De natura deorum/Liber III

<mediawiki xmlns="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance" xsi:schemaLocation="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/ http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11.xsd" version="0.11" xml:lang="la">
  <siteinfo>
    <sitename>Wikisource</sitename>
    <dbname>lawikisource</dbname>
    <base>https://la.wikisource.org/wiki/Pagina_prima</base>
    <generator>MediaWiki 1.48.0-wmf.1</generator>
    <case>first-letter</case>
    <namespaces>
      <namespace key="-2" case="first-letter">Media</namespace>
      <namespace key="-1" case="first-letter">Specialis</namespace>
      <namespace key="0" case="first-letter" />
      <namespace key="1" case="first-letter">Disputatio</namespace>
      <namespace key="2" case="first-letter">Usor</namespace>
      <namespace key="3" case="first-letter">Disputatio Usoris</namespace>
      <namespace key="4" case="first-letter">Vicifons</namespace>
      <namespace key="5" case="first-letter">Disputatio Vicifontis</namespace>
      <namespace key="6" case="first-letter">Fasciculus</namespace>
      <namespace key="7" case="first-letter">Disputatio Fasciculi</namespace>
      <namespace key="8" case="first-letter">MediaWiki</namespace>
      <namespace key="9" case="first-letter">Disputatio MediaWiki</namespace>
      <namespace key="10" case="first-letter">Formula</namespace>
      <namespace key="11" case="first-letter">Disputatio Formulae</namespace>
      <namespace key="12" case="first-letter">Auxilium</namespace>
      <namespace key="13" case="first-letter">Disputatio Auxilii</namespace>
      <namespace key="14" case="first-letter">Categoria</namespace>
      <namespace key="15" case="first-letter">Disputatio Categoriae</namespace>
      <namespace key="102" case="first-letter">Scriptor</namespace>
      <namespace key="103" case="first-letter">Disputatio Scriptoris</namespace>
      <namespace key="104" case="first-letter">Pagina</namespace>
      <namespace key="105" case="first-letter">Disputatio Paginae</namespace>
      <namespace key="106" case="first-letter">Liber</namespace>
      <namespace key="107" case="first-letter">Disputatio Libri</namespace>
      <namespace key="710" case="first-letter">TimedText</namespace>
      <namespace key="711" case="first-letter">TimedText talk</namespace>
      <namespace key="828" case="first-letter">Modulus</namespace>
      <namespace key="829" case="first-letter">Disputatio Moduli</namespace>
      <namespace key="1728" case="first-letter">Event</namespace>
      <namespace key="1729" case="first-letter">Event talk</namespace>
    </namespaces>
  </siteinfo>
  <page>
    <title>De natura deorum/Liber III</title>
    <ns>0</ns>
    <id>2508</id>
    <revision>
      <id>286340</id>
      <parentid>268143</parentid>
      <timestamp>2026-10-31T11:50:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Saumache</username>
        <id>27923</id>
      </contributor>
      <origin>286340</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="62413" sha1="mn485tgiettkm4syw6z4r2jjuqfwask" xml:space="preserve">{{titulus2
|Scriptor= Marcus Tullius Cicero
|OperaeTitulus= De natura deorum
|OperaeWikiPagina= De natura deorum 
|Annus= 46 a.C.n.
|SubTitulus= Liber III
}}
{{Liber
|Ante= Liber II
|AnteNomen= ../Liber II
|Post= 
|PostNomen= 
}}

==I.==
{{pn|1}}Quae cum Balbus dixisset, tum adridens Cotta &quot;Sero&quot;, inquit, &quot;mihi, Balbe, praecipis, quid defendam. Ego enim te disputante, quid contra dicerem, mecum ipse meditabar neque tam refellendi tui causa quam ea, quae minus intellegebam, requirendi. Cum autem suo cuique iudicio sit utendum, difficile factu est me id sentire, quod tu velis.&quot;

{{pn|2}}Hic Velleius &quot;Nescis&quot;, inquit, &quot;quanta cum expectatione, Cotta, sim te auditurus. Iucundus enim Balbo nostro sermo tuus contra Epicurum fuit; praebebo igitur ego me tibi vicissim attentum contra Stoicos auditorem. Spero enim te, ut soles, bene paratum venire.&quot;

{{pn|3}}Tum Cotta &quot;Sic mehercule&quot;, inquit, &quot;Vellei; neque enim mihi par ratio cum Lucilio est, ac tecum fuit&quot;. &quot;Qui tandem?&quot; inquit ille. &quot;Quia mihi videtur Epicurus vester de dis immortalibus non magnopere pugnare: tantummodo negare deos esse non audet, ne quid invidiae subeat aut criminis; cum vero deos nihil agere, nihil curare confirmat membrisque humanis esse praeditos, sed eorum membrorum usum nullum habere, ludere videtur satisque putare, si dixerit esse quandam beatam naruram et aeternam.

{{pn|4}}A Balbo autem animadvertisti, credo, quam multa dicta sint quamque, etiamsi minus vera, tamen apta inter se et cohaerentia. Itaque cogito, ut dixi, non tam refellere eius orationem quam ea, quae minus intellexi, requirere. Quare, Balbe, tibi permitto, responderene mihi malis de singulis rebus quaerenti ex te ea, quae parum accepi, an universam audire orationem meam.&quot; Tum Balbus: &quot;Ego vero, si quid explanari tibi voles, respondere malo; sin me interrogare non tam intellegendi causa quam refellendi, utrum voles, faciam, vel ad singula, quae requires, statim respondebo vel, cum peroraris, ad omnia.&quot;

{{pn|5}}Tum Cotta &quot;Optime&quot;, inquit; &quot;quam ob rem sic agamus, ut nos ipsa ducit oratio.

==II.==
Sed antequam de re, pauca de me. Non enim mediocriter moveor auctoritate tua, Balbe, orationeque ea, quae me in perorando cohortabatur, ut meminissem me et Cottam esse et pontificem; quod eo, credo, valebat, ut opiniones, quas a maioribus accepimus de dis immortalibus, sacra, caerimonias religionesque defenderem. Ego vero eas defendam semper semperque defendi nec me ex ea opinione, quam a maioribus accepi de cultu deorum inmortalium, ullius umquam oratio aut docti aut indocti movebit. Sed cum de religione agitur, Ti. Coruncanium, P. Scipionem, P. Scaevolam pontifices maximos, non Zenonem aut Cleanthen aut Chrysippum sequor habeoque C. Laelium augurem eundemque sapientem, quem potius audiam dicentem de religione in illa oratione nobili quam quemquam principem Stoicorum. Cumque omnis populi Romani religio in sacra et in auspicia divisa sit, tertium adiunctum sit, si quid praedictionis causa ex portentis et monstris Sibyllae interpretes haruspicesve monuerunt, harum ego religionum nullam umquam contemnendam putavi mihique ita persuasi, Romulum auspiciis, Numam sacris constitutis fundamenta iecisse nostrae civitatis, quae numquam profecto sine summa placatione deorum inmortalium tanta esse potuisset.

{{pn|6}}Habes, Balbe, quid Cotta, quid pontifex sentiat; fac nunc ego intellegam, tu quid sentias; a te enim philosopho rationem accipere debeo religionis, maioribus autem nostris etiam nulla ratione reddita credere.&quot;

==III.==
Tum Balbus &quot;Quam igitur a me rationem&quot;, inquit, &quot;Cotta, desideras?&quot; Et ille &quot;Quadripertita&quot;, inquit, &quot;fuit divisio tua, primum ut velles docere deos esse, deinde quales essent, tum ab is mundum regi, postremo consulere eos rebus humanis. Haec, si recte memini, partitio fuit.&quot; &quot;Rectissume&quot;, inquit Balbus; &quot;sed expecto, quid requiras.&quot;

{{pn|7}}Tum Cotta &quot;Primum quidque videamus&quot;, inquit, &quot;et si id est primum, quod inter omnis nisi admodum impios convenit, mihi quidem ex animo exuri non potest, esse deos, id tamen ipsum, quod mihi persuasum est auctoritate maiorum, cur ita sit, nihil tu me doces.&quot; &quot;Quid est&quot;, inquit Balbus, &quot;si tibi persuasum est, cur a me velis discere?&quot; Tum Cotta &quot;Quia sic adgredior&quot;, inquit, &quot;ad hanc disputationem, quasi nihil umquam audierim de dis immortalibus, nihil cogitaverim; rudem me et integrum discipulum accipe et ea, quae requiro, doce.&quot;

{{pn|8}}&quot;Dic igitur&quot;, inquit, &quot;quid requiras.&quot; &quot;Egone, primum illud, cur, quom istam partem ne egere quidem oratione dixisses, quod esset perspicuum et inter omnis constaret deos esse, de eo ipso tam multa dixeris.&quot; &quot;Quia te quoque&quot;, inquit, &quot;animadverti, Cotta, saepe, cum in foro diceres, quam plurimis posses argumentis onerare iudicem, si modo eam facultatem tibi daret causa. Atque hoc idem et philosophi faciunt et ego, ut potui, feci. Tu autem quod quaeris, similiter facis, ac si me roges, cur te duobus contuear oculis et non altero coniveam, cum idem uno adsequi possim.&quot;

==IV.==
{{pn|9}}Tum Cotta &quot;Quam simile istud sit&quot;, inquit, &quot;tu videris. Nam ego neque in causis, si quid est evidens, de quo inter omnis conveniat, argumentari soleo -- perspicuitas enim argumentatione elevatur -- nec, si id facerem in causis forensibus, idem facerem in hac suptilitate sermonis. Cur coniveres autem altero oculo, causa non esset, cum idem optutus esset amborum et cum rerum natura, quam tu sapientem esse vis, duo lumina ab animo ad oculos perforata nos habere voluisset. Sed quia non confidebas tam esse id perspicuum, quam tu velis, propterea multis argumentis deos esse docere voluisti. Mihi enim unum sat erat, ita nobis maioris nostros tradidisse. Sed tu auctoritates contemnis, ratione pugnas;

{{pn|10}}patere igitur rationem meam cum tua ratione contendere. Adfers haec omnia argumenta, cur dii sint, remque mea sententia minime dubiam argumentando dubiam facis; mandavi enim memoriae non numerum solum, sed etiam ordinem argumentorum tuorum. Primum fuit, cum caelum suspexissemus, statim nos intellegere esse aliquod numen, quo haec regantur. Ex hoc illud etiam: 'Aspice hoc sublime candens, quem invocant omnes Iovem'

{{pn|11}}quasi vero quisquam nostrum istum potius quam Capitolinum Iovem appellet aut hoc perspicuum sit constetque inter omnes, eos esse deos, quos tibi Velleius multique praeterea ne animantis quidem esse concedant. Grave etiam argumentum tibi videbatur, quod opinio de dis inmortalibus et omnium esset et cottidie cresceret: placet igitur tantas res opinione stultorum iudicari, vobis praesertim, qui illos insanos esse dicatis? 

==V.==
'At enim praesentis videmus deos, ut apud Regillum Postumius, in Salaria Vatinius' -- nescio quid etiam de Locrorum apud Sagram proelio. Quos igitur tu Tyndaridas appellabas, id est homines homine natos, et quos Homerus, qui recens ab illorum aetate fuit, sepultos esse dicit Lacedaemone, eos tu cum cantheriis albis nullis calonibus obviam Vatinio venisse existimas et victoriam populi Romani Vatinio potius homini rustico quam M. Catoni, qui tum erat princeps, nuntiavisse? Ergo et illud in silice, quod hodie apparet apud Regillum, tamquam vestigium ungulae Castoris equi credis esse?

{{pn|12}}Nonne mavis illud credere, quod probari potest, animos praeclarorum hominum, quales isti Tyndaridae fuerunt, divinos esse et aeternos quam eos, qui semel cremati essent, equitare et in acie pugnare potuisse. Aut si hoc fieri potuisse dicis, doceas oportet, quomodo, nec fabellas aniles proferas.&quot;

{{pn|13}}Tum Lucilius &quot;An tibi&quot;, inquit, &quot;fabellae videntur? Nonne ab A. Postumio aedem Castori et Polluci in foro dedicatam, nonne senatus consultum de Vatinio vides? Nam de Sagra Graecorum etiam est volgare proverbium, qui quae adfirmant certiora esse dicunt quam illa, quae apud Sagram. His igitur auctoribus nonne debes moveri?&quot; Tum Cotta &quot;Rumoribus&quot;, inquit, &quot;mecum pugnas, Balbe; ego autem a te rationes requiro * *

==VI.==
{{pn|14}}Fati necessitate secuntur, quae futura sunt; effugere enim nemo id potest, quod futurum est. Saepe autem ne utile quidem est scire, quid futurum sit; miserum est enim nihil proficientem angi nec habere ne spei quidem extremum et tamen commune solacium; praesertim cum vos idem fato fieri dicatis omnia, quod autem semper ex omni aeternitate verum fuerit, id esse fatum: quid igitur iuvat aut quid adfert ad cavendum scire aliquid futurum, cum id certe futurum sit? Unde porro ista divinatio, quis invenit fissum iecoris, quis cornicis cantum notavit, quis sortis? Quibus ego credo nec possum Atti Navi, quem commemorabas, lituum contemnere; sed qui ista intellecta sint a philosophis, debeo discere, praesertim cum plurimis de rebus divini isti mentiantur.

{{pn|15}}'At medici quoque' -- ita enim dicebas -- 'saepe falluntur.' Quid simile medicina, cuius ego rationem video, et divinatio, quae unde oriatur non intellego? Tu autem etiam Deciorum devotionibus placatos deos esse censes. Quae fuit eorum tanta iniquitas, ut placari populo Romano non possent nisi viri tales occidissent? Consilium illud imperatorium' fuit, quod Graeci strategema appellant, sed eorum imperatorum, qui patriae consulerent, vitae non parcerent; rebantur enim fore, ut exercitus imperatorem equo incitato se in hostem inmittentem persequeretur, id quod evenit. Nam Fauni vocem equidem numquam audivi; tibi, si audivisse te dicis, credam, etsi, Faunus omnino quid sit, nescio.

==VII.==
Non igitur adhuc, quantum quidem in te est, Balbe, intellego deos esse; quos equidem credo esse, sed nil docent Stoici.

{{pn|16}}Nam Cleanthes, ut dicebas, quattuor modis informatas in animis hominum putat deorum esse notiones. Unus is modus est, de quo satis dixi, qui est susceptus ex praesensione rerum futurarum; alter ex perturbationibus tempestatum et reliquis motibus; tertius ex commoditate rerum, quas percipimus, et copia; quartus ex astrorum ordine caelique constantia. De praesensione diximus. De perturbationibus caelestibus et maritimis et terrenis non possumus dicere, cum ea fiant, non esse multos, qui illa metuant et a dis inmortalibus fieri existument;

{{pn|17}}sed non id quaeritur, sintne aliqui, qui deos esse putent: di utrum sint necne sint, quaeritur. Nam reliquae causae, quas Cleanthes adfert, quarum una est de commodorum, quae capimus, copia, altera de temporum ordine caelique constantia, tum tractabuntur a nobis, cum disputabimus de providentia deorum, de qua plurima a te, Balbe, dicta sunt;

{{pn|18}}eodemque illa etiam differemus, quod Chrysippum dicere aiebas, quoniam esset aliquid in rerum natura, quod ab homine effici non posset, esse aliquid homine melius, quaeque in domo pulchra cum pulchritudine mundi comparabas, et cum totius mundi convenientiam consensumque adferebas; Zenonisque brevis et acutulas confusiones in eam partem sermonis, quam modo dixi, differemus; eodemque tempore illa omnia, quae a te physice dicta sunt de vi ignea deque eo calore, ex quo omnia generari dicebas, loco suo quaerentur; omniaque, quae a te nudius tertius dicta sunt, cum docere velles deos esse, quare et mundus universus et sol et luna et stellae sensum ac mentem haberent, in idem tempus reservabo.

{{pn|19}}A te autem idem illud etiam atque etiam quaeram, quibus rationibus tibi persuadeas deos esse.&quot;

==VIII.==
Tum Balbus: &quot;Equidem attulisse rationes mihi videor, sed eas tu ita refellis, ut, cum me interrogaturus esse videare et ego me ad respondendum compararim, repente avertas orationem nec des respondendi locum. Itaque maximae res tacitae praeterierunt, de divinatione, de fato, quibus de quaestionibus tu quidem strictim, nostri autem multa solent dicere, sed ab hac ea quaestione, quae nunc in manibus est, separantur; quare, si videtur, noli agere confuse, ut hoc explicemus, hac disputatione quod quaeritur.&quot;

{{pn|20}}&quot;Optime&quot;, inquit Cotta.&quot;Itaque quoniam quattuor in partes totam quaestionem divisisti de primaque diximus, consideremus secundam; quae mihi talis videtur fuisse, ut, cum ostendere velles, quales di essent, ostenderes nullos esse. A consuetudine oculorum animum abducere difficillimum dicebas, sed, cum deo nihil praestantius esset, non dubitabas, quin mundus esset deus, quo nihil in rerum natura melius esset: modo possemus eum animantem cogitare vel potius ut cetera oculis, sic animo hoc cernere.

{{pn|21}}Sed cum mundo negas quicquam esse melius, quid dicis melius? Si pulchrius, adsentior; si aptius ad utilitates nostras, id quoque adsentior; sin autem id dicis, nihil esse mundo sapientius, nullo modo prorsus adsentior, non quod difficile sit mentem ab oculis sevocare, sed quo magis sevoco, eo minus id, quod tu vis, possum mente comprendere.

==IX.==
'Nihil est mundo melius in rerum natura.' Ne in terris quidem urbe nostra; num igitur idcirco in urbe esse rationem, cogitationem, mentem putas aut, quoniam non sit, num idcirco existimas formicam anteponendam esse huic pulcherrumae urbi, quod in urbe sensus sit nullus, in formica non modo sensus, sed etiam mens, ratio, memoria? Videre oportet, Balbe, quid tibi concedatur, non te ipsum, quod velis, sumere.

{{pn|22}}Istum enim locum totum ilIa vetus Zenonis brevis et, ut tibi videbatur, acuta conclusio dilatavit. Zeno enim ita concludit: 'Quod ratione utitur, id melius est quam id, quod ratione non utitur; nihil autem mundo melius; ratione igitur mundus utitur.'

{{pn|23}}Hoc si placet, iam efficies, ut mundus optime librum legere videatur; Zenonis enim vestigiis hoc modo rationem poteris concludere: 'Quod litteratum est, id est melius, quam quod non est litteratum; nihil autem mundo melius; litteratus igitur est mundus' --isto modo etiam disertus et quidem mathematicus, musicus, omni denique doctrina eruditus, postremo philosophus erit mundus. Saepe dixisti nihil fieri sine deo nec ullam vim esse naturae, ut sui dissimilia posset effingere: concedam non modo animantem et sapientem esse mundum, sed fidicinem etiam et tubicinem, quoniam earum quoque artium homines ex eo procreantur? Nihil igitur adfert pater iste Stoicorum, quare mundum ratione uti putemus, nec cur animantem quidem esse. Non est igitur mundus deus; et tamen nihil est eo melius: nihil est enim eo pulchrius, nihil salutarius nobis, nihil ornatius aspectu motuque constantius. Quod si mundus universus non est deus, ne stellae quidem, quas tu innumerabilis in deorum numero reponebas. Quarum te cursus aequabiles aeternique delectabant, nec mehercule iniuria, sunt enim admirabili incredibilique constantia.

{{pn|24}}Sed non omnia, Balbe, quae cursus certos et constantis habent, ea deo potius tribuenda sunt quam naturae.

==X.==
Quid Chalcidico Euripo in motu identidem reciprocando putas fieri posse constantius, quid freto Siciliensi, quid Oceani fervore illis in locis, 'Europam Libyamque rapax ubi dividit unda'? Quid aestus maritimi vel Hispanienses vel Brittannici eorumque certis temporibus vel accessus vel recessus sine deo fieri nonne possunt? Vide, quaeso, si omnis motus omniaque, quae certis temporibus ordinem suum conservant, divina dicimus, ne tertianas quoque febres et quartanas divinas esse dicendum sit; quarum reversione et motu quid potest esse constantius? Sed omnium talium rerum ratio reddenda est;

{{pn|25}}quod vos cum facere non potestis, tamquam in aram confugitis ad deum. Et Chrysippus tibi acute dicere videbatur, homo sine dubio versutus et callidus -- versutos eos appello, quorum celeriter mens versatur, callidos autem, quorum tamquam manus opere, sic animus usu concalluit --; is igitur 'Si aliquid est', inquit, 'quod homo efficere non possit, qui id efficit, melior est homine; homo autem haec, quae in mundo sunt, efficere non potest; qui potuit igitur, is praestat homini; homini autem praestare quis possit nisi deus; est igitur deus'. Haec omnia in eodem, quo illa Zenonis, errore versantur.

{{pn|26}}Quid enim sit melius, quid praestabilius, quid inter naturam et rationem intersit, non distinguitur. Idemque, si dei non sint, negat esse in omni natura quicquam homine melius; id autem putare quemquam hominem, nihil homine esse melius, summae adrogantiae censet esse. Sit sane adrogantis pluris se putare quam mundum; at illud non modo non adrogantis, sed potius prudentis, intellegere se habere sensum et rationem, haec eadem Orionem et Caniculam non habere. Et 'Si domus pulchra sit, intellegamus eam dominis', inquit, 'aedificatam esse, non muribus; sic igitur mundum deorum domum existimare debemus'. Ita prorsus existimarem, si illum aedificatum, non, quemadmodum docebo, a natura conformatum putarem.

==XI.==
{{pn|27}}At enim quaerit apud Xenophontem Socrates, unde animum arripuerimus, si nullus fuerit in mundo. Et ego quaero, unde orationem, unde numeros, unde cantus; nisi vero loqui solem cum Iuna putamus, cum propius accesserit, aut ad harmoniam canere mundum, ut Pythagoras existimat. Naturae ista sunt, Balbe, naturae non artificiose ambulantis, ut ait Zeno -- quod quidem quale sit, iam videbimus --, sed omnia cientis et agitantis motibus et mutationibus suis.

{{pn|28}}Itaque illa mihi placebat oratio de convenientia consensuque naturae, quam quasi cognatione continuatam conspirare dicebas; illud non probabam, quod negabas id accidere potuisse, nisi ea uno divino spiritu contineretur. Illa vero cohaeret et permanet naturae viribus, non deorum, estque in ea iste quasi consensus, quam synpatheian Graeci vocant; sed ea, quo sua sponte maior est, eo minus divina ratione fieri existimanda est.

==XII.==
{{pn|29}}Illa autem, quae Carneades adferebat, quemadmodum dissolvitis? Si nullum corpus inmortale sit, nullum esse corpus sempiternum: corpus autem inmortale nullum esse, ne individuum quidem nec, quod dirimi distrahive non possit; cumque omne animal patibilem naturam habeat, nullum est eorum, quod effugiat accipiendi aliquid extrinsecus, id est quasi ferendi et patiendi necessitatem, et si omne animal tale est, inmortale nullum est. Ergo itidem, si omne animal secari ac dividi potest, nullum est eorum individuum, nullum aeternum; atqui omne animal ad accipiendam vim externam et ferundam paratum est; mortale igitur omne animal et dissolubile et dividuum sit necesse est.

{{pn|30}}Ut enim, si omnis cera commutabilis esset, nihil esset cereum, quod commutari non posset, item nihil argenteum, nihil aeneum, si commutabilis esset natura argenti et aeris similiter igitur, si omnia, quae sunt, e quibusdam rebus constant, et si ea, e quibus cuncta constant, mutabilia sunt, nullum corpus esse potest non mutabile; mutabilia autem sunt illa, ex quibus omnia constant, ut vobis videtur; omne igitur corpus mutabile est. At si esset corpus aliquod immortale, non esset omne mutabile; ita efficitur, ut omne corpus mortale sit. Etenim omne corpus aut aqua aut aer aut ignis aut terra est aut id, quod est concretum ex iis aut ex aliqua parte eorum. Horum autem nihil est, quin intereat;

{{pn|31}}nam et terrenum omne dividitur, et humor ita mollis est, ut facile premi conlidique possit; ignis vero et aer omni pulsu facillime pellitur naturaque cedens est maxume et dissupabilis. Praetereaque omnia haec tum intereunt, cum in naturam aliam convertuntur; quod fit, cum terra in aquam se vertit et cum ex aqua oritur aer, ex aere aether, cumque eadem vicissim retro commeant. Quod si ita est, ut ea intereant, e quibus constet omne animal, nullum est animal sempiternum.

==XIII.==
{{pn|32}}Et ut haec omittamus, tamen animal nullum inveniri potest, quod neque natum umquam sit et semper sit futurum. Omne enim animal sensus habet; sentit igitur et calida et frigida et dulcia et amara nec potest ullo sensu iocunda accipere, non accipere contraria; si igitur voluptatis sensum capit, doloris etiam capit; quod autem dolorem accipit, id accipiat etiam interitum necesse est; omne igitur animal confitendum est esse mortale.

{{pn|33}}Praeterea, si quid est, quod nec voluptatem sentiat nec dolorem, id animal esse non potest; sin autem, quod animal est, id illa necesse est sentiat, et, quod ea sentiat, non potest esse aeternum; et omne animal sentit; nullum igitur animal aeternum est. Praeterea nullum potest esse animal, in quo non et adpetitio sit et declinatio naturalis. Adpetuntur autem, quae secundum naturam sunt, declinantur contraria; et omne animal adpetit quaedam et fugit a quibusdam; quod autem refugit, id contra naturam est, et quod est contra naturam, id habet vim interemendi. Omne ergo animal intereat necesse est.

{{pn|34}}Innumerabilia sunt, ex quibus effici cogique possit nihil esse, quod sensum habeat, quin id intereat; etenim ea ipsa, quae sentiuntur, ut frigus, ut calor, ut voluptas, ut dolor, ut cetera, cum amplificata sunt, interimunt; nec ullum animal est sine sensu; nullum igitur animal aeternum est.

==XIV.==
Etenim aut simplex est natura animantis, ut vel terrena sit vel ignea vel animalis vel umida, quod quale sit ne intellegi quidem potest, aut concretum ex pluribus naturis, quarum suum quaeque locum habeat, quo naturae vi feratur, alia infimum, alia summum, alia medium. Haec ad quoddam tempus cohaerere possunt, semper autem nullo modo possunt; necessest enim in suum quaeque locum natura rapiatur. Nullum igitur animal est sempiternum.

{{pn|35}}Sed omnia vestri, Balbe, solent ad igneam vim referre Heraclitum, ut opinor, sequentes, quem ipsum non omnes interpretantur uno modo; quem, quoniam, quid diceret, intellegi noluit, omittamus; vos autem ita dicitis, omnem vim esse ignem, itaque et animantis, cum calor defecerit, tum interire, et in omni natura rerum id vivere, id vigere, quod caleat. Ego autem non intellego, quomodo calore extincto corpora intereant, non intereant umore aut spiritu amisso, praesertim cum intereant etiam nimio calore.

{{pn|36}}Quamobrem id quidem commune est de calido; verum tamen videamus exitum. Ita voltis, opinor, nihil esse animal intrinsecus in natura atque mundo praeter ignem: qui magis quam praeter animam, unde animantium quoque constet animus, ex quo animal dicitur? Quomodo autem hoc, quasi concedatur, sumitis, nihil esse animum nisi ignem; probabilius enim videtur tale quiddam esse animum, ut sit ex igni atque anima temperatum. 'Quodsi ignis ex sese ipse animal est nulla se alia admiscente natura, quoniam is, cum inest in corporibus nostris, efficit, ut sentiamus, non potest ipse esse sine sensu.' Rursus eadem dici possunt: quidquid est enim, quod sensum habeat, id necesse est sentiat et voluptatem et dolorem, ad quem autem dolor veniat, ad eundem etiam interitum venire. Ita fit, ut ne ignem quidem efficere possitis aeternum.

{{pn|37}}Quid enim? Non eisdem vobis placet omnem ignem pastus indigere nec permanere ullo modo posse, nisi alatur, ali autem solem, lunam, reliqua astra aquis, alia dulcibus, alia marinis; eamque causam Cleanthes adfert, cur se sol referat nec longius progrediatur solstitiali orbi itemque brumali, ne longius discedat a cibo. Hoc totum quale sit, mox; nunc autem concludatur illud: quod interire possit, id aeternum non esse natura; ignem autem interiturum esse, nisi alatur; non esse igitur natura ignem sempiternum.

==XV.==
{{pn|38}}Qualem autem deum intellegere nos possumus nulla virtute praeditum? Quid enim? Prudentiamne deo tribuemus, quae constat ex scientia rerum bonarum et malarum et nec bonarum nec malarum? Cui mali nihil est nec esse potest, quid huic opus est dilectu bonorum et malorum, quid autem ratione, quid intellegentia; quibus utimur ad eam rem, ut apertis obscura adsequamur; at opscurum deo nihil potest esse. Nam iustitia, quae suum cuique distribuit, quid pertinet ad deos; hominum enim societas et communitas, ut vos dicitis, iustitiam procreavit. Temperantia autem constat ex praetermittendis voluptatibus corporis: cui si locus in caelo est, est etiam voluptatibus. Nam fortis deus intellegi qui potest, in dolore an in labore an in periculo: quorum deum nihil adtingit.

{{pn|39}}Nec ratione igitur utentem nec virtute ulla praeditum deum intellegere qui possumus? Nec vero volgi atque imperitorum inscitiam despicere possum, cum ea considero, quae dicuntur a Stoicis. Sunt enim illa imperitorum: piscem Syri venerantur, omne fere genus bestiarum Aegyptii consecraverunt; iam vero in Graecia multos habent ex hominibus deos, Alabandum Alabandis, Tenedi Tenen, Leucotheam, quae fuit Ino, et eius Palaemonem filium cuncta Graecia -- Herculem, Aesculapium, Tyndaridas, Romulum nostrum aliosque compluris, quos quasi novos et adscripticios cives in caelum receptos putant.

==XVI.==
{{pn|40}}Haec igitur indocti; quid vos philosophi, qui meliora? Omitto illa, sunt enim praeclara: sit sane deus ipse mundus. Hoc credo illud esse 'sublime candens, quem invocant omnes Iovem'. Quare igitur pluris adiungimus deos? Quanta autem est eorum multitudo: mihi quidem sane multi videntur; singulas enim stellas numeras deos eosque aut beluarum nomine appellas, ut Capram, ut Nepam, ut Taurum, ut Leonem, aut rerum inanimarum, ut Argo, ut Aram, ut Coronam.

{{pn|41}}Sed ut haec concedantur, reliqua qui tandem non modo concedi, sed omnino intellegi possunt? Cum fruges Cererem, vinum Liberum dicimus, genere nos quidem sermonis utimur usitato, sed ecquem tam amentem esse putas, qui illud, quo vescatur, deum credat esse? Nam quos ab hominibus pervenisse dicis ad deos, tu reddes rationem, quemadmodum id fieri potuerit aut cur fieri desierit, et ego discam libenter; quomodo nunc quidem est, non video, quo pacto ille, cui 'in monte Oetaeo inlatae lampades' fuerint, ut ait Accius, 'in domum aeternam patris' ex illo ardore pervenerit; quem tamen Homerus apud inferos conveniri facit ab Ulixe sicut ceteros, qui excesserant vita.

{{pn|42}}Quamquam quem potissimum Herculem colamus, scire sane velim; pluris enim tradunt nobis ii, qui interiores scrutantur et reconditas litteras, antiquissimum Iove natum -- sed item Iove antiquissimo, nam Ioves quoque pluris in priscis Graecorum litteris invenimus: ex eo igitur et Lysithoe est is Hercules, quem concertavisse cum Apolline de tripode accepimus. Alter traditur Nilo natus Aegyptius, quem aiunt Phrygias litteras conscripsisse. Tertius est ex Idaeis Digitis; cui inferias adferunt Cretes. Quartus Iovis est et Asteriae, Latonae sororis, qui Tyri maxime colitur, cuius Carthaginem filiam ferunt; quintus in India, qui Belus dicitur, sextus hic ex Alcmena, quem Iuppiter genuit, sed tertius Iuppiter, quoniam, ut iam docebo, pluris Ioves etiam accepimus.

==XVII.==
{{pn|43}}Quando enim me in hunc locum deduxit oratio, docebo meliora me didicisse de colendis dis inmortalibus iure pontificio et more maiorum capedunculis his, quas Numa nobis reliquit, de quibus in illa aureola oratiuncula dicit Laelius, quam rationibus Stoicorum. Si enim vos sequar, dic, quid ei respondeam, qui me sic roget: 'Si di sunt, suntne etiam Nymphae deae? Si Nymphae, Panisci etiam et Satyri; hi autem non sunt; ne Nymphae quidem igitur. At earum templa sunt publice vota et dedicata. Ne ceteri quidem ergo di, quorum templa sunt dedicata. Age porro: Iovem et Neptunum deum numeras; ergo etiam Orcus frater eorum deus, et illi, qui fluere apud inferos dicuntur, Acheron, Cocytus, Pyriphlegethon; tum Charon, tum Cerberus di putandi.

{{pn|44}}At id quidem repudiandum; ne Orcus quidem igitur; quid dicitis ergo de fratribus?' Haec Carneades aiebat, non ut deos tolleret -- quid enim philosopho minus conveniens --, sed ut Stoicos nihil de dis explicare convinceret; itaque insequebatur: 'Quid enim', aiebat, 'si hi fratres sunt in numero deorum, num de patre eorum Saturno negari potest, quem volgo maxime colunt ad occidentem? Qui si est deus, patrem quoque eius Caelum esse deum confitendum est. Quod si ita est, Caeli quoque parentes di habendi sunt Aether et Dies eorumque fratres et sorores, qui a genealogis antiquis sic nominantur -- Amor, Dolus, Metus, Labor, Invidentia, Fatum, Senectus, Mors, Tenebrae, Miseria, Querella, Gratia, Fraus, Pertinacia, Parcae, Hesperides, Somnia; quos omnis Erebo et Nocte natos ferunt. Aut igitur haec monstra probanda sunt aut prima illa tollenda.

==XVIII.==
{{pn|45}}Quid Apollinem, Volcanum, Mercurium, ceteros deos esse dices, de Hercule, Aesculapio, Libero, Castore, Polluce dubitabis? At hi quidem coluntur aeque atque illi, apud quosdam etiam multo magis. Ergo hi dei sunt habendi mortalibus nati matribus. Quid Aristaeus, qui olivae dicitur inventor, Apollinis filius, Theseus, qui Neptuni, reliqui, quorum patres di, non erunt in deorum numero? Quid quorum matres? Opinor etiam magis; ut enim iure civili, qui est matre libera, liber est, item iure naturae, qui dea matre est, deus sit necesse est. Itaque Achillem Astypalenses insulani sanctissume colunt; qui si deus est, et Orpheus et Rhesus di sunt, Musa matre nati; nisi forte maritumae nuptiae terrenis anteponuntur. Si hi di non sunt, quia nusquam coluntur, quomodo illi sunt?'

{{pn|46}}Vide igitur, ne virtutibus hominum isti honores habeantur, non immortalitatibus; quod tu quoque, Balbe, visus es dicere. Quomodo autem potes, si Latonam deam putas, Hecatam non putare, quae matre Asteria est sorore Latonae? An haec quoque dea est? vidimus enim eius aras delubraque in Graecia. Sin haec dea est, cur non Eumenides? Quae si deae sunt, quarum et Athenis fanumst et apud nos, ut ego interpretor, lucus Furinae, Furiae deae sunt, speculatrices, credo, et vindices facinorum et sceleris.

{{pn|47}}Quodsi tales dei sunt, ut rebus humanis intersint, Natio quoque dea putanda est, cui, cum fana circumimus in agro Ardeati, rem divinam facere solemus; quae quia partus matronarum tueatur, a nascentibus Natio nominata est. Ea si dea est, di omnes illi, qui commemorabantur a te, Honos, Fides, Mens, Concordia, ergo etiam Spes, Moneta omniaque, quae cogitatione nobismet ipsis possumus fingere. Quod si verisimile non est, ne illud quidem est, haec unde fluxerunt. 

==XIX.==
Quid autem dicis, si di sunt illi, quos colimus et accepimus, cur non eodem in genere Serapim Isimque numeremus? Quod si facimus, cur barbarorum deos repudiemus? Boves igitur et equos, ibis, accipitres, aspidas, crocodilos, pisces, canes, lupos, faelis, multas praeterea beluas in deorum numerum reponemus. Quae si reiciamus, illa quoque, unde haec nata sunt, reiciemus.

{{pn|48}}Quid deinde, Ino dea ducetur et Leukothea a Graecis, a nobis Matuta dicetur, cum sit Cadmi filia, Circe autem er Pasiphae et Aeeta e Perseide Oceani filia natae patre Sole in deorum numero non habebuntur? Quamquam Circen quoque coloni nostri Cercienses religiose colunt. Ergo hanc deam ducis: quid Medeae respondebis, quae duobus dis avis, Sole et Oceano, Aeeta patre, matre Idyia procreata est, quid huius Absyrto fratri -- qui est apud Pacuvium Aegialeus, sed illud nomen veterum litteris usitatius --? Qui si di non sunt, vereor, quid agat Ino; haec enim omnia ex eodem fonte fluxerunt.

{{pn|49}}An Amphiataus erit deus et Trophonius? Nostri quidem publicani, cum essent agri in Boeotia deorum inmortalium excepti lege censoria, negabant inmortalis esse ullos, qui aliquando homines fuissent. Sed si sunt hi di, est certe Erectheus, cuius Athenis et delubrum vidimus et sacerdotem. Quem si deum facimus, quid aut de Codro dubitare possumus aut de ceteris, qui pugnantes pro patriae libertate ceciderunt? Quod si probabile non est, ne illa quidem superiora, unde haec manant, probanda sunt.

{{pn|50}}Atque in plerisque civitatibus intellegi potest augendae virtutis gratia, quo libentius rei publicae causa periculum adiret optimus quisque, virorum fortium memoriam honore deorum immortalium consecratam. Ob eam enim ipsam causam Erectheus Athenis filiaeque eius in numero deorum sunt, itemque [Leonaticuml est delubrum Athenis, quod Leokorion nominatur. Alabandenses quidem sanctius Alabandum colunt, a quo est urbs illa condita, quam quemquam nobilium deorum; apud quos non inurbane Stratonicus ut multa, cum quidam ei molestus Alabandum deum esse confirmaret, Herculem negaret, 'ergo', inquit, 'mihi Alabandus, tibi Hercules sit iratus'.

==XX.==
{{pn|51}}Illa autem, Balbe, quae tu a caelo astrisque ducebas, quam longe serpant, non vides: solem deum esse lunamque, quorum alterum Apollinem Graeci, alteram Dianam putant. Quod si luna dea est, ergo etiam Lucifer ceteraeque errantes numerum deorum optinebunt; igitur etiam inerrantes. Cur autem arci species non in deorum numero reponatur; est enim pulcher et ob eam speciem, quia causam habeat admirabilem, Thaumante dicitur Iris esse nata. Cuius si divina natura est, quid facies nubibus; arcus enim ipse e nubibus efficitur quodam modo coloratis; quarum una etiam Centauros peperisse dicitur. Quod si nubes retuleris in deos, referendae certe erunt tempestates, quae populi Romani ritibus consecratae sunt. Ergo imbres, nimbi, procellae, turbines dei putandi; nostri quidem duces mare ingredientes inmolare hostiam fluctibus consuerunt.

{{pn|52}}Iam si est Ceres a gerendo -- ita enim dicebas --, terra ipsa dea est et ita habetur; quae est enim alia Tellus; sin terra, mare etiam, quem Neptunum esse dicebas; ergo et flumina et fontes. Itaque et Fontis delubrum Masso ex Corsica dedicavit, et in augurum precatione Tiberinum, Spinonem, Anemonem, Nodinum, alia propinquorum fluminum nomina videmus. Ergo hoc aut in inmensum serpet aut nihil horum recipiemus; nec ilIa infinita ratio superstitionis probabitur; nihil ergo horum probandum est.

==XXI.==
{{pn|53}}Dicamus igitur, Balbe, oportet contra illos etiam, qui hos deos ex hominum genere in caelum translatos non re, sed opinione esse dicunt, quos auguste omnes sancteque veneramur. Principio Ioves tres numerant ii, qui theologi nominantur, ex quibus primum et secundum natos in Arcadia; alterum patre Aethere, ex quo etiam Proserpinam natam ferunt et Liberum, alterum patre Caelo, qui genuisse Minervam dicitur, quam principem et inventricem belli ferunt; tertium Cretensem Saturni filium; cuius in illa insula sepulcrum ostenditur. Dioscoroe etiam apud Graios multis modis nominantur: primi tres, qui appellantur Anactes Athenis, ex rege Iove antiquissimo et Proserpina nati Tritopatreus, Eubuleus, Dionysus; secundi Iove tertio nati et Leda, Castor et Pollux; tertii dicuntur a nonnullis Alco et Melampus et Tmolus, Atrei filii, qui Pelope natus fuit.

{{pn|54}}Iam Musae primae quattuor Iove altero, Thelxinoe, Aoede, Arche, Melete; secundae Iove tertio et Mnemosyne procreatae novem; tertiae Piero natae et Antiopa, quas Pieridas et Pierias solent poetae appellare, isdem nominibus et eodem numero, quo proxumae superiores. Cumque tu solem, quia solus esset, appellatum esse dicas, Soles ipsi quam multi a theologis proferuntur. Unus eorum Iove natus nepos Aetheris; alter Hyperione; tertius Volcano Nili filio, cuius urbem Aegyptii volunt esse eam, quae Heliopolis appellatur; quartus is, quem heroicis temporibus Acantho Rhodi peperisse dicitur, pater Ialysi, Camiri, Lindi, unde Rhodii; quintus, qui Colchis fertur Aeetam et Circam procreavisse.

==XXII.==
{{pn|55}}Volcani item complures: primus Caelo natus, ex quo et Minerva Apollinem eum, cuius in tutela Athenas antiqui historici esse voluerunt; secundus Nilo natus Opas, ut Aegyptii appellant, quem custodem esse Aegypti volunt; tertius ex tertio Iove et Iunone, qui Lemni fabricae traditur praefuisse; quartus Maemalio natus, qui tenuit insulas propter Siciliam, quae Volcaniae nominantur.

{{pn|56}}Mercurius unus Caelo patre, Die matre natus, cuius obscenius excitata natura traditur, quod aspectu Proserpinae commotus sit; alter Valentis et Phoronidis filius is, qui sub terris habetur idem Trophonius; tertius Iove tertio natus et Maia, ex quo et Penelopa Pana natum ferunt; quartus Nilo patre, quem Aegyptii nefas habent nominare; quintus, quem colunt Pheneatae, qui Argum dicitur interemisse ob eamque causam in Aegyptum profugisse atque Aegyptiis leges et litteras tradidisse: hunc Aegyptii Theyt appellant eodemque nomine anni primus mensis apud eos vocatur.

{{pn|57}}Aesculapiorum primus Apollinis, quem Arcades colunt, qui specillum invenisse primusque volnus dicitur obligavisse; secundus secundi Mercuri frater: is fulmine percussus dicitur humatus esse Cynosuris; tertius Arsippi et Arsinoae, qui primus purgationem alvi dentisque evolsionem, ut ferunt, invenit, cuius in Arcadia non longe a Lusio flumine sepulcrum er lucus ostenditur.

==XXIII.==
Apollinum antiquissimus is, quem paulo antea e Volcano natum esse dixi custodem Athenarum; alter Corybantis filius natus in Creta, cuius de illa insula cum Iove ipso certamen fuisse traditur; tertius Iove tertio natus et Latona, quem ex Hyperboreis Delphos ferunt advenisse; quartus in Arcadia, quem Arcades Nomion appellant, quod ab eo se leges ferunt accepisse.

{{pn|58}}Dianae item plures: prima Iovis et Proserpinae, quae pinnatum Cupidinem genuisse dicitur; secunda notior, quam Iove tertio et Latona natam accepimus; tertiae pater Upis traditur, Glauce mater: eam saepe Graeci Upim paterno nomine appellant. Dionysos multos habemus: primum Iove et Proserpina natum; secundum Nilo, qui Nysam dicitur interemisse; tertium Cabiro patre, eumque regem Asiae praefuisse dicunt, cui Sabazia sunt instituta; quartum Iove et Luna, cui sacra Orphica putantur confici; quintum Nyso natum et Thyone, a quo trieterides constitutae putantur.

{{pn|59}}Venus prima Caelo et Die nata, cuius Eli delubrum vidimus; altera spuma procreata, ex qua et Mercurio Cupidinem secundum natum accepimus; tertia Iove nata et Diona, quae nupsit Volcano, sed ex ea et Marte natus Anteros dicitur; quarta Syria Cyproque concepta, quae Astarte vocatur, quam Adonidi nupsisse proditum est. Minerva prima, quam Apollinis matrem supra diximus; secunda orta Nilo, quam Aegyptii Saietae colunt; tertia ilIa, quam a love generatam supra diximus; quarta Iove nata et Coryphe Oceani filia, quam Arcades Korian nominant et quadrigarum inventricem ferunt; quinta Pallantis, quae patrem dicitur interemisse virginitatem suam violare conantem, cui pinnarum talaria adfigunt.

{{pn|60}}Cupido primus Mercurio et Diana prima natus dicitur; secundus Mercurio et Venere secunda; tertius, qui idem est Anteros, Marte et Venere tertia. Atque haec quidem et alia eius modi ex vetere Graeciae fama collecta sunt. Quibus intellegis resistendum esse, ne perturbentur religiones; vestri autem non modo haec non refellunt, verum etiam confirmant interpretando, quorsum quidque pertineat. Sed eo iam, unde huc digressi sumus, revertamur.

==XXIV.==
{{pn|61}}Num censes igitur suptiliore ratione opus esse ad haec refellenda? Nam mentem fidem, spem, virtutem, honorem, victoriam, salutem, concordiam ceteraque huiusmodi rerum vim habere videmus, non deorum. Aut enim in nobismet insunt ipsis, ut mens, ut spes, ut fides, ut virtus, ut concordia, aut optandae nobis sunt, ut honos, ut salus, ut victoria; quarum rerum utilitatem video, video etiam consecrata simulacra; quare autem in iis vis deorum insit, tum intellegam, cum ex te cognovero. Quo in genere vel maxime est fortuna numeranda, quam nemo ab inconstantia et temeritate seiunget, quae digna certe non sunt deo.

{{pn|62}}lam vero quid vos illa delectat explicatio fabularum et enodatio nominum? Exsectum a filio Caelum, vinctum itidem a filio Saturnum, haec et alia generis eiusdem ita defenditis, ut ii, qui ista finxerunt, non modo non insani, sed etiam fuisse sapientes videantur. In enodandis autem nominibus, quod miserandum sit, laboratis: 'Saturnus, quia se saturat annis; Mavors, quia magna vertit; Minerva, quia minuit aut quia minatur; Venus, quia venit ad omnia; Ceres a gerendo.' Quam periculosa consuetudo. In multis enim nominibus haerebitis: quid Veiovi facies, quid Volcano? Quamquam, quoniam Neptunum a nando appellatum putas, nullum erit nomen, quod non possis una littera explicare, unde ductum sit; in quo quidem magis tu mihi natare visus es quam ipse Neptunus.

{{pn|63}}Magnam molestiam suscepit et minime necessariam primus Zeno, post Cleanthes, deinde Chrysippus, commenticiarum fabularum reddere rationem, vocabulorum, cur quidque ita appellatum sit, causas explicare. Quod cum facitis, illud profecto confitemini, longe aliter se rem habere, atque hominum opinio sit; eos enim, qui di appellantur, rerum naturas esse non figuras deorum.

==XXV.==
Qui tantus error fuit, ut perniciosis etiam rebus non modo nomen deorum tribueretur, sed etiam sacra constituerentur. Febris enim fanum in Palatio et Orbonae ad aedem Larum et aram Malae Fortunae Exquiliis consecratam videmus.

{{pn|64}}Omnis igitur talis a philosophia pellatur error, ut, cum de dis inmortalibus disputemus, dicamus digna dis inmortalibus. De quibus habeo ipse, quid sentiam, non habeo autem, quid tibi adsentiar. Neptunum esse dicis animum cum intellegentia per mare pertinentem, idem de Cerere; istam autem intellegentiam aut maris aut terrae non modo comprehendere animo, sed ne suspicione quidem possum attingere. Itaque aliunde mihi quaerendum est, ut et esse deos, et quales sint dii, discere possim, quoniam, qualis tu eos esse vis, agnoscere non possum.

{{pn|65}}Videamus ea, quae secuntur: primum deorumne prudentia mundus regatur; deinde, consulantne di rebus humanis. Haec enim mihi ex tua partitione restant duo; de quibus si vobis videtur, accuratius disserendum puto .&quot; &quot;Mihi vero&quot;, inquit Velleius, &quot;valde videtur; nam et maiora expecto et is, quae dicta sunt, vehementer adsentior.&quot; Tum Balbus &quot;Interpellare te&quot;, inquit, &quot;Cotta nolo, sed sumemus tempus aliud; efficiam profecto, ut fateare. Sed * * 'Nequaquam istuc istac ibit; magna inest certatio. Nam ut ego illi supplicarem tanta blandiloquentia, ni ob rem?'

==XXVI.==
{{pn|66}}Parumne ratiocinari videtur et sibi ipsa nefariam pestem machinari? Illud vero quam callida ratione: 'Qui volt, quod volt, ita dat se res, ut operam dabit', qui est versus omnium seminator malorum. 'Ille traversa mente mihi hodie tradidit repagula, quibus ego iram omnem recludam atque illi perniciem dabo; mihi maerores, illi luctum, exitium illi, exilium mihi.' Hanc videlicet rationem, quam vos divino beneficio homini solum tributam dicitis, bestiae non habent;

{{pn|67}}videsne igitur, quanto munere deorum simus adfecti? Atque eadem Medea patrem patriamque fugiens, 'postquam pater adpropinquat iamque paene, ut conprehendatur, parat, puerum interea optruncat membraque articulatim dividit perque agros passim dispergit corpus: id ea gratia, ut, dum nati dissipatos artus captaret parens, ipsa interea effugeret, illum ut maeror tardaret sequi, sibi salutem ut familiari pareret parricidio'.

{{pn|68}}Huic ut scelus, sic ne ratio quidem defuit. Quid ille funestas epulas fratri conparans nonne versat huc et illuc cogitatione rationem: 'Maior mihi moles, maius miscendumst malum, qui illius acerbum cor contundam et conprimam.' 

==XXVII.==
Nec tamen ille ipse est praetereundus, 'qui non sat habuit coniugem inlexe in stuprum.' De quo recte et verissume loquitur Atreus: 'Quod re in summa summum esse arbitror periclum, matres coinquinari regias, contaminari stirpem, admisceri genus.' At id ipsum quam callide, qui regnum adulterio quaereret: 'Addo', inquit, 'huc, quod mihi portento caelestum pater prodigium misit, regni stabilimen mei, agnum inter pecudes aurea clarum coma quondam Thyestem clepere ausum esse e regia, qua in re adiutricem coniugem cepit sibi.'

{{pn|69}}Videturne summa inprobitate usus non sine summa esse ratione? Nec vero scaena solum referta est his sceleribus, sed multo vita communis paene maioribus. Sentit domus uniuscuiusque, sentit forum, sentit curia, campus, socii, provinciae, ut, quemadmodum ratione recte fiat, sic ratione peccetur, alterumque et a paucis et raro, alterum et semper et a plurimis, ut satius fuerit nullam omnino nobis a dis immortalibus datam esse rationem quam tanta cum pernicie datam. Ut vinum aegrotis, quia prodest raro, nocet saepissime, melius est non adhibere omnino quam spe dubiae salutis in apertam perniciem incurrere, sic haud scio, an melius fuerit humano generi motum istum celerem cogitationis, acumen, sollertiam, quam rationem vocamus, quoniam pestifera sit multis, admodum paucis salutaris, non dari omnino quam tam munifice et tam large dari.

{{pn|70}}Quamobrem si mens voluntasque divina idcirco consuluit hominibus, quod iis est Iargita rationem, is solis consuluit, quos bona ratione donavit, quos videmus, si modo ulli sint, esse perpaucos. Non placet autem paucis a dus inmortalibus esse consultum; sequitur ergo, ut nemini consultum sit.

==XXVIII.==
Huic loco sic soletis occurrere: non idcirco non optume nobis a dis esse provisum, quod multi eorum beneficio perverse uterentur; etiam patrimoniis multos male uti nec ob eam causam eos beneficium a patribus nullum habere. Quisquam istuc negat, aut quae est in collatione ista similitudo? Nec enim Herculi nocere Deianira voluit, cum ei tunicam sanguine Centauri tinctam dedit, nec prodesse Pheraeo Iasoni is, qui gladio vomicam eius aperuit, quam sanare medici non potuerant. Multi enim et, cum obesse vellent, profuerunt et, cum prodesse, offuerunt; ita non fit ex eo, quod datur, ut voluntas eius, qui dederit, appareat, nec si is, qui accepit, bene utitur, idcirco is, qui dedit, amice dedit.

{{pn|71}}Quae enim libido, quae avaritia, quod facinus aut suscipitur nisi consilio capto aut sine animi motu et cogitatione, id est ratione, perficitur; nam omnis opinio ratio est, et quidem bona ratio, si vera, mala autem, si falsa est opinio. Sed a deo tantum rationem habemus, si modo habemus, bonam autem rationem aut non bonam a nobis. Non enim ut patrimonium relinquitur, sic ratio est homini beneficio deorum data; quid enim potius hominibus dii dedissent, si is nocere voluissent; iniustitiae autem, intemperantiae, timiditatis quae semina essent, si is vitiis ratio non subesset?

==XXIX.==
Medea modo et Atreus commemorabatur a nobis, heroicae personae, inita subductaque ratione nefaria scelera meditantes.

{{pn|72}}Quid? Levitates comicae parumne semper in ratione versantur? Parumne suptiliter disputat ille in Eunucho: 'Quid igitur faciam?' 'Exclusit, revocat; redeam? Non, si me obsecret.' Ille vero in Synephebis Academicorum more contra communem opinionem non dubitat pugnare ratione, qui 'in amore summo summaque inopia suave' esse dicit 'parentem habere avarum, inlepidum, in liberos difficilem, qui te nec amet nec studeat tui',

{{pn|73}}atque huic incredibili sententiae ratiunculas suggerit: 'Aut tu illum fructu fallas aut per litteras avertas aliquod nomen aut per servolum percutias pavidum; postremo a parco patre quod sumas, quanto dissipes libentius'; idemque facilem et liberalem patrem incommodum esse amanti filio disputat: 'Quem neque quo pacto fallam nec quid inde auferam nec quem dolum ad eum aut machinam commoliar, scio quicquam: ita omnis meos dolos, fallacias, praestrigias praestrinxit commoditas patris.' Quid ergo isti doli, quid machinae, quid fallaciae praestrigiaeque? Num sine ratione esse potuerunt? O praeclarum munus deorum! Ut Phormio possit dicere: 'Cedo senem; iam instructa sunt mihi in corde consilia omnia.'

==XXX.==
{{pn|74}}Sed exeamus e theatro, veniamus in forum! Sessum ite, precor! Quid ut iudicetur? Qui tabularium incenderit. Quod facinus occultius: at se Q. Sosius, splendidus eques Romanus, ex agro Piceno, fecisse confessus est. Qui transcripserit tabulas publicas; id quoque L. Alenus fecit, cum chirographum sex primorum imitatus est; quid hoc homine sollertius? Cognosce alias quaestiones, auri Tolossani, coniurationis Iugurthinae; repete superiora: Tubuli de pecunia capta ob rem iudicandam; posteriora: de incestu rogatione Peducaea; tum haec cotidiana: sicae, venena, peculatus, testamentorum etiam lege nova quaestiones. Inde illa actio OPE CONSILIOQUE TUO FURTUM AIO FACTUM ESSE; inde tot iudicia de fide mala, tutelae mandati, pro socio, fiduciae, reliqua, quae ex empto aut vendito aut conducto aut locato contra fidem fiunt, inde iudicium publicum rei privatae lege Plaetoria, inde everriculum malitiarum omnium, iudicium de dolo malo, quod C. Aquillius familiaris noster protulit; quem dolum idem Aquillius tum teneri putat, cum aliud sit simulatum, aliud actum.

{{pn|75}}Hanc igitur tantam a dis inmortalibus arbitramur malorum sementim esse factam? Si enim rationem hominibus di dederunt, malitiam dederunt; est enim malitia versuta et fallax ratio nocendi; idem etiam di fraudem dederunt, facinus ceteraque, quorum nihil nec suscipi sine ratione nec effici potest. Utinam igitur, ut illa anus optat, 'ne in nemore Pelio securibus caesae accidissent abiegnae ad terram trabes', sic istam calliditatem hominibus di ne dedissent, qua perpauci bene utuntur, qui tamen ipsi saepe a male utentibus obprimuntur, innumerabiles autem improbe utuntur, ut donum hoc divinum rationis et consilii ad fraudem hominibus, non ad bonitatem impertitum esse videatur.


==XXXI.==
{{pn|76}}Sed urgetis identidem hominum esse istam culpam, non deorum. Ut si medicus gravitatem morbi, gubernator vim tempestatis accuset; etsi hi quidem homunculi, sed tamen ridiculi: 'Quis enim te adhibuisset', dixerit quispiam, 'si ista non essent.' Contra deum licet disputare liberius: 'In hominum vitiis ais esse culpam: eam dedisses hominibus rationem, quae vitia culpamque excluderet.' Ubi igitur locus fuit errori deorum? Nam patrimonia spe bene tradendi relinquimus, qua possumus falli; deus falli qui potuit? An ut Sol, in currum quom Phaethontem filium sustulit, aut Neptunus, cum Theseus Hippolytum perdidit, cum ter optandi a Neptuno patre habuisset potestatem?

{{pn|77}}Poetarum ista sunt; nos autem philosophi esse volumus, rerum auctores, non fabularum. Atque hi tamen ipsi di poetici, si scissent perniciosa fore illa filiis, peccasse in beneficio putarentur. Et si verum est, quod Aristo Chius dicere solebat, nocere audientibus philosophos is, qui bene dicta male interpretarentur -- posse enim asotus ex Aristippi, acerbos e Zenonis schola exire -- prorsus, si, qui audierunt, vitiosi essent discessuri, quod perverse philosophorum disputationem interpretarentur, tacere praestaret philosophis quam is, qui se audissent, nocere.

{{pn|78}}Sic, si homines rationem bono consilio a dis immortalibus datam in fraudem malitiamque convertunt, non dari illam quam dari humano generi melius fuit. Ut si medicus sciat eum aegrotum, qui iussus sit vinum sumere, meracius sumpturum statimque periturum, magna sit in culpa, sic vestra ista Providentia reprendenda, quae rationem dederit is, quos scierit ea perverse et inprobe ussuros. Nisi forte dicitis eam nescisse. Utinam quidem; sed non audebitis, non enim ignoro, quanti eius nomen putetis.

==XXXII.==
{{pn|79}}Sed hic quidem locus concludi iam potest. Nam si stultitia consensu omnium philosophorum maius est malum, quam si omnia mala et fortunae et corporis ex altera parte ponantur, sapientiam autem nemo adsequitur, in summis malis omnes sumus, quibus vos optume consultum a dis inmortalibus dicitis. Nam ut nihil interest, utrum nemo valeat an nemo possit valere, sic non intellego, quid intersit, utrum nemo sit sapiens an nemo esse possit. Ac nos quidem nimis multa de re apertissuma; Telamo autem uno versu totum locum conficit, cur di homines neglegant: 'Nam si curent, bene bonis sit, male malis; quod nunc abest.' Debebant illi quidem omnis bonos efficere, siquidem hominum generi consulebant;

{{pn|80}}sin id minus, bonis quidem certe consulere debebant. Cur igitur duo Scipiones fortissimos et optimos viros in Hispania Poenus oppressit, cur Maximus extulit filium consularem, cur Marcellum Annibal interemit, cur Paulum Cannae sustulerunt, cur Poenorum crudelitati Reguli corpus est praebitum, cur Africanum domestici parietes non texerunt? Sed haec vetera et alia permulta; propiora videamus! Cur avunculus meus vir innocentissumus idemque doctissumus P. Rutilius in exilio est, cur sodalis meus interfectus domi suae Drusus, cur temperantiae prudentiaeque specimen ante simulacrum Vestae pontifex maximus est Q. Scaevola trucidatus, cur ante etiam tot civitatis principes a Cinna interempti, cur omnium perfidiosissimus C. Marius Q. Catulum praestantissuma dignitate virum mori potuit iubere?

{{pn|81}}Dies deficiat, si velim enumerare, quibus bonis male evenerit, nec minus, si commemorem, quibus improbis optime. Cur enim Marius tam feliciter septimum consul domi suae senex est mortuus, cur omnium crudelissumus tam diu Cinna regnavit? 'At dedit poenas.'

==XXXIII.==
Prohiberi melius fuit impedirique, ne tot summos viros interficeret, quam ipsum aliquando poenas dare. Summo cruciatu supplicioque Q. Varius homo importunissumus periit; si, quia Drusum ferro, Metellum veneno sustulerat, illos conservari melius fuit quam poenas sceleris Varium pendere. Duodequadraginta Dionysius tyrannus annos fuit opulentissumae et beatissumae civitatis;

{{pn|82}}quam multos ante hunc in ipso Graeciae flore Pisistratus. 'At Phalaris, at Apollodorus poenas sustulit.' Multis quidem ante cruciatis et necatis. Et praedones multi saepe poenas dant, nec tamen possumus dicere non pluris captivos acerbe quam praedones necatos. Anaxarchum Democriteum a Cyprio tyranno excarnificatum accepimus, Zenonem Eleatem in tormentis necatum; quid dicam de Socrate, cuius morti inlacrimare soleo Platonem legens? Videsne igitur deorum iudicio, si vident res humanas, discrimen esse sublatum?

==XXXIV.==
{{pn|83}}Diogenes quidem Cynicus dicere solebat Harpalum, qui temporibus illis praedo felix habebatur, contra deos testimonium dicere, quod in illa fortuna tam diu viveret. Dionysius, de quo ante dixi, cum fanum Proserpinae Locris expilavisset, navigabat Syracusas; isque cum secundissumo vento cursum teneret, ridens 'Videtisne', inquit, 'amici, quam bona a dis inmortalibus navigatio sacrilegis detur?' Atque homo acutus cum bene planeque percepisset, in eadem sententia perseverabat. Qui quom ad Peloponnesum classem appulisset et in fanum venisset Iovis Olympii, aureum ei detraxit amiculum grandi pondere, quo Iovem ornarat e manubus Carthaginiensium tyrannus Gelo, atque in eo etiam cavillatus est aestate grave esse aureum amiculum, hieme frigidum, eique laneum pallium iniecit, cum id esse ad omne anni tempus diceret. Idemque Aesculapi Epidauri barbam auream demi iussit; neque enim convenire barbatum esse filium, cum in omnibus fanis pater imberbis esset.

{{pn|84}}Iam mensas argenteas de omnibus delubris iussit auferri, in quibus, quod more veteris Graeciae inscriptum esset BONORUM DEORUM, uti se eorum bonitate velle dicebat. Idem Victoriolas aureas et pateras coronasque, quae simulacrorum porrectis manibus sustinebantur, sine dubitatione tollebat eaque se accipere, non auferre dicebat; esse enim stultitiam, a quibus bona precaremur, ab is porrigentibus et dantibus nolle sumere. Eundemque ferunt haec, quae dixi, sublata de fanis in forum protulisse et per praeconem vendidisse exactaque pecunia edixisse, ut, quod quisque a sacris haberet, id ante diem certam in suum quicque fanum referret: ita ad impietatem in deos in homines adiunxit iniuriam.

==XXXV.==
Hunc igitur nec Olympius Iuppiter fulmine percussit nec Aesculapius misero diuturnoque morbo tabescentem interemit, atque in suo lectulo mortuus tyranni dis non invitis in rogum inlatus est eamque potestatem, quam ipse per scelus erat nanctus, quasi iustam et legitimam hereditatis loco filio tradidit.

{{pn|85}}Invita in hoc loco versatur oratio; videtur enim auctoritatem adferre peccandi; recte videretur, nisi et virtutis et vitiorum sine ulla divina ratione grave ipsius conscientiae pondus esset; qua sublata iacent omnia. Ut enim nec domus nec res publica ratione quadam et disciplina dissignata videatur, si in ea nec recte factis praemia extent ulla nec supplicia peccatis, sic mundi divina in homines moderatio profecto nulla est, si in ea discrimen nullum est bonorum et malorum.

{{pn|86}}'At enim minora di neglegunt neque agellos singulorum nec viticulas persecuntur, nec, si uredo aut grando cuipiam nocuit, id Iovi animadvertendum fuit; ne in regnis quidem reges omnia minima curant': sic enim dicitis. Quasi ego paulo ante de fundo Formiano P. Rutili sim questus, non de amissa salute.

==XXXVI.==
Atque hoc quidem omnes mortales sic habent, externas commoditates, vineta, segetes, oliveta, ubertatem frugum et fructuum, omnem denique commoditatem prosperitatemque vitae a dis se habere; virtutem autem nemo umquam acceptam deo rettulit.

{{pn|87}}Nimirum recte; propter virtutem enim iure laudamur et in virtute recte gloriamur; quod non contingeret, si id donum a deo, non a nobis haberemus. At vero aut honoribus aucti aut re familiari, aut si aliud quippiam nacti sumus fortuiti boni aut depulimus mali, tum dis gratias agimus, tum nihil nostrae laudi adsumptum arbitramur. Num quis, quod bonus vir esset, gratias dis egit umquam? At quod dives, quod honoratus, quod incolumis; Iovemque Optimum et maximum ob eas res appellant, non quod nos iustos, temperantes, sapientes efficiat, sed quod salvos, incolumis, opulentos, copiosos;

{{pn|88}}neque Herculi quisquam decumam vovit umquam, si sapiens factus esset -- quamquam Pythagoras, cum in geometria quiddam novi invenisset, Musis bovem inmolavisse dicitur; sed id quidem non credo, quoniam ille ne Apollini quidem Delio hostiam inmolare voluit, ne aram sanguine aspergeret. Ad rem autem ut redeam, iudicium hoc omnium mortalium est, fortunam a deo petendam, a se ipso sumendam esse sapientiam. Quamvis licet Menti delubra et Virtuti et Fidei et Spei consecremus, tamen haec in nobis ipsis sita videmus; salutis, opis, victoriae facultas a dis expetenda est. Inproborum igitur prosperitates secundaeque res redarguunt, ut Diogenes dicebat, vim omnem deorum ac potestatem.

==XXXVII.==
{{pn|89}}'At nonnumquam bonos exitus habent boni.' Eos quidem arripimus adtribuimusque sine ulla ratione dis inmortalibus. At Diagoras cum Samothracam venisset, Atheus ille qui dicitur, atque ei quidam amicus: 'Tu, qui deos putas humana neglegere, nonne animadvertis ex tot tabulis pictis, quam multi votis vim tempestatis effugerint in portumque salvi pervenerint?', 'Ita fit', inquit, 'illi enim nusquam picti sunt, qui naufragia fecerunt in marique perierunt.' Idemque, cum ei naviganti vectores adversa tempestate timidi et perterriti dicerent non iniuria sibi illud accidere, qui illum in eandem navem recepissent, ostendit eis in eodem cursu multas alias laborantis quaesivitque, num etiam in is navibus Diagoram vehi crederent. Sic enim res se habet, ut ad prosperam adversamve fortunam, qualis sis aut quemadmodum vixeris, nihil intersit.

{{pn|90}}'Non animadvertunt', inquit, 'omnia di, ne reges quidem.' Quid est simile? Reges enim, si scientes praetermittunt, magna culpa est; 

==XXXVIII.==
at deo ne excusatio quidem est inscientiae. Quem vos praeclare defenditis, cum dicitis eam vim deorum esse, ut, etiamsi quis morte poenas sceleris effugerit, expetantur eae poenae a liberis, a nepotibus, a posteris. O miram aequitatem deorum! Ferretne civitas ulla latorem istius modi legis, ut condemnaretur filius aut nepos, si pater aut avus deliquisset? 'Quinam Tantalidarum internecioni modus paretur aut quaenam umquam ob mortem Myrtili poenis luendis dabitur satias supplici?'

{{pn|91}}Utrum poetae Stoicos depravarint an Stoici poetis dederint auctoritatem, non facile dixerim; portenta enim ab utrisque et flagitia dicuntur. Neque enim, quem Hipponactis iambus laeserat aut qui erat Archilochi versu volneratus, a deo inmissum dolorem, non conceptum a se ipso continebat, nec cum Aegisthi libidinem aut cum Paridis videmus, a deo causam requirimus, cum culpae paene vocem audiamus, nec ego multorum aegrorum salutem non ab Hippocrate potius quam ab Aesculapio datam iudico, nec Lacedaemoniorum disciplinam dicam umquam ab Apolline potius Spartae quam a Lycurgo datam. Critolaus, inquam, evertit Corinthum, Carthaginem Asdrubal; hi duo illos oculos orae maritumae effoderunt, non iratus aliqui, quem omnino irasci posse negatis, deus.

{{pn|92}}At subvenire certe potuit et conservare urbis tantas atque talis;

==XXXIX.==
vos enim ipsi dicere soletis nihil esse, quod deus efficere non possit, et quidem sine labore ullo; ut enim hominum membra nulla contentione mente ipsa ac voluntate moveantur, sic numine deorum omnia fingi, moveri mutarique posse. Neque id dicitis superstitiose atque aniliter, sed physica constantique ratione; materiam enim rerum, ex qua et in qua omnia sint, totam esse flexibilem et commutabilem, ut nihil sit, quod non ex ea quamvis subito fingi convertique possit, eius autem universae fictricem et moderatricem divinam esse providentiam; hanc igitur, quocumque se moveat, efficere posse, quicquid velit. Itaque aut nescit, quid possit, aut neglegit res humanas aut, quid sit optimum, non potest iudicare.

