitati re{{s}}titutos Galenus auctor e{{s}}t. Nec exi{{s}}timandum benignam naturam remedium denega{{s}}{{s}}e, ubi morbum invexerit, {{s}}ed omni veneno alexipharmacum indidi{{s}}{{s}}e atque oppo{{s}}ui{{s}}{{s}}e. Ba{{s}}ili{{s}}ci lethifero veneno, mu{{s}}tel{{ae}} virus, {{s}}alivam hominis jejuni, Serpenti, Viper{{ae}}, Scorpio c{{ae}}teri{{s}}que venenatis adver{{s}}ari con{{s}}tat. Adeo placuit Natur{{ae}} nihil e{{s}}{{s}}e {{s}}ine pari. Equidem vix dixeris venena an alexiteria plura {{s}}int pronata; {{et}} ubi {{s}}pecificum incognitum, Dia{{s}}cordii {{et}} Theriac{{ae}} u{{s}}us, vicem {{s}}upplet. Sic folia, flores {{et}} fructus Herbarum ''Tangaraca'' {{et}} ''Iuquerÿ'', venena Bra{{s}}ili{{ae}} facile prima, propriam {{s}}uam unaqu{{ae}}que radicem, oppo{{s}}itum habet Antidotum. Bufoni ''Cururi'' alii{{s}}que in{{s}}ectis venenatis, {{s}}olius ''Nhambî'' decantat{{ae}} illius Panace{{ae}} {{s}}uccus {{s}}uffu{{s}}us, pr{{ae}}{{s}}entem mortem infert. Plurima alia huju{{s}}modi hic producuntur, Barbaris multo quam Europ{{ae}}is ac eruditis, notiora. Qui viperarum pinguedinem {{et}} capita, tum {{et}} integra in{{s}}ecta qu{{ae}} vulnera intulerint, ex arte parata, audacter {{et}} felici cum {{s}}ucce{{s}}{{s}}u, venenatis ictibus applicant. Adeoque per ip{{s}}os effectus comprobare nituntur in omni venenato contineri {{s}}uum Antidotum. Videatur locus Galeni lib. 11. de Simplicib. cap. de Dracone marino; {{et}} libr. de Theriaca cap. 11. Quamvis autem occa{{s}}ione multoties de{{s}}iderata multa nondum explorare licuerit, ea tamen qu{{ae}} a{{s}}{{s}}equi atque addi{{s}}cere potui, po{{s}}teris ulterius indaganda relinquo. Nec enim facile e{{s}}t veneni {{s}}peciem cito di{{s}}tinguere; neque etiam{{s}}i cogno{{s}}catur, protinus illius proprium<noinclude>{{rh|||alexi-}}</noinclude> 8v1nk85lh14bk0lbyvalzbqzhfj6o5r 0 87629 285471 2026-10-23T14:41:37Z Sjgallagher2 29663 Sjgallagher2 movit paginam [[Isagoge in Artem Analyticem]] ad [[In Artem Analyticem Isagoge]]: Titulus male scriptus 285471 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[In Artem Analyticem Isagoge]] qhhehkejg6dnyso14omiwm88d0aj3r5 104 87630 285488 2026-10-23T20:16:30Z EnaldoSS 18086 /* Incerta */ 285488 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="2" user="EnaldoSS" />{{rh||{{sc|de Venenis eorvmqve Antidotis Lib. III.}}|45}}</noinclude><section begin="liberIII"/>ardore afficiuntur in plantis pedum licet callo{{s}}is. Ad horas aliquot durat malum, invito quovis remedio refrigerante {{et}} anodyno, ad quod confugiunt {{s}}{{ae}}pe fru{{s}}tra: ego felicius cau{{s}}ticis {{et}} calidis ad extrahendum ardorem u{{s}}us {{s}}um: applicato mordaci illo oleo ca{{s}}tane{{ae}} de ''Acaju'' di{{s}}{{s}}oluto in {{s}}piritu vini. {{c|{{sc|Niqui.}}}} Noxiis pi{{s}}cibus annumerantur quoque uterque illi, qui Niquî dicuntur Bra{{s}}ilien{{s}}ibus. Aculeis in capite {{et}} dor{{s}}o pr{{ae}}diti {{s}}unt admodum noxiis, quibus irritati, tanta vehementia [[File:|center|500px]] pungunt, ut dolor non {{s}}olum inten{{s}}us inde exoriatur, {{s}}ed membrum paralyticum pro tempore maneat, pr{{ae}}{{s}}ertim {{s}}i telum (quod aliquando fit) in parte vulnerata relinquatur. Pr{{ae}}{{s}}enti{{s}}{{s}}imum remedium e{{s}}t, dilatatio vulneris, applicata mox radice ''Mangue'' a{{s}}{{s}}ata {{et}} contu{{s}}a. Unde quidem dolores in in{{s}}tanti exacerbantur, {{s}}ed mox ce{{s}}{{s}}ant. Hactenus de Natura Serpentum eorumque animantium, qu{{ae}} mor{{s}}u vel ictu virulento hominibus in{{s}}idiantur {{et}} toxico {{s}}uo nocent. Quibus calidas {{et}} humidas hi{{s}}ce regiones abundare haud mirum e{{s}}t, quod pauca agricolarum indu{{s}}tria excult{{ae}}, nec vi frigoris à venenatis {{et}} noxiis animantibus repurgat{{ae}}, e{{ae}} in immen{{s}}um multiplicentur. Nunc ad illa venena qu{{ae}} intra corpus a{{s}}{{s}}umuntur de{{s}}cendamus. Qu{{ae}} quidem duorum {{s}}unt generum, nempe venenata tantum, vel etiam manife{{s}}ta qualitate nocentia. Utri{{s}}que {{s}}ua remediorum genera, manife{{s}}t{{ae}} vel occult{{ae}} qualitatis oppo{{s}}ita {{s}}unt, qu{{ae}} licet diver{{s}}a, tamen in curandi modo conveniunt. Nam cuju{{s}}cunque generis venena ore percepta, {{s}}i in prima adhuc corporis regione h{{ae}}reant, per vomitum {{et}} cly{{s}}teres exturbare convenit: {{s}}in in corporis rece{{s}}{{s}}us abierint, circumferentiam ver{{s}}us trahuntur. Interim cor adver{{s}}us ho{{s}}tem admi{{s}}{{s}}um, muniri debet, modo vera {{et}} infallibilia {{s}}igna veneni intus a{{s}}{{s}}umti compareant. Non enim {{ae}}que manife{{s}}te hic atque in mor{{s}}u vel ictu Serpentum morbi cau{{s}}a {{s}}e profert, {{s}}ed fere latet, quia qui venena {{s}}ubmini{{s}}trant variis technis dolum non {{s}}olum tegunt, {{s}}ed execrandis artibus, novas quotidie mixturas commini{{s}}cuntur, applicando activa pa{{s}}{{s}}ivis, {{et}} qualitatibus, aut addendo, aut demendo, ut longo tempore po{{s}}t, {{s}}igna illa {{et}} {{s}}ymptomata ulla vix {{s}}e prodant. Nec enim (ut fieri {{s}}olet iis qui forte improvide {{s}}implex aliquod venenum hau{{s}}erint) {{s}}emper animi {{et}} virium defectus, cordis angu{{s}}tia, vertigo, vomitus, torvus a{{s}}pectus, aliaque {{s}}imilia {{s}}ub{{s}}equuntur, {{s}}icut Galenus docet cap. {{sc|vi}}. de locis affectis evenire. Quid; quod {{s}}ubinde vix ulla primis men{{s}}ibus tri{{s}}titia aut levi{{s}}{{s}}imum {{ae}}gritudinis indicium in illis notetur. Donec tandem longo temporis intervallo, ungues {{et}} corporis extrema livere incipiant. Aliquando nihil ni{{s}}i po{{s}}t mortem exterius apparet pror{{s}}us, atque unum vel alterum vi{{s}}cus corruptum ac tabidum per anatomen {{s}}e{{s}}e offert. Cur {{et}} quantum venena lateant docet Thom. à Vega Com. in loc. Affect. Utinam Barbarorum nequitia numquam excogita{{s}}{{s}}et tam pernicio{{s}}os horum venenorum abu{{s}}us, minorique {{s}}olertia pr{{ae}}parare novi{{s}}{{s}}ent, ut ocius vel tardius operarentur. Nam licet ob majorem vel minorem {{s}}ubjecti re{{s}}i{{s}}tentiam, ea arte concinnare illa ne{{s}}ciant, ut {{s}}tata hora interimant: tamen ut experientia potius quam ratione con{{s}}tat, ignaviorem e{{s}}{{s}}e cicut{{ae}} ac opii operationem, quam ar{{s}}enici aut {{s}}ublimati: ita venena illi habent vel {{s}}implicia vel compo{{s}}ita, qu{{ae}} exhibita {{et}} admota ad men{{s}}es aliquot {{s}}epulta manebunt, antequam {{s}}uas facultates exerant. Unde liquet venena haud una eademque ratione operari, neque recta ad cor {{s}}emper ferri, {{s}}ed eam partem maxime occupare, cum qua occulte inimicitiam exercent: Cum alias te{{s}}te Avicenna oporteret omnia venena e{{s}}{{s}}e frigida {{et}} {{s}}icca. Nam {{s}}icut Solanum {{et}} Hyo{{s}}ciamus; ita quoque fel pi{{s}}ciculi ''Guambajacu'' cum capite antipathiam habet. Fungi {{et}} ''Manipuera'' nervos infe{{s}}tant, {{s}}pa{{s}}mos convul{{s}}ione{{s}}que mortiferas inducunt.<noinclude>{{rh||''F 3''|Suppli-}}</noinclude> 387tmtc9yj6iewgltpj3vcqaw9r345z 104 87631 285490 2026-10-23T20:37:25Z EnaldoSS 18086 /* Emendata */ 285490 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="EnaldoSS" />{{rh||{{sc|de Venenis eorvmqve Antidotis Lib. III.