{{pn|93}}'Non curat singulos homines.' Non mirum: ne civitates quidem; non eas: ne nationes quidem et gentis. Quod si has etiam contemnet, quid mirum est omne ab ea genus humanum esse contemptum? Sed quomodo idem dicitis non omnia deos persequi, idem voltis a dis inmortalibus hominibus dispertiri ac dividi somnia -- idcirco haec tecum, quia vestra est de somniorum veritate sententia --, atque idem etiam vota suscipi dicitis oportere? Nempe singuli vovent, audit igitur mens divina etiam de singulis; videtis ergo non esse eam tam occupatam, quam putabatis. Fac esse distentam, caelum versantem, terram tuentem, maria moderantem: cur tam multos deos nihil agere et cessare patitur, cur non rebus humanis aliquos otiosos deos praeficit, qui a te, Balbe, innumerabiles explicati sunt? Haec fere dicere habui de natura deorum, non ut eam tollerem, sed ut intellegeretis, quam esset obscura et quam difficiles explicatus haberet.&quot;

==XL.==
{{pn|94}}Quae cum dixisset, Cotta finem. Lucilius autem &quot;Vehementius&quot;, inquit, &quot;Cotta tu quidem invectus es in eam Stoicorum rationem, quae de providentia deorum ab illis sanctissume et prudentissume constituta est. Sed quoniam advesperascit, dabis nobis diem aliquem, ut contra ista dicamus. Est enim mihi tecum pro aris et focis certamen et pro deorum templis atque delubris proque urbis muris, quos vos pontifices sanctos esse dicitis diligentiusque urbem religione quam ipsis moenibus cingitis; quae deseri a me, dum quidem spirare potero, nefas iudico.&quot;

{{pn|95}}Tum Cotta: &quot;Ego vero et opto redargui me, Balbe, et ea, quae disputavi, disserere malui quam iudicare, et facile me a te vinci posse certo scio.&quot; &quot;Quippe&quot;, inquit Velleius, &quot;qui etiam somnia putet ad nos mitti ab Iove, quae ipsa tamen tam levia non sunt, quam est Stoicorum de natura deorum oratio.&quot; Haec cum essent dicta, ita discessimus, ut Velleio Cottae disputatio verior, mihi Balbi ad veritatis similitudinem videretur esse propensior.
{{Liber
|Ante= Liber II
|AnteNomen= ../Liber II
|Post= 
|PostNomen= 
}}
[[en:On the Nature of the Gods (Yonge)/Book 3]]</text>
      <sha1>mn485tgiettkm4syw6z4r2jjuqfwask</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>In Verrem/Actio I</title>
    <ns>0</ns>
    <id>2548</id>
    <revision>
      <id>286322</id>
      <parentid>280815</parentid>
      <timestamp>2026-10-31T01:47:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sjgallagher2</username>
        <id>29663</id>
      </contributor>
      <comment>Replace thelatinlibrary version with proofread version</comment>
      <origin>286322</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="983" sha1="reyptf9ksgjgkmv3rwba9ji3umt6iyo" xml:space="preserve">{{titulus2
|Scriptor= Marcus Tullius Cicero
|OperaeTitulus= In Verrem
|OperaeWikiPagina= In Verrem
|Annus= 70 a.C.n.
|SubTitulus= Actio prima
|Liber=M. Tulli Ciceronis Orationes- Divinatio in Q. Caecilium. In C. Verrem (IA abr4565.0001.001.umich.edu).pdf
|Editio=Scriptorum Classicorum Bibliotheca Oxoniensis (1916)
}}
{{Liber
|Ante = Divinatio in Caecilium oratio
|AnteNomen = In Verrem/Divinatio in Caecilium oratio
|Post = Liber I
|PostNomen = In Verrem/Actio secunda/Liber primus
}}

&lt;pages index=&quot;M. Tulli Ciceronis Orationes- Divinatio in Q. Caecilium. In C. Verrem (IA abr4565.0001.001.umich.edu).pdf&quot; from=51 to =71 /&gt;

{{rule}}

&lt;pages index=&quot;M. Tulli Ciceronis Orationes- Divinatio in Q. Caecilium. In C. Verrem (IA abr4565.0001.001.umich.edu).pdf&quot; from=25 to =26 /&gt;

{{Liber
|Ante = Divinatio in Caecilium oratio
|AnteNomen = In Verrem/Divinatio in Caecilium oratio
|Post = Liber I
|PostNomen = In Verrem/Actio secunda/Liber primus
}}

[[en:Against Verres/First pleading]]</text>
      <sha1>reyptf9ksgjgkmv3rwba9ji3umt6iyo</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Amphitruo (Leo)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>6482</id>
    <revision>
      <id>286338</id>
      <parentid>270739</parentid>
      <timestamp>2026-10-31T11:39:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Saumache</username>
        <id>27923</id>
      </contributor>
      <origin>286338</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="83363" sha1="t2uztydpu7msw20oz7e47bvjq2mmert" xml:space="preserve">{{Titulus2
|Scriptor=Titus Maccius Plautus
|OperaeTitulus=Amphitruo
|OperaeWikiPagina=Amphitruo
|Annus= saeculum III a.Ch.n.
|SubTitulus=
|Genera=Comoediae
|Editio=
|Fons= [http://www.thelatinlibrary.com/plautus/amphitruo.shtml thelatinlibrary.com]
}}
{| align=center id=toc
|- align=center
| ACTVS I - [[#I.i|i]] ⸱ [[#I.ii|ii]] ⸱ [[#I.iii|iii]]&lt;br&gt;ACTVS II - [[#II.i|i]] ⸱ [[#II.ii|ii]]&lt;br&gt;ACTVS III - [[#III.i|i]] ⸱ [[#III.ii|ii]] ⸱ [[#III.iii|iii]] ⸱ [[#III.iv|iv]]&lt;br&gt;ACTVS IV - [[#IV.i|i]] ⸱ [[#IV.ii|ii]] ⸱ [[#IV.iii|iii]]&lt;br&gt;ACTVS V - [[#V.i|i]] ⸱ [[#V.ii|ii]] ⸱ [[#V.iii|iii]]
|}
__NOTOC__

==PERSONAE==
&lt;poem&gt;MERCVRIVS DEVS
SOSIA SERVVS
IVPPITER DEVS
ALCVMENA MATRONA
AMPHITRVO DVX
BLEPHARO GVBERNATOR
BROMIA ANCILLA&lt;/poem&gt;

==&lt;span id='argumentum.1.0'&gt;&lt;/span&gt;ARGVMENTVM I==
&lt;poem&gt;In faciem versus Amphitruonis Iuppiter,
dum bellum gereret cum Telobois hostibus,
Alcmenam uxorem cepit usurariam.
Mercurius formam Sosiae servi gerit
absentis: his Alcmena decipitur dolis.{{r|argumentum.1.5|5}}
Postquam rediere veri Amphitruo et Sosia,
uterque deluduntur in mirum modum.
Hinc iurgium, tumultus uxori et viro,
donec cum tonitru voce missa ex aethere
adulterum se Iuppiter confessus est.{{r|argumentum.1.10|10}}&lt;/poem&gt;

==&lt;span id='argumentum.2.0'&gt;&lt;/span&gt;ARGVMENTVM II==
&lt;poem&gt;'''A'''more captus Alcumenas Iuppiter
'''M'''utavit sese in formam eius coniugis,
'''P'''ro patria Amphitruo dum decernit cum hostibus.
'''H'''abitu Mercurius ei subservit Sosiae.
'''I'''s advenientis servum ac dominum frustra habet.{{r|argumentum.2.5|5}}
'''T'''urbas uxori ciet Amphitruo, atque invicem
'''R'''aptant pro moechis. Blepharo captus arbiter
'''V'''ter sit non quit Amphitruo decernere.
'''O'''mnem rem noscunt. Geminos Alcumena enititur.&lt;/poem&gt;


==&lt;span id='prologus.0.0'&gt;&lt;/span&gt;PROLOGVS==
&lt;poem&gt;[MERCVRIVS DEVS]
'''MERCVRIVS''' Vt vos in vostris voltis mercimoniis{{a|1}}
emundis vendundisque me laetum lucris{{a|2}}
adficere atque adiuvare in rebus omnibus{{a|3}}
et ut res rationesque vostrorum omnium{{a|4}}
bene &lt;me&gt; expedire voltis peregrique et domi{{l|5}}{{r|prologus.0.5|5}}
bonoque atque amplo auctare perpetuo lucro{{a|6}}
quasque incepistis res quasque inceptabitis,{{a|7}}
et uti bonis vos vostrosque omnis nuntiis{{a|8}}
me adficere voltis, ea adferam, ea uti nuntiem{{a|9}}
quae maxime in rem vostram communem sient—{{l|10}}{{r|prologus.0.10|10}}
nam vos quidem id iam scitis concessum et datum{{a|11}}
mi esse ab dis aliis, nuntiis praesim et lucro—:{{a|12}}
haec ut me voltis adprobare adnitier,{{a|13}}
[lucrum ut perenne vobis semper suppetat]{{a|14}}
ita huic facietis fabulae silentium{{l|15}}{{r|prologus.0.15|15}}
itaque aequi et iusti hic eritis omnes arbitri.{{a|16}}
Nunc cuius iussu venio et quam ob rem venerim{{a|17}}
dicam simulque ipse eloquar nomen meum.{{a|18}}
Iovis iussu venio, nomen Mercurio est mihi.{{a|19}}
Pater huc me misit ad vos oratum meus,{{l|20}}{{r|prologus.0.20|20}}
tam etsi, pro imperio vobis quod dictum foret,{{a|21}}
scibat facturos, quippe qui intellexerat{{a|22}}
vereri vos se et metuere, ita ut aequom est Iovem;{{a|23}}
verum profecto hoc petere me precario{{a|24}}
a vobis iussit, leniter, dictis bonis.{{l|25}}{{r|prologus.0.25|25}}
Etenim ille, cuius huc iussu venio, Iuppiter{{a|26}}
non minus quam vostrum quivis formidat malum:{{a|27}}
humana matre natus, humano patre,{{a|28}}
mirari non est aequom, sibi si praetimet;{{a|29}}
atque ego quoque etiam, qui Iovis sum filius,{{l|30}}{{r|prologus.0.30|30}}
contagione mei patris metuo malum.{{a|31}}
Propterea pace advenio et pacem ad vos affero:†{{a|32}}
iustam rem et facilem esse oratam a vobis volo,{{a|33}}
nam iusta ab iustis iustus sum orator datus.{{a|34}}
Nam iniusta ab iustis impetrari non decet,{{l|35}}{{r|prologus.0.35|35}}
iusta autem ab iniustis petere insipientia est;{{a|36}}
quippe illi iniqui ius ignorant neque tenent.{{a|37}}
Nunc iam huc animum omnes quae loquar advortite.{{a|38}}
Debetis velle quae velimus: meruimus{{a|39}}
et ego et pater de vobis et re publica;{{l|40}}{{r|prologus.0.40|40}}
nam quid ego memorem,—ut alios in tragoediis{{a|41}}
vidi, Neptunum Virtutem Victoriam{{a|42}}
Martem Bellonam, commemorare quae bona{{a|43}}
vobis fecissent,— quis bene factis meus pater,{{a|44}}
deorum regnator &lt;nowiki&gt;* * *&lt;/nowiki&gt; architectus omnibus?{{l|45}}{{r|prologus.0.45|45}}
Sed mos numquam illi fuit patri meo,†{{a|46}}
ut exprobraret quod bonis faceret boni;{{a|47}}
gratum arbitratur esse id a vobis sibi{{a|48}}
meritoque vobis bona se facere quae facit.{{a|49}}
Nunc quam rem oratum huc veni primum proloquar,{{l|50}}{{r|prologus.0.50|50}}
post argumentum huius eloquar tragoediae.{{a|51}}
Quid? Contraxistis frontem, quia tragoediam{{a|52}}
dixi futuram hanc? Deus sum, commutavero.{{a|53}}
Eandem hanc, si voltis, faciam ex tragoedia{{a|54}}
comoedia ut sit omnibus isdem vorsibus.{{l|55}}{{r|prologus.0.55|55}}
Utrum sit an non voltis? Sed ego stultior,{{a|56}}
quasi nesciam vos velle, qui divos siem.{{a|57}}
Teneo quid animi vostri super hac re siet:{{a|58}}
faciam ut commixta sit: &lt;sit&gt; tragicomoedia.{{a|59}}
Nam me perpetuo facere ut sit comoedia,{{l|60}}{{r|prologus.0.60|60}}
reges quo veniant et di, non par arbitror.{{a|61}}
Quid igitur? Quoniam hic servos quoque partes habet,{{a|62}}
faciam sit, proinde ut dixi, tragicomoedia.{{a|63}}
Nunc hoc me orare a vobis iussit Iuppiter,{{a|64}}
ut conquaestores singula in subsellia{{l|65}}{{r|prologus.0.65|65}}
eant per totam caveam spectatoribus,{{a|66}}
si cui favitores delegatos viderint,{{a|67}}
ut is in cavea pignus capiantur togae;{{a|68}}
sive qui ambissint palmam histrionibus{{a|69}}
sive cuiquam artifici, si per scriptas litteras{{l|70}}{{r|prologus.0.70|70}}
sive qui ipse ambissit seu per internuntium,{{a|71}}
sive adeo aediles perfidiose cui duint,{{a|72}}
sirempse legem iussit esse Iuppiter,{{a|73}}
quasi magistratum sibi alterive ambiverit.{{a|74}}
Virtute dixit vos victores vivere,{{l|75}}{{r|prologus.0.75|75}}
non ambitione neque perfidia: qui minus{{a|76}}
eadem histrioni sit lex quae summo viro?{{a|77}}
Virtute ambire oportet, non favitoribus.{{a|78}}
Sat habet favitorum semper qui recte facit,{{a|79}}
si illis fides est quibus est ea res in manu.{{l|80}}{{r|prologus.0.80|80}}
Hoc quoque etiam mihi &lt;pater&gt; in mandatis dedit,{{a|81}}
ut conquaestores fierent histrionibus:{{a|82}}
qui sibi mandasset delegati ut plauderent{{a|83}}
quive quo placeret alter fecisset minus,{{a|84}}
eius ornamenta et corium uti conciderent.{{l|85}}{{r|prologus.0.85|85}}
Mirari nolim vos, quapropter Iuppiter{{a|86}}
nunc histriones curet; ne miremini:{{a|87}}
ipse hanc acturust Iuppiter comoediam.{{a|88}}
Quid? Admirati estis? Quasi vero novom{{a|89}}
nunc proferatur, Iovem facere histrioniam;{{l|90}}{{r|prologus.0.90|90}}
etiam, histriones anno cum in proscaenio hic{{a|91}}
Iovem invocarunt, venit, auxilio is fuit.{{a|92}}
[Praeterea certo prodit in tragoedia.]{{a|93}}
Hanc fabulam, inquam, hic Iuppiter hodie ipse aget,{{a|94}}
et ego una cum illo. Nunc &lt;vos&gt; animum advortite,{{l|95}}{{r|prologus.0.95|95}}
dum huius argumentum eloquar comoediae.{{a|96}}
Haec urbs est Thebae. In illisce habitat aedibus{{a|97}}
Amphitruo, natus Argis ex Argo patre,{{a|98}}
quicum Alcumena est nupta, Electri filia.{{a|99}}
Is nunc Amphitruo praefectust legionibus,{{l|100}}{{r|prologus.0.100|100}}
nam cum Telobois bellum est Thebano poplo.{{a|101}}
Is prius quam hinc abiit ipsemet in exercitum,{{a|102}}
gravidam Alcumenam uxorem fecit suam.{{a|103}}
Nam ego vos novisse credo iam ut sit pater meus,{{a|104}}
quam liber harum rerum multarum siet{{l|105}}{{r|prologus.0.105|105}}
quantusque amator sit quod complacitum est semel.{{a|106}}
Is amare occepit Alcumenam clam virum{{a|107}}
usuramque eius corporis cepit sibi,{{a|108}}
et gravidam fecit is eam compressu suo.{{a|109}}
Nunc de Alcumena ut rem teneatis rectius,{{l|110}}{{r|prologus.0.110|110}}
utrimque est gravida, et ex viro et ex summo Iove.{{a|111}}
Et meus pater nunc intus hic cum illa cubat,{{a|112}}
et haec ob eam rem nox est facta longior,{{a|113}}
dum &lt;cum&gt; illa quacum volt voluptatem capit;{{a|114}}
sed ita adsimulavit se, quasi Amphitruo siet.{{l|115}}{{r|prologus.0.115|115}}
Nunc ne hunc ornatum vos meum admiremini,{{a|116}}
quod ego huc processi sic cum servili schema:{{a|117}}
veterem atque antiquam rem novam ad vos proferam,{{a|118}}
propterea ornatus in novom incessi modum.{{a|119}}
Nam meus pater intus nunc est eccum Iuppiter;{{l|120}}{{r|prologus.0.120|120}}
in Amphitruonis vertit sese imaginem{{a|121}}
omnesque eum esse censent servi qui vident:{{a|122}}
ita versipellem se facit quando lubet.{{a|123}}
Ego servi sumpsi Sosiae mi imaginem,{{a|124}}
qui cum Amphitruone abiit hinc in exercitum,{{l|125}}{{r|prologus.0.125|125}}
ut praeservire amanti meo possem patri{{a|126}}
atque ut ne, qui essem, familiares quaererent,{{a|127}}
versari crebro hic cum viderent me domi;{{a|128}}
nunc, cum esse credent servom et conservom suom,{{a|129}}
haud quisquam quaeret qui siem aut quid venerim.{{l|130}}{{r|prologus.0.130|130}}
Pater nunc intus suo animo morem gerit:{{a|131}}
cubat complexus cuius cupiens maxime est;{{a|132}}
quae illi ad legionem facta sunt memorat pater{{a|133}}
meus Alcumenae: illa illum censet virum{{a|134}}
suom esse, quae cum moecho est. Ibi nunc meus pater{{l|135}}{{r|prologus.0.135|135}}
memorat, legiones hostium ut fugaverit,{{a|136}}
quo pacto sit donis donatus plurimis.{{a|137}}
Ea dona, quae illic Amphitruoni sunt data,{{a|138}}
abstulimus: facile meus pater quod volt facit.{{a|139}}
Nunc hodie Amphitruo veniet huc ab exercitu{{l|140}}{{r|prologus.0.140|140}}
et servos, cuius ego hanc fero imaginem.{{a|141}}
Nunc internosse ut nos possitis facilius,{{a|142}}
ego has habebo usque in petaso pinnulas;{{a|143}}
tum meo patri autem torulus inerit aureus{{a|144}}
sub petaso: id signum Amphitruoni non erit.{{l|145}}{{r|prologus.0.145|145}}
Ea signa nemo horum familiarium{{a|146}}
videre poterit: verum vos videbitis.{{a|147}}
Sed Amphitruonis illic est servos Sosia:{{a|148}}
a portu illic nunc cum lanterna advenit.{{a|149}}
Abigam iam ego illum advenientem ab aedibus.{{l|150}}{{r|prologus.0.150|150}}
Adeste: erit operae pretium hic spectantibus{{a|151}}
Iovem et Mercurium facere histrioniam.{{a|152}}&lt;/poem&gt;

==ACTVS I==

===&lt;span id='1.1.0'&gt;&lt;/span&gt;I.i===
&lt;poem&gt;[SOSIA ⸱ MERCVRIVS]
'''SOSIA''' Qui me alter est audacior homo aut qui confidentior,{{a|153}}
iuventutis mores qui sciam, qui hoc noctis solus ambulem?{{a|154}}
Quid faciam nunc, si tres viri me in carcerem compegerint?{{l|155}}
Inde cras quasi e promptaria cella depromar ad flagrum,{{a|156}}
nec causam liceat dicere mihi, neque in ero quicquam auxili{{r|1.1.5|5}}{{a|157}}
nec quisquam sit quin me &lt;malo&gt; omnes esse dignum deputent.{{a|158}}
Ita quasi incudem me miserum homines octo validi caedant:{{l|160|159-160}}
ita peregre adveniens hospitio publicitus accipiar.{{l|161-162}}
Haec eri immodestia{{l|163}}
coegit, me qui hoc noctis a portu ingratiis excitavit.{{r|1.1.10|10}}{{a|164}}
Nonne idem hoc luci me mittere potuit?{{a|165}}
Opulento homini hoc servitus dura est,{{a|166}}
hoc magis miser est divitis servos:{{a|167}}
noctesque diesque assiduo satis superque est{{a|168}}
quod facto aut dicto adeost opus, quietus ne sis.{{r|1.1.15|15}}{{a|169}}
Ipse dominus dives, operis et laboris expers,{{l|170}}
quodcumque homini accidit libere, posse retur:{{a|171}}
aequom esse putat, non reputat laboris quid sit.{{a|172}}
[Nec aequom anne iniquom imperet cogitabit.]{{a|173}}
Ergo in servitute expetunt multa iniqua:{{r|1.1.20|20}}{{a|174}}
habendum et ferundum hoc onust cum labore.{{l|175}}
'''MERC.''' Satius me queri illo modo servitutem:{{a|176}}
hodie qui fuerim liber,{{a|177}}
eum nunc potivit pater servitutis,{{a|178}}
hic qui verna natus est queritur.{{r|1.1.25|25}}{{a|179}}
'''SOS.''' Sum vero verna verbero: num numero mi in mentem fuit,{{l|180}}
dis advenientem gratias pro meritis agere atque alloqui?{{a|181}}
Ne illi edepol si merito meo referre studeant gratiam,{{a|182}}
aliquem hominem allegent qui mihi advenienti os occillet probe,{{a|183}}
quoniam bene quae in me fecerunt ingrata ea habui atque inrita.{{r|1.1.30|30}}{{a|184}}
'''MERC.''' Facit ille quod volgo haud solent, ut quid se sit dignum sciat.{{l|185}}
'''SOS.''' Quod numquam opinatus fui neque alius quisquam civium{{a|186}}
sibi eventurum, id contigit, ut salvi poteremur domi.{{a|187}}
Victores victis hostibus legiones reveniunt domum,{{a|188}}
duello exstincto maximo atque internecatis hostibus.{{r|1.1.35|35}}{{a|189}}
Quod multa Thebano poplo acerba obiecit funera,{{l|190}}
id vi et virtute militum victum atque expugnatum oppidum est{{a|191}}
imperio atque auspicio eri mei Amphitruonis maxime.{{a|192}}
Praeda atque agro adoriaque adfecit populares suos{{a|193}}
regique Thebano Creoni regnum stabilivit suom.{{r|1.1.40|40}}{{a|194}}
Me a portu praemisit domum, ut haec nuntiem uxori suae,{{l|195}}
ut gesserit rem publicam ductu imperio auspicio suo.{{a|196}}
Ea nunc meditabor quo modo illi dicam, cum illo advenero.{{a|197}}
Si dixero mendacium, solens meo more fecero.{{a|198}}
Nam cum pugnabant maxume, ego tum fugiebam maxume;{{r|1.1.45|45}}{{a|199}}
verum quasi adfuerim tamen simulabo atque audita eloquar.{{l|200}}
Sed quo modo et verbis quibus me deceat fabularier,{{a|201}}
prius ipse mecum etiam volo hic meditari. Sic hoc proloquar.{{a|202}}
Principio ut illo advenimus, ubi primum terram tetigimus,{{a|203}}
continuo Amphitruo delegit viros primorum principes;{{r|1.1.50|50}}{{a|204}}
eos legat, Telobois iubet sententiam ut dicant suam:{{l|205}}
si sine vi et sine bello velint rapta et raptores tradere,{{a|206}}
si quae asportassent redderent, se exercitum extemplo domum{{a|207}}
reducturum, abituros agro Argivos, pacem atque otium{{a|208}}
dare illis; sin aliter sient animati neque dent quae petat,{{r|1.1.55|55}}{{a|209}}
sese igitur summa vi virisque eorum oppidum oppugnassere.{{l|210}}
Haec ubi Telobois ordine iterarunt quos praefecerat{{a|211}}
Amphitruo, magnanimi viri freti virtute et viribus{{a|212}}
superbe nimis ferociter legatos nostros increpant,{{a|213}}
respondent bello se et suos tutari posse, proinde uti{{r|1.1.60|60}}{{a|214}}
propere &lt;irent&gt;, de suis finibus exercitus deducerent.{{l|215}}
Haec ubi legati pertulere, Amphitruo castris ilico{{a|216}}
producit omnem exercitum. Teloboae contra ex oppido{{a|217}}
legiones educunt suas nimis pulcris armis praeditas.{{a|218}}
Postquam utrimque exitum est maxima copia,{{r|1.1.65|65}}{{a|219}}
dispertiti viri, dispertiti ordines,{{l|220}}
nos nostras more nostro et modo instruximus{{a|221}}
legiones, item hostes contra legiones suas instruont.{{a|222}}
Deinde utrique imperatores in medium exeunt,{{a|223}}
extra turbam ordinum colloquontur simul.{{r|1.1.70|70}}{{a|224}}
Convenit, victi utri sint eo proelio,{{l|225}}
urbem agrum aras focos seque uti dederent.{{a|226}}
Postquam id actum est, tubae contra utrimque occanunt,{{a|227}}
consonat terra, clamorem utrimque efferunt.{{a|228}}
Imperator utrimque, hinc et illinc, Iovi{{r|1.1.75|75}}{{a|229}}
vota suscipere, &lt;utrimque&gt; hortari exercitum.{{l|230}}
&lt;tum&gt; pro se quisque id quod quisque potest et valet{{a|231}}
edit, ferro ferit, tela frangunt, boat{{a|232}}
caelum fremitu virum, ex spiritu atque anhelitu{{a|233}}
nebula constat, cadunt volnerum vi viri.{{r|1.1.80|80}}{{a|234}}
Denique, ut voluimus, nostra superat manus:{{l|235}}
hostes crebri cadunt, nostri contra ingruont{{a|236}}
[vicimus] vi feroces.{{a|237}}
Sed †fugam in se tamen nemo convortitur{{a|238}}
nec recedit loco quin statim rem gerat;{{r|1.1.85|85}}{{a|239}}
animam omittunt prius quam loco demigrent:{{l|240}}
quisque ut steterat iacet optinetque ordinem.{{a|241}}
Hoc ubi Amphitruo erus conspicatust,{{a|242}}
ilico equites iubet dextera inducere.{{a|243}}
Equites parent citi: ab dextera maximo{{r|1.1.90|90}}{{a|244}}
cum clamore involant impetu alacri,{{l|245}}
foedant et proterunt hostium copias{{a|246}}
iure iniustas.{{a|247}}
'''MERC.''' Numquam etiam quicquam adhuc verborum est prolocutus perperam:{{a|248}}
namque ego fui illi in re praesenti et meus, cum pugnatum est, pater.{{r|1.1.95|95}}{{a|249}}
'''SOS.''' Perduelles penetrant se in fugam; ibi nostris animus additust:{{l|250}}
vortentibus Telobois telis complebantur corpora,{{a|251}}
ipsusque Amphitruo regem Pterelam sua obtruncavit manu.{{a|252}}
Haec illic est pugnata pugna usque a mani ad vesperum—{{a|253}}
hoc adeo hoc commemini magis, quia illo die inpransus fui—{{r|1.1.100|100}}{{a|254}}
sed proelium id tandem diremit nox interventu suo.{{l|255}}
Postridie in castra ex urbe ad nos veniunt flentes principes:{{a|256}}
velatis manibus orant ignoscamus peccatum suom,{{a|257}}
deduntque se, divina humanaque omnia, urbem et liberos{{a|258}}
in dicionem atque in arbitratum cuncti Thebano poplo.{{r|1.1.105|105}}{{a|259}}
Post ob virtutem ero Amphitruoni patera donata aurea est,{{l|260}}
qui Pterela potitare solitus est rex. Haec sic dicam erae.{{a|261}}
Nunc pergam eri imperium exequi et me domum capessere.{{a|262}}
'''MERC.''' Attat, illic huc iturust. Ibo ego illi obviam,{{a|263}}
neque ego huc hominem hodie ad aedis has sinam umquam accedere;{{r|1.1.110|110}}{{a|264}}
quando imago est huius in me, certum est hominem eludere.{{l|265}}
Et enim vero quoniam formam cepi huius in med et statum,{{a|266}}
decet et facta moresque huius habere me similes item.{{a|267}}
Itaque me malum esse oportet, callidum, astutum admodum{{a|268}}
atque hunc, telo suo sibi, malitia a foribus pellere.{{r|1.1.115|115}}{{a|269}}
Sed quid illuc est? Caelum aspectat. Observabo quam rem agat.{{l|270}}
'''SOS.''' Certe edepol, si quicquamst aliud quod credam aut certo sciam,{{a|271}}
credo ego hac noctu Nocturnum obdormivisse ebrium.{{a|272}}
Nam neque se Septentriones quoquam in caelo commovent,{{a|273}}
neque se Luna quoquam mutat atque uti exorta est semel,{{r|1.1.120|120}}{{a|274}}
nec Iugulae neque Vesperugo neque Vergiliae occidunt.{{l|275}}
Ita statim stant signa, neque nox quoquam concedit die.{{a|276}}
'''MERC.''' Perge, Nox, ut occepisti, gere patri morem meo:{{a|277}}
optumo optume optumam operam das, datam pulchre locas.{{a|278}}
'''SOS.''' Neque ego hac nocte longiorem me vidisse censeo,{{r|1.1.125|125}}{{a|279}}
nisi item unam, verberatus quam pependi perpetem;{{l|280}}
eam quoque edepol etiam multo haec vicit longitudine.{{a|281}}
Credo edepol equidem dormire Solem, atque adpotum probe;{{a|282}}
mira sunt nisi invitavit sese in cena plusculum.{{a|283}}
'''MERC.''' Ain vero, verbero? Deos esse tui similis putas?{{r|1.1.130|130}}{{a|284}}
Ego pol te istis tuis pro dictis et male factis, furcifer,{{l|285}}
accipiam; modo sis veni huc: invenies infortunium.{{a|286}}
'''SOS.''' Vbi sunt isti scortatores, qui soli inviti cubant?{{a|287}}
Haec nox scita est exercendo scorto conducto male.{{a|288}}
'''MERC.''' Meus pater nunc pro huius verbis recte et sapienter facit,{{r|1.1.135|135}}{{a|289}}
qui complexus cum Alcumena cubat amans animo obsequens.{{l|290}}
'''SOS.''' Ibo ut erus quod imperavit Alcumenae nuntiem.{{a|291}}
Sed quis hic est homo, quem ante aedis video hoc noctis? Non placet.{{a|292}}
'''MERC.''' Nullust hoc metuculosus aeque. '''SOS.''' Mi in mentem venit,{{a|293}}
illic homo hoc de umero volt pallium detexere.{{r|1.1.140|140}}{{a|294}}
'''MERC.''' Timet homo: deludam ego illum. '''SOS.''' Perii, dentes pruriunt;{{l|295}}
certe advenientem hic me hospitio pugneo accepturus est.{{a|296}}
Credo misericors est: nunc propterea quod me meus erus{{a|297}}
fecit ut vigilarem, hic pugnis faciet hodie ut dormiam.{{a|298}}
Oppido interii. Obsecro hercle, quantus et quam validus est.{{r|1.1.145|145}}{{a|299}}
'''MERC.''' Clare advorsum fabulabor, &lt;ut&gt; hic auscultet quae loquar;{{l|300}}
igitur magis demum maiorem in sese concipiet metum.{{a|301}}
Agite, pugni, iam diu est quod&lt;ref&gt;''sive'' quom, ''saepe emendatum''&lt;/ref&gt; ventri victum non datis:{{a|302}}
iam pridem videtur factum, heri quod homines quattuor{{a|303}}
in soporem collocastis nudos. '''SOS.''' Formido male,{{r|1.1.150|150}}{{a|304}}
ne ego hic nomen meum commutem et Quintus fiam e Sosia;{{l|305}}
quattuor nudos sopori se dedisse hic autumat:{{a|306}}
metuo ne numerum augeam illum. '''MERC.''' Em, nunciam ergo: sic volo.{{a|307}}
'''SOS.''' Cingitur: certe expedit se. '''MERC.''' Non feret quin vapulet.{{a|308}}
'''SOS.''' Quis homo? '''MERC.''' Quisquis homo huc profecto venerit, pugnos edet.{{r|1.1.155|155}}{{a|309}}
'''SOS.''' Apage, non placet me hoc noctis esse: cenavi modo;{{l|310}}
proin tu istam cenam largire, si sapis, esurientibus.{{a|311}}
'''MERC.''' Haud malum huic est pondus pugno. '''SOS.''' Perii, pugnos ponderat.{{a|312}}
'''MERC.''' Quid si ego illum tractim tangam, ut dormiat? '''SOS.''' Servaveris,{{a|313}}
nam continuas has tris noctes pervigilavi. '''MERC.''' Pessumest,{{r|1.1.160|160}}{{a|314}}
facimus nequiter, ferire malam male discit manus;{{l|315}}
alia forma esse oportet quem tu pugno legeris.{{a|316}}
'''SOS.''' Illic homo me interpolabit meumque os finget denuo.{{a|317}}
'''MERC.''' Exossatum os esse oportet quem probe percusseris.{{a|318}}
'''SOS.''' Mirum ni hic me quasi murenam exossare cogitat.{{r|1.1.165|165}}{{a|319}}
Ultro istunc qui exossat homines. Perii, si me aspexerit.{{l|320}}
'''MERC.''' Olet homo quidam malo suo. '''SOS.''' Ei, numnam ego obolui?{{a|321}}
'''MERC.''' Atque haud longe abesse oportet, verum longe hinc afuit.{{a|322}}
'''SOS.''' Illic homo superstitiosust. '''MERC.''' Gestiunt pugni mihi.{{a|323}}
'''SOS.''' Si in me exercituru's, quaeso in parietem ut primum domes.{{r|1.1.170|170}}{{a|324}}
'''MERC.''' Vox mi ad aures advolavit. '''SOS.''' Ne ego homo infelix fui,{{l|325}}
qui non alas intervelli: volucrem vocem gestito.{{a|326}}
'''MERC.''' Illic homo a me sibi malam rem arcessit iumento suo.{{a|327}}
'''SOS.''' Non equidem ullum habeo iumentum. '''M.''' Onerandus est pugnis probe.{{a|328}}
'''SOS.''' Lassus sum hercle, navi ut vectus huc sum: etiam nunc nauseo;{{r|1.1.175|175}}{{a|329}}
vix incedo inanis, ne ire posse cum onere existimes.{{l|330}}
'''MERC.''' Certe enim hic nescio quis loquitur. '''SOS.''' Salvos sum, non me videt:{{a|331}}
nescioquem loqui autumat; mihi certo nomen Sosiaest.{{a|332}}
'''MERC.''' Hinc enim mihi dextra vox auris, ut videtur, verberat.{{a|333}}
'''SOS.''' Metuo, vocis ne vicem hodie hic vapulem, quae hunc verberat.{{r|1.1.180|180}}{{a|334}}
'''MERC.''' Optume eccum incedit ad me. '''SOS.''' Timeo, totus torpeo.{{l|335}}
Non edepol nunc ubi terrarum sim scio, si quis roget,{{a|336}}
neque miser me commovere possum prae formidine.{{a|337}}
Ilicet, mandata eri perierunt una et Sosia.{{a|338}}
Verum certum est confidenter hominem contra conloqui,{{r|1.1.185|185}}{{a|339}}
qui possim videri huic fortis, a me ut abstineat manum.{{l|340}}
'''MERC.''' Quo ambulas tu, qui Volcanum in cornu conclusum geris?{{a|341}}
'''SOS.''' Quid id exquiris tu, qui pugnis os exossas hominibus?{{a|342}}
'''MERC.''' Servosne &lt;es&gt; an liber? '''SOS.''' Vtcumque animo conlibitum est meo.{{a|343}}
'''MERC.''' Ain vero? '''SOS.''' Aio enim vero. '''M.''' Verbero. '''S.''' Mentiris nunc.{{r|1.1.190|190}}{{a|344}}
'''MERC.''' At iam faciam ut verum dicas dicere. '''SOS.''' Quid eo est opus?{{l|345}}
'''MERC.''' Possum scire, quo profectus, cuius sis aut quid veneris?{{a|346}}
'''SOS.''' Huc eo, eri &lt;iussu, eius&gt; sum servos. Numquid nunc es certior?{{a|347}}
'''M.''' Ego tibi istam hodie, sceleste, comprimam linguam. '''S.''' Haud potes:{{a|348}}
bene pudiceque adservatur. '''MERC.''' Pergin argutarier?{{r|1.1.195|195}}{{a|349}}
Quid apud hasce aedis negoti est tibi? '''SOS.''' Immo quid tibi est?{{l|350}}
'''MERC.''' Rex Creo vigiles nocturnos singulos semper locat.{{a|351}}
'''SOS.''' Bene facit: quia nos eramus peregre, tutatust domi;{{a|352}}
at nunc abi sane, advenisse familiares dicito.{{a|353}}
'''MERC.''' Nescio quam tu familiaris sis: nisi actutum hinc abis,{{r|1.1.200|200}}{{a|354}}
familiaris accipiere faxo haud familiariter.{{l|355}}
'''S.''' Hic inquam habito ego atque horunc servos sum. '''M.''' At scin quo modo?{{a|356}}
Faciam ego hodie te superbum, nisi hinc abis. '''SOS.''' Quonam modo?{{a|357}}
'''MERC.''' Auferere, non abibis, si ego fustem sumpsero.{{a|358}}
'''SOS.''' Quin me esse huius familiai familiarem praedico.{{r|1.1.205|205}}{{a|359}}
'''MERC.''' Vide sis quam mox vapulare vis, nisi actutum hinc abis.{{l|360}}
'''SOS.''' Tun domo prohibere peregre me advenientem postulas?{{a|361}}
'''M.''' Haecine tua domust? '''S.''' Ita inquam. '''M.''' Quis erus est igitur tibi?{{a|362}}
'''SOS.''' Amphitruo, qui nunc praefectust Thebanis legionibus,{{a|363}}
quicum nupta est Alcumena. '''MERC.''' Quid ais? Quid nomen tibi est?{{r|1.1.210|210}}{{a|364}}
'''SOS.''' Sosiam vocant Thebani, Davo prognatum patre.{{l|365}}
'''MERC.''' Ne tu istic hodie malo tuo compositis mendaciis{{a|366}}
advenisti, audaciai columen, consutis dolis.{{a|367}}
'''SOS.''' Immo equidem tunicis consutis huc advenio, non dolis.{{a|368}}
'''MERC.''' At mentiris etiam: certo pedibus, non tunicis venis.{{r|1.1.215|215}}{{a|369}}
'''SOS.''' Ita profecto. '''MERC.''' Nunc profecto vapula ob mendacium.{{l|370}}
'''SOS.''' Non edepol volo profecto. '''MERC.''' At pol profecto ingratiis.{{a|371}}
Hoc quidem profecto certum est, non est arbitrarium.{{a|372}}
'''SOS.''' Tuam fidem obsecro. '''MERC.''' Tun te audes Sosiam esse dicere,{{a|373}}
qui ego sum? '''S.''' Perii. '''M.''' Parum etiam, praeut futurum est, praedicas.{{r|1.1.220|220}}{{a|374}}
Quoius nunc es? '''SOS.''' Tuos, nam pugnis usu fecisti tuom.{{l|375}}
Pro fidem, Thebani cives. '''MERC.''' Etiam clamas, carnifex?{{a|376}}
Loquere, quid venisti? '''SOS.''' Vt esset quem tu pugnis caederes.{{a|377}}
'''M.''' Cuius es? '''S.''' Amphitruonis, inquam, Sosia. '''M.''' Ergo istoc magis,{{a|378}}
quia vaniloquo's, vapulabis: ego sum, non tu, Sosia.{{r|1.1.225|25}}{{a|379}}
'''SOS.''' Ita di faciant, ut tu potius sis atque ego te ut verberem.{{l|380}}
'''M.''' Etiam muttis? '''S.''' Iam tacebo. '''M.''' Quis tibi erust? '''S.''' Quem tu voles.{{a|381}}
'''MERC.''' Quid igitur? Qui nunc vocare? '''SOS.''' Nemo nisi quem iusseris.{{a|382}}
'''MERC.''' Amphitruonis te esse aiebas Sosiam. '''SOS.''' Peccaveram,{{a|383}}
nam Amphitruonis †socium ne me esse volui dicere.{{r|1.1.230|230}}{{a|384}}
'''MERC.''' Scibam equidem nullum esse nobis nisi me servom Sosiam.{{l|385}}
Fugit te ratio. '''SOS.''' Vtinam istuc pugni fecissent tui.{{a|386}}
'''MERC.''' Ego sum Sosia ille quem tu dudum esse aiebas mihi.{{a|387}}
'''SOS.''' Obsecro ut per pacem liceat te alloqui, ut ne vapulem.{{a|388}}
'''MERC.''' Immo indutiae parumper fiant, si quid vis loqui.{{r|1.1.235|235}}{{a|389}}
'''SOS.''' Non loquar nisi pace facta, quando pugnis plus vales.{{l|390}}
'''MERC.''' Dic si quid vis, non nocebo. '''SOS.''' Tuae fide credo? '''MERC.''' Meae.{{a|391}}
'''SOS.''' Quid si falles? '''MERC.''' Tum Mercurius Sosiae iratus siet.{{a|392}}
'''SOS.''' Animum advorte. Nunc licet mihi libere quidvis loqui.{{a|393}}
Amphitruonis ego sum servos Sosia. '''MERC.''' Etiam denuo?{{r|1.1.240|240}}{{a|394}}
'''SOS.''' Pacem feci, foedus feci. Vera dico. '''MERC.''' Vapula.{{l|395}}
'''SOS.''' Vt libet quid tibi libet fac, quoniam pugnis plus vales;{{a|396}}
verum, utut es facturus, hoc quidem hercle haud reticebo tamen.{{a|397}}
'''MERC.''' Tu me vivos hodie numquam facies quin sim Sosia.{{a|398}}
'''SOS.''' Certe edepol tu me alienabis numquam quin noster siem;{{r|1.1.245|245}}{{a|399}}
nec nobis praeter med alius quisquam est servos Sosia.{{l|400}}
[Qui cum Amphitruone hinc una ieram in exercitum.]{{a|401}}
'''M.''' Hic homo sanus non est. '''S.''' Quod mihi praedicas vitium, id tibi est.{{a|402}}
Quid, malum, non sum ego servos Amphitruonis Sosia?{{a|403}}
Nonne hac noctu nostra navis &lt;huc&gt; ex portu Persico{{r|1.1.250|250}}{{a|404}}
venit, quae me advexit? Nonne me huc erus misit meus?{{l|405}}
Nonne ego nunc sto ante aedes nostras? Non mi est lanterna in manu?{{a|406}}
Non loquor, non vigilo? Nonne hic homo modo me pugnis contudit?{{a|407}}
Fecit hercle, nam etiam misero nunc &lt;mihi&gt; malae dolent.{{a|408}}
Quid igitur ego dubito, aut cur non intro eo in nostram domum?{{r|1.1.255|255}}{{a|409}}
'''M.''' Quid, domum vostram? '''S.''' Ita enim vero. '''M.''' Quin quae dixisti modo{{l|410}}
omnia ementitu's: equidem Sosia Amphitruonis sum.{{a|411}}
Nam noctu hac soluta est navis nostra e portu Persico,{{a|412}}
et ubi Pterela rex regnavit oppidum expugnavimus,{{a|413}}
et legiones Teloboarum vi pugnando cepimus,{{r|1.1.260|260}}{{a|414}}
et ipsus Amphitruo optruncavit regem Pterelam in proelio.{{l|415}}
'''SOS.''' Egomet mihi non credo, cum illaec autumare illum audio;{{a|416}}
hic quidem certe quae illic sunt res gestae memorat memoriter.{{a|417}}
Sed quid ais? Quid Amphitruoni &lt;doni&gt; a Telobois datum est?{{a|418}}
'''MERC.''' Pterela rex qui potitare solitus est patera aurea.{{r|1.1.265|265}}{{a|419}}
'''SOS.''' Elocutus est. Ubi patera nunc est? '''MERC.''' &lt;Est&gt; in cistula;{{l|420}}
Amphitruonis obsignata signo est. '''SOS.''' Signi dic quid est?{{a|421}}
'''MERC.''' Cum quadrigis Sol exoriens. Quid me captas, carnufex?{{a|422}}
'''SOS.''' Argumentis vicit, aliud nomen quaerundum est mihi.{{a|423}}
Nescio unde haec hic spectavit. Iam ego hunc decipiam probe;{{r|1.1.270|270}}{{a|424}}
nam quod egomet solus feci, nec quisquam alius affuit,{{l|425}}
in tabernaclo, id quidem hodie numquam poterit dicere.{{a|426}}
Si tu Sosia es, legiones cum pugnabant maxume,{{a|427}}
quid in tabernaclo fecisti? Victus sum, si dixeris.{{a|428}}
'''MERC.''' Cadus erat vini, inde implevi hirneam. '''SOS.''' Ingressust viam.{{r|1.1.275|275}}{{a|429}}
'''MERC.''' Eam ego, ut matre fuerat natum, vini eduxi meri.{{l|430}}
'''SOS.''' Factum est illud, ut ego illic vini hirneam ebiberim meri.{{a|431}}
Mira sunt nisi latuit intus illic in illac hirnea.{{a|432}}
'''MERC.''' Quid nunc? Vincon argumentis, te non esse Sosiam?{{a|433}}
'''SOS.''' Tu negas med esse? '''MERC.''' Quid ego ni negem, qui egomet siem?{{r|1.1.280|280}}{{a|434}}
'''SOS.''' Per Iovem iuro med esse neque me falsum dicere.{{l|435}}
'''MERC.''' At ego per Mercurium iuro, tibi Iovem non credere;{{a|436}}
nam iniurato scio plus credet mihi quam iurato tibi.{{a|437}}
'''SOS.''' Quis ego sum saltem, si non sum Sosia? Te interrogo.{{a|438}}
'''MERC.''' Vbi ego Sosia nolim esse, tu esto sane Sosia;{{r|1.1.285|285}}{{a|439}}
nunc, quando ego sum, vapulabis, ni hinc abis, ignobilis.{{l|440}}
'''SOS.''' Certe edepol, quom illum contemplo et formam cognosco meam,{{a|441}}
quem ad modum ego sum—saepe in speculum inspexi—nimis similest mei;{{a|442}}
itidem habet petasum ac vestitum: tam consimilest atque ego;{{a|443}}
sura, pes, statura, tonsus, oculi, nasum vel labra,{{r|1.1.290|290}}{{a|444}}
malae, mentum, barba, collus: totus. Quid verbis opust?{{l|445}}
Si tergum cicatricosum, nihil hoc similist similius.{{a|446}}
Sed quom cogito, equidem certo idem sum qui semper fui.{{a|447}}
Novi erum, novi aedis nostras; sane sapio et sentio.{{a|448}}
Non ego illi obtempero quod loquitur. Pultabo foris.{{r|1.1.295|295}}{{a|449}}
'''MERC.''' Quo agis te? '''S.''' Domum. '''M.''' Quadrigas si nunc inscendas Iovis{{l|450}}
atque hinc fugias, ita vix poteris effugere infortunium.{{a|451}}
'''SOS.''' Nonne erae meae nuntiare quod erus meus iussit licet?{{a|452}}
'''MERC.''' Tuae si quid vis nuntiare: hanc nostram adire non sinam.{{a|453}}
Nam si me inritassis, hodie lumbifragium hinc auferes.{{r|1.1.300|300}}{{a|454}}
'''SOS.''' Abeo potius. Di immortales, obsecro vostram fidem,{{l|455}}
ubi ego perii? Ubi immutatus sum? Ubi ego formam perdidi?{{a|456}}
An egomet me illic reliqui, si forte oblitus fui?{{a|457}}
Nam hic quidem omnem imaginem meam, quae antehac fuerat, possidet.{{a|458}}
Vivo fit quod numquam quisquam mortuo faciet mihi.{{r|1.1.305|305}}{{a|459}}
Ibo ad portum atque haec uti sunt facta ero dicam meo;{{l|460}}
nisi etiam is quoque me ignorabit: quod ille faxit Iuppiter,{{a|461}}
ut ego hodie raso capite calvos capiam pilleum.—{{a|462}}&lt;/poem&gt;

===&lt;span id='1.2.0'&gt;&lt;/span&gt;I.ii===
&lt;poem&gt;[MERCVRIVS]
'''MERC.''' Bene prospere hoc hodie operis processit mihi:{{a|463}}
amovi a foribus maximam molestiam,{{a|464}}
patri ut liceret tuto illam amplexarier.{{l|465}}
Iam ille illuc ad erum cum Amphitruonem advenerit,{{a|466}}
narrabit servom hinc sese a foribus Sosiam{{r|1.2.5|5}}{{a|467}}
amovisse; ille adeo illum mentiri sibi{{a|468}}
credet, neque credet huc profectum, ut iusserat.{{a|469}}
Erroris ambo ego illos et dementiae{{l|470}}
complebo atque omnem Amphitruonis familiam,{{a|471}}
adeo usque, satietatem dum capiet pater{{r|1.2.10|10}}{{a|472}}
illius quam amat. Igitur demum omnes scient{{a|473}}
quae facta. Denique Alcumenam Iuppiter{{a|474}}
rediget antiquam coniugi in concordiam.{{l|475}}
Nam Amphitruo actutum uxori turbas conciet{{a|476}}
atque insimulabit eam probri; tum meus pater{{r|1.2.15|15}}{{a|477}}
eam seditionem illi in tranquillum conferet.{{a|478}}
Nunc de Alcumena dudum quod dixi minus,{{a|479}}
hodie illa pariet filios geminos duos{{l|480}}
alter decumo post mense nascetur puer{{a|481}}
quam seminatust, alter mense septumo;{{r|1.2.20|20}}{{a|482}}
eorum Amphitruonis alter est, alter Iovis:{{a|483}}
verum minori puero maior est pater,{{a|484}}
minor maiori. Iamne hoc scitis quid siet?{{l|485}}
Sed Alcumenae huius honoris gratia{{a|486}}
pater curavit uno ut fetu fieret,{{r|1.2.25|25}}{{a|487}}
uno ut labore absolvat aerumnas duas.{{a|488}}
[Et ne in suspicione ponatur stupri{{a|489}}
et clandestina ut celetur consuetio.]{{l|490}}
quamquam, ut iam dudum dixi, resciscet tamen{{a|491}}
Amphitruo rem omnem. Quid igitur? Nemo id probro{{r|1.2.30|30}}{{a|492}}
profecto ducet Alcumenae; nam deum{{a|493}}
non par videtur facere, delictum suom{{a|494}}
suamque ut culpam expetere in mortalem ut sinat.{{l|495}}
Orationem comprimam: crepuit foris.{{a|496}}
Amphitruo subditivos eccum exit foras{{r|1.2.35|35}}{{a|497}}
cum Alcumena uxore usuraria.{{a|498}}&lt;/poem&gt;

===&lt;span id='1.3.0'&gt;&lt;/span&gt;I.iii===
&lt;poem&gt;[IVPPITER ⸱ ALCVMENA ⸱ MERCVRIVS]
'''IVPPITER''' Bene vale, Alcumena, cura rem communem, quod facis;{{a|499}}
atque inperce quaeso: menses iam tibi esse actos vides.{{l|500}}
Mihi necesse est ire hinc; verum quod erit natum tollito.{{a|501}}
'''ALCVMENA''' Quid istuc est, mi vir, negoti, quod tu tam subito domo{{a|502}}
abeas? '''IVPP.''' Edepol haud quod tui me neque domi distaedeat;{{r|1.3.5|5}}{{a|503}}
sed ubi summus imperator non adest ad exercitum,{{a|504}}
citius quod non facto est usus fit quam quod facto est opus.{{l|505}}
'''MERC.''' Nimis hic scitust sycophanta, qui quidem meus sit pater.{{a|506}}
Observatote &lt;eum&gt;, quam blande mulieri palpabitur.{{a|507}}
'''ALC.''' Ecastor te experior quanti facias uxorem tuam.{{r|1.3.10|10}}{{a|508}}
'''IVPP.''' Satin habes, si feminarum nulla est quam aeque diligam?{{a|509}}
'''MERC.''' Edepol ne illa si istis rebus te sciat operam dare,{{l|510}}
ego faxim ted Amphitruonem esse malis, quam Iovem.{{a|511}}
'''ALC.''' Experiri istuc mavellem me quam mi memorarier.{{a|512}}
Prius abis quam lectus ubi cubuisti concaluit locus.{{r|1.3.15|15}}{{a|513}}
Heri venisti media nocte, nunc abis. Hocin placet?{{a|514}}
'''MERC.''' Accedam atque hanc appellabo et subparasitabor patri.{{l|515}}
Numquam edepol quemquam mortalem credo ego uxorem suam{{a|516}}
sic ecflictim amare, proinde ut hic te ecflictim deperit.{{a|517}}
'''IVPP.''' Carnufex, non ego te novi? Abin e conspectu meo?{{r|1.3.20|20}}{{a|518}}
Quid tibi hanc curatio est rem, verbero, aut muttitio?{{a|519}}
Quoii ego iam hoc scipione—'''ALC.''' Ah noli. '''IVPP.''' Muttito modo.{{l|520}}
'''MERC.''' Nequiter paene expedivit prima parasitatio.{{a|521}}
'''IVPP.''' Verum quod tu dicis, mea uxor, non te mi irasci decet.{{a|522}}
Clanculum abii a legione: operam hanc subrupui tibi,{{r|1.3.25|25}}{{a|523}}
ex me primo &lt;ut&gt; prima scires, rem ut gessissem publicam.{{a|524}}
Ea tibi omnia enarravi. Nisi te amarem plurimum,{{l|525}}
non facerem. '''MERC.''' Facitne ut dixi? Timidam palpo percutit.{{a|526}}
'''IVPP.''' Nunc, ne legio persentiscat, clam illuc redeundum est mihi,{{a|527}}
ne me uxorem praevertisse dicant prae re publica.{{r|1.3.30|30}}{{a|528}}
'''ALC.''' Lacrimantem ex abitu concinnas tu tuam uxorem. '''IVPP.''' Tace,{{a|529}}
ne corrumpe oculos, redibo actutum. '''ALC.''' Id actutum diu est.{{l|530}}
'''IVPP.''' Non ego te hic lubens relinquo neque abeo abs te. '''ALC.''' Sentio,{{a|531}}
nam qua nocte ad me venisti, eadem abis. '''IVPP.''' Cur me tenes?{{a|532}}
Tempus &lt;est&gt;: exire ex urbe prius quam lucescat volo.{{r|1.3.35|35}}{{a|533}}
Nunc tibi hanc pateram, quae dono mi illi ob virtutem data est,{{a|534}}
Pterela rex qui potitavit, quem ego mea occidi manu,{{l|535}}
Alcumena, tibi condono. '''ALC.''' Facis ut alias res soles.{{a|536}}
Ecastor condignum donum, qualest qui donum dedit.{{a|537}}
'''MERC.''' Immo sic: condignum donum, qualest cui dono datumst.{{r|1.3.40|40}}{{a|538}}
'''IVPP.''' Pergin autem? Nonne ego possum, furcifer, te perdere?{{a|539}}
'''ALC.''' Noli amabo, Amphitruo, irasci Sosiae causa mea.{{l|540}}
'''IVPP.''' Faciam ita ut vis. '''MERC.''' Ex amore hic admodum quam saevos est.{{a|541}}
'''I.''' Numquid vis? '''A.''' Vt quom absim me ames, me tuam te absente tamen.{{a|542}}
'''MERC.''' Eamus, Amphitruo. Lucescit hoc iam. '''IVPP.''' Abi prae, Sosia,{{r|1.3.45|45}}{{a|543}}
iam ego sequar. Numquid vis? '''A.''' Etiam: ut actutum advenias. '''I.''' Licet,{{a|544}}
prius tua opinione hic adero: bonum animum habe.—{{l|545}}
nunc te, nox, quae me mansisti, mitto uti cedas die,{{a|546}}
ut mortalis inlucescat luce clara et candida.{{a|547}}
Atque quanto, nox, fuisti longior hac proxuma,{{r|1.3.50|50}}{{a|548}}
tanto brevior dies ut fiat faciam, ut aeque disparet.{{a|549}}
Sed dies e nocte accedat. Ibo et Mercurium sequar.—{{l|550}}&lt;/poem&gt;

==ACTVS II==

===&lt;span id='2.1.0'&gt;&lt;/span&gt;II.i===
&lt;poem&gt;[AMPHITRVO ⸱ SOSIA]
'''AMPHITRVO''' Age i tu secundum. '''SOSIA''' Sequor, subsequor te.{{a|551}}
'''AMPH.''' Scelestissimum te arbitror. '''SOS.''' Nam quam ob rem?{{a|552}}
'''AMPH.''' Quia id quod neque est neque fuit neque futurum est{{a|553}}
mihi praedicas. '''SOS.''' Eccere, iam tuatim{{a|554}}
facis &lt;tu&gt;, ut tuis nulla apud te fides sit.{{l|555}}{{r|2.1.5|5}}
'''AMPH.''' Quid est? Quo modo? Iam quidem hercle ego tibi istam{{a|556}}
scelestam, scelus, linguam abscidam. '''SOS.''' Tuos sum,{{a|557}}
proinde ut commodumst et lubet quidque facias;{{a|558}}
tamen quin loquar haec uti facta sunt hic,{{a|559}}
numquam ullo modo me potes deterrere.{{l|560}}{{r|2.1.10|10}}
'''AMPH.''' Scelestissime, audes mihi praedicare id,{{a|561}}
domi te esse nunc, qui hic ades? '''SOS.''' Vera dico.{{a|562}}
'''AMPH.''' Malum quod tibi di dabunt, atque ego hodie{{a|563}}
dabo. '''SOS.''' Istuc tibist in manu, nam tuos sum.{{a|564}}
'''AMPH.''' Tun me, verbero, audes erum ludificari?{{l|565}}{{r|2.1.15|15}}
Tune id dicere audes, quod nemo umquam homo antehac{{a|566}}
vidit nec potest fieri, tempore uno{{a|567}}
homo idem duobus locis ut simul sit?{{a|568}}
'''SOS.''' Profecto ut loquor res ita est. '''AMPH.''' Iuppiter te{{a|569}}
perdat. '''SOS.''' Quid mali sum, ere, tua ex re promeritus?{{l|570}}{{r|2.1.20|20}}
'''AMPH.''' Rogasne, improbe, etiam, qui ludos facis me?{{a|571}}
'''SOS.''' Merito maledicas mihi, si id ita factum est.†{{a|572}}
Verum haud mentior, resque uti facta dico.{{a|573}}
'''AMPH.''' Homo hic ebrius est, ut opinor.{{a|574}}
'''SOS.''' Vtinam ita essem. '''AMPH.''' Optas quae facta.{{l|575}}{{r|2.1.25|25}}
'''SOS.''' Egone? '''AMPH.''' Tu istic. Ubi bibisti?{{a|576}}
'''SOS.''' Nusquam equidem bibi. '''AMPH.''' Quid hoc sit{{l|576a}}
hominis? '''SOS.''' Equidem decies dixi:{{a|577}}
domi ego sum, inquam, ecquid audis?{{l|577a}}
Et apud te adsum Sosia idem.{{r|2.1.30|30}}{{a|578}}
Satin hoc plane, satin diserte,{{l|578a}}
ere, nunc videor{{a|579}}
tibi locutus esse? '''AMPH.''' Vah,{{l|579a}}
apage te a me. '''SOS.''' Quid est negoti?{{l|580}}
'''AMPH.''' Pestis te tenet. '''SOS.''' Nam quor istuc{{r|2.1.35|35}}{{a|581}}
dicis? Equidem valeo et salvos{{a|582}}
sum recte, Amphitruo. '''AMPH.''' At te ego faciam{{a|583}}
hodie proinde ac meritus es,{{a|584}}
ut minus valeas et miser sis, {{l|584a}}
salvos domum si rediero: iam {{l|584b}}{{r|2.1.40|40}}
sequere sis, erum qui ludificas{{l|585a}}
dictis delirantibus, {{l|585b}}
qui quoniam erus quod imperavit neglexisti persequi,{{a|586}}
nunc venis etiam ultro inrisum dominum: quae neque fieri{{a|587}}
possunt neque fando umquam accepit quisquam profers, carnifex;{{r|2.1.45|45}}{{a|588}}
quoius ego hodie in tergum faxo ista expetant mendacia.{{a|589}}
'''SOS.''' Amphitruo, miserrima istaec miseria est servo bono,{{l|590}}
apud erum qui vera loquitur, si id vi verum vincitur.{{a|591}}
'''AMPH.''' Quo id, malum, pacto potest nam—mecum argumentis puta —{{a|592}}
fieri, nunc uti tu &lt;et&gt; hic sis et domi? Id dici volo.{{r|2.1.50|50}}{{a|593}}
'''SOS.''' Sum profecto et hic et illic. Hoc cuivis mirari licet,{{a|594}}
neque tibi istuc mirum &lt;nowiki&gt;* * *&lt;/nowiki&gt; magis videtur quam mihi.{{l|595}}
'''AMPH.''' Quo modo? '''S.''' Nihilo, inquam, mirum magis tibi istuc quam mihi;{{a|596}}
neque, ita me di ament, credebam primo mihimet Sosiae,{{a|597}}
donec Sosia illic egomet fecit sibi uti crederem.{{r|2.1.55|55}}{{a|598}}
Ordine omne, uti quicque actum est, dum apud hostis sedimus,{{a|599}}
edissertavit. Tum formam una abstulit cum nomine.{{l|600}}
Neque lac lactis magis est simile quam ille ego similest mei.{{a|601}}
Nam ut dudum ante lucem a portu me praemisisti domum—{{a|602}}
'''A.''' Quid igitur? '''S.''' Prius multo ante aedis stabam quam illo adveneram.{{r|2.1.60|60}}{{a|603}}
'''AMPH.''' Quas, malum, nugas? Satin tu sanus es? '''SOS.''' Sic sum ut vides.{{a|604}}
'''AMPH.''' Huic homini nescio quid est mali mala obiectum manu,{{l|605}}
postquam a me abiit. '''SOS.''' Fateor, nam sum obtusus pugnis pessume.{{a|606}}
'''AMPH.''' Quis te verberavit? '''SOS.''' Egomet memet, qui nunc sum domi.{{a|607}}
'''AMPH.''' Cave quicquam, nisi quod rogabo te, mihi responderis.{{r|2.1.65|65}}{{a|608}}
Omnium primum iste qui sit Sosia, hoc dici volo.{{a|609}}
'''SOS.''' Tuos est servos. '''AMPH.''' Mihi quidem uno te plus etiam est quam volo,{{l|610}}
neque postquam sum natus habui nisi te servom Sosiam.{{a|611}}
'''SOS.''' At ego nunc, Amphitruo, dico: Sosiam servom tuom{{a|612}}
praeter me alterum, inquam, adveniens faciam ut offendas domi,{{r|2.1.70|70}}{{a|613}}
Davo prognatum patre eodem quo ego sum, forma, aetate item{{a|614}}
qua ego sum. Quid opust verbis? Geminus Sosia hic factust tibi.{{l|615}}
'''AMPH.''' Nimia memoras mira. Sed vidistin uxorem meam?{{a|616}}
'''S.''' Quin intro ire in aedis numquam licitum est. '''A.''' Quis te prohibuit?{{a|617}}
'''SOS.''' Sosia ille, quem iam dudum dico, is qui me contudit.{{r|2.1.75|75}}{{a|618}}
'''AMPH.''' Quis istic Sosia est? '''SOS.''' Ego, inquam. Quotiens dicendum est tibi?{{a|619}}
'''AMPH.''' Sed quid ais? Num obdormivisti dudum? '''SOS.''' Nusquam gentium.{{l|620}}
'''AMPH.''' Ibi forte istum si vidisses quendam in somnis Sosiam—{{a|621}}
'''SOS.''' Non soleo ego somniculose eri imperia persequi.{{a|622}}
Vigilans vidi, vigilans nunc &lt;te&gt; video, vigilans fabulor,{{r|2.1.80|80}}{{a|623}}
vigilantem ille me iam dudum vigilans pugnis contudit.{{a|624}}
'''AMPH.''' Quis homo? '''SOS.''' Sosia, inquam, ego ille. Quaeso, nonne intellegis?{{l|625}}
'''AMPH.''' Qui, malum, intellegere quisquam potis est? Ita nugas blatis.{{a|626}}
'''SOS.''' Verum actutum nosces, quom illum nosces servom Sosiam.{{a|627}}
'''AMPH.''' Sequere hac igitur me, nam mi istuc primum exquisito est opus.{{r|2.1.85|85}}{{a|628}}
[Sed vide ex navi efferantur quae imperavi iam omnia.{{a|629}}
'''SOS.''' Et memor sum et diligens, ut quae imperes compareant;{{l|630}}
non ego cum vino simitu ebibi imperium tuom.{{a|631}}
'''AMPH.''' Vtinam di faxint, infecta dicta re eveniant tua.]{{a|632}}&lt;/poem&gt;

===&lt;span id='2.2.0'&gt;&lt;/span&gt;II.ii===
&lt;poem&gt;[ALCVMENA ⸱ AMPHITRVO ⸱ SOSIA]
'''ALCVMENA''' Satin parva res est voluptatum in vita atque in aetate agunda{{a|633}}
praequam quod molestum est? Ita cuique comparatum est in aetate hominum;{{a|634}}
ita divis est placitum, voluptatem ut maeror comes consequatur:{{l|635}}
quin incommodi plus malique ilico adsit, boni si optigit quid.{{a|636}}
Nam ego id nunc experior domo atque ipsa de me scio, cui voluptas{{r|2.2.5|5}}{{a|637}}
parumper datast, dum viri mei mihi potestas videndi fuit{{a|638}}
noctem unam modo; atque is repente abiit a me hinc ante lucem.{{a|639}}
Sola hic mihi nunc videor, quia ille hinc abest quem ego amo praeter omnes.{{l|640}}
Plus aegri ex abitu viri, quam ex adventu voluptatis cepi.{{a|641}}
Sed hoc me beat{{r|2.2.10|10}}{{a|641a}}
saltem, quom perduellis vicit et domum laudis compos revenit:{{a|642}}
id solacio est.{{a|643}}
Absit, dum modo laude parta{{a|644}}
domum recipiat se; feram et perferam usque{{l|645}}
abitum eius animo forti atque offirmato, id modo si mercedis{{r|2.2.15|15}}{{a|646}}
datur mi, ut meus victor vir belli clueat.{{a|647}}
Satis mi esse ducam.
Virtus praemium est optimum;{{a|648}}
virtus omnibus rebus anteit profecto:{{a|649}}
libertas salus vita res et parentes, patria et prognati{{l|650}}{{r|2.2.20|20}}
tutantur, servantur:{{a|651}}
virtus omnia in sese habet, omnia adsunt{{a|652}}
bona quem penest virtus.{{a|653}}
'''AMPH.''' Edepol me uxori exoptatum credo adventurum domum,{{a|654}}
quae me amat, quam contra amo, praesertim re gesta bene,{{l|655}}{{r|2.2.25|25}}
victis hostibus: quos nemo posse superari ratust,{{a|656}}
eos auspicio meo atque ductu primo coetu vicimus.{{a|657}}
Certe enim med illi expectatum optato venturum scio.{{a|658}}
'''SOS.''' Quid? Me non rere expectatum amicae venturum meae?{{a|659}}
'''ALC.''' Meus vir hic quidem est. '''AMPH.''' Sequere hac tu me. '''ALC.''' Nam quid ille revortitur{{l|660}}{{r|2.2.30|30}}
qui dudum properare se aibat? An ille me temptat sciens{{a|661}}
atque id se volt experiri, suom abitum ut desiderem?{{a|662}}
Ecastor med haud invita se domum recipit suam.{{a|663}}
'''SOS.''' Amphitruo, redire ad navem meliust nos. '''AMPH.''' Qua gratia?{{a|664}}
'''SOS.''' Quia domi daturus nemo est prandium advenientibus.{{l|665}}{{r|2.2.35|35}}
'''AM.''' Qui tibi nunc istuc in mentemst? '''S.''' Quia enim sero advenimus.{{a|666}}
'''AMPH.''' Qui? '''SOS.''' Quia Alcumenam ante aedis stare saturam intellego.{{a|667}}
'''AMPH.''' Gravidam ego illanc hic reliqui quom abeo. '''SOS.''' Ei perii miser.{{a|668}}
'''AM.''' Quid tibi est? '''S.''' Ad aquam praebendam commodum adveni domum,{{a|669}}
decumo post mense, ut rationem te putare intellego.{{l|670}}{{r|2.2.40|40}}
'''AM.''' Bono animo es. '''S.''' Scin quam bono animo sim? Si situlam cepero,{{a|671}}
numquam edepol tu mihi divini creduis post hunc diem,{{a|672}}
ni ego illi puteo, si occepso, animam omnem intertraxero.{{a|673}}
'''AMPH.''' Sequere hac me modo; alium ego isti rei allegabo, ne time.{{a|674}}
'''AL.'''  Magis nunc &lt;me&gt; meum officium facere, si huic eam advorsum, arbitror.{{l|675}}{{r|2.2.45|45}}
'''AMPH.''' Amphitruo uxorem salutat laetus speratam suam,{{a|676}}
quam omnium Thebis vir unam esse optimam diiudicat,{{a|677}}
quamque adeo cives Thebani vero rumiferant probam.{{a|678}}
Valuistin usque? Exspectatum advenio? '''SOS.''' Haud vidi magis.{{a|679}}
Exspectatum eum salutat magis haud quicquam quam canem.{{l|680}}{{r|2.2.50|50}}
'''AM.''' Et quom te †gravidam et quom te pulchre plenam aspicio, gaudeo.{{a|681}}
'''ALC.''' Obsecro ecastor, quid tu me deridiculi gratia{{a|682}}
sic salutas atque appellas, quasi dudum non videris{{a|683}}
quasique nunc primum recipias te domum huc ex hostibus?{{a|684}}
[Atque me nunc proinde appellas quasi multo post videris?]{{l|685}}{{r|2.2.55|55}}
'''AMPH.''' Immo equidem te nisi nunc hodie nusquam vidi gentium.{{a|686}}
'''ALC.''' Cur negas? '''AM.''' Quia vera didici dicere. '''AL.'''  Haud aequom facit{{a|687}}
qui quod didicit id dediscit. An periclitamini{{a|688}}
quid animi habeam? Sed quid huc vos revortimini tam cito?{{a|689}}
An te auspicium commoratum est an tempestas continet{{l|690}}{{r|2.2.60|60}}
qui non abiisti ad legiones, ita uti dudum dixeras?{{a|691}}
'''AM.''' Dudum? Quam dudum istuc factum est? '''AL.'''  Temptas. Iam dudum, modo.{{a|692}}
'''AMPH.''' Qui istuc potis est fieri, quaeso, ut dicis: iam dudum, modo?{{a|693}}
'''ALC.''' Quid enim censes? Te ut deludam contra lusorem meum,{{a|694}}
qui nunc primum te advenisse dicas, modo qui hinc abieris.{{l|695}}{{r|2.2.65|65}}
'''AMPH.''' Haec quidem deliramenta loquitur. '''SOS.''' Paulisper mane,{{a|696}}
dum edormiscat unum somnum. '''AMPH.''' Quaene vigilans somniat?{{a|697}}
'''ALC.''' Equidem ecastor vigilo, et vigilans id quod factum est fabulor.{{a|698}}
Nam dudum ante lucem et istunc et te vidi. '''AMPH.''' Quo in loco?{{a|699}}
'''AL.'''  Hic in aedibus ubi tu habitas. '''AM.''' Numquam factum est. '''S.''' Non taces?{{l|700}}{{r|2.2.70|70}}
Quid si e portu navis huc nos dormientis detulit?{{a|701}}
'''AMPH.''' Etiam tu quoque adsentaris huic? '''SOS.''' Quid vis fieri?{{a|702}}
Non tu scis? Bacchae bacchanti si velis advorsarier,{{a|703}}
ex insana insaniorem facies, feriet saepius;{{a|704}}
si obsequare, una resolvas plaga. '''AMPH.''' At pol qui certa res{{l|705}}{{r|2.2.75|75}}
hanc est obiurgare, quae me hodie advenientem domum{{a|706}}
noluerit salutare. '''SOS.''' Inritabis crabrones. '''AMPH.''' Tace.{{a|707}}
Alcumena, unum rogare te volo. '''ALC.''' Quid vis roga.{{a|708}}
'''AMPH.''' Num tibi aut stultitia accessit aut superat superbia?{{a|709}}
'''ALC.''' Qui istuc in mentemst tibi ex me, mi vir, percontarier?{{l|710}}{{r|2.2.80|80}}
'''AMPH.''' Quia salutare advenientem me solebas antidhac,{{a|711}}
appellare, itidem ut pudicae suos viros quae sunt solent.{{a|712}}
Eo more expertem te factam adveniens offendi domi.{{a|713}}
'''ALC.''' Ecastor equidem te certo heri advenientem ilico,{{a|714}}
et salutavi et valuissesne usque exquisivi simul,{{l|715}}{{r|2.2.85|85}}
mi vir, et manum prehendi et osculum tetuli tibi.{{a|716}}
'''SOS.''' Tun heri hunc salutavisti? '''ALC.''' Et te quoque etiam, Sosia.{{a|717}}
'''SOS.''' Amphitruo, speravi ego istam tibi parituram filium;{{a|718}}
verum non est puero gravida. '''AMPH.''' Quid igitur? '''SOS.''' Insania.{{a|719}}
'''ALC.''' Equidem sana sum et deos quaeso, ut salva pariam filium.{{l|720}}{{r|2.2.90|90}}
Verum tu malum magnum habebis, si hic suom officium facit:{{a|721}}
ob istuc omen, ominator, capies quod te condecet.{{a|722}}
'''SOS.''' Enim vero praegnati oportet et malum et malum dari,{{a|723}}
ut quod obrodat sit, animo si male esse occeperit.{{a|724}}
'''AMPH.''' Tu me heri hic vidisti? '''ALC.''' Ego, inquam, si vis decies dicere.{{l|725}}{{r|2.2.95|95}}
'''AM.''' In somnis fortasse? '''AL.'''  Immo vigilans vigilantem. '''AM.''' Ei misero mihi.{{a|726}}
'''SOS.''' Quid tibi est? '''AMPH.''' Delirat uxor. '''SOS.''' Atra bili percita est.{{a|727}}
Nulla res tam delirantis homines concinnat cito.{{a|728}}
'''AMPH.''' Vbi primum tibi sensisti, mulier, impliciscier?{{a|729}}
'''ALC.''' Equidem ecastor sana et salva sum. '''AMPH.''' Quor igitur praedicas,{{l|730}}{{r|2.2.100|100}}
te heri me vidisse, qui hac noctu in portum advecti sumus?{{a|731}}
Ibi cenavi atque ibi quievi in navi noctem perpetem,{{a|732}}
neque meum pedem huc intuli etiam in aedis, ut cum exercitu{{a|733}}
hinc profectus sum ad Teloboas hostis eosque ut vicimus.{{a|734}}
'''ALC.''' Immo mecum cenavisti et mecum cubuisti. '''AMPH.''' Quid est?{{l|735}}{{r|2.2.105|105}}
'''ALC.''' Vera dico. '''AMPH.''' Non de hac quidem hercle re; de aliis nescio.{{a|736}}
'''ALC.''' Primulo diluculo abiisti ad legiones. '''AMPH.''' Quo modo?{{a|737}}
'''SOS.''' Recte dicit, ut commeminit: somnium narrat tibi.{{a|738}}
Sed, mulier, postquam experrecta es, te prodigiali Iovi{{a|739}}
aut mola salsa hodie aut ture comprecatam oportuit.{{l|740}}{{r|2.2.110|110}}
'''ALC.''' Vae capiti tuo. '''SOS.''' Tua istuc refert—si curaveris.{{a|741}}
'''ALC.''' Iterum iam hic in me inclementer dicit, atque id sine malo.{{a|742}}
'''AMPH.''' Tace tu. Tu dic: egone abs te abii hinc hodie cum diluculo?{{a|743}}
'''ALC.''' Quis igitur nisi vos narravit mi, illi ut fuerit proelium?{{a|744}}
'''AM.''' An etiam id tu scis? '''AL.'''  Quippe qui ex te audivi, ut urbem maximam{{l|745}}{{r|2.2.115|115}}
expugnavisses regemque Pterelam tute occideris.{{a|746}}
'''AMPH.''' Egone istuc dixi? '''ALC.''' Tute istic, etiam adstante hoc Sosia.{{a|747}}
'''AMPH.''' Audivistin tu me narrare haec hodie? '''SOS.''' Vbi ego audiverim?{{a|748}}
'''AM.''' Hanc roga. '''S.''' Me quidem praesente numquam factum est, quod sciam.{{a|749}}
'''ALC.''' Mirum quin te adversus dicat. '''AMPH.''' Sosia, age me huc aspice.{{l|750}}{{r|2.2.120|120}}
'''SOS.''' Specto. '''AMPH.''' Vera volo loqui te, nolo adsentari mihi.{{a|751}}
Audivistin tu hodie me illi dicere ea quae illa autumat?{{a|752}}
'''SOS.''' Quaeso edepol, num tu quoque etiam insanis, quom id me interrogas,{{a|753}}
qui ipsus equidem nunc primum istanc tecum conspicio simul?{{a|754}}
'''AM.''' Quid nunc, mulier? Audin illum? '''AL.'''  Ego vero, ac falsum dicere.{{l|755}}{{r|2.2.125|125}}
'''AMPH.''' Neque tu illi neque mihi viro ipsi credis? '''ALC.''' Eo fit quia mihi{{a|756}}
plurimum credo et scio istaec facta proinde ut proloquor.{{a|757}}
'''AM.''' Tun me heri advenisse dicis? '''AL.'''  Tun te abiisse hodie hinc negas?{{a|758}}
'''AMPH.''' Nego enim vero, et me advenire nunc primum aio ad te domum.{{a|759}}
'''ALC.''' Obsecro, etiamne hoc negabis, te auream pateram mihi{{l|760}}{{r|2.2.130|130}}
dedisse dono hodie, qua te illi donatum esse dixeras?{{a|761}}
'''AMPH.''' Neque edepol dedi neque dixi; verum ita animatus fui{{a|762}}
itaque nunc sum, ut ea te patera donem. Sed quis istuc tibi{{a|763}}
dixit? '''ALC.''' Ego equidem ex te audivi et ex tua accepi manu{{a|764}}
pateram. '''AMPH.''' Mane, mane, obsecro te. Nimis demiror, Sosia,{{l|765}}{{r|2.2.135|135}}
qui illaec illic me donatum esse aurea patera sciat,{{a|766}}
nisi tu dudum hanc convenisti et narravisti haec omnia.{{a|767}}
'''SOS.''' Neque edepol ego dixi neque istam vidi nisi tecum simul.{{a|768}}
'''AM.''' Quid hoc sit hominis? '''AL.'''  Vin proferri pateram? '''AM.''' Proferri volo.{{a|769}}
'''ALC.''' Fiat. &lt;heus&gt; tu, Thessala, intus pateram proferto foras,{{l|770}}{{r|2.2.140|140}}
qua hodie meus vir donavit me. '''AMPH.''' Secede huc tu, Sosia,{{a|771}}
enim vero illud praeter alia mira miror maxime,{{a|772}}
si haec habet pateram illam. '''SOS.''' An etiam credis id, quae in hac cistellula{{a|773}}
tuo signo obsignata fertur? '''AMPH.''' Salvom signum est? '''SOS.''' Inspice.{{a|774}}
'''AMPH.''' Recte, ita est ut obsignavi. '''SOS.''' Quaeso, quin tu istanc iubes{{l|775}}{{r|2.2.145|145}}
pro cerrita circumferri? '''AMPH.''' Edepol qui facto est opus;{{a|776}}
nam haec quidem edepol laruarum plenast. '''ALC.''' Quid verbis opust?{{a|777}}
Em tibi pateram, eccam. '''AM.''' Cedo mi. '''ALC.''' Age aspice huc sis nunciam{{a|778}}
tu qui quae facta infitiare; quem ego iam hic convincam palam.{{a|779}}
Estne haec patera, qua donatu's illi? '''AMPH.''' Summe Iuppiter,{{l|780}}{{r|2.2.150|150}}
quid ego video? Haec ea est profecto patera. Perii, Sosia.{{a|781}}
'''SOS.''' Aut pol haec praestigiatrix multo mulier maxima est{{a|782}}
aut pateram hic inesse oportet. '''AMPH.''' Agedum, exsolve cistulam.{{a|783}}
'''SOS.''' Quid ego istam exsolvam? Obsignatast recte, res gesta est bene:{{a|784}}
tu peperisti Amphitruonem, ego alium peperi Sosiam;{{l|785}}{{r|2.2.155|155}}
nunc si patera pateram peperit, omnes congeminavimus.{{a|786}}
'''AMPH.''' Certum est aperire atque inspicere. '''SOS.''' Vide sis signi quid siet,{{a|787}}
ne posterius in me culpam conferas. '''AMPH.''' Aperi modo;{{a|788}}
nam haec quidem nos delirantis facere dictis postulat.{{a|789}}
'''ALC.''' Vnde haec igitur est nisi abs te quae mihi dono data est?{{l|790}}{{r|2.2.160|160}}
'''AMPH.''' Opus mi est istuc exquisito. '''SOS.''' Iuppiter, pro Iuppiter.{{a|791}}
'''AM.''' Quid tibi est? '''S.''' Hic patera nulla in cistulast. '''AM.''' Quid ego audio?{{a|792}}
'''SOS.''' Id quod verumst. '''AMPH.''' At cum cruciatu iam, nisi apparet, tuo.{{a|793}}
'''AL.'''  Haec quidem apparet. '''AM.''' Quis igitur tibi dedit? '''AL.'''  Qui me rogat.{{a|794}}
'''SOS.''' Me captas, quia tute ab navi clanculum huc alia via{{l|795}}{{r|2.2.165|165}}
praecucurristi, atque hinc pateram tute exemisti atque eam{{a|796}}
huic dedisti, post hanc rursum obsignasti clanculum.{{a|797}}
'''AMPH.''' Ei mihi, iam tu quoque huius adiuvas insaniam?{{a|798}}
Ain heri nos advenisse huc? '''ALC.''' Aio, adveniensque ilico{{a|799}}
me salutavisti, et ego te, et osculum tetuli tibi.{{l|800}}{{r|2.2.170|170}}
'''SOS.''' Iam illud non placet principium de osculo. '''AMPH.''' Perge exsequi.{{a|801}}
'''ALC.''' Lavisti. '''AM.''' Quid postquam lavi? '''AL.'''  Accubuisti. '''S.''' Euge optime.{{a|802}}
Nunc exquire. '''AMPH.''' Ne interpella. Perge porro dicere.{{a|803}}
'''ALC.''' Cena adposita est; cenavisti mecum, ego accubui simul.{{a|804}}
'''AMPH.''' In eodem lecto? '''ALC.''' In eodem. '''SOS.''' Ei, non placet convivium.{{l|805}}{{r|2.2.175|175}}
'''AMPH.''' Sine modo argumenta dicat. Quid postquam cenavimus?{{a|806}}
'''ALC.''' Te dormitare aibas; mensa ablata est, cubitum hinc abiimus.{{a|807}}
'''AMPH.''' Vbi tu cubuisti? '''ALC.''' In eodem lecto tecum una in cubiculo.{{a|808}}
'''AM.''' Perdidisti. '''SOS.''' Quid tibi est? '''AM.''' Haec me modo ad mortem dedit.{{a|809}}
'''AL.'''  Quid iam, amabo? '''AM.''' Ne me appella. '''S.''' Quid tibi est? '''A.''' Perii miser,{{l|810}}{{r|2.2.180|180}}
quia pudicitiae huius vitium me hinc absente est additum.{{a|811}}
'''ALC.''' Obsecro ecastor, cur istuc, mi vir, ex ted audio?{{a|812}}
'''AMPH.''' Vir ego tuos sim? Ne me appella, falsa, falso nomine.{{a|813}}
'''SOS.''' Haeret haec res, si quidem haec iam mulier facta est ex viro.{{a|814}}
'''ALC.''' Quid ego feci, qua istaec propter dicta dicantur mihi?{{l|815}}{{r|2.2.185|185}}
'''AMPH.''' Tute edictas facta tua, ex me quaeris quid deliqueris.{{a|816}}
'''ALC.''' Quid ego tibi deliqui, si, cui nupta sum, tecum fui?{{a|817}}
'''AMPH.''' Tun mecum fueris? Quid illac impudente audacius?{{a|818}}
Saltem, tute si pudoris egeas, sumas mutuom.{{a|819}}
'''ALC.''' Istuc facinus, quod tu insimulas, nostro generi non decet.{{l|820}}{{r|2.2.190|190}}
Tu si me inpudicitiai captas, capere non potes.{{a|821}}
'''AMPH.''' Pro di immortales, cognoscin tu me saltem, Sosia?{{a|822}}
'''SOS.''' Propemodum. '''AMPH.''' Cenavin ego heri in navi in portu Persico?{{a|823}}
'''ALC.''' Mihi quoque adsunt testes, qui illud quod ego dicam adsentiant.{{a|824}}
'''SOS.''' Nescio quid istuc negoti dicam, nisi si quispiam est{{l|825}}{{r|2.2.195|195}}
Amphitruo alius, qui forte ted hinc absenti tamen{{a|826}}
tuam rem curet teque absente hic munus fungatur tuom.{{a|827}}
Nam quod de illo subditivo Sosia mirum nimis,{{a|828}}
certe de istoc Amphitruone iam alterum mirum est magis.{{a|829}}
'''AMPH.''' Nescio quis praestigiator hanc frustratur mulierem.{{l|830}}{{r|2.2.200|200}}
'''ALC.''' Per supremi regis regnum iuro et matrem familias{{a|831}}
Iunonem, quam me vereri et metuere est par maxume,{{a|832}}
ut mi extra unum te mortalis nemo corpus corpore{{a|833}}
contigit, quo me impudicam faceret. '''AMPH.''' Vera istaec velim.{{a|834}}
'''ALC.''' Vera dico, sed nequiquam, quoniam non vis credere.{{l|835}}{{r|2.2.205|205}}
'''AMPH.''' Mulier es, audacter iuras. '''ALC.''' Quae non deliquit, decet{{a|836}}
audacem esse, confidenter pro se et proterve loqui.{{a|837}}
'''AMPH.''' Satis audacter. '''ALC.''' Vt pudicam decet. '''AM.''' †In verbis probas.{{a|838}}
'''ALC.''' Non ego illam mihi dotem duco esse, quae dos dicitur,{{a|839}}
sed pudicitiam et pudorem et sedatum cupidinem,{{l|840}}{{r|2.2.210|210}}
deum metum, parentum amorem et cognatum concordiam,{{a|841}}
tibi morigera atque ut munifica sim bonis, prosim probis.{{a|842}}
'''SOS.''' Ne ista edepol, si haec vera loquitur, examussim est optima.{{a|843}}
'''AMPH.''' Delenitus sum profecto ita, ut me qui sim nesciam.{{a|844}}
'''SOS.''' Amphitruo es profecto, cave sis ne tu te usu perduis:{{l|845}}{{r|2.2.215|215}}
ita nunc homines immutantur, postquam peregre advenimus.{{a|846}}
'''AMPH.''' Mulier, istam rem inquisitam certum est non amittere.{{a|847}}
'''ALC.''' Edepol me libente facies. '''AMPH.''' Quid ais? Responde mihi,{{a|848}}
quid si adduco tuom cognatum huc a navi Naucratem,{{a|849}}
qui mecum una vectust una navi, atque is si denegat{{l|850}}{{r|2.2.220|220}}
facta quae tu facta dicis, quid tibi aequom est fieri?{{a|851}}
Numquid causam dicis, quin te hoc multem matrimonio?{{a|852}}
'''ALC.''' Si deliqui, nulla causa est. '''AMPH.''' Convenit. Tu, Sosia,{{a|853}}
duc hos intro. Ego huc ab navi mecum adducam Naucratem.—{{a|854}}
'''SOS.''' Nunc quidem praeter nos nemo est. Dic mihi verum serio:{{l|855}}{{r|2.2.225|225}}
ecquis alius Sosia intust, qui mei similis siet?{{a|856}}
'''ALC.''' Abin hinc a me dignus domino servos? '''SOS.''' Abeo, si iubes.—{{a|857}}
'''ALC.''' Nimis ecastor facinus mirum est, qui illi conlibitum siet{{a|858}}
meo viro sic me insimulare falso facinus tam malum.{{a|859}}
Quidquid est, iam ex Naucrate cognato id cognoscam meo.—{{l|860}}{{r|2.2.230|230}}&lt;/poem&gt;