}}|47}}</noinclude><section begin="liberIII"/>familiari{{s}}{{s}}ima rana pi{{s}}catrix, ''Guambaiacu atinga'', parvus, vix palmam longus, pictus, pulchris oculis, rotundus, qui inter Orbes habitus, Lu{{s}}itanis {{et}} Belgis merito {{s}}ufflator dicitur, quod mirum in modum ab aquis extractus ronchum quendam edat {{et}} ad orbis figuram {{s}}e inflet, atque in momento intume{{s}}cat ac detume{{s}}cat. Multum expetitur {{et}} pro epulis, maximo interdum vit{{ae}} di{{s}}crimine, ab imperita plebe apponitur, {{s}}i à folliculo fellis non probe liberetur. Intra hor{{ae}} namque {{s}}pacium, ejus particula vel ciceris magnitudine a{{s}}{{s}}umta, tam horrenda {{s}}ymptomata infert, ut mox {{ae}}gro caligent oculi, mens vacillet, lingua tarde{{s}}cat, membrorum tremor, {{s}}udorque frigidus {{s}}ub{{s}}equatur, facultates omnes re{{s}}olvantur {{et}} {{s}}ileant, moxque veneno extinguantur. Sed benigna mater natura, pr{{ae}}{{s}}ens ac facile remedium huic calamitati oppo{{s}}uit. Cum pr{{ae}}dicti enim orbes ''Guambajacu'' juxta fluviorum o{{s}}tia, ubi paludes {{et}} {{s}}tagnantia loca {{s}}ingulis {{ae}}{{s}}tibus inundantur, {{s}}edem figant, ii{{s}}dem quoque locis plurima Cancrorum genera vivunt {{et}} arbu{{s}}ta habitant paludo{{s}}a. Quos inter non ita magni reperiuntur, multiplici ac variegato colore, c{{ae}}ruleo, albo, rubro, violaceo, chelis {{ae}}qualibus armati, quorum crura pilis nigricantibus {{s}}unt ve{{s}}tita. Hos ''Aracu'' appellant Bra{{s}}iliani. Ex his unus contu{{s}}us {{et}} ex vino, citra moram a{{s}}{{s}}umto veneno (nam ante horas quinque vel {{s}}ex lethum {{s}}{{ae}}pe infert) propinatus, per vomitum virus exturbat, qualitateque occulta malo validi{{s}}{{s}}imo re{{s}}i{{s}}tit. Pr{{ae}}mi{{s}}{{s}}is {{s}}pecialib[?]s, communia quoque pr{{ae}}{{s}}idia {{s}}uperius tradita non negligenda, ut {{s}}unt ''Tipioca de Mandihoca'', radices ''Iaborandi, Ipepacuanha, Caiapia, Vrucu'', aliaque {{s}}imilia remedia qu{{ae}} nece{{s}}{{s}}itas excogitavit. Nec forte natura differt hic Cancer Bra{{s}}ilien{{s}}is, ab illo de quo Galenus in libro {{s}}implicium contra Pelopem pr{{ae}}ceptorem {{s}}uum contendit, Cancrum rabio{{s}}is conferre occulta, non manife{{s}}ta qualitate. Et Plinius lib. {{sc|ix}}. cap. 31. eos contra Serpentum ictus mederi dicit. Et imprimis illud lib. {{sc|v}}. cap. 32. Cancri fluviatiles triti potique ex aqua recentes, contra omnia venena pro{{s}}unt. Mor{{s}}is vero à cane rabido, item Phalangio, Scorpio alii{{s}}que venenatis prode{{s}}{{s}}e etiam apud Ari{{s}}totelem legere e{{s}}t lib. {{sc|ix}}. cap. {{sc|v}}. Dio{{s}}coridem lib. {{sc|ii}}. cap. 12. {{et}} Galenum lib. {{sc|ix}}. de {{s}}implicium medicamentorum facultatibus; {{AE}}tium lib. {{sc|vi}}. cap. 24. {{AE}}ginetam lib. {{sc|v}}. cap. 3. Alius datur ''Guamajacu guara'' Bra{{s}}ilien{{s}}ibus dictus, priori multum {{s}}imilis, {{s}}ed viridioris coloris. Noxam fere eodem modo infert fel illius, {{s}}ed longe remi{{s}}{{s}}ius, quam pr{{ae}}cedentis; curatur autem ei{{s}}dem remediis. Tertius denique ''Guamajacu-ape'' Bra{{s}}ilien{{s}}ibus, eju{{s}}dem quidem generis, non tamen orbicularis, {{s}}ed potius triangularis; à {{s}}quamis quoque ut c{{ae}}teri nudus, verum qua{{s}}i {{s}}cutiferus {{et}} loricatus. Hic {{s}}i ex cacabo ferventi accipiatur {{et}} calidus comedatur, adeo mentem {{s}}tatim turbat, ut nonnulli ebriis, quidam {{et}} phreneticis {{s}}imiles videantur: Sin vero coctus per integram noctem {{s}}ervetur, c{{ae}}teris pi{{s}}cibus dignitate neutiquam concedit, atque tuto convivis apponitur. {{c|{{sc|Fvngi.}}}} Novem fungorum {{s}}pecies diver{{s}}is nominibus {{s}}unt di{{s}}tinct{{ae}}, {{s}}icut alibi traditum e{{s}}t, quos omnes generali nomine ''Carapucu'' nominant. Horum quoque in hoc Americ{{ae}} tractu, {{s}}icut in Europa, alii venenati, qui confracti varii {{s}}unt coloris, lividi {{et}} c{{ae}}{{s}}ii, ex Sterquiliniis lignoque putrido protuberantes: alii edules ac copia tantum nocent, quia ventriculum frigore {{et}} flatibus nimiis di{{s}}tendunt, caloremque naturalem extinguunt {{et}} cra{{s}}{{s}}o lentore {{s}}trangulant. Ob regionis temperiem calidam {{et}} humidam, noctium denique frigus {{et}} vapores venenatos, minus tuti judicari debent quale{{s}}cunq; Fungi, quam in aliis regionibus frigidioribus. Inter illos pejores qui {{s}}unt, {{s}}ingultum excitant, inte{{s}}tina exulcerant, corpori ac faciei inducunt pallorem, urinam remorantur, arterias intercipiunt: ad h{{ae}}c frigus, tremorem, {{s}}udorem frigidum, mortem denique afferunt. Pr{{ae}}ter communia alexipharmaca calidiora, eximium {{et}} pr{{ae}}{{s}}ens natura produxit Antidotum, utramque nimirum radicem ''Iaborandi'', de quibus {{s}}uo loco agemus, qu{{ae}} {{s}}udores {{et}} urinas cunctantes provocant, {{et}} colorem nativum {{s}}uffocatum à frigido malignoque vapore vindicant: imo de{{s}}peratos revocant à letho, {{s}}i {{s}}tatim à {{s}}umto veneno, {{s}}uccus illarum ex hau{{s}}tu vini exhibeatur. {{c|{{sc|Tangaraca.}}}} Tangaraca omnes {{s}}pecies lethifer{{ae}} ({{s}}icut in tractatu {{s}}implicium dicemus) ac proinde incolis {{et}} advenis pariter dete{{s}}tabiles habentur. Quarum folia {{et}} flo[?]es, facie licet externa, non tamen efficacia differunt: foliis enim aut floribus degu{{s}}tatis, corpus mox intume{{s}}cit, mens turbatur; oculi incipiunt caligare, vertigines, animique deliquia oboriuntur, denique mors ip{{s}}a {{s}}equitur, {{s}}i remedium non protinus adhibeatur. Reliquis antidotis merito pr{{ae}}feruntur radices ill{{ae}} decantat{{ae}} ''Pecacuanha'' {{et}} ''Caiapia'', toties de{{s}}cript{{ae}}. Aliqui pr{{ae}} c{{ae}}teris Antidotis tuti{{s}}{{s}}imum exi{{s}}timant, ip{{s}}i radici hujus plant{{ae}} ''Tangaraca'' fidere, quam miro ac felici cum<noinclude> {{s}}uc-</noinclude><noinclude>{{rh|||ce{{s}}{{s}}u,}}</noinclude> 0sjl755o0jsvltj0hgu1kfjbjrm5yzt 104 87632 285491 2026-10-23T20:50:14Z EnaldoSS 18086 /* Emendata */ 285491 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="EnaldoSS" />{{rh|48|{{sc|Gvilielmi Pisonis}}|}}</noinclude><section begin="liberIII"/>{{pt|ce{{s}}{{s}}u|{{s}}ucce{{s}}{{s}}u}}, indi{{s}}creta quantitate exhibent. Barbara h{{ae}}c gens raro cert{{ae}} do{{s}}i nititur, qua{{s}}i id cuju{{s}}que judicio relinquens. Quod quidem in his Antidotis, alii{{s}}que medicamentis, illis empyricis non {{s}}olum, {{s}}ed {{et}} rationalibus practicis familiare e{{s}}t. In exce{{s}}{{s}}u enim peccare malunt, quam in defectu, ne Antidoti inopia forte à veneni copia vincatur. {{c|{{sc|Herba Casta}} {{s}}ive {{sc|Mimosa.}}}} Eximi{{ae}} ill{{ae}} herb{{ae}} cast{{ae}} {{s}}ive Mimo{{s}}{{ae}} à Clu{{s}}io, alii{{s}}que Exoticorum con{{s}}ultis de{{s}}cript{{ae}}, {{s}}ed à nemine adhuc, quod {{s}}ciam, earum qualitates bon{{ae}} vel mal{{ae}} explicat{{ae}}. Primo quidem earum folia in pulverem redacta, {{et}} exigua quantitate aliquoties exhibita, clam exitium hominibus inferunt, pecoribus alimentalia exi{{s}}tunt. Secundo radices earum non minus tutum pr{{ae}}{{s}}tant Antidotum, quam folia pernicio{{s}}o turgent veneno, {{s}}i multum {{et}} {{s}}{{ae}}pe in u{{s}}um adhibeantur. Providi autem e{{s}}t Medici in hoc {{et}} {{s}}imili ca{{s}}u, pr{{ae}}ter {{s}}pecifica ad generalia quoque confugere alexipharmaca, {{s}}ive exotica, {{s}}ive dome{{s}}tica. Tum quod {{s}}celerati homines h{{ae}}c {{et}} {{s}}imilia venena, varie componant {{et}} clam cibis im[?]i{{s}}ceant, tum quod {{s}}ubinde in principio vix quicquam evidenter ac {{s}}ignis pr{{ae}}viis appareat, {{s}}en{{s}}imque vitam depopuletur. Quippe non {{s}}olum pro {{s}}ubjecti re{{s}}i{{s}}tentia {{s}}ed veneni quoque mi{{s}}cela {{et}} quantitate, tardius vel citius vitam depa{{s}}citur h{{ae}}c herba, ut cachectici, anhelo{{s}}i, tri{{s}}tes incedant, donec tandem vita defungantur. {{c|{{sc|Manipvera.}}}} Tamet{{s}}i in tractatu de Mandihoc{{ae}} radice, de medica {{et}} veneno{{s}}a qualitate egerim in genere, ordo tamen nunc po{{s}}tulat, non intactum reliqui{{s}}{{s}}e venenum tam familiare, ne dicam dome{{s}}ticum, ''Manipueram'', id e{{s}}t, {{s}}uccum de ''Mandihoca'', qui potatus vehementer inflat corpus, ventriculum afficit dolore, cum ructu, nau{{s}}ea {{et}} tene{{s}}mo: hinc mox oculi obfu{{s}}cantur, vertigines, perpetuique dolores capitis accedunt, tandemque extremorum frigus, animi deliquium, {{et}} ip{{s}}a mors {{s}}uccedit. Quapropter famulis hanc radicem pr{{ae}}parantibus, ne à noxiis vaporibus inficiantur, flores ''Nhambi'' {{et}} radices ''Vrucu'', e{{s}}culentis {{et}} potulentis admi{{s}}cere nece{{s}}{{s}}e e{{s}}t, ad muniendum cor, {{et}} ventriculum. Sed diabolici venefici tam pr{{ae}}{{s}}enti veneno non contenti, ex {{s}}ucco hoc, {{s}}tudio re{{s}}ervato u{{s}}que ad totalem ejus putredinem, altiorem corruptionis gradum ex vermiculis inde prona{{s}}centibus (qui ''Tapuru'' ip{{s}}is dicuntur) qu{{ae}}runt, ii{{s}}que in pulverem redactis, hominibus pro libitu in{{s}}idiantur, ita ut exigua licet quantitate, vitam certi{{s}}{{s}}ime {{et}} citi{{s}}{{s}}ime adimat; {{s}}i {{s}}implex exhibeatur; {{s}}i compo{{s}}itum {{et}} viribus imminutis (quod poti{{s}}{{s}}imum pulvere herb{{ae}} de ''No{{s}}{{s}}a Senhora'' {{et}} ''Nhambi'' fieri {{s}}olet) longo po{{s}}t tempore, ne nefanda {{s}}celera in publicum prodeant, mi{{s}}ere interimat. Multa quidem remedia contra hoc malum excogitata, omnium tamen pr{{ae}}{{s}}tanti{{s}}{{s}}ima {{s}}unt, qu{{ae}} ip{{s}}o {{s}}tatim principio morbi per vomitoria in{{s}}tituuntur. Horum ''Ipecacuanha'' {{et}} ''Caiapia'' facile pr{{ae}}cipua {{s}}unt, quod alexiteria {{et}} vomitiva vi {{s}}imul polleant. Cly{{s}}teres veneno frigido re{{s}}i{{s}}tentes, ac flatus tetros di{{s}}cutientes mox {{s}}uccedant, eo{{s}}que ''Tipioca'' {{et}} radix ''Iaborandi'' imprimis ingrediatur, quorum antidotalis vis alte po{{s}}ita e{{s}}t à Natura. Po{{s}}th{{ae}}c pr{{ae}}ter Dia{{s}}cordium {{et}} Theriacam, malum per {{s}}udores {{et}} urinas educentia, familiaria pr{{ae}}{{s}}idia {{s}}unt, radices de ''Malva I{{s}}co, Pie de Galinha, Nhambi, Iacape, Iurupeba, Vrucu, Vi{{s}}queira, Caapeba''. Adh{{ae}}c radix {{et}} pr{{ae}}{{s}}ertim {{s}}uccus fructus ''Ananas'', largiter {{et}} crebro hau{{s}}tus. {{c|{{sc|Araticv pana.