==ACTVS III==

===&lt;span id='3.1.0'&gt;&lt;/span&gt;III.i===
&lt;poem&gt;[IVPPITER]
'''IVPPITER''' Ego sum ille Amphitruo, cui est servos Sosia,{{a|861}}
idem Mercurius qui fit, quando commodumst,{{a|862}}
in superiore qui habito cenaculo,{{a|863}}
qui interdum fio Iuppiter, quando lubet;{{a|864}}
huc autem quom extemplo adventum adporto, ilico{{l|865}}{{r|3.1.5|5}}
Amphitruo fio et vestitum immuto meum.{{a|866}}
Nunc huc honoris vostri venio gratia,{{a|867}}
ne hanc incohatam transigam comoediam;{{a|868}}
simul Alcumenae, quam vir insontem probri{{a|869}}
Amphitruo accusat, veni ut auxilium feram:{{l|870}}{{r|3.1.10|10}}
nam mea sit culpa, quod egomet contraxerim,{{a|871}}
si id Alcumenae innocenti expetat.{{a|872}}
Nunc Amphitruonem memet, ut occepi semel,{{a|873}}
esse adsimulabo, atque in horum familiam{{a|874}}
frustrationem hodie iniciam maxumam;{{l|875}}{{r|3.1.15|15}}
post igitur demum faciam res fiat palam{{a|876}}
atque Alcumenae in tempore auxilium feram{{a|877}}
faciamque ut uno fetu et quod gravida est viro{{a|878}}
et me quod gravidast pariat sine doloribus.{{a|879}}
Mercurium iussi me continuo consequi,{{l|880}}{{r|3.1.20|20}}
si quid vellem imperare. Nunc hanc adloquar.{{a|881}}&lt;/poem&gt;

===&lt;span id='3.2.0'&gt;&lt;/span&gt;III.ii===
&lt;poem&gt;[ALCVMENA ⸱ IVPPITER]
'''ALCVMENA''' Durare nequeo in aedibus. Ita me probri,{{a|882}}
stupri, dedecoris a viro argutam meo!{{a|883}}
Ea quae sunt facta infecta ut reddat clamitat,{{a|884}}
quae neque sunt facta neque ego in me admisi arguit;{{l|885}}
atque id me susque deque esse habituram putat.{{r|3.2.5|5}}{{a|886}}
Non edepol faciam, neque me perpetiar probri{{a|887}}
falso insimulatam, quin ego illum aut deseram{{a|888}}
aut satis faciat mi ille atque adiuret insuper,{{a|889}}
nolle esse dicta quae in me insontem protulit.{{l|890}}
'''IVPP.''' Faciundum est mi illud, fieri quod illaec postulat,{{r|3.2.10|10}}{{a|891}}
si me illam amantem ad sese studeam recipere,{{a|892}}
quando ego quod feci, id factum Amphitruoni offuit{{a|893}}
atque illi dudum meus amor negotium{{a|894}}
insonti exhibuit, nunc autem insonti mihi{{l|895}}
illius ira in hanc et male dicta expetent.{{r|3.2.15|15}}{{a|896}}
'''ALC.''' Sed eccum video qui me miseram arguit{{a|897}}
stupri, dedecoris. '''IVPP.''' Te volo, uxor, conloqui.{{a|898}}
Quo te avortisti? &lt;nowiki&gt;* * *&lt;/nowiki&gt; '''ALC.''' Ita ingenium meumst:{{a|899}}
inimicos semper osa sum optuerier.{{l|900}}
'''IVPP.''' Heia autem inimicos? '''ALC.''' Sic est, vera praedico;{{r|3.2.20|20}}{{a|901}}
nisi etiam hoc falso dici insimulaturus es.{{a|902}}
'''IVPP.''' Nimis iracunda es. '''ALC.''' Potin ut abstineas manum?{{a|903}}
Nam certo, si sis sanus aut sapias satis,{{a|904}}
quam tu impudicam esse arbitrere et praedices,{{l|905}}
cum ea tu sermonem nec ioco nec serio{{r|3.2.25|25}}{{a|906}}
tibi habeas, nisi sis stultior stultissimo.{{a|907}}
'''IVPP.''' Si dixi, nihilo magis es, neque ego esse arbitror,{{a|908}}
et id huc revorti uti me purgarem tibi.{{a|909}}
Nam numquam quicquam meo animo fuit aegrius,{{l|910}}
quam postquam audivi ted esse iratam mihi.{{r|3.2.30|30}}{{a|911}}
Cur dixisti? Inquies. Ego expediam tibi.{{a|912}}
Non edepol quo te esse impudicam crederem;{{a|913}}
verum periclitatus sum animum tuom,{{a|914}}
quid faceres et quo pacto id ferre induceres.{{l|915}}
Equidem ioco illa dixeram dudum tibi,{{r|3.2.35|35}}{{a|916}}
ridiculi causa. Vel hunc rogato Sosiam.{{a|917}}
'''ALC.''' Quin huc adducis meum cognatum Naucratem,{{a|918}}
testem quem dudum te adducturum dixeras,{{a|919}}
te huc non venisse? '''IVPP.''' Si quid dictum est per iocum,{{l|920}}
non aequom est id te serio praevortier.{{r|3.2.40|40}}{{a|921}}
'''ALC.''' Ego illud scio quam doluerit cordi meo.{{a|922}}
'''IVPP.''' Per dexteram tuam te, Alcumena, oro obsecro,{{a|923}}
da mihi hanc veniam, ignosce, irata ne sies.{{a|924}}
'''ALC.''' Ego istaec feci verba virtute irrita;{{l|925}}
nunc, quando factis me impudicis abstini,{{r|3.2.45|45}}{{a|926}}
ab impudicis dictis avorti volo.{{a|927}}
Valeas, tibi habeas res tuas, reddas meas.{{a|928}}
Iuben mi ire comites? '''IVPP.''' Sanan es? '''ALC.''' Si non iubes,{{a|929}}
ibo egomet; comitem mihi Pudicitiam duxero.†{{l|930}}
'''IVPP.''' Mane. Arbitratu tuo ius iurandum dabo,{{r|3.2.50|50}}{{a|931}}
me meam pudicam esse uxorem arbitrarier.{{a|932}}
Id ego si fallo, tum te, summe Iuppiter,{{a|933}}
quaeso, Amphitruoni ut semper iratus sies.{{a|934}}
'''ALC.''' A, propitius sit potius. '''IVPP.''' Confido fore;{{l|935}}
nam ius iurandum verum te advorsum dedi.{{r|3.2.55|55}}{{a|936}}
Iam nunc irata non es? '''ALC.''' Non sum. '''IVPP.''' Bene facis.{{a|937}}
Nam in hominum aetate multa eveniunt huius modi:{{a|938}}
capiunt voluptates, capiunt rursum miserias;{{a|939}}
irae interveniunt, redeunt rursum in gratiam.{{l|940}}
Verum irae si quae forte eveniunt huius modi{{r|3.2.60|60}}{{a|941}}
inter eos, rursum si reventum in gratiam est,{{a|942}}
bis tanto amici sunt inter se quam prius.{{a|943}}
'''ALC.''' Primum cavisse oportuit ne diceres,{{a|944}}
verum eadem si isdem purgas mi, patiunda sunt.{{l|945}}
'''IVPP.''' Iube vero vasa pura adornari mihi,{{r|3.2.65|65}}{{a|946}}
ut quae apud legionem vota vovi, si domum{{a|947}}
rediissem salvos, ea ego exsolvam omnia.{{a|948}}
'''ALC.''' Ego istuc curabo. '''IVPP.''' Evocate huc Sosiam;{{a|949}}
gubernatorem qui in mea navi fuit{{l|950}}
Blepharonem arcessat, qui nobiscum prandeat.{{r|3.2.70|70}}{{a|951}}
Is adeo &lt;nowiki&gt;* * *&lt;/nowiki&gt; inpransus ludificabitur,{{a|952}}
cum ego Amphitruonem collo hinc obstricto traham.{{a|953}}
'''ALC.''' Mirum quid solus secum secreto ille agat.{{a|954}}
Atque aperiuntur aedes. Exit Sosia.{{l|955}}&lt;/poem&gt;

===&lt;span id='3.3.0'&gt;&lt;/span&gt;III.iii===
&lt;poem&gt;[SOSIA ⸱ IVPPITER ⸱ ALCUMENA]
'''SOSIA''' Amphitruo, assum. Si quid opus est, impera, imperium exequar.{{a|956}}
'''IVPP.''' &lt;Sosia&gt;, optume advenis. '''SOS.''' Iam pax est inter vos duos?{{a|957}}
Nam quia vos tranquillos video, gaudeo et volup est mihi.{{a|958}}
Atque ita servom par videtur frugi sese instituere:{{a|959}}
proinde eri ut sint, ipse item sit; voltum e voltu comparet:{{l|960}}{{r|3.3.5|5}}
tristis sit, si eri sint tristes; hilarus sit, si gaudeant.{{a|961}}
Sed age responde: iam vos rediistis in concordiam?{{a|962}}
'''IVPP.''' Derides, qui scis haec dudum me dixisse per iocum.{{a|963}}
'''SOS.''' An id ioco dixisti? Equidem serio ac vero ratus.{{a|964}}
'''IVPP.''' Habui expurigationem; facta pax est. '''SOS.''' Optume est.{{l|965}}{{r|3.3.10|10}}
'''IVPP.''' Ego rem divinam intus faciam, vota quae sunt. '''SOS.''' Censeo.{{a|966}}
'''IVPP.''' Tu gubernatorem a navi huc evoca verbis meis{{a|967}}
Blepharonem, qui re divina facta mecum prandeat.{{a|968}}
'''SOS.''' Iam hic ero, cum illic censebis esse me.— '''IVPP.''' Actutum huc redi.{{a|969}}
'''ALC.''' Numquid vis, quin abeam iam intro, ut apparentur quibus opust?{{l|970}}{{r|3.3.15|15}}
'''IVPP.''' I sane, et quantum potest parata fac sint omnia.{{a|971}}
'''ALC.''' Quin venis quando vis intro? Faxo haud quicquam sit morae.—{{a|972}}
'''IVPP.''' Recte loquere et proinde diligentem ut uxorem decet.{{a|973}}
Iam hisce ambo, et servos et era, frustra sunt duo,{{a|974}}
qui me Amphitruonem rentur esse: errant probe.{{l|975}}{{r|3.3.20|20}}
Nunc tu divine huc fac adsis Sosia—{{a|976}}
audis quae dico, tam etsi praesens non ades—{{a|977}}
fac Amphitruonem advenientem ab aedibus{{a|978}}
ut abigas; quovis pacto fac commentus sis.{{a|979}}
Volo deludi illunc, dum cum hac usuraria{{l|980}}{{r|3.3.25|25}}
uxore nunc mihi morigero. Haec curata sint{{a|981}}
fac sis, proinde adeo ut velle med intellegis,{{a|982}}
atque ut ministres mihi, mihi cum sacruficem.{{a|983}}&lt;/poem&gt;

===&lt;span id='3.4.0'&gt;&lt;/span&gt;III.iv===
&lt;poem&gt;[MERCVRIVS]
'''MERCVRIVS''' Concedite atque abscedite omnes, de via decedite,{{a|984}}
nec quisquam tam audax fuat homo, qui obviam obsistat mihi.{{l|985}}
Nam mihi quidem hercle qui minus liceat deo minitarier{{a|986}}
populo, ni decedat mihi, quam servolo in comoediis?{{a|987}}
Ille navem salvam nuntiat aut irati adventum senis:{{r|3.4.5|5}}{{a|988}}
ego sum Iovi dicto audiens, eius iussu nunc huc me adfero.{{a|989}}
Quam ob rem mihi magis par est via decedere et concedere.{{l|990}}
Pater vocat me, eum sequor, eius dicto imperio sum audiens;{{a|991}}
ut filium bonum patri esse oportet, itidem ego sum patri.{{a|992}}
Amanti subparasitor, hortor, adsto, admoneo, gaudeo.{{r|3.4.10|10}}{{a|993}}
Si quid patri volup est, voluptas ea mi multo maxumast.{{a|994}}
Amat: sapit; recte facit, animo quando obsequitur suo,{{l|995}}
quod omnis homines facere oportet, dum id modo fiat bono.{{a|996}}
Nunc Amphitruonem volt deludi meus pater: faxo probe{{a|997}}
iam hic deludetur, spectatores, vobis inspectantibus.{{r|3.4.15|15}}{{a|998}}
Capiam coronam mi in caput, adsimulabo me esse ebrium;{{a|999}}
atque illuc sursum escendero: inde optume aspellam virum{{l|1000}}
de supero, cum huc accesserit; faciam ut sit madidus sobrius.{{a|1001}}
Deinde illi actutum sufferet suos servos poenas Sosia:{{a|1002}}
eum fecisse ille hodie arguet quae ego fecero hic. Quid mea?{{r|3.4.20|20}}{{a|1003}}
Meo me aequomst morigerum patri, eius studio servire addecet.{{a|1004}}
Sed eccum Amphitruonem, advenit; iam ille hic deludetur probe,{{l|1005}}
siquidem vos voltis auscultando operam dare.{{a|1006}}
Ibo intro, ornatum capiam qui potis decet;{{a|1007}}
dein susum ascendam in tectum, ut illum hinc prohibeam.{{r|3.4.25|25}}{{a|1008}}&lt;/poem&gt;

==ACTVS IV==

===&lt;span id='4.1.0'&gt;&lt;/span&gt;IV.i===
&lt;poem&gt;[AMPHITRVO]
'''AMPHITRVO''' Naucratem quem convenire volui, in navi non erat,{{a|1009}}
neque domi neque in urbe invenio quemquam qui illum viderit.{{l|1010}}
Nam omnis plateas perreptavi, gymnasia et myropolia;{{a|1011}}
apud emporium atque in macello, in palaestra atque in foro,{{a|1012}}
in medicinis, in tonstrinis, apud omnis aedis sacras{{r|4.1.5|5}}{{a|1013}}
sum defessus quaeritando: nusquam invenio Naucratem.{{a|1014}}
Nunc domum ibo atque ex uxore hanc rem pergam exquirere,{{l|1015}}
quis fuerit quem propter corpus suom stupri compleverit.{{a|1016}}
Nam me, quam illam quaestionem inquisitam hodie amittere,{{r|4.1.10|10}}{{a|1017}}
mortuom satiust. Sed aedis occluserunt. Eugepae,{{a|1018}}
pariter hoc fit atque ut alia facta sunt. Feriam foris.{{a|1019}}
Aperite hoc. Heus, ecquis hic est? Ecquis hoc aperit ostium?{{l|1020}}&lt;/poem&gt;

===&lt;span id='4.2.0'&gt;&lt;/span&gt;IV.ii===
&lt;poem&gt;[MERCVRIVS ⸱ AMPHITRVO ⸱ ALCVMENA ⸱ BLEPHARO]
'''MERCVRIVS''' Quis ad fores est? '''AMPH.''' Ego sum. '''MERC.''' Quid ego sum. '''AMPH.''' Ita loquor. '''MERC.''' Tibi Iuppiter{{a|1021}}
dique omnes irati certo sunt, qui sic frangas fores.{{a|1022}}
'''AMPH.''' Quo modo? '''MERC.''' Eo modo, ut profecto vivas aetatem miser.{{a|1023}}
'''AMPH.''' Sosia. '''MERC.''' Ita, sum Sosia, nisi me esse oblitum existimas.{{a|1024}}
Quid nunc vis? '''AMPH.''' Sceleste, at etiam quid velim, id tu me rogas?{{l|1025}}{{r|4.2.5|5}}
'''MERC.''' Ita, rogo. Paene effregisti, fatue, foribus cardines.{{a|1026}}
An foris censebas nobis publicitus praeberier?{{a|1027}}
Quid me aspectas, stolide? Quid nunc vis tibi? Aut quis tu es homo?{{a|1028}}
'''AMPH.''' Verbero, etiam quis ego sim me rogitas, ulmorum Acheruns?{{a|1029}}
Quem pol ego hodie ob istaec dicta faciam ferventem flagris.{{l|1030}}{{r|4.2.10|10}}
'''MERC.''' Prodigum te fuisse oportet olim in adulescentia.{{a|1031}}
'''AMPH.''' Quidum? '''MERC.''' Quia senecta aetate a me mendicas malum.{{a|1032}}
'''AMPH.''' Cum cruciatu tuo istaec hodie, verna, verba funditas.{{a|1033}}
'''MERC.''' Sacrufico ego tibi. '''A.''' Qui? '''M.''' Quia enim te macto infortunio.{{a|1034}}

&lt;nowiki&gt;* * *&lt;/nowiki&gt;
Non. 342M: '''AMPH.''' At ego te cruce et cruciatu mactabo, mastigia.{{l|1034a}}{{r|4.2.15|15}}
Non. 354M: ('''MERC.''') Erus Amphitruo&lt;st&gt; occupatus.{{l|1034b}}
Prisc. GL 2.564K: ('''MERC.''') abiendi nunc tibi etiam occasiost.{{l|1034c}}
Non. 543M: ('''MERC.''') Optimo iure infringatur aula cineris in caput.{{l|1034d}}
Non. 543M: ('''MERC.''') Ne tu postules matulam unam tibi aquae infundi in caput.{{l|1034e}}
Non. 44M: ('''MERC.''') Laruatu's. Edepol hominem miserum. Medicum quaerita.{{l|1034f}}{{r|4.2.20|20}}
Non. 105M: ('''ALC.''') Exiuravisti te mihi dixe per iocum.{{l|1034g}}
Non. 44M, 247M: ('''ALC.''') Quaeso advenienti morbo medicari iube:{{l|1034h}}
tu certe aut laruatus aut cerritus es.{{l|1034i}}
Non. 237M: ('''ALC.''') Nisi hoc ita factum est, proinde ut factum esse autumo,{{l|1034j}}
non causam dico quin vero insimules probri{{l|1034k}}{{r|4.2.25|25}}
Non. 182M: ('''AMPH.''') Cuius? Quae me absente corpus volgavit suom.{{l|1034l}}
Non. 473M: ('''AMPH.''') Quid minitabas te facturum, si istas pepulissem fores?{{l|1034m}}
Prisc. GL 2.168K, 2.321K: ('''AMPH.''') Ibi scrobes ecfodito &lt;tu&gt; plus sexagenos in die.{{l|1034n}}
Serv. A. 8.127: ('''AMPH.''') Noli pessimo precari.{{l|1034o}}
Non. 233M: ('''BLEPH.''') animam comprime{{l|1034p}}{{r|4.2.30|30}}
Non. 453M: ('''IVPP.''') Manifestum hunc optorto collo teneo furem flagiti.{{l|1034q}}
Non. 331M: ('''AMPH.''') Immo ego hunc, Thebani cives, qui domi uxorem meam{{l|1034r}}
impudicitia impedivit, teneo, thensaurum stupri.{{l|1034s}}
Non. 454M: ('''AMPH.''') Nilne te pudet, sceleste, populi in conspectum ingredi?{{l|1034t}}
Gloss. Plaut.: ('''AMPH.''') clandestino{{l|1034u}}{{r|4.2.35|35}}
Non. 285M: ('''AMPH.''' sive '''IVPP.''') Qui nequeas nostrorum uter sit Amphitruo decernere.{{l|1034v}}&lt;/poem&gt;

===&lt;span id='4.3.0'&gt;&lt;/span&gt;IV.iii===
&lt;poem&gt;[BLEPHARO ⸱ AMPHITRVO ⸱ IVPPITER]
('''BLEPH.''') Vos inter vos partite; ego abeo, mihi negotium est;{{a|1035}}
neque ego umquam usquam tanta mira me vidisse censeo.{{a|1036}}
'''AMPH.''' Blepharo, quaeso ut advocatus mi adsis neve abeas. '''BLEPH.''' Vale.{{a|1037}}
Quid opust me advocato, qui utri sim advocatus nescio?—{{a|1038}}
'''IVPP.''' Intro ego hinc eo. Alcumena parturit.— '''AMPH.''' Perii miser.{{r|4.3.5|5}}{{a|1039}}
Quid ego &lt;faciam&gt;, quem advocati iam atque amici deserunt?{{l|1040}}
Numquam edepol me inultus istic ludificabit, quisquis est;{{a|1041}}
nam iam ad regem recta me ducam resque ut facta est eloquar.†{{a|1042}}
Ego pol illum ulciscar hodie Thessalum veneficum,{{a|1043}}
qui pervorse perturbavit familiae mentem meae.{{r|4.3.10|10}}{{a|1044}}
Sed ubi illest? Intro edepol abiit, credo ad uxorem meam.{{l|1045}}
Qui me Thebis alter vivit miserior? Quid nunc agam,{{a|1046}}
quem omnes mortales ignorant et ludificant ut lubet.{{a|1047}}
Certumst, intro rumpam in aedis: ubi quemque hominem aspexero,{{a|1048}}
si ancillam seu servom sive uxorem sive adulterum{{r|4.3.15|15}}{{a|1049}}
seu patrem sive avom videbo, obtruncabo in aedibus.{{l|1050}}
Neque me Iuppiter neque di omnes id prohibebunt, si volent,{{a|1051}}
quin sic faciam ut constitui. Pergam in aedis nunciam.{{a|1052}}&lt;/poem&gt;

==ACTVS V==

===&lt;span id='5.1.0'&gt;&lt;/span&gt;V.i===
&lt;poem&gt;[BROMIA ⸱ AMPHITRVO]
'''BROMIA''' Spes atque opes vitae meae iacent sepultae in pectore,{{a|1053}}
neque ullast confidentia iam in corde, quin amiserim;{{a|1054}}
ita mihi videntur omnia, mare terra caelum, consequi,{{l|1055}}
iam ut opprimar, ut enicer. Me miseram, quid agam nescio.{{a|1056}}
Ita tanta mira in aedibus sunt facta. Vae miserae mihi,{{r|5.1.5|5}}{{a|1057}}
animo malest, aquam velim. Corrupta sum atque absumpta sum.{{a|1058}}
Caput dolet, neque audio, nec oculis prospicio satis,{{a|1059}}
nec me miserior femina est neque ulla videatur magis.{{l|1060}}
Ita erae meae hodie contigit. Nam ubi parturit, deos sibi invocat,{{a|1061}}
strepitus, crepitus, sonitus, tonitrus: ut subito, ut propere, ut valide tonuit!{{r|5.1.10|10}}{{a|1062}}
Ubi quisque institerat, concidit crepitu. Ibi nescio quis maxuma{{a|1063}}
voce exclamat: 'Alcumena, adest auxilium, ne time:{{a|1064}}
et tibi et tuis propitius caeli cultor advenit.{{l|1065}}
Exsurgite' inquit 'qui terrore meo occidistis prae metu.'{{a|1066}}
Ut iacui, exsurgo. Ardere censui aedis, ita tum confulgebant.{{r|5.1.15|15}}{{a|1067}}
Ibi me inclamat Alcumena; iam ea res me horrore adficit,{{a|1068}}
erilis praevertit metus: accurro, ut sciscam quid velit.{{a|1069}}
Atque illam geminos filios pueros peperisse conspicor;{{l|1070}}
neque nostrum quisquam sensimus, quom peperit, neque providimus.{{a|1071}}
Sed quid hoc? Quis hic est senex, qui ante aedis nostras sic iacet?{{r|5.1.20|20}}{{a|1072}}
Numnam hunc percussit Iuppiter?{{a|1073}}
Credo edepol, nam, pro Iuppiter, sepultust quasi sit mortuos.{{a|1074}}
Ibo et cognoscam, quisquis est. Amphitruo hic quidem &lt;est&gt; erus meus.{{l|1075}}
Amphitruo. '''A.''' Perii. '''B.''' Surge. '''A.''' Interii. '''B.''' Cedo manum. '''A.''' Quis me tenet?{{a|1076}}
'''BR.''' Tua Bromia ancilla. '''AM.''' Totus timeo, ita me increpuit Iuppiter.{{r|5.1.25|25}}{{a|1077}}
Nec secus est, quasi si ab Acherunte veniam. Sed quid tu foras{{a|1078}}
egressa es? '''BROM.''' Eadem nos formido timidas terrore impulit{{a|1079}}
in aedibus, tu ubi habitas. Nimia mira vidi. Vae mihi,{{l|1080}}
Amphitruo, ita mihi animus etiam nunc abest. '''AMPH.''' Agedum expedi:{{a|1081}}
scin me tuom esse erum Amphitruonem? '''B.''' Scio. '''A.''' Vide etiam nunc. '''B.''' Scio.{{r|5.1.30|30}}{{a|1082}}
'''AMPH.''' Haec sola sanam mentem gestat meorum familiarium.{{a|1083}}
'''BROM.''' Immo omnes sani sunt profecto. '''A.''' At me uxor insanum facit{{a|1084}}
suis foedis factis. '''BROM.''' At ego faciam, tu idem ut aliter praedices,{{l|1085}}
Amphitruo, piam et pudicam esse tuam uxorem ut scias.{{a|1086}}
De ea re signa atque argumenta paucis verbis eloquar.{{r|5.1.35|35}}{{a|1087}}
Omnium primum: Alcumena geminos peperit filios.{{a|1088}}
'''A.''' Ain tu, geminos? '''B.''' Geminos. '''A.''' Di me servant. '''B.''' Sine me dicere,{{a|1089}}
ut scias tibi tuaeque uxori deos esse omnis propitios.{{l|1090}}
'''AMPH.''' Loquere. '''BROM.''' Postquam parturire hodie uxor occepit tua,{{a|1091}}
ubi utero exorti dolores, ut solent puerperae{{r|5.1.40|40}}{{a|1092}}
invocat deos immortales, ut sibi auxilium ferant,{{a|1093}}
manibus puris, capite operto. Ibi continuo contonat{{a|1094}}
sonitu maxumo; aedes primo ruere rebamur tuas.{{l|1095}}
Aedes totae confulgebant tuae, quasi essent aureae.{{a|1096}}
'''AMPH.''' Quaeso absolvito hinc me extemplo, quando satis deluseris.{{r|5.1.45|45}}{{a|1097}}
Quid fit deinde? '''BROM.''' Dum haec aguntur, interea uxorem tuam{{a|1098}}
neque gementem neque plorantem nostrum quisquam audivimus;{{a|1099}}
ita profecto sine dolore peperit. '''AMPH.''' Iam istuc gaudeo,{{l|1100}}
utut erga me merita est. '''BROM.''' Mitte ista atque haec quae dicam accipe.{{a|1101}}
Postquam peperit, pueros lavere iussit nos. Occepimus.{{r|5.1.50|50}}{{a|1102}}
Sed puer ille quem ego lavi, ut magnust et multum valet!{{a|1103}}
Neque eum quisquam colligare quivit incunabulis.{{a|1104}}
'''AMPH.''' Nimia mira memoras; si istaec vera sunt, divinitus{{l|1105}}
non metuo quin meae uxori latae suppetiae sient.{{a|1106}}
'''BROM.''' Magis iam faxo mira dices. Postquam in cunas conditust,{{r|5.1.55|55}}{{a|1107}}
devolant angues iubati deorsum in impluvium duo{{a|1108}}
maximi: continuo extollunt ambo capita. '''AMPH.''' Ei mihi.{{a|1109}}
'''BROM.''' Ne pave. Sed angues oculis omnis circumvisere.{{l|1110}}
Postquam pueros conspicati, pergunt ad cunas citi.{{a|1111}}
Ego cunas recessim rursum vorsum trahere et ducere,{{r|5.1.60|60}}{{a|1112}}
metuens pueris, mihi formidans; tantoque angues acrius{{a|1113}}
persequi. Postquam conspexit angues ille alter puer,{{a|1114}}
citus e cunis exilit, facit recta in anguis impetum:{{l|1115}}
alterum altera prehendit eos manu perniciter.{{a|1116}}
'''AMPH.''' Mira memoras, nimis formidolosum facinus praedicas;{{r|5.1.65|65}}{{a|1117}}
nam mihi horror membra misero percipit dictis tuis.{{a|1118}}
Quid fit deinde? Porro loquere. '''BROM.''' Puer ambo angues enicat.{{a|1119}}
Dum haec aguntur, voce clara exclamat uxorem tuam—{{l|1120}}
'''A.''' Quis homo? '''B.''' Summus imperator divom atque hominum Iuppiter.{{a|1121}}
Is se dixit cum Alcumena clam consuetum cubitibus,{{r|5.1.70|70}}{{a|1122}}
eumque filium suom esse qui illos angues vicerit;{{a|1123}}
alterum tuom esse dixit puerum. '''AMPH.''' Pol me haud paenitet,{{a|1124}}
si licet boni dimidium mihi dividere cum Iove.{{l|1125}}
Abi domum, iube vasa pura actutum adornari mihi,{{a|1126}}
ut Iovis supremi multis hostiis pacem expetam.{{r|5.1.75|75}}{{a|1127}}
Ego Teresiam coniectorem advocabo et consulam{{a|1128}}
quid faciundum censeat; simul hanc rem ut facta est eloquar.{{a|1129}}
Sed quid hoc? Quam valide tonuit. Di, obsecro vostram fidem.{{l|1130}}&lt;/poem&gt;

===&lt;span id='5.2.0'&gt;&lt;/span&gt;V.ii===
&lt;poem&gt;[IVPPITER]
'''IVPPITER''' Bono animo es, adsum auxilio, Amphitruo, tibi et tuis:{{a|1131}}
nihil est quod timeas. Hariolos, haruspices{{a|1132}}
mitte omnes; quae futura et quae facta eloquar,{{a|1133}}
multo adeo melius quam illi, quom sum Iuppiter.{{a|1134}}
Primum omnium Alcumenae usuram corporis{{l|1135}}{{r|5.2.5|5}}
cepi, et concubitu gravidam feci filio.{{a|1136}}
Tu gravidam item fecisti, cum in exercitum{{a|1137}}
profectu's: uno partu duos peperit simul.{{a|1138}}
Eorum alter, nostro qui est susceptus semine,{{a|1139}}
suis factis te immortali adficiet gloria.{{l|1140}}{{r|5.2.10|10}}
Tu cum Alcumena uxore antiquam in gratiam{{a|1141}}
redi: haud promeruit quam ob rem vitio vorteres;{{a|1142}}
mea vi subactast facere. Ego in caelum migro.—{{a|1143}}&lt;/poem&gt;

===&lt;span id='5.3.0'&gt;&lt;/span&gt;V.iii===
&lt;poem&gt;[AMPHITRVO]
'''AMPH.''' Faciam ita ut iubes et te oro, promissa ut serves tua.{{a|1144}}
Ibo ad uxorem intro, missum facio Teresiam senem.{{l|1145}}&lt;/poem&gt;
&lt;references/&gt;


&lt;center&gt;{{Bouton cliquable|[[#PERSONAE|ad initium operae]]}}&lt;/center&gt;
{{finis}}
{{textquality|75%}}</text>
      <sha1>t2uztydpu7msw20oz7e47bvjq2mmert</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Categoria:Formulae litterarum</title>
    <ns>14</ns>
    <id>20488</id>
    <revision>
      <id>286221</id>
      <parentid>271626</parentid>
      <timestamp>2026-10-30T16:24:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JimKillock</username>
        <id>19003</id>
      </contributor>
      <origin>286221</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10892" sha1="6ncp9sgauvcalshvg1iet6myn2mocol" xml:space="preserve">Hae formulae locum tenent characterum incunabulorum vel scribalium, atque abbreviationes Latinas integras praebent.
* Commendatur usus exemplaris Transkribus, cui nomen est ''Incunabula Latina''.

Formulae automatice adduntur cum nova pagina textus e imagine inspecta servatur, hoc scripto adhibito: 
* [[Usor:JimKillock/incunabula.js]].

Ut characteres originales in pagina videre possis, stilo Vicifontis in spatio principali, hoc institue:

* [[Usor:JimKillock/formae-incunabulares.js]]

[[Usor:JimKillock/incunabula.js|formae-incunabulares.js]] renovandum est, quoties nova exemplaria adduntur.

Formulae litterarum formam originalem in attributo HTML &lt;code&gt;data-original-form&lt;/code&gt; servant. Scriptum JavaScript in spatio principali hunc valorem legit atque loco textus expansi formam originalem exhibet.

'''Nota de formulis compositis'''

Formulae '''&lt;nowiki&gt;{{scr}}&lt;/nowiki&gt;''' et '''&lt;nowiki&gt;{{err}}&lt;/nowiki&gt;''' possunt alias formulas continere (ut &lt;nowiki&gt;{{que}}&lt;/nowiki&gt;, &lt;nowiki&gt;{{em}}&lt;/nowiki&gt;, &lt;nowiki&gt;{{am}}&lt;/nowiki&gt;), necnon textum cursivum, nexus, aliasque notas Vicitextus. Hae formulae ad verba vel locutiones integras tractandas destinantur.

Ceterae formulae huius categoriae plerumque ad singulas litteras vel abbreviationes simplices destinantur. Quam ob rem formulae intra formulas tales inserendae non sunt; si tamen inseruntur, effectus inopinatus oriri potest.
==Formulae breves==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|+ Formulae breves
|-
! Formula brevis !! Liber / Usor !! Spatium principale !! Formula originalis !! Notae
|-
| &lt;nowiki&gt;{{s}}&lt;/nowiki&gt; || ſ || s || &lt;nowiki&gt;{{Littera s longa}}&lt;/nowiki&gt; || Littera s longa.
|-
| [[Formula:Ligatura ct|&lt;nowiki&gt;{{Ligatura ct}}&lt;/nowiki&gt;]] || ct  || ct || || Ligatura typographica. Propter ligatura, vide [[Usor:JimKillock/common.css| common.css]] 
|-
| &lt;nowiki&gt;{{Ligatura si}}&lt;/nowiki&gt; || si  || si || || Ligatura typographica. Propter ligatura, vide [[Usor:JimKillock/common.css| common.css]] 
|-
| &lt;nowiki&gt;{{Ligatura ſſ}}&lt;/nowiki&gt; || ss || ss || || Ligatura typographica. Propter ligatura, vide [[Usor:JimKillock/common.css| common.css]] 
|-
| &lt;nowiki&gt;{{Ligatura ssi}}&lt;/nowiki&gt; || ssi || ssi || || Ligatura typographica. Propter ligatura, vide [[Usor:JimKillock/common.css| common.css]] 
|-
| &lt;nowiki&gt;{{Littera ct}}&lt;/nowiki&gt; || ct || ct || || Character singularis Unicode.
|-
| &lt;nowiki&gt;{{an}}&lt;/nowiki&gt; || ã || an || &lt;nowiki&gt;{{Atildan}}&lt;/nowiki&gt; || Titulus pro ''an''.
|-
| &lt;nowiki&gt;{{am}}&lt;/nowiki&gt; || ã || am || &lt;nowiki&gt;{{Atildam}}&lt;/nowiki&gt; || Titulus pro ''am''.
|-
| &lt;nowiki&gt;{{en}}&lt;/nowiki&gt; || ẽ || en || &lt;nowiki&gt;{{Etildan}}&lt;/nowiki&gt; || Titulus pro ''en''.
|-
| &lt;nowiki&gt;{{em}}&lt;/nowiki&gt; || ẽ || em || &lt;nowiki&gt;{{etildam}}&lt;/nowiki&gt; || Titulus pro ''em''.
|-
| &lt;nowiki&gt;{{ĩ}}&lt;/nowiki&gt; || ĩ || im || &lt;nowiki&gt;{{iim}}&lt;/nowiki&gt; || Titulus pro ''im''.
|-
| &lt;nowiki&gt;{{in}}&lt;/nowiki&gt; || ĩ || in || || Titulus pro ''in''.
|-
| &lt;nowiki&gt;{{on}}&lt;/nowiki&gt; || õ || on || &lt;nowiki&gt;{{otildan}}&lt;/nowiki&gt; || Titulus pro ''on''.
|-
| &lt;nowiki&gt;{{om}}&lt;/nowiki&gt; || õ || om || &lt;nowiki&gt;{{otildam}}&lt;/nowiki&gt; || Titulus pro ''om''.
|-
| &lt;nowiki&gt;{{un}}&lt;/nowiki&gt; || ũ || un || &lt;nowiki&gt;{{utildan}}&lt;/nowiki&gt; || Titulus pro ''un''.
|-
| &lt;nowiki&gt;{{um}}&lt;/nowiki&gt; || ũ || um || &lt;nowiki&gt;{{utildam}}&lt;/nowiki&gt; || Titulus pro ''um''.
|-
| &lt;nowiki&gt;{{eae}}&lt;/nowiki&gt; || ę || ae || &lt;nowiki&gt;{{ecaudaae}}&lt;/nowiki&gt; || E caudata pro ''ae''.
|-
| &lt;nowiki&gt;{{eoe}}&lt;/nowiki&gt; || ę || oe || &lt;nowiki&gt;{{ecaudaoe}}&lt;/nowiki&gt; || E caudata pro ''oe''.
|-
| &lt;nowiki&gt;{{ae}}&lt;/nowiki&gt; || æ || ae || || Ligatura vocalium.
|-
| &lt;nowiki&gt;{{AEC}}&lt;/nowiki&gt; || Æ || AE || &lt;nowiki&gt;{{AE}}&lt;/nowiki&gt; || Forma maiuscula.
|-
| &lt;nowiki&gt;{{Aec}}&lt;/nowiki&gt; || Æ || Ae || || Forma initialis maiuscula.
|-
| &lt;nowiki&gt;{{e-ae}}&lt;/nowiki&gt; || e || ae || || Ubi editor litteram simplicem exhibere vult.
|-
| &lt;nowiki&gt;{{oe}}&lt;/nowiki&gt; || Œ|| Oe || || Ligatura vocalium.
|-
| &lt;nowiki&gt;{{OE}}&lt;/nowiki&gt; || œ || oe || || Ligatura vocalium; maiuscula.
|-
| &lt;nowiki&gt;{{ss}}&lt;/nowiki&gt; || ß || ss || || Eszett adhibitum pro ''ss''.
|-
| &lt;nowiki&gt;{{con}}&lt;/nowiki&gt; || ꝯ || con || || Abbreviatio communissima.
|-
| &lt;nowiki&gt;{{et}}&lt;/nowiki&gt; || &amp; || et || || Ampersand historicum.
|-
| &lt;nowiki&gt;{{tet}}, {{-et}}&lt;/nowiki&gt; || ⁊ || et || || [[:wikipedia:la:Notae tironianae|''et'' tironianae]].
|-
| &lt;nowiki&gt;{{Ꝫ}}&lt;/nowiki&gt; || Ꝫ || et / definitus ab usore || || Exempli gratia: &lt;nowiki&gt;{{Ꝫ|m}}&lt;/nowiki&gt; producit m.
|-
| &lt;nowiki&gt;{{ꝭ}}, {{-is}}&lt;/nowiki&gt; || ꝭ || is || || Abbreviatio finalis communis.
|-
| &lt;nowiki&gt;{{ꝭ|e}}, {{es}}&lt;/nowiki&gt; || ꝭ || es || || Cum parametro.
|-
| &lt;nowiki&gt;{{ↄ̨}}, {{ↄ̨|on}}&lt;/nowiki&gt; || ↄ̨ || con || || Signum abbreviationis pro ''con''.
|-
| &lt;nowiki&gt;{{ↄ̨|om}}&lt;/nowiki&gt; || ↄ̨ || com || || Signum abbreviationis pro ''om''.
|-
| &lt;nowiki&gt;{{dns}}&lt;/nowiki&gt; || dñs || dominus || || Nomen sacrum frequens.
|-
| &lt;nowiki&gt;{{dni}}&lt;/nowiki&gt; || dñi || domini || || Nomen sacrum frequens.
|-
| &lt;nowiki&gt;{{dno}}&lt;/nowiki&gt; || dño || domino || || Nomen sacrum frequens.
|-
| &lt;nowiki&gt;{{ene}}&lt;/nowiki&gt; || ñ || ene || || Usus Hispanicus vel humanisticus.
|-
| &lt;nowiki&gt;{{ñ|n}}, {{ñ|on}}&lt;/nowiki&gt; || ñ || {{ñ|n}}, {{ñ|on}} || || Valor a parametro definitur.
|-
| &lt;nowiki&gt;{{m}}&lt;/nowiki&gt; || ꝫ || m || || Terminus verbi.
|-
| &lt;nowiki&gt;{{m̃}}&lt;/nowiki&gt; || {{m̃|m̃}} || usor || || Valor a parametro definitur.
|-
| &lt;nowiki&gt;{{õ}}, p{{õ|s}}t&lt;/nowiki&gt; || {{õ}}, p{{õ|s}}t || usor || || Valor a parametro definitur.
|-
| &lt;nowiki&gt;{{c̃}}&lt;/nowiki&gt; || c̃ || usor || || Valor a parametro definitur.
|-
| &lt;nowiki&gt;{{ꝑ|ar}}, {{par}}&lt;/nowiki&gt; || ꝑ || par || || Abbreviatio fixa.
|-
| &lt;nowiki&gt;{{ꝑ|er}} {{per}}&lt;/nowiki&gt; || ꝑ || per || || Abbreviatio fixa.
|-
| &lt;nowiki&gt;{{p̄}}, {{prae}}&lt;/nowiki&gt; || p̄ || prae || || Abbreviatio frequens.
|-
| &lt;nowiki&gt;{{p̄|rae}}, {{p̄|re}}, etc&lt;/nowiki&gt; || p̄ || {{p̄|rae}}, {{p̄|re}}, etc || || Valor a parametro definitur.
|-
| &lt;nowiki&gt;{{ꝓ}}, {{pro}}&lt;/nowiki&gt; || ꝓ || pro || || Abbreviatio fixa.
|-
| &lt;nowiki&gt;{{quam}}&lt;/nowiki&gt; || q&amp;#771;&amp;#42859; || quam || || Forma contracta
|-
| &lt;nowiki&gt;{{ꝗ̃uam}}&lt;/nowiki&gt; || ꝗ̃ || quam || || Forma contracta.
|-
| &lt;nowiki&gt;{{ꝗ̈}}, {{ꝗ̈|ua}} {{ꝗ̈|uam}}&lt;/nowiki&gt; || ꝗ̈ || {{ꝗ̈}}, {{ꝗ̈|ua}} {{ꝗ̈|uam}} || || Valor a parametro definitur.
|-
| &lt;nowiki&gt;{{qͣ}}, {{qͣ|ua}} {{qͣ|uam}}&lt;/nowiki&gt; || qͣ || {{qͣ}}, {{qͣ|ua}} {{qͣ|uam}} || || Valor a parametro definitur.
|-
| &lt;nowiki&gt;{{que}}&lt;/nowiki&gt; || qꝫ || que || &lt;nowiki&gt;{{qz}}&lt;/nowiki&gt; || Formula fixa pro enclitica ''-que''.
|-
| &lt;nowiki&gt;{{q}}&lt;/nowiki&gt; || ꝙ || que || || Character abbreviationis.
|-
| &lt;nowiki&gt;{{ꝫ}}, {{ꝫ|}}&lt;/nowiki&gt; || ꝫ || et || || Signum tironianum alterum.
|-
| &lt;nowiki&gt;{{qui}}, {{ꝗ|ui}}&lt;/nowiki&gt; || ꝗ || qui || || Abbreviatio fixa.
|-
| &lt;nowiki&gt;{{quo}}&lt;/nowiki&gt; || qͦ || quo || || Abbreviatio fixa.
|-
| &lt;nowiki&gt;{{quod}}&lt;/nowiki&gt; || q̃ || quod || || Abbreviatio fixa.
|-
| &lt;nowiki&gt;{{q̈|uod}}, {{q̈|ua}}, etc&lt;/nowiki&gt; || q̃ || {{q̈|uod}}, {{q̈|ua}}, etc || || Valor a parametro definitur.
|-
| &lt;nowiki&gt;{{q̄}}, {{q̄|uod}}, etc&lt;/nowiki&gt; || q̄ || quid, {{q̄|uod}} || || Valor a parametro definitur.
|-qꝫ
| &lt;nowiki&gt;{{q̃}}, {{q̄|uando}}, {{q̄|uomodo}} etc&lt;/nowiki&gt; || q̄ || {{q̃}}, {{q̄|uando}}, etc || || Valor a parametro definitur.
|-
| &lt;nowiki&gt;{{ꝙ}}, {{ꝙ|uod}}, etc&lt;/nowiki&gt; || q̄ || {{ꝙ}}, {{ꝙ|uod}}, etc || || Valor a parametro definitur.
|-
| &lt;nowiki&gt;{{quodcharon}}&lt;/nowiki&gt; || qď || quod || || Forma typographica alternativa.
|-
| &lt;nowiki&gt;{{qd̓}}&lt;/nowiki&gt; || qd̓ || quod || || Forma typographica alternativa.
|-
| &lt;nowiki&gt;{{Qd}}&lt;/nowiki&gt; || qd̓ || Quod || || Forma contracta.
|-
| &lt;nowiki&gt;{{Qͥd}}&lt;/nowiki&gt; || qd || Quid || || Forma contracta.
|-
| &lt;nowiki&gt;{{Qm̃}}&lt;/nowiki&gt; || qm̃ || quam || || Forma contracta.
|-
| &lt;nowiki&gt;{{Qñ}}&lt;/nowiki&gt; || qñ || quoniam || || Forma contracta.
|-
| &lt;nowiki&gt;{{Qz}}&lt;/nowiki&gt; || qꝫ || que || || Forma contracta.
|-
| &lt;nowiki&gt;{{r̄}}, n{{r̄|ostr}}a&lt;/nowiki&gt;, etc || r̄ || {{r̄}}, n{{r̄|ostr}}a || || ''ra'' aut valor a parametro definitus.
|-
| &lt;nowiki&gt;{{rum}}, {{rum|sc}}&lt;/nowiki&gt; || &amp;#xA776; || rum || || Abbreviatio finalis.
|-
| &lt;nowiki&gt;{{R̃}}&lt;/nowiki&gt; || R̃ || rum || || Forma contracta.
|-
| &lt;nowiki&gt;{{rum|s}}&lt;/nowiki&gt; || &amp;#xA75D; || rum || || Character historicus.
|-
| &lt;nowiki&gt;{{ter}}&lt;/nowiki&gt; || ť || ter || || Abbreviatio fixa.
|-
| &lt;nowiki&gt;{{tur}}&lt;/nowiki&gt; || ť || tur || || Abbreviatio fixa.
|-
| &lt;nowiki&gt;{{ttur}}&lt;/nowiki&gt; || t̃ || tur || || Forma alternativa.
|-
| &lt;nowiki&gt;{{Tm̃}}&lt;/nowiki&gt; || tm̃ || tamen || || Forma contracta.
|-
| &lt;nowiki&gt;{{Tp̄e}}&lt;/nowiki&gt; || tp̄e || tempore || || Forma contracta.
|-
| &lt;nowiki&gt;{{Tñ}}&lt;/nowiki&gt; || tñ || tamen || || Forma contracta.
|-
| &lt;nowiki&gt;{{T̉}}&lt;/nowiki&gt; || t̉ || tur || || Forma contracta.
|-
| &lt;nowiki&gt;{{T̓}}&lt;/nowiki&gt; || t̓ || ter || || Forma contracta.
|-
| &lt;nowiki&gt;{{Tet}}&lt;/nowiki&gt; || tet || tenet || || Abbreviatio verbi.
|-
| &lt;nowiki&gt;{{Scd̓a}}&lt;/nowiki&gt; || scd̓a || secunda || || Forma contracta.
|-
| &lt;nowiki&gt;{{Scd̓m}}&lt;/nowiki&gt; || scd̓m || secundum || || Forma contracta.
|-
| &lt;nowiki&gt;{{us}}&lt;/nowiki&gt; || ꝰ || us || || Abbreviatio finalis.
|-
| &lt;nowiki&gt;{{ꝟ}}, {{ꝟ|ir}}&lt;/nowiki&gt; || ꝟ || {{ꝟ}}, {{ꝟ|ir}} || || Valor a parametro definitur.
|-
| &lt;nowiki&gt;{{vl̓}}&lt;/nowiki&gt; || vl̓ || vel || || Abbreviatio frequens.
|-
| &lt;nowiki&gt;{{Por}}&lt;/nowiki&gt; || por || por || || Forma contracta.
|-
| &lt;nowiki&gt;{{Apd̓}}&lt;/nowiki&gt; || apd̓ || apud || || Forma contracta.
|-
| &lt;nowiki&gt;{{Oĩa}}&lt;/nowiki&gt; || oĩa || omnia || || Forma contracta.
|-
| &lt;nowiki&gt;{{Oĩm}}&lt;/nowiki&gt; || oĩm || omnium || || Forma contracta.
|-
| &lt;nowiki&gt;{{Oĩno}}&lt;/nowiki&gt; || oĩno || omnino || || Forma contracta.
|-
| &lt;nowiki&gt;{{po|&amp;amp;semi;}}, {{po|?}}, etc&lt;/nowiki&gt; || &amp;#11852; || definitus ab usore || || Cave: noli ; uti, sed &amp;amp;semi;.
|-
| &lt;nowiki&gt;{{~U}}, {{~u|?}}, {{~V|?}}, {{~v|?}}&lt;/nowiki&gt; || U, u; V, v || V, v, U, u || || 
|-
| &lt;nowiki&gt;{{scr|pagina scripta|spatium principale}}&lt;/nowiki&gt; || pagina scripta&lt;br/&gt;definitus ab usore || spatium principale&lt;br/&gt;definitus ab usore || || Propter abbreviationes alias vel formas insolitas.
|-
| &lt;nowiki&gt;{{~|litterae omissae}}, n{{~|o}}stra&lt;/nowiki&gt; || || {{~|litterae omissae}}, n{{~|o}}stra&lt;br/&gt;definitus ab usore || || Propter litteras omissas.
|-
| &lt;nowiki&gt;{{~,|punctum modernum}}&lt;/nowiki&gt; || , || definitus ab usore || || Signum interpunctionis historicum per commam modernam repraesentatum.
|-
| &lt;nowiki&gt;{{~:|punctum modernum}}&lt;/nowiki&gt; || : || definitus ab usore || || Signum interpunctionis historicum per interpunctionem modernam repraesentatum.
|-
| &lt;nowiki&gt;{{~/|punctum modernum}}&lt;/nowiki&gt; || / || definitus ab usore || || Virgula obliqua historica; valor modernus a parametro definitur.
|-
| &lt;nowiki&gt;{{~.|punctum modernum}}&lt;/nowiki&gt;; Dom{{~.|inus}}&lt;/nowiki&gt; || . || definitus ab usore || || Punctum vel signum abbreviationis historicum; valor modernus a parametro definitur.
|}

[[Categoria:Formulae]]</text>
      <sha1>6ncp9sgauvcalshvg1iet6myn2mocol</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>286288</id>
      <parentid>286221</parentid>
      <timestamp>2026-10-30T23:59:09Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JimKillock</username>
        <id>19003</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* Formulae breves */</comment>
      <origin>286288</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10886" sha1="qff0i7bjs1z5jikrnmuvdzmqhaie9t6" xml:space="preserve">Hae formulae locum tenent characterum incunabulorum vel scribalium, atque abbreviationes Latinas integras praebent.
* Commendatur usus exemplaris Transkribus, cui nomen est ''Incunabula Latina''.

Formulae automatice adduntur cum nova pagina textus e imagine inspecta servatur, hoc scripto adhibito: 
* [[Usor:JimKillock/incunabula.js]].

Ut characteres originales in pagina videre possis, stilo Vicifontis in spatio principali, hoc institue:

* [[Usor:JimKillock/formae-incunabulares.js]]

[[Usor:JimKillock/incunabula.js|formae-incunabulares.js]] renovandum est, quoties nova exemplaria adduntur.

Formulae litterarum formam originalem in attributo HTML &lt;code&gt;data-original-form&lt;/code&gt; servant. Scriptum JavaScript in spatio principali hunc valorem legit atque loco textus expansi formam originalem exhibet.

'''Nota de formulis compositis'''

Formulae '''&lt;nowiki&gt;{{scr}}&lt;/nowiki&gt;''' et '''&lt;nowiki&gt;{{err}}&lt;/nowiki&gt;''' possunt alias formulas continere (ut &lt;nowiki&gt;{{que}}&lt;/nowiki&gt;, &lt;nowiki&gt;{{em}}&lt;/nowiki&gt;, &lt;nowiki&gt;{{am}}&lt;/nowiki&gt;), necnon textum cursivum, nexus, aliasque notas Vicitextus. Hae formulae ad verba vel locutiones integras tractandas destinantur.

Ceterae formulae huius categoriae plerumque ad singulas litteras vel abbreviationes simplices destinantur. Quam ob rem formulae intra formulas tales inserendae non sunt; si tamen inseruntur, effectus inopinatus oriri potest.
==Formulae breves==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|+ Formulae breves
|-
! Formula brevis !! Liber / Usor !! Spatium principale !! Formula originalis !! Notae
|-
| &lt;nowiki&gt;{{s}}&lt;/nowiki&gt; || ſ || s || &lt;nowiki&gt;{{Littera s longa}}&lt;/nowiki&gt; || Littera s longa.
|-
| [[Formula:Ligatura ct|&lt;nowiki&gt;{{Ligatura ct}}&lt;/nowiki&gt;]] || ct  || ct || || Ligatura typographica. Propter ligatura, vide [[Usor:JimKillock/common.css| common.css]] 
|-
| &lt;nowiki&gt;{{Ligatura si}}&lt;/nowiki&gt; || si  || si || || Ligatura typographica. Propter ligatura, vide [[Usor:JimKillock/common.css| common.css]] 
|-
| &lt;nowiki&gt;{{Ligatura ſſ}}&lt;/nowiki&gt; || ss || ss || || Ligatura typographica. Propter ligatura, vide [[Usor:JimKillock/common.css| common.css]] 
|-
| &lt;nowiki&gt;{{Ligatura ssi}}&lt;/nowiki&gt; || ssi || ssi || || Ligatura typographica. Propter ligatura, vide [[Usor:JimKillock/common.css| common.css]] 
|-
| &lt;nowiki&gt;{{Littera ct}}&lt;/nowiki&gt; || ct || ct || || Character singularis Unicode.
|-
| &lt;nowiki&gt;{{an}}&lt;/nowiki&gt; || ã || an || &lt;nowiki&gt;{{Atildan}}&lt;/nowiki&gt; || Titulus pro ''an''.
|-
| &lt;nowiki&gt;{{am}}&lt;/nowiki&gt; || ã || am || &lt;nowiki&gt;{{Atildam}}&lt;/nowiki&gt; || Titulus pro ''am''.
|-
| &lt;nowiki&gt;{{en}}&lt;/nowiki&gt; || ẽ || en || &lt;nowiki&gt;{{Etildan}}&lt;/nowiki&gt; || Titulus pro ''en''.
|-
| &lt;nowiki&gt;{{em}}&lt;/nowiki&gt; || ẽ || em || &lt;nowiki&gt;{{etildam}}&lt;/nowiki&gt; || Titulus pro ''em''.
|-
| &lt;nowiki&gt;{{ĩ}}&lt;/nowiki&gt; || ĩ || im || &lt;nowiki&gt;{{iim}}&lt;/nowiki&gt; || Titulus pro ''im''.
|-
| &lt;nowiki&gt;{{in}}&lt;/nowiki&gt; || ĩ || in || || Titulus pro ''in''.
|-
| &lt;nowiki&gt;{{on}}&lt;/nowiki&gt; || õ || on || &lt;nowiki&gt;{{otildan}}&lt;/nowiki&gt; || Titulus pro ''on''.
|-
| &lt;nowiki&gt;{{om}}&lt;/nowiki&gt; || õ || om || &lt;nowiki&gt;{{otildam}}&lt;/nowiki&gt; || Titulus pro ''om''.
|-
| &lt;nowiki&gt;{{un}}&lt;/nowiki&gt; || ũ || un || &lt;nowiki&gt;{{utildan}}&lt;/nowiki&gt; || Titulus pro ''un''.
|-
| &lt;nowiki&gt;{{um}}&lt;/nowiki&gt; || ũ || um || &lt;nowiki&gt;{{utildam}}&lt;/nowiki&gt; || Titulus pro ''um''.
|-
| &lt;nowiki&gt;{{eae}}&lt;/nowiki&gt; || ę || ae || &lt;nowiki&gt;{{ecaudaae}}&lt;/nowiki&gt; || E caudata pro ''ae''.
|-
| &lt;nowiki&gt;{{eoe}}&lt;/nowiki&gt; || ę || oe || &lt;nowiki&gt;{{ecaudaoe}}&lt;/nowiki&gt; || E caudata pro ''oe''.
|-
| &lt;nowiki&gt;{{ae}}&lt;/nowiki&gt; || æ || ae || || Ligatura vocalium.
|-
| &lt;nowiki&gt;{{AEC}}&lt;/nowiki&gt; || Æ || AE || &lt;nowiki&gt;{{AE}}&lt;/nowiki&gt; || Forma maiuscula.
|-
| &lt;nowiki&gt;{{Aec}}&lt;/nowiki&gt; || Æ || Ae || || Forma initialis maiuscula.
|-
| &lt;nowiki&gt;{{e-ae}}&lt;/nowiki&gt; || e || ae || || Ubi editor litteram simplicem exhibere vult.
|-
| &lt;nowiki&gt;{{oe}}&lt;/nowiki&gt; || Œ|| Oe || || Ligatura vocalium.
|-
| &lt;nowiki&gt;{{OE}}&lt;/nowiki&gt; || œ || oe || || Ligatura vocalium; maiuscula.
|-
| &lt;nowiki&gt;{{ss}}&lt;/nowiki&gt; || ß || ss || || Eszett adhibitum pro ''ss''.
|-
| &lt;nowiki&gt;{{con}}&lt;/nowiki&gt; || ꝯ || con || || Abbreviatio communissima.
|-
| &lt;nowiki&gt;{{et}}&lt;/nowiki&gt; || &amp; || et || || Ampersand historicum.
|-
| &lt;nowiki&gt;{{tet}}, {{-et}}&lt;/nowiki&gt; || ⁊ || et || || [[:wikipedia:la:Notae tironianae|''et'' tironianae]].
|-
| &lt;nowiki&gt;{{Ꝫ}}&lt;/nowiki&gt; || Ꝫ || et / definitus ab usore || || Exempli gratia: &lt;nowiki&gt;{{Ꝫ|m}}&lt;/nowiki&gt; producit m.
|-
| &lt;nowiki&gt;{{ꝭ}}, {{-is}}&lt;/nowiki&gt; || ꝭ || is || || Abbreviatio finalis communis.
|-
| &lt;nowiki&gt;{{ꝭ|e}}, {{es}}&lt;/nowiki&gt; || ꝭ || es || || Cum parametro.
|-
| &lt;nowiki&gt;{{ↄ̨}}, {{ↄ̨|on}}&lt;/nowiki&gt; || ↄ̨ || con || || Signum abbreviationis pro ''con''.
|-
| &lt;nowiki&gt;{{ↄ̨|om}}&lt;/nowiki&gt; || ↄ̨ || com || || Signum abbreviationis pro ''om''.
|-
| &lt;nowiki&gt;{{dns}}&lt;/nowiki&gt; || dñs || dominus || || Nomen sacrum frequens.
|-
| &lt;nowiki&gt;{{dni}}&lt;/nowiki&gt; || dñi || domini || || Nomen sacrum frequens.
|-
| &lt;nowiki&gt;{{dno}}&lt;/nowiki&gt; || dño || domino || || Nomen sacrum frequens.
|-
| &lt;nowiki&gt;{{ene}}&lt;/nowiki&gt; || ñ || ene || || Usus Hispanicus vel humanisticus.
|-
| &lt;nowiki&gt;{{ñ|n}}, {{ñ|on}}&lt;/nowiki&gt; || ñ || {{ñ|n}}, {{ñ|on}} || || Valor a parametro definitur.
|-
| &lt;nowiki&gt;{{m}}&lt;/nowiki&gt; || ꝫ || m || || Terminus verbi.
|-
| &lt;nowiki&gt;{{m̃}}&lt;/nowiki&gt; || {{m̃|m̃}} || usor || || Valor a parametro definitur.
|-
| &lt;nowiki&gt;{{õ}}, p{{õ|s}}t&lt;/nowiki&gt; || {{õ}}, p{{õ|s}}t || usor || || Valor a parametro definitur.
|-
| &lt;nowiki&gt;{{c̃}}&lt;/nowiki&gt; || c̃ || usor || || Valor a parametro definitur.
|-
| &lt;nowiki&gt;{{ꝑ|ar}}, {{par}}&lt;/nowiki&gt; || ꝑ || par || || Abbreviatio fixa.
|-
| &lt;nowiki&gt;{{ꝑ|er}} {{per}}&lt;/nowiki&gt; || ꝑ || per || || Abbreviatio fixa.
|-
| &lt;nowiki&gt;{{p̄}}, {{prae}}&lt;/nowiki&gt; || p̄ || prae || || Abbreviatio frequens.
|-
| &lt;nowiki&gt;{{p̄|rae}}, {{p̄|re}}, etc&lt;/nowiki&gt; || p̄ || {{p̄|rae}}, {{p̄|re}}, etc || || Valor a parametro definitur.
|-
| &lt;nowiki&gt;{{ꝓ}}, {{pro}}&lt;/nowiki&gt; || ꝓ || pro || || Abbreviatio fixa.
|-
| &lt;nowiki&gt;{{quam}}&lt;/nowiki&gt; || q&amp;#771;&amp;#42859; || quam || || Forma contracta
|-
| &lt;nowiki&gt;{{ꝗ̃uam}}&lt;/nowiki&gt; || ꝗ̃ || quam || || Forma contracta.
|-
| &lt;nowiki&gt;{{ꝗ̈}}, {{ꝗ̈|ua}} {{ꝗ̈|uam}}&lt;/nowiki&gt; || ꝗ̈ || {{ꝗ̈}}, {{ꝗ̈|ua}} {{ꝗ̈|uam}} || || Valor a parametro definitur.
|-
| &lt;nowiki&gt;{{qͣ}}, {{qͣ|ua}} {{qͣ|uam}}&lt;/nowiki&gt; || qͣ || {{qͣ}}, {{qͣ|ua}} {{qͣ|uam}} || || Valor a parametro definitur.
|-
| &lt;nowiki&gt;{{que}}&lt;/nowiki&gt; || qꝫ || que || &lt;nowiki&gt;{{qz}}&lt;/nowiki&gt; || Formula fixa pro enclitica ''-que''.
|-
| &lt;nowiki&gt;{{q}}&lt;/nowiki&gt; || ꝙ || que || || Character abbreviationis.
|-
| &lt;nowiki&gt;{{ꝫ}}, {{ꝫ|}}&lt;/nowiki&gt; || ꝫ || et || || Signum tironianum alterum.
|-
| &lt;nowiki&gt;{{qui}}, {{ꝗ|ui}}&lt;/nowiki&gt; || ꝗ || qui || || Abbreviatio fixa.
|-
| &lt;nowiki&gt;{{quo}}&lt;/nowiki&gt; || qͦ || quo || || Abbreviatio fixa.
|-
| &lt;nowiki&gt;{{quod}}&lt;/nowiki&gt; || q̃ || quod || || Abbreviatio fixa.
|-
| &lt;nowiki&gt;{{q̈|uod}}, {{q̈|ua}}, etc&lt;/nowiki&gt; || q̃ || {{q̈|uod}}, {{q̈|ua}}, etc || || Valor a parametro definitur.
|-
| &lt;nowiki&gt;{{q̄}}, {{q̄|uod}}, etc&lt;/nowiki&gt; || q̄ || quid, {{q̄|uod}} || || Valor a parametro definitur.
|-qꝫ
| &lt;nowiki&gt;{{q̃}}, {{q̄|uando}}, {{q̄|uomodo}} etc&lt;/nowiki&gt; || q̄ || {{q̃}}, {{q̄|uando}}, etc || || Valor a parametro definitur.
|-
| &lt;nowiki&gt;{{ꝙ}}, {{ꝙ|uod}}, etc&lt;/nowiki&gt; || q̄ || {{ꝙ}}, {{ꝙ|uod}}, etc || || Valor a parametro definitur.
|-
| &lt;nowiki&gt;{{quodcharon}}&lt;/nowiki&gt; || qď || quod || || Forma typographica alternativa.
|-
| &lt;nowiki&gt;{{qd̓}}&lt;/nowiki&gt; || qd̓ || quod || || Forma typographica alternativa.
|-
| &lt;nowiki&gt;{{Qd}}&lt;/nowiki&gt; || qd̓ || Quod || || Forma contracta.
|-
| &lt;nowiki&gt;{{Qͥd}}&lt;/nowiki&gt; || qd || Quid || || Forma contracta.
|-
| &lt;nowiki&gt;{{Qm̃}}&lt;/nowiki&gt; || qm̃ || quam || || Forma contracta.
|-
| &lt;nowiki&gt;{{Qñ}}&lt;/nowiki&gt; || qñ || quoniam || || Forma contracta.
|-
| &lt;nowiki&gt;{{Qz}}&lt;/nowiki&gt; || qꝫ || que || || Forma contracta.
|-
| &lt;nowiki&gt;{{r̄}}, n{{r̄|ostr}}a&lt;/nowiki&gt;, etc || r̄ || {{r̄}}, n{{r̄|ostr}}a || || ''ra'' aut valor a parametro definitus.
|-
| &lt;nowiki&gt;{{rum}}, {{rum|sc}}&lt;/nowiki&gt; || &amp;#xA776; || rum || || Abbreviatio finalis.
|-
| &lt;nowiki&gt;{{R̃}}&lt;/nowiki&gt; || R̃ || rum || || Forma contracta.
|-
| &lt;nowiki&gt;{{rum|s}}&lt;/nowiki&gt; || &amp;#xA75D; || rum || || Character historicus.
|-
| &lt;nowiki&gt;{{ter}}&lt;/nowiki&gt; || ť || ter || || Abbreviatio fixa.
|-
| &lt;nowiki&gt;{{tur}}&lt;/nowiki&gt; || ť || tur || || Abbreviatio fixa.
|-
| &lt;nowiki&gt;{{ttur}}&lt;/nowiki&gt; || t̃ || tur || || Forma alternativa.
|-
| &lt;nowiki&gt;{{Tm̃}}&lt;/nowiki&gt; || tm̃ || tamen || || Forma contracta.
|-
| &lt;nowiki&gt;{{Tp̄e}}&lt;/nowiki&gt; || tp̄e || tempore || || Forma contracta.
|-
| &lt;nowiki&gt;{{Tñ}}&lt;/nowiki&gt; || tñ || tamen || || Forma contracta.
|-
| &lt;nowiki&gt;{{T̉}}&lt;/nowiki&gt; || t̉ || tur || || Forma contracta.
|-
| &lt;nowiki&gt;{{T̓}}&lt;/nowiki&gt; || t̓ || ter || || Forma contracta.
|-
| &lt;nowiki&gt;{{Tet}}&lt;/nowiki&gt; || tet || tenet || || Abbreviatio verbi.
|-
| &lt;nowiki&gt;{{Scd̓a}}&lt;/nowiki&gt; || scd̓a || secunda || || Forma contracta.
|-
| &lt;nowiki&gt;{{Scd̓m}}&lt;/nowiki&gt; || scd̓m || secundum || || Forma contracta.
|-
| &lt;nowiki&gt;{{us}}&lt;/nowiki&gt; || ꝰ || us || || Abbreviatio finalis.
|-
| &lt;nowiki&gt;{{ꝟ}}, {{ꝟ|ir}}&lt;/nowiki&gt; || ꝟ || {{ꝟ}}, {{ꝟ|ir}} || || Valor a parametro definitur.
|-
| &lt;nowiki&gt;{{vl̓}}&lt;/nowiki&gt; || vl̓ || vel || || Abbreviatio frequens.
|-
| &lt;nowiki&gt;{{Por}}&lt;/nowiki&gt; || por || por || || Forma contracta.
|-
| &lt;nowiki&gt;{{Apd̓}}&lt;/nowiki&gt; || apd̓ || apud || || Forma contracta.
|-
| &lt;nowiki&gt;{{Oĩa}}&lt;/nowiki&gt; || oĩa || omnia || || Forma contracta.
|-
| &lt;nowiki&gt;{{Oĩm}}&lt;/nowiki&gt; || oĩm || omnium || || Forma contracta.
|-
| &lt;nowiki&gt;{{Oĩno}}&lt;/nowiki&gt; || oĩno || omnino || || Forma contracta.
|-
| &lt;nowiki&gt;{{po|&amp;amp;semi;}}, {{po|?}}, etc&lt;/nowiki&gt; || &amp;#11852; || definitus ab usore || || Cave: noli ; uti, sed &amp;amp;semi;.
|-
| &lt;nowiki&gt;{{~U}}, {{~u}}, {{~V}}, {{~v}}&lt;/nowiki&gt; || U, u; V, v || V, v, U, u || || 
|-
| &lt;nowiki&gt;{{scr|pagina scripta|spatium principale}}&lt;/nowiki&gt; || pagina scripta&lt;br/&gt;definitus ab usore || spatium principale&lt;br/&gt;definitus ab usore || || Propter abbreviationes alias vel formas insolitas.
|-
| &lt;nowiki&gt;{{~|litterae omissae}}, n{{~|o}}stra&lt;/nowiki&gt; || || {{~|litterae omissae}}, n{{~|o}}stra&lt;br/&gt;definitus ab usore || || Propter litteras omissas.
|-
| &lt;nowiki&gt;{{~,|punctum modernum}}&lt;/nowiki&gt; || , || definitus ab usore || || Signum interpunctionis historicum per commam modernam repraesentatum.
|-
| &lt;nowiki&gt;{{~:|punctum modernum}}&lt;/nowiki&gt; || : || definitus ab usore || || Signum interpunctionis historicum per interpunctionem modernam repraesentatum.
|-
| &lt;nowiki&gt;{{~/|punctum modernum}}&lt;/nowiki&gt; || / || definitus ab usore || || Virgula obliqua historica; valor modernus a parametro definitur.
|-
| &lt;nowiki&gt;{{~.|punctum modernum}}&lt;/nowiki&gt;; Dom{{~.|inus}}&lt;/nowiki&gt; || . || definitus ab usore || || Punctum vel signum abbreviationis historicum; valor modernus a parametro definitur.
|}

[[Categoria:Formulae]]</text>
      <sha1>qff0i7bjs1z5jikrnmuvdzmqhaie9t6</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Disputatio Usoris:JimKillock</title>
    <ns>3</ns>
    <id>33391</id>
    <revision>
      <id>286215</id>
      <parentid>285807</parentid>
      <timestamp>2026-10-30T16:21:05Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JimKillock</username>
        <id>19003</id>
      </contributor>
      <comment>/* V → U */ Reply</comment>
      <origin>286215</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="66796" sha1="rh3169ty2njwj3d2amgzd2qett8rl4x" xml:space="preserve">== Salve! ==

{{Salve}}[[Usor:Zyephyrus|Zyephyrus]] ([[Disputatio Usoris:Zyephyrus|disputatio]]) 14:24, 16 Augusti 2019 (UTC)

== span ==

please wait to add &lt;nowiki&gt;&lt;span id=&quot;ws-cover&quot;&gt;&lt;/nowiki&gt; in the pages; I will add a parameter for that in the revised [[Formula:Titulus]]. just give me some time till monday :) --[[Usor:Barbaking|Barbaking]] ([[Disputatio Usoris:Barbaking|disputatio]]) 07:57, 29 Aprilis 2020 (UTC)
:Sure :) was just seeing if it works on other exports – I will remove once I've exported one or two. [[Usor:JimKillock|JimKillock]] ([[Disputatio Usoris:JimKillock|disputatio]]) 07:58, 29 Aprilis 2020 (UTC)
::ok, it was just to be sure :). the template will have a parameter ''Frons='' to specify the (eventual) cover page, like [https://la.wikisource.org/w/index.php?title=De_antiquissima_Italorum_sapientia&amp;type=revision&amp;diff=126321&amp;oldid=126320 this] (seems to work). now, we have to understand why the export fails with pdf, and how/if we can center the resulting image... --[[Usor:Barbaking|Barbaking]] ([[Disputatio Usoris:Barbaking|disputatio]]) 08:26, 29 Aprilis 2020 (UTC)

== [[:meta:Community_Tech/Ebook_Export_Improvement|Community_Tech/Ebook_Export_Improvement]] ==

hi, I just wanted to inform you that at the link above on Meta they are looking for comments or feedbacks about the export of Wikisource contents as ebooks; since you seemed interested in the matter, feel free to join the conversation there if you want :) have a nice day, --[[Usor:Barbaking|Barbaking]] ([[Disputatio Usoris:Barbaking|disputatio]]) 11:57, 28 Maii 2020 (UTC)
:Thanks! Will take a look. [[Usor:JimKillock|JimKillock]] ([[Disputatio Usoris:JimKillock|disputatio]]) 12:30, 17 Iunii 2020 (UTC)

== Colloquia Erasmi ==
Salve! Optime fecisti quod transcriptionem Colloquiorum aggressus es, quo in opere libenter te adjuvabo. Qui in Vicifonte tiro sim, dubius sum: https://la.wikisource.org/wiki/Disputatio_Libri:Erasmi_Colloquia_Familiaria_Et_Encomium_Moriae.djvu Etiam nescio quam ob rem efficere non possum ut alter dialogus in propria pagina appareat: https://la.wikisource.org/wiki/Colloquia_familiaria/Epithalamium_Petri_Aegidii --[[Usor:Quasus|Quasus]] ([[Disputatio Usoris:Quasus|disputatio]]) 19:10, 16 Septembris 2020 (UTC)
:{{at||Quasus}} Salve Quaese! Et multas gratias! Corrigo hoc paginam, et addere aliquae notae formatae. [[Usor:JimKillock|JimKillock]] ([[Disputatio Usoris:JimKillock|disputatio]])

== We sent you an e-mail ==

Hello {{PAGENAME}},

Really sorry for the inconvenience. This is a gentle note to request that you check your email. We sent you a message titled &quot;The Community Insights survey is coming!&quot;. If you have questions, email surveys@wikimedia.org. 

You can [[:m:Special:Diff/20479077|see my explanation here]].

[[Usor:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Disputatio Usoris:MediaWiki message delivery|disputatio]]) 18:52, 25 Septembris 2020 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:Samuel (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Samuel_(WMF)/Community_Insights_survey/other-languages&amp;oldid=20479295 --&gt;

==De italico==

Typographi me docebant numquam voces Graecas scriptura italica (''sic'') designare; nam scriptura Graeca usitata ipsa per se italica est. In libro, quem transcribimus, verba Graeca non italico designata sunt, — ipsa scriptura italica est. Sed si putas sic recte esse, cum continuero, designabo Graeca italico. [[Usor:Demetrius Talpa|Demetrius Talpa]] ([[Disputatio Usoris:Demetrius Talpa|disputatio]]) 20:03, 17 Martii 2021 (UTC)
:{{Ping|Demetrius Talpa}} Puto tu recte dicis; formae litterae in libro sunt quasi-italicae, sed nescio quomodo litterae graeciae sint. Non est magni momenti! Possumus eligere formam te putare recte esse. Et multas gratias! [[Usor:JimKillock|JimKillock]] ([[Disputatio Usoris:JimKillock|disputatio]]) 20:08, 17 Martii 2021 (UTC)

== Ora Maritima: English or Latin? ==

I've added Sonnenschein's ''[https://en.wikisource.org/wiki/Index:Ora_Maritima.djvu Ora Maritima]'' to Wikisource. I accidentally added it to the English namespace. I'm not sure I was wrong, though. ''Ora Maritima'' has a lot of exercises and so on that are written in English. So I'm not sure whether to view it as a Latin book with English bits or an English book about Latin. What do you think? I'd like to get this resolved before I start editing the pages, because I think migrating it across namespaces will be a pain if there are a lot of pages to move. [[Usor:Persimmon and Hazelnut|Persimmon and Hazelnut]] ([[Disputatio Usoris:Persimmon and Hazelnut|disputatio]]) 15:30, 7 Octobris 2021 (UTC)
:Hi {{ping|Persimmon and Hazelnut}} I think the case is arguable either way; things are a bit more relaxed here but there are more users at en.ws; maybe ask on their forum before pressing ahead? Either way I will try to give you a bit of help with it. --[[Usor:JimKillock|JimKillock]] ([[Disputatio Usoris:JimKillock|disputatio]]) 20:36, 9 Octobris 2021 (UTC)

== Suggestion ==

Hello! How are you?

My name is Erick, I'm from Brazil, and I have added this [[:oldwikisource:Reproduction fac-similé d'un dessin (Bartholomeu Lourenço de Gusmão)/Delineatio machinæ artificiosæ|work]] by [[Scriptor:Bartholomæus de Gusmão|Bartolomeu de Gusmão]] at the Multilingual Wikisource, since it is pretty much a French-Latin bilingual book. You might find it interesting and, if possible, I would like to know if the writing &quot;Bartholomæus de Gusmão&quot; (at the &quot;Scriptor&quot; page) is correct. He was a quite fascinating character and also mastered the Latin-language (I have tried to find more Latin-language versions of his works online, but to no avail). I've found the Latin-language quite interesting, and I hope to learn it enough for reading and writing some day (but grammar lessons don't really work with me) to edit here and in the Latin Wiki. Cheers! [[Usor:Erick Soares3|Erick Soares3]] ([[Disputatio Usoris:Erick Soares3|disputatio]]) 00:11, 16 Novembris 2024 (UTC)

== Epistulae ==

Hi, I'm asking for help/ideas here. Sorry for not writing in Latin, but creating original Latin texts is a bit out of my league. I got a book with scans and transcriptions of letters between Johann Scopoli and Carl Linnae, two famous biologists. I've started transcribing these letters (only those of Scopoli, so far) at [[Epistulae ad Carolum Linnaeum (Ioannes Antonius Scopoli)]]. I am wondering, since there is a lot of letters if there's a better way to organise them (I still have to do ie. text placement on the already transcribed ones). I was thinking to maybe make a disambiguation type page which would contain a list of all letters? Or would standalone pages be more appropriate? Anyhow, thanks for your response! Best regards, [[Usor:A09|A09]] ([[Disputatio Usoris:A09|disputatio]]) 21:00, 1 Maii 2025 (UTC)

:Hi there, yes usually an index page with links to the letters would make sense. See [[Epistulae (Marcus Tullius Cicero)]] for example. Is the source in the public domain or only the contents of the letters btw? [[Usor:JimKillock|JimKillock]] ([[Disputatio Usoris:JimKillock|disputatio]]) 07:13, 2 Maii 2025 (UTC)
::Even though the book isn’t old, I believe they are public domain. Scans do not renew copyright in Slovenia and a known author died before 1945, so they should be in public domain (book was made in Slovenia, hence Slovene copyright laws apply). Translations are likely copyrightable, as is the introduction. Don’t worry, I’m not uploading these, just letters :) If anything is wrong, please let me know. Best regards, [[Usor:A09|A09]] ([[Disputatio Usoris:A09|disputatio]]) 09:42, 2 Maii 2025 (UTC)
:::Sure, I was just wondering whether there was a reason for not uploading the source document. If this is included and linked, this helps with provenance, double proof reading and long term error correction. [[Usor:JimKillock|JimKillock]] ([[Disputatio Usoris:JimKillock|disputatio]]) 13:41, 2 Maii 2025 (UTC)
::::I believe I could upload scanned scans of letters, but once in the future since I'm a bit occupied with other more important things onwiki. Thanks for your help! Stay safe, [[Usor:A09|A09]] ([[Disputatio Usoris:A09|disputatio]]) 13:45, 2 Maii 2025 (UTC)
:::::I uploaded the first letter at [[:File:Epistula ad Carolum Linnaeum (1 Septembris 1760).pdf]], but I have a little problem when referencing it at [[Epistula ad Carolum Linnaeum (1 Septembris 1760)]] (throws an error that the index page wasn't created yet, which is expected). Since not the whole book is in Latin nor is in public domain, is there a way to connect both the Wikisource page with the scanned PDF? Thanks a lot, [[Usor:A09|A09]] ([[Disputatio Usoris:A09|disputatio]]) 19:56, 2 Maii 2025 (UTC)
::::::Hi there, yes this all very non-obvious. I have linked the transcription; you use &quot;Liber:filename&quot;; and then add at least &lt;nowiki&gt;&lt;pagelist/&gt;&lt;/nowiki&gt; into the fields. Pagelist has lots of options, so you can exclude pages and number them in specific ways.
::::::Then, on the compiled public pages, you need to reference the pages you want from the ''Liber'' you want. You can probably use multiple ''Liberi'', or else you can add pages to your PDF by adding new versions to WP Commons on the same file page (ie, '''replace''' the file, rather than create new copies with new file names). [[Usor:JimKillock|JimKillock]] ([[Disputatio Usoris:JimKillock|disputatio]]) 07:03, 3 Maii 2025 (UTC)
:::::::I see you have done most of this at [[:Liber:Scopoli-1777 Introductio ad historiam naturalem.pdf]], except for setting up a public / compiled version. usually the transcription is not viewed as the &quot;final&quot; product; the pages are set up as just HTML, eg ''[[De Principe]]'' which compiles the transcription made at [[:Liber:Nicolaus Machiavellus De Principe.pdf]]; this allows export and easier reading, etc. Hope that helps! Also pages of a finished book need to sit underneath the main book page, so that export to epub PDF etc works correctly. [[Usor:JimKillock|JimKillock]] ([[Disputatio Usoris:JimKillock|disputatio]]) 07:15, 3 Maii 2025 (UTC)
::::::::Many thanks for your response! [[Usor:A09|A09]] ([[Disputatio Usoris:A09|disputatio]]) 07:20, 3 Maii 2025 (UTC)

== [[Foenix]] and [[Congestorium Artificiose Memorie]] ==

Thank you so much for your interest and assistance. With the help of Google Translate and other ai tool, the text now makes sense. 

I hope you're not too busy and we can manage to finish it within a month or two.

Best regards [[Specialis:Conlationes/82.167.147.5|82.167.147.5]] 22:36, 19 Iunii 2025 (UTC)

:Hi there, no problem and sure, the timescale depends really how much prep you can do on the pages before I proof them. The more coherent they are, the easier it is for me to tidy them up. I appreciate tho it might be a lot of work for you to get to the standard you had for the first couple of pages. Let me know how you want to approach it; I do have other things on (eg, [[De Principe]], but if the pages are fairly tidy, doing two or three of pages a day on average is quite possible. [[Usor:JimKillock|JimKillock]] ([[Disputatio Usoris:JimKillock|disputatio]]) 06:27, 20 Iunii 2025 (UTC)
::Hi,
::Here a another copy of the book Foenix
::* https://archive.org/details/ita-bnc-in2-00001198-001/page/n11/mode/1up
::[[Specialis:Conlationes/195.47.234.225|195.47.234.225]] 08:43, 22 Iunii 2025 (UTC)
::It's slow going, but we're making progress. Have a look when you get a chance. [[Specialis:Conlationes/82.167.147.5|82.167.147.5]] 11:50, 28 Iunii 2025 (UTC)
:::Will do, can you take a look at [[Pagina:Foenix. Domini Petri Ravennatis memoriae magistri - (Petrus) (IA hin-wel-all-00002799-001).pdf/30|page 30]] again when you have a chance? The second part got forgot :) [[Usor:JimKillock|JimKillock]] ([[Disputatio Usoris:JimKillock|disputatio]]) 11:52, 28 Iunii 2025 (UTC)
::::I am cross referencing the text using the other copies as guide. So it will take a while.
::::# [[Liber:Foenix. Domini Petri Ravennatis memoriae magistri - (Petrus) (IA hin-wel-all-00002799-001).pdf|Phoenix]]
::::# [[Liber:Foenix (Petrus Ravennas).djvu|Phoenix]]
::::# [[Liber:Phoenix (Petrus Ravennas, 1600).djvu|Phoenix]]
::::[[Specialis:Conlationes/195.47.234.225|195.47.234.225]] 07:54, 29 Iunii 2025 (UTC)
:::::by the way this is the clearest copy to work on. So I need your help on this page [[Pagina:Foenix (Petrus Ravennas).djvu/20|20]]
:::::[[Liber:Foenix (Petrus Ravennas).djvu]] [[Specialis:Conlationes/195.47.234.225|195.47.234.225]] 08:03, 29 Iunii 2025 (UTC)
::::::Do you want to pause and transfer the work to the new book, rather than work on two copies? It seems a waste of effort to transcribe both, if this version is clearer and easier. [[Usor:JimKillock|JimKillock]] ([[Disputatio Usoris:JimKillock|disputatio]]) 08:43, 29 Iunii 2025 (UTC)
:::::::Well this is done. So go ahead and check transcription and no need to work on the new book
:::::::* [[Liber:Foenix. Domini Petri Ravennatis memoriae magistri - (Petrus) (IA hin-wel-all-00002799-001).pdf]]
:::::::[[Specialis:Conlationes/195.47.234.225|195.47.234.225]] 09:24, 29 Iunii 2025 (UTC)
:::::::I am using the other copy to find mistake in the first one [[Specialis:Conlationes/195.47.234.225|195.47.234.225]] 09:39, 29 Iunii 2025 (UTC)
::::::::OK, no problem, I will leave to you and work on the long edition. [[Usor:JimKillock|JimKillock]] ([[Disputatio Usoris:JimKillock|disputatio]]) 09:46, 29 Iunii 2025 (UTC)
:::::::::Do you know the copy below contains two book in one ([[Foenix]] and [[Congestorium Artificiose Memorie]]). 
:::::::::So, I am trying to finish ([[Foenix]]) first.
:::::::::* [[Liber:Foenix. Domini Petri Ravennatis memoriae magistri - (Petrus) (IA hin-wel-all-00002799-001).pdf]]
:::::::::[[Specialis:Conlationes/195.47.234.225|195.47.234.225]] 10:08, 29 Iunii 2025 (UTC)
::::::::::I spotted you have split these up. The second on looks a lot more troublesome, with the gothic font. Is it all set like that? And if so, is there another, easier copy to work off? [[Usor:JimKillock|JimKillock]] ([[Disputatio Usoris:JimKillock|disputatio]]) 10:10, 29 Iunii 2025 (UTC)
:::::::::::There is another copy for (Congestorium Artificiose Memorie)
:::::::::::[[Liber:Congestorium artificiose memorie ... - V.P.F. Joa(n)nis Romberch de Kyrspe. Regularis obseruantie predicatorie- (IA hin-wel-all-00002875-001).pdf]] [[Specialis:Conlationes/195.47.234.225|195.47.234.225]] 10:15, 29 Iunii 2025 (UTC)
::::::::::::That looks about the same, in terms of typsetting, unless I have missed something. 
::::::::::::There is also a critical edition recently published, access to which would help. See [https://editorialsinderesis.com/wp-content/uploads/texto-the-congestorium-artificiose-memorie-.pdf this sample of the book]. You could [https://www.ujaen.es/departamentos/lycm/contactos/ramos-grane-marta contact the author via this page] and ask if they would be prepared to share their raw transcription? They might appreciate the interest and share the pain of doing this, and wish to save you the time. [[Usor:JimKillock|JimKillock]] ([[Disputatio Usoris:JimKillock|disputatio]]) 10:19, 29 Iunii 2025 (UTC)
:::::::::::::Not sure if the author agree due to copyright by the publisher [[Specialis:Conlationes/195.47.234.225|195.47.234.225]] 10:38, 29 Iunii 2025 (UTC)
::::::::::::::Sure, except:
::::::::::::::* the raw transcript is a literal copy of a public domain text and therefore not subject to copyright
::::::::::::::* as we would match the text to the PD document, this would ensure no copyright was infringed
::::::::::::::In any case, there is no harm in asking (and a lot to gain). [[Usor:JimKillock|JimKillock]] ([[Disputatio Usoris:JimKillock|disputatio]]) 10:40, 29 Iunii 2025 (UTC)
:::::::::::::Also, another copy with more gothic font just in case
:::::::::::::* https://books.google.com/books?id=6XVSN-GYrl0C&amp;printsec=frontcover&amp;redir_esc=y#v=onepage&amp;q&amp;f=false
:::::::::::::[[Specialis:Conlationes/195.47.234.225|195.47.234.225]] 10:47, 29 Iunii 2025 (UTC)
::::::::::::::I can contact the author, if you prefer - let me know! [[Usor:JimKillock|JimKillock]] ([[Disputatio Usoris:JimKillock|disputatio]]) 10:51, 29 Iunii 2025 (UTC)
:::::::::::::::Yes that would be great [[Specialis:Conlationes/195.47.234.225|195.47.234.225]] 10:54, 29 Iunii 2025 (UTC)
:::::::::Again, thank you for your support and assistance. [[Specialis:Conlationes/195.47.234.225|195.47.234.225]] 10:12, 29 Iunii 2025 (UTC)
:::::::I noticed that you left a &lt;!--chck--&gt; tag on pages [[Pagina:Foenix. Domini Petri Ravennatis memoriae magistri - (Petrus) (IA hin-wel-all-00002799-001).pdf/23|23]] and [[Pagina:Foenix. Domini Petri Ravennatis memoriae magistri - (Petrus) (IA hin-wel-all-00002799-001).pdf/24|24]]. I reviewed those sections against another source on page [[Pagina:Foenix (Petrus Ravennas).djvu/21|21]] and corrected some error. However, I'm unsure how to proceed with the other comment in the text and would appreciate your guidance. [[Specialis:Conlationes/82.167.147.5|82.167.147.5]] 21:59, 29 Iunii 2025 (UTC)
::::::::Thanks; the main issue now is all the medieval style references, which need to be comprehensible for a modern reader. This will take some research and checking but it is not necessarily for you to do. [[Usor:JimKillock|JimKillock]] ([[Disputatio Usoris:JimKillock|disputatio]]) 22:06, 29 Iunii 2025 (UTC)
:::::::::Excellent. When you have a moment, kindly take a look at page [[Pagina:Foenix (Petrus Ravennas).djvu/21|21]] &lt;br&gt;[[Specialis:Conlationes/82.167.147.5|82.167.147.5]] 22:15, 29 Iunii 2025 (UTC)
:::::::::I successfully removed hidden characters (such as hidden hyphens) from the text resulting from OCR processing. 
:::::::::I will now begin working on the second copy of the book &quot;[[Liber:Foenix (Petrus Ravennas).djvu]]&quot; 
:::::::::Second time's the charm. [[Specialis:Conlationes/82.167.147.5|82.167.147.5]] 02:17, 30 Iunii 2025 (UTC)

:Where do I do the proofing for ''Congestorium Artificiose Memorie''? Or is that paused? 
:On ''Foenix'', I will work through the various pages marked as ''problematic''. 
:Re page 21 of the second version of ''Foenix'', I don't understand the purpose of me proofing a second copy of this book, could you explain what you are trying to do? 
:I can work on one copy of a book, but I cannot help proofread two versions of the same thing. If it helps you, then you can do what you like of course, but my help has to be limited to one copy of each text. [[Usor:JimKillock|JimKillock]] ([[Disputatio Usoris:JimKillock|disputatio]]) 07:54, 30 Iunii 2025 (UTC)
::I don't know why some of the pages marked as ''problematic''. So I am trying find out from other copy [[Specialis:Conlationes/195.47.234.225|195.47.234.225]] 11:09, 30 Iunii 2025 (UTC)
:::Sure. I have marked them as problematic because they have contractions that I don't understand, or because the characters are sometimes hard to read - sit and fit look very similar, meaning &quot;it would be&quot; and &quot;it makes&quot;, roughly. I am going through the contractions asking ChatGPT or Claude what it makes of them. This is a task for me, which is easiest done this way. It is probably easiest if you let me reduce these to the very difficult to solve issues. There is one, at [[Pagina:Foenix. Domini Petri Ravennatis memoriae magistri - (Petrus) (IA hin-wel-all-00002799-001).pdf/29|29]], where the contraction e. is unclear. This is his memory aid, but at this point you may need a Latin specialist and a mnemnonics specialist to make an educated guess! [[Usor:JimKillock|JimKillock]] ([[Disputatio Usoris:JimKillock|disputatio]]) 11:15, 30 Iunii 2025 (UTC)
:::That is done now, first pass complete. One query, and maybe some assumptions on the abbreviations relating to the mnemnonics, particulary ''rotunda'' (''.r.'') which might be double checked. [[Usor:JimKillock|JimKillock]] ([[Disputatio Usoris:JimKillock|disputatio]]) 11:39, 30 Iunii 2025 (UTC)
::::You might find ChatGPT or Claude helpful for transcription the '' Congestorium Artificiose Memorie'' [[Specialis:Conlationes/82.167.147.5|82.167.147.5]] 14:12, 30 Iunii 2025 (UTC)
:::::Hi, see my comments at [[Disputatio:Congestorium Artificiosae Memoriae]] - the OCR tools here do a really good job, if you choose the right one. [[Usor:JimKillock|JimKillock]] ([[Disputatio Usoris:JimKillock|disputatio]]) 14:16, 30 Iunii 2025 (UTC)
::::::Just upload a page to ChatGPT and see what it comes up with!. Also ask for translation [[Specialis:Conlationes/82.167.147.5|82.167.147.5]] 14:21, 30 Iunii 2025 (UTC)
:::::::If this was what you have been doing on the other pages of this book then the results are very poor compared with Tesseract OCR which is nearly spot on [[Usor:JimKillock|JimKillock]] ([[Disputatio Usoris:JimKillock|disputatio]]) 14:22, 30 Iunii 2025 (UTC)
:::::I can btw give some simple instructions for importing and cleaning up the Tesseract OCR, which would be a lot of help for me to proof the result: Basically:
:::::* Import OCR
:::::* Using an external text tool, search and replace ſ for &lt;nowiki&gt;{{s}};&lt;/nowiki&gt; remove the line breaks and hyphen character (join the hyphened words together)
:::::*&lt;nowiki&gt; replace qꝫ with {{que}}, ⁊ with {{tet}}&lt;/nowiki&gt; etc
:::::[[Usor:JimKillock|JimKillock]] ([[Disputatio Usoris:JimKillock|disputatio]]) 14:19, 30 Iunii 2025 (UTC)
::::::Just upload a page to ChatGPT and see what it comes up with!. Also ask for translation [[Specialis:Conlationes/82.167.147.5|82.167.147.5]] 14:22, 30 Iunii 2025 (UTC)
:::::::As above, looking at the prior work you had done, I don't think it is very helpful [[Usor:JimKillock|JimKillock]] ([[Disputatio Usoris:JimKillock|disputatio]]) 14:23, 30 Iunii 2025 (UTC)
::::::::Whatever you did on Foenix was pretty decent, but the results on the second book are borderline nonsense at time. [[Usor:JimKillock|JimKillock]] ([[Disputatio Usoris:JimKillock|disputatio]]) 14:24, 30 Iunii 2025 (UTC)
::::::::It might just surprise you [[Specialis:Conlationes/82.167.147.5|82.167.147.5]] 14:26, 30 Iunii 2025 (UTC)
:::::::::I just tried for [[Pagina:Foenix._Domini_Petri_Ravennatis_memoriae_magistri_-_(Petrus)_(IA_hin-wel-all-00002799-001).pdf/56|page 56]], which [[Pagina:Foenix._Domini_Petri_Ravennatis_memoriae_magistri_-_(Petrus)_(IA_hin-wel-all-00002799-001).pdf/56|I did withTesseract]] 
:::::::::I got this:
:::::::::&lt;blockquote&gt;
:::::::::simit doctois sollicitarione dum adolescentior
:::::::::esset in unum congesti libellum qui inde Lon-
:::::::::gestovium artificiose nemozatioe nomen sorti-
:::::::::tus est. Interposita itaq; per me appellatione
:::::::::cum devolveretur ad S. Apostolicam causā
:::::::::Jacobi hochstrassen inquisitoria contra *Spe-
:::::::::culum ocularezibq; inter cardinei cœtus vi-
:::::::::ros pecularius committeretur / veluti iuriscon-
:::::::::sultissimis: &amp; quod præcipuum erat: quia inter
:::::::::Theologicum agmen facile primatum tribit ve-
:::::::::dicasset vir alter eque acu (absq; iniuria di-
:::::::::cetur) quid nam fideri archodoceæ consentane
:::::::::um: quidue dissimum internoscere. Cumq;
:::::::::ille reverendissimus pater &amp; procurator age-
:::::::::ret apud Episcopum Spirē. factus apud
:::::::::Reuerendiff. Domi. tuam sollicitator con-
:::::::::sumptis aliquoties vigiliis abs te institit:
:::::::::dum indices vel rectius horarum edes tuas fre-
:::::::::quentares: tuo potissimum erant: quæ longe
:::::::::noscē molestiam nonnulli alleviarent: Impzi-
:::::::::mis quidem locorum arte Symonidis compa-
:::::::::ratio optaram in sum amplo spacioso perspicu-
:::::::::o tuo cum dissertinijs ad rem ipsam necessariijs
:::::::::exornatissimo palatio. Ne modo ut Liceronis
:::::::::est præcepto centum inibi concederentur lo-
:::::::::caverum penetrare que Ioan. M. Ischaelis
:::::::::&amp; Petrus ravennas: atq; alij suadent facillimē
:::::::::illuc coniurare liceret. Si quippe religiosorū
:::::::::domus Theologorum: Iuristarum / &amp; Medicorū
:::::::::/ Philosophorum: id genus hominum maiore
:::::::::nōs ingredi liberet quatenus inibi nobis loca
:::::::::vendicemus a Palatio tuo volefcius nulla ra&lt;/blockquote&gt;
:::::::::Tesseract picks up all of the weird characters, much, much better. [[Usor:JimKillock|JimKillock]] ([[Disputatio Usoris:JimKillock|disputatio]]) 14:30, 30 Iunii 2025 (UTC)
::::::::::Here is a [[Usor:JimKillock/Transcribe_test|table showing a comparison for pge 57]]. Tesseract is doing much better and would save us both a lot of time, I am certain. [[Usor:JimKillock|JimKillock]] ([[Disputatio Usoris:JimKillock|disputatio]]) 15:23, 30 Iunii 2025 (UTC)
::::::::::Hi there, Marta came back to say that she is contractually obliged not to share her transcription. 
::::::::::I played a bit more with the two transcription tools. I am not anti CHatGPT or anything, I use it for various things, but it is doing a lot worse than the scanning tools we have. This second book is a lot more old fashioned and uses a lot more medieval scribal contractions, which ChatGPT is not picking up (along with some other errors). See [https://la.wikisource.org/w/index.php?title=Pagina%3AFoenix._Domini_Petri_Ravennatis_memoriae_magistri_-_%28Petrus%29_%28IA_hin-wel-all-00002799-001%29.pdf%2F54&amp;diff=235384&amp;oldid=234977 this edit for example], where I replaced what you were able to do with ChatGPT with a Tesseract transcription. 
::::::::::If we go with Tesseract, and you can do the initial work, then I can commit to finishing the pages that way. If I have to work from ChatGPT output, without it being substantially cleaned up, I fear that will be too much work as I will just end up re-scanning the pages.  Considering how long this book is as well,  I will probably have to bow out at this point. [[Usor:JimKillock|JimKillock]] ([[Disputatio Usoris:JimKillock|disputatio]]) 17:55, 30 Iunii 2025 (UTC)
:::::::::::I see your point, and you’re right. Also, I have a crazy idea — it just might work I need time to test it. [[Specialis:Conlationes/82.167.147.5|82.167.147.5]] 03:51, 1 Iulii 2025 (UTC)
:::::::::::https://www.youtube.com/watch?v=KE4xEzFGSU8 [[Specialis:Conlationes/82.167.147.5|82.167.147.5]] 04:01, 1 Iulii 2025 (UTC)
::::::::::::That might be a stretch! I am njot sure it is needed, the error rate is not so high. The text we have is very close in style to what is known as a Latin [[:w:en:Incunabula|Incunabulum]]; ie early printed book, and the Tesseract Latin-Incunabula engine is trained on these kinds of books and fonts already.
::::::::::::There is another thing we can automate tho, which is the search and replace. Since a lot of the work is basically finding the characters long-s and son on, and replacing with a template, eg &lt;nowiki&gt;{{s}}, {{et}}, {{tet}}, {{qui}}&lt;/nowiki&gt;, and so on, we could get a Wikimedia bot to work through the pages on the book,  and do all the replacements.
::::::::::::That would cut the time significantly, I think. [[Usor:JimKillock|JimKillock]] ([[Disputatio Usoris:JimKillock|disputatio]]) 07:01, 1 Iulii 2025 (UTC)
:::::::::::::Note that I am working on a bot for this. [[Usor:JimKillock|JimKillock]] ([[Disputatio Usoris:JimKillock|disputatio]]) 12:46, 1 Iulii 2025 (UTC)
:::::::::::::OK, so the folks at Wikisource helped write a js to do this for us. You can find my version of it at [[Usor:JimKillock/scribal.js]]. The first line of [[Usor:JimKillock/common.js]] also needs to be included, to summon it. What this does is to clean up the output from the scan on the''' first save of the new page only'''.  This should speed up the process immensely. [[Usor:JimKillock|JimKillock]] ([[Disputatio Usoris:JimKillock|disputatio]]) 22:46, 1 Iulii 2025 (UTC)
:::::::::::::okay, have look at page [[Pagina:Foenix. Domini Petri Ravennatis memoriae magistri - (Petrus) (IA hin-wel-all-00002799-001).pdf/52|52]] and [[Pagina:Foenix. Domini Petri Ravennatis memoriae magistri - (Petrus) (IA hin-wel-all-00002799-001).pdf/53|53]]
:::::::::::::Is this the right way to do it?
:::::::::::::Just to confirm—are ¶ and ꝰ meant to be part of the text? 
:::::::::::::Also, it seems ꝰ short for &quot;us&quot; [[Specialis:Conlationes/82.167.147.5|82.167.147.5]] 02:07, 2 Iulii 2025 (UTC)
::::::::::::::Is this the right way to do it? - this looks good yes, altho the script would not work of course, as the page was already in existence.
::::::::::::::I corrected some templates which did not exist / were not needed. If in doubt, use &lt;nowiki&gt;{{scr|origchar|result}}&lt;/nowiki&gt;
::::::::::::::I will vibecode a bash script to do the same job as the js tool, for the existing raw pages
::::::::::::::Just to confirm—are ¶ and ꝰ meant to be part of the text? Yes and yes
::::::::::::::Also, it seems ꝰ short for &quot;us&quot; - It is what later became a ' mark - so it just means &quot;something missing follows&quot;. So we use&lt;nowiki&gt; {{Scr| ꝰ|us}}&lt;/nowiki&gt; [[Usor:JimKillock|JimKillock]] ([[Disputatio Usoris:JimKillock|disputatio]]) 07:29, 2 Iulii 2025 (UTC)
:::::::::::::::(we can add an {{us}} template tho, for readability etc - but not all 9's will be us), so IDK if we should transform it automatically) [[Usor:JimKillock|JimKillock]] ([[Disputatio Usoris:JimKillock|disputatio]]) 08:30, 2 Iulii 2025 (UTC)
:::::::::::::::In fact it seems you are right and this is always -us, so I added it into the scripts. [[Usor:JimKillock|JimKillock]] ([[Disputatio Usoris:JimKillock|disputatio]]) 08:51, 2 Iulii 2025 (UTC)
::::::::::::::[https://gist.github.com/JimKillock/853b4b8baf23bac5fd55b5499c1bf93a Here is a bash script] that will replace the characters automatically, not sure if you are familiar with using terminal scripts etc but it is not difficult. If made executable, and named as below, it would run with 
::::::::::::::&lt;code&gt;./wikimedia_transform.sh filename.txt&lt;/code&gt; [[Usor:JimKillock|JimKillock]] ([[Disputatio Usoris:JimKillock|disputatio]]) 08:16, 2 Iulii 2025 (UTC)
Checking in, if you want to help (and don't want to add transcriptions) you can format and check pages up to page 100. --[[Usor:JimKillock|JimKillock]] ([[Disputatio Usoris:JimKillock|disputatio]]) 16:57, 3 Iulii 2025 (UTC)

:Update, I have {{exp|nearly}} done the first pass. Some of the layouts look quite hard work tho, with text on the sie o upside down. These might need to be images? SVGs? I am not sure. Let me know if you are still working on this, and how you feel able to help. [[Usor:JimKillock|JimKillock]] ([[Disputatio Usoris:JimKillock|disputatio]]) 15:24, 4 Iulii 2025 (UTC)
:Hi there, I have listed the pages that I hope you or your friends can help format at [[Disputatio:Congestorium Artificiosae Memoriae]]. Be good to hear from you, and know if you are still interested in finishing this project. [[Usor:JimKillock|JimKillock]] ([[Disputatio Usoris:JimKillock|disputatio]]) 11:12, 5 Iulii 2025 (UTC)
::I'm really sorry I haven’t been in touch—I was sick over the past few days and needed some time to rest and recover. [[Specialis:Conlationes/82.167.147.5|82.167.147.5]] 11:33, 5 Iulii 2025 (UTC)
:::No problem at all, hope you feel better. Let me know if you ate able to help with the page formatting. [[Usor:JimKillock|JimKillock]] ([[Disputatio Usoris:JimKillock|disputatio]]) 11:35, 5 Iulii 2025 (UTC)
::::Feeling better now—working on fixing the Header [[Specialis:Conlationes/2A00:5400:E139:99B:844E:A3D1:3C0D:7173|2A00:5400:E139:99B:844E:A3D1:3C0D:7173]] 20:44, 7 Iulii 2025 (UTC)
::::I have create a table for the pages
::::[[Disputatio:Congestorium Artificiosae Memoriae]] [[Specialis:Conlationes/91.198.251.56|91.198.251.56]] 10:19, 8 Iulii 2025 (UTC)
:::::That's great, good to see progress on these. [[Usor:JimKillock|JimKillock]] ([[Disputatio Usoris:JimKillock|disputatio]]) 16:37, 8 Iulii 2025 (UTC)
::::::Hi
::::::Two templates are required for this page [[Pagina:Foenix. Domini Petri Ravennatis memoriae magistri - (Petrus) (IA hin-wel-all-00002799-001).pdf/216|216]] and possibly others.
::::::* &quot;Template:Upside down&quot;
::::::* &quot;Template:Transform-rotate&quot;
::::::[[Specialis:Conlationes/2A00:5400:E139:99B:79A7:F703:B7EE:932E|2A00:5400:E139:99B:79A7:F703:B7EE:932E]] 23:20, 9 Iulii 2025 (UTC)
:::::::OK, copied across to &lt;nowiki&gt;{{Inversus}} {{Rotatus}}; and also {{Dsiplay}} was needed, at {{Ostensio}}&lt;/nowiki&gt; [[Usor:JimKillock|JimKillock]] ([[Disputatio Usoris:JimKillock|disputatio]]) 06:28, 10 Iulii 2025 (UTC)
::::::::{{Inversus|Inversus}}, {{Rotatus|90|Rotatus}} [[Usor:JimKillock|JimKillock]] ([[Disputatio Usoris:JimKillock|disputatio]]) 06:34, 10 Iulii 2025 (UTC)
:::::::::Rotate has something wrong / missing, will investigate later or tomorrow [[Usor:JimKillock|JimKillock]] ([[Disputatio Usoris:JimKillock|disputatio]]) 06:40, 10 Iulii 2025 (UTC)
::::::::::👍 [[Specialis:Conlationes/2A00:5400:E139:99B:C075:F9CC:DBAD:4791|2A00:5400:E139:99B:C075:F9CC:DBAD:4791]] 15:57, 10 Iulii 2025 (UTC)
:::::::::::OK, it is working, in fact, but you need sytax like &lt;nowiki&gt;&lt;span style=&quot;font-size: 1.4em; {{Rotatus|0}}&quot;&gt;∫&lt;/span&gt; &lt;span style=&quot;font-size: 1.4em; {{Rotatus|20}}&quot;&gt;∫&lt;/span&gt; &lt;span style=&quot;font-size: 1.4em; {{Rotatus|40}}&quot;&gt;∫&lt;/span&gt; &lt;span style=&quot;font-size: 1.4em; {{Rotatus|60}}&quot;&gt;∫&lt;/span&gt;&lt;/nowiki&gt; giving &lt;span style=&quot;font-size: 1.4em; {{Rotatus|0}}&quot;&gt;∫&lt;/span&gt; &lt;span style=&quot;font-size: 1.4em; {{Rotatus|20}}&quot;&gt;∫&lt;/span&gt; &lt;span style=&quot;font-size: 1.4em; {{Rotatus|40}}&quot;&gt;∫&lt;/span&gt; &lt;span style=&quot;font-size: 1.4em; {{Rotatus|60}}&quot;&gt;∫&lt;/span&gt;. See the documentation at [[Formula:Rotatus]] [[Usor:JimKillock|JimKillock]] ([[Disputatio Usoris:JimKillock|disputatio]]) 08:06, 11 Iulii 2025 (UTC)
::::::::::::you can also just use [[Formula:Littera rotata]] [[Usor:JimKillock|JimKillock]] ([[Disputatio Usoris:JimKillock|disputatio]]) 08:17, 11 Iulii 2025 (UTC)
:::::::::::::Great [[Specialis:Conlationes/2A00:5400:E139:99B:3546:C2D1:DC9E:345B|2A00:5400:E139:99B:3546:C2D1:DC9E:345B]] 13:24, 11 Iulii 2025 (UTC)
:::::::::::::Before I start splitting the book into chapters, please take a look at the table of contents I’ve created and share your feedback 
:::::::::::::[[Disputatio:Congestorium Artificiosae Memoriae]] [[Specialis:Conlationes/82.167.150.133|82.167.150.133]] 17:26, 11 Iulii 2025 (UTC)
::::::::::::::Thanks, my only comment was to use forward slashes. Are you OK with the Wikimarkup around spltting pages, chapters etc? [[Usor:JimKillock|JimKillock]] ([[Disputatio Usoris:JimKillock|disputatio]]) 17:27, 11 Iulii 2025 (UTC)
:::::::::::::::not a problem [[Specialis:Conlationes/2A00:5400:E139:99B:C543:505F:553A:813E|2A00:5400:E139:99B:C543:505F:553A:813E]] 17:37, 11 Iulii 2025 (UTC)
:::::::::::::::Like that [[Congestorium Artificiosae Memoriae/Conclusio|Conclusio]] [[Specialis:Conlationes/2A00:5400:E139:99B:C543:505F:553A:813E|2A00:5400:E139:99B:C543:505F:553A:813E]] 18:14, 11 Iulii 2025 (UTC)
:::::::::::::::Have you thought of a fitting title for the opening section of the book?
:::::::::::::::from page 53 to 61 [[Specialis:Conlationes/2A00:5400:E139:99B:C543:505F:553A:813E|2A00:5400:E139:99B:C543:505F:553A:813E]] 18:18, 11 Iulii 2025 (UTC)
::::::::::::::::What do we have? Some poems (Poema) and some dedicatory letters (Epistolae). That would do for now I think? They can always be moved later, we could also check how Marta has done it, altho this is not obvious from the introductory chapters and contents page. [[Usor:JimKillock|JimKillock]] ([[Disputatio Usoris:JimKillock|disputatio]]) 06:37, 12 Iulii 2025 (UTC)
::::::::::::::::[[Liber:Ars Memorativa (Leporeus).djvu]] [[Specialis:Conlationes/37.106.15.196|37.106.15.196]] 00:39, 2 Augusti 2025 (UTC)

== Ars Memorativa ==

Welcome back! I noticed you haven't been working on the [[Congestorium Artificiosae Memoriae]] lately. It's perfectly fine to pause and take breaks from time to time.

In the meantime, would you be interested in working on another book together?

[[Liber:Ars Memorativa (Leporeus).djvu]]
Best Regret [[Specialis:Conlationes/37.106.2.89|37.106.2.89]] 03:40, 20 Augusti 2025 (UTC)

:Hi there, will take a look at this in a week or so, am busy this month tho. [[Usor:JimKillock|JimKillock]] ([[Disputatio Usoris:JimKillock|disputatio]]) 08:22, 26 Augusti 2025 (UTC)
::Great [[Specialis:Conlationes/91.198.251.56|91.198.251.56]] 07:00, 27 Augusti 2025 (UTC)
::So are you ready? [[Specialis:Conlationes/37.105.235.52|37.105.235.52]] 10:16, 29 Augusti 2025 (UTC)
:::Hi there, no I have some other things I need to do but will take a look mid September. [[Usor:JimKillock|JimKillock]] ([[Disputatio Usoris:JimKillock|disputatio]]) 12:34, 29 Augusti 2025 (UTC)
::::I hope you are doing well. 
::::Are you ready now? [[Specialis:Conlationes/&amp;#126;2025-68940-4|&amp;#126;2025-68940-4]] ([[Disputatio Usoris:&amp;#126;2025-68940-4|talk]]) 10:16, 23 Septembris 2025 (UTC)
:::::Hi there I can make a start and help but my time is a bit limited. Which of these is the higher priority? The shorter text might be more realistic. [[Usor:JimKillock|JimKillock]] ([[Disputatio Usoris:JimKillock|disputatio]]) 18:43, 26 Septembris 2025 (UTC)
::::::[[Liber:Ars Memorativa (Leporeus).djvu|The Ars Memorativa of Gulielmus Leporeus of Avallon]] may be accomplished in a short time. [[Specialis:Conlationes/&amp;#126;2025-68940-4|&amp;#126;2025-68940-4]] ([[Disputatio Usoris:&amp;#126;2025-68940-4|talk]]) 07:12, 27 Septembris 2025 (UTC)
::::::Just apply the same approach you used last time to the entire book, and I’ll go through it to make adjustments. [[Specialis:Conlationes/&amp;#126;2025-68940-4|&amp;#126;2025-68940-4]] ([[Disputatio Usoris:&amp;#126;2025-68940-4|talk]]) 07:19, 27 Septembris 2025 (UTC)
:::::::OK. Will start on this. Something to think about, especially if we go back to the longer text, we could consider doing a &quot;time / skills swap&quot;; for example I have a book here [[Liber:Nos in schola latine loquimur - Ars latine loquendi.pdf]]; and I have a text which is already transcribed which I need to copy paste back. I can provide the text in wiki format, and the page numbers are clearly marked. I could ask you to do the copy paste work in return for the time proof reading pages at [[Congestorium Artificiosae Memoriae]]. we don't have to be exact about the time, but could let erach other know a rough estimate of time given; this would help me feel like I am able to progress my projects while helping you, rather than having to choose not to do my own projects in order to help you. Let me know what you think. [[Usor:JimKillock|JimKillock]] ([[Disputatio Usoris:JimKillock|disputatio]]) 10:58, 28 Septembris 2025 (UTC)
::::::::Agreed on &quot;time / skills swap&quot; for both books
::::::::* [[Liber:Ars_Memorativa_(Leporeus).djvu|Ars Memorativa]] 
::::::::* [[Liber:Foenix. Domini Petri Ravennatis memoriae magistri - (Petrus) (IA hin-wel-all-00002799-001).pdf|Congestorium Artificiosae Memoriae]]
::::::::in exchange for transcribing 
::::::::* [[Liber:Nos in schola latine loquimur - Ars latine loquendi.pdf|Nos in schola latine loquimur Ars latine loquendi]]
::::::::[[Specialis:Conlationes/&amp;#126;2025-68940-4|&amp;#126;2025-68940-4]] ([[Disputatio Usoris:&amp;#126;2025-68940-4|talk]]) 03:00, 30 Septembris 2025 (UTC)
:::::::::Ah great! it is just copy pasting; I will create a document with the text that needs moving over shortly. Thank you very much :) [[Usor:JimKillock|JimKillock]] ([[Disputatio Usoris:JimKillock|disputatio]]) 06:16, 30 Septembris 2025 (UTC)
::::::::::15 pages everyday maybe by the next month it will be done. [[Specialis:Conlationes/&amp;#126;2025-63305-8|&amp;#126;2025-63305-8]] ([[Disputatio Usoris:&amp;#126;2025-63305-8|talk]]) 08:50, 30 Septembris 2025 (UTC)
:::::::::::Hi there, the text to copy is here: [[Nos in schola latine loquimur - Ars latine loquendi]] - please note, use this text, rather than trasnscribing anew, as it is '''already proofed'''. [[Usor:JimKillock|JimKillock]] ([[Disputatio Usoris:JimKillock|disputatio]]) 15:55, 30 Septembris 2025 (UTC)
::::::::::::Don’t worry, it’s easy for me to make a new transcription, better than just copying another text.[[Specialis:Conlationes/&amp;#126;2025-68940-4|&amp;#126;2025-68940-4]] ([[Disputatio Usoris:&amp;#126;2025-68940-4|talk]]) 16:49, 30 Septembris 2025 (UTC)
:::::::::::::Sure, but then I have extra working validating it? The text I have is checked. Unless you have a way to check your work against the copy I have? [[Usor:JimKillock|JimKillock]] ([[Disputatio Usoris:JimKillock|disputatio]]) 20:15, 30 Septembris 2025 (UTC)
::::::::::::::I have completed 15 pages using my current approach. Could you review and validate it to determine if I should proceed further? [[Specialis:Conlationes/&amp;#126;2025-68940-4|&amp;#126;2025-68940-4]] ([[Disputatio Usoris:&amp;#126;2025-68940-4|talk]]) 01:11, 1 Octobris 2025 (UTC)
::::::::::::::https://www.diffchecker.com/text-compare/ [[Specialis:Conlationes/&amp;#126;2025-63305-8|&amp;#126;2025-63305-8]] ([[Disputatio Usoris:&amp;#126;2025-63305-8|talk]]) 06:02, 1 Octobris 2025 (UTC)
:::::::::::::::Hi there, Ok carry on, you are doing a good job with the formatting. [[Usor:JimKillock|JimKillock]] ([[Disputatio Usoris:JimKillock|disputatio]]) 08:48, 4 Octobris 2025 (UTC)
::::::::I want to use [[en:Template:Overfloat image|Overfloat image]] template on [[Pagina:Ars Memorativa (Leporeus).djvu/7|page number 7]] but I didn't find it. [[Specialis:Conlationes/&amp;#126;2025-63305-8|&amp;#126;2025-63305-8]] ([[Disputatio Usoris:&amp;#126;2025-63305-8|talk]]) 10:11, 1 Octobris 2025 (UTC)
:::::::::Sure I can copy this across. I will take a look at the page and what you need to achieve. [[Usor:JimKillock|JimKillock]] ([[Disputatio Usoris:JimKillock|disputatio]]) 08:49, 4 Octobris 2025 (UTC)
:::::::::That's now available using &lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;{{Imago superposita}}&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;. I haven't tested it, and please remember that text renders differently according to user preferences, so this will be very inexact. In the case of this title page, using Alt text could be a perfectly acceptable or preferable way of showing the page text and illutration. [[Usor:JimKillock|JimKillock]] ([[Disputatio Usoris:JimKillock|disputatio]]) 09:57, 4 Octobris 2025 (UTC)
::::::::::Done.
::::::::::[[Liber:Nos in schola latine loquimur - Ars latine loquendi.pdf]] [[Specialis:Conlationes/&amp;#126;2025-68940-4|&amp;#126;2025-68940-4]] ([[Disputatio Usoris:&amp;#126;2025-68940-4|talk]]) 14:11, 4 Octobris 2025 (UTC)
::::::::::another [[en:Template:Scan page link]] is needed [[Specialis:Conlationes/&amp;#126;2025-68940-4|&amp;#126;2025-68940-4]] ([[Disputatio Usoris:&amp;#126;2025-68940-4|talk]]) 14:15, 4 Octobris 2025 (UTC)
:::::::::::Added [[Formula:Nexus ad facsimile]]; but it might break, there are a lot of sub templates by the look of it. If you try it somewhere I can debug it and add whatever else is missing. [[Usor:JimKillock|JimKillock]] ([[Disputatio Usoris:JimKillock|disputatio]]) 17:05, 4 Octobris 2025 (UTC)
::::::::::::I would like to include it in the table of contents to make it easier for me to review and jump to any chapter.
::::::::::::[[Pagina:Nos in schola latine loquimur - Ars latine loquendi.pdf/9|Table of Contents]] [[Specialis:Conlationes/&amp;#126;2025-68940-4|&amp;#126;2025-68940-4]] ([[Disputatio Usoris:&amp;#126;2025-68940-4|talk]]) 01:10, 5 Octobris 2025 (UTC)
:::::::::::::Can you set this up where you want it to work, eg put the transcription pages with the ToC on Liber page to list the contents, or make a book page with the ToC displayed on the page, so we can see if it works? The '''template applies differently to all three different spaces''', transcription page; Liber (transcription project) page; and mainspace (book), so we can only test it if it is displayed in all three contexts. [[Usor:JimKillock|JimKillock]] ([[Disputatio Usoris:JimKillock|disputatio]]) 07:43, 5 Octobris 2025 (UTC)
::::::::::::::I didn't understand what do you want me to do [[Specialis:Conlationes/&amp;#126;2025-63305-8|&amp;#126;2025-63305-8]] ([[Disputatio Usoris:&amp;#126;2025-63305-8|talk]]) 11:47, 7 Octobris 2025 (UTC)
:::::::::::::::The template is designed to work on content transcluded on Index (Liber) pages (see [[en:Template:Scan_page_link]]. I'm assuming you want to use the contents page on the Liber / Index page. It behaves differently when transcluded on the normal book pages. So you should set up the contents page transclusion on [[Liber:Nos in schola latine loquimur - Ars latine loquendi.pdf]] and also at [[Nos in schola latine loquimur - Ars latine loquendi]] so we can test it is all working (or not). [[Usor:JimKillock|JimKillock]] ([[Disputatio Usoris:JimKillock|disputatio]]) 16:49, 7 Octobris 2025 (UTC)
::::::::::::::::I added it but it does not seem to be working; can you check and confirm? [[Usor:JimKillock|JimKillock]] ([[Disputatio Usoris:JimKillock|disputatio]]) 18:40, 7 Octobris 2025 (UTC)
:::::::::::::::::Yes it does not work [[Specialis:Conlationes/&amp;#126;2025-68940-4|&amp;#126;2025-68940-4]] ([[Disputatio Usoris:&amp;#126;2025-68940-4|talk]]) 23:24, 7 Octobris 2025 (UTC)

== &lt;s&gt;Two&lt;/s&gt; One formula&lt;s&gt;e&lt;/s&gt; to fix? ==

Noticed your talk page is listed in [[:Categoria:Formulae]]. Searched through the templates used on the talk page and found two with misplaced references to the category:
::&lt;nowiki&gt;&lt;/noinclude&gt;[[Categoria:Formulae]]&lt;/nowiki&gt; 

Oh, wait, [[Formula:Exp]] is a redirect, and not a problem.

Could you fix up [[:Formula:Textus expunctus]] to put the category inside the noinclude
::&lt;nowiki&gt;[[:Categoria:Formulae]]&lt;/noinclude&gt;&lt;/nowiki&gt;
and then check your talk page disappears from [[:Categoria:Formulae]] ? [[Usor:Shenme|Shenme]] ([[Disputatio Usoris:Shenme|disputatio]]) 04:10, 3 Septembris 2025 (UTC)

:I think that is done, thank you! [[Usor:JimKillock|JimKillock]] ([[Disputatio Usoris:JimKillock|disputatio]]) 17:39, 3 Septembris 2025 (UTC)

== Transcription request: Ars_Memorativa, Josephus Publicius ==

If it’s not too much trouble, could you please take some time to transcribe this book? You don’t need to make an exact transcription — just enough to get things started so that table of contents, images and decorative drop caps can be added.
I understand this is quite a big request, and I truly appreciate your patience, effort, and willingness to help make the content more accessible and visually.
*[[Liber:Ars_Oratoria._Ars_Epistolandi._Ars_Memorativa._(Publicio).djvu]]
[[Specialis:Conlationes/&amp;#126;2025-68940-4|&amp;#126;2025-68940-4]] ([[Disputatio Usoris:&amp;#126;2025-68940-4|talk]]) 22:57, 14 Octobris 2025 (UTC
:I am only interested in the Ars Memorativa section ([[Pagina:Ars Oratoria. Ars Epistolandi. Ars Memorativa. (Publicio).djvu/111|page 111]] onward), in order to maintain a clear and focused scope. The remainder of the book may be considered at a later stage, if time permits. [[Specialis:Conlationes/&amp;#126;2025-68940-4|&amp;#126;2025-68940-4]] ([[Disputatio Usoris:&amp;#126;2025-68940-4|talk]]) 01:37, 15 Octobris 2025 (UTC)
::Hi, can we keep topics to topic? You can request this with a new topic on my user page or on the discussion page for the book. Otherwise it gets really hard to keep track of what we are discussing and where to find things. [[Usor:JimKillock|JimKillock]] ([[Disputatio Usoris:JimKillock|disputatio]]) 05:27, 15 Octobris 2025 (UTC)
:The long and short of it is that it depends if you can help me in return. Some point I may find this a bit much, but for now it is OK and I do have other tasks that you could do in return in a skills - a time swap, even after you finish the Nos in Schola Latine Loquimur textbook. 
:I ran a couple of test pages of your new text through the OCR tool and they seem to have gone quite well.
:I am less keen on only doing part of the text though. I don't like leaving projects half done, but also I think the work itself is likely to work as a unit from a little reading around.
:I think we should complete the current [[Liber:Ars Memorativa (Leporeus).djvu|Ars Memorativa]] book first though before considering taking on another one. 
:At the moment with the current book it takes me about 30-40 mins per page to correct the scan and check my work for errors via ChatGPT.  I have time this week so I might clear up the text by the end of the week. So that would be about 30 hours work for the current text, hopefully by the end of the week,  how is it going on your side? [[Usor:JimKillock|JimKillock]] ([[Disputatio Usoris:JimKillock|disputatio]]) 05:50, 15 Octobris 2025 (UTC)
::So far, the first part—copying and pasting the text into the corresponding pages—has been completed, which fulfills my part of our time and skills exchange. In addition, I’ve developed a script that automatically generates a table of contents for each chapter. And because I don’t like leaving projects unfinished, I’m now working on validating each page, which is the final step to complete the project.
::I’d also like to take this opportunity to thank you for the excellent job you did transcribing [[Ars Memorativa Gulielmi Leporei Avallonensis]]—it really made the process much smoother and the content far more readable.
::For the next book, ''Ars Oratoria. Ars Epistolandi. Ars Memorativa''., could you please use the script to extract the entire text for the whole book, just like you did before with ''Nos in schola Latine loquimur''? I’ll take care of copying and pasting the extracted text into the corresponding pages afterward. [[Specialis:Conlationes/&amp;#126;2025-68940-4|&amp;#126;2025-68940-4]] ([[Disputatio Usoris:&amp;#126;2025-68940-4|talk]]) 07:22, 15 Octobris 2025 (UTC)
:::Thank you. Because this will be a long project I think we should be clear and accountable with each other, so that the exchange is a fair one. What I am asking is whether you have spent or will have spent about 30 hours on the school book. The easiest way to estimate this is to estimate how long page scanning / and page validation takes for you per page.
:::If your work on the book takes longer than 30 hours, that is fine, and I will match it on the next transcription project. Once done, you can help me with another simple transcription job.
:::For me, it was taking about an hour per page but this has reduced to about 30-40 minutes. So I've estimated I've given you about 30 hours (it's probably more but don't worry about that)
:::On ''Ars Oratoria. Ars Epistolandi. Ars Memorativa,'' you could do the page extraction yourself, you don't need me to do this. You would however need to set up the scripts in your user page, and remember to choose the correct OCR model, but that is all. I can give you instructions on this if you like.
:::Otherwise I will get to this after I've done with the current book. [[Usor:JimKillock|JimKillock]] ([[Disputatio Usoris:JimKillock|disputatio]]) 08:06, 15 Octobris 2025 (UTC)
::::I’m not completely sure, but it seems to be over 30 hours.
::::On 3 October 2025, I worked on transcribing pages from [[Pagina:Nos in schola latine loquimur - Ars latine loquendi.pdf/190|176]] to [[Pagina:Nos in schola latine loquimur - Ars latine loquendi.pdf/329|315]] between 01:26 and 23:14, which took roughly 11 hours including some breaks. You can verify this in the page history.
::::Now I’ll take my time to carefully validate the text on each page — hopefully one chapter per day.
::::It’s no big deal — I’m glad to help! And if there’s another simple transcription task similar to the previous one, I’d be happy to assist. [[Specialis:Conlationes/&amp;#126;2025-68940-4|&amp;#126;2025-68940-4]] ([[Disputatio Usoris:&amp;#126;2025-68940-4|talk]]) 10:55, 15 Octobris 2025 (UTC)
::::Once again, thank you for your kind assistance. [[Specialis:Conlationes/&amp;#126;2025-68940-4|&amp;#126;2025-68940-4]] ([[Disputatio Usoris:&amp;#126;2025-68940-4|talk]]) 11:00, 15 Octobris 2025 (UTC)
:::::Thanks very much, that is good to hear! I'll wait until we are done with Nos In Schola before suggesting anything else. Do you want me to set up scripts in your user space so you can start work on ''Ars Oratoria. Ars Epistolandi. Ars Memorativa''? Once they are added, you can just use the inbuilt OCR tools, and they will save with my templates for the scribal shorthand. Even tho you have a temporary account, this should all work. I can also give you screenshots and a guide so you can do the scanning. Let me know. [[Usor:JimKillock|JimKillock]] ([[Disputatio Usoris:JimKillock|disputatio]]) 11:21, 15 Octobris 2025 (UTC)
::::::Many thanks for transcribing [[Ars Memorativa Gulielmi Leporei Avallonensis]]. With the help of AI translation, I’m finally able to dive into its insights and discover the wisdom hidden within its pages.
::::::I’m still moving forward with my [[Liber:Nos_in_schola_latine_loquimur_-_Ars_latine_loquendi.pdf|current task]], though a bit slowly—about one chapter each day—as I also continue transcribing another [[Liber:Opera Latine Conscripta, Volume 2 (Bruno).djvu|memory book]]. It’s so much easier working with the printed text than trying to make sense of the handwritten one!
::::::By the way, your skill in reading and transcribing handwritten manuscripts is truly impressive. That’s such a rare talent, and it really brings these old works back to life. 
::::::You should definitely keep focusing on that—it’s a gift that few people have! [[Specialis:Conlationes/&amp;#126;2025-30550-29|&amp;#126;2025-30550-29]] ([[Disputatio Usoris:&amp;#126;2025-30550-29|talk]]) 00:27, 3 Novembris 2025 (UTC)
:::::::Thanks, I hope you don't mind me saying that I can tell when AI has helped you with your messages! They are a bit too fulsome in their praise, which is one of the dangers of these tools, they mislead you about the strength of your own talents.
:::::::I noticed you'd found a new memory book to transcribe. I can certainly take a look at this when you are done. As you say working with more modern printing is much easier. Even  seventeenth and eighteenth century books are easier than the fifteenth / early sixteenth century texts you have been interested in.
:::::::I will keep going with the Ars Oratoria. Ars Epistolandi. Ars Memorativa, but need to try some other things meantime just to take a bit of a break. [[Usor:JimKillock|JimKillock]] ([[Disputatio Usoris:JimKillock|disputatio]]) 09:26, 3 Novembris 2025 (UTC)

== Ecclesiastical Latin  ==

Hello.  I've been taking a break.  I was just looking at the formulae you were working on for letters.  Still struggling with them a bit, but I will persevere.  

I was wondering if you had given any consideration to a way to display accents in &quot;Church Latin.&quot;  These are the acute marks showing where to place the accent when reading aloud, and are present in missals and many prayer books.  

á é í ó ú ǽ æ Æ Ǽ Œ œ and of course the Versicle and Response glyphs, ℣ and ℟ , and ✠ .

Here is an example page:  [[:Pagina:Missale_Romanum_1862.djvu/301]]    

In a missal page like the above, some of the text, specifically the rubrics (instructions), do not include the accents, only the text meant to be spoken.  

These glyphs (and their display) is I think different from the abbreviations in incunabula and early printed works.  I think it will be a while before I am comfortable displaying the abbreviations (instead of their expanded transcriptions) to read, but the accents are helpful when reading, even when not reading aloud.  

I have spent some time recently hunting for fonts that include all these glyphs.  

It will be important to be able to specify such fonts that include all the relevant glyphs in displaying them on WS or when downloading them in an epub;  do you know if that sort of thing is doable here?  (I think a lot of it is a browser problem.)  

Should we move or copy these discussions to someplace more publicly visible?  I would suggest the Category you created, unless that is supposed to be limited to discussions about the Category itself.  Or anywhere else suitable.  

Did you ever find the unicodes for ℣ and ℟ ?  Would the results of my research into these various glyphs and the fonts that display them be useful to you? [[Usor:Laura1822|Laura1822]] ([[Disputatio Usoris:Laura1822|disputatio]]) 20:56, 23 Octobris 2025 (UTC)  

:Hi @[[Usor:Laura1822|Laura1822]]
:There is a lot here! And yes we can find a better place to discuss this.
:(1) Church accents: these you want to preferve in the mainspace (not transcription) pages that people see, so just use the characters as-is. ie á é í ó ú. Then ǽ poses a bit of a problem. You could either  leave æ  in place on mainspace pages for consistency, or just accent ǽ. These accents as you know are to indicate stress, so are as you say an aid to speaking, which explains their absence in the small print. Likewise, with ℣ and ℟ , and ✠ you should leave these in place.
:I can see that this poses a problem for some users tho, who might not have fonts containing ℣ and ℟ , and ✠ .
:(2) Fonts: the idea with the templates is that users never see the abbreviations unless they want to. So for most people, they will not see them. Compare [[Pagina:Ars_Memorativa_(Leporeus).djvu/8]] (transcription page) with [[Ars_Memorativa_Gulielmi_Leporei_Avallonensis/Gulielmus_Leporeus_Domino_Gulielmo_Iornoer]] (mainspace). users will look at the second of these, normally at least. These aren't set up yet for [[Arra aeternae salutis]] or [[Missale Romanum (1496)]]. Let me know if you'd like help with that so you can see better how this is working for your transcriptions.
:I have developed a means to toggle the abbreviations in the mainspace.
:(3) Installation of fonts on Wikisource / ebooks: this ought to be doable, it's there for blackletter scripts I think. It's more relevant if the characters are visible in mainspace. Transcriptions (Liber / Pagina) don't matter so much to users. But of course for your Missal with ℣ and ℟ , and ✠, these are needed. Interesting that these were preserved!
:(4) We can use the category for discussions for now; some point I should write up the whole system especially if you or others are using it. I know the documentation for the templates has slipped a bit. Regarding ℣ and ℟ , and ✠ in the Missal, the best place to have this discussion is at [[Vicifons:Scriptorium]]; I will open something up there for you. [[Usor:JimKillock|JimKillock]] ([[Disputatio Usoris:JimKillock|disputatio]]) 08:33, 24 Octobris 2025 (UTC)

p.s.  ''Thank you'' for the several pages you edited of ''Arra Aeternis''!!
:No problem! Happy to help some more if it's useful! --[[Usor:JimKillock|JimKillock]] ([[Disputatio Usoris:JimKillock|disputatio]]) 08:35, 24 Octobris 2025 (UTC)

== ꝓ is always pro, never prae or pre ==

I have already checked and corrected the instances were [[Formula:prae|&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;{{prae}}&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;]] and &lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;{{ꝓ|rae}}&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt; were used instead of [[Formula:pro|&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;{{pro}}&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;]]. I also updated the [[Formula:prae|&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;{{prae}}&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt; template]].

I suggest you update your [[Usor:JimKillock/incunabula.js|javascript]] so to not commit this mistake. [[Usor:SZC 03|SZC 03]] ([[Disputatio Usoris:SZC 03|disputatio]]) 17:36, 5 Aprilis 2026 (UTC)

:Thanks very much, will amend! [[Usor:JimKillock|JimKillock]] ([[Disputatio Usoris:JimKillock|disputatio]]) 12:03, 4 Maii 2026 (UTC)

== Last year's &lt;s&gt;sins&lt;/s&gt; typoes ==

(Btw: Congratulations!)

Last year you edited 
[[Pagina:Foenix. Domini Petri Ravennatis memoriae magistri - (Petrus) (IA hin-wel-all-00002799-001).pdf/82]] and 
[https://la.wikisource.org/w/index.php?title=Pagina:Foenix._Domini_Petri_Ravennatis_memoriae_magistri_-_(Petrus)_(IA_hin-wel-all-00002799-001).pdf/82&amp;diff=next&amp;oldid=236403 introduced] {{tlx|-|ost}} into the bottom of the page:
::&lt;nowiki&gt;ideas lo­cis n{{-|ost}}{{r̄}}a ph{{an}}ta{{s}}is: depictas&lt;/nowiki&gt;
which causes this result:
::ideas lo­cis n{{-|ost}}{{r̄}}a ph{{an}}ta{{s}}is: depictas

Separately you edited 
[[Pagina:Foenix. Domini Petri Ravennatis memoriae magistri - (Petrus) (IA hin-wel-all-00002799-001).pdf/198]] and [https://la.wikisource.org/w/index.php?title=Pagina:Foenix._Domini_Petri_Ravennatis_memoriae_magistri_-_(Petrus)_(IA_hin-wel-all-00002799-001).pdf/198&amp;diff=prev&amp;oldid=236544 added] {{tlx|-|itu}} near the bottom of the page:
::&lt;nowiki&gt;Cap{{-|itu}}{{scr|l̓|lu}}m prim{{um}}.&lt;/nowiki&gt;
which causes this result:
::Cap{{-|itu}}{{scr|l̓|lu}}m prim{{um}}.

It seems that someone then copied you and made a similar change to [[Pagina:Congestorium Artificiosae Memoriae (Romberch de Kyrspe).djvu/13]] 
::&lt;nowiki&gt;opus o{{-|mn}}{{scr|ĩ|i}}bus Theo­logis:&lt;/nowiki&gt;
which causes this result:
::opus o{{-|mn}}{{scr|ĩ|i}}bus Theo­logis

The formula/template {{tlx|-}} is a redirect to {{tlx|clear}}. The effect of these uses of {{tlx|clear}} is as though someone had put a linebreak &lt;nowiki&gt;&lt;br&gt;&lt;/nowiki&gt; into the text. The first example above produces
::&lt;nowiki&gt;&lt;br style=&quot;clear:ost;&quot;&gt;&lt;/nowiki&gt;

Can you look at these three instances (which are the only ones found using a search for insource:/[{][{]-[|]/ ) and try and figure out what was intended? That is, what formula/template was meant to be used?

'''Oh!''', was it supposed to be {{tlx|~}} ?
::&lt;nowiki&gt;n{{~|ost}}{{r̄}}a&lt;/nowiki&gt;
::n{{~|ost}}{{r̄}}a

Ahh, fixed the linebreak thing in all three pages and then two books they showed up in:
* [[Congestorium_Artificiosae_Memoriae/Tractatus_Secundus/Capitulum_1]]
* [[Congestorium_Artificiosae_Memoriae/Tractatus_Quartus/Capitulum_1]]

Can you explain...
:are you trying to make the pagina: view look as close to the page image as possible,
:but then trying to have the final text view have all the abbreviations expanded?
[[Usor:Shenme|Shenme]] ([[Disputatio Usoris:Shenme|disputatio]]) 03:28, 13 Iunii 2026 (UTC)

:Hi @[[Usor:Shenme|Shenme]], yes: the idea is this:
:* to preserve the original marking so these are available to users, scholars etc; 
:* to provide templates for the character switches that are fairly readable when transcribing; 
:* to enable the user to OCR the original scribal conventions and automatically replace them with these templates;
:* to ensure a modern reader can get something closer to modern orthography
:* to allow a modern reader to be able to choose between these two views using javascript
:The procedures for easing scanning, adding the templates and installing toggling views etc can now be found on the category page at present. See [[:Categoria:Formulae litterarum]]. [[Usor:JimKillock|JimKillock]] ([[Disputatio Usoris:JimKillock|disputatio]]) 10:39, 13 Iunii 2026 (UTC)

::So reviewing that list something popped out for {{tl|c̃}} - it was showing up in the second column as &quot;&lt;nowiki&gt;&gt;{{{1}}}&lt;/nowiki&gt;&quot;. I [https://la.wikisource.org/w/index.php?title=Formula:C%CC%83&amp;diff=prev&amp;oldid=270942 fixed] the extra '&gt;'. But it still shows up as &lt;nowiki&gt;{{{1}}}&lt;/nowiki&gt;.
::{{tl|c̃}} is only used once, in page [[Pagina:Ars Memorativa (Leporeus).djvu/9]], as 
:::&lt;nowiki&gt;cu{{c̃|nc}}tum&lt;/nowiki&gt;
::Notice the supplied parameter.
::Comparing {{tl|Õ}} with {{tl|c̃}} I see the former has code for checking whether a parameter has been supplied, whereas the latter _requires_ a parameter.
:::{{tl|Õ}} — &lt;nowiki&gt;{{#ifeq:{{NAMESPACE}}|Pagina|õ|{{#if:{{{1|}}}|{{{1}}}|on}}&lt;/nowiki&gt;
:::{{tl|c̃}} — &lt;nowiki&gt;{{#ifeq:{{NAMESPACE}}|Pagina|c̃|{{{1}}}}}&lt;/nowiki&gt;
::Different again, {{tl|m̃}} has another way of allowing a default:
:::{{tl|m̃}} — &lt;nowiki&gt;{{#ifeq:{{NAMESPACE}}|Pagina|m̃|{{{1|em}}}}}&lt;/nowiki&gt;
::Anyway, as is, without a parameter given in the [[:Categoria:Formulae litterarum]] list, {{tl|c̃}} shows up badly.
::Is there no good default for {{tl|c̃}} ?
::Also, when it says 'usor' in the third column, what does that mean?
::[[Usor:Shenme|Shenme]] ([[Disputatio Usoris:Shenme|disputatio]]) 21:11, 13 Iunii 2026 (UTC)


::While checking those other formulas, I found something weird. Trying to use &lt;code&gt;data-original-form=&quot;&quot;&lt;/code&gt; everywhere is causing problems. These formulas are combining badly.
::Check this page [[Pagina:Ars_Memorativa_(Leporeus).djvu/11]] and where it is included [[Ars_Memorativa_Gulielmi_Leporei_Avallonensis/Liber_I/Caput_Primum]]. Search for &quot;class=&quot;. HTML has bled out onto the view.
::Experimenting, it seems to be when the first parameter to {{tl|scr}} has text containing one of these formulae, like {{tl|s}}.
::: &lt;nowiki&gt;{{scr|Phõ|Philosopho}}&lt;/nowiki&gt;
:::: {{scr|Phõ|Philosopho}}
::: &lt;nowiki&gt;{{scr|Phõ|Philo{{s}}opho}}&lt;/nowiki&gt;
:::: {{scr|Phõ|Philo{{s}}opho}}
::: &lt;nowiki&gt;{{scr|Phõ{{s}}|Philosopho}}&lt;/nowiki&gt;
:::: {{scr|Phõ{{s}}|Philosopho}}
::The use of &lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;data-original-form=&quot;{{{1}}}&quot;&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt; in {{tl|scr}} is receiving the generated HTML within the &lt;nowiki&gt;&quot;{{{1}}}&quot;&lt;/nowiki&gt;
::I have no clue what to do about this. [[Usor:Shenme|Shenme]] ([[Disputatio Usoris:Shenme|disputatio]]) 21:28, 13 Iunii 2026 (UTC)
:::Thank you, I will sort as soon as I can, hopefully tomorrow. [[Usor:JimKillock|JimKillock]] ([[Disputatio Usoris:JimKillock|disputatio]]) 23:28, 13 Iunii 2026 (UTC)
:::OK, that is partially fixed. I'll need to go through all those which might contain arbitrary text and do them a bit differently! [[Usor:JimKillock|JimKillock]] ([[Disputatio Usoris:JimKillock|disputatio]]) 23:49, 13 Iunii 2026 (UTC)
:::I think it should all be fixed now, but let me know if you spot anything; I've added explanation of what is taking place to the category page [[Usor:JimKillock|JimKillock]] ([[Disputatio Usoris:JimKillock|disputatio]]) 10:38, 14 Iunii 2026 (UTC)

== V → U ==
Hi Jim! Do you think it would be a good idea to create a template for handling V/U? Similar to the one for S/ſ, &lt;nowiki&gt;{{s}}&lt;/nowiki&gt;? In Historia Naturalis Brasiliae, V seems to be used wherever we would expect a capital U (e.g. RERVM, [[Pagina:Historia Naturalis Brasiliae (1648).pdf/368|Vnde]], PRIMVS, [[Pagina:Historia Naturalis Brasiliae (1648).pdf/52|Vlcera]], etc.), but I'm not 100% sure (there seem to be some exceptions, like &quot;LUes&quot; and &quot;Ulcera&quot; [[Pagina:Historia Naturalis Brasiliae (1648).pdf/53|here]]). That's why I wanted to ask you, as you may know more about this than I do. 😁 [[Usor:EnaldoSS|EnaldoSS]] ([[Disputatio Usoris:EnaldoSS|disputatio]]) 01:48, 21 Octobris 2026 (UTC)

:Hi @[[Usor:EnaldoSS|EnaldoSS]], I think this is a question of taste rather than comprehension, so really up to you whether you want to regularise V to U / v to u. (The templates allow this change to be recorded and reversed by the user.)
:I can set up the template for you, for sure. The capitalisation is a bit of a complication in your examples, as sometimes uppercase should be lower case in modern typography. [[Usor:JimKillock|JimKillock]] ([[Disputatio Usoris:JimKillock|disputatio]]) 15:19, 27 Octobris 2026 (UTC)
::Okay. I'll keep u/v separate, then. Thanks for the clarification! [[Usor:EnaldoSS|EnaldoSS]] ([[Disputatio Usoris:EnaldoSS|disputatio]]) 20:31, 27 Octobris 2026 (UTC)
:::I created &lt;nowiki&gt;&amp;lt;nowiki&amp;gt;{{~U}} and {{~u}} / {{~V}} and {{~v}}&amp;lt;/nowiki&amp;gt;&lt;/nowiki&gt; in case you want to use them.  [[Usor:JimKillock|JimKillock]] ([[Disputatio Usoris:JimKillock|disputatio]]) 16:21, 30 Octobris 2026 (UTC)</text>
      <sha1>rh3169ty2njwj3d2amgzd2qett8rl4x</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Epistulae (Marcus Tullius Cicero)/Epistulae ad familiares/Liber XIII</title>
    <ns>0</ns>
    <id>37453</id>
    <revision>
      <id>286339</id>
      <parentid>269602</parentid>
      <timestamp>2026-10-31T11:48:09Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Saumache</username>
        <id>27923</id>
      </contributor>
      <origin>286339</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="92543" sha1="d5txl22bhynxb1bkuowc0cknobthzzb" xml:space="preserve">{{titulus2
|Scriptor= Marcus Tullius Cicero
|OperaeTitulus= Epistulae ad familiares
|OperaeWikiPagina= Epistulae (Marcus Tullius Cicero)/Epistulae ad familiares
|Annus= &lt;!-- Annus/Saeculum --&gt;
|SubTitulus=Liber XIII&lt;br&gt;Ad C. Memmium et ceteros.
}}
{{Liber
|Ante=Liber XII
|AnteNomen=../Liber XII
|Post=Liber XIV
|PostNomen=../Liber XIV
}}

{{c|{{x-maior|{{ancora+|I.}}}}&lt;br&gt;Scr. Athenis ineunte mense Quinctili a.u.c. 703.&lt;br&gt;M. CICERO S. D. C. MEMMIO.}}
{{pn|1.1|1}}
Etsi non satis mihi constiterat, cum aliquane animi mei molestia an potius libenter te Athenis visurus essem, quod iniuria, quam accepisti, dolore me afficeret, sapientia tua, qua fers iniuriam, laetitia, tamen vidisse te mallem; nam, quod est molestiae, non sane multo levius est, quum te non video, quod esse potuit voluptatis, certe, si vidissem te, plus fuisset. Itaque non dubitabo dare operam, ut te videam, quum id satis commode facere potero: interea, quod per litteras et agi tecum et, ut arbitror, confici potest, agam. Ac te illud primum rogabo, ne quid invitus mea causa facias, sed id, quod mea intelliges multum, tua nullam in partem interesse, ita mihi des, si tibi, ut id libenter facias, ante persuaseris. Cum Patrone Epicurio mihi omnia sunt, nisi quod in philosophia vehementer ab eo dissentio; sed et initio Romae, quum te quoque et tuos omnes observabat, me coluit in primis et nuper, quum ea, quae voluit, de suis commodis et praemiis consecutus est, me habuit suorum defensorum et amicorum fere principem et iam a Phaedro, qui nobis, quum pueri essemus, antequam Philonem cognovimus, valde ut philosophus, postea tamen ut vir bonus et suavis et officiosus probabatur, traditus mihi commendatusque est: is igitur Patro quum ad me Romam litteras misisset, uti te sibi placarem peteremque, ut nescio quid illud Epicuri parietinarum sibi concederes, nihil scripsi ad te ob eam rem, quod aedificationis tuae consilium commendatione mea nolebam impediri; idem, ut veni Athenas, quum, idem ad te scriberem, rogasset, ob eam causam impetravit, quod te abiecisse illam aedificationem constabat inter omnes amicos tuos. Quod si ita est et si iam tua plane nihil interest, velim, si qua offensiuncula facta est animi tui perversitate aliquorum—novi enim gentem illam—, des te ad lenitatem vel propter summam tuam humanitatem vel etiam honoris mei causa. Equidem, si, quid ipse sentiam, quaeris, nec cur ille tanto opere contendat video nec cur tu repugnes, nisi tamen multo minus tibi concedi potest quam illi laborare sine causa; quamquam Patronis et orationem et causam tibi cognitam esse certo scio: honorem, officium, testamentorum ius, Epicuri auctoritatem, Phaedri obtestationem, sedem, domicilium, vestigia summorum hominum sibi tuenda esse dicit. Totam hominis viam rationemque, quam sequitur in philosophia, derideamus licet, si hanc eius contentionem volumus reprehendere; sed mehercules, quoniam illi ceterisque, quos illa delectant, non valde inimici sumus, nescio an ignoscendum sit huic, si tanto opere laborat; in quo etiamsi peccat, magis ineptiis quam improbitate peccat. Sed, ne plura—dicendum enim aliquando est—, Pomponium Atticum sic amo, ut alterum fratrem; nihil est illo mihi nec carius nec iucundius: is—non quo sit ex istis; est enim omni liberali doctrina politissimus, sed valde diligit Patronem, valde Phaedrum amavit—sic a me hoc contendit, homo minime ambitiosus, minime in rogando molestus, ut nihil umquam magis, nec dubitat, quin ego a te nutu hoc consequi possem, etiamsi aedificaturus esses; nunc vero, si audierit te aedificationem deposuisse neque tamen me a te impetrasse, non te in me illiberalem, sed me in se negligentem putabit. Quamobrem peto a te, ut scribas ad tuos posse tua voluntate decretum illud Areopagitarum, quem ÕpomnhmatismŽn illi vocant, tolli. Sed redeo ad prima: prius velim tibi persuadeas, ut hoc mea causa libenter facias, quam ut facias; sic tamen habeto, si feceris, quod rogo, fore mihi gratissimum. Vale.

{{c|{{x-maior|{{ancora+|II.}}}}&lt;br&gt;Scr. anno incerto (704?)&lt;br&gt;CICERO MEMMIO SAL.}}
{{pn|2.1|1}}C. Avianio Evandro, qui habitat in tuo sacrario, et ipso multum utor et patrono eius M. Aemilio familiarissime: peto igitur a te in maiorem modum, quod sine tua molestia fiat, ut ei de habitatione commodes; nam propter opera instituta multa multorum subitum est ei demigrare K. Quinctilibus. Impedior verecundia, ne te pluribus verbis rogem; neque tamen dubito, quin, si tua nihil aut non multum intersit, eo sis animo, quo ego essem, si quid tu me rogares: mihi certe gratissimum feceris.

{{c|{{x-maior|{{ancora+|III.}}}}&lt;br&gt;Scr. anno incerto (704?)&lt;br&gt;CICERO MEMMIO SAL.}}
{{pn|3.1|1}}A. Fufium, unum ex meis intimis, observantissimum studiosissimumque nostri, eruditum hominem et summa humanitate tuaque amicitia dignissimum, velim ita tractes, ut mihi coram recepisti: tam gratum mihi id erit, quam quod gratissimum; ipsum praeterea summo officio et summa observantia tibi in perpetuum devinxeris.

{{c|{{x-maior|{{ancora+|IV.}}}}&lt;br&gt;Scr. Romae mense Octobri a.u.c. 709.&lt;br&gt;M. CICERO S. D. Q. VALERIO Q. F. ORCAE LEGATO PROPR.}}
{{pn|4.1|1}}Cum municipibus Volaterranis mihi summa necessitudo est; magno enim meo beneficio affecti cumulatissime mihi gratiam rettulerunt; nam nec in honoribus meis nec in laboribus umquam defuerunt: cum quibus si mihi nulla causa intercederet, tamen, quod te vehementissime diligo quodque me a te plurimi fieri sentio, et monerem te et hortarer, ut eorum fortunis consuleres, praesertim quum prope praecipuam causam haberent ad ius obtinendum: primum quod Sullani temporis acerbitatem deorum immortalium benignitate subterfugerunt, deinde quod summo studio populi Romani a me in consulatu meo defensi sunt; quum enim tribuni plebi legem iniquissimam de eorum agris promulgavissent, facile senatui populoque Romano persuasi, ut eos cives, quibus fortuna pepercisset, salvos esse vellent. Hanc actionem meam C. Caesar primo suo consulatu lege agraria comprobavit agrumque Volaterranum et oppidum omni periculo in perpetuum liberavit, ut mihi dubium non sit, quin is, qui novas necessitudines adiungat, vetera sua beneficia conservari velit. Quamobrem est tuae prudentiae aut sequi eius auctoritatem, cuius sectam atque imperium summa cum tua dignitate secutus es, aut certe illi integram omnem causam reservare; illud vero dubitare non debes, quin tam grave, tam firmum, tam honestum municipium tibi tuo summo beneficio in perpetuum obligari velis. Sed haec, quae supra scripta sunt, eo spectant, ut et horter et suadeam: reliqua sunt, quae pertinent ad rogandum, ut non solum tua causa tibi consilium me dare putes, sed etiam, quod mihi opus sit, me a te petere et rogare. Gratissimum igitur mihi feceris, si Volaterranos omnibus rebus integros incolumesque esse volueris: eorum ego domicilia, sedes, rem, fortunas, quae et a dis immortalibus et a praestantissimis in nostra re publica civibus summo senatus populique Romani studio conservatae sunt, tuae fidei, iustitiae bonitatique commendo. Si pro meis pristinis opibus facultatem mihi res hoc tempore daret, ut ita defendere possem Volaterranos, quemadmodum consuevi tueri meos, nullum officium, nullum denique certamen, in quo illis prodesse possem, praetermitterem; sed, quoniam apud te nihilo minus hoc tempore valere me confido, quam valuerim semper apud bonos omnes, pro nostra summa necessitudine parique inter nos et mutua benevolentia abs te peto, ut ita de Volaterranis mereare, ut existiment eum quasi divino consilio isti negotio praepositum esse, apud quem unum nos, eorum perpetui defensores, plurimum valere possemus.

{{c|{{x-maior|{{ancora+|V.}}}}&lt;br&gt;Scr. Romae mense Octobri a.u.c. 709.&lt;br&gt;M. CICERO S. D. Q. VALERIO LEG. PROPR.}}
{{pn|5.1|1}}Non moleste fero eam necessitudinem, quae mihi tecum est, notam esse quam plurimis, neque tamen ob eam causam—quod tu optime existimare potes—te impedio, quo minus susceptum negotium pro tua fide et diligentia ex voluntate Caesaris, qui tibi rem magnam difficilemque commisit, gerere possis; nam, quum multi a me petant multa, quod de tua erga me voluntate non dubitent, non committo, ut ambitione mea conturbem officium tuum. C. Curtio ab ineunte aetate familiarissime sum usus; eius et Sullani temporis iniustissima calamitate dolui et, quum iis, qui similem iniuriam acceperant, amissis omnibus fortunis reditus tamen in patriam voluntate omnium concedi videretur, adiutor incolumitatis fui: is habet in Volaterrano possessionem, quum in eam tamquam e naufragio reliquias contulisset; hoc autem tempore eum Caesar in senatum legit, quem ordinem ille ista possessione amissa tueri vix potest; gravissimum autem est, quum superior factus sit ordine, inferiorem esse fortuna, minimeque convenit ex eo agro, qui Caesaris iussu dividatur, eum moveri, qui Caesaris beneficio senator sit. Sed mihi minus libet multa de aequitate rei scribere, ne causa potius apud te valuisse videar quam gratia; quamobrem te in maiorem modum rogo, ut C. Curtii rem meam putes esse: quidquid mea causa faceres, ut, id C. Curtii causa quum feceris, existimes, quod ille per me habuerit, id me habere abs te. Hoc te vehementer etiam atque etiam rogo.

{{c|{{x-maior|{{ancora+|VIa.}}}}&lt;br&gt;Scr. Romae a.u.c. 698 (post m. Sept.).&lt;br&gt;M. CICERO Q. VALERIO Q. F. ORCAE PROCOS.}}
{{pn|.1|1}}S. v. b. e. e. v.  Credo te memoria tenere me et coram P. Cuspio tecum locutum esse, quum te prosequerer paludatum, et item postea pluribus verbis tecum egisse, ut, quoscumque tibi eius necessarios commendarem, haberes eos in numero meorum necessariorum: id tu pro tua summa erga me benevolentia perpetuaque observantia mihi liberalissime atque humanissime recepisti. Cuspius, homo in omnes suos officiosissimus, mirifice quosdam homines ex ista provincia tuetur et diligit propterea, quod fuit in Africa bis, quum maximis societatis negotiis praeesset; itaque hoc eius officium, quod adhibetur erga illos, ego mea facultate et gratia soleo, quantum possum, adiuvare; quare Cuspianorum omnium commendationis causam hac tibi epistula exponendam putavi, reliquis epistulis tantum faciam ut notam apponam eam, quae mihi tecum convenit, et simul significem de numero esse Cuspii amicorum; sed hanc commendationem, quam his litteris consignare volui, scito esse omnium gravissimam: nam P. Cuspius singulari studio contendit a me, ut tibi quam diligentissime L. Iulium commendarem. Eius ego studio vix videor mihi satisfacere posse, si utar verbis iis, quibus, quum diligentissime quid agimus, uti solemus; nova quaedam postulat et putat me eius generis artificium quoddam tenere: ei ego pollicitus sum me ex intima nostra arte deprompturum mirificum genus commendationis. Id quoniam assequi non possum, tu re velim efficias, ut ille genere mearum litterarum incredibili quiddam profectum arbitretur: id facies, si omnes genus liberalitatis, quod et ab humanitate et a potestate tua proficisci poterit, non modo re, sed etiam verbis, vultu denique exprompseris; quae quantum in provincia valeant, vellem expertus esse, sed tamen suspicor. Ipsum hominem, quem tibi commendo, perdignum esse tua amicitia, non solum, quia mihi Cuspius dicit, credo—tametsi id satis esse debebat—, sed quia novi eius iudicium in hominibus et amicis deligendis. Harum litterarum vis quanta fuerit, propediem iudicabo tibique, ut confido, gratias agam: ego, quae te velle quaeque ad te pertinere arbitrabor, omnia studiose diligenterque curabo. Cura, ut valeas.