}}}} Sequitur fructus arboris ''Araticu pana'', qui (licet à nonnullis comedatur, quia copia tamen l{{ae}}dit) dum frigore nimio calorem naturalem opprimit, eademque ventris {{s}}ymptomata excitat, qu{{ae}} venena frigida {{s}}olent movere, ad venenatorum cla{{s}}{{s}}em referri {{s}}olet. Nihil ulterius de hoc fructu dicendum re{{s}}tat, quod in pr{{ae}}cedentibus {{s}}it intactum, quippe ii{{s}}dem medicamentis, quibus Fungorum {{et}} ''Manipuera'' noxi{{ae}} qualitates, h{{ae}}c quoque expugnatur. {{c|{{sc|Mvcvna gvacv.}}}} ''Mucuna guacu'' faba, in tanta Siliquarum {{et}} Silve{{s}}trium multitudine, c{{ae}}teris pulchritudine ac magnitudine facile pr{{ae}}cellit. Cre{{s}}cit ex arbore qu{{ae}} eju{{s}}dem e{{s}}t nominis. Faba autem h{{ae}}c nigra pelle lapidis fere duritiei, pilis flavis molliter e{{s}}t ve{{s}}tita, manum longa, {{et}} tres digitos lata. Vi effracta, pulcherrimi globuli, inter{{s}}titiis divi{{s}}i, exinde prodeunt, tres quatuorve, punicei {{et}} rubri coloris, rotundi, l{{ae}}ves, magno hylo, qui {{s}}i in aqua macerentur vim noxiam ex parte deponunt, {{et}} cum ''Tipioca de Mandihoca'' pr{{ae}}parati Barbaris edules fiunt. Ita ut venenata eorum qualitas, non u{{s}}que adeo alte po{{s}}ita à natura videatur, quin retundi {{s}}e patiatur à correctorio convenienti. Quippe cum interior fab{{ae}} {{s}}ub{{s}}tantia acris {{s}}it {{et}} mordicans, vi{{s}}cera vellicet {{et}} u{{s}}que adeo corpus turbet, ut vomitus violentus {{et}} alvus moveatur.<noinclude>{{rh|||Refri-}}</noinclude> r8eyf5j282fjymxiiosmothu9xioe81 104 87633 285493 2026-10-23T21:13:02Z EnaldoSS 18086 /* Incerta */ 285493 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="2" user="EnaldoSS" />{{rh||{{sc|de Facvltatibvs Simplicivm Lib. IV.}}|49}}</noinclude><section begin="liberIII"/>Refrigerans {{et}} demulcens, alimentum hoc medicamento{{s}}um ex ''Tipioca'' factum, c{{ae}}teris Antidotis pr{{ae}}ferri {{s}}olet. {{c|{{sc|Ahoay.}}}} Duplex datur {{sc|Ahoay}} arbor; altera ''Ahoay-guacu'', {{s}}ive major, altera ''Ahoay-miri'', {{s}}eu minor, dicta. Propter arboris non {{s}}olum, {{s}}ed {{et}} fructuum quoque magnitudinem, differunt. Quippe h{{ae}}c po{{s}}terior vix nucem avellanam, cui multum {{s}}imilis e{{s}}t, ad{{ae}}quat: illa plus quam ca{{s}}tane{{ae}} magnitudinis nuces profert. In di{{s}}{{s}}itis tantum nemoribus h{{ae}} arbores reperiuntur, foliis magnis oblongis, deterrimi odoris, quarum fructus mon{{s}}trare, toties negarunt Barbari, pr{{ae}} metu ne aliquando in illos h{{ae}}c cuderetur faba. Cum enim pr{{ae}}{{s}}entius venenum, quam nucleus pr{{ae}}dicti fructus, ab illis nondum {{s}}it inventum, id {{s}}ecretum {{s}}ibi {{s}}ervandum arbitrantur, ut tuto veneficia {{s}}ua diabolica exerceant. Nucleos enim illi in pulverem redactos, variis dolis {{et}} technis pr{{ae}}parant, {{et}} clam ciborum ob{{s}}oniis vel Nicotian{{ae}} immi{{s}}cent, ut ocius vel tardius vires exerceant. Scrupuli enim plus minu{{s}}ve quantitas ore a{{s}}{{s}}umta, graviora facile {{s}}ymptomata, quam ab aliis illis venenis illata, inducit. Quibus {{s}}pecificum antidotum ad h{{ae}}c u{{s}}q; tempora nondum e{{s}}t inventum, quamobrem mortem quantocius adfert, {{s}}i generalia {{et}} communia alexipharmaca nihil pro{{s}}int. Horum fructuum putamina, duri{{s}}{{s}}ima {{s}}unt {{et}} tinnula, quare ab illis tintinabulorum vice u{{s}}urpantur, {{et}} brachiis pedibu{{s}}que circa talos in {{s}}altationibus poti{{s}}{{s}}imum circumdantur ornatus gratia. Quo modo filis è go{{s}}{{s}}ypio inter {{s}}e connexa {{s}}int, videre e{{s}}t ex Icone, quam dedit C. Clu{{s}}ius in Exoticis, in notis ad Hi{{s}}toriam Garci{{ae}} ab Orta, lib. {{sc|ii}}. cap. {{sc|xi}}. {{dhr}} {{rule}}<section end="liberIII"/> {{dhr}} <section begin="I"/>{{c|{{x-larger|{{sc|{{spatium|0.3em|Guilielmi Pisonis}}, M. D.}}}}}} {{c|{{larger|{{sc|''{{spatium|0.3em|liber qvartvs}},''}}}}}} {{dhr}} {{c|{{x-larger|Qui agit de Facultatibus Simplicium.}}}} {{dhr}} {{c|{{sc|Cap. I.}}}} {{c|{{larger|''De Saccharo.''}}}} {{is|[[File:|100px|alt=P]]}}{{sc|Ostquam}} illa Americ{{ae}} pars, qu{{ae}} nunc vulgo {{sc|Brasilia}} dicitur, inter duos fluvios ''Maranhon'' {{et}} ''de la Plata'', {{s}}ita, paulo po{{s}}t Capralis acce{{s}}{{s}}um à Ve{{s}}putio Emmanuelis Regis Portugalli{{ae}} au{{s}}piciis, paulo accuratius anno circiter CIↃIↃ. e{{s}}{{s}}et explorata, Lu{{s}}itani, intra promontorium Olind{{ae}} am{{oe}}ni{{s}}{{s}}imum {{et}} In{{s}}ulam ''Itamaracam'', primum littora antea incognita legerunt. Ubi juxta rupem fi{{s}}{{s}}am Bra{{s}}ilianorum tuguriis con{{s}}pectis, ad terram appulerunt, {{et}} de nomine loci {{s}}olliciti, quantum potuerunt inquirentes, ''Paranambuco'', hoc e{{s}}t, mare perforatum vocari, à Barbaris re{{s}}pon{{s}}um tulerunt. Unde hodie quoque omnium Pr{{ae}}fecturarum Bra{{s}}ilien{{s}}ium felici{{s}}{{s}}ima {{et}} princeps, idem nomen obtinet. Cujus rece{{s}}{{s}}us cum altius explorarent, indignum exi{{s}}timarunt, ligno rubro, licet maximi proventus ad tingendos pannos, acquie{{s}}cere: pr{{ae}}{{s}}ertim cum pr{{ae}}ter confrago{{s}}os montes {{et}} {{s}}altus inacce{{s}}{{s}}os, miro Dei beneficio, longe lateque partim in planities {{s}}olutas, partim in colles clementer a{{s}}{{s}}urgentes terras con{{s}}picerent; tum {{et}} pr{{ae}}{{s}}tanti{{s}}{{s}}imis fructibus {{et}} frugibus Europ{{ae}}is invectis, mirabili proventu, ea producere {{et}} f{{oe}}tificare experirentur. Tandem f{{oe}}cundum hoc {{s}}olum cannis Sacchariferis apti{{s}}{{s}}imum judicarunt: ea{{s}}que à campe{{s}}tribus quondam hominibus detectas in In{{s}}ulis Fortunatis, huc detulerunt, qu{{ae}} tandem ob {{s}}uavem {{s}}uccum qua{{s}}i ad manus tradit{{ae}}, u{{s}}um quem pollicebantur, olim {{s}}ilve{{s}}tres, nunc excult{{ae}} {{et}} dome{{s}}tic{{ae}}, toto fere generi humano pr{{ae}}{{s}}tant. Ita ut c{{oe}}le{{s}}te hoc donum, Attico melli multis partibus pr{{ae}}ferendum, excel{{s}}is inclu{{s}}um arundinibus, hi{{s}}ce regionibus imprimis conce{{s}}{{s}}um {{s}}it. E quibus tum aquaria mola, tum boum indefe{{s}}{{s}}o labore agitata, dulci{{s}}{{s}}imus liquor expre{{s}}{{s}}us, in ahenis excoqueretur, quemadmodum hac {{s}}equenti imagine expre{{s}}{{s}}um videtur. Mult{{ae}} hodie Lu{{s}}itanorum {{et}} Batavorum hujus generis machin{{ae}} hic con{{s}}piciuntur. Nec ulla hujus terr{{ae}} merx e{{s}}t, ex qua plus lucri {{et}} emolumenti ad negotiatores redundet. Nam Saccharorum ex omni Bra{{s}}ilia olim colligebantur Arob{{ae}} decies centies mille, idque quotannis, atque in Europam devecta, certi{{s}}{{s}}imo compendio divendebantur. In {{AE}}gypto Sacar Arabicum (unde Saccharum no{{s}}trum dictum volunt) ex humili {{et}} exigua planta, in{{s}}tar cry{{s}}talli vi Solis coagulatur. In India vero Orientali, ex ''Manbu'' arbore arundinea (vide Garc. ab Orta cap. {{sc|xii}}.) {{et}} nodo{{s}}a, populo in{{s}}igni non ab{{s}}imili, ''Sacar Manbu'',<noinclude>{{rh||''G''|quem}}</noinclude> 7oixnro54ep8exwpy764d4hy3bqhyeu 285499 285493 2026-10-23T21:50:33Z EnaldoSS 18086 285499 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="2" user="EnaldoSS" />{{rh||{{sc|de Facvltatibvs Simplicivm Lib. IV.}}|49}}</noinclude><section begin="liberIII"/>Refrigerans {{et}} demulcens, alimentum hoc medicamento{{s}}um ex ''Tipioca'' factum, c{{ae}}teris Antidotis pr{{ae}}ferri {{s}}olet. {{c|{{sc|Ahoay.