{{c|{{x-maior|{{ancora+|VIb.}}}}&lt;br&gt;Scr. Romae a.u.c. 698. M. CICERO Q. VALERIO Q. F. ORCAE PROCOS.&lt;br&gt;P. Cornelius, qui tibi litteras has dedit, est mihi a P. Cuspio commendatus, cuius causa quanto opere cuperem deberemque, profecto ex me facile cognosti. Vehementer te rogo, ut cures, ut ex hac commendatione mihi  Cuspius quam maximas quam primum quam saepissime gratias agat. Vale.}}
{{pn|.1|1}}
{{c|{{x-maior|{{ancora+|VII.}}}}&lt;br&gt;Scr. Romae mense Octobri a.u.c. 709.&lt;br&gt;CICERO CLUVIO SAL.}}
{{pn|7.1|1}}Quum in Galliam proficiscens pro nostra necessitudine proque tua suuma in me observantia ad me domum venisses, locutus sum tecum de agro vectigali municipii Atellani, qui esset in Gallia, quantoque opere eius municipii causa laborarem, tibi ostendi; post tuam autem profectionem quum et maxima res municipii honestissimi mihique coniunctissimi et summum meum officium ageretur, pro tuo animo in me singulari existimavi me oportere ad te accuratius scribere, etsi non sum nescius, et quae temporum ratio et quae tua potestas sit, tibique negotium datum esse a C. Caesare, non iudicium, praeclare intelligo: quare a te tantum peto, quantum et te facere posse et libenter mea causa facturum esse arbitror. Et primum velim existimes, quod res est, municipii fortunas omnes in isto vectigali consistere, his autem temporibus hoc municipium, maximis oneribus pressum, summis affectum esse difficultatibus. Hoc etsi commune videtur esse cum multis, tamen mihi crede singulares huic municipio calamitates accidisse, quas idcirco non commemoro, ne de miseriis meorum necessariorum conquerens homines, quos nolo, videar offendere. Itaque, nisi magnam spem haberem C. Caesari nos causam municpii probaturos, non erat causa, cur a te hoc tempore aliquid contenderem; sed, quia confido mihique persuasi illum et dignitatis municipii et aequitatis et etiam voluntatis erga se habiturum esse rationem, ideo a te non dubitavi contendere, ut hanc causam illi integram conservares: quod etsi nihilo minus a te peterem, si nihil audivissem te tale fecisse, tamen maiorem spem impetrandi nactus sum, posteaquam mihi dictum est, hoc idem a te Regienses impetravisse, qui etsi te aliqua necessitudine attingunt, tamen tuus amor in me sperare me cogit te, quod tuis necessariis tribueris, idem esse tributurum meis, praesertim quum ego pro his unis petam, habeam autem, qui simili causa laborent, complures necessarios. Hoc me non sine causa facere neque aliqua levi ambitione commotum a te contendere etsi te existimare arbitror, tamen mihi affirmanti credas velim, me huic municipio debere plurimum, nullum umquam fuisse tempus neque honorum nec laborum meorum, in quo non huius municipii studium in me exstiterit singulare. Quapropter a te etiam atque etiam pro nostra summa coniunctione proque tua in me perpetua et maxima benevolentia maiorem in modum peto atque contendo, ut, quum fortunas agi eius municpii intelligas, quod sit mihi necessitudine, officiis, benevolentia coniunctissimum, id mihi des, quod eris huiusmodi, ut, si a Caesare, quod speramus, impetrarimus, tuo beneficio nos id consecutos esse iudicemus, sin minus, pro eo tamen id habeamus, quoniam a te data sit opera, ut impetraremus. Hoc quum mihi gratissimum feceris, tum viros optimos, homines honestissimos eosdemque gratissimos et tua necessitudine dignissimos summo beneficio in perpetuum tibi tuisque devinxeris.

{{c|{{x-maior|{{ancora+|VIII.}}}}&lt;br&gt;Scr. Romae mense Octobri a.u.c. 709.&lt;br&gt;M. CICERO M. RUTILIO SAL.}}
{{pn|8.1|1}}Quum et mihi conscius essem, quanti te facerem, et tuam erga me benevolentiam expertus essem, non dubitavi a te petere, quod mihi petendum esset. P. Sestium quanti faciam, ipse optime scio, quanti autem facere debeam, et tu et omnes homines sciunt: is quum ex aliis te mei studiosissimum esse cognosset, petivit a me, ut ad te quam accuratissime scriberem de re C. Albinii senatoris, cuius ex filia natus est L. Sestius, optimus adolescens, filius P. Sestii. Hoc idcirco scripsi, ut intelligeres non solum me pro P. Sestio laborare debere, sed Sestium etiam pro Albinio. Res autem est haec: a M. Laberio C. Albinius praedia in aestimationem accepit, quae praedia Laberius emerat a Caesare de bonis Plotianis. Ea si dicam non esse e re publica dividi, docere te videar, non rogare; sed tamen, quum Caesar Sullanas venditiones et assignationes ratas esse velit, quo firmiores existimentur suae, si ea praedia dividentur, quae ipse Caesar vendidit, quae tandem in eius venditionibus esse poterit auctoritas? Sed, hoc quale sit, tu pro tua prudentia considerabis. Ego te plane rogo atque ita, ut maiore studio, iustiore de causa, magis ex animo rogare nihil possim, ut Albinio parcas, praedia Laberiana ne attingas. Magna me affeceris non modo laetitia, sed etiam quodammodo gloria, si P. Sestius homini maxime necessario satisfecerit per me, ut ego illi uni plurimum debeo; quod ut facias, te vehementer etiam atque etiam rogo: maius mihi dare beneficium nullum potes: id mihi intelliges esse gratissimum.

{{c|{{x-maior|{{ancora+|IX.}}}}&lt;br&gt;Scr. anno incerto.&lt;br&gt;CICERO CRASSIPEDI SAL.}}
{{pn|9.1|1}}Quamquam tibi praesens commendavi, ut potui diligentissime, socios Bithyniae teque quum mea commendatione, tum etiam tua sponte intellexi cupere ei societati quibuscumque rebus posses commodare, tamen, quum ii, quorum res agitur, magni sua interesse arbitrarentur me etiam per litteras declarare tibi, qua essem erga ipsos voluntate, non dubitavi haec ad te scribere. Volo enim te existimare me, quum universo ordini publicanorum semper libentissime tribuerim plurimum idque magnis eiud ordinis erga me meritis facere debuerim, tum in primis amicum esse huic Bithynicae societati, quae societas [ordine,] ipso hominum genere pars est maxima civitatis—constat enim ex ceteris societatibus—, et casu permulti sunt in ea societate valde mihi familiares, in primisque is, cuius praecipuum officium agitur hoc tempore, P. Rupilius P. f. Men., qui est magister in ea societate. Quae quum ita sint, in maiorem modum a te peto, Cn. Pupium, qui est in operis eius societatis, omnibus tuis officiis atque omni liberalitate tueare curesque, ut eius operae, quod tibi facile factu est, quam gratissimae sint sociis, remque et utilitatem sociorum—cuius rei quantam potestatem quaestor habeat, non sum ignarus—per te quam maxime defensam et auctam velis. Id quum mihi gratissimum feceris, tum illud tibi expertus promitto et spondeo, te socios Bithyniae, si iis commodaris, memores esse et gratos cogniturum.

{{c|{{x-maior|{{ancora+|X.}}}}&lt;br&gt;Scr. Romae ineunte anno a.u.c. 708.&lt;br&gt;CICERO BRUTO SAL.}}
{{pn|10.1|1}}Quum ad te tuus quaestor, M. Varro, proficisceretur, commendatione egere eum non putabam; satis enim commendatum tibi eum arbitrabar ab ipso more maiorum, qui, ut te non fugit, hanc quaesturae coniunctionem liberorum necessitudini proximam voluit esse; sed, quum sibi ita persuasisset ipse, meas de se accurate scriptas litteras maximum apud te pondus habituras, a meque contenderet, ut quam diligentissime scriberem, malui facere, quod meus familiaris tanti sua interesse arbitraretur. Ut igitur debere me facere hoc intelligas, quum primum M. Terentius in forum venit, ad amicitiam se meam contulit; deinde, ut se corroboravit, duae causae accesserunt, quae meam in illum benevolentiam augerent: una, quod versabatur in hoc studio nostro, quo etiam nunc maxime delectamur, et cum ingenio, ut nosti, nec sine industria; deinde, quod mature se contulit in societates publicanorum, quod quidem nollem—maximis enim damnis affectus est—, sed tamen causa communis ordinis mihi commendatissimi fecit amicitiam nostram firmiorem; deinde versatus in utrisque subselliis optima et fide et fama iam ante hanc commutationem rei publicae petitioni sese dedit honoremque honestissimum existimavit fructum laboris sui; his autem temporibus a me Brundisio cum litteris et mandatis profectus ad Caesarem est, qua in re et amorem eius in suscipiendo negotio perspexi et in conficiendo ac renuntiando fidem. Videor mihi, quum separatim de probitate eius et moribus dicturus fuissem, si prius causam, cur eum tanto opere diligerem, tibi exposuissem, in ipsa causa exponenda satis etiam de probitate dixisse; sed tamen separatim promitto in meque recipio fore eum tibi et voluptati et usui: nam et modestum hominem cognosces et pudentem et a cupiditate omni remotissimum, praeterea magni laboris summaeque industriae. Neque ego haec polliceri debeo, quae tibi ipsi, quum bene cognoris, iudicanda sunt; sed tamen in omnibus novis coniunctionibus interest, qualis primus aditus sit et qua commendatione quasi amicitiae fores aperiantur: quod ego his litteris efficere volui; etsi id ipsa per se necessitudo quaesturae effecisse debet; sed tamen nihilo infirmius illud hoc addito. Cura igitur, si me tanti facis, quanti et Varro existimat et ipse sentio, ut quam primum intelligam hanc meam commendationem tantum illi utilitatis attulisse, quantum et ipse sperarit nec ego dubitarim.

{{c|{{x-maior|{{ancora+|XI.}}}}&lt;br&gt;Scr. Romae a.u.c. 708.&lt;br&gt;CICERO BRUTO SAL.}}
{{pn|11.1|1}}Quia semper animadverti studiose te operam dare, ut ne quid meorum tibi esset ignotum, propterea non dubito, quin scias, non solum cuius municipii sim, sed etiam quam diligenter soleam meos municipes Arpinates tueri: quorum quidem omnia commoda omnesque facultates, quibus et sacra conficere et sarta tecta aedium sacrarum locorumque communium tueri possint, consistunt in iis vectigalibus, quae habent in provincia Gallia; ad ea visenda pecuniasque, quae a colonis debentur, exigendas totamque rem et cognoscendam et administrandam legatos equites Romanos misimus, Q. Fufidium Q. f., M. Faucium M. f., Q. Mamercum Q. f.  Peto a te in maiorem modum pro nostra necessitudine, ut tibi ea res curae sit operamque des, ut per te quam commodissime negotium municipii administretur quam primumque conficiatur, ipsosque, quorum nomina scripsi, ut quam honorificentissime pro tua natura et quam liberalissime tractes. Bonos viros ad tuam necessitudinem adiunxeris municipiumque gratissimum beneficio tuo devinxeris, mihi vero etiam gratius feceris, quod quum semper tueri municipes meos consuevi, tum hic annus praecipue ad meam curam officiumque pertinet: nam constituendi municipii causa hoc anno aedilem filium meum fieri volui et fratris filium et M. Caesium, hominem mihi maxime necessarium—is enim magistratus in nostro municipio nec alius ullus creari solet—; quos cohonestaris in primisque me, si res publica municipii tuo studio, diligentia bene administrata erit: quod ut facias, te vehementer etiam atque etiam rogo.

{{c|{{x-maior|{{ancora+|XII.}}}}&lt;br&gt;Scr. Romae a.u.c. 708.&lt;br&gt;CICERO BRUTO SAL.}}
{{pn|12.1|1}}Alia epistula communiter commendavi tibi legatos Arpinatium ut potui diligentissime, hac separatim Q. Fufidium, quocum mihi omnes necessitudines sunt, diligentius commendo, non ut aliquid de illa commendatione deminuam, sed ut ad hanc addam: nam et privignus est M. Caesii, mei maxime et familiaris et necessarii, et fuit in Cilicia mecum tribunus militum, quo in munere ita se tractavit, ut accepisse ab eo beneficium viderer, non dedisse; est praeterea—quod apud te valet plurimum—a nostris studiis non abhorrens. Quare velim eum quam liberalissime complectare operamque des, ut in ea legatione, quam suscepit contra suum commodum secutus auctoritatem meam, quam maxime eius excellat industria; vult enim, id quod optimo cuique natura tributum est, quam maximam laudem quum a nobis, qui eum impulimus, tum a municipio consequi, quod ei continget, si hac mea commendatione tuum erga se studium erit consecutus.

{{c|{{x-maior|{{ancora+|XIII.}}}}&lt;br&gt;Scr. Romae a.u.c. 708.&lt;br&gt;CICERO BRUTO SAL.}}
{{pn|13.1|1}}L. Castronius Paetus, longe princeps municipii Lucensis, est honestus, gravis, plenus officii, bonus plane vir et quum virtutibus, tum etiam fortuna, si quid hoc ad rem pertinet, ornatus; meus autem est familiarissimus, sic prorsus, ut nostri ordinis observet neminem diligentius; quare ut et meum amicum et tua dignum amicitia tibi commendo: cui quibuscumque rebus commodaveris, tibi profecto iucundum, mihi certe erit gratum. Vale.

{{c|{{x-maior|{{ancora+|XIV.}}}}&lt;br&gt;Scr. Romae a.u.c. 708.&lt;br&gt;CICERO BRUTO SAL.}}
{{pn|14.1|1}}L. Titio Strabone, equite Romano in primis honesto et ornato, familiarissime utor; omnia mihi cum eo intercedunt iura summae necessitudinis: huic in tua provincia pecuniam debet P. Cornelius; ea res a Volcatio, qui Romae ius dicit, reiecta in Galliam est. Peto a te hoc diligentius, quam si mea res esset, quo est honestius de amicorum pecunia laborare quam de sua, ut negotium conficiendum cures, ipse suscipias, transigas operamque des, quoad tibi aequum et rectum videbitur, ut quam commodissima condicione libertus Strabonis, qui eius rei causa missus est, negotium conficiat ad nummosque perveniat. Id et mihi gratissimum erit et tu ipse L. Titium cognosces amicitia tua dignissimum. Quod ut tibi curae sit, ut omnia solent esse, quae me velle scis, te vehementer etiam atque etiam rogo.

{{c|{{x-maior|{{ancora+|XV.}}}}&lt;br&gt;Scr. Asturae mense Aprili a.u.c. 709.&lt;br&gt;CICERO CAESARI IMP. SAL.}}
{{pn|15.1|1}}Precilium tibi commendo unice, tui necessarii, mei familiarissimi, viri optimi filium; quem quum adolescentem ipsum propter eius modestiam, humanitatem, animum et amorem erga me singularem mirifice diligo, tum patrem eius re doctus intellexi et didici mihi fuisse semper amicissimum. Em, hic ille est de tuis, maxime qui irridere atque obiurgare me solitus est, quod me non tecum, praesertim quum abs te honorificentissime invitarer, coniungerem;

Èll' ßmŽn o‘ pote yumŽn ßn­ styessin peiyen:

audiebam enim nostros proceres clamitantes:

Ílximow ss', …na t§w se xa­ cig³nvn eŒ e›pô.
¹w f“to, tŽn d' Íxeow nefƒlh ßx“luce mƒlaina.

Sed tamen iidem me consolantur etiam: hominem perustum etiamnum gloria volunt incendere atque ita loquuntur:

mÿ mÂn Èspoude§ ge xa­ Èxlei´w Èpolo§mhn,
ÈllÂ mƒga =ƒjaw ti xa­ ßssomƒnoisi puyƒsyai.

Sed minus iam movent, ut vides. Itaque ab Homeri magniloquentia confero me ad vera praecepta E»rip§dou:

mis´ sofistæn, óstiw o»x aÕt&quot; sof³w:

quem versum senex Precilius laudat egregie et ait posse eundem et ama prossv xai opissv videre et tamen nihil minus

aÞ¢v Èriste ein xa­ Õpe§roxon mmenai Íllvn.

Sed, ut redeam ad id, unde coepi, vehementer mihi gratum feceris, si hunc adolescentem humanitate tua, quae est singularis, comprehenderis et ad id, quod ipsorum Preciliorum causa te velle arbitror, addideris cumulum commendationis meae. Genere novo sum litterarum ad te usus, ut intelligeres non vulgarem esse commendationem.

{{c|{{x-maior|{{ancora+|XVI.}}}}&lt;br&gt;Scr. Asturae mense Aprili a.u.c. 709.&lt;br&gt;CICERO CAESARI SAL.}}
{{pn|16.1|1}}P. Crassum ex omni nobilitate adolescentem dilexi plurimum, et de eo quum ab ineunte eius aetate bene speravissem, tum perbene existimare coepi eximiis iudiciis, quae de eo feceras, cognitis. Eius libertum Apollonium iam tum equidem, quum ille viveret, et magni faciebam et probabam; erat enim et studiosus Crassi et ad eius optima studia vehementer aptus; itaque ab eo admodum diligebatur. Post mortem autem Crassi eo mihi etiam dignior visus est, quem in fidem atque amicitiam meam reciperem, quod eos a se observandos et colendos putabat, quos ille dilexisset et quibus carus fuisset; itaque et ad me in Ciliciam venit multisque in rebus mihi magno usui fuit et fides eius et prudentia, et, ut opinor, tibi in Alexandrino bello, quantum studio et fidelitate consequi potuit, non defuit: quod quum speraret te quoque ita existimare, in Hispaniam ad te maxime ille quidem suo consilio, sed etiam me auctore est profectus. Cui ego commendationem non sum pollicitus, non quin eam valituram apud te arbitrarer, sed neque egere mihi commendatione videbatur, qui et in bello tecum fuisset et propter memoriam Crassi de tuis unus esset, et, si uti commendationibus vellet, etiam per alios eum videbam id consequi posse: testimonium mei de eo iudicii, quod et ipse magni aestimabat et ego apud te valere eram expertus, ei libenter dedi. Doctum igitur hominem cognovi et studiis optimis deditum, idque a puero: nam domi meae cum Diodoto Stoico, homine meo iudicio eruditissimo, multum a puero fuit; nunc autem, incensus studio rerum tuarum, eas litteris Graecis mandare cupiebat. Posse arbitror: valet ingenio; habet usum; iampridem in eo genere studii litterarumque versatur; satisfacere immortalitati laudum tuarum mirabiliter cupit. Habes opinionis meae testimonium, sed tu hoc facilius multo pro tua singulari prudentia iudicabis. Et tamen, quod negaveram, commendo tibi eum: quidquid ei commodaveris, erit id mihi maiorem in modum gratum.

{{c|{{x-maior|{{ancora+|XVII.}}}}&lt;br&gt;Scr. Romae a.u.c. 708.&lt;br&gt;M. CICERO S. D. SER. SULPICIO.}}
{{pn|17.1|1}}M'. Curius, qui Patris negotiatur, multis et magnis de causis a me diligitur: nam et amicitia pervetus mihi cum eo est, ut primum in forum venit, instituta, et Patris quum aliquoties antea, tum proxime hoc miserrimo bello domus eius tota mihi patuit, qua, si opus fuisset, tam essem usus quam mea; maximum autem mihi vinculum cum eo est quasi sanctioris cuiusdam necessitudinis, quod est Attici nostri familiarissimus eumque unum praeter ceteros observat ac diligit. Quem si tu iam forte cognosti, puto me hoc, quod facio, facere serius; ea est enim humanitate et observantia, ut eum tibi iam ipsum per se commendatum putem; quod tamen si ita est, magno opere a te quaeso, ut ad eam voluntatem, si quam in illum ante has meas litteras contulisti, quam maximus potest mea commendatione cumulus accedat: sin autem propter verecundiam suam minus se tibi obtulit aut nondum eum satis habes cognitum aut quae causa est, cur maioris commendationis indigeat, sic tibi eum commendo, ut neque maiore studio quemquam neque iustioribus de causis commendare possim, faciamque id, quod debent facere ii, qui religiose et sine ambitione commendant: spondebo enim tibi vel potius spondeo in meque recipio eos esse M'. Curii mores eamque quum probitatem, tum etiam humanitatem, ut eum et amicitia tua et tam accurata commendatione, si tibi sit cognitus, dignum sis existimaturus. Mihi certe gratissimum feceris, si intellexero has litteras tantum, quantum scribens confidebam, apud te pondus habuisse.

{{c|{{x-maior|{{ancora+|XVIII.}}}}&lt;br&gt;Scr. Romae a.u.c. 708.&lt;br&gt;CICERO SERVIO SAL.}}
{{pn|18.1|1}}Non concedam, ut Attico nostro, quem elatum laetitia vidi, iucundiores tuae suavissime ad eum et humanissime scriptae litterae fuerint quam mihi; nam, etsi utrique nostrum prope aeque gratae erant, tamen ego admirabar magis te, qui, si rogatus aut certe admonitus liberaliter Attico respondisses—quod tamen dubium nobis, quin ita futurum fuerit, non erat—, * * * ultro ad eum scripsisse eique nec opinanti voluntatem tuam tantam per litteras detulisse. De quo non modo rogare te, ut eo studiosius mea quoque causa facias, non debeo—nihil enim cumulatius fieri potest, quam polliceris—, sed ne gratias quidem agere, quod tu et ipsius causa et tua sponte feceris: illud tamen dicam, mihi id, quod fecisti, esse gratissimum; tale enim tuum iudicium de homine eo, quem ego unice diligo, non potest mihi non summe esse iucundum, quod quum ita sit, esse gratum necesse est. Sed tamen, quoniam mihi pro coniunctione nostra vel peccare apud te in scribendo licet, utrumque eorum, quae negavi mihi faciunda esse, faciam: nam et ad id, quod Attici causa te ostendisti esse facturum, tantum velim addas, quantum ex nostro amore accessionis fieri potest, et, quod modo verebar, tibi gratias agere, nunc plane ego teque ita existimare volo, quibuscumque officiis in Epiroticis reliquisque rebus Atticum obstrinxeris, iisdem me tibi obligatum fore.

{{c|{{x-maior|{{ancora+|XIX.}}}}&lt;br&gt;Scr. Romae a.u.c. 708.&lt;br&gt;CICERO SERVIO SAL.}}
{{pn|19.1|1}}Cum Lysone Patrensi est mihi quidem hospitium vetus, quam ego necessitudinem sancte colendam puto; sed ea causa etiam cum aliis compluribus, familiaritas tanta nullo cum hospite, et ea quum officiis eius multis, tum etiam consuetudine quotidiana sic est aucta, ut nihil sit familiaritate nostra coniunctius. Is quum Romae annum prope ita fuisset, ut mecum viveret, etsi eramus in magna spe te meis litteris commendationeque diligentissime facturum id, quod fecisti, ut eius rem et fortunas absentis tuerere, tamen, quod in unius potestate erant omnia et quod Lyso fuerat in nostra causa nostrisque praesidiis, quotidie aliquid timebamus; effectum tamen est et ipsius splendore et nostro reliquorumque hospitum studio, ut omnia, quae vellemus, a Caesare impetrarentur, quod intelliges ex iis litteris, quas Caesar ad te dedit. Nunc non modo non remittimus tibi aliquid ex nostra commendatione, quasi adepti iam omnia, sed eo vehementius a te contendimus, ut Lysonem in fidem necessitudinemque tuam recipias: cuius dubia fortuna timidius tecum agebamus, verentes ne quid accideret eiusmodi, ut ne tu quidem mederi posses; explorata vero eius incolumitate omnia a te studia summo cura peto. Quae ne singula enumerem, totam tibi domum commendo, in his adolescentem filium eius, quem C. Maenius Gemellus, cliens meus, quum in calamitate exsilii sui Patrensis civis factus esset, Patrensium legibus adoptavit, ut eius ipsius hereditatis ius causamque tueare. Caput illud est, ut Lysonem, quem ego virum optimum gratissimumque cognovi, recipias in necessitudinem tuam; quod si feceris, non dubito, quin in eo diligendo ceterisque postea commendando idem, quod ego, sis iudicii et voluntatis habiturus. Quod quum fieri vehementer studeo, tum etiam illud vereor, ne, si minus cumulate videbere fecisse aliquid eius causa, me ille negligenter scripsisse putet, non te oblitum mei; quanti enim me faceres, quum ex sermonibus quotidianis meis, tum ex epistulis etiam tuis potuit cognoscere.

{{c|{{x-maior|{{ancora+|XX.}}}}&lt;br&gt;Scr. Romae a.u.c. 708.&lt;br&gt;CICERO SERVIO SAL.}}
{{pn|20.1|1}}Asclapone Patrensi, medico, utor familiariter eiusque quum consuetudo mihi iucunda fuit, tum ars etiam, quam sum expertus in valetudine meorum; in qua mihi quum ipsa scientia, tum etiam fidelitate benevolentiaque satisfecit. Hunc igitur tibi commendo et a te peto, ut des operam, ut intelligat diligenter me scripsisse de sese meamque commendationem usui magno sibi fuisse: erit id mihi vehementer gratum.

{{c|{{x-maior|{{ancora+|XXI.}}}}&lt;br&gt;Scr. Romae a.u.c. 708.&lt;br&gt;CICERO SERVIO SAL.}}
{{pn|21.1|1}}M. Aemilius Avianius ab ineunte adolescentia me observavit semperque dilexit, vir quum bonus, tum perhumanus et in omni genere officii diligentissimus: quem si arbitrarer esse Sicyone et nisi audirem ibi eum etiam nunc, ubi ego reliqui, Cibyrae commorari, nihil esset necesse plura me ad te de eo scribere; perficeret enim ipse profecto suis moribus suaque humanitate, ut sine cuiusquam commendatione diligeretur abs te non minus quam et a me et a ceteris suis familiaribus; sed, quum illum abesse putem, commendo tibi in maiorem modum domum eius, quae est Sicyone, remque familiarem, maxime C. Avianium Hammonium, libertum eius, quem quidem tibi etiam suo nomine commendo; nam quum propterea mihi est probatus, quod est in patronum suum officio et fide singulari, tum etiam in me ipsum magna officia contulit mihique molestissimis temporibus ita fideliter benevoleque praesto fuit, ut si a me manumissus esset. Itaque peto a te, ut eum et in patroni eius negotio sic tueare, ut eius procuratorem, quem tibi commendo, et ipsum suo nomine diligas habeasque in numero tuorum: hominem pudentem et officiosum cognosces et dignum, qui a te diligatur. Vale.

{{c|{{x-maior|{{ancora+|XXII.}}}}&lt;br&gt;Scr. Romae a.u.c. 708.&lt;br&gt;CICERO SERVIO SAL.}}
{{pn|22.1|1}}T. Manlium, qui negotiatur Thespiis, vehementer diligo; nam et semper me coluit diligentissimeque observavit et a studiis nostris non abhorret; accedit eo, quod Varro Murena magno opere eius causa vult omnia; qui tamen existimavit, etsi suis litteris, quibus tibi Manlium commendarat, valde confideret, tamen mea commendatione aliquid accessionis fore. Me quidem quum Manlii familiaritas, tum Varronis studium commovit, ut ad te quam accuratissime scriberem. Gratissimum igitur mihi feceris, si huic commendationi meae tantum tribueris, quantum cui tribuisti plurimum, id est, si T. Manlium quam maxime, quibuscumque rebus honest ac pro tua dignitate poteris, iuveris atque ornaveris, ex ipsiusque praeterea gratissimis et humanissimis moribus confirmo tibi te eum, quem soles fructum a bonorum virorum officiis exspectare, esse capturum.

{{c|{{x-maior|{{ancora+|XXIII.}}}}&lt;br&gt;Scr. Romae a.u.c. 708.&lt;br&gt;CICERO SERVIO SAL.}}
{{pn|23.1|1}}L. Cossinio, amico et tribuli meo, valde familiariter utor; nam et inter nosmet ipsos vetus usus intercedit et Atticus noster maiorem etiam mihi cum Cossinio consuetudinem fecit; itaque tota Cossinii domus me diligit in primisque libertus eius, L. Cossinius Anchialus, homo et patrono et patroni necessariis, quo in numero ego sum, probatissimus. Hunc tibi ita commendo, ut, si meus libertus esset eodemque apud me loco esset, quo est apud suum patronum, maiore studio commendare non possem. Quare pergratum mihi feceris, si eum in amicitiam tum receperis atque eum, quod sine molestia tua fiat, si qua in re opus ei fuerit, iuveris: id et mihi vehementer gratum erit et tibi postea iucundum; hominem enim summa probitate, humanitate observantiaque cognosces.

{{c|{{x-maior|{{ancora+|XXIV.}}}}&lt;br&gt;Scr. Romae a.u.c. 708.&lt;br&gt;CICERO SERVIO SAL.}}
{{pn|24.1|1}}Quum antea capiebam ex officio meo voluptatem, quod memineram, quam tibi diligenter Lysonem, hospitem et familiarem meum, commendassem, tum vero, posteaquam ex litteris eius cognovi tibi eum falso suspectum fuisse, vehementissime laetatus sum me tam diligentem in eo commendando fuisse; ita enim scripsit ad me, sibi meam commendationem maximo adiumento fuisse, quod ad te delatum diceret sese contra dignitatem tuam Romae de te loqui solitum esse; de quo etsi pro tua facilitate et humanitate purgatum se tibi scribit esse, tamen primum, ut debeo, tibi maximas gratias ago, quod tantum litterae meae potuerunt, ut iis lectis omnem offensionem suspicionis, quam habueras de Lysone, deponeres, deinde credas mihi affirmanti velim me hoc non pro Lysone magis quam pro omnibus scribere, hominem esse neminem, qui umquam mentionem tui sine tua summa laude fecerit, Lyso vero, quum mecum prope quotidie esset unaque viveret, non solum, quia libenter me audire arbitrabatur, sed quia libentius ipse loquebatur, omnia mihi tua et facta et dicta laudabat. Quapropter, etsi a te ita tractatur, ut iam non desideret commendationem meam unisque se litteris meis omnia consecutum putet, tamen a te peto in maiorem modum, ut eum etiam atque etiam tuis officiis, liberalitate complectare. Scriberem ad te, qualis vir esset, ut superioribus litteris feceram, nisi eum iam per se ipsum tibi satis notum esse arbitrarer.

{{c|{{x-maior|{{ancora+|XXV.}}}}&lt;br&gt;Scr. Romae a.u.c. 708.&lt;br&gt;CICERO SERVIO SAL.}}
{{pn|25.1|1}}Hagesaretus Larisaeus, magnis meis beneficiis ornatus in consulatu meo, memor et gratus fuit meque postea diligentissime coluit: eum tibi magno opere commendo, ut et hospitem et familiarem meum et gratum hominem et virum bonum et principem civitatis suae et tua necessitudine dignissimum. Pergratum mihi feceris, si dederis operam, ut is intelligat hanc meam commendationem magnum apud te pondus habuisse.

{{c|{{x-maior|{{ancora+|XXVI.}}}}&lt;br&gt;Scr. Romae a.u.c. 708.&lt;br&gt;CICERO SERVIO SAL.}}
{{pn|26.1|1}}L. Mescinius ea mecum necessitudine coniunctus est, quod mihi quaestor fuit; sed hanc causam, quam ego, ut a maioribus accepi, semper gravem duxi, fecit virtute et humanitate sua iustiorem: itaque eo sic utor, ut nec familiarius ullo nec libentius. Is quamquam confidere videbatur te sua causa, quae honest posses, libenter esse facturum, magnum esse tamen speravit apud te meas quoque litteras pondus habituras: id quum ipse ita iudicabat, tum pro familiari consuetudine saepe ex me audierat, quam suavis esset inter nos et quanta coniunctio. Peto igitur a te, tanto scilicet studio, quanto intelligis debere me petere pro homine tam mihi necessario et tam familiari, ut eius negotia, quae sunt in Achaia ex eo, quod heres est M. Mindio, fratri suo, qui Elide negotiatus est, explices et expedias quum iure et potestate, quam habes, tum etiam auctoritate et consilio tuo; sic enim praescripsimus iis, quibus ea negotia mandavimus, ut omnibus in rebus, quae in aliquam controversiam vocarentur, te arbitro et, quod commodo tuo fieri posset, te disceptatore uterentur: id ut honoris mei causa suscipias, vehementer te etiam atque etiam rogo. Illud praeterea, si non alienum tua dignitate putabis esse, feceris mihi pergratum, si qui difficiliores erunt, ut rem sine controversia confici nolint, si eos, quoniam cum senatore res est, Romam reieceris; quod quo minore dubitatione facere posses, litteras ad te a M. Lepido consule, non quae te aliquid iuberent—neque enim id tuae dignitatis esse arbitrabamur—, sed quodam modo quasi commendaticias sumpsimus. Scriberem, quam id beneficium bene apud Mescinium positurus esses, nisi et te scire confiderem et mihi peterem; sic enim velim existimes, non minus me de illius re laborare quam ipsum de sua; sed quum illum studeo quam facillime ad suum pervenire, tum illud laboro, ut non minimum hac mea commendatione se consecutum arbitretur.

{{c|{{x-maior|{{ancora+|XXVII.}}}}&lt;br&gt;Scr. Romae a.u.c. 708.&lt;br&gt;CICERO SERVIO SAL.}}
{{pn|27.1|1}}Licet eodem exemplo saepius tibi huius generis litteras mittam, quum gratias agam, quod meas commendationes tam diligenter observes—quod feci in aliis et faciam, ut video, saepius—, sed tamen non parcam operae et, ut vos soletis in formulis, sic ego in epistulis DE EADEM RE ALIO MODO. C. Avianius igitur Hammonius incredibiles mihi gratias per litteras egit et suo et Aemilii Avianii, patroni sui, nomine: nec liberalius nec honorificentius potuisse tractari nec se praesentem nec rem familiarem absentis patroni sui. Id mihi quum iucundum est eorum causa, quos tibi ego summa necessitudine et summa coniunctione adductus commendaveram, quod M. Aemilius unus est ex meis familiarissimis atque intimis maxime necessarius, homo et magnis meis beneficiis devinctus et prope omnium, qui mihi debere aliquid videntur, gratissimus, tum multo iucundius te esse in me tali voluntate, ut plus prosis amicis meis, quam ego praesens fortasse prodessem, credo, quod magis ego dubitarem, quid illorum causa facerem, quam tu, quid mea. Sed hoc non dubito quin existimes mihi esse gratum: illud te rogo, ut illos quoque gratos esse homines putes, quod ita esse tibi promitto atque confirmo. Quare velim, quidquid habent negotii, des operam, quod commodo tuo fiat, ut te obtinente Achaiam conficiant. Ego cum tuo Servio iucundissimo coniunctissime vivo magnamque quum ex ingenio eius singularique studio, tum ex virtute et probitate voluptatem capio.

{{c|{{x-maior|{{ancora+|XXVIIIa.}}}}&lt;br&gt;Scr. Romae a.u.c. 708.&lt;br&gt;CICERO SERVIO SAL.}}
{{pn|.1|1}}Etsi libenter petere a te soleo, si quid opus est meorum cuipiam, tamen multo libentius gratias tibi ago, quum fecisti aliquid commendatione mea, quod semper facis; incredibile est enim, quas mihi gratias omnes agant, etiam mediocriter a me tibi commendati; quae mihi omnia grata sunt, de L. Mescinio gratissimum; sic enim est mecum locutus, te, ut meas litteras legeris, statim procuratoribus suis pollicitum esse omnia, multo vero plura et maiora fecisse: id igitur—puto enim etiam atque etiam mihi dicendum esse—velim existimes mihi te fecisse gratissimum. Quod quidem hoc vehementius laetor, quod ex ipso Mescinio te video magnam capturum voluptatem; est enim in eo quum virtus et probitas et summum officium summaque observantia, tum studia illa nostra, quibus antea delectabamur, nunc etiam vivimus. Quod reliquum est, velim augeas tua in eum beneficia omnibus rebus, quae te erunt dignae; sunt duo, quae te nominatim rogo: primum, ut, si quid satisdandum erit, AMPLIUS EO NOMINE NON PETI, cures, ut satisdetur fide mea; deinde, quum fere consistat hereditas in iis rebus, quas avertit Oppia, quae uxor Mindii fuit, adiuves ineasque rationem, quemadmodum ea mulier Romam perducatur: quod si putarit illa fore, ut opinio nostra est, negotium conficiemus. Hoc ut assequamur, te vehementer etiam atque etiam rogo: illud, quod supra scripsi, id * * * in meque recipio, te ea, quae fecisti Mescinii causa quaeque feceris, ita bene collocaturum, ut ipse iudices homini te gratissimo, iucundissimo benigne fecisse; volo enim ad id, quod mea causa fecisti, hoc etiam accedere.

{{c|{{x-maior|{{ancora+|XXVIIIb.}}}}&lt;br&gt;Scr. Romae a.u.c. 708.&lt;br&gt;CICERO SERVIO SAL.}}
{{pn|.1|1}}Nec Lacedaemonios dubitare arbitror, quin ipsi sua maiorumque suorum auctoritate satis commendati sint fidei et iustitiae tuae, et ego, qui te optime novissem, non dubitavi, quin tibi notissima et iura et merita populorum essent: itaque, quum a me peteret Philippus Lacedaemonius, ut tibi civitatem commendarem, etsi memineram me ei civitati omnia debere, tamen respondi commendatione Lacedaemonios apud te non egere. Itaque sic velim existimes, me omnes Achaiae civitates arbitrari pro horum temporum pertubatione felices, quod iis tu praesis, eundemque me ita iudicasse, te, quod unus optime nosses non nostra solum, sed etiam Graeciae monumenta omnia, tua sponte amicum Lacedaemoniis et esse et fore. Quare tantum a te peto, ut, quum ea facies Lacedaemoniorum causa, quae tua fides, amplitudo, iustitia postulat, ut iis, si tibi videbitur, significes te non moleste ferre, quod intelligas ea, quae facias, mihi quoque grata esse; pertinet enim ad officium meum eos existimare curae mihi suas res esse: hoc te vehementer etiam atque etiam rogo.

{{c|{{x-maior|{{ancora+|XXIX.}}}}&lt;br&gt;Scr. Romae ineunte anno u.c. 708.&lt;br&gt;CICERO L. PLANCO SAL.}}
{{pn|29.1|1}}Non dubito, quin scias in iis necessariis, qui tibi a patre relicti sunt, me tibi esse vel coniunctissimum, non iis modo causis, quae speciem habeant magnae coniunctionis, sed iis etiam, quae familiaritate et consuetudine tenentur, quam scis mihi iucundissimam cum patre tuo et summam fuisse; ab his initiis noster in te amor profectus auxit paternam necessitudinem et eo magis, quod intellexi, ut primum per aetatem iudicium facere potueris, quanti quisque tibi faciendus esset, me a te in primis coeptum esse observari, coli, diligi; accedebat non mediocre vinculum quum studiorum, quod ipsum est per se grave, tum eorum studiorum earumque artium, quae per se ipsae eos, qui voluntate eadem sunt, etiam familiaritate devinciunt. Exspectare te arbitror, haec tam longe repetita principia quo spectent: id primum ergo habeto, non sine magna iustaque causa hanc a me commemorationem esse factam. C. Ateio Capitone utor familiarissime. Notae tibi sunt varietates meorum temporum: in omni genere et honorum et laborum meorum et animus et opera et auctoritas et gratia, etiam res familiaris C. Capitonis praesto fuit et paruit et temporibus et fortunae meae. Huius propinquus fuit T. Antistius, qui quum sorte quaestor Macedoniam obtineret neque ei successum esset, Pompeius in eam provinciam cum exercitu venit. Facere Antistius nihil potuit; nam, si potuisset, nihil ei fuisset antiquius quam ad Capitonem, quem ut parentem diligebat, reverti, praesertim quum sciret, quanti is Caesarem faceret semperque fecisset; sed oppressus tantum attigit negotii, quantum recusare non potuit. Quum signaretur argentum Apolloniae, non possum dicere eum praefuisse neque possum negare affuisse, sed non plus duobus aut tribus mensibus. Deinde afuit a castris: fugit omne negotium. Hoc mihi ut testi velim credas; meam enim ille maestitiam in illo bello videbat, mecum omnia communicabat. Itaque abdidit se in intimam Macedoniam, quo potuit longissime a castris, non modo ut non praeesset ulli negotio, sed etiam ut ne interesset quidem. Is post proelium se ad hominem necessarium, A. Plautium, in Bithyniam contulit: ibi eum Caesar quum vidisset, nihil aspere, nihil acerbe dixit, Romam iussit venire. Ille in morbum continuo incidit, ex quo non convaluit: aeger Corcyram venit; ibi est mortuus. Testamento, quod Romae Paullo et Marcello consulibus fecerat, heres ex parte dimidia et tertia est Capito; in sextante sunt ii, quorum pars sine ulla cuiusquam querela publica potest esse—ea est ad HS XXX—; sed de hoc Caesar viderit. Te, mi Plance, pro paterna necessitudine, pro nostro amore, pro studiis et omni cursu nostro totius vitae simillimo rogo et a te ita peto, ut maiore cura, maiore studio nullam possim, ut hanc rem suscipias, meam putes esse, enitare, contendas, efficias, ut mea commendatione tuo studio, Caesaris beneficio hereditatem propinqui sui C. Capito obtineat. Omnia, quae potui in hac summa tua gratia ac potentia a te impetrare, si petivissem, ultro te ad me detulisse putabo, si hanc rem impetravero. Illud fore tibi adiumento spero, cuius ipse Caesar optimus esse iudex potest: semper Caesarem Capito coluit et dilexit. Sed ipse huius rei testis est; novi hominis memoriam. Itaque nihil te doceo: tantum tibi sumito pro Capitone apud Caesarem, quantum ipsum meminisse senties. Ego, quod in me ipso experiri potui, ad te deferam; in eo quantum sit ponderis, tu videbis: quam partem in re publica causamque defenderim, per quos homines ordinesque steterim quibusque munitus fuerim, non ignoras; hoc mihi velim credas, si quid fecerim hoc ipso in bello minus ex Caesaris voluntate, quod intellexerim scire ipsum Caesarem me invitissimum fecisse, id fecisse aliorum consilio, hortatu, auctoritate; quod fuerim moderatior temperatiorque quam in ea parte quisquam, id me fecisse maxime auctoritate Capitonis, cuius similes si reliquos necessarios habuissem, rei publicae fortasse nonnihil, mihi certe plurimum profuissem. Hanc rem, mi Plance, si effeceris, meam de tua erga me benevolentia spem confirmaveris, ipsum Capitonem, gratissimum, officiosissimum, optimum virum, ad tuam necessitudinem tuo summo beneficio adiunxeris.

{{c|{{x-maior|{{ancora+|XXX.}}}}&lt;br&gt;Scr. Romae a.u.c. 708.&lt;br&gt;CICERO ACILIO PROCONSULI SAL.}}
{{pn|30.1|1}}L. Manlius est Sosis: is fuit Catinensis, sed est una cum reliquis Neapolitanis civis Romanus factus decurioque Neapoli; erat enim ascriptus in id municipiam ante civitatem sociis et Latinis datam. Eius frater Catinae nuper mortuus est. Nullam omnino arbitramur de ea hereditate controversiam eum habiturum, et est hodie in bonis; sed, quoniam habet praeterea negotia vetera in Sicilia tua, et hanc hereditatem fraternam et omnia eius tibi commendo in primisque ipsum, virum optimum mihique familiarissimum, iis studiis litterarum doctrinaeque praeditum, quibus ego maxime delector. Peto igitur abs te, ut eum, sive aderit sive non venerit in Siciliam, in meis intimis maximeque necessariis scias esse itaque tractes, ut intelligat meam sibi commendationem magno adiumento fuisse.

{{c|{{x-maior|{{ancora+|XXXI.}}}}&lt;br&gt;Scr. Romae a.u.c. 708.&lt;br&gt;CICERO ACILIO PROCONSULI SAL.}}
{{pn|31.1|1}}C. Flavio, honesto et ornato equite Romano, utor valde familiariter; fuit enim generi mei, C. Pisonis, pernecessarius meque diligentissime observant et ipse et L. Flavius, frater eius. Quapropter velim honoris mei causa, quibus rebus honeste et pro tua dignitate poteris, quam honorificentissime et quam liberalissime C. Flavium tractes: id mihi sic erit gratum, ut gratius esse nihil possit; sed praeterea tibi affirmo—neque id ambitione adductus facio, sed quum familiaritate et necessitudine, tum etiam veritate—te ex C. Flavii officio et observantia et praeterea splendore atque inter suos gratia magnam voluptatem esse capturum. Vale.

{{c|{{x-maior|{{ancora+|XXXII.}}}}&lt;br&gt;Scr. Romae a.u.c. 708.&lt;br&gt;CICERO ACILIO PROCONSUL SAL.}}
{{pn|32.1|1}}In Halesina civitate tam lauta tamque nobili coniunctissimos habeo et hospitio et familiaritate M. et C. Clodios Archagathum et Philonem; sed vereor, ne, quia complures tibi praecipue commendo, exaequare videar ambitione quadam commendationes meas; quamquam a te quidem cumulate satisfit et mihi et meis omnibus; sed velim sic existimes, hanc familiam et hos mihi maxime esse coniunctos vetustate, officiis, benevolentia. Quamobrem peto a te in maiorem modum, ut iis omnibus in rebus, quantum tua fides dignitasque patietur, commodes: id si feceris, erit mihi vehementissime gratum.

{{c|{{x-maior|{{ancora+|XXXIII.}}}}&lt;br&gt;Scr. Romae a.u.c. 708.&lt;br&gt;CICERO ACILIO PROCONSULI SAL.}}
{{a|33}}Cn. Otacilio Nasone, equite Romano, utor familiarissime, ita prorsus, ut illius ordinis nullo familiarius; nam et humanitate eius et probitate in consuetudine quotidiana magno opere delector. Nihil iam opus est exspectare te, quibus eum verbis tibi commendem, quo sic utar, ut scipsi. Habet is in provincia tua negotia, quae procurant liberti, Hilarus, Antigonus, Demostratus, quos tibi negotiaque omnia Nasonis non secus commendo, ac si mea essent. Gratissimum mihi feceris, si intellexero hanc commendationem magnum apud te pondus habuisse. Vale.

{{c|{{x-maior|{{ancora+|XXXIV.}}}}&lt;br&gt;Scr. Romae a.u.c. 708.&lt;br&gt;CICERO ACILIO PROCONSULI SAL.}}
{{pn|34.1|1}}Avitum mihi hospitium est cum Lysone, Lysonis filio, Lilybaetano, valdeque ab eo observor cognovique dignum et patre et avo—est enim nobilissima familia—: quapropter commendo tibi maiorem in modum rem domumque eius magnoque opere abs te peto, cures, ut is intelligat meam commendationem maximo sibi apud te et adiumento et ornamento fuisse.

{{c|{{x-maior|{{ancora+|XXXV.}}}}&lt;br&gt;Scr. Romae a.u.c. 708.&lt;br&gt;CICERO ACILIO PROCONSULI SAL.}}
{{pn|35.1|1}}C. Avianius Philoxenus antiquus est hospes meus et praeter hospitium valde etiam familiaris, quem Caesar meo beneficio in Novocomenses rettulit; nomen autem Avianii secutus est, quod homine nullo plus est usus quam Flacco Avianio, meo, quemadmodum te scire abitror, familiarissimo: quae ego omnia collegi, ut intelligeres non vulgarem esse commendationem hanc meam. Peto igitur abs te, ut omnibus rebus, quod sine molestia tua facere possis, ei commodes habeasque in numero tuorum perficiasque, ut intelligat has litteras meas magno sibi usi fuisse: erit id mihi maiorem in modum gratum.

{{c|{{x-maior|{{ancora+|XXXVI.}}}}&lt;br&gt;Scr. Romae a.u.c. 708.&lt;br&gt;CICERO ACILIO PROCONSULI SAL.}}
{{pn|36.1|1}}Cum Demetrio Mega mihi vetustum hospitium est, familiaritas autem tanta, quanta cum Siculo nullo. Ei Dolabella rogatu meo civitatem a Caesare impetravit, qua in re ego interfui; itaque nunc P. Cornelius vocatur; quumque propter quosdam sordidos homines, qui Caesaris beneficia vendebant, tabulam, in qua nomina civitate donatorum incisa essent, revelli iussisset, eidem Dolabellae me audiente Caesar dixit nihil esse, quod de Mega vereretur, beneficium suum in eo manere. Hoc te scire volui, ut eum in civium Romanorum numero haberes, ceterisque in rebus tibi eum ita commendo, ut maiore studio neminem commendarim. Gratissimum mihi feceris, si eum ita tractaris, ut intelligat meam commendationem magno sibi ornamento fuisse.

{{c|{{x-maior|{{ancora+|XXXVII.}}}}&lt;br&gt;Scr. Romae a.u.c. 708.&lt;br&gt;CICERO ACILIO PROCONSULI SAL.}}
{{pn|37.1|1}}Hippiam, Philoxeni filium, Calactinum, hospitem et necessarium meum, tibi commendo in maiorem modum: eius bona, quemadmodum ad me delata res est, publice possidentur aliento nomine contra leges Calactinorum: id si ita est, etiam sine mea commendatione ab aequitate tua res ipsa impetrare debet, ut ei subvenias; quoquo modo autem se res habet, peto a te, ut honoris mei causa eum expedias tantumque ei commodes et in hac re et in ceteris, quantum tua fides dignitasque patietur: id mihi vehementer gratum erit.

{{c|{{x-maior|{{ancora+|XXXVIII.}}}}&lt;br&gt;Scr. Romae a.u.c. 708.&lt;br&gt;CICERO ACILIO PROCONSULI SAL.}}
{{pn|38.1|1}}L. Bruttius, eques Romanus, adolescens omnibus rebus ornatus, in meis familiarissimis est meque observat diligentissime, cuius cum patre magna mihi fuit amicitia iam inde a quaestura mea Siciliensi. Omnino nunc ipse Bruttius Romae mecum est; sed tamen domum eius et rem familiarem et procuratores tibi sic commendo, ut maiore studio commendare non possim. Gratissimum mihi feceris, si curaris, ut intelligat Bruttius, id quod ei rerepi, hanc meam commendationem sibi magno adiumento fuisse.

{{c|{{x-maior|{{ancora+|XXXIX.}}}}&lt;br&gt;Scr. Romae a.u.c. 708.&lt;br&gt;CICERO ACILIO PROCONSULI SAL.}}
{{pn|39.1|1}}Cum familia Titurnia necessitudo mihi intercedit vetus, ex qua reliquus est M. Titurnius Rufus, qui mihi omni diligentia atque officio est tuendus; est igitur in tua potestate, ut ille in me satis sibi praesidii putet esse. Quapropter eum tibi commendo in maiorem modum et abs te peto, efficias, ut is commendationem hanc intelligat sibi magno adiumento fuisse: erit id mihi vehementer gratum.

{{c|{{x-maior|{{ancora+|XL.}}}}&lt;br&gt;Scr. Romae a.u.c. 699.&lt;br&gt;M. CICERO S. D. Q. ANCHARIO Q. F. PROCOS.}}
{{pn|40.1|1}}L. et C. Aurelios L. filios, quibus, et ipsis et patre eorum, viro optimo, familiarissime utor, commendo tibi maiorem in modum, adolescentes omnibus optimis artibus ornatos, meos pernecessarios, tua amicitia dignissimos. Si ulla mea apud te commendatio valuit—quod scio, multas plurimum valuisse—, haec ut valeat, rogo. Quod si eos honorifice liberaliterque tractaris, et tibi gratissimos optimosque adolescentes adiunxeris et mihi gratissimum feceris.

{{c|{{x-maior|{{ancora+|XLI.}}}}&lt;br&gt;Scr. Romae a.u.c. 695.&lt;br&gt;CICERO CULLEOLO SAL.}}
{{pn|41.1|1}}Quae fecisti L. Lucceii causa, scire te plane volo te homini gratissimo commodasse, et quum ipsi, quae fecisti, pergrata sunt, tum Pompeius, quotiescumque me videt—videt autem saepe—, gratias tibi agit singulares; addo etiam illud, quod tibi iucundissimum esse certo scio, me ipsum ex tua erga Lucceium benignitate maxima voluptate affici. Quod superest, quamquam mihi non est dubium, quin, quum antea nostra causa, nunc iam etiam tunc constantiae gratia mansurus sis in eadem ista liberalitate, tamen abs te vehementer etiam atque etiam peto, ut ea, quae initio ostendisti, deinceps fecisti, ad exitum augeri et cumulari per te velis: id et Lucceio et Pompeio valde gratum fore teque apud eos praeclare positurum confirmo et spondeo. De re publica deque his negotiis cogitationibusque nostris perscripseram ad te diligenter paucis ante diebus easque litteras dederam pueris tuis. Vale.

{{c|{{x-maior|{{ancora+|XLII.}}}}&lt;br&gt;Scr. Romae a.u.c. 695.&lt;br&gt;M. CICERO S. D. L. CULLEOLO PROCOS.}}
{{pn|42.1|1}}L. Lucceius meus, homo omnium gratissimus, mirificas tibi apud me gratias egit, quum diceret omnia te cumulatissime et liberalissime procuratoribus suis pollicitum esse: quum oratio tua tam ei grata fuerit, quam gratam rem ipsam existimas fore, quum, ut spero, quae pollicitus es, feceris! Omnino ostenderunt Bullidenses sese Lucceio Pompeii arbitratu satisfacturos; sed vehementer opus est nobis et voluntatem et auctoritatem et imperium tuum accedere, quod ut facias, te etiam atque etiam rogo. Illudque mihi gratissimum est, quod ita sciunt Lucceii procuratores et ita Lucceius ipse ex litteris tuis, quas ad eum misisti, intellexit, hominis nullius apud te auctoritatem aut gratiam valere plus quam meam: id ut re experiatur, iterum et saepius te rogo.

{{c|{{x-maior|{{ancora+|XLIII.}}}}&lt;br&gt;Scr. Romae a.u.c. 699.&lt;br&gt;M. CICERO R. GALLIO.}}
{{a|43}}Etsi plurimis rebus spero fore ut perspiciam, quod tamen iampridem perspicio, me a te amari, tamen nunc ea causa tibi datur, in qua facile declarare possis tuam erga me benevolentiam: L. Oppius M. f. Philomelii negotiatur, homo mihi familiaris; eum tibi unice commendo eoque magis, quod quum ipsum diligo, tum quod negotia procurat L. Egnatii Rufi, quo ego uno equite Romano familiarissime utor et qui quum consuetudine quotidiana, tum officiis plurimis maximisque mihi coniunctus est. Oppium igitur praesentem ut diligas, Egnatii absentis rem ut tueare, aeque a te peto, ac si mea negotia essent. Velim memoriae tuae causa des litterarum aliquid, quae tibi in provincia reddantur, sed ita conscribas, ut tum, quum eas leges, facile recordari possis huius meae commendationis diligentiam: hoc te vehementer etiam atque etiam rogo.

{{c|{{x-maior|{{ancora+|XLIV.}}}}&lt;br&gt;Scr. Romae a.u.c. 699 (eodem die, quo ep.  LXXIV).&lt;br&gt;CICERO GALLIO SAL.}}
{{pn|44.1|1}}Etsi ex tuis et ex L. Oppii, familiarissimi mei, litteris cognovi te memorem commendationis meae fuisse idque pro tua summa erga me benevolentia proque nostra necessitudine minime sum admiratus, tamen etiam atque etiam tibi L. Oppium praesentem et L. Egnatii, mei familiarissimi, absentis negotia commendo. Tanta mihi cum eo necessitudo est familiaritasque, ut, si mea res esset, non magis laborarem; quapropter gratissimum mihi feceris, si curaris, ut is intelligat me a te tantum amari, quantum ipse existimo: hoc mihi gratius facere nihil potes, idque ut facias vehementer te rogo.

{{c|{{x-maior|{{ancora+|XLV.}}}}&lt;br&gt;Scr. Romae a.u.c. 699.&lt;br&gt;CICERO APPULEIO PROQUAESTORI.}}
{{pn|45.1|1}}L. Egnatio uno equite Romano [vel] familiarissime utor. Eius Anchialum servum negotiaque, quae habet in Asia, tibi commendo non minore studio, quam si meam rem commendarem; sic enim existimes velim, mihi cum eo non modo quotidianam consuetudinem summam intercedere, sed etiam officia magna et mutua nostra inter nos esse. Quamobrem etiam atque etiam a te peto, ut cures, ut intelligat me ad te satis diligenter scripsisse; nam de tua erga me voluntate non dubitabat: id ut facias, te etiam atque etiam rogo. Vale.

{{c|{{x-maior|{{ancora+|XLVI.}}}}&lt;br&gt;Scr. Romae a.u.c. 699.&lt;br&gt;CICERO APPULEIO SAL.}}
{{pn|46.1|1}}L. Nostius Zoilus est coheres meus, heres autem patroni sui: ea re utrumque scripsi, ut et mihi cum illo causam amicitiae scires esse et hominem probum existimares, qui patroni iudicio ornatus esset. Eum tibi igitur sic commendo, ut unum ex nostra domo: valde mihi gratum erit, si curaris, ut intelligat hanc commendationem sibi apud te magno adiumento fuisse.

{{c|{{x-maior|{{ancora+|XLVII.}}}}&lt;br&gt;Scr. a.u.c. 703.&lt;br&gt;CICERO SILIO SAL.}}
{{pn|47.1|1}}Quid ego tibi commendem eum, quem tu ipse diligis? sed tamen, ut scires eum a me non diligi solum, verum etiam amari, ob eam rem tibi haec scribo: omnium tuorum officiorum, quae et multa et magna sunt, mihi gratissimum fuerit, si ita tractaris Egnatium, ut sentiat et se a me et me a te amari; hoc te vehementer etiam atque etiam rogo. Illa nostra scilicet ceciderunt: utamur igitur vulgari consolatione: &quot;quid, si hoc melius?&quot; Sed haec coram: tu fac, quod facis, ut me ames teque amari a me scias.

{{c|{{x-maior|{{ancora+|XLVIII.}}}}&lt;br&gt;Scr. anno incerto (post 704).&lt;br&gt;M. CICERO C. SEXTILIO RUFO QUAESTORI SAL. D.}}
{{pn|48.1|1}}Omnes tibi commendo Cyprios, sed magis Paphios, quibus tu quaecumque commodaris, erunt mihi gratissima, eoque facio libentius, ut eos tibi commendem, quod et tuae laudi, cuius ego fautor sum, conducere arbitror, quum primus in eam insulam quaestor veneris, ea te instituere, quae sequantur alii, quod, ut spero, facilius consequere, si et P. Lentuli, necessarii tui, legem et ea, quae a me constituta sunt, sequi volueris, quam rem tibi confido magnae laudi fore.

{{c|{{x-maior|{{ancora+|XLIX.}}}}&lt;br&gt;Scr. anno incerto&lt;br&gt;CICERO CURIO PROCOS.}}
{{pn|49.1|1}}Q. Pompeius Sex. f. multis et veteribus causis necessitudinis mihi coniunctus est: is, quum antea meis commendationibus et rem et gratiam et auctoritatem suam tueri consuerit, nunc profecto, te provinciam obtinente, meis litteris assequi debet, ut nemini se intelligat commendatiorem umquam fuisse. Quamobrem a te maiorem in modum peto, ut, quum omnes meos aeque ac tuos observare pro necessitudine nostra debeas, hunc in primis ita in tuam fidem recipias, ut ipse intelligat nullam rem sibi maiori usui aut ornamento quam meam commendationem esse potuisse. Vale.

L. Scr. Romae ineunte mense Ianuario a.u.c. 710.
CICERO S. D. ACILIO
Sumpsi hoc mihi pro tua in me observantia, quam penitus perspexi, quamdiu Brundisii fuimus, ut ad te familiariter et quasi pro meo iure scriberem, si quae res esset, de qua valde laborarem. M'. Curius, qui Patris negotiatur, ita mihi familiaris est, ut nihil possit esse coniunctius: multa illius in me officia, multa in illum mea, quodque maximum est, summus inter nos amor et mutuus. Quae quum ita sint, si ullam in amicitia mea spem habes, si ea, quae in me officia et studia Brundisii contulisti, vis mihi etiam gratiora efficere—quamquam sunt gratissima—, si me a tuis omnibus amari vides, hoc mihi da atque largire, ut M'. Curium sartum et tectum, ut aiunt, ab omnique incommodo, detrimento, molestia sincerum integrumque conserves. Et ipse spondeo et omnes hoc tibi tui pro me recipient, ex mea amicitia et ex tuo in me officio maximum te fructum summamque voluptatem esse capturum. Vale.

{{c|{{x-maior|{{ancora+|LI.}}}}&lt;br&gt;Scr. anno incerto.&lt;br&gt;M. CICERO P. CAESIO S. D.}}
{{pn|51.1|1}}P. Messienum, equitem Romanum omnibus rebus ornatum meumque perfamiliarem, tibi commendo ea commendatione, quae potest esse diligentissima: peto a te et pro nostra et pro paterna amicitia, ut eum in tuam fidem recipias eiusque rem famamque tueare: virum bonum tuaque amicitia dignum tibi adiunxeris mihique gratissimum feceris.

{{c|{{x-maior|{{ancora+|LII.}}}}&lt;br&gt;Scr. anno incerto.&lt;br&gt;CICERO REGI SAL.}}
{{pn|52.1|1}}A. Licinius Aristoteles Melitensis antiquissimus est hospes meus et praeterea coniunctus magno usu familiaritatis: haec quum ita sint, non dubito, quin tibi satis commendatus sit; etenim ex multis cognosco meam commendationem plurimum apud te valere. Hunc ego a Caesare liberavi; frequens enim fuerat nobiscum, atque etiam diutius in causa est quam nos commoratus, quo melius te de eo existimaturum arbitror; fac igitur, mi Rex, ut intelligat has sibi litteras plurimum profuisse.

{{c|{{x-maior|{{ancora+|LIII.}}}}&lt;br&gt;Scr. in Cilicia a.u.c. 703.&lt;br&gt;CICERO THERMO PROPR. SAL.}}
{{pn|53.1|1}}L. Genucilio Curvo iampridem utor familiarissime, optimo viro et homine gratissimo. Eum tibi penitus commendo atque trado: primum, ut omnibus in rebus ei commodes, quoad fides tua dignitasque patietur; patietur autem in omnibus, nihil enim abs te umquam, quod sit alienum tuis aut etiam suis moribus, postulabit; praecipue autem tibi commendo negotia eius, quae sunt in Hellesponto, primum, ut obtineat id iuris in agris, quod ei Pariana civitas decrevit et dedit et quod semper obtinuit sine ulla controversia, deinde, si quid habebit cum aliquo Hellespontio controversiae, ut in illam dio§xhsin reiicias. Sed non mihi videor, quum tibi totum hominem diligentissime commendarim, singulas ad te eius causas perscribere debere. Summa illa est: quidquid officii, beneficii, honoris in Genucilium contuleris, id te existimabo in me ipsum atque in rem meam contulisse.

{{c|{{x-maior|{{ancora+|LIV.}}}}&lt;br&gt;Scr. Laodiceae mense Martio a.u.c. 704.&lt;br&gt;CICERO THERMO PROPR. SAL.}}
{{pn|54.1|1}}Quum multa mihi grata sunt, quae tu adductus mea commendatione fecisti, tum in primis, quod M. Marcilium, amici atque interpretis mei filium, liberalissime tractavisti; venit enim Laodiceam et tibi apud me mihique propter te gratias maximas egit. Quare, quod reliquum est, a te peto, quoniam apud gratos homines beneficium ponis, ut eo libentius iis commodes operamque des, quoad fides tua patietur, ut socrus adolescentis rea ne fiat. Ego quum antea studiose commendabam Marcilium, tum multo nunc studiosius, quod in longa apparitione singularem et prope incredibilem patris Marcilii fidem, abstinentiam modestiamque cognovi.

{{c|{{x-maior|{{ancora+|LV.}}}}&lt;br&gt;Scr. in Cilicia exeunte mense Decembri a.u.c. 703.&lt;br&gt;CICERO THERMO PROPR. SAL.}}
{{pn|55.1|1}}Etsi mihi videor intellexisse, quum tecum Ephesi de re M. Anneii, legati mei, locutus sum, te ipsius causa vehementer omnia velle, tamen et M. Anneium tanti facio, ut mihi nihil putem praetermittendum, quod illius intersit, et me a te tanti fieri puto, ut non dubitem, quin ad tuam voluntatem magnus cumulus accedat commendationis meae; nam, quum iam diu diligerem M. Anneium deque eo sic existimarem, ut res declarat, qui ultro ei detulerim legationem, quum multis petentibus denegassem, tum vero, posteaquam mecum in bello atque in re militari fuit, tantam in eo virtutem, prudentiam, fidem tantamque erga me benevolentiam cognovi, ut hominem neminem pluris faciam. Eum cum Sardianis habere controversiam scis: causam tibi exposuimus Ephesi, quam tu tamen coram facilius meliusque cognosces. De reliquo mihi mehercule diu dubium fuit, quid ad te potissimum scriberem; ius enim quemadmodum dicas, clarum et magna cum tua laude notum est, nobis autem in hac causa nihil aliud opus est nisi te ius instituto tuo dicere; sed tamen, quum me non fugiat, quanta sit in praetore auctoritas, praesertim ista integritate, gravitate, clementia, qua te esse inter omnes constat, peto abs te pro nostra coniunctissima necessitudine plurimisque officiis paribus ac mutuis, ut voluntate, auctoritate, studio tuo perficias, ut M. Anneius intelligat te et sibi amicum esse, quod non dubitat—saepe enim mecum locutus est—, et multo amiciorem his meis litteris esse factum. In tuo toto imperio atque provincia nihil est, quod mihi gratus facere possis; nam, apud ipsum, gratissimum hominem atque optimum virum, quam bene positurus sis studium tuum atque officium, dubitare te non existimo.

{{c|{{x-maior|{{ancora+|LVI.}}}}&lt;br&gt;Scr. in Cilicia a.u.c. 703.&lt;br&gt;CICERO THERMO PROPR. SAL.}}
{{pn|56.1|1}}Cluvius Puteolanus valde me observat valdeque est mihi familiaris: is ita sibi persuadet, quod in tua provincia negotii habeat, nisi te provinciam obtinente meis commendationibus confecerit, id se in perditis et desperatis habiturum; nunc, quoniam mihi ab amico officiosissimo tantum oneris imponitur, ego quoque tibi imponam pro tuis in me summis officiis, ita tamen, ut tibi nolim molestus esse. Mulase•w et 'Alabande•w pecuniam Cluvio debent: dixerat mihi Euthydemus, quum Ephesi essem, se curaturum, ut ecdici Mylasii Romam mitterentur; id factum non est: legatos audio missos esse, sed malo ecdicos, ut aliquid confici possit; quare peto a te, ut et eos et 'Alabande•w iubeas ecdicos Romam mittere. Praeterea Philocles Alabandensis Õpoyxaw Cluvio dedit: eae commissae sunt; velim cures, ut aut de hypothecis decedat easque procuratoribus Cluvii tradat aut pecuniam solvat. Praeterea Hercleotae et Bargylietae, qui item debent, aut pecuniam solvat aut fructibus suis satisfaciant. Caunii praeterea debent, sed aiunt se depositam pecuniam habuisse: id velim cognoscas et, si intellexeris eos neque ex edicto neque ex decreto depositam habuisse, des operam, ut usurae Cluvio instituto tuo conserventur. His de rebus eo magis laboro, quod agitur res Cn. Pompeii etiam, nostri necessarii, et quod is magis etiam mihi laborare videtur quam ipse Cluvius, cui satisfactum esse a nobis valde volo. His de rebus te vehementer etiam atque etiam rogo.

{{c|{{x-maior|{{ancora+|LVII.}}}}&lt;br&gt;Scr. Laodiceae mense Martio a.u.c. 704.&lt;br&gt;CICERO THERMO PROPR. SAL.}}
{{pn|57.1|1}}Quo magis quotidie ex litteris nuntiisque bellum magnum esse in Syria cognosco, eo vehementius a te pro nostra necessitudine contendo, ut mihi M. Anneium legatum primo quoque tempore remittas; nam eius opera, consilio, scientia rei militaris vel maxime intelligo me et rem publicam adiuvari posse. Quod nisi tanta res eius ageretur, nec ipse adduci potuisset, ut a me discederet, neque ego, ut eum a me dimitterem. Ego in Ciliciam proficisci cogito circiter K. Mai: ante eam diam M. Anneius ad me redeat oportet. Illud, quod tecum et coram et per litteras diligentissime egi, id et nunc etiam atque etiam rogo, curae tibi sit, ut suum negotium, quod habet cum populo Sardiano, pro causae veritate et pro sua dignitate conficiat. Intellexi ex tua oratione, quum tecum Ephesi locutus sum, te ipsius M. Anneii causa omnia velle; sed tamen sic velim existimes, te mihi nihil gratius facere posse quam si intellexero per te illum suum negotium ex sententia confecisse, idque quam primum ut efficias te etiam atque etiam rogo.

{{c|{{x-maior|{{ancora+|LVIII.}}}}&lt;br&gt;Scr. in provincia mense Februario a.u.c. 704.&lt;br&gt;M. CICERO C. TITIO L. F. RUFO PR. URB. SAL.}}
{{pn|58.1|1}}L. Custidius est tribulis et municeps et familiaris meus: is causam habet, quam causam ad te deferet. Commendo tibi hominem, sicut tua fides et meus pudor postulat, tantum, ut faciles ad te aditus habeat, quae aequa postulabit, ut libente te impetret sentiatque meam sibi amicitiam, etiam quum longissime absim, prodesse, in primis apud te.

{{c|{{x-maior|{{ancora+|LIX.}}}}&lt;br&gt;Scr. Laodiceae mense Februario (eodem die, quo  LXVIII) a.u.c. 704.&lt;br&gt;M. CICERO C. CURTIO PEDUCAEANO PR. SAL.}}
{{pn|59.1|1}}M. Fadium unice diligo summaque mihi cum eo consuetudo et familiaritas est pervetus. In eius controversiis quid decernas, a te non peto—servabis, ut tua fides et dignitas postulat, edictum et institutum tuum—, sed, ut quum facillimos ad te aditus habeat, quae erunt aequa, libente te impetret, ut meam amicitiam sibi, etiam quum procul absim, prodesse sentiat, praesertim apud te: hoc te vehementer etiam atque etiam rogo.

{{c|{{x-maior|{{ancora+|LX.}}}}&lt;br&gt;Scr. Romae anno incerto (698?)&lt;br&gt;M. CICERO C. MUNATIO C. F. SAL.}}
{{pn|60.1|1}}L. Livineius Trypho est omnino L. Reguli, familiarissimi mei, libertus, cuius calamitas etiam officiosiorem me facit in illum—nam benevolentior, quam semper fui, esse non possum—; sed ego libertum eius per se ipsum diligo; summa enim eius erga me officia exstiterunt iis nostris temporibus, quibus facillime benevolentiam hominum et fidem perspicere potui. Eum tibi ita commendo, ut homines grati et memores bene meritos de se commendare debent. Pergratum mihi feceris, si ille intellexerit se, quod pro salute mea multa pericula adierit, saepe hieme summa navigarit, pro tua erga me benevolentia gratum etiam tibi fecisse.

{{c|{{x-maior|{{ancora+|LXI.}}}}&lt;br&gt;Scr. in Cilicia a.u.c. 703.&lt;br&gt;M. CICERO S. D. P. SILIO PROPR.}}
{{pn|61.1|1}}T. Pinnio familiarissime me usum esse scire te arbitror, quod quidem ille testamento declaravit, qui me quum tutorem, tum etiam secundum heredem instituerit. Eius filio mei mire studioso et erudito et modesto pecuniam Nicaeenses grandem debent, ad sestertium octogies, et, ut audio, in primis ei volunt solvere. Pergratum igitur mihi feceris, quoniam non modo reliqui tutores, qui sciunt, quanti me facias, sed etiam puer ipse sibi persuasit te omnia mea causa facturum esse, si dederis operam, quoad tua fides dignitasque patietur, ut quam plurimum pecuniae Pinnio solvatur Nicaeensium nomine.

{{c|{{x-maior|{{ancora+|LXII.}}}}&lt;br&gt;Scr. in Cilicia exeunte anno u.c. 703.&lt;br&gt;M. CICERO S. D. P. SILIO PROPR.}}
{{pn|62.1|1}}Et in Atilii negotio te amavi—quum enim sero venissem, tamen honestum equitem Romanum beneficio tuo conservavi—, et mehercule semper sic in animo habui, te in meo aere esse propter Lamiae nostri coniunctionem et singularem necessitudinem. Itaque primum tibi ago gratias, quod me omni molestia liberasti; deinde impudentia prosequor, sed idem sarciam—te enim semper sic colam et tuebor ut quem diligentissime—: Quintum fratrem meum, si me diligis, eo numero cura ut habeas, quo me: ita magnum beneficium tuum magno cumulo auxeris.

{{c|{{x-maior|{{ancora+|LXIII.}}}}&lt;br&gt;Scr. Laodiceae mense Februario a.u.c. 704.&lt;br&gt;M. CICERO S. D. P. SILIO PROPR.}}
{{pn|63.1|1}}Non putavi fieri posse, ut mihi verba deessent, sed tamen in M. Laenio commendando deerunt; itaque rem tibi exponam paucis verbis, sed tamen, ut plane perspicere possis voluntatem meam. Incredibile est, quanti faciamus et ego et frater meus, qui mihi carissimus est, M. Laenium: id fit quum plurimis eius officiis, tum summa probitate et singulari modestia. Eum ego a me invitissimus dimisi quum propter familiaritatem et consuetudinis suavitatem, tum quod consilio eius fideli ac bono libenter utebar. Sed vereor, ne iam superesse mihi verba putes, quae dixeram defutura: commendo tibi hominem sic, ut intelligis me eum, de quo ea supra scripserim, debere commendare, a teque vehementer etiam atque etiam peto, ut, quod habet in tua provincia negotii, expedias, quod tibi videbitur rectum esse, ipse dicas. Hominem facillimum liberalissimumque cognosces; itaque te rogo, ut eum solutum, liberum, confectis eius negotiis per te, quam primum ad me remittas: id mihi fratrique meo gratissimum feceris.

{{c|{{x-maior|{{ancora+|LXIV.}}}}&lt;br&gt;Scr. in Cilicia exeunte anno u.c. 703.&lt;br&gt;M. CICERO S. D. P. SILIO PROPR.}}
{{pn|64.1|1}}Nero meus mirificas apud me tibi gratias egit, prorsus incredibiles, ut nullum honorem sibi haberi potuisse diceret, qui a te praetermissus esset. Magnum fructum ex ipso capies, nihil est enim illo adolescente gratius; sed mehercule mihi quoque gratissimum fecisti, pluris enim ex omni nobilitate neminem facio. Itaque, si ea feceris, quae ille per me tecum agi voluit, gratissimum mihi feceris: primum de Pausania Alabandensi, sustentes rem, dum Nero veniat—vehementer eius causa cupere eum intellexi; itaque hoc valde te rogo—; deinde Nysaeos, quos Nero in primis habet necessarios diligentissimeque tuetur ac defendit, habeas tibi commendatissimos, ut intelligat illa civitas sibi in Neronis patrocinio summum esse praesidium. Strabonem Servilium tibi saepe commendavi; nunc eo facio id impensius, quod eius causam Nero suscepit. Tantum a te petimus, ut tu agas eam rem, ne relinquas hominem innocentem ad alicuis tui dissimilis quaestum: id quum gratum mihi erit, tum etiam existimabo te humanitate tua esse usum. Summa huius epistulae haec est, ut ornes omnibus rebus Neronem, sicuti instituisti atque fecisti. Magnum theatrum habet ista provincia, non ut haec nostra, ad adolescentis nobilis, ingeniosi, abstinentis commendationem atque gloriam; quare, si te fautore usus erit, sicuti profecto et utetur et usus est, amplissimas clientelas acceptas a maioribus confirmare poterit et beneficiis suis obligare. Hoc in genere si eum adiuveris eo studio, quo ostendisti, apud ipsum praeclarissime posueris, sed mihi etiam gratissimum feceris.

{{c|{{x-maior|{{ancora+|LXV.}}}}&lt;br&gt;Scr. in Cilicia exeunte anno u.c. 703.&lt;br&gt;M. CICERO S. D. P. SILIO PROPR.}}
{{pn|65.1|1}}Cum P. Terentio Hispone, qui operas in scriptura pro magistro dat, mihi summa familiaritas consuetudoque est, multaque et magna inter nos officia paria et mutua intercedunt: eius summa existimatio agitur in eo, ut pactiones cum civitatibus reliquis conficiat. Non me praeterit nos eam rem Ephesi expertos esse neque ab Ephesiis ullo modo impetrare potuisse; sed, quoniam, quemadmodum omnes existimant et ego intelligo, tua quum summa integritate, tum singulari humanitate et mansuetudine consecutus es, ut libentissimis Graecis nutu, quod velis, consequare, peto a te in maiorem modum, ut honoris mei causa hac laude Hisponem affici velis. Praeterea cum sociis scripturae mihi summa necessitudo est, non solum ob eam causam, quod ea societas universa in mea fide est, sed etiam quod plerisque sociis utor familiarissime. Ita et Hisponem meum per me ornaris et societatem mihi coniunctiorem feceris tuque ipse et ex huius observantia, gratissimi hominis, et ex sociorum gratia, hominum amplissimorum, maximum fructum capies et me summo beneficio affeceris. Sic enim velim existimes, in tota tua provincia omnique isto imperio nihil esse, quod mihi gratius facere possis.

{{c|{{x-maior|{{ancora+|LXVI.}}}}&lt;br&gt;Scr. Romae a.u.c. 708.&lt;br&gt;M. CICERO P. SERVILIO SAL.}}
{{pn|66.1|1}}A Caecinam, maxime proprium clientem familiae vestrae, non commendarem tibi, quum scirem, qua fide in tuos, qua clementia in calamitosos soleres esse, nisi me et patris eius, quo sum familiarissime usus, memoria et huius fortuna ita moveret, ut hominis omnibus mecum studiis officiisque coniunctissimi movere debebat: nunc a te hoc omni contentione peto, sic, ut maiore cura, maiore animi labore petere non possim, ut ad ea, quae tua sponte sine cuiusquam commendatione faceres in hominem tantum et talem calamitosum, aliquem afferant cumulum meae litterae, quo studiosius eum, quibuscumque rebus possis, iuves. Quod si Romae fuisses, etiam salutem A. Caecinae essemus, ut opinio mea fert, per te consecuti, de qua tamen magnam spem habemus, freti clementia collegae tui: nunc, quoniam tuam iustitiam secutus tutissimum sibi portum provinciam istam duxit esse, etiam atque etiam te rogo atque oro, ut eum et in reliquiis veteris negotiationis colligendis iuves et ceteris rebus tegas atque tueare: hoc mihi gratius facere nihil potes.

{{c|{{x-maior|{{ancora+|LXVII.}}}}&lt;br&gt;Scr. Romae a.u.c. 708.&lt;br&gt;M. CICERO P. SERVILIO PROPR. SAL.}}
{{pn|67.1|1}}Ex provincia mea Ciliciensi, cui scis tre•w dioixseiw Asiaticas attributas fuisse, nullo sum familiarius usus quam Androne, Artemonis filio, Laodicensi, eumque habui in ea civitate quum hospitem, tum vehementer ad meae vitae rationem et consuetudinem accommodatum, quem quidem multo etiam pluris, posteaquam decessi, facere coepi, quod multis rebus expertus sum gratum hominem meique memorem. Itaque eum Romae libentissime vidi; non te enim fugit, qui plurimis in ista provincia benigne fecisti, quam multi grati reperiantur. Haec propterea scipsi, ut et me non sine causa laborare intelligeres et tu ipse eum dignum hospitio tuo iudicares. Feceris igitur mihi gratissimum, si ei declararis, quanti me facias, id est, si receperis eum in fidem tuam et, quibuscumque rebus honeste ac sine molestia tua poteris, adiuveris: hoc mihi erit vehementer gratum, idque ut facias te etiam atque etiam rogo.

{{c|{{x-maior|{{ancora+|LXVIII.}}}}&lt;br&gt;Scr. Romae mense Septembri a.u.c. 708.&lt;br&gt;M. TULLIUS CICERO P. SERVILIO ISAURICO PROCOS. COLLEGAE SAL. PLURIMAM.}}
{{pn|68.1|1}}Gratae mihi vehementer tuae litterae fuerunt, ex quibus cognovi cursus navigationem tuarum; significabas enim memoriam tuam nostrae necessitudinis, qua mihi nihil poterat esse iucundius. Quod reliquum est, multo etiam erit gratius, si ad me de re publica, id est de statu provinciae, de institutis tuis, familiariter scribes; quae quamquam ex multis pro tua claritate audiam, tamen libentissime ex tuis litteris cognoscam. Ego ad te, de re publica summa quid sentiam, non saepe scribam propter periculum eiusmodi litterarum; quid agatur autem, scribam saepius. Sperare tamen videor Caesari, collegae nostro, fore curae et esse, ut habeamus aliquam rem publicam, cuius consiliis magni referebat te interesse; sed, si tibi utilius est, id est gloriosius, Asiae praeesse et istam partem rei publicae male affectam tueri, mihi quoque idem, quod tibi et laudi tuae profuturum est, optatius debet esse. Ego, quae ad tuam dignitatem pertinere arbitrabor, summo studio diligentiaque curabo, in primisque tuebor omni observantia clarissimum virum, patrem tuum, quod et pro vetustate necessitudinis et pro beneficiis vestris et pro dignitate ipsius facere debeo.

{{c|{{x-maior|{{ancora+|LXIX.}}}}&lt;br&gt;Scr. Romae a.u.c. 708.&lt;br&gt;M. CICERO P. SERVILIO COLLEGAE SAL. PLURIMAM.}}
{{pn|69.1|1}}C. Curtius Mithres est ille quidem, ut scis, libertus Postumi, familiarissimi mei, sed me colit et observat aeque atque illum ipsum patronum suum. Apud eum ego sic Ephesi fui, quotiescumque fui, tamquam domi meae, multaque acciderunt, in quibus et benevolentiam eius erga me experirer et fidem. Itaque, si quid aut mihi aut meorum cuipiam in Asia opus est, ad hunc scribere consuevi, huius quum opera et fide, tum domo et re uti tamquam mea. Haec ad te eo pluribus scripsi, ut intelligeres me non vulgare nec ambitiose, sed ut pro homine intimo ac mihi pernecessario scribere. Peto igitur a te, ut in ea controversia, quam habet de fundo cum quodam Colophonio, et in ceteris rebus, quantum fides tua patietur quantumque tuo commodo poteris, tantum ei honoris mei causa commodes, etsi, ut eius modestiam cognovi, gravis tibi nulla in re erit: si et mea commendatione et sua probitate assecutus erit, ut de se bene existimes, omnia se adeptum arbitrabitur. Ut igitur eum recipias in fidem habeasque in numero tuorum, te vehementer etiam atque etiam rogo: ego, quae te velle quaeque ad te pertinere arbitrabor, omnia studiose diligenterque curabo.

{{c|{{x-maior|{{ancora+|LXX.}}}}&lt;br&gt;Scr. Romae a.u.c. 708.&lt;br&gt;M. CICERO P. SERVILIO COLLEGAE SAL. PLUR.}}
{{pn|70.1|1}}Quia non est obscura tua in me benevolentia, fit, ut multi per me tibi velint commendari; ego autem tribuo nonnumquam in vulgus, sed plerumque necessariis, ut hoc tempore; nam, cum T. Ampio Balbo mihi summa familiaritas necessitudoque est: eius libertum, T. Ampium Menandrum, hominem frugi et modestum, et patrono et nobis vehementer probatum, tibi commendo maiorem in modum. Vehementer mihi gratum feceris, si, quibuscumque rebus sine tua molestia poteris, ei commodaris: quod ut facias, te vehementer etiam atque etiam rogo.

{{c|{{x-maior|{{ancora+|LXXI.}}}}&lt;br&gt;Scr. Romae a.u.c. 708.&lt;br&gt;M. CICERO S. D. P. SERVILIO COLLEGAE.}}
{{pn|71.1|1}}Multos tibi commendem necesse est, quoniam omnibus nota nostra necessitudo est tuaque erga me benevolentia; sed tamen, etsi omnium causa, quos commendo, velle debeo, tamen cum omnibus non eadem mihi causa est. T. Agusius et comes meus fuit illo miserrimo tempore et omnium itinerum, navigationum, laborum, periculorum meorum socius, neque hoc tempore discessisset a me, nisi ego ei permisissem: quare sic tibi eum commendo, ut unum de meis domesticis et maxime necessariis. Pergratum mihi feceris, si eum ita tractaris, ut intelligat hanc commendationem sibi magno usui atque adiumento fuisse.

{{c|{{x-maior|{{ancora+|LXXII.}}}}&lt;br&gt;Scr. Romae a.u.c. 708.&lt;br&gt;M. CICERO P. SERVILIO COLLEGAE SAL.}}
{{pn|72.1|1}}Caerelliae, necessariae meae, rem, nomina, possessiones Asiaticas commendavi tibi praesens in hortis tuis quam potui diligentissime, tuque mihi pro tua consuetudine proque tuis in me perpetuis maximisque officiis omnia te facturum liberalissime recepisti: meminisse te id spero—scio enim solere—; sed tamen Caerelliae procuratores scripserunt te propter magnitudinem provinciae multitudinemque negotiorum etiam atque etiam esse commonefaciendum. Peto igitur, ut memineris te omnia, quae tua fides pateretur, mihi cumulate recepisse. Equidem existimo habere te magnam facultatem—sed hoc tui est consilii et iudicii—ex eo senatus consulto, quod in heredes C. Vennonii factum est, Caerelliae commodandi: id senatus consultum tu interpretabere pro tua sapientia; scio enim eius ordinis auctoritatem semper apud te magni fuisse. Quod reliquum est, sic velim existimes, quibuscumque rebus Caerelliae benigne feceris, mihi te gratissimum esse facturum.

{{c|{{x-maior|{{ancora+|LXXIII.}}}}&lt;br&gt;Scr. Romae a.u.c. 700.&lt;br&gt;M. CICERO Q. PHILIPPO PROCOS. SAL.}}
{{pn|73.1|1}}Gratulor tibi, quod ex provincia salvum te ad tuos recepisti, incolumi fama et re publica. Quod si Romae, te vidissem coramque gratias egissem, quod tibi L. Egnatius, familiarissimus meus, absens, L. Oppius praesens curae fuisset. Cum Antipatro Derbete mihi non solum hospitium, verum etiam summa familiaritas intercedit: ei te vehementer suscensuisse audivi et moleste tuli. De re nihil possum iudicare, nisi illud mihi persuadeo, te, talem virum, nihil temere fecisse; a te autem pro vetere nostra necessitudine etiam atque etiam peto, ut eius filios, qui in tua potestate sunt, mihi potissimum condones, nisi quid existimas in ea re violari existimationem tuam: quod ego si arbitrarer, numquam te rogarem mihique tua fama multo antiquior esset, quam illa necessitudo est; sed mihi ita persuadeo—potest fieri, ut fallar—, eam rem laudi tibi potius quam vituperationi fore. Quid fieri possit et quid mea causa facere possis—nam, quin velis, non dubito—, velim, si tibi grave non erit, certiorem me facias.

{{c|{{x-maior|{{ancora+|LXXIV.}}}}&lt;br&gt;Scr. Romae a.u.c. 699.&lt;br&gt;M. CICERO Q. PHILIPPO PROCOS. SAL.}}
{{pn|74.1|1}}Etsi non dubito pro tua in me observantia proque nostra necessitudine, quin commendationem meam memoria teneas, tamen etiam atque etiam eundem tibi L. Oppium, familiarem meum, praesentem et L. Egnatii, familiarissimi mei, absentis negotia commendo. Tanta mihi cum eo necessitudo est familiaritasque, ut, si mea res esset, non magis laborarem; quapropter gratissimum mihi feceris, si curaris, ut is intelligat me a te tantum amari, quantum ipse existimo: hoc mihi gratius facere nihil potes, idque ut facias te vehementer rogo.

{{c|{{x-maior|{{ancora+|LXXV.}}}}&lt;br&gt;Scr. Romae a.u.c. 701.&lt;br&gt;M. CICERO T. TITIO T. F. LEG. S. D.}}
{{pn|75.1|1}}Etsi non dubito, quin apud te mea commendatio prima satis valeat, tamen obsequor homini familiarissimo, C. Avianio Flacco, cuius causa omnia quum cupio, tum mehercule etiam debeo: de quo et praesens tecum egi diligenter, quum tu mihi humanissime respondisti, et scripsi ad te accurate antea, sed putat interesse sua me ad te quam saepissime scribere; quare velim mihi ignoscas, si illius voluntati obtemperans minus videbor meminisse constantiae tuae: a te idem illud peto, ut et de loco, quo deportet frumentum, et de tempore Avianio commodes, quorum utrumque per eundem me obtinuit triennium, dum Pompeius isti negotio praefuit. Summa est, in quo mihi gratissimum facere possis, si curaris, ut Avianius, quoniam se a me amari putat, me a te amari sciat: erit id mihi pergratum.

{{c|{{x-maior|{{ancora+|LXXVI.}}}}&lt;br&gt;Scr. anno incerto.&lt;br&gt;M. CICERO IIII VIRIS ET DECURIONIBUS S. D.}}
{{pn|76.1|1}}Tantae mihi cum Q. Hippio causae necessitudinis sunt, ut nihil posset esse coniunctius, quam nos inter nos sumus; quod nisi ita esset, uterer mea consuetudine, ut vobis nulla in re molestus essem; etenim vos mihi optimi testes estis, quum mihi persuasum esset nihil esse, quod a vobis impetrare non possem, numquam me tamen gravem vobis esse voluisse. Vehementer igitur vos etiam atque etiam rogo, ut honoris mei causa liberalissime C. Valgium Hippianum tractetis remque cum eo conficiatis, ut, quam possessionem habet in agro Fregellano a vobis emptam, eam liberam et immunem habere possit: id si a vobis impetraro, summo me beneficio vestro affectum arbitrabor.

{{c|{{x-maior|{{ancora+|LXXVII.}}}}&lt;br&gt;Scr. Romae mense Sextili a.u.c. 709.&lt;br&gt;M. CICERO S. D. P. SULPICIO IMPERATORI.}}
{{pn|77.1|1}}Quum his temporibus non sane in senatum ventitarem, tamen, ut tuas litteras legi, non existimavi me salvo iure nostrae veteris amicitiae multorumque inter nos officiorum facere posse, ut honori tuo deessem; itaque affui supplicationemque tibi libenter decrevi, nec reliquo tempore ullo aut rei aut existimationi aut dignitati tuae deero. Atque, hoc ut tui necessarii sciant, hoc me animo erga te esse, velim facias eos per litteras certiores, ut, si quid tibi opus sit, ne dubitent mihi iure suo denuntiare. M. Bolanum, virum bonum et fortem et omnibus rebus ornatum meumque veterem amicum, tibi magno opere commendo. Pergratum mihi feceris, si curaris, ut is intelligat, hanc commendationem sibi magno adiumento fuisse, ipsumque virum optimum gratissimumque cognosces: promitto tibi te ex eius amicitia magnam voluptatem esse capturum. Praeterea a te peto in maiorem modum pro nostra amicitia et pro tuo perpetuo in me studio, ut in hac re etiam elabores: Dionysius, servus meus, qui meam bibliothecen multorum nummorum tractavit, quum multos libros surripuisset nec se impune laturum putaret, aufugit. Is est in provincia tua: eum et M. Bolanus, meus familiaris, et multi alii Naronae viderunt, sed, quum se a me manumissum esse diceret, crediderunt. Hunc tu si mihi restituendum curaris, non possum dicere, quam mihi gratum futurum sit: res ipsa parva, sed animi mei dolor magnus est. Ubi sit et quid fieri possit, Bolanus te docebit: ego si hominem per te recuperaro, summo me a te beneficio affectum arbitrabor.

{{c|{{x-maior|{{ancora+|LXXVIII.}}}}&lt;br&gt;Scr. Romae ineunte anno u.c. 708.&lt;br&gt;M. CICERO A. ALLIENO SAL.}}
{{pn|78.1|1}}Democritus Sicyonius non solum hospes meus est, sed etiam, quod non multis contigit, Graecis praesertim, valde familiaris; est enim in eo summa probitas, summa virtus, summa in hospites liberalitas et observantia, meque praeter ceteros et colit et observat et diligit: eum tu non modo suorum civium, verum paene Achaiae principem cognosces. Huic ego tantummodo aditum ad tuam cognitionem patefacio et munio: cognitum per te ipsum, quae tua natura est, dignum tua amicitia atque hospitio iudicabis. Peto igitur a te, ut his litteris lectis recipias eum in tuam fidem, polliceare omnia te facturum mea causa; de reliquo, si, id quod confido fore, dignum eum tua amicitia hospitioque cognoveris, peto, ut eum complectare, diligas, in tuis habeas: erit id mihi maiorem in modum gratum. Vale.

{{c|{{x-maior|{{ancora+|LXXIX.}}}}&lt;br&gt;Scr. Romae ineunte anno u.c. 708.&lt;br&gt;M. CICERO S. D. A. ALLIENO PROCOS.}}
{{pn|79.1|1}}Et te scire arbitror, quanti fecerim C. Avianium Flaccum, et ego ex ipso audiveram, optimo et gratissimo homine, quam a te liberaliter esset tractatus. Eius filios dignissimos illo patre meosque necessarios, quos ego unice diligo, commendo tibi sic, ut maiore studio nullos commendare possim. C. Avianius in Sicilia est; Marcus est nobiscum: ut illius dignitatem praesentis ornes, rem utriusque defendas, te rogo. Hoc mihi gratius in ista provincia facere nihil potes, idque ut facias te vehementer etiam atque etiam rogo.
{{Liber
|Ante=Liber XII
|AnteNomen=../Liber XII
|Post=Liber XIV
|PostNomen=../Liber XIV
}}</text>
      <sha1>d5txl22bhynxb1bkuowc0cknobthzzb</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Casina</title>
    <ns>0</ns>
    <id>40432</id>
    <revision>
      <id>286336</id>
      <parentid>281737</parentid>
      <timestamp>2026-10-31T11:06:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Saumache</username>
        <id>27923</id>
      </contributor>
      <origin>286336</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="66712" sha1="h3ltw2t8ptw5pii4nsdbb40j2yip2eg" xml:space="preserve">{{titulus
|Scriptor=Titus Maccius Plautus
|OperaeTitulus=Casina
|OperaeWikiPagina=Casina (Plautus)
|Liber=
|Annus= saeculo III a.Ch.n.
|Genera=Comoediae
|Editio=
|Fons= [https://www.thelatinlibrary.com/plautus/cas.shtml thelatinlibrary.com]
}}
{| align=center id=toc
|- align=center
| ACTVS I - [[#I.i|i]]&lt;br&gt;ACTVS II - [[#II.i|i]] ⸱ [[#II.ii|ii]] ⸱ [[#II.iii|iii]] ⸱ [[#II.iv|iv]] ⸱ [[#II.v|v]] ⸱ [[#II.vi|vi]] ⸱ [[#II.vii|vii]] ⸱ [[#II.viii|viii]]&lt;br&gt;ACTVS III - [[#III.i|i]] ⸱ [[#III.ii|ii]] ⸱ [[#III.iii|iii]] ⸱ [[#III.iv|iv]] ⸱ [[#III.v|v]] ⸱ [[#III.vi|vi]]&lt;br&gt;ACTVS IV - [[#IV.i|i]] ⸱ [[#IV.ii|ii]] ⸱ [[#IV.iii|iii]] ⸱ [[#IV.iv|iv]]&lt;br&gt;ACTVS V - [[#V.i|i]] ⸱ [[#V.ii|ii]] ⸱ [[#V.iii|iii]] ⸱ [[#V.iv|iv]]
|}
__NOTOC__

pagina mendis perfusa, quasi manu scripta

==PERSONAE==
&lt;poem&gt;
OLYMPIO VILICVS
CHALINVS SERVOS
CLEOSTRATA MVLIER
PARDALISCA ANCILLA
MYRRHINA MVLIER
LYSIDAMVS SENEX
ALCESIMVS SENEX
COQVOS
TIBICEN&lt;/poem&gt;

==ARGUMENTVM==
&lt;poem&gt;
'''C'''onservam uxorem duo conservi expetunt.
'''A'''lium senex allegat, alium filius.
'''S'''enem adiuvat sors: verum decipitur dolis.
'''I'''ta ei subicitur pro puella servolus
'''N'''equam, qui dominum mulcat atque vilicum.{{r|5}}
'''A'''dulescens ducit civem Casinam cognitam.&lt;/poem&gt;

==&lt;span id='prologus.0.0'&gt;&lt;/span&gt;PROLOGVS==
&lt;poem&gt;
Salvere iubeo spectatores optumos,{{a|1}}
fidem qui facitis maxumi et vos Fides.{{a|2}}
Si verum dixi, signum clarum date mihi,{{a|3}}
ut vos mi esse aequos iam inde a principio sciam.{{a|4}}
Qui utuntur vino vetere sapientis puto{{r|prologus.0.5|5}}{{l|5}}
et qui lubenter veteres spectant fabulas.{{a|6}}
Antiqua opera et verba quom vobis placent,{{a|7}}
aequomst placere ante alias veteres fabulas.{{a|8}}
Nam nunc novae quae prodeunt comoediae{{a|9}}
multo sunt nequiores quam nummi novi.{{r|prologus.0.10|10}}{{l|10}}
Nos postquam populi rumore intelleximus{{a|11}}
studiose expetere vos Plautinas fabulas,{{a|12}}
antiquam eius edimus comoediam,{{a|13}}
quam vos probastis qui estis in senioribus:{{a|14}}
nam iuniorum qui sunt, non norunt, scio,{{r|prologus.0.15|15}}{{l|15}}
verum ut cognoscant dabimus operam sedulo.{{a|16}}
Haec quom primum actast, vicit omnis fabulas.{{a|17}}
Ea tempestate flos poetarum fuit,{{a|18}}
qui nunc abierunt hinc in communem locum:{{a|19}}
sed tamen absentes prosunt pro praesentibus.{{r|prologus.0.20|20}}{{l|20}}
Vos omnes opere magno esse oratos volo,{{a|21}}
benigne ut operam detis ad nostrum gregem.{{a|22}}
Eicite ex animo curam atque alienum aes{{a|23}}
nequis formidet flagitatorem suom:{{a|24}}
ludi sunt, ludus datus est argentariis,{{r|prologus.0.25|25}}{{l|25}}
tranquillumst, Alcedonia sunt circum forum.{{a|26}}
Ratione utuntur: ludis poscunt neminem{{a|27}}
secundum ludos reddunt autem nemini.{{a|28}}
Aures vocivae si sunt, animum advortite:{{a|29}}
comoediai nomen dare vobis volo.{{r|prologus.0.30|30}}{{l|30}}
Clerumenoe vocatur haec comoedia{{a|31}}
graece, latine Sortientes. Deiphilus{{a|32}}
hanc graece scripsit, postid rursum denuo{{a|33}}
latine Plautus cum latranti nomine.{{a|34}}
Senex hic maritus habitat: eist filius:{{r|prologus.0.35|35}}{{l|35}}
is ima cum patre in illisce habitat aedibus.{{a|36}}
Est ei quidam servos, qui in morbo cubat —{{a|37}}
immo hercle vero in lecto, nequid mentiar —:{{a|38}}
is servos, sed abhinc annos factumst sedecim,{{a|39}}
quom conspicatust primulo crepusculo{{r|prologus.0.40|40}}{{l|40}}
puellam exponi. Adit extemplo ad mulierem,{{a|41}}
quae illam exponebat: orat, ut eam det sibi.{{a|42}}
Exorat, aufert, detulit recta domum:{{a|43}}
dat erae suae: orat, ut eam curet educet.{{a|44}}
Era fecit, educavit magna industria,{{r|prologus.0.45|45}}{{l|45}}
quasi si esset ex se nata, non multo secus.{{a|46}}
Postquam ea adolevit ad eam aetatem, ut viris{{a|47}}
placere posset, eam puellam hic senex{{a|48}}
amat efflictim et item contra filius.{{a|49}}
Nunc sibi uterque contra legiones parat{{r|prologus.0.50|50}}{{l|50}}
paterque filiusque clam alter alterum.{{a|51}}
Pater adlegavit vilicum, qui posceret{{a|52}}
sibi istanc uxorem: is sperat, si ei sit data,{{a|53}}
sibi fore paratas clam uxorem excubias foris.{{a|54}}
Filius is autem armigerum adlegavit suom,{{r|prologus.0.55|55}}{{l|55}}
qui sibi eam uxorem poscat: scit, si id impetret,{{a|56}}
futurum quod amat intra praesepis suas.{{a|57}}
Senis uxor sensit virum amori operam dare:{{a|58}}
propterea una consentit cum filio.{{a|59}}
Ille autem postquam filium sensit suom{{r|prologus.0.60|60}}{{l|60}}
eandem illam amare et esse impedimento sibi,{{a|61}}
hinc adulescentem peregre ablegavit pater.{{a|62}}
Sciens ei mater dat operam absenti tamen.{{a|63}}
Is—ne exspectetis—hodie in hac comoedia{{a|64}}
in urbem non redibit: Plautus noluit:{{r|prologus.0.65|65}}{{l|65}}
pontem interrupit, qui erat ei in itinere.{{a|66}}
Sunt hic, inter se quos nunc credo dicere:{{a|67}}
'quaeso hercle, quid istuc est? Seruiles nuptiae?{{a|68}}
Seruin uxorem ducent aut poscent sibi?{{a|69}}
Novom attulerunt, quod fit nusquam gentium.'{{r|prologus.0.70|70}}{{l|70}}
at ego aio id fieri in Graecia et Carthagini{{a|71}}
et hic in nostra terra, in Apulia:{{a|72}}
maioreque opere ibi serviles nuptiae{{a|73}}
quam liberales etiam curari solent.{{a|74}}
Id ni fit, mecum pignus, siquis volt, dato{{r|prologus.0.75|75}}{{l|75}}
in urnam mulsi, Poenus dum iudex siet{{a|76}}
vel Graecus adeo vel mea causa Apulus.{{a|77}}
Quid nunc? Nil agitis? Sentio, nemo sitit.{{a|78}}
Revortar ad illam puellam expositiciam,{{a|79}}
quam servi summa vi sibi uxorem expetunt.{{r|prologus.0.80|80}}{{l|80}}
Ea inuenietur et pudica et libera,{{a|81}}
ingenua Atheniensis: neque quidquam stupri{{a|82}}
faciet profecto in hac quidem comoedia.{{a|83}}
Mox hercle vero post transactam fabulam{{a|84}}
argentum siquis dederit, ut ego suspicor,{{r|prologus.0.85|85}}{{l|85}}
ultro ibit nuptum, non manebit auspices.{{a|86}}
Tantumst. Valete, belle rem gerite et vincite{{a|87}}
virtute vera, quod fecistis antidhac.{{a|88}}&lt;/poem&gt;

==ACTVS I==

===&lt;span id='1.1.0'&gt;&lt;/span&gt;I.i===
&lt;poem&gt;[OLYMPIO CHALINVS]&lt;br&gt;'''OL.''' Non mihi licere meam rem me solum ut volo{{a|89}}
loqui atque cogitare sine ted arbitro?{{l|90}}
Quid tu, malum, me sequere? '''CHA.''' Quia certumst mihi,{{a|91}}
quasi umbra, quoquo tu ibis te semper sequi.{{a|92}}
Quin edepol etiam, si in crucem vis pergere,{{r|1.1.5|5}}{{a|93}}
sequi decretumst: dehinc conicito ceterum:{{a|94}}
possisne necne clam me sutelis tuis{{l|95}}
praeripere Casinam uxorem, proinde ut postulas.{{a|96}}
'''OL.''' Quid tibi negotist mecum? '''CHA.''' Quid ais, impudens?{{a|97}}
Quid in urbe reptas, vilice haud magni preti?{{r|1.1.10|10}}{{a|98}}
'''OL.''' Lubet. '''CHA.''' Quin ruri es in praefectura tua?{{a|99}}
Quin potius quod legatumst tibi negotium{{l|100}}
id curas atque urbanis rebus te apstines?{{a|101}}
Huc mihi venisti sponsam praereptum meam.{{a|102}}
Abi rus, abi dierectus tuam in provinciam.{{r|1.1.15|15}}{{a|103}}
'''OL.''' Chaline, non sum oblitus officium meum:{{a|104}}
praefeci ruri recte qui curet tamen.{{l|105}}
Ego huc quod veni in urbem si impetravero,{{a|106}}
uxorem ut istam ducam quam tu deperis,{{a|107}}
bellam et tenellam Casinam, conservam tuam:{{r|1.1.20|20}}{{a|108}}
quando ego eam mecum rus uxorem abduxero,{{a|109}}
rure incubabo usque in praefectura mea.{{l|110}}
'''CHA.''' Tun illam ducas? Hercle me suspendio{{a|111}}
quam tu eius potior fias satiust mortuom.{{a|112}}
'''OL.''' Mea praedast illa: proin tu te in laqueum induas.{{r|1.1.25|25}}{{a|113}}
'''CHA.''' Ex sterculino effosse, tua illaec praeda sit?{{a|114}}
'''OL.''' Scies hoc ita esse. Vae tibi: quot te modis,{{l|115}}
si vivo, habebo in nuptiis miservm meis.{{a|116}}
'''CHA.''' Quid tu mihi facies? '''OL.''' Egone quid faciam tibi?{{a|117}}
Primum omnium huic lucebis novae nuptae facem:{{r|1.1.30|30}}{{a|118}}
(Postilla ut semper improbus nilique sis.){{a|119}}
Postid locorum quando ad villam veneris,{{l|120}}
dabitur tibi amphora una et una semita,{{a|121}}
fons unus, unum ahenum et octo dolia:{{a|122}}
quae nisi erunt semper plena, ego te implebo flagris{{r|1.1.35|35}}{{a|123}}
ita te aggerunda curuom aqua faciam probe,{{a|124}}
ut postilena possit ex te fieri.{{l|125}}
Post autem ruri nisi tu taceruom ederis{{a|126}}
aut quasi lumbricus terram, quod te postules{{a|127}}
gustare quicquam: numquam edepol ieiunium{{r|1.1.40|40}}{{a|128}}
ieiunumst aeque atque ego te ruri reddibo.{{a|129}}
Postid, quom lassus fueris et famelicus,{{l|130}}
noctu ut condigne te cubes curabitur.{{a|131}}
'''CHA.''' Quid facies? '''OL.''' Concludere in fenestramfirmiter,{{a|132}}
unde auscultare possis, quom ego illam ausculer.{{r|1.1.45|45}}{{a|133}}
Quom mihi illa dicet: mi animule, mi Olympio,{{a|134}}
mea vita, mea mellilla, mea festivitas:{{l|135}}
sine tuos ocellos deosculer, voluptas mea,{{a|136}}
sine, amabo, ted amari, meus festus dies,{{a|137}}
meus pullus passer, mea columba, mi lepus:{{r|1.1.50|50}}{{a|138}}
quom mi haec dicentur dicta, tum tu, furcifer,{{a|139}}
quasi mus in medio pariete vorsabere.{{l|140}}
['''CHA.'''] Nunc ne tu te mihi respondere postules.{{a|141}}
Abeo intro: taedet tui sermonis. '''CHA.''' Te sequor:{{a|142}}
hic quidem pol certo nil ages sine med arbitro.{{r|1.1.55|55}}{{a|143}}&lt;/poem&gt;

==ACTVS II==

===&lt;span id='2.1.0'&gt;&lt;/span&gt;II.i===
&lt;poem&gt;[CLEOSTRATA, PARDALISCA]&lt;br&gt;'''CLE.''' Obsignate cellas, referte anulum ad me:{{a|144}}
ego huc transeo in proxumum ad meam vicinam.{{l|145}}
Vir siquid volet me, facite hinc accersatis.{{a|146}}
'''PAR.''' Prandium iusserat senex sibi parari.{{a|147}}
'''CLE.''' St, tace atque abi: neque paro neque hodie coquetur:{{l|150|149-150}}{{r|2.1.5|5}}
quando is mi et filio advorsatur suo{{a|151}}
animi amorisque causa sui,{{l|152-154}}
flagitium illud hominis. Ego illum fame, ego illum siti,{{l|155}}
maledictis malefactis amatorem ulciscar.{{a|156}}
Ego pol illum probe incommodis dictis angam:{{r|2.1.10|10}}{{a|157}}
faciam, uti proinde ut est dignus vitam colat,{{a|158}}
acheruntis pabulum,{{a|159}}
flagiti persequentem,{{l|160}}
stabulum nequitiae.{{a|161}}
Nunc huc meas fortunas eo questum ad vicinam.{{r|2.1.15|15}}{{a|162}}
Sed foris concrepuit atque eapse eccam egreditur foras.{{a|163}}
Non pol per tempus iter huc mihi incepi.{{a|164}}&lt;/poem&gt;

===&lt;span id='2.2.0'&gt;&lt;/span&gt;II.ii===
&lt;poem&gt;[MYRRHINA, CLEOSTRATA]&lt;br&gt;'''MY.''' Sequimini, comites, in proxumum me huc. Heus vos, ecquis haec quae loquor audit?{{l|165|165-166}}
Ego hic ero, vir si aut quispiam quaeret.{{a|167}}
Nam ubi domi sola sum, sopor manus calvitur.{{l|168-169}}
Iussin colum ferri mihi? '''CLE.''' Myrrhina, salve.{{l|170|170-171}}
'''MY.''' Salve mecastor: sed quid tus tristis, amabo?{{r|2.2.5|5}}{{l|172-173}}
'''CLE.''' Ita solent omnes quae sunt male nuptae:{{l|175|174-175}}
domi et foris aegre quod sit satis semper est.{{l|176-177}}
Nam ego ibam ad te. '''MY.''' Et pol ego istuc ad te.{{a|178}}
Sed quid est, quod tuo nunc animo aegrest?{{a|179}}
Nam quod tibist aegre, idem mihist dividiae.{{r|2.2.10|10}}{{l|180|180-181}}
'''CLE.''' Credo ecastor: nam vicinam neminem amo merito magis quam te{{a|182}}
nec qua in plura sint mihi quae ego velim.{{a|183}}
'''MY.''' Amo te, atque istuc expeto scire quid sit.{{a|184}}
'''CLE.''' Vir Pessumis me modis despicatur domi.{{l|185|185-186}}
'''MY.''' Hem. '''CLE.''' Quid est? '''MY.''' Dic idem hoc—nam pol hau satis meo{{r|2.2.15|15}}{{a|187}}
corde accepi querellls tuas—opsecro.{{a|188}}
'''CLE.''' Vir me habet pessumis despicatam modis{{a|189}}
nec mihi ius meum optinendi optiost.{{l|190}}
'''MY.''' Mira sunt, vera si praedicas: nam viri{{a|191}}
ius suom ad mulieres optinere haud queunt.{{r|2.2.20|20}}{{a|192}}
'''CLE.''' Quin mihi ancillulam ingratiis postulat,{{a|193}}
quae meast, quae meo educta sumptu siet,{{a|194}}
vilico se suo dare:{{l|195}}
sed ipsus eam amat. '''MY.''' Obsecro,{{l|195a}}
tace. Nam hic nunc licet dicere.{{r|2.2.25|25}}{{a|196}}
Nos sumus. '''CLE.''' Itast. '''MY.''' Unde ea tibist?{{l|197-198}}
Nam peculi probam nil habere addecet{{a|199}}
clam virum et quae habet partum ei haud commodest,{{l|200}}
quin viro aut subtrahat aut stupro invenerit.{{a|201}}
Hoc viri censeo esse omne quicquid tuomst.{{r|2.2.30|30}}{{a|202}}
'''CLE.''' Tu quidem advorsum tuam amicam omnia loqueris.{{a|203}}
'''MY.''' Tace sis, stulta, et mi ausculta. Noli sis tu illi advorsari:{{l|205}}
sine amet, sine quod lubet id faciat, quando tibi nil domi deliquomst.{{l|206-207}}
'''CLE.''' Satin sanas? Nam tu quidem advorsus tuam istaec rem loquere. '''MY.''' Insipiens,{{l|208-209}}
semper tu huic verbo vitato abs tuo viro. '''CLE.''' Quoi{{r|2.2.35|35}}{{l|210|210-211}}
verbo? '''MY.''' Ei foras, mulier. '''CLE.''' St, tace.{{a|212}}
'''MY.''' Quid est? '''CLE.''' Em. '''MY.''' Quis est quem vides? '''CLE.''' Vir{{a|213}}
eccum it. Intro abi, adpropera [age], amabo. '''MY.''' Impetras: abeo.{{a|214}}
'''CLE.''' Mox magis quom otium mihi et tibi erit, igitur{{l|215}}
tecum loquar: nunc vale. '''MY.''' Valeas.{{r|2.2.40|40}}{{a|216}}&lt;/poem&gt;

===&lt;span id='2.3.0'&gt;&lt;/span&gt;II.iii===
&lt;poem&gt;[LYSIDAMVS, CLEOSTRATA]&lt;br&gt;'''LY.''' Omnibus rebus ego amorem credo et nitoribus nitidis anteuenire,{{a|217}}
nec potis quicquam commemorari, quod plus salis plusque leporis hodie{{a|218}}
habeat. Cocos equidem nimis demiror, qui lituntur condimentis,{{a|219}}
eos eo condimento uno non utier, omnibus quod praestat.{{l|220}}
Nam ubi amor condimentum inerit, quoivis placituram credo,{{r|2.3.5|5}}{{a|221}}
neque salsum neque suave esse potest quicquam, ubi amor non admiscetur;{{a|222}}
fel quod amarumst, id mel faciet: hominem ex tristi lepidum et lenem.{{a|223}}
Hanc ego de me coniecturam domi facio magis quam ex auditis;{{a|224}}
qui quam amo Casinam magis, inicio munditiis Munditiam antideo.{{l|225}}
Myropolas omnis sollicito: ubiquomquest lepidum unguentum, unguor,{{r|2.3.10|10}}{{a|226}}
ut illi placeam: et placeo, ut videor. Sed uxor me excruciat, quia vivit.{{a|227}}
Tristem astare aspicio: blande haec mihi mala res appellandast.{{a|228}}
Vxor mea meaque amoenitas, quid tu agis? '''CLE.''' Manum abi atque abstine.{{a|229}}
'''LY.''' Heia, mea Iuno, non decet esse te tam tristem tuo Iovi.{{l|230}}
Quo nunc abis? '''CLE.''' Mitte me. '''LY.''' Mane. '''CLE.''' Non maneo. '''LY.''' At pol ego te sequar.{{r|2.3.15|15}}{{a|231}}
'''CLE.''' Obsecro, sanun es? '''LY.''' Sanus. Quam ted amo.{{a|232}}
'''CLE.''' Nolo ames. '''LY.''' Non potes impetrare. '''CLE.''' Enecas.{{a|233}}
'''LY.''' Vera dicas velim. '''CLE.''' Credo ego istuc tibi.{{a|234}}
'''LY.''' Respice, o mi lepos. '''CLE''' Nempe ita ut tu mihi's.{{l|235}}
Unde hic, amabo, unguenta olent? '''LY.''' Oh perii.{{r|2.3.20|20}}{{a|236}}
Manufesto miser teneor. Cesso caput pallio detergere?{{a|237}}
Ut te bonus Mercurius perdat, myropola, quia haec mihi dedisti.{{a|238}}
'''CLE.''' Eho tu, nili, cana culex: vix teneor, quin quae decent te dicam.{{a|239}}
Senecta aetate unguentatus per vias, ignave, incedis?{{l|240}}
'''LY.''' Pol ego amico dedi quoidam operam, dum emit unguenta. '''CLE.''' Ut cito commentust.{{r|2.3.25|25}}{{a|241}}
Ecquid te pudet? '''LY.''' Omnia quae tu vis. '''CLE.''' Ubi in lustra iacuisti?{{a|242}}
'''LY.''' Egon in lustra? '''CLE.''' Scio plus quam tu me arbitrare. '''LY.''' Quid id est? Quid [tu] seis?{{a|243}}
'''CLE.''' Te sene omnium senem neminem esse ignaviorem.{{a|244}}
Unde is, nili? Ubi fuisti? Ubi lustratus? Ubi bibisti?{{l|245}}
Mades mecastor: vide palliolum ut rugat. '''LY.''' Di me et te infelicent,{{r|2.3.30|30}}{{a|246}}
si ego in os meum hodie vini guttam indidi.'''CLE.''' Immo age ut lubet{{a|247}}
bibe, es, disperde rem. '''LY.''' Ohe, iam satis, uxor, Comprime te? Nimium tinnis.{{a|248}}
Relinque aliquantum orationis, cras quod mecum litiges.{{l|250|249-250}}
Sed quid ais? Iam domuisti animum, potius ut, quod vir velit{{a|251}}
fieri, id facias, [potius] quam advorsere contra? '''CLE.''' Qua de re? '''LY.''' Rogas?{{r|2.3.35|35}}{{a|252}}
Super ancilla Casina: ut detur nuptum nostro vilico,{{a|253}}
servo frugi? Atque ubi illi bene sit ligno, aqua calida? Cibo,{{l|255}}
vestimentis? Ubique educat pueros quos pariat{{a|256}}
potius quam illi servo nequam des armigero [nisi] atque improbo,{{a|257}}
quoi homini hodie peculi nummus non est plumbeus.{{r|2.3.40|40}}{{a|258}}
'''CLE.''' Mirum ecastor te senecta aetate officium tuom{{a|259}}
non meminisse. '''LY.''' Quid iam? '''CLE.''' Quia, si facias recte aut commode,{{l|260}}
me sinas curare ancillas: quae meast curatio.{{a|261}}
'''LY.''' Cui, malum, homini scutigerulo dare lubet? '''CLE.''' Quia enim filio{{a|262}}
nos oportet opitulari unico. '''LY.''' At quamquam unicust,{{r|2.3.45|45}}{{a|263}}
nilo magis ille unicust mihi filius quam ego illi pater:{{a|264}}
illum mi aequiust quam me illi quae volo concedere.{{l|265}}
'''CLE.''' Tu ecastor tibi, homo, malam rem quaeris: subolet, selltio.{{a|266}}
'''LY.''' Egone? '''CLE.''' Tu: nam quid friguttis? Quid istuc tam cupide cupis?{{a|267}}
'''LY.''' Ut enim frugi servo detur potius quam servo improbo.{{r|2.3.50|50}}{{a|268}}
'''CLE.''' Quid si ego impetro atque exoro a vilico, causa mea{{a|269}}
ut eam illi permittat? '''LY.''' Quid si ego autem ab armigero impetro,{{l|270}}
ut eam illi permittat? Atque hoc credo impetrassere.{{a|271}}
'''CLE.''' Conuenit. Vin tuis Chalinum huc evocem verbis foras?{{a|272}}
Tu eum orato, ego autem orabo vilicum. '''LY.''' Sane volo.{{r|2.3.55|55}}{{a|273}}
'''CLE.''' Iam hic erit: nunc experiemur, nostrum uter sit blandior.{{a|274}}
'''LY.''' Hercules dique istam perdant, quod nunc liceat dicere.{{l|275}}
Ego discrucior miser amore, illa autem quasi ob industriam{{a|276}}
mi advorsatur. Subolet hoc iam uxori, quod ego machinor:{{a|277}}
propter eam rem magis armigero dat operam de industria.{{r|2.3.60|60}}{{a|278}}&lt;/poem&gt;

===&lt;span id='2.4.0'&gt;&lt;/span&gt;II.iv===
&lt;poem&gt;[LYSIDAMVS, CHALINVS]&lt;br&gt;'''LY.''' Qui Illum di omnes deaeque perdant. '''CHA.''' Te—uxor aiebat tua{{a|279}}
me vocare. '''LY.''' Ego enim vocari iussi. '''CHA.''' Eloquere quid velis?{{l|280}}
'''LY.''' Primum ego te porrectiore fronte volo mecum loqui:{{a|281}}
stultitiast ei te esse tristem quoius potestas plus potest.{{a|282}}
Probum et frugi hominem iam pridem esse arbitror. '''CHA.''' Intellego.{{r|2.4.5|5}}{{a|283}}
Quin, si ita arbitrare, emittis me manu? '''LY.''' Quin id volo:{{l|285|284-285}}
sed nil est me cupere factum, nisi tu factis adiuvas.{{a|286}}
'''CHA.''' Quid velis, modo id velim me scire. '''LY.''' Ausculta, ego eloquar.{{a|287}}
Casinam ego uxorem promisi vilico nostro dare.{{a|288}}
'''CHA.''' At tua uxor filiusque promiservnt mihi. '''LY.''' Scio:{{r|2.4.10|10}}{{a|289}}
sed utrum nunc tu caelibem ted esse mavis liberum{{l|290}}
an maritum servom aetatem degere et gnatos tuos?{{a|291}}
Optio haec tuast: utram harum vis condicionem accipe.{{a|292}}
'''CHA.''' Liber si sim, meo periclo vivam: nunc vivo tuo.{{a|293}}
De Casina certumst concedere homini nato nemini.{{r|2.4.15|15}}{{a|294}}
'''LY.''' Intro abi atque actutum uxorem huc evoca ante aedis cito:{{l|295}}
et sitellam huc tecum efferto cum aqua et sortis. '''CHA.''' Satis placet.{{a|296}}
'''LY.''' Ego pol istam iam aliquovorsum tragulam decidero.{{a|297}}
Nam si sic nil impetrare potero, saltem sortiar.{{a|298}}
Ibi ego te et suffragatores tuos ulciscar. '''CHA.''' Attamen{{r|2.4.20|20}}{{a|299}}
mihi obtinget sors. '''LY.''' Ut quidem pol pereas cruciatu malo.{{l|300}}
'''CHA.''' Mihi illa nubet: machinare quidlubet quovis modo.{{a|301}}
'''LY.''' Abin hinc ab oculis? '''CHA.''' Inuitus me vides: vivam tamen.{{a|302}}
'''LY.''' Sumne ego miser homo? Satin omnes res sunt advorsae mihi?{{a|303}}
Iam metuo, ne Olympionem mea uxor exoraverit,{{r|2.4.25|25}}{{a|304}}
ne Casinam ducat. Si id factumst, ecce me nullum senem.{{l|305}}
Si non impetravit, specula etiam in sortitust mihi.{{a|306}}
Si sors autem decolassit, gladium faciam culcitam{{a|307}}
eumque incumbam. Sed progreditur optume eccum Olympio.{{a|308}}&lt;/poem&gt;

===&lt;span id='2.5.0'&gt;&lt;/span&gt;II.v===
&lt;poem&gt;[OLYMPIO, LYSIDAMVS]&lt;br&gt;'''OL.''' Una edepol opera in furnum calidum condito{{a|309}}
atque ibi torreto me pro pane rubido,{{l|310}}
era, qua istuc opera a me impetres quod postulas.{{a|311}}
'''LY.''' Salvos sum: salva spes est, ut verba audio.{{a|312}}
'''OL.''' Quid tu me vera libertate territas?{{r|2.5.5|5}}{{a|313}}
Quin si tu nolis filiusque etiam tuos,{{a|314}}
vobis inuitis atque amborum ingratiis{{l|315}}
una libella liber possum fieri.{{a|316}}
'''LY.''' Quid istuc est? Quicum litigas, Olympio?{{a|317}}
'''OL.''' Cum eadem qua tu semper. '''LY.''' Cum uxore mea?{{r|2.5.10|10}}{{a|318}}
'''OL.''' Quam tu mi uxorem? Quasi venator tu quidem es:{{a|319}}
dies atque noctes cum cane aetatem exigis.{{l|320}}
'''LY.''' Quid agit? Quid loquitur tecum? '''OL.''' Orat obsecrat{{a|321}}
ne Casinam uxorem ducam. '''LY.''' Quid tu postea?{{a|322}}
'''OL.''' Negavi enim ipsi me concessurum Iovi{{r|2.5.15|15}}{{a|323}}
si is mecum oraret. '''LY.''' Di te servassint mihi.{{a|324}}
'''OL.''' Nunc in fermento totast: ita turget mihi.{{l|325}}
'''LY.''' Ego edepol illam mediam diruptam velim.{{a|326}}
'''OL.''' Credo edepol esse, siquidem tu frugi bonae's.{{a|327}}
Verum edepol tua mihi odiosast amatio:{{r|2.5.20|20}}{{a|328}}
inimicast tua uxor mihi, inimicus filius,{{a|329}}
inimici familiares. '''LY.''' Quid id refert tua?{{l|330}}
Unus tibi hic dum propitius sit Iuppiter,{{a|331}}
tu istos minutos cave deos flocci feceris.{{a|332}}
'''OL.''' Nugae sunt istae magnae: quasi tu nescias,{{r|2.5.25|25}}{{a|333}}
repente ut emoriantur humani Ioves.{{a|334}}
Sed tandem si tu Iuppiter sis [e]mortuos,{{l|335}}
quom ad deos minoris redierit regnum tuom,{{a|336}}
quis mihi subueniet tergo aut capiti aut cruribus?{{a|337}}
'''LY.''' Opinione melius res tibi habet tua,{{r|2.5.30|30}}{{a|338}}
si hoc impetramus, ut ego cum Casina cubem.{{a|339}}
'''OL.''' Non hercle opinor posse: ita uxor acriter{{l|340}}
tua instat, ne mihi detur. '''LY.''' At ego sic agam:{{a|341}}
coniciam sortis in sitellam et sortiar{{a|342}}
tibi et Chalino. Ita rem natam intellego:{{r|2.5.35|35}}{{a|343}}
necessumst vorsis gladiis depugnarier.{{a|344}}
'''OL.''' Quid si sors aliter quam voles euenerit?{{l|345}}
'''LY.''' Benedice: dis sum fretus, deos sperabimus.{{a|346}}
'''OL.''' Non ego istuc verbum empsim titivillicio:{{a|347}}
nam omnes mortales deis sunt freti: sed tamen{{r|2.5.40|40}}{{a|348}}
vidi ego deis fretos saepe multos decipi.{{a|349}}
'''LY.''' St, tace parumper. '''OL.''' Quid vis? '''LY.''' Eccum exit foras{{l|350}}
chalinus intus cum sitella et sortibus:{{a|351}}
nunc nos conlatis signis depugnabimus.{{a|352}}&lt;/poem&gt;

===&lt;span id='2.6.0'&gt;&lt;/span&gt;II.vi===
&lt;poem&gt;[CLEOSTRATA. CEALINVS. LYSIDAMVS. OLYMPIO]&lt;br&gt;'''CLE.''' Face, Chaline, certiorem me, quid meus vir me velit.{{a|353}}
'''CHA.''' Ille edepol videre ardentem te extra portam mortuam.{{a|354}}
'''CLE.''' Credo ecastor velle. '''CHA.''' At pol ego hau credo, sed certo scio.{{l|355}}
'''LY.''' Plus artificumst mi quam rebar: hariolum hunc habeo domi.{{a|356}}
Quid si propius attollamus signa eamusque obuiam?{{r|2.6.5|5}}{{a|357}}
Sequere. Quid vos agitis? '''CHA.''' Adsunt quae imperavisti omnia:{{a|358}}
vxor, sortes, situla atque egomet. '''OL.''' Te uno adest plus quam ego volo.{{a|359}}
'''CHA.''' Tibi quidem edepol ita videtur: stimulus ego nunc sum tibi:{{l|360}}
fodico corculum: adsudascis iam ex metu, mastigia.{{a|361}}
'''CLE.''' Tace, Chaline. '''OL.''' Comprime istum. '''CHA.''' Immo istunc qui didicit dare.{{r|2.6.10|10}}{{a|362}}
'''LY.''' Adpone hic sitellam, sortis cedo mihi: animum advortite.{{a|363}}
Atqui ego censui aps te posse hoc me[cum] impetrare, uxor mea,{{a|364}}
casina ut uxor mihi daretur, et nunc etiam censeo.{{l|365}}
'''CLE.''' Tibi daretur illa? '''LY.''' Mihi enim — ah — non id volui dicere:{{a|366}}
dum mihi volui, huic dixi atque adeo mihi dum cupio — perperam{{r|2.6.15|15}}{{a|367}}
iam dudum hercle fabulor. '''CLE.''' Pol tu quidem, atque etiam facis.{{a|368}}
'''LY.''' Huic— immo hercle mlhi — vih, tandem redii vix veram in viam.{{a|369}}
'''CLE.''' Per pol saepe peccas. '''LY.''' Ita fit, ubi quid tanto opere expetas.{{l|370}}
Sed te uterque tuo pro iure ego atque hic oramus. '''CLE.''' Quid est?{{a|371}}
'''LY.''' Dicam enim, mea mulsa: de istac Casina huic nostro vilico{{r|2.6.20|20}}{{a|372}}
gratiam facias. '''CLE.''' At pol ego nec facio neque censeo.{{a|373}}
'''LY.''' Tum igitur ego sortis utrimque iam '''CLE.''' Quis votat?{{a|374}}
'''LY.''' Optumum atque aequissumum istud esse iure iudico.{{l|375}}
Postremo si illuc quod volumus eueniet, gaudebimus:{{a|376}}
sin secus, patiemur animis aequis. Tene sortem tibi:{{r|2.6.25|25}}{{a|377}}
vide quid scriptumst. '''OL.''' Unum. '''CHA.''' Iniquomst, quia isti prius quam mihist.{{a|378}}
'''LY.''' Accipe hanc sis. '''CHA.''' Cedo. Mane: unum venit in mentem modo.{{a|379}}
Vide, nequa illic insit alia sortis sub aqua. '''LY.''' Verbero,{{l|380}}
men te censes esse? '''CLE.''' Nullast: habe quietum animum modo.{{a|381}}
'''OL.''' Quod bonum atque fortunatum [tuum] sit mihi. '''CHA.''' Magnum malum.{{r|2.6.30|30}}{{a|382}}
'''OL.''' Tibi quidem edepol, credo, eueniet: novi pietatem tuam.{{a|383}}
Sed mane dum: num ista aut populna sors aut abiegnast tua?{{a|384}}
'''CHA.''' Quid tu id curas? '''OL.''' Quia enim metuo, ne in aqua summa natet.{{l|385}}
'''LY.''' Auge cave. Conicite sortis nunciam am[a]bo huc. Eccere:{{a|386}}
vxor, aequa. '''OL.''' Noli uxori credere. '''LY.''' Habe animum bonum.{{r|2.6.35|35}}{{a|387}}
'''OL.''' Credo hercle, hodie devotabit sortis, si attigerit. '''LY.''' Tace.{{a|388}}
'''OL.''' Taceo: deos quaeso— '''CHA.''' Ut quidem tu hodie canem et furcam feras.{{a|389}}
'''OL.''' Mihi ut sortito eueniat,— '''CHA.''' Ut quidem hercle pedibus pendeas.{{l|390}}
'''OL.''' At tu ut oculos emungare ex capite per nasum tuos.{{a|391}}
'''CHA.''' Quid times? Paratum oportet esse iam laqueum tibi.{{r|2.6.40|40}}{{a|392}}
'''OL.''' Periisti. '''LY.''' Animum advortite am[a]bo. '''OL.''' Taceo. '''LY.''' Nunc tu, Cleostrata,{{a|393}}
ne a me memores malitiose de hac re factum aut suspices,{{a|394}}
tibi permitto: tute sorti. '''OL.''' Perdis me. '''CHA.''' Lucrum facit.{{l|395}}
'''CLE.''' Bene facis. '''CHA.''' Deos quaeso, ut tua sors ex sitella effugerit.{{a|396}}
'''OL.''' Ain tu? Quia tute es fugitivos, omnis te imitari cupis?{{r|2.6.45|45}}{{a|397}}
'''CHA.''' Utinam tua quidem sicut Herculei praedicant{{a|398}}
quondam prognatis ista in sortiendo sors deliquerit.{{a|399}}
'''OL.''' Tu ut liquescas ipse, actutum virgis calefactabere.{{l|400}}
'''LY.''' Hoc age sis, Olympio. '''OL.''' Si hic litteratus me sinat.{{a|401}}
'''LY.''' Quod bonum atque fortunatum mihi sit. '''OL.''' Ita vero, et mihi.{{r|2.6.50|50}}{{a|402}}
'''CHA.''' Non. '''OL.''' Immo her'''CLE.''' '''CHA.''' Immo mihi hercle '''CLE.''' Hic vincet, tu vives miser.{{a|403}}
'''LY.''' Percide os tu illi odio: age, ecquid fit? '''CLE.''' Cave obiexis manum.{{a|404}}
'''OL.''' Compressan palma an porrecta ferio? '''LY.''' Age ut vis. '''OL.''' Em tibi.{{l|405}}
'''CLE.''' Quid tibi istunc tactiost? '''OL.''' Quia Iuppiter iussit meus.{{a|406}}
'''CLE.''' Feri malam ut ille rursum. '''OL.''' Perii: pugnis caedor, Iuppiter.{{r|2.6.55|55}}{{a|407}}
'''LY.''' Quid tibi tactio hunc fuit? '''CHA.''' Quia iussit haec Iuno mea.{{a|408}}
'''LY.''' Patiundumst, siquidem me vivo mea uxor imperium exhibet.{{a|409}}
'''CLE.''' Tam huic loqui [qui] licere oportet quam isti. '''OL.''' Cur omen mihi{{l|410}}
vituperat? '''LY.''' Malo, Chaline, tibi cavendum censeo.{{a|411}}
'''CHA.''' Temperi, postquam oppugnatumst os. '''LY.''' Age, uxor [mea], nunciam{{r|2.6.60|60}}{{a|412}}
sorti: vos advortite animum. Prae metu ubi sim nescio.{{a|413}}
['''OL.'''] Perii: cor lienosum, opinor, habeo: iam[iam] dudum salit.{{a|414}}
De labore pectus tundit. '''CLE.''' Teneo sortem. '''LY.''' Ecfer foras.{{l|415}}
'''CHA.''' Iamne mortuos? '''OL.''' Ostende: meast. '''CHA.''' Mala crucias quidem.{{a|416}}
'''CLE.''' Victus es, Chaline. '''LY.''' Quom nos di iuvere, Olympio,{{r|2.6.65|65}}{{a|417}}
gaudeo. '''OL.''' Pietate factumst mea atque maiorum meum.{{a|418}}
'''LY.''' Intro abi, uxor, atque adorna nuptias. '''CLE.''' Faciam ut iubes.{{a|419}}
'''LY.''' Scin tu rus hinc esse ad villam longe quo ducat? '''CLE.''' Scio.{{l|420}}
'''LY.''' Intro abi: et quamquam hoc tibi aegrest, tamen fac accures. '''CLE.''' Licet.{{a|421}}
'''LY.''' Eamus nos quoque intro: hortemur, ut properent. '''OL.''' Numquid moror?{{r|2.6.70|70}}{{a|422}}
Nam praesente hoc plura verba fieri non desidero.{{a|423}}&lt;/poem&gt;

===&lt;span id='2.7.0'&gt;&lt;/span&gt;II.vii===
&lt;poem&gt;[CHALINVS]&lt;br&gt;'''CHALINVS'''Si nunc me suspendam, meam operam luserim{{a|424}}
et praeter operam restim sumpti fecerim{{l|425}}
et meis inimicis voluptatem creaverim.{{a|426}}
Quid opus est, qui sic mortuos tequidem tamen?{{a|427}}
Sorti sum victus: Casina nubet vilico.{{r|2.7.5|5}}{{a|428}}
Atque id non tam aegrest iam, vicisse vilicum,{{a|429}}
quam id expetivisse opere tam magno senem,{{l|430}}
ne ea mihi daretur atque ut illi nuberet.{{a|431}}
Ut ille trepidabat, ut festinabat miser,{{a|432}}
ut subsultabat, postquam vicit vilicus.{{r|2.7.10|10}}{{a|433}}
Attat, concedam huc: audio aperiri fores.{{a|434}}
Mei benevolentis atque ameici prodeunt.{{l|435}}
Hinc ex insidiis hisce ego insidias dabo.{{a|436}}&lt;/poem&gt;

===&lt;span id='2.8.0'&gt;&lt;/span&gt;II.viii===
&lt;poem&gt;[OLYMPIO. LYSIDAMVS. CHALINVS]&lt;br&gt;'''OL.''' Sine modo rus [e]ueniat: ego remittam ad te virum{{a|437}}
cum furca in urbem tamquam carbonarium.{{a|438}}
'''LY.''' Ita fieri oportet. '''OL.''' Factum et curatum dabo.{{a|439}}
'''LY.''' Volui Chalinum, si domi esset, mittere{{l|440}}
tecum obsonatum, ut etiam in maerore insuper{{r|2.8.5|5}}{{a|441}}
inimico nostro miseriam hanc adiungerem.{{a|442}}
'''CHA.''' Recessim cedam ad parietem: imitabor nepam:{{a|443}}
captandust horum clanculum sermo mihi.{{a|444}}
Nam illorum me alter cruciat, alter macerat.{{l|445}}
At candidatus cedit hic mastigia,{{r|2.8.10|10}}{{a|446}}
stimulorum loculi. Protollo mortem mihi:{{a|447}}
certumst, hunc Acheruntem praemittam prius.{{a|448}}
'''OL.''' Ut tibi ego inuentus sum obsequens. Quod maxume{{a|449}}
cupiebas, eius copiam feci tibi:{{l|450}}
erit hodie tecum quod amas clam uxorem. '''LY.''' Tace:{{r|2.8.15|15}}{{a|451}}
ita me di bene ament, ut ego vix reprimo labra,{{a|452}}
ob istanc rem quin te deosculer, voluptas mea.{{a|453}}
'''CHA.''' Quid, deosculere? Quae res? Quae voluptas tua?{{a|454}}
Ecfodere hercle hic volt, credo, vesicam vilico.{{l|455}}
'''OL.''' Ecquid amas nunc me? '''LY.''' Immo edepol me quam te minus.{{r|2.8.20|20}}{{a|456}}
Licetne amplecti te? '''CHA.''' Quid, amplecti? '''OL.''' Licet.{{a|457}}
'''LY.''' Ut, quia te tango, mel mihi videor lingere.{{a|458}}
'''OL.''' Vltro te, amator, apage te a dorso meo.{{a|459}}
'''CHA.''' Illuc est, illuc, quod hic hunc fecit vilicum.{{l|460}}
Et idem me pridem, quom ei advorsum veneram,{{r|2.8.25|25}}{{a|461}}
facere atriensem voluerat sub ianua.{{a|462}}
'''OL.''' Ut tibi morigerus hodie, ut voluptati fui.{{a|463}}
'''LY.''' Ut tibi, dum vivam, bene velim plus quam mihi.{{a|464}}
'''CHA.''' Hodie hercle, opinor, hi conturbabunt pedes:{{l|465}}
solet hic barbatos sane sectari senex.{{r|2.8.30|30}}{{a|466}}
'''LY.''' Ut ego hodie Casillam deosculabor, ut mihi{{a|467}}
bona multa faciam clam meam uxorem. '''CHA.''' Attatae.{{a|468}}
Nunc pol ego demum in rectam redii semitam:{{a|469}}
hic ipsus Casinam deperit. Habeo viros.{{l|470}}
'''LY.''' Iam hercle amplexari, iam osculari gestio.{{r|2.8.35|35}}{{a|471}}
'''OL.''' Sine prius deduci. Quid, malum, properas? '''LY.''' Amo.{{a|472}}
'''OL.''' At non, opinor, fieri hoc posse hodie. '''LY.''' Potest,{{a|473}}
siquidem cras eenses te posse emitti manu.{{a|474}}
'''CHA.''' Enim vero huc aures magis sunt adhibendae mihi:{{l|475}}
iam ego uno in saltu lepide apros capiam duos.{{r|2.8.40|40}}{{a|476}}
'''LY.''' Apud hunc sodalem meum atque vicinum mihi{{a|477}}
locus est paratus: ei ego amorem omnem meum{{a|478}}
concredui, is mihi se locum dixit dare.{{a|479}}
'''OL.''' Quid eius uxor? Ubi erit? '''LY.''' Lepide repperi:{{l|480}}
mea uxor vocabit huc eam ad se in nuptias,{{r|2.8.45|45}}{{a|481}}
ut hic sit secum, se adiuvet, secum cubet.{{a|482}}
Ego iussi, et dixit se facturam uxor mea.{{a|483}}
Illa hic cubabit, [si] vir ab[i]erit faxo domo.{{a|484}}
Tu rus uxorem duces: id rus hic erit,{{l|485}}
tantisper dum ego cum Casina faciam nuptias:{{r|2.8.50|50}}{{a|486}}
hinc tu ante lucem rus cras duces postea.{{a|487}}
Satin astu[te]? '''OL.''' Docte. '''CHA.''' Age modo, fabricamini:{{a|488}}
malo hercle vostro tam vorsuti vivitis.{{a|489}}
'''LY.''' Scin quid nunc facias? '''OL.''' Loquere. '''LY.''' Tene marsuppium.{{l|490}}
Abi atque obsona, propera: sed lepide volo,{{r|2.8.55|55}}{{a|491}}
molliculas escas, ut ipsa molliculast. '''OL.''' Licet.{{a|492}}
'''LY.''' Emito sepiolas, lopadas, loligunculas,{{a|493}}
hordeias, — '''CHA.''' Immo triticeias, si sapis.{{a|494}}
'''LY.''' Soleas. '''CHA.''' Qui, quaeso, potius quam sculponeas,{{l|495}}
quibus battuatur tibi os, senex nequissume?{{r|2.8.60|60}}{{a|496}}
'''OL.''' Vin lingulacas? '''LY.''' Quid opust, quando uxor domist?{{a|497}}
Ea lingulacast nobis: nam numquam tacet.{{a|498}}
'''OL.''' In re praesenti ex copia piscaria{{a|499}}
consulere quid emam potero. '''LY.''' Aequom oras: abi[s].{{l|500}}
Argento parci nolo: obsonato ampliter.{{r|2.8.65|65}}{{a|501}}
Nam mihi vicino hoc etiam conuentost opus,{{a|502}}
ut quod mandavi curet. '''OL.''' Iamne abeo? '''LY.''' Volo.{{a|503}}
'''CHA.''' Tribus non conduci possum libertatibus,{{a|504}}
quin ego illis hodie comparem magnum malum{{l|505}}
quinque hanc omnem rem meae erae iam faciam palam.{{r|2.8.70|70}}{{a|506}}
Manufesto teneo in noxia inimicos meos.{{a|507}}
Sed si nunc facere volt era officium suom,{{a|508}}
nostra omnis lis est: pulcre praevortar viros.{{a|509}}
Nostro omine it dies: iam victi vicimus.{{l|510}}
Ibo intro, ut id quod alius condivit coquos{{r|2.8.75|75}}{{a|511}}
ego nuna vicissim ut alio pacto condiam:{{a|512}}
quod id quod paratumst, ut paratum ne siet,{{a|513}}
si[e]tque ei paratum quod paratum non erat.{{a|514}}&lt;/poem&gt;

==ACTVS III==

===&lt;span id='3.1.0'&gt;&lt;/span&gt;III.i===
&lt;poem&gt;[LYSIDAMVS, ALCESIMVS]&lt;br&gt;'''LY.''' Nunc amicine anne inimici sis imago, Alcesime,{{l|515}}
mihi sciam: nunc specimen specitur, nunc certamen cernitur.{{a|516}}
Cur amem me castigare, id ponito ad compendium:{{a|517}}
'Cano capite, aetate aliena' eo addito ad compendium.{{a|518}}
'Quoi sit uxor', id quoque illuc ponito ad compendium.{{r|3.1.5|5}}{{a|519}}
'''AL.''' Miseriorem ego ex amore quam te vidi neminem.{{l|520}}
'''LY.''' Fac vicent aedes. '''AL.''' Quin edepol servos ancillas domo{{a|521}}
certumst omnis mittere ad te. '''LY.''' Oh, nimium scite scitus es.{{a|522}}
Sed facitodum merula per versus quod cantat colas:{{a|523}}
'Cum cibo, cum quiqui facito ut; veniant, quasi eant Sutrium.'{{r|3.1.10|10}}{{a|524}}
'''AL.''' Meminero. '''LY.''' Em, nunc enim tu demum nullo scito scitus es.{{l|525}}
['''LY.'''] Cura, ego ad forum modo ibo: iam hic ero. '''AL.''' Bene ambula.{{a|526}}
'''LY.''' Fac habeant linguam tuae aedes. '''AL.''' Quid ita? '''LY.''' Quom veniam, vocent.{{a|527}}
'''AL.''' Attatae, caedundus tu homos: nimias delicias facis.{{a|528}}
'''LY.''' Quid me amare refert, nisi sim doctus ac dicaculus?{{r|3.1.15|15}}{{a|529}}
Sed tu cave in quaesitione mihi sis. '''AL.''' Vsque adero domi.{{l|530}}&lt;/poem&gt;

===&lt;span id='3.2.0'&gt;&lt;/span&gt;III.ii===
&lt;poem&gt;[CLEOSTRATA]&lt;br&gt;'''CLEOSTRATA''' Hoc erat ecastor [id], quod me vir tanto opere orabat meus,{{a|531}}
ut properarem arcessere hanc ad me vicinam meam:{{a|532}}
liberae aedes ut sibi essent, Casinam quo deducerent.{{a|533}}
Nunc adeo nequaquam arcessam, ne illis ignavissumis{{a|534}}
liberi loci potestas sit vetulis verbecibus.{{r|3.2.5|5}}{{l|535}}
Sed eccum egreditur senati columen, praesidium popli,{{a|536}}
meus vicinus, meo viro qui liberum praehibet locum.{{a|537}}
Non ecastor ullis emptust modius qui venit salis.{{a|538}}
'''AL.''' Miror huc iam non arcessi in proxumum uxorem meam,{{a|539}}
quae iam dudum, si arcessatur, ornata exspectat domi.{{r|3.2.10|10}}{{l|540}}
Sed eccam: opino[r] arcessit. Salve Cleostrata. '''CLE.''' Et tu, Alcesime.{{a|541}}
Ubi tua uxor? '''AL.''' Intus illa te, si se arcessas, manet:{{a|542}}
nam tuos vir me oravit, ut eam isto ad te adiutum mitterem.{{a|543}}
Vin vocem? '''CLE.''' Sine eam: te nolo, si occupatast. '''AL.''' Otiumst.{{a|544}}
'''CLE.''' Nil moror: molesta ei esse nolo: post conuenero.{{r|3.2.15|15}}{{l|545}}
'''AL.''' Non ornatis isti apud vos nuptias? '''CLE.''' Orno et paro.{{a|546}}
'''AL.''' Non ergo opus est adiutrice? '''CLE.''' Satis domist: ubi nuptiae{{a|547}}
fuerint, tum istam conuenibo. Nunc vile atque istanc iube.{{a|548}}
'''AL.''' Quid ego nunc faciam? Flagitium maxumum feci miser{{a|549}}
propter operam illius irqui improbi edentuli,{{r|3.2.20|20}}{{l|550}}
qui hoc mihi contraxit. Operam uxoris polliceor foras{{a|551}}
quasi catillatum. Flagitium hominis, qui dixit mihi{{a|552}}
suam uxorem hanc arcessituram esse: ea se eam negat morarier.{{a|553}}
Atque edepol mirum ni subolet iam hoc huic vicinae meae.{{a|554}}
Verum autem altrovorsum quom eam mecum rationem puto,{{r|3.2.25|25}}{{l|555}}
siquid eius esset, esset mecum postulatio.{{a|556}}
['''CLE.'''] Ibo intro, ut subducam navim rusum in puluinaria.{{a|557}}
'''CLE.''' Iam hic est lepide ludificatus. Miseri ut festinant senes.{{a|558}}
Nunc ego illum nili, decrepitum, meum virum veniat velim{{a|559}}
ut eum ludificem vicissim, postquam hunc delusi alterum.{{r|3.2.30|30}}{{l|560}}
Nam ego aliquid contrahere cupio litigi inter eos duos.{{a|561}}
Sed eccum incedit: at quom aspicias tristem, frugi censeas.{{a|562}}&lt;/poem&gt;

===&lt;span id='3.3.0'&gt;&lt;/span&gt;III.iii===
&lt;poem&gt;[LYSIDAMVS, CLEOSTRATA]&lt;br&gt;'''LY.''' Stultitia magnast mea quidem sententia{{a|563}}
hominem amatorem ullum ad forum procedere{{a|564}}
in eum diem, quo[i] quod amet in mundo siet:{{l|565}}
sicut ego feci stultus. Contrivi diem,{{a|566}}
dum asto advocatus quoidam cognato meo.{{r|3.3.5|5}}{{a|567}}
Quem hercle ego litem adeo perdidisse gaudeo,{{a|568}}
ne me nequiquam sibi hodie advocaverit.{{a|569}}
Nam meo quidem animo, qui advocatos advocet,{{l|570}}
rogitare oportet prius et percontarier,{{a|571}}
adsitne ei animus necne ei adsit quem advocet.{{r|3.3.10|10}}{{a|572}}
Si neget adesse, exanimatum amittat domum.{{a|573}}
Sed uxorem ante aedis eccam. Ei misero mihi:{{a|574}}
metuo, ne non sit surda atque haec audiverit.{{l|575}}
'''CLE.''' Audivi ecastor cum malo magno tuo.{{a|576}}
'''LY.''' Accedam propius. Quid agis, mea festivitas?{{r|3.3.15|15}}{{a|577}}
'''CLE.''' Te ecastor praestolabar. '''LY.''' Iamne ornata re[s e]st?{{a|578}}
Iamne hanc traduxti huc ad nos vicinam tuam{{a|579}}
quae te adiutaret? '''CLE.''' Arcessivi ut iusseras:{{l|580}}
verum hic sodalis tuos, amicus optumus,{{a|581}}
nescioquid se sufflavit uxori suae:{{r|3.3.20|20}}{{a|582}}
negavit posse, quoniam arcesso, mittere.{{a|583}}
'''LY.''' Vitium tibi istuc maxumumst: blandas parum.{{a|584}}
'''CLE.''' Non matronarum officiumst, sed meretricium,{{l|585}}
viris alienis, mi vir, subblandirier.{{a|586}}
I tu atque arcesse illam: ego intus quod factost opus{{r|3.3.25|25}}{{a|587}}
volo accurare, mi vir. '''LY.''' Propera ergo. '''CLE.''' Licet.{{a|588}}
Iam pol ego huic aliquem in pectus iniciam metum.{{a|589}}
Miserrumum hodie ego hunc habebo amasium.{{l|590}}&lt;/poem&gt;

===&lt;span id='3.4.0'&gt;&lt;/span&gt;III.iv===
&lt;poem&gt;[ALCESIMVS, LYSIDAMVS]&lt;br&gt;'''AL.''' Viso huc, amator si a foro rediit domum,{{a|591}}
qui me atque uxorem ludificatust larua.{{a|592}}
Sed eccum ante aedis. Ad te hercle ibam commodum{{a|593}}
'''LY.''' Et hercle ego ad te. Quid ais, vir minumi preti?{{a|594}}
Quid tibi mandavi? Quid tecum oravi? '''AL.''' Quid est?{{r|3.4.5|5}}{{l|595}}
'''LY.''' Ut bene vocivas aedis fecisti mihi.{{a|596}}
Ut traduxisti huc ad nos uxorem tuam.{{a|597}}
Satin propter te pereo ego atque occasio?{{a|598}}
'''AL.''' Quin tu suspendis te? Nempe tute dixeras{{a|599}}
tuam arcessituram esse uxorem uxorem meam.{{r|3.4.10|10}}{{l|600}}
'''LY.''' Ergo arcessivisse ait sese et dixisse te{{a|601}}
eam non missurum. '''AL.''' Quin eapse ultro mihi{{a|602}}
negavit eius operam se morarier.{{a|603}}
'''LY.''' Quin eapse me adlegavit qui istam arcesserem.{{a|604}}
'''AL.''' Quin nili facio. '''LY.''' Quin me perdis. '''AL.''' Quin benest.{{r|3.4.15|5}}{{l|605}}
'''LY.''' Quin etiam diu morabor. '''AL.''' Quin cupio tibi—{{a|606}}
'''LY.''' Quin — '''AL.''' Aliquid aegre facere. '''LY.''' Quin faciam lubens.{{a|607}}
Numquam tibi hodie quin erit plus quam mihi.{{a|608}}
'''AL.''' Quin hercle di te perdant postremo quidem.{{a|609}}
'''LY.''' Quid nunc? Missurun es ad me uxorem tuam?{{r|3.4.20|20}}{{l|610}}
'''AL.''' Ducas easque in maxumam malam crucem{{a|611}}
cum hac, cum istac cumque amica etiam tua.{{a|612}}
Abi et aliud cura: ego iam per hortum iussero{{a|613}}
meam istuc transire uxorem ad uxorem tuam.{{a|614}}
'''LY.''' Nunc tu mihi amicus es in germanum modum.{{r|3.4.25|25}}{{l|615}}
Qua ego hunc amorem mi esse avi dicam datum?{{a|616}}
Aut quod ego umquam erga Venerem inique fecerim:{{a|617}}
quoi sic amanti mi obuiam eueniunt morae?{{a|618}}
Attat,{{a|619}}
quid illuc clamoris, opsecro, in nostrast domo?{{r|3.4.30|30}}{{l|620}}&lt;/poem&gt;

===&lt;span id='3.5.0'&gt;&lt;/span&gt;III.v===
&lt;poem&gt;[PARDALISCA, LYSIDAMVS]&lt;br&gt;'''PAR.''' Nulla sum, nulla sum: tota, tota occidi.{{a|621}}
Cor metu mortuomst, membra miserae tremunt:{{a|622}}
nescio unde auxili praesidi perfugi{{a|623}}
mi aut opum copiam comparem aut espetam.{{a|624}}
Tanta factu modo mira miris modis{{r|3.5.5|5}}{{l|625}}
intus vidi, novam atque integram audaciam.{{a|626}}
Cave tibi, Cleostrata, apscede ab ista, opsecro,{{a|627}}
nequid in te mali faxit ira percita.{{a|628}}
Eripite isti gladium, quae suist impos animi.{{a|629}}
'''LY.''' Nam quid est, quod haec huc timida atque exanimata exsiliuit?{{r|3.5.10|10}}{{l|630}}
Pardalisca. '''PAR.''' Perii: unde meae usurpant aures sonitum?{{a|631}}
'''LY.''' Respice modo ad me. '''PAR.''' O ere mi—'''LY.''' Quid tibist? Quid timidas? '''PAR.''' Perii.{{a|632}}
'''LY.''' Quid, peristi? '''PAR.''' Perii: et tu peristi. '''LY.''' Ah, perii? Quid ita?{{a|633}}
'''PAR.''' Vae tibi. '''LY.''' Immo vae tibi sit. '''PAR.''' Ne cadam, amabo, tene me.{{a|634}}
'''LY.''' Quicquid est eloquere mihi cito. '''PAR.''' Contine pectus:{{r|3.5.15|15}}{{l|635|635-636}}
face ventum, amabo, pallio. '''LY.''' Timeo hoc negoti quid siet,{{l|637-638}}
nisi haec meraco se uspiam percussit flore Liberi.{{l|639-640}}
'''PAR.''' Optine auris, amabo. '''LY.''' In malam a me crucem.{{a|641}}
Pectus auris caput teque di perduint.{{a|642}}
Nam nisi ex te scio quicquid hoc est cito, hoc{{r|3.5.20|20}}{{a|643}}
iam tibi istuc cerebrum dispercutiam, excetra tu,{{a|644}}
ludibrio, pessuma, adhuc quae me habuisti.{{l|645}}
'''PAR.''' Ere mi. '''LY.''' Quid vis, mea tu ancilla? '''PAR.''' Nimium saevis. '''LY.''' Numero dicis.{{l|646-647}}
Sed hoc quicquid est eloquere, in pauca confer:{{a|648}}
quid intus tumulti fuit? '''PAR.''' Scibis, audi.{{r|3.5.25|25}}{{a|649}}
Malum pessumumque hic modo intus apud nos{{l|650}}
tua ancilla hoc pacto exordiri coepit,{{a|651}}
quod haud Atticam condecet disciplinam.{{a|652}}
'''LY.''' Quid est id? '''PAR.''' Timor praepedit dicta linguae.{{a|653}}
'''LY.''' Possum scire ego istuc ex te? Quid negotist? '''PAR.''' Dicam.{{r|3.5.30|30}}{{a|654}}
Tua ancilla, quam tu tuo vilico vis{{l|655}}
dare uxorem, ea intus— '''LY.''' Quid intus? Quid est?{{a|656}}
'''PAR.''' Imitatur malarum malam discipinam,{{a|657}}
viro quae suo interminatur vitam.{{a|658}}
'''LY.''' Quid ergo? '''PAR.''' Ah. '''LY.''' Quid est? '''PAR.''' Interemere ait velle vitam.{{r|3.5.35|35}}{{a|659}}
Gladium— '''LY.''' Hem. '''PAR.''' Gladium— '''LY.''' Quid eum gladium?{{l|660}}
'''PAR.''' Habet. '''LY.''' Ei misero mihi. Cur eum habet?{{a|661}}
Insectatur omnis domi per aedis{{a|662}}
nec quemquam prope ad sese sinit adire:{{a|663}}
ita omnis sub arcis, sub lectis latentes{{r|3.5.40|40}}{{a|664}}
metu mussitant. '''LY.''' Occidi atque interii.{{l|665}}
Quid illic obiectumst mali tam repente?{{a|666}}
'''PAR.''' Insanit. '''LY.''' Scelestissumum me esse credo.{{a|667}}
'''PAR.''' Immo si scias dicta quae dixit hodie.{{a|668}}
'''LY.''' Lstuc expeto scire: quid dixit? '''PAR.''' Audi.{{r|3.5.45|45}}{{a|669}}
Per omnis deos et deas deieravit{{l|670}}
occisurum eam hac nocte quicum cubaret.{{a|671}}
'''LY.''' Men occidet? '''PAR.''' An quippiam ad te attinet? '''LY.''' Vah.{{a|672}}
'''PAR.''' Quid cum ea negoti tibist? '''LY.''' Peccavi: Illuc{{a|673}}
dicere vilicum volebam.{{r|3.5.50|50}}{{a|674}}
'''PAR.''' Sciens de via in semitam degredire.{{l|675}}
'''LY.''' Num quid mihi minatur? '''PAR.''' Tibi infesta solist{{a|676}}
plus quam quoiquam. '''LY.''' Quam ob rem? '''PAR.''' Quia se des uxorem Olympioni:{{a|677}}
neque se tuam nec suam neque viri vitam sinere{{l|678-680}}
in crastinum protolli: id huc missa sum tibi ut dicerem,{{r|3.5.55|55}}{{a|681}}
ab ea ut caveas tibi. '''LY.''' Perii hercle ego miser. '''PAR.''' Dignu's tu.{{l|682-683}}
'''LY.''' Neque est neque fuit me senex quisquam amator{{a|684}}
adaeque miser. '''PAR.''' Ludo ego hinc facete:{{l|685}}
nam quae facta dixi, omnia huic falsa dixi.{{a|686}}
Era atque haec dolum ex proxumo hunc protulerunt:{{r|3.5.60|60}}{{a|687}}
ego huc missa sum ludere. '''LY.''' Heus, Pardalisca.{{a|688}}
'''PAR.''' Quid est? '''LY.''' Est— '''PAR.''' Quid? '''LY.''' Est, quod volo exquirere ex te.{{a|689}}
'''PAR.''' Moram offers mihi. '''LY.''' At tu mihi offers maerorem.{{l|690}}
Sed etiamne habet nunc Casina gladium?{{a|691}}
'''PAR.''' Habet, sed duos. '''LY.''' Quid, duos? '''PAR.''' Altero te{{r|3.5.65|65}}{{a|692}}
occisurum ait, altero vilicum hodie.{{a|693}}
'''LY.''' Occisissumus sum omnium qui vivont.{{a|694}}
Loricam induam: mi optumum esse opinor.{{l|695}}
Quid uxor mea? Non adiit atque ademit?{{a|696}}
'''PAR.''' Nemo audet prope aceedere. '''LY.''' Exoret. '''PAR.''' Orat:{{r|3.5.70|70}}{{a|697}}
negat ponere alio modo filio profecto,{{a|698}}
nisi se sciat vilico non datum iri.{{a|699}}
'''LY.''' Atqui ingratiis quoi non volt nubet hodie:{{l|700}}
nam cur non ego id perpetrem quod coepi,{{a|701}}
ut nubat mihi —Illud quidem dicere volebam:{{r|3.5.75|75}}{{a|702}}
nostro vilico. '''PAR.''' Saepiuscule, peccas.{{a|703}}
'''LY.''' Timor praepedit verba. Verum, obsecro te,{{a|704}}
dic me uxorem orare, ut exoret illam:{{l|705}}
gladium ut ponat et redire me intro ut liceat. '''PAR.''' Nuntiabo.{{a|706}}
'''LY.''' Et tu orato. '''PAR.''' Et ego orabo. '''LY.''' At blande orato ut soles. Sed audin?{{r|3.5.80|80}}{{a|707}}
Si effexii hoc, soleas tibi{{a|708}}
dabo et anulum in digito aureum et bona pluruma.{{l|709-712}}
'''PAR.''' Operam dabo. '''LY.''' Face ut impetres.{{a|713}}
'''PAR.''' Eo nunciam, nisi quippiam remorare me. '''LY.''' Abi et cura.{{l|715}}
Redit eccum tandem opsonatu meus adiutor: pompam ducit.{{r|3.5.85|85}}{{a|716}}&lt;/poem&gt;