}}}} Duplex datur {{sc|Ahoay}} arbor; altera ''Ahoay-guacu'', {{s}}ive major, altera ''Ahoay-miri'', {{s}}eu minor, dicta. Propter arboris non {{s}}olum, {{s}}ed {{et}} fructuum quoque magnitudinem, differunt. Quippe h{{ae}}c po{{s}}terior vix nucem avellanam, cui multum {{s}}imilis e{{s}}t, ad{{ae}}quat: illa plus quam ca{{s}}tane{{ae}} magnitudinis nuces profert. In di{{s}}{{s}}itis tantum nemoribus h{{ae}} arbores reperiuntur, foliis magnis oblongis, deterrimi odoris, quarum fructus mon{{s}}trare, toties negarunt Barbari, pr{{ae}} metu ne aliquando in illos h{{ae}}c cuderetur faba. Cum enim pr{{ae}}{{s}}entius venenum, quam nucleus pr{{ae}}dicti fructus, ab illis nondum {{s}}it inventum, id {{s}}ecretum {{s}}ibi {{s}}ervandum arbitrantur, ut tuto veneficia {{s}}ua diabolica exerceant. Nucleos enim illi in pulverem redactos, variis dolis {{et}} technis pr{{ae}}parant, {{et}} clam ciborum ob{{s}}oniis vel Nicotian{{ae}} immi{{s}}cent, ut ocius vel tardius vires exerceant. Scrupuli enim plus minu{{s}}ve quantitas ore a{{s}}{{s}}umta, graviora facile {{s}}ymptomata, quam ab aliis illis venenis illata, inducit. Quibus {{s}}pecificum antidotum ad h{{ae}}c u{{s}}q; tempora nondum e{{s}}t inventum, quamobrem mortem quantocius adfert, {{s}}i generalia {{et}} communia alexipharmaca nihil pro{{s}}int. Horum fructuum putamina, duri{{s}}{{s}}ima {{s}}unt {{et}} tinnula, quare ab illis tintinabulorum vice u{{s}}urpantur, {{et}} brachiis pedibu{{s}}que circa talos in {{s}}altationibus poti{{s}}{{s}}imum circumdantur ornatus gratia. Quo modo filis è go{{s}}{{s}}ypio inter {{s}}e connexa {{s}}int, videre e{{s}}t ex Icone, quam dedit C. Clu{{s}}ius in Exoticis, in notis ad Hi{{s}}toriam Garci{{ae}} ab Orta, lib. {{sc|ii}}. cap. {{sc|xi}}. {{dhr}}<section end="liberIII"/> {{rule}} {{dhr}} <section begin="I"/>{{c|{{x-larger|{{sc|{{spatium|0.3em|Guilielmi Pisonis}}, M. D.}}}}}} {{c|{{larger|{{sc|''{{spatium|0.3em|liber qvartvs}},''}}}}}} {{dhr}} {{c|{{x-larger|Qui agit de Facultatibus Simplicium.}}}} {{dhr}} {{c|{{sc|Cap. I.}}}} {{c|{{larger|''De Saccharo.''}}}} {{is|[[File:|100px|alt=P]]}}{{sc|Ostquam}} illa Americ{{ae}} pars, qu{{ae}} nunc vulgo {{sc|Brasilia}} dicitur, inter duos fluvios ''Maranhon'' {{et}} ''de la Plata'', {{s}}ita, paulo po{{s}}t Capralis acce{{s}}{{s}}um à Ve{{s}}putio Emmanuelis Regis Portugalli{{ae}} au{{s}}piciis, paulo accuratius anno circiter CIↃIↃ. e{{s}}{{s}}et explorata, Lu{{s}}itani, intra promontorium Olind{{ae}} am{{oe}}ni{{s}}{{s}}imum {{et}} In{{s}}ulam ''Itamaracam'', primum littora antea incognita legerunt. Ubi juxta rupem fi{{s}}{{s}}am Bra{{s}}ilianorum tuguriis con{{s}}pectis, ad terram appulerunt, {{et}} de nomine loci {{s}}olliciti, quantum potuerunt inquirentes, ''Paranambuco'', hoc e{{s}}t, mare perforatum vocari, à Barbaris re{{s}}pon{{s}}um tulerunt. Unde hodie quoque omnium Pr{{ae}}fecturarum Bra{{s}}ilien{{s}}ium felici{{s}}{{s}}ima {{et}} princeps, idem nomen obtinet. Cujus rece{{s}}{{s}}us cum altius explorarent, indignum exi{{s}}timarunt, ligno rubro, licet maximi proventus ad tingendos pannos, acquie{{s}}cere: pr{{ae}}{{s}}ertim cum pr{{ae}}ter confrago{{s}}os montes {{et}} {{s}}altus inacce{{s}}{{s}}os, miro Dei beneficio, longe lateque partim in planities {{s}}olutas, partim in colles clementer a{{s}}{{s}}urgentes terras con{{s}}picerent; tum {{et}} pr{{ae}}{{s}}tanti{{s}}{{s}}imis fructibus {{et}} frugibus Europ{{ae}}is invectis, mirabili proventu, ea producere {{et}} f{{oe}}tificare experirentur. Tandem f{{oe}}cundum hoc {{s}}olum cannis Sacchariferis apti{{s}}{{s}}imum judicarunt: ea{{s}}que à campe{{s}}tribus quondam hominibus detectas in In{{s}}ulis Fortunatis, huc detulerunt, qu{{ae}} tandem ob {{s}}uavem {{s}}uccum qua{{s}}i ad manus tradit{{ae}}, u{{s}}um quem pollicebantur, olim {{s}}ilve{{s}}tres, nunc excult{{ae}} {{et}} dome{{s}}tic{{ae}}, toto fere generi humano pr{{ae}}{{s}}tant. Ita ut c{{oe}}le{{s}}te hoc donum, Attico melli multis partibus pr{{ae}}ferendum, excel{{s}}is inclu{{s}}um arundinibus, hi{{s}}ce regionibus imprimis conce{{s}}{{s}}um {{s}}it. E quibus tum aquaria mola, tum boum indefe{{s}}{{s}}o labore agitata, dulci{{s}}{{s}}imus liquor expre{{s}}{{s}}us, in ahenis excoqueretur, quemadmodum hac {{s}}equenti imagine expre{{s}}{{s}}um videtur. Mult{{ae}} hodie Lu{{s}}itanorum {{et}} Batavorum hujus generis machin{{ae}} hic con{{s}}piciuntur. Nec ulla hujus terr{{ae}} merx e{{s}}t, ex qua plus lucri {{et}} emolumenti ad negotiatores redundet. Nam Saccharorum ex omni Bra{{s}}ilia olim colligebantur Arob{{ae}} decies centies mille, idque quotannis, atque in Europam devecta, certi{{s}}{{s}}imo compendio divendebantur. In {{AE}}gypto Sacar Arabicum (unde Saccharum no{{s}}trum dictum volunt) ex humili {{et}} exigua planta, in{{s}}tar cry{{s}}talli vi Solis coagulatur. In India vero Orientali, ex ''Manbu'' arbore arundinea (vide Garc. ab Orta cap. {{sc|xii}}.) {{et}} nodo{{s}}a, populo in{{s}}igni non ab{{s}}imili, ''Sacar Manbu'',<noinclude>{{rh||''G''|quem}}</noinclude> lg3pzilio0hphct9ozna67z3swyp0q5 104 87634 285494 2026-10-23T21:22:25Z EnaldoSS 18086 /* Incerta */ 285494 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="2" user="EnaldoSS" />{{rh|50|{{sc|Gvilielmi Pisonis}}|}}</noinclude><section begin="I"/>quem ''Tabaxir'' appellant, vi{{s}}co{{s}}um albicantemque liquorem promanare con{{s}}tat, ut Avicenna, Rha{{s}}is, {{et}} Serapio te{{s}}tantur. Tamen alterutrum vel in{{s}}ita qualitate, vel conficiendi dexteritate [[File:|center|500px]] ad{{ae}}quari huic arundinaceo po{{s}}{{s}}e, nemo credat. Planta {{s}}iquidem h{{ae}}c no{{s}}tra fruticis in{{s}}tar firmitate pr{{ae}}dita, {{s}}ucco dulci turget. Silve{{s}}tri arundini externa facie e{{s}}t {{s}}imillima; ni{{s}}i quod h{{ae}}c crebrioribus articulis aliquando di{{s}}tinguatur, imprimis {{s}}i anni, terr{{ae}}que intemperies minus re{{s}}pondeat. Quo enim majora internodia, eo feliciorem me{{s}}{{s}}em, quo breviora eo infeliciorem agricol{{ae}} pr{{ae}}nuntiant. H{{ae}}c arundo, ''Viba'' Bra{{s}}ilien{{s}}ibus dicta, minus in montibus {{et}} collibus, licet irriguis, quam pratis glebo{{s}}is {{et}} pinguibus, luxuriat, {{s}}icuti videre e{{s}}t in Parnambucen{{s}}is pr{{ae}}fectur{{ae}} maxima fertilitate {{et}} planitie agris, optimeque canniferis: qui inclytis undiquaque amnibus dividuntur, {{et}} à pluviis {{et}} inundationibus ripas egredientibus rigantur; quarum beneficio à formicis c{{ae}}teri{{s}}que in{{s}}ectis noxiis liberantur, {{s}}icut per nivem in Europ{{ae}}is regionibus {{s}}olent. Sed mi{{s}}{{s}}a digre{{s}}{{s}}ione ad propo{{s}}itum redeo. Primo agri vomere invertuntur, cratibu{{s}}que aut ferro ancipiti {{s}}arriuntur, inque rectos {{et}} {{ae}}qualiter di{{s}}tantes {{s}}ulcos pro{{s}}cinduntur. Quibus cannarum tale{{ae}} ita inhumantur, ut {{s}}ummitates utriu{{s}}que {{s}}e contingant: atque ea ratione lacun{{ae}} vomere fact{{ae}}, manent replet{{ae}}, qu{{ae}} ip{{s}}a eadem terra po{{s}}tea adimplentur. Plus terr{{ae}} {{ae}}{{s}}tate, qua operiantur, requirunt, ne inten{{s}}ior Solis {{ae}}{{s}}tus penetret, canna{{s}}que ex{{s}}iccet: Hyeme vero minus, ut facilius uligine imbuantur, {{et}} terr{{ae}} pondus germinationem retardet. Quo major humiditas, eo citius ex{{s}}urgit arundo, hincque quilibet articulus novam producit cannam, ab omni parte cannas {{s}}uas ac radices, ex lacuna cui impo{{s}}ita e{{s}}t, extendens. Nodo cann{{ae}} circumcirca pullulat turio, à quo, terr{{ae}} incumbens, truditur, frutexque emergit: ita ut decem aut ad {{s}}ummum duodecim men{{s}}ium {{s}}pacio, canna mature{{s}}cat, inque ju{{s}}tam longitudinem excre{{s}}cat. Expertiores agricol{{ae}} men{{s}}es Augu{{s}}tum {{et}} Ianuarium plantationi con{{s}}ecrarunt. Augu{{s}}to tamen, qui men{{s}}ium hibernorum po{{s}}tremus, felicius h{{ae}}c in{{s}}tituunt, quod tellus novi{{s}}{{s}}imis pluviis imbuta, plantas {{s}}uo gremio mollius foveat. Arundo maturata tempore pr{{ae}}fato ex{{s}}cinditur; nonnunquam {{et}} ad annum u{{s}}que {{s}}equentem in agro relinquitur, {{et}} tunc canna vetus nominatur, qua{{s}}i {{s}}eges re{{s}}tilis. Intra hoc tempus nova denuo progerminat, qu{{ae}} po{{s}}tea {{s}}imul cum veteri re{{s}}ecatur. Si intra biennium non {{s}}cindatur, nullius exinde pretii habetur: paulatim enim in agro marce{{s}}cit, ac deficiente humore extinguitur; ni{{s}}i forte peculiari terr{{ae}} beneficio prorogetur ultra ordinarium durationis tempus. Plant{{ae}} tenell{{ae}} {{et}} juvenes bene inhumat{{ae}}, denuo propagari numquam fere indigent, quod diuturnitate temporis non emoriantur, ne ad quadraginta vel quinquaginta annos quidem; ita ut {{s}}uapte natura vel nemoris durationem ad{{ae}}quare valeant, nimirum {{s}}olo bene pingui; nam qu{{ae}} in {{s}}itienti {{et}} arduo cre{{s}}cunt, vix ultra quinquennium vivunt. Interitum autem ex accidenti cannis inferunt, {{s}}ideratio, caries, poti{{s}}{{s}}imum vero {{s}}i immi{{s}}{{s}}o {{ae}}{{s}}tate incendio, nec {{s}}uperveniente pluvia ad radicem u{{s}}que pr{{ae}} nimia {{s}}iccitate comburantur, magno hercle po{{s}}{{s}}e{{s}}{{s}}oris damno. Proinde qui cannas inutiles {{et}} frugiperdas ex{{s}}tirpare, {{s}}uoque bono comburere cogitat, ut nov{{ae}} rena{{s}}cantur, hyberno tempore, non {{ae}}{{s}}tivo, hoc in{{s}}tituat. Immodica quoque inundatione cum nulla cacumina, emergunt, cann{{ae}} {{s}}uffocantur: ita ut utriu{{s}}que exce{{s}}{{s}}u, nimio {{ae}}{{s}}tu exare{{s}}cant, nimiaq; fluviorum illuvie, eaque {{s}}tagnante refrigerentur, unde {{s}}tirpitus evelli, ali{{ae}}que de novo plantari po{{s}}tulant. Genus denique quoddam vermiculi nigri alati ''Guirapeacoca'' Bra{{s}}ilien{{s}}es, ''pao de Galinha'' vulgus appellat, in locis poti{{s}}{{s}}imum uligino{{s}}is, radices corrodit, canna{{s}}que interimit. Po{{s}}tremo ab herbis voluntariis male illis fit, qu{{ae}} mirum in modum {{s}}{{ae}}pe<noinclude>{{rh|||luxu-}}</noinclude> 562qfwsln1fy3k18p359t8wopqgpk0v 104 87635 285495 2026-10-23T21:27:57Z EnaldoSS 18086 /* Incerta */ 285495 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="2" user="EnaldoSS" />{{rh||{{sc|de Facvltatibvs Simplicivm Lib. IV.}}|51}}</noinclude><section begin="I"/>luxuriantes, hi{{s}}ce {{s}}ativis admodum obe{{s}}{{s}}e {{s}}olent. Proinde {{s}}ingulis annis ter quaterve, imo {{et}} {{s}}{{ae}}pius aliquando, {{s}}i terra po{{s}}tulet, ager à noxiis herbis liberetur, idque tanti{{s}}per, donec ad tantam maturitatem pervenerint tale{{ae}}, ut {{s}}uo robore zizaniis obniti po{{s}}{{s}}int. Terra {{s}}iquidem earum herbarum quas {{s}}ponte profert mater e{{s}}t, c{{ae}}terarum vero quas qua{{s}}i vi coacta {{s}}u{{s}}cipit, {{s}}{{ae}}peque invita fovet, noverca judicatur. Porro cann{{ae}} matur{{ae}} fact{{ae}}, circa fundum ac in ip{{s}}o geniculo ab{{s}}cinduntur, quod in eo aqueus quidam humor contineatur. Mox amputat{{ae}}, frondibu{{s}}que, quibus maximam partem ve{{s}}tiuntur, re{{s}}ectis, in fa{{s}}ciculos coguntur {{et}} currui imponuntur. Molendina tribus gravi{{s}}{{s}}imis axibus ex {{s}}olidi{{s}}{{s}}imo ligno confectis, circuli{{s}}que ferreis obductis, nituntur. Inter quos arundo continenter in{{s}}erta {{et}} axium {{s}}e contingentium angu{{s}}tia compre{{s}}{{s}}a, liquorem fundit dulci{{s}}{{s}}imum. Mola aquaria nullis indiget jumentis, aqu{{ae}} {{s}}iquidem impetu circumagitur, qu{{ae}} longi{{s}}{{s}}imo canale deducta, lap{{s}}u impetuo{{s}}a ex alto in {{s}}uper nos eximi{{ae}} magnitudinis rot{{ae}} lintres decidit. Quod quidem licet celerius fiat, plu{{s}}que {{s}}acchari inde redundet, quam à {{s}}ex vel octo robu{{s}}ti{{s}}{{s}}imis bobus: eorum tamen contentione exactius {{et}} fidelius canna exprimitur. C{{ae}}terum liquor hic qui in Saccharum ip{{s}}um po{{s}}tea abit, ad viginti quatuor duntaxat horas durat, moxque ace{{s}}cit, {{et}} ad conficiendum Saccharum pror{{s}}us {{s}}it inidoneum: {{s}}ed {{s}}i diutius {{s}}ervetur, bonum inde na{{s}}citur acetum. Axes a{{s}}{{s}}ere{{s}}que per quos {{s}}uccus expre{{s}}{{s}}us fluit, tum {{et}} alveus, per quem decidit, bis {{s}}pacio viginti quatuor horarum, vel una Tare{{s}}{{s}}a (Tare{{s}}{{s}}a e{{s}}t {{s}}pacium terr{{ae}}, cujus quadra viginti circiter e{{s}}t pa{{s}}{{s}}uum, {{et}} tot cannas profert, quot per diem Naturalem moli po{{s}}{{s}}unt) lavari debet. Canna primo à tergo axium excepta, vicino denuo immittitur, ut {{s}}i quid {{s}}ucci in ea {{s}}it reliquum, penitus exprimatur, tunc ''Baga{{s}}{{s}}o'' vocatum, quod tanquam inutile excrementum flammis ab{{s}}umitur. Adeo coru{{s}}cantes {{et}} formidabiles, nocte dieque con{{s}}truuntur ignes, qui ahenis {{s}}ubjiciuntur, ut à quindecim lignorum vehibus ad quadraginta u{{s}}que {{s}}pacio diei naturalis, pro ut cruditas liquoris requirit, ab{{s}}umantur, integr{{ae}}que {{s}}ilv{{ae}} ex{{s}}cindantur. Succus quem ''Caldo'' vocant Hi{{s}}pani, per canales {{et}} ductus ligneos, in ampli{{s}}{{s}}imos {{ae}}reos cacabos derivatur, in quibus continenter, nunc vehementius nunc lenius, toto quo mol{{ae}} agitantur tempore, ferve{{s}}cit, frigid{{ae}}que a{{s}}per{{s}}ione inten{{s}}ior ebullitio coërcetur, ut {{s}}ub{{s}}tantia minus con{{s}}umatur. Ab hoc {{s}}ucco in primo aheno con{{s}}i{{s}}tente, modicoque {{s}}ub{{s}}tructo igne, paulo f{{oe}}culentior {{et}} copio{{s}}ior {{s}}puma aufertur, vocaturque ''Caga{{s}}{{s}}a'', qu{{ae}} {{s}}olis pecoribus e{{s}}cam potumque {{s}}uppeditat. Sublata ''Caga{{s}}{{s}}a'', liquor {{s}}eu ''Caldo'' in proximum ahenum, ''Caldera de mellar'' Lu{{s}}itanis, effunditur, in quo coquitur {{et}} pr{{ae}}grandi cochleari, crebris foraminibus pertu{{s}}o, à {{s}}ordibus liberatur. Ut exqui{{s}}itius immundities {{s}}ecernatur, forte quoddam lixivium affunditur. Hinc per linteum percolatur, ac tandem {{s}}uccus eo pacto novi{{s}}{{s}}imum excrementum, {{s}}i quod habet, deponit. H{{ae}} f{{ae}}ces mancipiis victum {{s}}ufficiunt, qui iis contenti tam improbos atque inde{{s}}{{s}}os labores exhauriunt: quippe toto {{s}}eme{{s}}tri {{ae}}{{s}}tivo, noctes atque dies perpetuo molendina [[File:|center|500px]] agitantur. Vinum quoque exinde, vulgo ''Garapa'' dictum, conficiunt, intermi{{s}}cendo aquam: quod avidi{{s}}{{s}}ime expetunt incol{{ae}}, eoque, {{s}}i vetus {{s}}it redditum, {{s}}e inebriant. Vinum itaque Sacchareum, vinum adu{{s}}tum, acetum, mel coctum, ip{{s}}umque Saccharum ex primo hoc liquore concinnari po{{s}}{{s}}unt.<noinclude>{{rh||''G 2''|Porro}}</noinclude> kqqvdcnx352qkqgy93wqfvwujrs2oge 104 87636 285496 2026-10-23T21:43:01Z EnaldoSS 18086 /* Emendata */ 285496 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="EnaldoSS" />{{rh|52|{{sc|Gvilielmi Pisonis}}|}}</noinclude><section begin="I"/>Porro minores qui {{s}}ub{{s}}equuntur cacabi, ''Tachas'' appellant, quidam {{s}}unt ad concutiendum, quidam ad coquendum parati. In quibus {{s}}uccus jam dictus, tanti{{s}}per conden{{s}}atur, donec Serapii {{et}} mox Sacchari con{{s}}i{{s}}tentiam acquirat. Ad h{{ae}}c vehementi {{et}} arduo labore, primum in majoribus, tum in minoribus ahenis inter coquendum, capaci{{s}}{{s}}imis cochlearibus agitatur, quatiturque, {{et}} ad altitudinem viginti plus, minus, pedum attollitur, unde rur{{s}}us in va{{s}}a prolabatur. In Cacabis minoribus ob ignem inten{{s}}i{{s}}{{s}}imum vehementioris ebullitionis habenda e{{s}}t ratio, {{s}}tatuti{{s}}que temporibus olei modicum guttatim in{{s}}tilletur, ne ignis vehementia Saccharum aliquid detrimenti capiat. Ob{{s}}ervatu dignum, quod oleum {{s}}i majoribus inderetur ahenis, in quibus liquor, primo ''Caldo'' dictus, purificatur, Saccharo conficiendo plane foret ineptus. Vici{{s}}{{s}}im, {{s}}i minoribus lixivium {{s}}icut majoribus, infundatur, {{ae}}que impo{{s}}{{s}}ibile, Saccharum conficere. Si denique momentum {{s}}ucci Limonii, vel acidi quid injiciatur, Sacchari con{{s}}i{{s}}tentiam numquam acquiret, {{s}}ed in totum perditur. Form{{ae}} porro fictiles innumer{{ae}}, quando {{s}}uccum fluidum acceperunt, ordine a{{s}}{{s}}eribus perforatis, in ampli{{s}}{{s}}imis {{ae}}dibus (''Ca{{s}}a do purgar'' vulgo) imponuntur; mox {{s}}uperimpo{{s}}ito luto humefacto, dicta va{{s}}a, à melle, quod {{s}}ubfu{{s}}co antea colore Saccharum tingebat, repurgantur. E formis excu{{s}}{{s}}um, candidum à nigricante, ''Ma{{s}}covado'' dicto, {{s}}eparatur, {{et}} in fru{{s}}tra redactum {{s}}oli {{s}}ereno exponitur, probeque ex{{s}}iccatur, donec ci{{s}}tis recondatur. H{{ae}}c omnia incredibilis {{s}}unt laboris {{et}} ingentium {{s}}umtuum; pr{{ae}}terquam quod operariorum