===&lt;span id='3.6.0'&gt;&lt;/span&gt;III.vi===
&lt;poem&gt;[OLYMPIO, LYSIDAMVS, CITRIO]&lt;br&gt;'''OL.''' Vide, fur, ut sentis sub signis ducas. '''CI.''' Qui vero hi sunt sentis?{{l|720}}
'''OL.''' Quia quod tetigere, ilico rapiunt: si eas ereptum, ilico scindunt.{{a|721}}
Ita quoquo adueniunt, ubi ubi sunt, duplici damno dominos multant.{{a|722}}
'''CI.''' Heia. '''OL.''' Attat, cesso magnufice patriceque amicirier atque{{a|723}}
ita ero meo ire advorsum?{{a|724}}
'''LY.''' Bone vir, salve. '''OL.''' Fateor. '''LY.''' Quid fit? '''OL.''' Tu amas, ego essurio et sitio.{{r|3.6.5|5}}{{l|725|724-725}}
'''LY.''' Lepide excuratus [in]cessisti. '''OL.''' Aha, hodie * * * * * lus.{{a|726}}
'''LY.''' Mane vero, quamquam fastidis. '''OL.''' Fy fy, foetet tuos mihi sermo.{{a|727}}
'''LY.''' Quae res? '''OL.''' Haec res. '''LY.''' Etiamne adstas? '''OL.''' Enim vero ''πράγματά μοι παρέχεις''.{{a|728}}
'''LY.''' Dabo tibi ''μέγα κακόν'',{{a|729}}
ut ego opinor, nisi resistis.{{r|3.6.10|10}}{{l|730}}
'''OL.''' ''ὦ ... ζεῦ'', potin a med abeas, nisi me vis vomere hodie?{{a|731}}
'''LY.''' Mane. '''OL.''' Quid est? Quis hic est homo?{{a|732}}
'''LY.''' Erus sum. '''OL.''' Quis erus? '''LY.''' Quoius tu servo's.{{a|733}}
'''OL.''' Servos ego? '''LY.''' Atque meus. O '''L.''' Non sum ego liber?{{l|735|734-736}}
Memento, memento. '''LY.''' Mane atque asta. '''OL.''' Omitte.{{r|3.6.15|15}}{{a|737}}
'''LY.''' Seruos sum tuos. '''OL.''' Optumest. '''LY.''' Opsecro te,{{a|738}}
olympisce mi, mi pater, mi patrone. '''OL.''' Em,{{a|739}}
sapis sane. '''LY.''' Tuos sum equidem.{{l|740}}
'''OL.''' Quid mihi opust servo tam nequam?{{a|741}}
'''LY.''' Quid nunc? Quam mox recreas me? '''OL.''' Cena modo si sit cocta.{{r|3.6.20|20}}{{a|742}}
'''LY.''' Eisce ergo abeant. '''OL.''' Propere, Citrio, intro ite et cito deproperate.{{l|745|744-745}}
Ego iam intus ero: facite cenam mihi ut ebria sit.{{l|746-747}}
Sed lepide nitideque volo: nil moror barbarico bliteo.{{a|748}}
Stasne etiam? I sis. '''LY.''' Ego hic habeo.{{a|749}}
'''OL.''' Numquid est ceterum quod morae siet?{{r|3.6.25|25}}{{l|750}}
'''LY.''' Gladium Casinam intus habere ait, qui me atque te interimat.{{l|751-752}}
'''OL.''' Scio. Sic sine habere;{{a|753}}
nugas agunt: novi{{a|754}}
ego illas malas merces.{{l|754a}}
Quin tu i modo mecum{{r|3.6.30|30}}{{l|755}}
domum. '''LY.''' At pol malum metuo.{{l|755a}}
I tu modo: perspicito prior quid intus agatur.{{a|756}}
'''OL.''' Tam mihi mea vita{{a|757}}
quam tua tibi carast.{{l|757a}}
['''LY.'''] Verum i modo. '''LY.''' Si tu iubes, em, ibitur tecum.{{r|3.6.35|35}}{{a|758}}&lt;/poem&gt;

==ACTVS IV==

===&lt;span id='4.1.0'&gt;&lt;/span&gt;IV.i===
&lt;poem&gt;[PARDALISCA]&lt;br&gt;Nec pol ego Nemeae credo neque ego Olympiae{{a|759}}
neque usquam ludos tam festivos fieri{{l|760}}
quam hic intus fiunt ludi ludificabiles{{a|761}}
seni nostro et nostro Olympioni vilico.{{a|762}}
Omnes festinant intus totis aedibus,{{r|4.1.5|5}}{{a|763}}
senex in culina clamat, hortatar coquos:{{a|764}}
'Quin agitis hodie? Quin datis, siquid datis?{{l|765}}
Properate: cenam iam esse coctam oportuit.'{{a|766}}
Vilicus is autem cum corona candide{{a|767}}
vestitus lautus exornatusque ambulat.{{r|4.1.10|10}}{{a|768}}
Illae autem in cubiculo armigerum exornant duae,{{a|769}}
quem dent pro Casina nuptum nostro vilico:{{l|770}}
sed nimium lepide dissimulant, quasi mi sciant{{a|771}}
fore huius quod futurumst. Digne autem coqui{{a|772}}
nimis lepide ei rei dant operam, ne cenet senex:{{r|4.1.15|15}}{{a|773}}
aulas peruortunt, ignem restingunt aqua:{{a|774}}
illarum oratu faciunt. Illae autem senem{{l|775}}
cupiunt extrudere incenatum ex aedibus,{{a|776}}
ut ipsae solae ventres distendant suos.{{a|777}}
Novi ego illas ambestrices: corbitam cibi{{r|4.1.20|20}}{{a|778}}
comesse possunt. Sed aperitur ostium.{{a|779}}&lt;/poem&gt;

===&lt;span id='4.2.0'&gt;&lt;/span&gt;IV.ii===
&lt;poem&gt;[LYSIDAMVS, PARDALISCA]&lt;br&gt;'''LY.''' Si sapitis, uxor, vos tamen cenabitis,{{l|780}}
cena ubi erit cocta: ego ruri cenavero.{{a|781}}
Nam novom maritum et novam nuptam volo{{a|782}}
rus prosequi—novi hominum mores maleficos—{{a|783}}
nequis eam abripiat. Facite vostro animo volup.{{r|4.2.5|5}}{{a|784}}
Sed properate istum atque istam actutum emittere,{{l|785}}
tandem ut veniamus luci: ego cras hic ero:{{a|786}}
cras habuero, uxor, ego tamen conuivium.{{a|787}}
'''PAR.''' Fit, quod futurum dixi: incenatum senem{{a|788}}
foras extrudunt mulieres. '''LY.''' Quid tu hic agis?{{r|4.2.10|10}}{{a|789}}
'''PAR.''' Ego eo quo me ipsa misit. '''LY.''' Veron? '''PAR.''' Serio.{{l|790}}
'''LY.''' Quid hic speculare? '''PAR.''' Nil equidem speculor. '''LY.''' Abi:{{a|791}}
tu hi[n]c cunctas: intus alii festinant. '''PAR.''' Eo.{{a|792}}
'''LY.''' Abi hinc sis ergo, pessumarum possuma.{{a|793}}
Iamne abiit illaec? Dicere hic quiduis licet:{{r|4.2.15|15}}{{a|794}}
qui amat, tamen hercle si esurit, nullum esurit.{{l|795}}
Sed eccem progreditur cum corona et lampade{{a|796}}
meus socius compar, commaritus, vilicus.{{a|797}}&lt;/poem&gt;

===&lt;span id='4.3.0'&gt;&lt;/span&gt;IV.iii===
&lt;poem&gt;[OLYMPIO. LYSIDAMVS]&lt;br&gt;'''OL.''' Age, tibicen, dum illam educunt huc novam nuptam foras,{{a|798}}
suavi cantu concelebra omnem hanc plateam hymenaeo. Io,{{a|799}}
hymen hymenaee, o hymen.{{l|800}}
'''LY.''' Quid agis, mea salus? '''OL.''' Esurio hercle, atque adeo hau salubriter.{{a|801}}
'''LY.''' At ego amo. '''OL.''' At ego hercle nili facio: tibi amor pro cibost:{{r|4.3.5|5}}{{a|802}}
mihi ieiunitate iam dudum intestina murmurant.{{a|803}}
'''LY.''' Nam quid illaec nunc tam diu intus remorantur remeligines?{{a|804}}
Quasi ob industriam, quanto ego plus propero, procedit minus.{{l|805}}
'''OL.''' Quid si etiam si occentem hymenaeum, siqui citius prodeant?{{a|806}}
'''LY.''' Censeo: et ego te adiuvabo in nuptiis communibus.{{r|4.3.10|10}}{{a|807}}
'''LY.''' '''OL.''' Hymen, hymenaee, o hymen.{{a|808}}
'''LY.''' Perii hercle ego miser: dirrumpi cantando hymenaeum lieet{{a|809}}
illo morbo, quo dirrumpi eupio, non est copiae.{{l|810}}
'''OL.''' Edepol, ne tu si equos esses, esses indomabilis.{{a|811}}
'''LY.''' Quo argumento? '''OL.''' Nimis tenax es. '''LY.''' Num me expertus uspiam?{{r|4.3.15|15}}{{a|812}}
'''OL.''' Di melius faciant. Sed crepuit ostium: exitur foras.{{a|813}}
'''LY.''' Di hercle me cupiunt servatum. Iam oboluit Csinus procul.{{a|814}}&lt;/poem&gt;

===&lt;span id='4.4.0'&gt;&lt;/span&gt;IV.iv===
&lt;poem&gt;[OLYMPIO, LYSIDAMVS]&lt;br&gt;'''PAR.''' Sensim supera tolle limen pedes, mea nova nupta:{{l|815|815-816}}
sospes iter incipe hoc, ut viro tuo{{a|817}}
semper sis superstes,{{a|818}}
tuaque ut potior pollentia sit, vincasque virum victrixque sies.{{l|820|819-820}}
Tua vox superet tuomque imperium: vir te vestiat, tu virum despolies.{{r|4.4.5|5}}{{l|821-822}}
Noctuque et diu ut viro subdola sis,{{a|823}}
opsecro memento.{{a|824}}
'''OL.''' Malo maxumo suo hercle ilico, ubi tantillum peccassit—{{l|825}}
'''LY.''' Tace. '''OL.''' Non taceo. '''LY.''' Quae res? '''OL.''' Malae male monstrant.{{a|826}}
'''LY.''' Facies tu hanc rem mi ex parata imparatam:{{r|4.4.10|10}}{{a|827}}
id quaerunt volunt, haec ut infecta faciant.{{a|828}}
'''CLE.''' Age, Olympio, quando vis uxorem,{{a|829}}
accipe hanc ab nobis.{{l|830}}
'''OL.''' Date ergo, daturae si umquam estis hodie uxorem.{{a|831}}
'''LY.''' Abite intro. '''CLE.''' Amabo, integrae atque imperitae huic{{r|4.4.15|15}}{{a|832}}
impercito. '''OL.''' Futurumst.{{a|833}}
Valete. '''LY.''' Ite iam, ite iam. '''CLE.''' Valete.{{a|834}}
'''LY.''' Iamne abscessit uxor? '''OL.''' Domist: ne time. '''LY.''' Euax,{{l|835}}
nunc pol demum ego sum liber.{{a|836}}
Meum corculum, melculum, verculum. '''OL.''' Heus tu,{{r|4.4.20|20}}{{a|837}}
malo, si sapis, cavebis:{{a|838}}
meast haec. '''LY.''' Scio: sed meus fructus est prior.{{a|839}}
'''OL.''' Tene hanc lampadem. '''LY.''' Fmmo ego hanc tenebo.{{l|840}}
Venus multipotens, bona multa mihi{{a|841}}
dedisti, huius quom copiam mihi dedisti. O,{{r|4.4.25|25}}{{a|842}}
corplisculum malacum.{{a|843}}
'''OL.''' Mea uxorcula — quae res?{{a|844}}
'''LY.''' Quid est? '''OL.''' Institit planta{{l|845}}
['''LY.'''] Quasi luca bos. '''LY.''' Tace sis.{{a|846}}
Nebula haud est mollis aeque atque huius est pectus.{{r|4.4.30|30}}{{a|847}}
['''OL.'''] Edepol papillam bellulam. '''OL.''' Ei misero mihi.{{a|848}}
'''LY.''' Quid est? '''OL.''' Pectus mi icit non cubito, verum ariete.{{a|849}}
'''LY.''' Quid tu ergo hanc, quaeso, tractas tam dura manu?{{l|850}}
At mihi, qui belle hanc tracto, non villum facit.{{a|851}}
'''OL.''' Vah. '''LY.''' Quid negotist? '''OL.''' Opsecro, ut valentulast:{{r|4.4.35|35}}{{a|852}}
paene exposivit cubito. '''LY.''' Cubitum ergo ire volt.{{a|853}}
'''OL.''' Quin imus ergo? '''LY.''' I, belle belliatula.{{a|854}}&lt;/poem&gt;

==ACTVS V==

===&lt;span id='5.1.0'&gt;&lt;/span&gt;V.i===
&lt;poem&gt;[CLEOSTRATA, MYRRHINA, PARDALISCA]&lt;br&gt;'''MY.''' Acceptae bene et commode eximus intus{{l|855}}
ludos visere huc in viam nuptialis.{{a|856}}
Numquam ecastor ullo die risi adaeque{{a|857}}
neque hoc quod relicuomst plus risuram opinor.{{a|858}}
'''PAR.''' Lubet Chalinum quid agat scire, novom nuptum cum novo marito.{{r|5.1.5|5}}{{a|859}}
'''MY.''' Nec fallaciam astutiorem ullus fecit{{l|860}}
poeta atque ut haec est fabre facta ab nobis.{{a|861}}
'''CLE.''' Optunso ore nunc peruelim progrediri{{a|862}}
senem, quo senex: nequior nullus vivit.{{a|863}}
Ne illum quidem{{r|5.1.10|10}}{{a|864}}
nequiorem arbitror esse, qui locum{{l|865}}
praebet illi &lt;nowiki&gt;* * *&lt;/nowiki&gt; te nunc praesidem{{a|866}}
volo hic, Pardalisca, esse, qui huic exeat{{a|867}}
eum ut ludibrio habeas.{{a|868}}
'''PAR.''' Lubens Fecero et solens.{{r|5.1.15|15}}{{a|869}}
&lt;nowiki&gt;* * *&lt;/nowiki&gt; spectato hinc omnia, intus quid agant. &lt;nowiki&gt;* * *&lt;/nowiki&gt;{{l|870|870-871}}
* * * pone me amabo. '''MY.''' Et ibi audacius licet{{a|872}}
quae velis libere proloqui. '''PAR.''' Tace,{{a|873}}
vostra foris crepuit.{{a|874}}&lt;/poem&gt;

===&lt;span id='5.2.0'&gt;&lt;/span&gt;V.ii===
&lt;poem&gt;[PARDALISCA]&lt;br&gt;'''OL.''' Neque quo fugiam neque ubi lateam neque hoc dedecus quomodo celem{{l|875}}
scio: tantum erus atque ego flagitio superavimus nuptiis nostris.{{a|876}}
Ita nunc pudeo atque ita nunc paveo atque ita inridiculo sumus ambo.{{a|877}}
Sed ego insipiens nova nunc facio: pudet quem prius non puditumst umquam.{{a|878}}
Operam date, dum mea facta itero: est operae pretium auribus accipere,{{r|5.2.5|5}}{{a|879}}
ita ridicula auditu iteratu ea sunt, quae ego intus turbavi.{{l|880}}
Ubi intro hanc novam nuptam deduxi, recta via in conclave abduxi.{{a|881}}
Sed tam[en] tenebrae ibi erant [tam]quam in puteo: dum senex abest, decumbe inquam.{{a|882}}
Conloco fulcio mollio blandior{{a|883}}
ut prior quam senex nuptias perpetrem.{{r|5.2.10|10}}{{a|884}}
Tardus esse llico coepi, quoniam &lt;nowiki&gt;* * *&lt;/nowiki&gt;{{l|885}}
respecto identidem ne senex &lt;nowiki&gt;* * *&lt;/nowiki&gt;{{a|886}}
inlecebram stupri principio eam savium posco * *{{a|887}}
reppulit mihi manum: neque enim dare sibi savium me sivit.{{a|888}}
Enim iam magis iam adpropero, magis iam lubet in Casinam inruere &lt;nowiki&gt;* * *&lt;/nowiki&gt;{{r|5.2.15|15}}{{l|890|889-890}}
cupio illam operam seni surripere, forem obdo, ne senex me opprimeret.{{a|891}}
'''CLE.''' Age dum, tu adi hunc. '''PAR.''' Opsecro, ubi tua nova nuptast?{{a|892}}
'''OL.''' Perii hercle ego, manufesta res est. '''PAR.''' Omnem in ordinem{{l|895|893-895}}
fateri ergo aequomst. Quid intus agitur? Quid agit Casina?{{a|896}}
Satin morigerast?{{r|5.2.20|20}}{{a|897}}
'''OL.''' Pudet dicere me. '''PAR.''' Memora ordine, ut occeperas.{{l|897-898}}
'''OL.''' Pudet hercle. '''PAR.''' Age, audacter &lt;nowiki&gt;* * *&lt;/nowiki&gt;{{a|899}}
postquam decubuisti, inde volo memorare: quid est factum &lt;nowiki&gt;* * *&lt;/nowiki&gt;{{l|900}}
'''OL.''' &lt;nowiki&gt;* * *&lt;/nowiki&gt; flagitiumst. '''PAR.''' Cavebunt qui audierint faciant &lt;nowiki&gt;* * *&lt;/nowiki&gt;{{a|901}}
&lt;nowiki&gt;* * *&lt;/nowiki&gt; hoc magnus est. '''OL.''' Perdis. '''PAR.''' Quin tu pergis? '''OL.''' Ubi{{r|5.2.25|25}}{{a|902}}
&lt;nowiki&gt;* * *&lt;/nowiki&gt; us suptus porro &lt;nowiki&gt;* * *&lt;/nowiki&gt;{{l|905}}
'''PAR.''' Quid? '''OL.''' Babae. '''PAR.''' Quid? '''OL.''' Papae.{{a|906}}
'''PAR.''' * * * * est? '''OL.''' Oh, erat maxumum:{{a|907}}
* * * * haberet metui: id quaerere occepi &lt;nowiki&gt;* * *&lt;/nowiki&gt;{{a|908}}
dum gladium quaero ne habeat, &lt;nowiki&gt;* * *&lt;/nowiki&gt; arripio &lt;nowiki&gt;* * *&lt;/nowiki&gt; capulum.{{r|5.2.30|30}}{{a|909}}
Sed quom cogito, non habuit gladium: nam esset frigidus.{{l|910}}
'''PAR.''' Eloquere. '''OL.''' At pullet. '''PAR.''' Num radix fuit?{{a|911}}
'''OL.''' Non fuit. '''PAR.''' Num cucumis?{{l|911a}}
'''OL.''' Profecto hercle * * * non fuit quicquam holerum:{{a|912}}
nisi quicquid erat, calamitas profecto attigerat numquam:{{a|913}}
ita quicquid erat, grande erat.{{r|5.2.35|35}}{{a|914}}
'''PAR.''' Quid fit denique, edisserta. '''OL.''' Ubi appello Casinam, inquit,{{l|915|915-916}}
amabo, mea uxorcula, cur virum tuom sic me spernis?{{l|917-918}}
Nimis tu quidem hercle immerito{{a|919}}
meo mihi haec facis, quia mihi te expetivi.{{l|920}}
Illa haud verbum facit et saepit veste id qui estis mulieres.{{r|5.2.40|40}}{{a|921}}
Ubi illum saltum video opsaeptum, rogo ut altero * * sin adire.{{a|922}}
Volo, ut obuortam, cubitis im * * * * * * * *{{a|923}}
ullum muttit e * * * * * * * * * * * * * * *{{a|924}}
surgo, ut in eam in * * * * * * * * * * * * *{{l|925}}
atque illam in * * * * * * * * * * * * * *{{r|5.2.55|55}}{{a|926}}
'''MY.''' Perlepide narrat * * * * * * * * * * * *{{a|927}}
'''OL.''' Savium * * * * * * * * * * * * * * * *{{a|928}}
ita quasi saetis labra mihi conpungit barba * * *{{a|929}}
continuo in genua ut astiti, pectus mihi pedibus percutit.{{l|930}}
Decido de lecto praecipes: subsilit, optundit os mihi.{{r|5.2.50|50}}{{a|931}}
Inde foras tacitus profugiens exeo hoc ornatu quo vides,{{a|932}}
ut senex hoc eodem poculo quo ego bibi biberet. '''PAR.''' Optumest.{{a|933}}
Sed ubist palliolum tuom? '''OL.''' Hic intus reliqui.{{a|934}}
'''PAR.''' Quid nunc? Satin lepide aditast vobis manus? '''OL.''' Merito.{{l|935}}
Sed concrepuerunt fores. Num illa me nunc sequitur?{{r|5.2.55|55}}{{a|936}}&lt;/poem&gt;

===&lt;span id='5.3.0'&gt;&lt;/span&gt;V.iii===
&lt;poem&gt;[MYRRHINA, PARDALISCA]&lt;br&gt;:'''LY.''' Maxumo ego ardeo dagitio nec quid agam meis rebus scio,{{a|937}}
nec meam ut uxorem aspiciam contra oculis: ita disperii.{{l|940}}
Omnia palam sunt probra:{{a|941}}
omnibus modis occidi miser.{{a|942}}
&lt;nowiki&gt;* * *&lt;/nowiki&gt; ita manufesto faucibus teneor.{{r|5.5.5|5}}{{a|943}}
&lt;nowiki&gt;* * *&lt;/nowiki&gt; quibus modis purgem scio me meae uxori.{{a|944}}
&lt;nowiki&gt;* * *&lt;/nowiki&gt; que expalliatus sum miser:{{l|950}}
&lt;nowiki&gt;* * *&lt;/nowiki&gt; clandestinae nuptiae.{{a|951}}
&lt;nowiki&gt;* * *&lt;/nowiki&gt; censeo{{a|952}}
&lt;nowiki&gt;* * *&lt;/nowiki&gt; mi optumumst{{r|5.3.10|10}}{{a|953}}
&lt;nowiki&gt;* * *&lt;/nowiki&gt; intro ad uxorem [m]eam{{a|954}}
sufferamque ei meum tergum ob iniuriam.{{l|959}}
Sed ecquis est, qui homo munus velit fungier{{a|960}}
pro me? Quid nunc agam? Nescio, nisi ut improbos{{l|952-953}}
famulos imiter ac domo fugiam{{r|5.3.15|15}}{{a|954}}
nam nullast salus scapulis, si domum redeo.{{l|955|955-956}}
Nugas istic dicere licet: vipulo hercle ego inuitus tamen,{{a|957}}
etsi malum merui.{{a|958}}
Hac dabo protinam et fugiam. '''CLE.''' Heus, sta ilico, amator.{{l|960|959-960}}
'''LY.''' Occidi, revocor. Quasi non audiam, abibo.{{r|5.3.20|20}}{{l|961-962}}&lt;/poem&gt;

===&lt;span id='5.4.0'&gt;&lt;/span&gt;&lt;br/&gt;V.iv===
&lt;poem&gt;[MYRRHINA, PARDALISCA, OLYMPIO]&lt;br&gt;'''CHA.''' Ubi tu's hic qui colere mores Massilienses postulas?{{a|963}}
Nunc tu si veis subigitare me, probast occasio.{{a|964}}
Redi sis in cubiculum. Periisti hercle: age, accede huc modo.{{l|965}}
Nunc ego tecum aequom arbitrum extra considium captavero.{{a|966}}
'''LY.''' Perii, fusti defloccabit iam illic homo lumbos meos.{{r|5.4.5|5}}{{a|967}}
Hac iter faeifindumst: nam illac lumbifragiumst obuiam.{{a|968}}
'''CLE.''' Iubeo te salvere, amator. '''LY.''' Ecce autem uxor obuiamst.{{a|969}}
Nunc ego inter sacrum saxumque sum nec quo fugiam scio:{{l|970}}
hac lupi, hac eanes: lupina scaeua fusti rem gerit.{{a|971}}
Hercle, opinor, permutavi ego illuc nunc verbum vetus.{{r|5.4.10|10}}{{a|972}}
Hac ibo: caninam scaeuam spero meliorem fore.{{a|973}}
'''CLE.''' Quid agis, dismarite? Mi vir, unde hoe ornatu aduenis?{{a|974}}
Quid fecisti scipione[m] aut quod habuisti pallium?{{l|975}}
'''PAR.''' In adulterio, dum moechissat Casinam, credo perdidit{{a|976}}
'''LY.''' Occidi. '''CHA.''' Etiamne imus cubitum? Casina sum. '''LY.''' In malam crucem.{{r|5.4.15|15}}{{a|977}}
'''CHA.''' Non amas me? '''CLE.''' Quin responde: tuo quid faetumst pallio?{{a|978}}
'''LY.''' Baeehae hercle, uxor— '''CLE.''' Bacchae? '''LY.''' Bacchae hercle, uxor—'''MY.''' Nugatur seiens.{{a|979}}
Nam ecastor nunc Bacchae nullae ludunt. '''LY.''' Oblitus fui.{{l|980}}
Sed tamen Bacchae— '''CLE.''' Quid Bachae? '''LY.''' Sin id fieri non potest —{{a|981}}
'''CLE.''' Times ecastor. '''LY.''' Egone? Mentire hercle. '''CLE.''' Nam palles male. {{r|5.4.20|20}}{{a|982}}
n &lt;nowiki&gt;* * *&lt;/nowiki&gt; quid me &lt;nowiki&gt;* * *&lt;/nowiki&gt; us &lt;nowiki&gt;* * *&lt;/nowiki&gt; am me rogas?{{a|983}}
&lt;nowiki&gt;* * *&lt;/nowiki&gt; male r &lt;nowiki&gt;* * *&lt;/nowiki&gt; mihi.{{a|984}}
&lt;nowiki&gt;* * *&lt;/nowiki&gt; gratulor.{{l|985}}
&lt;nowiki&gt;* * *&lt;/nowiki&gt; senex.{{a|986}}
Ho &lt;nowiki&gt;* * *&lt;/nowiki&gt;{{r|5.4.25|25}}{{a|987}}
&lt;nowiki&gt;* * *&lt;/nowiki&gt; unc Casinust &lt;nowiki&gt;* * *&lt;/nowiki&gt;{{a|988}}
qui hic &lt;nowiki&gt;* * *&lt;/nowiki&gt; lem frus &lt;nowiki&gt;* * *&lt;/nowiki&gt; ram &lt;nowiki&gt;* * *&lt;/nowiki&gt; dis{{l|990|989-990}}
qui etiam me miservm famosum fecit flagitiis suis.{{a|991}}
'''LY.''' Non taces? '''OL.''' Non hercle vero taceo: nam tu maxumo{{a|992}}
me opsecravisti opere, Casinam ut poscerem uxorem mihi.{{r|5.4.30|30}}{{a|993}}
'''LY.''' Tui amoris calisa ego istuc feci. '''CLE.''' Immo Hector Ilius{{l|995|994-995}}
te quidem oppressit. '''LY.''' Feci ego istaec tdicta quae vos dicitis?{{a|996}}
'''CLE.''' Rogitas etiam? '''LY.''' Si quidem hercle feci, feci nequiter.{{a|997}}
'''CLE.''' Redi modo huc intro: monebo, siqui meministi minus.{{a|998}}
'''LY.''' Hercle opinor potius vobis credam quod vos dicitis.{{r|5.4.35|35}}{{a|999}}
Sed, uxor, da viro hanc veniam. Myrrhina, ora Cleostratam.{{l|1000}}
Si umquam posthac aut amasso Casinam aut occepso modo,{{a|1001}}
ne ut eam amasso, si ego umquam adeo posthac tale admisero,{{a|1002}}
nulla causast, quin pendentem me, uxor, virgis verberes.{{a|1003}}
'''MY.''' Censeo ecastor veniam hanc dandam.'''CLE.''' Faciam, ut iubes.{{r|5.4.40|40}}{{a|1004}}
Propter eam rem hanc tibi nunc veniam millus gravate prospero,{{l|1005}}
hanc ex longa longiorem ne faciamus fabulam.{{a|1006}}
'''LY.''' Non iratas? '''CLE.''' Non sum irata. '''LY.''' Tuaen fidei credo? '''CLE.''' Meae.{{a|1007}}
'''LY.''' Lepidiorem uxorem nemo quisquam, quam ego habeo hanc, habet.{{a|1008}}
'''CLE.''' Age, tu redde huic scipionem et pallium. '''CHA.''' Tene, si lubet.{{r|5.4.45|45}}{{a|1009}}
Mihi quidem edepol insignite factast magna iniuria:{{l|1010}}
duobus nupsi, neuter fecit quod novae nuptae solet.{{a|1011}}
'''PAR.''' Spectatores, quod futurumst intus, id memorabimus.{{a|1012}}
Haec Casina huius reperietur filia esse ex proxumo{{a|1013}}
eaque nubet Euthynico nostro erili filio.{{r|5.4.50|50}}{{a|1014}}
Nunc vos aequomst manibus meritis meritam mercedem dare.{{l|1015}}
Qui faxit, clam uxorem ducet semper scortum quod volet:{{a|1016}}
verum qui non manibus clare quantum poterit plauserit,{{a|1017}}
ei pro scorto supponetur ircus unctus nautea.{{a|1018}}&lt;/poem&gt;
{{finis}}
{{textquality|25%}}</text>
      <sha1>h3ltw2t8ptw5pii4nsdbb40j2yip2eg</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>286337</id>
      <parentid>286336</parentid>
      <timestamp>2026-10-31T11:07:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Saumache</username>
        <id>27923</id>
      </contributor>
      <origin>286337</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="66725" sha1="mk84n68who9r0tknf4f2ae908dnjssk" xml:space="preserve">{{titulus
|Scriptor=Titus Maccius Plautus
|OperaeTitulus=Casina
|OperaeWikiPagina=Casina (Plautus)
|Liber=
|Annus= saeculo III a.Ch.n.
|Genera=Comoediae
|Editio=
|Fons= [https://www.thelatinlibrary.com/plautus/cas.shtml thelatinlibrary.com]
}}
{| align=center id=toc
|- align=center
| ACTVS I - [[#I.i|i]]&lt;br&gt;ACTVS II - [[#II.i|i]] ⸱ [[#II.ii|ii]] ⸱ [[#II.iii|iii]] ⸱ [[#II.iv|iv]] ⸱ [[#II.v|v]] ⸱ [[#II.vi|vi]] ⸱ [[#II.vii|vii]] ⸱ [[#II.viii|viii]]&lt;br&gt;ACTVS III - [[#III.i|i]] ⸱ [[#III.ii|ii]] ⸱ [[#III.iii|iii]] ⸱ [[#III.iv|iv]] ⸱ [[#III.v|v]] ⸱ [[#III.vi|vi]]&lt;br&gt;ACTVS IV - [[#IV.i|i]] ⸱ [[#IV.ii|ii]] ⸱ [[#IV.iii|iii]] ⸱ [[#IV.iv|iv]]&lt;br&gt;ACTVS V - [[#V.i|i]] ⸱ [[#V.ii|ii]] ⸱ [[#V.iii|iii]] ⸱ [[#V.iv|iv]]
|}
__NOTOC__

pagina mendis perfusa, quasi manu scripta

==PERSONAE==
&lt;poem&gt;
OLYMPIO VILICVS
CHALINVS SERVOS
CLEOSTRATA MVLIER
PARDALISCA ANCILLA
MYRRHINA MVLIER
LYSIDAMVS SENEX
ALCESIMVS SENEX
COQVOS
TIBICEN&lt;/poem&gt;

==ARGUMENTVM==
&lt;poem&gt;
'''C'''onservam uxorem duo conservi expetunt.
'''A'''lium senex allegat, alium filius.
'''S'''enem adiuvat sors: verum decipitur dolis.
'''I'''ta ei subicitur pro puella servolus
'''N'''equam, qui dominum mulcat atque vilicum.{{r|argumentum.5|5}}
'''A'''dulescens ducit civem Casinam cognitam.&lt;/poem&gt;

==&lt;span id='prologus.0.0'&gt;&lt;/span&gt;PROLOGVS==
&lt;poem&gt;
Salvere iubeo spectatores optumos,{{a|1}}
fidem qui facitis maxumi et vos Fides.{{a|2}}
Si verum dixi, signum clarum date mihi,{{a|3}}
ut vos mi esse aequos iam inde a principio sciam.{{a|4}}
Qui utuntur vino vetere sapientis puto{{r|prologus.0.5|5}}{{l|5}}
et qui lubenter veteres spectant fabulas.{{a|6}}
Antiqua opera et verba quom vobis placent,{{a|7}}
aequomst placere ante alias veteres fabulas.{{a|8}}
Nam nunc novae quae prodeunt comoediae{{a|9}}
multo sunt nequiores quam nummi novi.{{r|prologus.0.10|10}}{{l|10}}
Nos postquam populi rumore intelleximus{{a|11}}
studiose expetere vos Plautinas fabulas,{{a|12}}
antiquam eius edimus comoediam,{{a|13}}
quam vos probastis qui estis in senioribus:{{a|14}}
nam iuniorum qui sunt, non norunt, scio,{{r|prologus.0.15|15}}{{l|15}}
verum ut cognoscant dabimus operam sedulo.{{a|16}}
Haec quom primum actast, vicit omnis fabulas.{{a|17}}
Ea tempestate flos poetarum fuit,{{a|18}}
qui nunc abierunt hinc in communem locum:{{a|19}}
sed tamen absentes prosunt pro praesentibus.{{r|prologus.0.20|20}}{{l|20}}
Vos omnes opere magno esse oratos volo,{{a|21}}
benigne ut operam detis ad nostrum gregem.{{a|22}}
Eicite ex animo curam atque alienum aes{{a|23}}
nequis formidet flagitatorem suom:{{a|24}}
ludi sunt, ludus datus est argentariis,{{r|prologus.0.25|25}}{{l|25}}
tranquillumst, Alcedonia sunt circum forum.{{a|26}}
Ratione utuntur: ludis poscunt neminem{{a|27}}
secundum ludos reddunt autem nemini.{{a|28}}
Aures vocivae si sunt, animum advortite:{{a|29}}
comoediai nomen dare vobis volo.{{r|prologus.0.30|30}}{{l|30}}
Clerumenoe vocatur haec comoedia{{a|31}}
graece, latine Sortientes. Deiphilus{{a|32}}
hanc graece scripsit, postid rursum denuo{{a|33}}
latine Plautus cum latranti nomine.{{a|34}}
Senex hic maritus habitat: eist filius:{{r|prologus.0.35|35}}{{l|35}}
is ima cum patre in illisce habitat aedibus.{{a|36}}
Est ei quidam servos, qui in morbo cubat —{{a|37}}
immo hercle vero in lecto, nequid mentiar —:{{a|38}}
is servos, sed abhinc annos factumst sedecim,{{a|39}}
quom conspicatust primulo crepusculo{{r|prologus.0.40|40}}{{l|40}}
puellam exponi. Adit extemplo ad mulierem,{{a|41}}
quae illam exponebat: orat, ut eam det sibi.{{a|42}}
Exorat, aufert, detulit recta domum:{{a|43}}
dat erae suae: orat, ut eam curet educet.{{a|44}}
Era fecit, educavit magna industria,{{r|prologus.0.45|45}}{{l|45}}
quasi si esset ex se nata, non multo secus.{{a|46}}
Postquam ea adolevit ad eam aetatem, ut viris{{a|47}}
placere posset, eam puellam hic senex{{a|48}}
amat efflictim et item contra filius.{{a|49}}
Nunc sibi uterque contra legiones parat{{r|prologus.0.50|50}}{{l|50}}
paterque filiusque clam alter alterum.{{a|51}}
Pater adlegavit vilicum, qui posceret{{a|52}}
sibi istanc uxorem: is sperat, si ei sit data,{{a|53}}
sibi fore paratas clam uxorem excubias foris.{{a|54}}
Filius is autem armigerum adlegavit suom,{{r|prologus.0.55|55}}{{l|55}}
qui sibi eam uxorem poscat: scit, si id impetret,{{a|56}}
futurum quod amat intra praesepis suas.{{a|57}}
Senis uxor sensit virum amori operam dare:{{a|58}}
propterea una consentit cum filio.{{a|59}}
Ille autem postquam filium sensit suom{{r|prologus.0.60|60}}{{l|60}}
eandem illam amare et esse impedimento sibi,{{a|61}}
hinc adulescentem peregre ablegavit pater.{{a|62}}
Sciens ei mater dat operam absenti tamen.{{a|63}}
Is—ne exspectetis—hodie in hac comoedia{{a|64}}
in urbem non redibit: Plautus noluit:{{r|prologus.0.65|65}}{{l|65}}
pontem interrupit, qui erat ei in itinere.{{a|66}}
Sunt hic, inter se quos nunc credo dicere:{{a|67}}
'quaeso hercle, quid istuc est? Seruiles nuptiae?{{a|68}}
Seruin uxorem ducent aut poscent sibi?{{a|69}}
Novom attulerunt, quod fit nusquam gentium.'{{r|prologus.0.70|70}}{{l|70}}
at ego aio id fieri in Graecia et Carthagini{{a|71}}
et hic in nostra terra, in Apulia:{{a|72}}
maioreque opere ibi serviles nuptiae{{a|73}}
quam liberales etiam curari solent.{{a|74}}
Id ni fit, mecum pignus, siquis volt, dato{{r|prologus.0.75|75}}{{l|75}}
in urnam mulsi, Poenus dum iudex siet{{a|76}}
vel Graecus adeo vel mea causa Apulus.{{a|77}}
Quid nunc? Nil agitis? Sentio, nemo sitit.{{a|78}}
Revortar ad illam puellam expositiciam,{{a|79}}
quam servi summa vi sibi uxorem expetunt.{{r|prologus.0.80|80}}{{l|80}}
Ea inuenietur et pudica et libera,{{a|81}}
ingenua Atheniensis: neque quidquam stupri{{a|82}}
faciet profecto in hac quidem comoedia.{{a|83}}
Mox hercle vero post transactam fabulam{{a|84}}
argentum siquis dederit, ut ego suspicor,{{r|prologus.0.85|85}}{{l|85}}
ultro ibit nuptum, non manebit auspices.{{a|86}}
Tantumst. Valete, belle rem gerite et vincite{{a|87}}
virtute vera, quod fecistis antidhac.{{a|88}}&lt;/poem&gt;

==ACTVS I==

===&lt;span id='1.1.0'&gt;&lt;/span&gt;I.i===
&lt;poem&gt;[OLYMPIO CHALINVS]&lt;br&gt;'''OL.''' Non mihi licere meam rem me solum ut volo{{a|89}}
loqui atque cogitare sine ted arbitro?{{l|90}}
Quid tu, malum, me sequere? '''CHA.''' Quia certumst mihi,{{a|91}}
quasi umbra, quoquo tu ibis te semper sequi.{{a|92}}
Quin edepol etiam, si in crucem vis pergere,{{r|1.1.5|5}}{{a|93}}
sequi decretumst: dehinc conicito ceterum:{{a|94}}
possisne necne clam me sutelis tuis{{l|95}}
praeripere Casinam uxorem, proinde ut postulas.{{a|96}}
'''OL.''' Quid tibi negotist mecum? '''CHA.''' Quid ais, impudens?{{a|97}}
Quid in urbe reptas, vilice haud magni preti?{{r|1.1.10|10}}{{a|98}}
'''OL.''' Lubet. '''CHA.''' Quin ruri es in praefectura tua?{{a|99}}
Quin potius quod legatumst tibi negotium{{l|100}}
id curas atque urbanis rebus te apstines?{{a|101}}
Huc mihi venisti sponsam praereptum meam.{{a|102}}
Abi rus, abi dierectus tuam in provinciam.{{r|1.1.15|15}}{{a|103}}
'''OL.''' Chaline, non sum oblitus officium meum:{{a|104}}
praefeci ruri recte qui curet tamen.{{l|105}}
Ego huc quod veni in urbem si impetravero,{{a|106}}
uxorem ut istam ducam quam tu deperis,{{a|107}}
bellam et tenellam Casinam, conservam tuam:{{r|1.1.20|20}}{{a|108}}
quando ego eam mecum rus uxorem abduxero,{{a|109}}
rure incubabo usque in praefectura mea.{{l|110}}
'''CHA.''' Tun illam ducas? Hercle me suspendio{{a|111}}
quam tu eius potior fias satiust mortuom.{{a|112}}
'''OL.''' Mea praedast illa: proin tu te in laqueum induas.{{r|1.1.25|25}}{{a|113}}
'''CHA.''' Ex sterculino effosse, tua illaec praeda sit?{{a|114}}
'''OL.''' Scies hoc ita esse. Vae tibi: quot te modis,{{l|115}}
si vivo, habebo in nuptiis miservm meis.{{a|116}}
'''CHA.''' Quid tu mihi facies? '''OL.''' Egone quid faciam tibi?{{a|117}}
Primum omnium huic lucebis novae nuptae facem:{{r|1.1.30|30}}{{a|118}}
(Postilla ut semper improbus nilique sis.){{a|119}}
Postid locorum quando ad villam veneris,{{l|120}}
dabitur tibi amphora una et una semita,{{a|121}}
fons unus, unum ahenum et octo dolia:{{a|122}}
quae nisi erunt semper plena, ego te implebo flagris{{r|1.1.35|35}}{{a|123}}
ita te aggerunda curuom aqua faciam probe,{{a|124}}
ut postilena possit ex te fieri.{{l|125}}
Post autem ruri nisi tu taceruom ederis{{a|126}}
aut quasi lumbricus terram, quod te postules{{a|127}}
gustare quicquam: numquam edepol ieiunium{{r|1.1.40|40}}{{a|128}}
ieiunumst aeque atque ego te ruri reddibo.{{a|129}}
Postid, quom lassus fueris et famelicus,{{l|130}}
noctu ut condigne te cubes curabitur.{{a|131}}
'''CHA.''' Quid facies? '''OL.''' Concludere in fenestramfirmiter,{{a|132}}
unde auscultare possis, quom ego illam ausculer.{{r|1.1.45|45}}{{a|133}}
Quom mihi illa dicet: mi animule, mi Olympio,{{a|134}}
mea vita, mea mellilla, mea festivitas:{{l|135}}
sine tuos ocellos deosculer, voluptas mea,{{a|136}}
sine, amabo, ted amari, meus festus dies,{{a|137}}
meus pullus passer, mea columba, mi lepus:{{r|1.1.50|50}}{{a|138}}
quom mi haec dicentur dicta, tum tu, furcifer,{{a|139}}
quasi mus in medio pariete vorsabere.{{l|140}}
['''CHA.'''] Nunc ne tu te mihi respondere postules.{{a|141}}
Abeo intro: taedet tui sermonis. '''CHA.''' Te sequor:{{a|142}}
hic quidem pol certo nil ages sine med arbitro.{{r|1.1.55|55}}{{a|143}}&lt;/poem&gt;

==ACTVS II==

===&lt;span id='2.1.0'&gt;&lt;/span&gt;II.i===
&lt;poem&gt;[CLEOSTRATA, PARDALISCA]&lt;br&gt;'''CLE.''' Obsignate cellas, referte anulum ad me:{{a|144}}
ego huc transeo in proxumum ad meam vicinam.{{l|145}}
Vir siquid volet me, facite hinc accersatis.{{a|146}}
'''PAR.''' Prandium iusserat senex sibi parari.{{a|147}}
'''CLE.''' St, tace atque abi: neque paro neque hodie coquetur:{{l|150|149-150}}{{r|2.1.5|5}}
quando is mi et filio advorsatur suo{{a|151}}
animi amorisque causa sui,{{l|152-154}}
flagitium illud hominis. Ego illum fame, ego illum siti,{{l|155}}
maledictis malefactis amatorem ulciscar.{{a|156}}
Ego pol illum probe incommodis dictis angam:{{r|2.1.10|10}}{{a|157}}
faciam, uti proinde ut est dignus vitam colat,{{a|158}}
acheruntis pabulum,{{a|159}}
flagiti persequentem,{{l|160}}
stabulum nequitiae.{{a|161}}
Nunc huc meas fortunas eo questum ad vicinam.{{r|2.1.15|15}}{{a|162}}
Sed foris concrepuit atque eapse eccam egreditur foras.{{a|163}}
Non pol per tempus iter huc mihi incepi.{{a|164}}&lt;/poem&gt;

===&lt;span id='2.2.0'&gt;&lt;/span&gt;II.ii===
&lt;poem&gt;[MYRRHINA, CLEOSTRATA]&lt;br&gt;'''MY.''' Sequimini, comites, in proxumum me huc. Heus vos, ecquis haec quae loquor audit?{{l|165|165-166}}
Ego hic ero, vir si aut quispiam quaeret.{{a|167}}
Nam ubi domi sola sum, sopor manus calvitur.{{l|168-169}}
Iussin colum ferri mihi? '''CLE.''' Myrrhina, salve.{{l|170|170-171}}
'''MY.''' Salve mecastor: sed quid tus tristis, amabo?{{r|2.2.5|5}}{{l|172-173}}
'''CLE.''' Ita solent omnes quae sunt male nuptae:{{l|175|174-175}}
domi et foris aegre quod sit satis semper est.{{l|176-177}}
Nam ego ibam ad te. '''MY.''' Et pol ego istuc ad te.{{a|178}}
Sed quid est, quod tuo nunc animo aegrest?{{a|179}}
Nam quod tibist aegre, idem mihist dividiae.{{r|2.2.10|10}}{{l|180|180-181}}
'''CLE.''' Credo ecastor: nam vicinam neminem amo merito magis quam te{{a|182}}
nec qua in plura sint mihi quae ego velim.{{a|183}}
'''MY.''' Amo te, atque istuc expeto scire quid sit.{{a|184}}
'''CLE.''' Vir Pessumis me modis despicatur domi.{{l|185|185-186}}
'''MY.''' Hem. '''CLE.''' Quid est? '''MY.''' Dic idem hoc—nam pol hau satis meo{{r|2.2.15|15}}{{a|187}}
corde accepi querellls tuas—opsecro.{{a|188}}
'''CLE.''' Vir me habet pessumis despicatam modis{{a|189}}
nec mihi ius meum optinendi optiost.{{l|190}}
'''MY.''' Mira sunt, vera si praedicas: nam viri{{a|191}}
ius suom ad mulieres optinere haud queunt.{{r|2.2.20|20}}{{a|192}}
'''CLE.''' Quin mihi ancillulam ingratiis postulat,{{a|193}}
quae meast, quae meo educta sumptu siet,{{a|194}}
vilico se suo dare:{{l|195}}
sed ipsus eam amat. '''MY.''' Obsecro,{{l|195a}}
tace. Nam hic nunc licet dicere.{{r|2.2.25|25}}{{a|196}}
Nos sumus. '''CLE.''' Itast. '''MY.''' Unde ea tibist?{{l|197-198}}
Nam peculi probam nil habere addecet{{a|199}}
clam virum et quae habet partum ei haud commodest,{{l|200}}
quin viro aut subtrahat aut stupro invenerit.{{a|201}}
Hoc viri censeo esse omne quicquid tuomst.{{r|2.2.30|30}}{{a|202}}
'''CLE.''' Tu quidem advorsum tuam amicam omnia loqueris.{{a|203}}
'''MY.''' Tace sis, stulta, et mi ausculta. Noli sis tu illi advorsari:{{l|205}}
sine amet, sine quod lubet id faciat, quando tibi nil domi deliquomst.{{l|206-207}}
'''CLE.''' Satin sanas? Nam tu quidem advorsus tuam istaec rem loquere. '''MY.''' Insipiens,{{l|208-209}}
semper tu huic verbo vitato abs tuo viro. '''CLE.''' Quoi{{r|2.2.35|35}}{{l|210|210-211}}
verbo? '''MY.''' Ei foras, mulier. '''CLE.''' St, tace.{{a|212}}
'''MY.''' Quid est? '''CLE.''' Em. '''MY.''' Quis est quem vides? '''CLE.''' Vir{{a|213}}
eccum it. Intro abi, adpropera [age], amabo. '''MY.''' Impetras: abeo.{{a|214}}
'''CLE.''' Mox magis quom otium mihi et tibi erit, igitur{{l|215}}
tecum loquar: nunc vale. '''MY.''' Valeas.{{r|2.2.40|40}}{{a|216}}&lt;/poem&gt;

===&lt;span id='2.3.0'&gt;&lt;/span&gt;II.iii===
&lt;poem&gt;[LYSIDAMVS, CLEOSTRATA]&lt;br&gt;'''LY.''' Omnibus rebus ego amorem credo et nitoribus nitidis anteuenire,{{a|217}}
nec potis quicquam commemorari, quod plus salis plusque leporis hodie{{a|218}}
habeat. Cocos equidem nimis demiror, qui lituntur condimentis,{{a|219}}
eos eo condimento uno non utier, omnibus quod praestat.{{l|220}}
Nam ubi amor condimentum inerit, quoivis placituram credo,{{r|2.3.5|5}}{{a|221}}
neque salsum neque suave esse potest quicquam, ubi amor non admiscetur;{{a|222}}
fel quod amarumst, id mel faciet: hominem ex tristi lepidum et lenem.{{a|223}}
Hanc ego de me coniecturam domi facio magis quam ex auditis;{{a|224}}
qui quam amo Casinam magis, inicio munditiis Munditiam antideo.{{l|225}}
Myropolas omnis sollicito: ubiquomquest lepidum unguentum, unguor,{{r|2.3.10|10}}{{a|226}}
ut illi placeam: et placeo, ut videor. Sed uxor me excruciat, quia vivit.{{a|227}}
Tristem astare aspicio: blande haec mihi mala res appellandast.{{a|228}}
Vxor mea meaque amoenitas, quid tu agis? '''CLE.''' Manum abi atque abstine.{{a|229}}
'''LY.''' Heia, mea Iuno, non decet esse te tam tristem tuo Iovi.{{l|230}}
Quo nunc abis? '''CLE.''' Mitte me. '''LY.''' Mane. '''CLE.''' Non maneo. '''LY.''' At pol ego te sequar.{{r|2.3.15|15}}{{a|231}}
'''CLE.''' Obsecro, sanun es? '''LY.''' Sanus. Quam ted amo.{{a|232}}
'''CLE.''' Nolo ames. '''LY.''' Non potes impetrare. '''CLE.''' Enecas.{{a|233}}
'''LY.''' Vera dicas velim. '''CLE.''' Credo ego istuc tibi.{{a|234}}
'''LY.''' Respice, o mi lepos. '''CLE''' Nempe ita ut tu mihi's.{{l|235}}
Unde hic, amabo, unguenta olent? '''LY.''' Oh perii.{{r|2.3.20|20}}{{a|236}}
Manufesto miser teneor. Cesso caput pallio detergere?{{a|237}}
Ut te bonus Mercurius perdat, myropola, quia haec mihi dedisti.{{a|238}}
'''CLE.''' Eho tu, nili, cana culex: vix teneor, quin quae decent te dicam.{{a|239}}
Senecta aetate unguentatus per vias, ignave, incedis?{{l|240}}
'''LY.''' Pol ego amico dedi quoidam operam, dum emit unguenta. '''CLE.''' Ut cito commentust.{{r|2.3.25|25}}{{a|241}}
Ecquid te pudet? '''LY.''' Omnia quae tu vis. '''CLE.''' Ubi in lustra iacuisti?{{a|242}}
'''LY.''' Egon in lustra? '''CLE.''' Scio plus quam tu me arbitrare. '''LY.''' Quid id est? Quid [tu] seis?{{a|243}}
'''CLE.''' Te sene omnium senem neminem esse ignaviorem.{{a|244}}
Unde is, nili? Ubi fuisti? Ubi lustratus? Ubi bibisti?{{l|245}}
Mades mecastor: vide palliolum ut rugat. '''LY.''' Di me et te infelicent,{{r|2.3.30|30}}{{a|246}}
si ego in os meum hodie vini guttam indidi.'''CLE.''' Immo age ut lubet{{a|247}}
bibe, es, disperde rem. '''LY.''' Ohe, iam satis, uxor, Comprime te? Nimium tinnis.{{a|248}}
Relinque aliquantum orationis, cras quod mecum litiges.{{l|250|249-250}}
Sed quid ais? Iam domuisti animum, potius ut, quod vir velit{{a|251}}
fieri, id facias, [potius] quam advorsere contra? '''CLE.''' Qua de re? '''LY.''' Rogas?{{r|2.3.35|35}}{{a|252}}
Super ancilla Casina: ut detur nuptum nostro vilico,{{a|253}}
servo frugi? Atque ubi illi bene sit ligno, aqua calida? Cibo,{{l|255}}
vestimentis? Ubique educat pueros quos pariat{{a|256}}
potius quam illi servo nequam des armigero [nisi] atque improbo,{{a|257}}
quoi homini hodie peculi nummus non est plumbeus.{{r|2.3.40|40}}{{a|258}}
'''CLE.''' Mirum ecastor te senecta aetate officium tuom{{a|259}}
non meminisse. '''LY.''' Quid iam? '''CLE.''' Quia, si facias recte aut commode,{{l|260}}
me sinas curare ancillas: quae meast curatio.{{a|261}}
'''LY.''' Cui, malum, homini scutigerulo dare lubet? '''CLE.''' Quia enim filio{{a|262}}
nos oportet opitulari unico. '''LY.''' At quamquam unicust,{{r|2.3.45|45}}{{a|263}}
nilo magis ille unicust mihi filius quam ego illi pater:{{a|264}}
illum mi aequiust quam me illi quae volo concedere.{{l|265}}
'''CLE.''' Tu ecastor tibi, homo, malam rem quaeris: subolet, selltio.{{a|266}}
'''LY.''' Egone? '''CLE.''' Tu: nam quid friguttis? Quid istuc tam cupide cupis?{{a|267}}
'''LY.''' Ut enim frugi servo detur potius quam servo improbo.{{r|2.3.50|50}}{{a|268}}
'''CLE.''' Quid si ego impetro atque exoro a vilico, causa mea{{a|269}}
ut eam illi permittat? '''LY.''' Quid si ego autem ab armigero impetro,{{l|270}}
ut eam illi permittat? Atque hoc credo impetrassere.{{a|271}}
'''CLE.''' Conuenit. Vin tuis Chalinum huc evocem verbis foras?{{a|272}}
Tu eum orato, ego autem orabo vilicum. '''LY.''' Sane volo.{{r|2.3.55|55}}{{a|273}}
'''CLE.''' Iam hic erit: nunc experiemur, nostrum uter sit blandior.{{a|274}}
'''LY.''' Hercules dique istam perdant, quod nunc liceat dicere.{{l|275}}
Ego discrucior miser amore, illa autem quasi ob industriam{{a|276}}
mi advorsatur. Subolet hoc iam uxori, quod ego machinor:{{a|277}}
propter eam rem magis armigero dat operam de industria.{{r|2.3.60|60}}{{a|278}}&lt;/poem&gt;

===&lt;span id='2.4.0'&gt;&lt;/span&gt;II.iv===
&lt;poem&gt;[LYSIDAMVS, CHALINVS]&lt;br&gt;'''LY.''' Qui Illum di omnes deaeque perdant. '''CHA.''' Te—uxor aiebat tua{{a|279}}
me vocare. '''LY.''' Ego enim vocari iussi. '''CHA.''' Eloquere quid velis?{{l|280}}
'''LY.''' Primum ego te porrectiore fronte volo mecum loqui:{{a|281}}
stultitiast ei te esse tristem quoius potestas plus potest.{{a|282}}
Probum et frugi hominem iam pridem esse arbitror. '''CHA.''' Intellego.{{r|2.4.5|5}}{{a|283}}
Quin, si ita arbitrare, emittis me manu? '''LY.''' Quin id volo:{{l|285|284-285}}
sed nil est me cupere factum, nisi tu factis adiuvas.{{a|286}}
'''CHA.''' Quid velis, modo id velim me scire. '''LY.''' Ausculta, ego eloquar.{{a|287}}
Casinam ego uxorem promisi vilico nostro dare.{{a|288}}
'''CHA.''' At tua uxor filiusque promiservnt mihi. '''LY.''' Scio:{{r|2.4.10|10}}{{a|289}}
sed utrum nunc tu caelibem ted esse mavis liberum{{l|290}}
an maritum servom aetatem degere et gnatos tuos?{{a|291}}
Optio haec tuast: utram harum vis condicionem accipe.{{a|292}}
'''CHA.''' Liber si sim, meo periclo vivam: nunc vivo tuo.{{a|293}}
De Casina certumst concedere homini nato nemini.{{r|2.4.15|15}}{{a|294}}
'''LY.''' Intro abi atque actutum uxorem huc evoca ante aedis cito:{{l|295}}
et sitellam huc tecum efferto cum aqua et sortis. '''CHA.''' Satis placet.{{a|296}}
'''LY.''' Ego pol istam iam aliquovorsum tragulam decidero.{{a|297}}
Nam si sic nil impetrare potero, saltem sortiar.{{a|298}}
Ibi ego te et suffragatores tuos ulciscar. '''CHA.''' Attamen{{r|2.4.20|20}}{{a|299}}
mihi obtinget sors. '''LY.''' Ut quidem pol pereas cruciatu malo.{{l|300}}
'''CHA.''' Mihi illa nubet: machinare quidlubet quovis modo.{{a|301}}
'''LY.''' Abin hinc ab oculis? '''CHA.''' Inuitus me vides: vivam tamen.{{a|302}}
'''LY.''' Sumne ego miser homo? Satin omnes res sunt advorsae mihi?{{a|303}}
Iam metuo, ne Olympionem mea uxor exoraverit,{{r|2.4.25|25}}{{a|304}}
ne Casinam ducat. Si id factumst, ecce me nullum senem.{{l|305}}
Si non impetravit, specula etiam in sortitust mihi.{{a|306}}
Si sors autem decolassit, gladium faciam culcitam{{a|307}}
eumque incumbam. Sed progreditur optume eccum Olympio.{{a|308}}&lt;/poem&gt;

===&lt;span id='2.5.0'&gt;&lt;/span&gt;II.v===
&lt;poem&gt;[OLYMPIO, LYSIDAMVS]&lt;br&gt;'''OL.''' Una edepol opera in furnum calidum condito{{a|309}}
atque ibi torreto me pro pane rubido,{{l|310}}
era, qua istuc opera a me impetres quod postulas.{{a|311}}
'''LY.''' Salvos sum: salva spes est, ut verba audio.{{a|312}}
'''OL.''' Quid tu me vera libertate territas?{{r|2.5.5|5}}{{a|313}}
Quin si tu nolis filiusque etiam tuos,{{a|314}}
vobis inuitis atque amborum ingratiis{{l|315}}
una libella liber possum fieri.{{a|316}}
'''LY.''' Quid istuc est? Quicum litigas, Olympio?{{a|317}}
'''OL.''' Cum eadem qua tu semper. '''LY.''' Cum uxore mea?{{r|2.5.10|10}}{{a|318}}
'''OL.''' Quam tu mi uxorem? Quasi venator tu quidem es:{{a|319}}
dies atque noctes cum cane aetatem exigis.{{l|320}}
'''LY.''' Quid agit? Quid loquitur tecum? '''OL.''' Orat obsecrat{{a|321}}
ne Casinam uxorem ducam. '''LY.''' Quid tu postea?{{a|322}}
'''OL.''' Negavi enim ipsi me concessurum Iovi{{r|2.5.15|15}}{{a|323}}
si is mecum oraret. '''LY.''' Di te servassint mihi.{{a|324}}
'''OL.''' Nunc in fermento totast: ita turget mihi.{{l|325}}
'''LY.''' Ego edepol illam mediam diruptam velim.{{a|326}}
'''OL.''' Credo edepol esse, siquidem tu frugi bonae's.{{a|327}}
Verum edepol tua mihi odiosast amatio:{{r|2.5.20|20}}{{a|328}}
inimicast tua uxor mihi, inimicus filius,{{a|329}}
inimici familiares. '''LY.''' Quid id refert tua?{{l|330}}
Unus tibi hic dum propitius sit Iuppiter,{{a|331}}
tu istos minutos cave deos flocci feceris.{{a|332}}
'''OL.''' Nugae sunt istae magnae: quasi tu nescias,{{r|2.5.25|25}}{{a|333}}
repente ut emoriantur humani Ioves.{{a|334}}
Sed tandem si tu Iuppiter sis [e]mortuos,{{l|335}}
quom ad deos minoris redierit regnum tuom,{{a|336}}
quis mihi subueniet tergo aut capiti aut cruribus?{{a|337}}
'''LY.''' Opinione melius res tibi habet tua,{{r|2.5.30|30}}{{a|338}}
si hoc impetramus, ut ego cum Casina cubem.{{a|339}}
'''OL.''' Non hercle opinor posse: ita uxor acriter{{l|340}}
tua instat, ne mihi detur. '''LY.''' At ego sic agam:{{a|341}}
coniciam sortis in sitellam et sortiar{{a|342}}
tibi et Chalino. Ita rem natam intellego:{{r|2.5.35|35}}{{a|343}}
necessumst vorsis gladiis depugnarier.{{a|344}}
'''OL.''' Quid si sors aliter quam voles euenerit?{{l|345}}
'''LY.''' Benedice: dis sum fretus, deos sperabimus.{{a|346}}
'''OL.''' Non ego istuc verbum empsim titivillicio:{{a|347}}
nam omnes mortales deis sunt freti: sed tamen{{r|2.5.40|40}}{{a|348}}
vidi ego deis fretos saepe multos decipi.{{a|349}}
'''LY.''' St, tace parumper. '''OL.''' Quid vis? '''LY.''' Eccum exit foras{{l|350}}
chalinus intus cum sitella et sortibus:{{a|351}}
nunc nos conlatis signis depugnabimus.{{a|352}}&lt;/poem&gt;

===&lt;span id='2.6.0'&gt;&lt;/span&gt;II.vi===
&lt;poem&gt;[CLEOSTRATA. CEALINVS. LYSIDAMVS. OLYMPIO]&lt;br&gt;'''CLE.''' Face, Chaline, certiorem me, quid meus vir me velit.{{a|353}}
'''CHA.''' Ille edepol videre ardentem te extra portam mortuam.{{a|354}}
'''CLE.''' Credo ecastor velle. '''CHA.''' At pol ego hau credo, sed certo scio.{{l|355}}
'''LY.''' Plus artificumst mi quam rebar: hariolum hunc habeo domi.{{a|356}}
Quid si propius attollamus signa eamusque obuiam?{{r|2.6.5|5}}{{a|357}}
Sequere. Quid vos agitis? '''CHA.''' Adsunt quae imperavisti omnia:{{a|358}}
vxor, sortes, situla atque egomet. '''OL.''' Te uno adest plus quam ego volo.{{a|359}}
'''CHA.''' Tibi quidem edepol ita videtur: stimulus ego nunc sum tibi:{{l|360}}
fodico corculum: adsudascis iam ex metu, mastigia.{{a|361}}
'''CLE.''' Tace, Chaline. '''OL.''' Comprime istum. '''CHA.''' Immo istunc qui didicit dare.{{r|2.6.10|10}}{{a|362}}
'''LY.''' Adpone hic sitellam, sortis cedo mihi: animum advortite.{{a|363}}
Atqui ego censui aps te posse hoc me[cum] impetrare, uxor mea,{{a|364}}
casina ut uxor mihi daretur, et nunc etiam censeo.{{l|365}}
'''CLE.''' Tibi daretur illa? '''LY.''' Mihi enim — ah — non id volui dicere:{{a|366}}
dum mihi volui, huic dixi atque adeo mihi dum cupio — perperam{{r|2.6.15|15}}{{a|367}}
iam dudum hercle fabulor. '''CLE.''' Pol tu quidem, atque etiam facis.{{a|368}}
'''LY.''' Huic— immo hercle mlhi — vih, tandem redii vix veram in viam.{{a|369}}
'''CLE.''' Per pol saepe peccas. '''LY.''' Ita fit, ubi quid tanto opere expetas.{{l|370}}
Sed te uterque tuo pro iure ego atque hic oramus. '''CLE.''' Quid est?{{a|371}}
'''LY.''' Dicam enim, mea mulsa: de istac Casina huic nostro vilico{{r|2.6.20|20}}{{a|372}}
gratiam facias. '''CLE.''' At pol ego nec facio neque censeo.{{a|373}}
'''LY.''' Tum igitur ego sortis utrimque iam '''CLE.''' Quis votat?{{a|374}}
'''LY.''' Optumum atque aequissumum istud esse iure iudico.{{l|375}}
Postremo si illuc quod volumus eueniet, gaudebimus:{{a|376}}
sin secus, patiemur animis aequis. Tene sortem tibi:{{r|2.6.25|25}}{{a|377}}
vide quid scriptumst. '''OL.''' Unum. '''CHA.''' Iniquomst, quia isti prius quam mihist.{{a|378}}
'''LY.''' Accipe hanc sis. '''CHA.''' Cedo. Mane: unum venit in mentem modo.{{a|379}}
Vide, nequa illic insit alia sortis sub aqua. '''LY.''' Verbero,{{l|380}}
men te censes esse? '''CLE.''' Nullast: habe quietum animum modo.{{a|381}}
'''OL.''' Quod bonum atque fortunatum [tuum] sit mihi. '''CHA.''' Magnum malum.{{r|2.6.30|30}}{{a|382}}
'''OL.''' Tibi quidem edepol, credo, eueniet: novi pietatem tuam.{{a|383}}
Sed mane dum: num ista aut populna sors aut abiegnast tua?{{a|384}}
'''CHA.''' Quid tu id curas? '''OL.''' Quia enim metuo, ne in aqua summa natet.{{l|385}}
'''LY.''' Auge cave. Conicite sortis nunciam am[a]bo huc. Eccere:{{a|386}}
vxor, aequa. '''OL.''' Noli uxori credere. '''LY.''' Habe animum bonum.{{r|2.6.35|35}}{{a|387}}
'''OL.''' Credo hercle, hodie devotabit sortis, si attigerit. '''LY.''' Tace.{{a|388}}
'''OL.''' Taceo: deos quaeso— '''CHA.''' Ut quidem tu hodie canem et furcam feras.{{a|389}}
'''OL.''' Mihi ut sortito eueniat,— '''CHA.''' Ut quidem hercle pedibus pendeas.{{l|390}}
'''OL.''' At tu ut oculos emungare ex capite per nasum tuos.{{a|391}}
'''CHA.''' Quid times? Paratum oportet esse iam laqueum tibi.{{r|2.6.40|40}}{{a|392}}
'''OL.''' Periisti. '''LY.''' Animum advortite am[a]bo. '''OL.''' Taceo. '''LY.''' Nunc tu, Cleostrata,{{a|393}}
ne a me memores malitiose de hac re factum aut suspices,{{a|394}}
tibi permitto: tute sorti. '''OL.''' Perdis me. '''CHA.''' Lucrum facit.{{l|395}}
'''CLE.''' Bene facis. '''CHA.''' Deos quaeso, ut tua sors ex sitella effugerit.{{a|396}}
'''OL.''' Ain tu? Quia tute es fugitivos, omnis te imitari cupis?{{r|2.6.45|45}}{{a|397}}
'''CHA.''' Utinam tua quidem sicut Herculei praedicant{{a|398}}
quondam prognatis ista in sortiendo sors deliquerit.{{a|399}}
'''OL.''' Tu ut liquescas ipse, actutum virgis calefactabere.{{l|400}}
'''LY.''' Hoc age sis, Olympio. '''OL.''' Si hic litteratus me sinat.{{a|401}}
'''LY.''' Quod bonum atque fortunatum mihi sit. '''OL.''' Ita vero, et mihi.{{r|2.6.50|50}}{{a|402}}
'''CHA.''' Non. '''OL.''' Immo her'''CLE.''' '''CHA.''' Immo mihi hercle '''CLE.''' Hic vincet, tu vives miser.{{a|403}}
'''LY.''' Percide os tu illi odio: age, ecquid fit? '''CLE.''' Cave obiexis manum.{{a|404}}
'''OL.''' Compressan palma an porrecta ferio? '''LY.''' Age ut vis. '''OL.''' Em tibi.{{l|405}}
'''CLE.''' Quid tibi istunc tactiost? '''OL.''' Quia Iuppiter iussit meus.{{a|406}}
'''CLE.''' Feri malam ut ille rursum. '''OL.''' Perii: pugnis caedor, Iuppiter.{{r|2.6.55|55}}{{a|407}}
'''LY.''' Quid tibi tactio hunc fuit? '''CHA.''' Quia iussit haec Iuno mea.{{a|408}}
'''LY.''' Patiundumst, siquidem me vivo mea uxor imperium exhibet.{{a|409}}
'''CLE.''' Tam huic loqui [qui] licere oportet quam isti. '''OL.''' Cur omen mihi{{l|410}}
vituperat? '''LY.''' Malo, Chaline, tibi cavendum censeo.{{a|411}}
'''CHA.''' Temperi, postquam oppugnatumst os. '''LY.''' Age, uxor [mea], nunciam{{r|2.6.60|60}}{{a|412}}
sorti: vos advortite animum. Prae metu ubi sim nescio.{{a|413}}
['''OL.'''] Perii: cor lienosum, opinor, habeo: iam[iam] dudum salit.{{a|414}}
De labore pectus tundit. '''CLE.''' Teneo sortem. '''LY.''' Ecfer foras.{{l|415}}
'''CHA.''' Iamne mortuos? '''OL.''' Ostende: meast. '''CHA.''' Mala crucias quidem.{{a|416}}
'''CLE.''' Victus es, Chaline. '''LY.''' Quom nos di iuvere, Olympio,{{r|2.6.65|65}}{{a|417}}
gaudeo. '''OL.''' Pietate factumst mea atque maiorum meum.{{a|418}}
'''LY.''' Intro abi, uxor, atque adorna nuptias. '''CLE.''' Faciam ut iubes.{{a|419}}
'''LY.''' Scin tu rus hinc esse ad villam longe quo ducat? '''CLE.''' Scio.{{l|420}}
'''LY.''' Intro abi: et quamquam hoc tibi aegrest, tamen fac accures. '''CLE.''' Licet.{{a|421}}
'''LY.''' Eamus nos quoque intro: hortemur, ut properent. '''OL.''' Numquid moror?{{r|2.6.70|70}}{{a|422}}
Nam praesente hoc plura verba fieri non desidero.{{a|423}}&lt;/poem&gt;

===&lt;span id='2.7.0'&gt;&lt;/span&gt;II.vii===
&lt;poem&gt;[CHALINVS]&lt;br&gt;'''CHALINVS'''Si nunc me suspendam, meam operam luserim{{a|424}}
et praeter operam restim sumpti fecerim{{l|425}}
et meis inimicis voluptatem creaverim.{{a|426}}
Quid opus est, qui sic mortuos tequidem tamen?{{a|427}}
Sorti sum victus: Casina nubet vilico.{{r|2.7.5|5}}{{a|428}}
Atque id non tam aegrest iam, vicisse vilicum,{{a|429}}
quam id expetivisse opere tam magno senem,{{l|430}}
ne ea mihi daretur atque ut illi nuberet.{{a|431}}
Ut ille trepidabat, ut festinabat miser,{{a|432}}
ut subsultabat, postquam vicit vilicus.{{r|2.7.10|10}}{{a|433}}
Attat, concedam huc: audio aperiri fores.{{a|434}}
Mei benevolentis atque ameici prodeunt.{{l|435}}
Hinc ex insidiis hisce ego insidias dabo.{{a|436}}&lt;/poem&gt;

===&lt;span id='2.8.0'&gt;&lt;/span&gt;II.viii===
&lt;poem&gt;[OLYMPIO. LYSIDAMVS. CHALINVS]&lt;br&gt;'''OL.''' Sine modo rus [e]ueniat: ego remittam ad te virum{{a|437}}
cum furca in urbem tamquam carbonarium.{{a|438}}
'''LY.''' Ita fieri oportet. '''OL.''' Factum et curatum dabo.{{a|439}}
'''LY.''' Volui Chalinum, si domi esset, mittere{{l|440}}
tecum obsonatum, ut etiam in maerore insuper{{r|2.8.5|5}}{{a|441}}
inimico nostro miseriam hanc adiungerem.{{a|442}}
'''CHA.''' Recessim cedam ad parietem: imitabor nepam:{{a|443}}
captandust horum clanculum sermo mihi.{{a|444}}
Nam illorum me alter cruciat, alter macerat.{{l|445}}
At candidatus cedit hic mastigia,{{r|2.8.10|10}}{{a|446}}
stimulorum loculi. Protollo mortem mihi:{{a|447}}
certumst, hunc Acheruntem praemittam prius.{{a|448}}
'''OL.''' Ut tibi ego inuentus sum obsequens. Quod maxume{{a|449}}
cupiebas, eius copiam feci tibi:{{l|450}}
erit hodie tecum quod amas clam uxorem. '''LY.''' Tace:{{r|2.8.15|15}}{{a|451}}
ita me di bene ament, ut ego vix reprimo labra,{{a|452}}
ob istanc rem quin te deosculer, voluptas mea.{{a|453}}
'''CHA.''' Quid, deosculere? Quae res? Quae voluptas tua?{{a|454}}
Ecfodere hercle hic volt, credo, vesicam vilico.{{l|455}}
'''OL.''' Ecquid amas nunc me? '''LY.''' Immo edepol me quam te minus.{{r|2.8.20|20}}{{a|456}}
Licetne amplecti te? '''CHA.''' Quid, amplecti? '''OL.''' Licet.{{a|457}}
'''LY.''' Ut, quia te tango, mel mihi videor lingere.{{a|458}}
'''OL.''' Vltro te, amator, apage te a dorso meo.{{a|459}}
'''CHA.''' Illuc est, illuc, quod hic hunc fecit vilicum.{{l|460}}
Et idem me pridem, quom ei advorsum veneram,{{r|2.8.25|25}}{{a|461}}
facere atriensem voluerat sub ianua.{{a|462}}
'''OL.''' Ut tibi morigerus hodie, ut voluptati fui.{{a|463}}
'''LY.''' Ut tibi, dum vivam, bene velim plus quam mihi.{{a|464}}
'''CHA.''' Hodie hercle, opinor, hi conturbabunt pedes:{{l|465}}
solet hic barbatos sane sectari senex.{{r|2.8.30|30}}{{a|466}}
'''LY.''' Ut ego hodie Casillam deosculabor, ut mihi{{a|467}}
bona multa faciam clam meam uxorem. '''CHA.''' Attatae.{{a|468}}
Nunc pol ego demum in rectam redii semitam:{{a|469}}
hic ipsus Casinam deperit. Habeo viros.{{l|470}}
'''LY.''' Iam hercle amplexari, iam osculari gestio.{{r|2.8.35|35}}{{a|471}}
'''OL.''' Sine prius deduci. Quid, malum, properas? '''LY.''' Amo.{{a|472}}
'''OL.''' At non, opinor, fieri hoc posse hodie. '''LY.''' Potest,{{a|473}}
siquidem cras eenses te posse emitti manu.{{a|474}}
'''CHA.''' Enim vero huc aures magis sunt adhibendae mihi:{{l|475}}
iam ego uno in saltu lepide apros capiam duos.{{r|2.8.40|40}}{{a|476}}
'''LY.''' Apud hunc sodalem meum atque vicinum mihi{{a|477}}
locus est paratus: ei ego amorem omnem meum{{a|478}}
concredui, is mihi se locum dixit dare.{{a|479}}
'''OL.''' Quid eius uxor? Ubi erit? '''LY.''' Lepide repperi:{{l|480}}
mea uxor vocabit huc eam ad se in nuptias,{{r|2.8.45|45}}{{a|481}}
ut hic sit secum, se adiuvet, secum cubet.{{a|482}}
Ego iussi, et dixit se facturam uxor mea.{{a|483}}
Illa hic cubabit, [si] vir ab[i]erit faxo domo.{{a|484}}
Tu rus uxorem duces: id rus hic erit,{{l|485}}
tantisper dum ego cum Casina faciam nuptias:{{r|2.8.50|50}}{{a|486}}
hinc tu ante lucem rus cras duces postea.{{a|487}}
Satin astu[te]? '''OL.''' Docte. '''CHA.''' Age modo, fabricamini:{{a|488}}
malo hercle vostro tam vorsuti vivitis.{{a|489}}
'''LY.''' Scin quid nunc facias? '''OL.''' Loquere. '''LY.''' Tene marsuppium.{{l|490}}
Abi atque obsona, propera: sed lepide volo,{{r|2.8.55|55}}{{a|491}}
molliculas escas, ut ipsa molliculast. '''OL.''' Licet.{{a|492}}
'''LY.''' Emito sepiolas, lopadas, loligunculas,{{a|493}}
hordeias, — '''CHA.''' Immo triticeias, si sapis.{{a|494}}
'''LY.''' Soleas. '''CHA.''' Qui, quaeso, potius quam sculponeas,{{l|495}}
quibus battuatur tibi os, senex nequissume?{{r|2.8.60|60}}{{a|496}}
'''OL.''' Vin lingulacas? '''LY.''' Quid opust, quando uxor domist?{{a|497}}
Ea lingulacast nobis: nam numquam tacet.{{a|498}}
'''OL.''' In re praesenti ex copia piscaria{{a|499}}
consulere quid emam potero. '''LY.''' Aequom oras: abi[s].{{l|500}}
Argento parci nolo: obsonato ampliter.{{r|2.8.65|65}}{{a|501}}
Nam mihi vicino hoc etiam conuentost opus,{{a|502}}
ut quod mandavi curet. '''OL.''' Iamne abeo? '''LY.''' Volo.{{a|503}}
'''CHA.''' Tribus non conduci possum libertatibus,{{a|504}}
quin ego illis hodie comparem magnum malum{{l|505}}
quinque hanc omnem rem meae erae iam faciam palam.{{r|2.8.70|70}}{{a|506}}
Manufesto teneo in noxia inimicos meos.{{a|507}}
Sed si nunc facere volt era officium suom,{{a|508}}
nostra omnis lis est: pulcre praevortar viros.{{a|509}}
Nostro omine it dies: iam victi vicimus.{{l|510}}
Ibo intro, ut id quod alius condivit coquos{{r|2.8.75|75}}{{a|511}}
ego nuna vicissim ut alio pacto condiam:{{a|512}}
quod id quod paratumst, ut paratum ne siet,{{a|513}}
si[e]tque ei paratum quod paratum non erat.{{a|514}}&lt;/poem&gt;