multitudo; jumentorum in{{s}}uper {{et}} mancipiorum affluentia, multum ex emolumentis derogat. Medica Sacchari auxilia, quoniam maximam partem Europ{{ae}}is cognita, paucis tantum {{s}}unt per{{s}}tringenda. Cann{{ae}} viridis {{s}}uccus frigidus e{{s}}t, multoque {{s}}i de{{s}}tilletur per Alembicum durabilior {{et}} efficacior; multis oculorum malis, tum hepatis, renumque ardoribus medetur. Sed cum medulla h{{ae}}c cannarum tot mutationes {{s}}ubeat, antequam repurgata in grana reducatur, primam naturam deponit, imo alienam induit, palato magis gratam, quam valetudini proficuam. Saccharum enim, multa lixivii forti{{s}}{{s}}imi vi albefactum, in deliciis quidem optabilius; {{s}}ed qualitatem facile acrem, vi{{s}}ceribus {{et}} capiti infe{{s}}tam retinet. Quamobrem illud quod {{s}}anitatis gratia culin{{ae}} vel Pharmaci{{ae}} infertur, pr{{ae}}{{s}}tat ut modice tantum repurgetur: quippe quod ingenitas re{{s}}ervet vires, inten{{s}}iu{{s}}que {{s}}erapia, electuaria {{et}} {{s}}imilia dulcificet. Imo rubrum Saccharum, alias inferius habitum ({{s}}icut {{et}} illud quod ex In{{s}}ula S. Thom{{ae}} affertur, omnis lixivii expers) minime contemnendum, pr{{ae}}cipue in cly{{s}}teribus. Saccharum itaque primo gradu licet calidum {{et}} humidum, tamen quo antiquius {{et}} defecatius eo calidius e{{s}}t, faciliu{{s}}que in bilem convertitur, atque inten{{s}}ius digerit {{et}} {{s}}olvit. Recens vero non {{s}}olum pectori {{et}} Stomacho, {{s}}ed {{et}} ve{{s}}ic{{ae}} renibu{{s}}que prode{{s}}t. In omni denique {{ae}}grorum condimento, veteri Saccharo {{et}} melli longe debet anteferri.<section end="I"/> {{dhr}} <section begin="II"/>{{c|{{sc|Cap. II.}}}} {{c|{{larger|''De Mandihoca.'' }}}} {{Is|F}}Rumento complures Indiarum regiones ad h{{ae}}c u{{s}}que tempora caruerunt: ea tamen, quibus hominum {{et}} animalium {{s}}u{{s}}tentatur vita, de{{s}}iderari, benigna mater Natura noluit. Radix enim {{s}}ativa {{s}}eu altilis, qu{{ae}} Mandihoca Barbaris appellatur, in farinam redacta tritici locum {{s}}upplet. Qua planta licet Angol{{ae}} {{et}} Hi{{s}}paniol{{ae}} atque aliarum In{{s}}ularum incol{{ae}} gaudeant (ubi radicem hanc ''Hiuccam'', pr{{ae}}paratam {{et}} in farinam redactam ''Ca{{s}}{{s}}avi'' vocari Monardes te{{s}}tatur) Bra{{s}}ili{{ae}} tamen naturalem, {{s}}ummoque {{s}}tudio excultam con{{s}}tat. Plures hujus fruticis, quem ''Maniiba'' {{et}} ''Manduba'' Bra{{s}}iliani vocant, dantur {{s}}pecies: qu{{ae}} licet prima fronte inter {{s}}e haud differre videantur, tamen ab experientibus agricolis dignitate, caule, {{et}} colore di{{s}}tinguuntur ac diver{{s}}a {{s}}ortiuntur nomina, quorum h{{ae}}c pr{{ae}}cipua {{s}}unt: Prima, ''Mandiibabuar{{ae}}''. Secunda, ''Mandiibparati'', albicantibus radicibus {{et}} truncis. Tertia, ''Mandiibucu''. Quarta, ''Mandiibumana''. Quinta, ''Aipi''. Sexta, ''Tapecima''. Septima, ''Arpipoca''. Octava, ''Mandyupeba''. Nona, ''Macaxera''. H{{ae}} {{s}}eptem po{{s}}teriores rubentibus {{s}}unt {{et}} lacte{{s}}centibus radicibus {{et}} caulibus. Omnium harum {{s}}tirpium radicibus {{s}}olum ''Mandihoca'' nomen inditum, {{et}} alimento{{s}}is, medicamento{{s}}is, veneno{{s}}i{{s}}que qualitatibus, licet impari inter {{s}}e gradu, pollent. Quas proprietates, utpote admiratione digni{{s}}{{s}}imas, penitus intro{{s}}pexi{{s}}{{s}}e oper{{ae}}pretium erit. H{{ae}} frutices omnes eleganti ac {{s}}tellatim {{s}}e{{s}}e explicante {{s}}unt folio. Caule recto, nodo{{s}}o, hominis {{s}}taturam raro excedente. Ejus cra{{s}}{{s}}ities pro f{{oe}}cunditate {{s}}oli, c{{oe}}lique temperie, varia. Florem fert exiguum, {{s}}emen autem, Ricini Americani {{s}}emini {{s}}imile, {{s}}ed mutile. Reliqua ex ip{{s}}a planta ad vivum depicta cogno{{s}}cere licet. Fructum vero {{s}}ubterraneum, ip{{s}}am {{s}}cilicet radicem e{{s}}culentam Mandihocam, pa{{s}}tinac{{ae}} haud di{{s}}{{s}}imilem<noinclude> produ-</noinclude><noinclude>{{rh|||cit,}}</noinclude> 1s4656ttn1m1msft2nmkpfo84texje9 0 87637 285497 2026-10-23T21:48:33Z EnaldoSS 18086 Paginam instituit, scribens '<pages index="Historia Naturalis Brasiliae (1648).pdf" from=57 to=67 onlysection=liberIII header=1 prev="[[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/II/XXII|Liber II, Caput XXII]]" next="[[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV|Liber IV]]" />' 285497 wikitext text/x-wiki <pages index="Historia Naturalis Brasiliae (1648).pdf" from=57 to=67 onlysection=liberIII header=1 prev="[[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/II/XXII|Liber II, Caput XXII]]" next="[[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV|Liber IV]]" /> q2z2kljwh09xe61x17quhg9onlag0t4 285500 285497 2026-10-23T23:46:22Z EnaldoSS 18086 285500 wikitext text/x-wiki <pages index="Historia Naturalis Brasiliae (1648).pdf" from=57 to=67 onlysection=liberIII header=1 prev="[[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/II/XXII|Liber II]]" next="[[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV|Liber IV]]" /> h8gftnk6pcz5ca3bdaqx7wxjmyueyuu 0 87638 285505 2026-10-24T04:20:04Z Erblanchard57 30712 Paginam instituit, scribens '{{titulus |Scriptor=Theophilus Aletheus |OperaeTitulus=Polygamia Triumphatrix |OperaeWikiPagina=Polygamia Triumphatrix |Annus= 1682 |SubTitulus= Thesis XXIX. |Liber=Polygamia Triumphatrix.pdf }} {{Liber |Ante= Thesis XXVIII |AnteNomen=Polygamia Triumphatrix/Thesis 28 |Post= Thesis XXX |PostNomen= Polygamia Triumphatrix/Thesis 30 }} <pages index="Polygamia Triumphatrix.pdf" from=181 to=182 fromsection="T29" tosection="T29" /> ... {{Liber |Ante= Thesis XXVIII |A...' 285505 wikitext text/x-wiki {{titulus |Scriptor=Theophilus Aletheus |OperaeTitulus=Polygamia Triumphatrix |OperaeWikiPagina=Polygamia Triumphatrix |Annus= 1682 |SubTitulus= Thesis XXIX. |Liber=Polygamia Triumphatrix.pdf }} {{Liber |Ante= Thesis XXVIII |AnteNomen=Polygamia Triumphatrix/Thesis 28 |Post= Thesis XXX |PostNomen= Polygamia Triumphatrix/Thesis 30 }} <pages index="Polygamia Triumphatrix.pdf" from=181 to=182 fromsection="T29" tosection="T29" /> ... {{Liber |Ante= Thesis XXVIII |AnteNomen=Polygamia Triumphatrix/Thesis 28 |Post= Thesis XXX |PostNomen= Polygamia Triumphatrix/Thesis 30 }} oy8m6ya1t3gmxvnap3cha85z68396mm 104 87639 285506 2026-10-24T05:35:54Z ~2026-56701-51 33556 /* Nondum emendata */ Paginam instituit, scribens 'ELEGIARUM LIB. I. ELEG. IV. 55 Blanditiis vult esse locum 'Venus ipsa : querelis Supplicibus, miseris fletibus illa favet. Hxc mihi , quse canerem Titio, Deus edidit ore ; Sed Titium conjux h^ec meminisse vetat. Pareat ille sust : vos me celebrate magistrum 76 Quos male habet multa callidus arte puer. Gloria cuique sua est : me qui spementur amantes Consultent; cunctis janua nostra patet. Tempus erit, quum me, Veneris prxcepta f... 285506 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="177.236.44.124" /></noinclude>ELEGIARUM LIB. I. ELEG. IV. 55 Blanditiis vult esse locum 'Venus ipsa : querelis Supplicibus, miseris fletibus illa favet. Hxc mihi , quse canerem Titio, Deus edidit ore ; Sed Titium conjux h^ec meminisse vetat. Pareat ille sust : vos me celebrate magistrum 76 Quos male habet multa callidus arte puer. Gloria cuique sua est : me qui spementur amantes Consultent; cunctis janua nostra patet. Tempus erit, quum me, Veneris prxcepta ferentem Deducat juvenum sedula turba senem. 80 71. Blmndiiiitzc. Scaliger hunc lo- CDRi sic turbarit : Blanditis vuiiesse heuM Veaus ipsa qmereiis, Sappii- dims mustris fientibus ipsafapet. H. VoM. eam non minus derormaYit : Blaudiiiis vult ipsa locum Venus ; iVa fueneiis Suppticibus , miserisfie' tAas iiia/apet. Non operx pretiuni cit nugas omnes referre quibus il- Iwtrit iile vir deceptus, a vulgata lcctione recesserit. Heynius conje- dat : « Blanditiis Tult esse locura Vennt : illa querelis Snpplicibus ; fletibus illa favet. » Sed hi onBCS non senserunt quanta tis pronomini ipsa innt, pnesertim qanm oomen conjunctum sit , ad- icriptmDqne nt supra ad rers. a3, palerifsa. 73. Canerem. Libris in omnibus lcgitur cmnerem : nec est cur, cum Scaligero caperem legentes, senten- tiam ad jurisconsultum quemdam aomine Titium rcferamusi ut ad personamm^rrcx«v;quideniro Pria- pocnm)ureconsultis? quid oraculo cnm responsb prudentum? Brou- cUms. multis eiemplb ostendit ver- jbam edere Deomm esse fatidico- mm ; verbum ^etocanen sacerdotis oraculnm pronnntiantis ^ yel cu)us- ctifique aliquid salubriter mooen- tis... Fuit tunc temporis Bomeinst- gnis poeta Titius ille« quem ele~ gantissime memorat , Horat. lib. I , £p. III , vers. 9. 75. Pareat etc. Nemo sane est qui non sentiat sententiam sic bene continuari. Pareat ilie sua^ puelle scilicet , qux Titium nunc a Priapi precepfis detinet ct impedimento est, quo minus pnerorum amore rapiatur. Scaliger et Brouckhusius sexversus intercalare ausisunt, quos iriitio hu)us Elegiae ademerant, ita ut bis sensum turbarent. 80. Deducat. Hcyniusait, forte refingendumesse, Tempus crit guum me deducet; quod poetae araant. Hu- schkiusconiecturam probat, hisfe- re verbis :«< Aut enim ila scribuotLa- tini , Tempus erit guum dcducet ; aut ita: Tempus critquo deducat^ quam- quara ctiam deducet. Haec ssepenu- mero a librariis et criticis confusa, et ubi per metrum fieri potuit alte- ra formn , alteri substituta est... sed quum duo libri scripti Vindob. et Voss. hoc loco habeant quo ^ tres fllii quom , omnes deducat^ suspicor Tibullum scripsisse : Tempus erit , quo me ... deducat. Porro ^ro/eren^ tem, in uno Statti alteroque Hein- sii est caneniem. Hejmius malit se-<noinclude></noinclude> 4kph6os6neek8ejklgwbe1t8gyov26u 104 87640 285507 2026-10-24T05:51:06Z ~2026-56701-51 33556 /* Nondum emendata */ Paginam instituit, scribens '54 ALBI TIBULLI Quem referent Miisae, vivet, dum robora tellus, Dum cxluhi stellas, dum vehet amnis aqnas; At qui non audit Musas, qui vendit amorem, Idxx curnis ille sequatur Opis; Et ter centenas erroribus expleat urbes, Et secet ad Phrygios vilia membra modos. (n 65. Referent. Magna lis, Heynio prcennte, interVossiuni et Huschk. orta est : quuni hic. vulgatani referent tueatur, ille contra refcrunt inserere velit , quasi... 285507 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="~2026-56701-51" /></noinclude>54 ALBI TIBULLI Quem referent Miisae, vivet, dum robora tellus, Dum cxluhi stellas, dum vehet amnis aqnas; At qui non audit Musas, qui vendit amorem, Idxx curnis ille sequatur Opis; Et ter centenas erroribus expleat urbes, Et secet ad Phrygios vilia membra modos. (n 65. Referent. Magna lis, Heynio prcennte, interVossiuni et Huschk. orta est : quuni hic. vulgatani referent tueatur, ille contra refcrunt inserere velit , quasi vulgata temporis seriem turbaret ; sed libri omnes omnium coDsentiunt in referent. 66. Vehet. Unice ultimo versus membro accommodatum ; ad duo priora tetlus rohora , et cmtum stet- tas^ cognatum aliquod verbum, ut hahebit. feret. subintelligas. Ea con- structionis forma Zeugma vocatur ; eiempla dedenint Wittemb. inBi- bliotb. crit. vol. IH , p. ito et iii; Dorvitie , ad Char. p. SgS ; Burm. nd liOt. p. 9. Bach. 67. At guinon auJittXc. Qui non movetur carmine , spernit vcrsus amatoriot , et pr«fert aunim quod alii forte offenint. HsTif. 68. O^is. Ops est eadera que Cy- bele , sive Idea niater , vel Rbea uxor Satumi. Festus videndus in opima spotia et in Opis. £t Ma- crobius, Saturn. lib. I , c. lo. et c. a I ; ac Scrvius ad /En. lib. X. Cur- nim ejiis Icones bini trahunt ; Virg. iEn. ni, vers. ii3. Hujus currus figura est apud Boissardum, Antiq. T. III, p.47 5 altcraque ibidem, T. V, pag. 33; adi pariter Catullum carm. liXHI , 76. BaovcKH. 69. Ter centenas nrhes, De Gallis roeminitpoeta, ut cxistimatBrouck. Hi eoim oppidatim vagabantur, sti- pem emendicantes, quales fere Cin- gari , nisi quod Idcam matrem cir- cumgestarcnt, et furerent iroperio, tibicinis Phr^^gii sono concitati. Gal- loruni flagitia in dee Syri« mi- nistris pinxit Apuleius , lib. VHI, et Lucianus in Asino. Brouckh.— Heyn. piitat rs expteat ad nume- rum referri , quasi dixisset poeta ; urbes adeat usque ad trecentas. Unus Heinsii liber habet eiplicet; hinc Mitscherlichius emendat im- piicet. Statius corrigebat male , ter centenos erroribus expleat orhes. Pes- simc omnium Burmannus corrigit errunibus. Duubus Guelferbytaob inest impleat..».. sed nullo iodiget corrertore hic versus. 70. Et secet etc- H«c de lacera- tione corporum , qu« flagellb fie- bat, intelligenda. Secare de Terberi- bus ssepe dirtum , ut infra El. IX, vers. aa : « et intorto verbere terga seca. » Horat. Epod. IV, vers. 11: N Sectus flagellis hic triumviralibiu preconis ad fastidium...» Verumta- men proprium in hoc Gallorum mo- re virilia auferendi est secare ; Ovid. Fast. lib. IV, vers. aai : «Unde ve- nit, dixi, sua membra serandi Im- petus. » Atqiii dc Atty moz agitur evirato, etinlbide, vs.a^S: «<Sic aliquis tua niembrasecet, Satui*nus, ut illas ETsecuit partes , etc ; » et quam prozime ad hunc locum , vs. 455 : « Attonitusquc seces , iit (|aot Cybcleia mnter Incitat, ad Phry- gios vilia membra modos: Dcque riro fias nec femina, nec vir, ut Attys. » Hkyn.<noinclude></noinclude> 9088ill89rs16j1peyi2e4vz86if1gs 0 87641 285509 2026-10-24T05:56:48Z Erblanchard57 30712 Paginam instituit, scribens '{{titulus |Scriptor=Theophilus Aletheus |OperaeTitulus=Polygamia Triumphatrix |OperaeWikiPagina=Polygamia Triumphatrix |Annus= 1682 |SubTitulus= Thesis XXX. |Liber=Polygamia Triumphatrix.pdf }} {{Liber |Ante= Thesis XXIX |AnteNomen=Polygamia Triumphatrix/Thesis 29 |Post= Thesis XXXI |PostNomen= Polygamia Triumphatrix/Thesis 31 }} <pages index="Polygamia Triumphatrix.pdf" from=183 to=183 fromsection="T30" tosection="T30" /> ... {{Liber |Ante= Thesis XXIX |AnteN...' 285509 wikitext text/x-wiki {{titulus |Scriptor=Theophilus Aletheus |OperaeTitulus=Polygamia Triumphatrix |OperaeWikiPagina=Polygamia Triumphatrix |Annus= 1682 |SubTitulus= Thesis XXX. |Liber=Polygamia Triumphatrix.pdf }} {{Liber |Ante= Thesis XXIX |AnteNomen=Polygamia Triumphatrix/Thesis 29 |Post= Thesis XXXI |PostNomen= Polygamia Triumphatrix/Thesis 31 }} <pages index="Polygamia Triumphatrix.pdf" from=183 to=183 fromsection="T30" tosection="T30" /> ... {{Liber |Ante= Thesis XXIX |AnteNomen=Polygamia Triumphatrix/Thesis 29 |Post= Thesis XXXI |PostNomen= Polygamia Triumphatrix/Thesis 31 }} gf55m6z74zcwdt11y1g7jijkrrmqttk 106 87642 285512 2026-10-24T11:10:38Z Чаховіч Уладзіслаў 8458 Creare indicem libri: Ierosolymitana peregrinatio (1614, Pars I) 285512 proofread-index text/x-wiki {{:MediaWiki:Proofreadpage_index_template |Title=Ierosolymitana peregrinatio (Pars I) |Language=la |Volume=1 |Author=Nicolaus Christophorus Radzivilius |Translator=Thomas Treterus |Publisher=ex Officina Plantiniana, apud viduam et filios Ioannis Moreti |Address=Antverpia |Year=1614 |Source=[[:File:Ierosolymitana peregrinatio Nicolai Christophori Radzivili ducis Olicae et Niesvisii Palatini Vilnensis militis Ierosolymitani, etc. - primum a Thoma Tretero Custode Varmiensi ex Polonic(1614) -- BY-NLB-br0000146553 -- 7593233.pdf]] |Image=1 |Progress=X |Pages=<pagelist 1=Tit. 2to12=- 13to91=1 /> |Remarks=Ex Bibliotheca Ordinationis Nesvisiensis (№ 4054). Exemplar e Bibliotheca Nationali Bielorussica (BY-NLB-br0000146553). Pars I: pp. [12], 1–79. }} [[Categoria:Saeculi septimi decimi opera]] [[Categoria:Geographica]] [[Categoria:Itineraria]] 4tbzaeofq1um4yzx4k0lrosbulhz8i7 106 87643 285513 2026-10-24T11:10:40Z Чаховіч Уладзіслаў 8458 Creare indicem libri: Ierosolymitana peregrinatio (1614, Pars II) 285513 proofread-index text/x-wiki {{:MediaWiki:Proofreadpage_index_template |Title=Ierosolymitana peregrinatio (Pars II) |Language=la |Volume=2 |Author=Nicolaus Christophorus Radzivilius |Translator=Thomas Treterus |Publisher=ex Officina Plantiniana, apud viduam et filios Ioannis Moreti |Address=Antverpia |Year=1614 |Source=[[:File:Ierosolymitana peregrinatio Nicolai Christophori Radzivili ducis Olicae et Niesvisii Palatini Vilnensis militis Ierosolymitani, etc. - primum a Thoma Tretero Custode Varmiensi ex Polonic(1614) -- BY-NLB-br0000146553 -- 7593234.pdf]] |Image=1 |Progress=X |Pages=<pagelist 1to102=80 /> |Remarks=Ex Bibliotheca Ordinationis Nesvisiensis (№ 4054). Exemplar e Bibliotheca Nationali Bielorussica (BY-NLB-br0000146553). Pars II: pp. 80–181. }} [[Categoria:Saeculi septimi decimi opera]] [[Categoria:Geographica]] [[Categoria:Itineraria]] gpdvh3uoh4p409n4rbgmfaizingyc1x 106 87644 285514 2026-10-24T11:10:42Z Чаховіч Уладзіслаў 8458 Creare indicem libri: Ierosolymitana peregrinatio (1614, Pars III) 285514 proofread-index text/x-wiki {{:MediaWiki:Proofreadpage_index_template |Title=Ierosolymitana peregrinatio (Pars III) |Language=la |Volume=3 |Author=Nicolaus Christophorus Radzivilius |Translator=Thomas Treterus |Publisher=ex Officina Plantiniana, apud viduam et filios Ioannis Moreti |Address=Antverpia |Year=1614 |Source=[[:File:Ierosolymitana peregrinatio Nicolai Christophori Radzivili ducis Olicae et Niesvisii Palatini Vilnensis militis Ierosolymitani, etc. - primum a Thoma Tretero Custode Varmiensi ex Polonic(1614) -- BY-NLB-br0000146553 -- 7593235.pdf]] |Image=1 |Progress=X |Pages=<pagelist 1to127=182 128to137=Index 138=Insigne 139=- /> |Remarks=Ex Bibliotheca Ordinationis Nesvisiensis (№ 4054). Exemplar e Bibliotheca Nationali Bielorussica (BY-NLB-br0000146553). Pars III: pp. 182–308, Index [10] pp., Insigne Plantinianum. }} [[Categoria:Saeculi septimi decimi opera]] [[Categoria:Geographica]] [[Categoria:Itineraria]] e765kievtchyk7kq9m7vg1hckhq18sj 106 87645 285515 2026-10-24T11:10:44Z Чаховіч Уладзіслаў 8458 Creare indicem libri: Hierosolymitana Peregrinatio (1601) 285515 proofread-index text/x-wiki {{:MediaWiki:Proofreadpage_index_template |Title=Hierosolymitana Peregrinatio |Language=la |Author=Nicolaus Christophorus Radzivilius |Translator=Thomas Treterus |Publisher=Georgius Schönfels |Address=Brunsberga |Year=1601 |Source=[[:File:Hierosolymitana Peregrinatio Illustrissimi Domini Nicolai Christophori Radzivili (...) IV. Epistolis compræhensa (...) (IA dbc.wroc pl.BOss XVII 15589).pdf]] |Image=7 |Progress=X |Pages=<pagelist /> |Remarks=Ex Bibliotheca Bohemica / Ossolineum (dbc.wroc.pl). Editio princeps Latina (1601). }} [[Categoria:Saeculi septimi decimi opera]] [[Categoria:Geographica]] [[Categoria:Itineraria]] pndoa96hgmoowskmv1t54g1sotogu8q 0 87646 285516 2026-10-24T11:10:46Z Чаховіч Уладзіслаў 8458 Creare paginam operis: Hierosolymitana peregrinatio 285516 wikitext text/x-wiki {{Titulus |Scriptor=Nicolaus Christophorus Radzivilius |OperaeTitulus=Hierosolymitana peregrinatio |SubTitulus=IV. Epistolis comprehensa |Interpres=Thomas Treterus |LinguaNativa=pol |Annus=1601, 1614 |Fons=https://elib.nlb.by/elib/Record/BY-NLB-br0000146553 }} '''''Hierosolymitana peregrinatio''''' (vel '''''Ierosolymitana peregrinatio''''') est opus a [[Scriptor:Nicolaus Christophorus Radzivilius|Nicolao Christophoro Radzivilio]] (dicto ''Orphano'', 1549–1616) polonice conscriptum et a Thoma Tretero (1559–1612) latine versum, de peregrinatione sua annis 1582–1584 in Terram Sanctam, Syriam et Aegyptum suscepta. == Editiones == === Editio Antverpiensis (1614) === * Editio Plantiniana: ''Ierosolymitana peregrinatio Nicolai Christophori Radzivili [...]'', Antverpiae: ex Officina Plantiniana, apud viduam et filios Ioannis Moreti, 1614. (Exemplar Bibliothecae Ordinationis Nesvisiensis in Bibliotheca Nationali Bielorussica asservatum). ** [[Liber:Ierosolymitana peregrinatio Nicolai Christophori Radzivili ducis Olicae et Niesvisii Palatini Vilnensis militis Ierosolymitani, etc. - primum a Thoma Tretero Custode Varmiensi ex Polonic(1614) -- BY-NLB-br0000146553 -- 7593233.pdf|Pars prima]] (Epistola I & II) ** [[Liber:Ierosolymitana peregrinatio Nicolai Christophori Radzivili ducis Olicae et Niesvisii Palatini Vilnensis militis Ierosolymitani, etc. - primum a Thoma Tretero Custode Varmiensi ex Polonic(1614) -- BY-NLB-br0000146553 -- 7593234.pdf|Pars secunda]] (Epistola III) ** [[Liber:Ierosolymitana peregrinatio Nicolai Christophori Radzivili ducis Olicae et Niesvisii Palatini Vilnensis militis Ierosolymitani, etc. - primum a Thoma Tretero Custode Varmiensi ex Polonic(1614) -- BY-NLB-br0000146553 -- 7593235.pdf|Pars tertia]] (Epistola IV et Index) === Editio princeps (Brunsbergae 1601) === * ''Hierosolymitana Peregrinatio Illustrissimi Domini Nicolai Christophori Radzivili [...]'', Brunsbergae: apud Georgium Schönfels, 1601. ** [[Liber:Hierosolymitana Peregrinatio Illustrissimi Domini Nicolai Christophori Radzivili (...) IV. Epistolis compræhensa (...) (IA dbc.wroc pl.BOss XVII 15589).pdf|Index editionis 1601]] == Textus == === Pars I (1614) === <pages index="Ierosolymitana peregrinatio Nicolai Christophori Radzivili ducis Olicae et Niesvisii Palatini Vilnensis militis Ierosolymitani, etc. - primum a Thoma Tretero Custode Varmiensi ex Polonic(1614) -- BY-NLB-br0000146553 -- 7593233.pdf" from=13 to=91 /> === Pars II (1614) === <pages index="Ierosolymitana peregrinatio Nicolai Christophori Radzivili ducis Olicae et Niesvisii Palatini Vilnensis militis Ierosolymitani, etc. - primum a Thoma Tretero Custode Varmiensi ex Polonic(1614) -- BY-NLB-br0000146553 -- 7593234.pdf" from=1 to=102 /> === Pars III (1614) === <pages index="Ierosolymitana peregrinatio Nicolai Christophori Radzivili ducis Olicae et Niesvisii Palatini Vilnensis militis Ierosolymitani, etc. - primum a Thoma Tretero Custode Varmiensi ex Polonic(1614) -- BY-NLB-br0000146553 -- 7593235.pdf" from=1 to=127 /> [[Categoria:Saeculi septimi decimi opera]] [[Categoria:Geographica]] [[Categoria:Itineraria]] b72q9frgnj5q8jytjxt4uidcrewioyk 285519 285516 2026-10-24T11:21:07Z Чаховіч Уладзіслаў 8458 Removere nexos rubeos <pages>; addere indicem capitum mundum 285519 wikitext text/x-wiki {{Titulus |Scriptor=Nicolaus Christophorus Radzivilius |OperaeTitulus=Hierosolymitana peregrinatio |SubTitulus=IV. Epistolis comprehensa |Interpres=Thomas Treterus |LinguaNativa=pol |Annus=1601, 1614 |Liber=Ierosolymitana peregrinatio Nicolai Christophori Radzivili ducis Olicae et Niesvisii Palatini Vilnensis militis Ierosolymitani, etc. - primum a Thoma Tretero Custode Varmiensi ex Polonic(1614) -- BY-NLB-br0000146553 -- 7593233.pdf |Fons=https://elib.nlb.by/elib/Record/BY-NLB-br0000146553 }} '''''Hierosolymitana peregrinatio''''' (vel '''''Ierosolymitana peregrinatio''''') est opus a [[Scriptor:Nicolaus Christophorus Radzivilius|Nicolao Christophoro Radzivilio]] (dicto ''Orphano'', 1549–1616) polonice conscriptum et a Thoma Tretero (1559–1612) latine versum, de peregrinatione sua annis 1582–1584 in Terram Sanctam, Syriam et Aegyptum suscepta. == Index capitum == * [[Hierosolymitana peregrinatio/Praefatio|Praefatio et Epistola dedicatoria]] * [[Hierosolymitana peregrinatio/Epistola I|Epistola I]]: ''Iter Venetiis in Terram Sanctam per Cretam et Cyprum'' * [[Hierosolymitana peregrinatio/Epistola II|Epistola II]]: ''Descriptio Hierosolymae et locorum sanctorum'' * [[Hierosolymitana peregrinatio/Epistola III|Epistola III]]: ''Iter in Aegyptum, Cairus, Pyramides et Nilus'' * [[Hierosolymitana peregrinatio/Epistola IV|Epistola IV]]: ''Reditus in Italiam per Mare Mediterraneum'' * [[Hierosolymitana peregrinatio/Index|Index rerum et verborum]] == Editiones et indices ad conferendum == === Editio Antverpiensis (1614) === Exemplar Bibliothecae Ordinationis Nesvisiensis (№ 4054) in Bibliotheca Nationali Bielorussica asservatum: * [[Liber:Ierosolymitana peregrinatio Nicolai Christophori Radzivili ducis Olicae et Niesvisii Palatini Vilnensis militis Ierosolymitani, etc. - primum a Thoma Tretero Custode Varmiensi ex Polonic(1614) -- BY-NLB-br0000146553 -- 7593233.pdf|Pars prima (Epistola I & II, pp. 1–79)]] * [[Liber:Ierosolymitana peregrinatio Nicolai Christophori Radzivili ducis Olicae et Niesvisii Palatini Vilnensis militis Ierosolymitani, etc. - primum a Thoma Tretero Custode Varmiensi ex Polonic(1614) -- BY-NLB-br0000146553 -- 7593234.pdf|Pars secunda (Epistola III, pp. 80–181)]] * [[Liber:Ierosolymitana peregrinatio Nicolai Christophori Radzivili ducis Olicae et Niesvisii Palatini Vilnensis militis Ierosolymitani, etc. - primum a Thoma Tretero Custode Varmiensi ex Polonic(1614) -- BY-NLB-br0000146553 -- 7593235.pdf|Pars tertia (Epistola IV, pp. 182–308, et Index)]] === Editio princeps (Brunsbergae 1601) === Exemplar Bibliothecae Bohemicae / Ossolinianae: * [[Liber:Hierosolymitana Peregrinatio Illustrissimi Domini Nicolai Christophori Radzivili (...) IV. Epistolis compræhensa (...) (IA dbc.wroc pl.BOss XVII 15589).pdf|Editio princeps 1601]] [[Categoria:Saeculi septimi decimi opera]] [[Categoria:Geographica]] [[Categoria:Itineraria]] 2110g783y4lebf1zgt2o2haihn3x8di 0 87647 285517 2026-10-24T11:10:49Z Чаховіч Уладзіслаў 8458 Redirect ad Hierosolymitana peregrinatio 285517 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Hierosolymitana peregrinatio]] q14cgcsx4p34al99gwmslojq8fwuv1d