==ACTVS III==

===&lt;span id='3.1.0'&gt;&lt;/span&gt;III.i===
&lt;poem&gt;[LYSIDAMVS, ALCESIMVS]&lt;br&gt;'''LY.''' Nunc amicine anne inimici sis imago, Alcesime,{{l|515}}
mihi sciam: nunc specimen specitur, nunc certamen cernitur.{{a|516}}
Cur amem me castigare, id ponito ad compendium:{{a|517}}
'Cano capite, aetate aliena' eo addito ad compendium.{{a|518}}
'Quoi sit uxor', id quoque illuc ponito ad compendium.{{r|3.1.5|5}}{{a|519}}
'''AL.''' Miseriorem ego ex amore quam te vidi neminem.{{l|520}}
'''LY.''' Fac vicent aedes. '''AL.''' Quin edepol servos ancillas domo{{a|521}}
certumst omnis mittere ad te. '''LY.''' Oh, nimium scite scitus es.{{a|522}}
Sed facitodum merula per versus quod cantat colas:{{a|523}}
'Cum cibo, cum quiqui facito ut; veniant, quasi eant Sutrium.'{{r|3.1.10|10}}{{a|524}}
'''AL.''' Meminero. '''LY.''' Em, nunc enim tu demum nullo scito scitus es.{{l|525}}
['''LY.'''] Cura, ego ad forum modo ibo: iam hic ero. '''AL.''' Bene ambula.{{a|526}}
'''LY.''' Fac habeant linguam tuae aedes. '''AL.''' Quid ita? '''LY.''' Quom veniam, vocent.{{a|527}}
'''AL.''' Attatae, caedundus tu homos: nimias delicias facis.{{a|528}}
'''LY.''' Quid me amare refert, nisi sim doctus ac dicaculus?{{r|3.1.15|15}}{{a|529}}
Sed tu cave in quaesitione mihi sis. '''AL.''' Vsque adero domi.{{l|530}}&lt;/poem&gt;

===&lt;span id='3.2.0'&gt;&lt;/span&gt;III.ii===
&lt;poem&gt;[CLEOSTRATA]&lt;br&gt;'''CLEOSTRATA''' Hoc erat ecastor [id], quod me vir tanto opere orabat meus,{{a|531}}
ut properarem arcessere hanc ad me vicinam meam:{{a|532}}
liberae aedes ut sibi essent, Casinam quo deducerent.{{a|533}}
Nunc adeo nequaquam arcessam, ne illis ignavissumis{{a|534}}
liberi loci potestas sit vetulis verbecibus.{{r|3.2.5|5}}{{l|535}}
Sed eccum egreditur senati columen, praesidium popli,{{a|536}}
meus vicinus, meo viro qui liberum praehibet locum.{{a|537}}
Non ecastor ullis emptust modius qui venit salis.{{a|538}}
'''AL.''' Miror huc iam non arcessi in proxumum uxorem meam,{{a|539}}
quae iam dudum, si arcessatur, ornata exspectat domi.{{r|3.2.10|10}}{{l|540}}
Sed eccam: opino[r] arcessit. Salve Cleostrata. '''CLE.''' Et tu, Alcesime.{{a|541}}
Ubi tua uxor? '''AL.''' Intus illa te, si se arcessas, manet:{{a|542}}
nam tuos vir me oravit, ut eam isto ad te adiutum mitterem.{{a|543}}
Vin vocem? '''CLE.''' Sine eam: te nolo, si occupatast. '''AL.''' Otiumst.{{a|544}}
'''CLE.''' Nil moror: molesta ei esse nolo: post conuenero.{{r|3.2.15|15}}{{l|545}}
'''AL.''' Non ornatis isti apud vos nuptias? '''CLE.''' Orno et paro.{{a|546}}
'''AL.''' Non ergo opus est adiutrice? '''CLE.''' Satis domist: ubi nuptiae{{a|547}}
fuerint, tum istam conuenibo. Nunc vile atque istanc iube.{{a|548}}
'''AL.''' Quid ego nunc faciam? Flagitium maxumum feci miser{{a|549}}
propter operam illius irqui improbi edentuli,{{r|3.2.20|20}}{{l|550}}
qui hoc mihi contraxit. Operam uxoris polliceor foras{{a|551}}
quasi catillatum. Flagitium hominis, qui dixit mihi{{a|552}}
suam uxorem hanc arcessituram esse: ea se eam negat morarier.{{a|553}}
Atque edepol mirum ni subolet iam hoc huic vicinae meae.{{a|554}}
Verum autem altrovorsum quom eam mecum rationem puto,{{r|3.2.25|25}}{{l|555}}
siquid eius esset, esset mecum postulatio.{{a|556}}
['''CLE.'''] Ibo intro, ut subducam navim rusum in puluinaria.{{a|557}}
'''CLE.''' Iam hic est lepide ludificatus. Miseri ut festinant senes.{{a|558}}
Nunc ego illum nili, decrepitum, meum virum veniat velim{{a|559}}
ut eum ludificem vicissim, postquam hunc delusi alterum.{{r|3.2.30|30}}{{l|560}}
Nam ego aliquid contrahere cupio litigi inter eos duos.{{a|561}}
Sed eccum incedit: at quom aspicias tristem, frugi censeas.{{a|562}}&lt;/poem&gt;

===&lt;span id='3.3.0'&gt;&lt;/span&gt;III.iii===
&lt;poem&gt;[LYSIDAMVS, CLEOSTRATA]&lt;br&gt;'''LY.''' Stultitia magnast mea quidem sententia{{a|563}}
hominem amatorem ullum ad forum procedere{{a|564}}
in eum diem, quo[i] quod amet in mundo siet:{{l|565}}
sicut ego feci stultus. Contrivi diem,{{a|566}}
dum asto advocatus quoidam cognato meo.{{r|3.3.5|5}}{{a|567}}
Quem hercle ego litem adeo perdidisse gaudeo,{{a|568}}
ne me nequiquam sibi hodie advocaverit.{{a|569}}
Nam meo quidem animo, qui advocatos advocet,{{l|570}}
rogitare oportet prius et percontarier,{{a|571}}
adsitne ei animus necne ei adsit quem advocet.{{r|3.3.10|10}}{{a|572}}
Si neget adesse, exanimatum amittat domum.{{a|573}}
Sed uxorem ante aedis eccam. Ei misero mihi:{{a|574}}
metuo, ne non sit surda atque haec audiverit.{{l|575}}
'''CLE.''' Audivi ecastor cum malo magno tuo.{{a|576}}
'''LY.''' Accedam propius. Quid agis, mea festivitas?{{r|3.3.15|15}}{{a|577}}
'''CLE.''' Te ecastor praestolabar. '''LY.''' Iamne ornata re[s e]st?{{a|578}}
Iamne hanc traduxti huc ad nos vicinam tuam{{a|579}}
quae te adiutaret? '''CLE.''' Arcessivi ut iusseras:{{l|580}}
verum hic sodalis tuos, amicus optumus,{{a|581}}
nescioquid se sufflavit uxori suae:{{r|3.3.20|20}}{{a|582}}
negavit posse, quoniam arcesso, mittere.{{a|583}}
'''LY.''' Vitium tibi istuc maxumumst: blandas parum.{{a|584}}
'''CLE.''' Non matronarum officiumst, sed meretricium,{{l|585}}
viris alienis, mi vir, subblandirier.{{a|586}}
I tu atque arcesse illam: ego intus quod factost opus{{r|3.3.25|25}}{{a|587}}
volo accurare, mi vir. '''LY.''' Propera ergo. '''CLE.''' Licet.{{a|588}}
Iam pol ego huic aliquem in pectus iniciam metum.{{a|589}}
Miserrumum hodie ego hunc habebo amasium.{{l|590}}&lt;/poem&gt;

===&lt;span id='3.4.0'&gt;&lt;/span&gt;III.iv===
&lt;poem&gt;[ALCESIMVS, LYSIDAMVS]&lt;br&gt;'''AL.''' Viso huc, amator si a foro rediit domum,{{a|591}}
qui me atque uxorem ludificatust larua.{{a|592}}
Sed eccum ante aedis. Ad te hercle ibam commodum{{a|593}}
'''LY.''' Et hercle ego ad te. Quid ais, vir minumi preti?{{a|594}}
Quid tibi mandavi? Quid tecum oravi? '''AL.''' Quid est?{{r|3.4.5|5}}{{l|595}}
'''LY.''' Ut bene vocivas aedis fecisti mihi.{{a|596}}
Ut traduxisti huc ad nos uxorem tuam.{{a|597}}
Satin propter te pereo ego atque occasio?{{a|598}}
'''AL.''' Quin tu suspendis te? Nempe tute dixeras{{a|599}}
tuam arcessituram esse uxorem uxorem meam.{{r|3.4.10|10}}{{l|600}}
'''LY.''' Ergo arcessivisse ait sese et dixisse te{{a|601}}
eam non missurum. '''AL.''' Quin eapse ultro mihi{{a|602}}
negavit eius operam se morarier.{{a|603}}
'''LY.''' Quin eapse me adlegavit qui istam arcesserem.{{a|604}}
'''AL.''' Quin nili facio. '''LY.''' Quin me perdis. '''AL.''' Quin benest.{{r|3.4.15|5}}{{l|605}}
'''LY.''' Quin etiam diu morabor. '''AL.''' Quin cupio tibi—{{a|606}}
'''LY.''' Quin — '''AL.''' Aliquid aegre facere. '''LY.''' Quin faciam lubens.{{a|607}}
Numquam tibi hodie quin erit plus quam mihi.{{a|608}}
'''AL.''' Quin hercle di te perdant postremo quidem.{{a|609}}
'''LY.''' Quid nunc? Missurun es ad me uxorem tuam?{{r|3.4.20|20}}{{l|610}}
'''AL.''' Ducas easque in maxumam malam crucem{{a|611}}
cum hac, cum istac cumque amica etiam tua.{{a|612}}
Abi et aliud cura: ego iam per hortum iussero{{a|613}}
meam istuc transire uxorem ad uxorem tuam.{{a|614}}
'''LY.''' Nunc tu mihi amicus es in germanum modum.{{r|3.4.25|25}}{{l|615}}
Qua ego hunc amorem mi esse avi dicam datum?{{a|616}}
Aut quod ego umquam erga Venerem inique fecerim:{{a|617}}
quoi sic amanti mi obuiam eueniunt morae?{{a|618}}
Attat,{{a|619}}
quid illuc clamoris, opsecro, in nostrast domo?{{r|3.4.30|30}}{{l|620}}&lt;/poem&gt;

===&lt;span id='3.5.0'&gt;&lt;/span&gt;III.v===
&lt;poem&gt;[PARDALISCA, LYSIDAMVS]&lt;br&gt;'''PAR.''' Nulla sum, nulla sum: tota, tota occidi.{{a|621}}
Cor metu mortuomst, membra miserae tremunt:{{a|622}}
nescio unde auxili praesidi perfugi{{a|623}}
mi aut opum copiam comparem aut espetam.{{a|624}}
Tanta factu modo mira miris modis{{r|3.5.5|5}}{{l|625}}
intus vidi, novam atque integram audaciam.{{a|626}}
Cave tibi, Cleostrata, apscede ab ista, opsecro,{{a|627}}
nequid in te mali faxit ira percita.{{a|628}}
Eripite isti gladium, quae suist impos animi.{{a|629}}
'''LY.''' Nam quid est, quod haec huc timida atque exanimata exsiliuit?{{r|3.5.10|10}}{{l|630}}
Pardalisca. '''PAR.''' Perii: unde meae usurpant aures sonitum?{{a|631}}
'''LY.''' Respice modo ad me. '''PAR.''' O ere mi—'''LY.''' Quid tibist? Quid timidas? '''PAR.''' Perii.{{a|632}}
'''LY.''' Quid, peristi? '''PAR.''' Perii: et tu peristi. '''LY.''' Ah, perii? Quid ita?{{a|633}}
'''PAR.''' Vae tibi. '''LY.''' Immo vae tibi sit. '''PAR.''' Ne cadam, amabo, tene me.{{a|634}}
'''LY.''' Quicquid est eloquere mihi cito. '''PAR.''' Contine pectus:{{r|3.5.15|15}}{{l|635|635-636}}
face ventum, amabo, pallio. '''LY.''' Timeo hoc negoti quid siet,{{l|637-638}}
nisi haec meraco se uspiam percussit flore Liberi.{{l|639-640}}
'''PAR.''' Optine auris, amabo. '''LY.''' In malam a me crucem.{{a|641}}
Pectus auris caput teque di perduint.{{a|642}}
Nam nisi ex te scio quicquid hoc est cito, hoc{{r|3.5.20|20}}{{a|643}}
iam tibi istuc cerebrum dispercutiam, excetra tu,{{a|644}}
ludibrio, pessuma, adhuc quae me habuisti.{{l|645}}
'''PAR.''' Ere mi. '''LY.''' Quid vis, mea tu ancilla? '''PAR.''' Nimium saevis. '''LY.''' Numero dicis.{{l|646-647}}
Sed hoc quicquid est eloquere, in pauca confer:{{a|648}}
quid intus tumulti fuit? '''PAR.''' Scibis, audi.{{r|3.5.25|25}}{{a|649}}
Malum pessumumque hic modo intus apud nos{{l|650}}
tua ancilla hoc pacto exordiri coepit,{{a|651}}
quod haud Atticam condecet disciplinam.{{a|652}}
'''LY.''' Quid est id? '''PAR.''' Timor praepedit dicta linguae.{{a|653}}
'''LY.''' Possum scire ego istuc ex te? Quid negotist? '''PAR.''' Dicam.{{r|3.5.30|30}}{{a|654}}
Tua ancilla, quam tu tuo vilico vis{{l|655}}
dare uxorem, ea intus— '''LY.''' Quid intus? Quid est?{{a|656}}
'''PAR.''' Imitatur malarum malam discipinam,{{a|657}}
viro quae suo interminatur vitam.{{a|658}}
'''LY.''' Quid ergo? '''PAR.''' Ah. '''LY.''' Quid est? '''PAR.''' Interemere ait velle vitam.{{r|3.5.35|35}}{{a|659}}
Gladium— '''LY.''' Hem. '''PAR.''' Gladium— '''LY.''' Quid eum gladium?{{l|660}}
'''PAR.''' Habet. '''LY.''' Ei misero mihi. Cur eum habet?{{a|661}}
Insectatur omnis domi per aedis{{a|662}}
nec quemquam prope ad sese sinit adire:{{a|663}}
ita omnis sub arcis, sub lectis latentes{{r|3.5.40|40}}{{a|664}}
metu mussitant. '''LY.''' Occidi atque interii.{{l|665}}
Quid illic obiectumst mali tam repente?{{a|666}}
'''PAR.''' Insanit. '''LY.''' Scelestissumum me esse credo.{{a|667}}
'''PAR.''' Immo si scias dicta quae dixit hodie.{{a|668}}
'''LY.''' Lstuc expeto scire: quid dixit? '''PAR.''' Audi.{{r|3.5.45|45}}{{a|669}}
Per omnis deos et deas deieravit{{l|670}}
occisurum eam hac nocte quicum cubaret.{{a|671}}
'''LY.''' Men occidet? '''PAR.''' An quippiam ad te attinet? '''LY.''' Vah.{{a|672}}
'''PAR.''' Quid cum ea negoti tibist? '''LY.''' Peccavi: Illuc{{a|673}}
dicere vilicum volebam.{{r|3.5.50|50}}{{a|674}}
'''PAR.''' Sciens de via in semitam degredire.{{l|675}}
'''LY.''' Num quid mihi minatur? '''PAR.''' Tibi infesta solist{{a|676}}
plus quam quoiquam. '''LY.''' Quam ob rem? '''PAR.''' Quia se des uxorem Olympioni:{{a|677}}
neque se tuam nec suam neque viri vitam sinere{{l|678-680}}
in crastinum protolli: id huc missa sum tibi ut dicerem,{{r|3.5.55|55}}{{a|681}}
ab ea ut caveas tibi. '''LY.''' Perii hercle ego miser. '''PAR.''' Dignu's tu.{{l|682-683}}
'''LY.''' Neque est neque fuit me senex quisquam amator{{a|684}}
adaeque miser. '''PAR.''' Ludo ego hinc facete:{{l|685}}
nam quae facta dixi, omnia huic falsa dixi.{{a|686}}
Era atque haec dolum ex proxumo hunc protulerunt:{{r|3.5.60|60}}{{a|687}}
ego huc missa sum ludere. '''LY.''' Heus, Pardalisca.{{a|688}}
'''PAR.''' Quid est? '''LY.''' Est— '''PAR.''' Quid? '''LY.''' Est, quod volo exquirere ex te.{{a|689}}
'''PAR.''' Moram offers mihi. '''LY.''' At tu mihi offers maerorem.{{l|690}}
Sed etiamne habet nunc Casina gladium?{{a|691}}
'''PAR.''' Habet, sed duos. '''LY.''' Quid, duos? '''PAR.''' Altero te{{r|3.5.65|65}}{{a|692}}
occisurum ait, altero vilicum hodie.{{a|693}}
'''LY.''' Occisissumus sum omnium qui vivont.{{a|694}}
Loricam induam: mi optumum esse opinor.{{l|695}}
Quid uxor mea? Non adiit atque ademit?{{a|696}}
'''PAR.''' Nemo audet prope aceedere. '''LY.''' Exoret. '''PAR.''' Orat:{{r|3.5.70|70}}{{a|697}}
negat ponere alio modo filio profecto,{{a|698}}
nisi se sciat vilico non datum iri.{{a|699}}
'''LY.''' Atqui ingratiis quoi non volt nubet hodie:{{l|700}}
nam cur non ego id perpetrem quod coepi,{{a|701}}
ut nubat mihi —Illud quidem dicere volebam:{{r|3.5.75|75}}{{a|702}}
nostro vilico. '''PAR.''' Saepiuscule, peccas.{{a|703}}
'''LY.''' Timor praepedit verba. Verum, obsecro te,{{a|704}}
dic me uxorem orare, ut exoret illam:{{l|705}}
gladium ut ponat et redire me intro ut liceat. '''PAR.''' Nuntiabo.{{a|706}}
'''LY.''' Et tu orato. '''PAR.''' Et ego orabo. '''LY.''' At blande orato ut soles. Sed audin?{{r|3.5.80|80}}{{a|707}}
Si effexii hoc, soleas tibi{{a|708}}
dabo et anulum in digito aureum et bona pluruma.{{l|709-712}}
'''PAR.''' Operam dabo. '''LY.''' Face ut impetres.{{a|713}}
'''PAR.''' Eo nunciam, nisi quippiam remorare me. '''LY.''' Abi et cura.{{l|715}}
Redit eccum tandem opsonatu meus adiutor: pompam ducit.{{r|3.5.85|85}}{{a|716}}&lt;/poem&gt;

===&lt;span id='3.6.0'&gt;&lt;/span&gt;III.vi===
&lt;poem&gt;[OLYMPIO, LYSIDAMVS, CITRIO]&lt;br&gt;'''OL.''' Vide, fur, ut sentis sub signis ducas. '''CI.''' Qui vero hi sunt sentis?{{l|720}}
'''OL.''' Quia quod tetigere, ilico rapiunt: si eas ereptum, ilico scindunt.{{a|721}}
Ita quoquo adueniunt, ubi ubi sunt, duplici damno dominos multant.{{a|722}}
'''CI.''' Heia. '''OL.''' Attat, cesso magnufice patriceque amicirier atque{{a|723}}
ita ero meo ire advorsum?{{a|724}}
'''LY.''' Bone vir, salve. '''OL.''' Fateor. '''LY.''' Quid fit? '''OL.''' Tu amas, ego essurio et sitio.{{r|3.6.5|5}}{{l|725|724-725}}
'''LY.''' Lepide excuratus [in]cessisti. '''OL.''' Aha, hodie * * * * * lus.{{a|726}}
'''LY.''' Mane vero, quamquam fastidis. '''OL.''' Fy fy, foetet tuos mihi sermo.{{a|727}}
'''LY.''' Quae res? '''OL.''' Haec res. '''LY.''' Etiamne adstas? '''OL.''' Enim vero ''πράγματά μοι παρέχεις''.{{a|728}}
'''LY.''' Dabo tibi ''μέγα κακόν'',{{a|729}}
ut ego opinor, nisi resistis.{{r|3.6.10|10}}{{l|730}}
'''OL.''' ''ὦ ... ζεῦ'', potin a med abeas, nisi me vis vomere hodie?{{a|731}}
'''LY.''' Mane. '''OL.''' Quid est? Quis hic est homo?{{a|732}}
'''LY.''' Erus sum. '''OL.''' Quis erus? '''LY.''' Quoius tu servo's.{{a|733}}
'''OL.''' Servos ego? '''LY.''' Atque meus. O '''L.''' Non sum ego liber?{{l|735|734-736}}
Memento, memento. '''LY.''' Mane atque asta. '''OL.''' Omitte.{{r|3.6.15|15}}{{a|737}}
'''LY.''' Seruos sum tuos. '''OL.''' Optumest. '''LY.''' Opsecro te,{{a|738}}
olympisce mi, mi pater, mi patrone. '''OL.''' Em,{{a|739}}
sapis sane. '''LY.''' Tuos sum equidem.{{l|740}}
'''OL.''' Quid mihi opust servo tam nequam?{{a|741}}
'''LY.''' Quid nunc? Quam mox recreas me? '''OL.''' Cena modo si sit cocta.{{r|3.6.20|20}}{{a|742}}
'''LY.''' Eisce ergo abeant. '''OL.''' Propere, Citrio, intro ite et cito deproperate.{{l|745|744-745}}
Ego iam intus ero: facite cenam mihi ut ebria sit.{{l|746-747}}
Sed lepide nitideque volo: nil moror barbarico bliteo.{{a|748}}
Stasne etiam? I sis. '''LY.''' Ego hic habeo.{{a|749}}
'''OL.''' Numquid est ceterum quod morae siet?{{r|3.6.25|25}}{{l|750}}
'''LY.''' Gladium Casinam intus habere ait, qui me atque te interimat.{{l|751-752}}
'''OL.''' Scio. Sic sine habere;{{a|753}}
nugas agunt: novi{{a|754}}
ego illas malas merces.{{l|754a}}
Quin tu i modo mecum{{r|3.6.30|30}}{{l|755}}
domum. '''LY.''' At pol malum metuo.{{l|755a}}
I tu modo: perspicito prior quid intus agatur.{{a|756}}
'''OL.''' Tam mihi mea vita{{a|757}}
quam tua tibi carast.{{l|757a}}
['''LY.'''] Verum i modo. '''LY.''' Si tu iubes, em, ibitur tecum.{{r|3.6.35|35}}{{a|758}}&lt;/poem&gt;

==ACTVS IV==

===&lt;span id='4.1.0'&gt;&lt;/span&gt;IV.i===
&lt;poem&gt;[PARDALISCA]&lt;br&gt;Nec pol ego Nemeae credo neque ego Olympiae{{a|759}}
neque usquam ludos tam festivos fieri{{l|760}}
quam hic intus fiunt ludi ludificabiles{{a|761}}
seni nostro et nostro Olympioni vilico.{{a|762}}
Omnes festinant intus totis aedibus,{{r|4.1.5|5}}{{a|763}}
senex in culina clamat, hortatar coquos:{{a|764}}
'Quin agitis hodie? Quin datis, siquid datis?{{l|765}}
Properate: cenam iam esse coctam oportuit.'{{a|766}}
Vilicus is autem cum corona candide{{a|767}}
vestitus lautus exornatusque ambulat.{{r|4.1.10|10}}{{a|768}}
Illae autem in cubiculo armigerum exornant duae,{{a|769}}
quem dent pro Casina nuptum nostro vilico:{{l|770}}
sed nimium lepide dissimulant, quasi mi sciant{{a|771}}
fore huius quod futurumst. Digne autem coqui{{a|772}}
nimis lepide ei rei dant operam, ne cenet senex:{{r|4.1.15|15}}{{a|773}}
aulas peruortunt, ignem restingunt aqua:{{a|774}}
illarum oratu faciunt. Illae autem senem{{l|775}}
cupiunt extrudere incenatum ex aedibus,{{a|776}}
ut ipsae solae ventres distendant suos.{{a|777}}
Novi ego illas ambestrices: corbitam cibi{{r|4.1.20|20}}{{a|778}}
comesse possunt. Sed aperitur ostium.{{a|779}}&lt;/poem&gt;

===&lt;span id='4.2.0'&gt;&lt;/span&gt;IV.ii===
&lt;poem&gt;[LYSIDAMVS, PARDALISCA]&lt;br&gt;'''LY.''' Si sapitis, uxor, vos tamen cenabitis,{{l|780}}
cena ubi erit cocta: ego ruri cenavero.{{a|781}}
Nam novom maritum et novam nuptam volo{{a|782}}
rus prosequi—novi hominum mores maleficos—{{a|783}}
nequis eam abripiat. Facite vostro animo volup.{{r|4.2.5|5}}{{a|784}}
Sed properate istum atque istam actutum emittere,{{l|785}}
tandem ut veniamus luci: ego cras hic ero:{{a|786}}
cras habuero, uxor, ego tamen conuivium.{{a|787}}
'''PAR.''' Fit, quod futurum dixi: incenatum senem{{a|788}}
foras extrudunt mulieres. '''LY.''' Quid tu hic agis?{{r|4.2.10|10}}{{a|789}}
'''PAR.''' Ego eo quo me ipsa misit. '''LY.''' Veron? '''PAR.''' Serio.{{l|790}}
'''LY.''' Quid hic speculare? '''PAR.''' Nil equidem speculor. '''LY.''' Abi:{{a|791}}
tu hi[n]c cunctas: intus alii festinant. '''PAR.''' Eo.{{a|792}}
'''LY.''' Abi hinc sis ergo, pessumarum possuma.{{a|793}}
Iamne abiit illaec? Dicere hic quiduis licet:{{r|4.2.15|15}}{{a|794}}
qui amat, tamen hercle si esurit, nullum esurit.{{l|795}}
Sed eccem progreditur cum corona et lampade{{a|796}}
meus socius compar, commaritus, vilicus.{{a|797}}&lt;/poem&gt;

===&lt;span id='4.3.0'&gt;&lt;/span&gt;IV.iii===
&lt;poem&gt;[OLYMPIO. LYSIDAMVS]&lt;br&gt;'''OL.''' Age, tibicen, dum illam educunt huc novam nuptam foras,{{a|798}}
suavi cantu concelebra omnem hanc plateam hymenaeo. Io,{{a|799}}
hymen hymenaee, o hymen.{{l|800}}
'''LY.''' Quid agis, mea salus? '''OL.''' Esurio hercle, atque adeo hau salubriter.{{a|801}}
'''LY.''' At ego amo. '''OL.''' At ego hercle nili facio: tibi amor pro cibost:{{r|4.3.5|5}}{{a|802}}
mihi ieiunitate iam dudum intestina murmurant.{{a|803}}
'''LY.''' Nam quid illaec nunc tam diu intus remorantur remeligines?{{a|804}}
Quasi ob industriam, quanto ego plus propero, procedit minus.{{l|805}}
'''OL.''' Quid si etiam si occentem hymenaeum, siqui citius prodeant?{{a|806}}
'''LY.''' Censeo: et ego te adiuvabo in nuptiis communibus.{{r|4.3.10|10}}{{a|807}}
'''LY.''' '''OL.''' Hymen, hymenaee, o hymen.{{a|808}}
'''LY.''' Perii hercle ego miser: dirrumpi cantando hymenaeum lieet{{a|809}}
illo morbo, quo dirrumpi eupio, non est copiae.{{l|810}}
'''OL.''' Edepol, ne tu si equos esses, esses indomabilis.{{a|811}}
'''LY.''' Quo argumento? '''OL.''' Nimis tenax es. '''LY.''' Num me expertus uspiam?{{r|4.3.15|15}}{{a|812}}
'''OL.''' Di melius faciant. Sed crepuit ostium: exitur foras.{{a|813}}
'''LY.''' Di hercle me cupiunt servatum. Iam oboluit Csinus procul.{{a|814}}&lt;/poem&gt;

===&lt;span id='4.4.0'&gt;&lt;/span&gt;IV.iv===
&lt;poem&gt;[OLYMPIO, LYSIDAMVS]&lt;br&gt;'''PAR.''' Sensim supera tolle limen pedes, mea nova nupta:{{l|815|815-816}}
sospes iter incipe hoc, ut viro tuo{{a|817}}
semper sis superstes,{{a|818}}
tuaque ut potior pollentia sit, vincasque virum victrixque sies.{{l|820|819-820}}
Tua vox superet tuomque imperium: vir te vestiat, tu virum despolies.{{r|4.4.5|5}}{{l|821-822}}
Noctuque et diu ut viro subdola sis,{{a|823}}
opsecro memento.{{a|824}}
'''OL.''' Malo maxumo suo hercle ilico, ubi tantillum peccassit—{{l|825}}
'''LY.''' Tace. '''OL.''' Non taceo. '''LY.''' Quae res? '''OL.''' Malae male monstrant.{{a|826}}
'''LY.''' Facies tu hanc rem mi ex parata imparatam:{{r|4.4.10|10}}{{a|827}}
id quaerunt volunt, haec ut infecta faciant.{{a|828}}
'''CLE.''' Age, Olympio, quando vis uxorem,{{a|829}}
accipe hanc ab nobis.{{l|830}}
'''OL.''' Date ergo, daturae si umquam estis hodie uxorem.{{a|831}}
'''LY.''' Abite intro. '''CLE.''' Amabo, integrae atque imperitae huic{{r|4.4.15|15}}{{a|832}}
impercito. '''OL.''' Futurumst.{{a|833}}
Valete. '''LY.''' Ite iam, ite iam. '''CLE.''' Valete.{{a|834}}
'''LY.''' Iamne abscessit uxor? '''OL.''' Domist: ne time. '''LY.''' Euax,{{l|835}}
nunc pol demum ego sum liber.{{a|836}}
Meum corculum, melculum, verculum. '''OL.''' Heus tu,{{r|4.4.20|20}}{{a|837}}
malo, si sapis, cavebis:{{a|838}}
meast haec. '''LY.''' Scio: sed meus fructus est prior.{{a|839}}
'''OL.''' Tene hanc lampadem. '''LY.''' Fmmo ego hanc tenebo.{{l|840}}
Venus multipotens, bona multa mihi{{a|841}}
dedisti, huius quom copiam mihi dedisti. O,{{r|4.4.25|25}}{{a|842}}
corplisculum malacum.{{a|843}}
'''OL.''' Mea uxorcula — quae res?{{a|844}}
'''LY.''' Quid est? '''OL.''' Institit planta{{l|845}}
['''LY.'''] Quasi luca bos. '''LY.''' Tace sis.{{a|846}}
Nebula haud est mollis aeque atque huius est pectus.{{r|4.4.30|30}}{{a|847}}
['''OL.'''] Edepol papillam bellulam. '''OL.''' Ei misero mihi.{{a|848}}
'''LY.''' Quid est? '''OL.''' Pectus mi icit non cubito, verum ariete.{{a|849}}
'''LY.''' Quid tu ergo hanc, quaeso, tractas tam dura manu?{{l|850}}
At mihi, qui belle hanc tracto, non villum facit.{{a|851}}
'''OL.''' Vah. '''LY.''' Quid negotist? '''OL.''' Opsecro, ut valentulast:{{r|4.4.35|35}}{{a|852}}
paene exposivit cubito. '''LY.''' Cubitum ergo ire volt.{{a|853}}
'''OL.''' Quin imus ergo? '''LY.''' I, belle belliatula.{{a|854}}&lt;/poem&gt;

==ACTVS V==

===&lt;span id='5.1.0'&gt;&lt;/span&gt;V.i===
&lt;poem&gt;[CLEOSTRATA, MYRRHINA, PARDALISCA]&lt;br&gt;'''MY.''' Acceptae bene et commode eximus intus{{l|855}}
ludos visere huc in viam nuptialis.{{a|856}}
Numquam ecastor ullo die risi adaeque{{a|857}}
neque hoc quod relicuomst plus risuram opinor.{{a|858}}
'''PAR.''' Lubet Chalinum quid agat scire, novom nuptum cum novo marito.{{r|5.1.5|5}}{{a|859}}
'''MY.''' Nec fallaciam astutiorem ullus fecit{{l|860}}
poeta atque ut haec est fabre facta ab nobis.{{a|861}}
'''CLE.''' Optunso ore nunc peruelim progrediri{{a|862}}
senem, quo senex: nequior nullus vivit.{{a|863}}
Ne illum quidem{{r|5.1.10|10}}{{a|864}}
nequiorem arbitror esse, qui locum{{l|865}}
praebet illi &lt;nowiki&gt;* * *&lt;/nowiki&gt; te nunc praesidem{{a|866}}
volo hic, Pardalisca, esse, qui huic exeat{{a|867}}
eum ut ludibrio habeas.{{a|868}}
'''PAR.''' Lubens Fecero et solens.{{r|5.1.15|15}}{{a|869}}
&lt;nowiki&gt;* * *&lt;/nowiki&gt; spectato hinc omnia, intus quid agant. &lt;nowiki&gt;* * *&lt;/nowiki&gt;{{l|870|870-871}}
* * * pone me amabo. '''MY.''' Et ibi audacius licet{{a|872}}
quae velis libere proloqui. '''PAR.''' Tace,{{a|873}}
vostra foris crepuit.{{a|874}}&lt;/poem&gt;

===&lt;span id='5.2.0'&gt;&lt;/span&gt;V.ii===
&lt;poem&gt;[PARDALISCA]&lt;br&gt;'''OL.''' Neque quo fugiam neque ubi lateam neque hoc dedecus quomodo celem{{l|875}}
scio: tantum erus atque ego flagitio superavimus nuptiis nostris.{{a|876}}
Ita nunc pudeo atque ita nunc paveo atque ita inridiculo sumus ambo.{{a|877}}
Sed ego insipiens nova nunc facio: pudet quem prius non puditumst umquam.{{a|878}}
Operam date, dum mea facta itero: est operae pretium auribus accipere,{{r|5.2.5|5}}{{a|879}}
ita ridicula auditu iteratu ea sunt, quae ego intus turbavi.{{l|880}}
Ubi intro hanc novam nuptam deduxi, recta via in conclave abduxi.{{a|881}}
Sed tam[en] tenebrae ibi erant [tam]quam in puteo: dum senex abest, decumbe inquam.{{a|882}}
Conloco fulcio mollio blandior{{a|883}}
ut prior quam senex nuptias perpetrem.{{r|5.2.10|10}}{{a|884}}
Tardus esse llico coepi, quoniam &lt;nowiki&gt;* * *&lt;/nowiki&gt;{{l|885}}
respecto identidem ne senex &lt;nowiki&gt;* * *&lt;/nowiki&gt;{{a|886}}
inlecebram stupri principio eam savium posco * *{{a|887}}
reppulit mihi manum: neque enim dare sibi savium me sivit.{{a|888}}
Enim iam magis iam adpropero, magis iam lubet in Casinam inruere &lt;nowiki&gt;* * *&lt;/nowiki&gt;{{r|5.2.15|15}}{{l|890|889-890}}
cupio illam operam seni surripere, forem obdo, ne senex me opprimeret.{{a|891}}
'''CLE.''' Age dum, tu adi hunc. '''PAR.''' Opsecro, ubi tua nova nuptast?{{a|892}}
'''OL.''' Perii hercle ego, manufesta res est. '''PAR.''' Omnem in ordinem{{l|895|893-895}}
fateri ergo aequomst. Quid intus agitur? Quid agit Casina?{{a|896}}
Satin morigerast?{{r|5.2.20|20}}{{a|897}}
'''OL.''' Pudet dicere me. '''PAR.''' Memora ordine, ut occeperas.{{l|897-898}}
'''OL.''' Pudet hercle. '''PAR.''' Age, audacter &lt;nowiki&gt;* * *&lt;/nowiki&gt;{{a|899}}
postquam decubuisti, inde volo memorare: quid est factum &lt;nowiki&gt;* * *&lt;/nowiki&gt;{{l|900}}
'''OL.''' &lt;nowiki&gt;* * *&lt;/nowiki&gt; flagitiumst. '''PAR.''' Cavebunt qui audierint faciant &lt;nowiki&gt;* * *&lt;/nowiki&gt;{{a|901}}
&lt;nowiki&gt;* * *&lt;/nowiki&gt; hoc magnus est. '''OL.''' Perdis. '''PAR.''' Quin tu pergis? '''OL.''' Ubi{{r|5.2.25|25}}{{a|902}}
&lt;nowiki&gt;* * *&lt;/nowiki&gt; us suptus porro &lt;nowiki&gt;* * *&lt;/nowiki&gt;{{l|905}}
'''PAR.''' Quid? '''OL.''' Babae. '''PAR.''' Quid? '''OL.''' Papae.{{a|906}}
'''PAR.''' * * * * est? '''OL.''' Oh, erat maxumum:{{a|907}}
* * * * haberet metui: id quaerere occepi &lt;nowiki&gt;* * *&lt;/nowiki&gt;{{a|908}}
dum gladium quaero ne habeat, &lt;nowiki&gt;* * *&lt;/nowiki&gt; arripio &lt;nowiki&gt;* * *&lt;/nowiki&gt; capulum.{{r|5.2.30|30}}{{a|909}}
Sed quom cogito, non habuit gladium: nam esset frigidus.{{l|910}}
'''PAR.''' Eloquere. '''OL.''' At pullet. '''PAR.''' Num radix fuit?{{a|911}}
'''OL.''' Non fuit. '''PAR.''' Num cucumis?{{l|911a}}
'''OL.''' Profecto hercle * * * non fuit quicquam holerum:{{a|912}}
nisi quicquid erat, calamitas profecto attigerat numquam:{{a|913}}
ita quicquid erat, grande erat.{{r|5.2.35|35}}{{a|914}}
'''PAR.''' Quid fit denique, edisserta. '''OL.''' Ubi appello Casinam, inquit,{{l|915|915-916}}
amabo, mea uxorcula, cur virum tuom sic me spernis?{{l|917-918}}
Nimis tu quidem hercle immerito{{a|919}}
meo mihi haec facis, quia mihi te expetivi.{{l|920}}
Illa haud verbum facit et saepit veste id qui estis mulieres.{{r|5.2.40|40}}{{a|921}}
Ubi illum saltum video opsaeptum, rogo ut altero * * sin adire.{{a|922}}
Volo, ut obuortam, cubitis im * * * * * * * *{{a|923}}
ullum muttit e * * * * * * * * * * * * * * *{{a|924}}
surgo, ut in eam in * * * * * * * * * * * * *{{l|925}}
atque illam in * * * * * * * * * * * * * *{{r|5.2.55|55}}{{a|926}}
'''MY.''' Perlepide narrat * * * * * * * * * * * *{{a|927}}
'''OL.''' Savium * * * * * * * * * * * * * * * *{{a|928}}
ita quasi saetis labra mihi conpungit barba * * *{{a|929}}
continuo in genua ut astiti, pectus mihi pedibus percutit.{{l|930}}
Decido de lecto praecipes: subsilit, optundit os mihi.{{r|5.2.50|50}}{{a|931}}
Inde foras tacitus profugiens exeo hoc ornatu quo vides,{{a|932}}
ut senex hoc eodem poculo quo ego bibi biberet. '''PAR.''' Optumest.{{a|933}}
Sed ubist palliolum tuom? '''OL.''' Hic intus reliqui.{{a|934}}
'''PAR.''' Quid nunc? Satin lepide aditast vobis manus? '''OL.''' Merito.{{l|935}}
Sed concrepuerunt fores. Num illa me nunc sequitur?{{r|5.2.55|55}}{{a|936}}&lt;/poem&gt;

===&lt;span id='5.3.0'&gt;&lt;/span&gt;V.iii===
&lt;poem&gt;[MYRRHINA, PARDALISCA]&lt;br&gt;:'''LY.''' Maxumo ego ardeo dagitio nec quid agam meis rebus scio,{{a|937}}
nec meam ut uxorem aspiciam contra oculis: ita disperii.{{l|940}}
Omnia palam sunt probra:{{a|941}}
omnibus modis occidi miser.{{a|942}}
&lt;nowiki&gt;* * *&lt;/nowiki&gt; ita manufesto faucibus teneor.{{r|5.5.5|5}}{{a|943}}
&lt;nowiki&gt;* * *&lt;/nowiki&gt; quibus modis purgem scio me meae uxori.{{a|944}}
&lt;nowiki&gt;* * *&lt;/nowiki&gt; que expalliatus sum miser:{{l|950}}
&lt;nowiki&gt;* * *&lt;/nowiki&gt; clandestinae nuptiae.{{a|951}}
&lt;nowiki&gt;* * *&lt;/nowiki&gt; censeo{{a|952}}
&lt;nowiki&gt;* * *&lt;/nowiki&gt; mi optumumst{{r|5.3.10|10}}{{a|953}}
&lt;nowiki&gt;* * *&lt;/nowiki&gt; intro ad uxorem [m]eam{{a|954}}
sufferamque ei meum tergum ob iniuriam.{{l|959}}
Sed ecquis est, qui homo munus velit fungier{{a|960}}
pro me? Quid nunc agam? Nescio, nisi ut improbos{{l|952-953}}
famulos imiter ac domo fugiam{{r|5.3.15|15}}{{a|954}}
nam nullast salus scapulis, si domum redeo.{{l|955|955-956}}
Nugas istic dicere licet: vipulo hercle ego inuitus tamen,{{a|957}}
etsi malum merui.{{a|958}}
Hac dabo protinam et fugiam. '''CLE.''' Heus, sta ilico, amator.{{l|960|959-960}}
'''LY.''' Occidi, revocor. Quasi non audiam, abibo.{{r|5.3.20|20}}{{l|961-962}}&lt;/poem&gt;

===&lt;span id='5.4.0'&gt;&lt;/span&gt;&lt;br/&gt;V.iv===
&lt;poem&gt;[MYRRHINA, PARDALISCA, OLYMPIO]&lt;br&gt;'''CHA.''' Ubi tu's hic qui colere mores Massilienses postulas?{{a|963}}
Nunc tu si veis subigitare me, probast occasio.{{a|964}}
Redi sis in cubiculum. Periisti hercle: age, accede huc modo.{{l|965}}
Nunc ego tecum aequom arbitrum extra considium captavero.{{a|966}}
'''LY.''' Perii, fusti defloccabit iam illic homo lumbos meos.{{r|5.4.5|5}}{{a|967}}
Hac iter faeifindumst: nam illac lumbifragiumst obuiam.{{a|968}}
'''CLE.''' Iubeo te salvere, amator. '''LY.''' Ecce autem uxor obuiamst.{{a|969}}
Nunc ego inter sacrum saxumque sum nec quo fugiam scio:{{l|970}}
hac lupi, hac eanes: lupina scaeua fusti rem gerit.{{a|971}}
Hercle, opinor, permutavi ego illuc nunc verbum vetus.{{r|5.4.10|10}}{{a|972}}
Hac ibo: caninam scaeuam spero meliorem fore.{{a|973}}
'''CLE.''' Quid agis, dismarite? Mi vir, unde hoe ornatu aduenis?{{a|974}}
Quid fecisti scipione[m] aut quod habuisti pallium?{{l|975}}
'''PAR.''' In adulterio, dum moechissat Casinam, credo perdidit{{a|976}}
'''LY.''' Occidi. '''CHA.''' Etiamne imus cubitum? Casina sum. '''LY.''' In malam crucem.{{r|5.4.15|15}}{{a|977}}
'''CHA.''' Non amas me? '''CLE.''' Quin responde: tuo quid faetumst pallio?{{a|978}}
'''LY.''' Baeehae hercle, uxor— '''CLE.''' Bacchae? '''LY.''' Bacchae hercle, uxor—'''MY.''' Nugatur seiens.{{a|979}}
Nam ecastor nunc Bacchae nullae ludunt. '''LY.''' Oblitus fui.{{l|980}}
Sed tamen Bacchae— '''CLE.''' Quid Bachae? '''LY.''' Sin id fieri non potest —{{a|981}}
'''CLE.''' Times ecastor. '''LY.''' Egone? Mentire hercle. '''CLE.''' Nam palles male. {{r|5.4.20|20}}{{a|982}}
n &lt;nowiki&gt;* * *&lt;/nowiki&gt; quid me &lt;nowiki&gt;* * *&lt;/nowiki&gt; us &lt;nowiki&gt;* * *&lt;/nowiki&gt; am me rogas?{{a|983}}
&lt;nowiki&gt;* * *&lt;/nowiki&gt; male r &lt;nowiki&gt;* * *&lt;/nowiki&gt; mihi.{{a|984}}
&lt;nowiki&gt;* * *&lt;/nowiki&gt; gratulor.{{l|985}}
&lt;nowiki&gt;* * *&lt;/nowiki&gt; senex.{{a|986}}
Ho &lt;nowiki&gt;* * *&lt;/nowiki&gt;{{r|5.4.25|25}}{{a|987}}
&lt;nowiki&gt;* * *&lt;/nowiki&gt; unc Casinust &lt;nowiki&gt;* * *&lt;/nowiki&gt;{{a|988}}
qui hic &lt;nowiki&gt;* * *&lt;/nowiki&gt; lem frus &lt;nowiki&gt;* * *&lt;/nowiki&gt; ram &lt;nowiki&gt;* * *&lt;/nowiki&gt; dis{{l|990|989-990}}
qui etiam me miservm famosum fecit flagitiis suis.{{a|991}}
'''LY.''' Non taces? '''OL.''' Non hercle vero taceo: nam tu maxumo{{a|992}}
me opsecravisti opere, Casinam ut poscerem uxorem mihi.{{r|5.4.30|30}}{{a|993}}
'''LY.''' Tui amoris calisa ego istuc feci. '''CLE.''' Immo Hector Ilius{{l|995|994-995}}
te quidem oppressit. '''LY.''' Feci ego istaec tdicta quae vos dicitis?{{a|996}}
'''CLE.''' Rogitas etiam? '''LY.''' Si quidem hercle feci, feci nequiter.{{a|997}}
'''CLE.''' Redi modo huc intro: monebo, siqui meministi minus.{{a|998}}
'''LY.''' Hercle opinor potius vobis credam quod vos dicitis.{{r|5.4.35|35}}{{a|999}}
Sed, uxor, da viro hanc veniam. Myrrhina, ora Cleostratam.{{l|1000}}
Si umquam posthac aut amasso Casinam aut occepso modo,{{a|1001}}
ne ut eam amasso, si ego umquam adeo posthac tale admisero,{{a|1002}}
nulla causast, quin pendentem me, uxor, virgis verberes.{{a|1003}}
'''MY.''' Censeo ecastor veniam hanc dandam.'''CLE.''' Faciam, ut iubes.{{r|5.4.40|40}}{{a|1004}}
Propter eam rem hanc tibi nunc veniam millus gravate prospero,{{l|1005}}
hanc ex longa longiorem ne faciamus fabulam.{{a|1006}}
'''LY.''' Non iratas? '''CLE.''' Non sum irata. '''LY.''' Tuaen fidei credo? '''CLE.''' Meae.{{a|1007}}
'''LY.''' Lepidiorem uxorem nemo quisquam, quam ego habeo hanc, habet.{{a|1008}}
'''CLE.''' Age, tu redde huic scipionem et pallium. '''CHA.''' Tene, si lubet.{{r|5.4.45|45}}{{a|1009}}
Mihi quidem edepol insignite factast magna iniuria:{{l|1010}}
duobus nupsi, neuter fecit quod novae nuptae solet.{{a|1011}}
'''PAR.''' Spectatores, quod futurumst intus, id memorabimus.{{a|1012}}
Haec Casina huius reperietur filia esse ex proxumo{{a|1013}}
eaque nubet Euthynico nostro erili filio.{{r|5.4.50|50}}{{a|1014}}
Nunc vos aequomst manibus meritis meritam mercedem dare.{{l|1015}}
Qui faxit, clam uxorem ducet semper scortum quod volet:{{a|1016}}
verum qui non manibus clare quantum poterit plauserit,{{a|1017}}
ei pro scorto supponetur ircus unctus nautea.{{a|1018}}&lt;/poem&gt;
{{finis}}
{{textquality|25%}}</text>
      <sha1>mk84n68who9r0tknf4f2ae908dnjssk</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Syntra</title>
    <ns>0</ns>
    <id>71779</id>
    <revision>
      <id>286287</id>
      <parentid>236173</parentid>
      <timestamp>2026-10-30T21:05:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Demetrius Talpa</username>
        <id>13304</id>
      </contributor>
      <origin>286287</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6404" sha1="8qf50055gijuudrrr2l1tl9pmy9dx4u" xml:space="preserve">{{titulus
|Scriptor=Aloysia Sygaea
|OperaeTitulus=Syntra
|Annus=1553
|Genera=Carmina
|Editio=1566
|Fons= [https://luisasigeadevelasco.blogspot.com/2016/09/syntra.html ]
}}
&lt;poem&gt;
«Est locus, occiduas ubi sol æstivus ad oras
      Inclinat radios, nocte premente diem:
Oceanumque petit, curruque invectus eburno,
      Iam cursu lassos æquore tingit equos.
{{Versus|5}}Vallis ibi inclusa, scopulis ad sidera ductis,
      Deflectit clivos: murmurat intus aqua.
Obiicit Oceano molem, ternæque minantur
      ''Supernae ''[Excelsæ] rupes tangere tecta poli.
Et nisi condensi cingant fastigia nimbi,
      {{Versus|10}}His cælum credas sistere verticibus.
Rupibus his Fauni, sunt hic quoque lustra ferarum,
      Venator matres figat ubi et catulos.
Inferne viridi densantur robora fronde:
      Silvano et Satyris efficit umbra domos.
{{Versus|15}}Populus hic, corylique decus, fagusque pirusque,
      Et cerasus, prunus, castaneaeque nuces,
Et plantæ innumeræ mortalibus esca beatis,
      Quæ sunt divorum munera ''non hominum'' [cælicolum]&lt;ref&gt;''Litteris italicis'' textus manuscripti Sygaeae designatus est, in parentheses [ ] textus editionis principis anni 1566 collocatus.&lt;/ref&gt;.
Flava Ceres dextra mortales ''volvere'' [vertere] terram,
      {{Versus|20}}Et serere, et messes condere, sponte docet.
Pan læva, Arctoum mundus qua surgit ad axem,
      Pascere dat passim ''gramine posse pecus'' [gramina læta gregi].
Citrea mala rubent, vallis qua tendit ad imum,
      Qualia fert rutilans hortulus Hesperidum:
{{Versus|25}}Et lauri frondes, victorum premia quondam,
      Quæque poetarum texere serta solent:
Et myrtus Veneri sacra crispatur in umbra:
      Cuncta placent fructu, floribus ас redolent.
Hic philomela canit, turtur gemit atque columba:
      {{Versus|30}}Nidificant volucres, quotquot ad astra volant.
Silva avium cantu resonat, florentia subtus
      Prata rosas pariunt, liliaque et violas,
Fragrantemque thymon, mentam, ''quoque pullegiumque'' [roremque marinum],
      Narcyssum et neptam, basylicumque dium [sacrum]:
{{Versus|35}}Atque alios flores, ramos herbasque virentes,
      Terra creat pinguis vallibus ac nemore.
Quis passim Dryades capiti cinxere corollas,
      Et Fauni et Nymphæ cornigerique Dei.
Ast ubi ''devexam'' [præcipitans] leni fluit unda susurro
      {{Versus|40}}Per vallem umbrosam rupibus ''alta cadens'' [aeriis]:
Stagna replet, pulchræ mersant ubi corpora Nymphæ,
      Aurora aut splendet, seu regit umbra polum:
Regia celsa lacu supereminet, unde comantem
      ''Prospiciat'' [Prospectat] silvam candida virginitas.
{{Versus|45}}Hinc ego prospiciens, oculis dum singula lustro,
      Naturæ admirans munera, delitias,
Liquerat Auroram Cephalus, vultuque rubenti
      Illa aperit terras, pandit et illa polum:
Emersit stagnis subito pulcherrima Nympha
      {{Versus|50}}Tunc forma referens, corpore, voce deam.
Suspicit, adloquitur que ultro me in arce [hac voce] sedentem
      Vocibus his: “Salve grata puella ''Diis'' [Deis].
''Pectore quid volvia, Sygea, de Principe tanta'' [Quid tecum, SYGEA, putas? Tu principis almæ]
      Arcibus his ''posita ''[spectans] noscere fata cupis?”
{{Versus|55}}Tunc ego: “Si superi firmarent numine quantum
      Exoptem, dominant tollere ad astra velim,
''Tu que cesariem ''[О quæ cæsarie],'' vultumque, oculosque sinusque ''[vultuque, oculisque, sinuque],
      Et certe incessu ''tu mihi tota Dea es''! [diva videre mihi!]
Nympha loci custos, vitreo quæ gurgite lymphas
      {{Versus|60}}Concipis, et Divum pandere fata potes:
Tu mihi fatorum seriem, quæ regia virgo
      Regna manet, resera, ''quive ''[quosve] ''manent thalami'' [manet thalamos?]”
Illa libens roseo ( dum sic loquor) intonat ore:
      “Quod, virgo, rogitas, accipe, nec dubita.
{{Versus|65}}Neptunus genitor nuper me ad ''alta ''[summa] tonantis
      Atria ''deduxit'' [perduxit] concelebrata Diis [Deis].
''Consedimus'' [Constiterant] cuncti ''ambrosia cum nectare pasti'' [vescentes nectare, пес non]
      ''Virginis et dulces fata levant epulas'' [Ambrosia: at postquam mensa remota fuit],
Digna petunt divi regali in principe dona,
      {{Versus|70}}Imperio ut superet, quas superat meritis.
Docta Minerva aderat, Musaeque [cantusque] inventor Apollo,
      ''Calliopeque primi, pignora grata Iovi'' [Nec non Calliope, pignora chara Iovis].
Quos coluit virgo, quorumque exercuit artes,
      ''Hicque vicem referunt prospera cuncta petunt ''[Illi gratantes munera pulchra petunt].
{{Versus|75}}Iuppiter his ridens [adridens] vultu, quo sidera lustrat,
      Respondet Divis, qui petiere simul:
“Gaudete, o Superi: ''perstant'' [perstare] immota potentis
      Principis augustæ maxima fata ''vobis'' [volo].
Nec, licet adspiciat quasdam nunc carpere regna,
      {{Versus|80}}Desperet: capient mox sua fata locum.
Nonnisi per magnos vincuntur magna labores:
      Nec tulit ignavos regia celsa Deos.
Quosque aliæ sponsos ''captant'' [captent], visuntur ubique:
      Quem sibi fata parant, nonnisi summa tenet.
{{Versus|85}}Нæс reget imperium felix, quum nupserit, orbis:
      Pacatus dominæ cedet uterque polus.
Vade ergo, et timide ''referes'' [referas], quæ diximus, ore
      Fatidico, ut lætos exigat illa dies.
Nec sis sollicita, aut metuas prædicere fata:
      {{Versus|90}}Succedent votis ordine cuncta tuis.”
“Augurii, repeto, tempus mihi, Nympha, recense.”
      “Recte, inquit, rogitas: tempora nosse opus est.
Nam Pater Omnipotens, epulis de more solutis,
      Fatorum superis tempora certa dedit.
{{Versus|95}}''Antequam rapidum volvat Sol aureus axem ''[Ante polum quam sol circum volvatur utrumque],
      Sæpius a Cancro versus ad Ægoceron,
Quæ cecini, venient: voti rea maxima princeps
      Ante aras [aram] supplex tunc pia thura feret.
Dixerat, et liquidas resilit Dea rursus in undas,
      {{Versus|100}}Præcipiti et saltu gurgite mersa latet.
Ast ego, quæ Infantis causa dubitare solebam
      Antea, tunc rediens omine certa fui.
Mercurium, credo, Nymphæ sub imagine Olympo
      Demissum, ut Dominæ sic mihi fata canat.
{{Versus|105}}Nunc supplex tendo iunctas ad sydera palmas
      Pro tali augurio; nec mihi cassa fides.
Нæс ego ''cum videam'' [quum cernam] compleri in Principe vates,
      ''Inter cælicolas tunc mihi locus erit'' [ Spero cælicolas inter habere locum].»
&lt;/poem&gt;
===Notae===
&lt;small&gt;&lt;references /&gt;&lt;/small&gt;</text>
      <sha1>8qf50055gijuudrrr2l1tl9pmy9dx4u</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Usor:Sjgallagher2</title>
    <ns>2</ns>
    <id>86137</id>
    <revision>
      <id>286286</id>
      <parentid>286141</parentid>
      <timestamp>2026-10-30T20:43:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sjgallagher2</username>
        <id>29663</id>
      </contributor>
      <origin>286286</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1774" sha1="essileucv8u4hfx72dxfjojxk8fupm3" xml:space="preserve">Salve, my name is Sam, I'm a history of science and mathematics enthusiast who translates and annotates Latin and French, mostly from Early Modern sources. I have a website at [https://histomathsci.blogspot.com/ histomathsci.blogspot.com].

'''Projects started:'''

* Sacrobosco, [[De Sphaera Mundi]] - Complete
* Gauss, [[Theoria interpolationis methodo nova tractata]] - Complete
* Cotes, [[Logometria]] - Complete (but other parts of the Harmonia Mensurarum are still incomplete)
* Leibniz, [[Historia inventionis phosphori]] - Complete
* Leibniz, [[Annotatio de quibusdam Ludis|Annotatio de quibusdam Ludis; inprimis de Ludo quodam Sinico, differentiaeque Scachici &amp; Latrundulorum, &amp; novo genere Ludi Navalis]] - Complete
* Leibniz, Annotatio de quibusdam Ludis, [https://en.wikisource.org/wiki/Translation:Remarks_on_Certain_Games English translation] - Complete
* Leibniz, [[Quod Ens Perfectissimum existit]] (1676) - Short essay; critical notes excluded
* Leibniz, Quod Ens Perfectissimum existit, [https://en.wikisource.org/wiki/Translation:That_a_Most_Perfect_Being_Exists English translation] - Complete
* Vieta, [[Liber:Francisci_Vietae_in_artem_analyticem_isagoge.pdf]] - Complete
* Schott, [[Cursus Mathematicus]] - Large, already transcribed by Camena project, slowly adding those pages and formatting them
* [[Liber:M._Tulli_Ciceronis_Orationes-_Divinatio_in_Q._Caecilium._In_C._Verrem_(IA_abr4565.0001.001.umich.edu).pdf]]

'''Projects of Interest:'''

* Praetorius, [[Syntagma_musicum/Tomus_primus|Syntagma musicum I]] - Second reading
* More, [[Utopia]], [[Liber:Utopia,_More,_1518.djvu]]
* Descartes, [[Principia philosophiae]] - Needs a scan
* Descartes, [[Meditationes de prima philosophia]], [[Liber:Cartesius_-_Meditationes_de_prima_philosophia.djvu]]</text>
      <sha1>essileucv8u4hfx72dxfjojxk8fupm3</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>286328</id>
      <parentid>286286</parentid>
      <timestamp>2026-10-31T02:03:00Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sjgallagher2</username>
        <id>29663</id>
      </contributor>
      <origin>286328</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1854" sha1="ndex6jqx5ypz0lwc76jtnff7n97vu14" xml:space="preserve">Salve, my name is Sam, I'm a history of science and mathematics enthusiast who translates and annotates Latin and French, mostly from Early Modern sources. I have a website at [https://histomathsci.blogspot.com/ histomathsci.blogspot.com].

'''Projects started:'''

* Sacrobosco, [[De Sphaera Mundi]] - Complete
* Gauss, [[Theoria interpolationis methodo nova tractata]] - Complete
* Cotes, [[Logometria]] - Complete (but other parts of the Harmonia Mensurarum are still incomplete)
* Leibniz, [[Historia inventionis phosphori]] - Complete
* Leibniz, [[Annotatio de quibusdam Ludis|Annotatio de quibusdam Ludis; inprimis de Ludo quodam Sinico, differentiaeque Scachici &amp; Latrundulorum, &amp; novo genere Ludi Navalis]] - Complete
* Leibniz, Annotatio de quibusdam Ludis, [https://en.wikisource.org/wiki/Translation:Remarks_on_Certain_Games English translation] - Complete
* Leibniz, [[Quod Ens Perfectissimum existit]] (1676) - Short essay; critical notes excluded
* Leibniz, Quod Ens Perfectissimum existit, [https://en.wikisource.org/wiki/Translation:That_a_Most_Perfect_Being_Exists English translation] - Complete
* Vieta, [[Liber:Francisci_Vietae_in_artem_analyticem_isagoge.pdf]] - Complete
* Schott, [[Cursus Mathematicus]] - Large, already transcribed by Camena project, slowly adding those pages and formatting them

'''Projects of Interest:'''

* Praetorius, [[Syntagma_musicum/Tomus_primus|Syntagma musicum I]] - Second reading
* More, [[Utopia]], [[Liber:Utopia,_More,_1518.djvu]]
* Descartes, [[Principia philosophiae]] - Needs a scan
* Descartes, [[Meditationes de prima philosophia]], [[Liber:Cartesius_-_Meditationes_de_prima_philosophia.djvu]]
* * Created proofread version of [[In Verrem/Actio I]] based on this [[Liber:M._Tulli_Ciceronis_Orationes-_Divinatio_in_Q._Caecilium._In_C._Verrem_(IA_abr4565.0001.001.umich.edu).pdf|1916 version]]</text>
      <sha1>ndex6jqx5ypz0lwc76jtnff7n97vu14</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>286329</id>
      <parentid>286328</parentid>
      <timestamp>2026-10-31T02:03:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sjgallagher2</username>
        <id>29663</id>
      </contributor>
      <origin>286329</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1852" sha1="64b0kv2wh2xdgiryigq129oncxbrbp9" xml:space="preserve">Salve, my name is Sam, I'm a history of science and mathematics enthusiast who translates and annotates Latin and French, mostly from Early Modern sources. I have a website at [https://histomathsci.blogspot.com/ histomathsci.blogspot.com].

'''Projects started:'''

* Sacrobosco, [[De Sphaera Mundi]] - Complete
* Gauss, [[Theoria interpolationis methodo nova tractata]] - Complete
* Cotes, [[Logometria]] - Complete (but other parts of the Harmonia Mensurarum are still incomplete)
* Leibniz, [[Historia inventionis phosphori]] - Complete
* Leibniz, [[Annotatio de quibusdam Ludis|Annotatio de quibusdam Ludis; inprimis de Ludo quodam Sinico, differentiaeque Scachici &amp; Latrundulorum, &amp; novo genere Ludi Navalis]] - Complete
* Leibniz, Annotatio de quibusdam Ludis, [https://en.wikisource.org/wiki/Translation:Remarks_on_Certain_Games English translation] - Complete
* Leibniz, [[Quod Ens Perfectissimum existit]] (1676) - Short essay; critical notes excluded
* Leibniz, Quod Ens Perfectissimum existit, [https://en.wikisource.org/wiki/Translation:That_a_Most_Perfect_Being_Exists English translation] - Complete
* Vieta, [[Liber:Francisci_Vietae_in_artem_analyticem_isagoge.pdf]] - Complete
* Schott, [[Cursus Mathematicus]] - Large, already transcribed by Camena project, slowly adding those pages and formatting them

'''Projects of Interest:'''

* Praetorius, [[Syntagma_musicum/Tomus_primus|Syntagma musicum I]] - Second reading
* More, [[Utopia]], [[Liber:Utopia,_More,_1518.djvu]]
* Descartes, [[Principia philosophiae]] - Needs a scan
* Descartes, [[Meditationes de prima philosophia]], [[Liber:Cartesius_-_Meditationes_de_prima_philosophia.djvu]]
* Created proofread version of [[In Verrem/Actio I]] based on this [[Liber:M._Tulli_Ciceronis_Orationes-_Divinatio_in_Q._Caecilium._In_C._Verrem_(IA_abr4565.0001.001.umich.edu).pdf|1916 version]]</text>
      <sha1>64b0kv2wh2xdgiryigq129oncxbrbp9</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pagina:Cuerpo del derecho civil romano a doble texto (IA cuerpodelderechocivilromanoP1T2).pdf/547</title>
    <ns>104</ns>
    <id>86705</id>
    <revision>
      <id>286201</id>
      <parentid>283912</parentid>
      <timestamp>2026-10-30T15:21:02Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Analy Erika Mamani Huaman</username>
        <id>33116</id>
      </contributor>
      <comment>/* Emendata */</comment>
      <origin>286201</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2901" sha1="9x0gbpyys497i12yxd812tfwcvb5isw" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Analy Erika Mamani Huaman&quot; /&gt;{{InitiumBilinguis|s|lg=es}}&lt;/noinclude&gt;&lt;p style=&quot;text-indent: 1em;&quot;&gt;'''82. [84.]''' IDEM ''libro X. Quaestionum.''—Debitor decem legavit creditori, quae &lt;ref&gt;qui, Hal.&lt;/ref&gt; ei post annum sub pignore debebat; non, ut quidam putant, medii temporis tantum commodum ex testamento debetur, sed tota decem peti possunt. Nec tollitur petitio, si interim annus supervenerit, nam sufficit, quod utiliter dies cessit. Quodsi vivo testatore annus superveniat, dicendum erit, inutile effici legatum, quamquam constiterit ab initio. Sic et in dote praelegata &lt;ref&gt;relegata, Hal.&lt;/ref&gt; responsum est, totam eam ex testamento peti posse. Alioquin secundum illam sententiam, si interusurium tantum est in legato, quid dicemus, si fundus legatus sit ex die debitus —nam nec pecunia peti potest, quae non est legata, nec pars fundi facile inveniri posset, quae possit pro commodo peti—?&lt;/p&gt;   

&lt;p style=&quot;text-indent: 1em;&quot;&gt;§ 1.—Si primo, et secundo, et tertio heredibus institutis, sic legata dentur: «si mihi primus heres non erit, secundus Titio decem dato; si secundus mihi heres non erit, primus Seio fundum Tusculanum dato», utrisque omittentibus hereditatem, primo et secundo, quaerebatur, substituti, quos iis dederat, an, et cui legata praestare debent? Ab utroque substituto legata debentur.&lt;/p&gt;

&lt;p style=&quot;text-indent: 1em;&quot;&gt;§ 2.—Servo alieno posse rem domini legari, Valens scribit; item id, quod domino eius pure debetur, quum enim servo alieno aliquid in testamento damus, domini persona ad hoc tantum inspicitur, ut sit cum eo testamenti factio; ceterum ex persona servi constitit legatum. Et ideo rectissime Iulianus definit, id demum servo alieno legari posse, quod ipse liber factus capere posset; calumniosa est enim illa adnotatio, posse legari servo et quamdiu serviat, nam et hoc legatum ex persona servi vires accipit. Alioquin et illud adnotaremus, esse quosdam servos, qui, licet libertatem consequi non possint, attamen legatum et hereditatem possunt acquirere domino. Ex illo igitur praecepto, quod dicimus, servi inspici personam in testamentis, dictum est, servo hereditario legari posse. Ita non mirum, si res domini, et quod ei debetur, servo eius pure legari possit, quamvis domino eius non possent haec utiliter legari.&lt;/p&gt;  

&lt;p style=&quot;text-indent: 1em;&quot;&gt;'''83. [85.]''' IDEM ''libro XI. Quaestionum.''— Latinus Largus: proxime ex facto incidit species talis: libertinus patronum ex semisse heredem instituit, et filiam suam ex alio semisse; fideicommisit filiae, ut quibusdam ancillis patroni restitueret, quum eae manumissae essent; et si eadem filia heres non esset, substituit ei easdem ancillas; quoniam filia non voluit heres existere ancillae iussu domini, id est patroni &lt;ref&gt;id est patroni, omítelas Hal.&lt;/ref&gt;, adierunt defuncti hereditatem; post aliquantum temporis ab eo manumissae quaerebant, an fideicommissum petere ab eodem patrono&lt;/p&gt;&lt;noinclude&gt;{{ExitusBilinguis|s|lg=es}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>9x0gbpyys497i12yxd812tfwcvb5isw</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pagina:Prisciani Institutionum grammaticarum libri II (v. 1, ed Hertz).djvu/418</title>
    <ns>104</ns>
    <id>86813</id>
    <revision>
      <id>286205</id>
      <parentid>283609</parentid>
      <timestamp>2026-10-30T15:43:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Saumache</username>
        <id>27923</id>
      </contributor>
      <comment>/* Incerta */</comment>
      <origin>286205</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1625" sha1="gpusygoh2i1fbf1m8isxkctcecz8v0i" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;2&quot; user=&quot;Saumache&quot; /&gt;{{rh|386|PRISCIANI INST.}}&lt;/noinclude&gt;{{spatium||ut cicurari et dominari possi}}t&lt;ref&gt;deest&lt;/ref&gt;, {{graeca|''δεσπόζεσϑαι''}}, passive ‘dominar’. {{wl|Q704313|{{spatium||Lucius Caeliu}}s}}: {{spatium||ubi senatus intellexit populum depecular}}i&lt;ref&gt;deest&lt;/ref&gt;, {{graeca|''ἀποσυλοῦσϑαι''}}. {{wl|Q297183|{{spatium||Gaius Gracchu}}s}}: {{spatium||aerarium delargitur Romano popul}}o&lt;ref&gt;deest&lt;/ref&gt;, ‘delargitur’ passive protulit. {{wl||{{spatium||Gaius Memmiu}}s}}: {{spatium||quam stulte conficta, quam aperte sunt ementit}}a&lt;ref&gt;deest&lt;/ref&gt;, {{graeca|''ἐψευσμένα''}}. {{spatium||{{wl|Q1541|Cicero}}}} in {{spatium||{{wl|Q604091|M. Antonium}} libro I}}I: {{spatium||quem ipse ementitis auspiciis vitiosum fecera}}t&lt;ref&gt;[[Philippicae/Oratio II#88|Philippicae 2.35.88]]&lt;/ref&gt;, ‘ementitis’ {{graeca|''ψευσϑεῖσιν''}}. {{wl|Q12275963|{{spatium||Viselliu}}s}}: {{spatium||bonae res per illos a raro initio exorsae ad summum pervenerun}}t&lt;ref&gt;deest&lt;/ref&gt;, ‘exorsae’ id est ‘initae’. {{wl|Q175042|{{spatium||Nigidiu}}s}}: {{spatium||experienda rati}}o.&lt;ref&gt;deest&lt;/ref&gt; {{wl|Q319273|{{spatium||Asiniu}}s}}: {{spatium||cuius experta virtus bello Germaniae traducta ad custodiam Illyrici es}}t&lt;ref&gt;deest&lt;/ref&gt;, ‘experta’ passive. {{l|20}}{{spatium||{{wl|Q311287|Accius}}}}:&lt;poem&gt;{{gap|4em}}{{spatium||multa inventa expertaque ex hoc sunt bon}}a.&lt;ref&gt;deest&lt;/ref&gt;&lt;/poem&gt;{{wl|Q662582|{{spatium||Fenestell}}a}}: {{spatium||frustratus igitur a spe, devictus in castra se recepi}}t&lt;ref&gt;deest&lt;/ref&gt;, ‘frustratus’ {{graeca|''ματαιωθείς''}}. {{wl||{{spatium||Laberiu}}s}}:&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>gpusygoh2i1fbf1m8isxkctcecz8v0i</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pagina:Prisciani Institutionum grammaticarum libri II (v. 1, ed Hertz).djvu/419</title>
    <ns>104</ns>
    <id>86814</id>
    <revision>
      <id>286207</id>
      <parentid>283615</parentid>
      <timestamp>2026-10-30T16:01:11Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Saumache</username>
        <id>27923</id>
      </contributor>
      <comment>/* Incerta */</comment>
      <origin>286207</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2348" sha1="cwt4lqsi5id03ae8o9mddta0irm8wtp" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;2&quot; user=&quot;Saumache&quot; /&gt;{{rh||LIBER VIII 19—21|387}}&lt;/noinclude&gt;&lt;poem&gt;{{gap|10em}}{{spatium||frustramur, inridemu}}r.&lt;ref&gt;deest&lt;/ref&gt;&lt;/poem&gt;{{spatium||{{wl|Q206119|Varro}}}}: {{spatium||ab amicis hortaretu}}r.&lt;ref&gt;deest&lt;/ref&gt; {{wl|Q10133|{{spatium||Suetoniu}}s}} in {{spatium||VIII {{wl||praetorum}}}}: {{spatium||fasti dies sunt, quibus ius fatur, id est dicitur, ut nefasti, quibus non dicitu}}r.&lt;ref&gt;deest&lt;/ref&gt; {{spatium||{{wl|Q1398|Virgilius}}}} in {{spatium||{{wl|Q546203|bucolico}}}}:&lt;poem&gt;{{gap|4em}}{{spatium||Nunc oblita mihi tot carmina, vox quoque Moerim
{{gap|4em}}Ipsa fugi}}t,&lt;ref&gt;[[Eclogae vel bucolica/Ecloga IX#50|Eclogae 9.53-54]]&lt;/ref&gt;&lt;/poem&gt;‘oblita’ passive dixit. {{spatium||{{wl|Q6197|Horatius}}}} in {{spatium||II {{wl|Q943884|carminum}}}}:&lt;poem&gt;{{gap|8.5em}}{{spatium||nulla decempedis
{{gap|4em}}Metata privatis opacam
{{gap|4em}}Porticus excipiebat arcto}}n.&lt;ref&gt;[[Carmina (Horatius)/Liber II/Carmen XV#10|Carmina (Horatius) 2.15.14-16]]&lt;/ref&gt;&lt;/poem&gt;similiter protulerunt tam in activa quam in passiva significatione: ‘tutor’, ‘vador’, ‘venor’, ‘velificor’ – unde {{wl|Q193800|{{spatium||Iuvenali}}s}} in {{spatium||III}}I:&lt;poem&gt;{{gap|4em}}{{spatium||Velificatus Atho}}s&lt;ref&gt;[[Saturae (Iuvenalis, Bucheler)/Liber IV/Satura X#170|Saturae (Iuvenalis) 4.10.174]]&lt;/ref&gt; –,&lt;/poem&gt;‘vociferor’, ‘veneror’ – {{spatium||{{wl|Q1398|Virgilius}}}} in {{spatium||III {{wl|Q60220|Aeneidos}}}}:&lt;poem&gt;{{gap|6em}}{{spatium||cursusque dabit venerata secundo}}s&lt;ref&gt;[[Aeneis/Liber IV#460|Aeneis IV#460]]&lt;/ref&gt; –,&lt;/poem&gt;‘confiteor’, ‘tueor’, ‘aggredior’, ‘stipulor’. {{r|21}}in quo illud quoque est observandum, quod activa significatione quomodo passiva ablativo coniungitur, ‘stipulor a te’ pro ‘interrogo te’ et ‘interrogor a te’, quomodo dicimus ‘quaero a te’ pro ‘interrogo te’, quamvis sit activum. {{wl|Q193800|{{spatium||Iuvenali}}s}} in {{spatium||II}}I:&lt;poem&gt;{{gap|4em}}{{spatium||Quantum vis stipulare et protinus accipe, quid do,
{{gap|4em}}Vt totiens illum pater audia}}t,&lt;ref&gt;[[Saturae (Iuvenalis, Bucheler)/Liber III/Satura VII#165|Saturae (Iuvenalis) 3.7.165-166]]&lt;/ref&gt;&lt;/poem&gt;subauditur ‘a me stipulare’. ecce hic active, {{wl|Q10133|{{spatium||Suetoniu}}s}} autem passive protulit in {{spatium||IIII}} {{wl||{{spatium||praetoru}}m}}: {{spatium||Laetoria, quae vetat minorem annis}}&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>cwt4lqsi5id03ae8o9mddta0irm8wtp</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pagina:Prisciani Institutionum grammaticarum libri II (v. 1, ed Hertz).djvu/420</title>
    <ns>104</ns>
    <id>86815</id>
    <revision>
      <id>286211</id>
      <parentid>283611</parentid>
      <timestamp>2026-10-30T16:12:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Saumache</username>
        <id>27923</id>
      </contributor>
      <comment>/* Emendata */</comment>
      <origin>286211</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1888" sha1="j7wy7v0gkjirnix2wr9voxh5i8auiuo" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Saumache&quot; /&gt;{{rh|388|PRISCIANI INST.}}&lt;/noinclude&gt;{{spatium||viginti quinque stipular}}i&lt;ref&gt;deest&lt;/ref&gt;, {{graeca|''ἐπερωτᾶσϑαι''}}. {{spatium||{{wl|Q2039|Livius}}}} in {{spatium||XXXIX}} {{wl|Q1155892|{{spatium||ab urbe condit}}a}}: {{spatium||nec alieni momentis animi circumagi stipularique irato consuli tribunum plebe}}i.&lt;ref&gt;[[Ab urbe condita/Liber XXXIX#5.3|Ab urbe condita 39.5.3]]&lt;/ref&gt; {{spatium||{{wl|Q47160|Plautus}}}} in {{spatium||{{wl|Q617142|cistellaria}}}}:&lt;poem&gt;{{gap|4em}}{{spatium||Me respondere postulas: iniurium est,
{{gap|4em}}Stipulari semper me ultro oportet a viris,
{{gap|4em}}Eum quaestum facio, nil viris promitter}}e,&lt;ref&gt;[[Cistellaria#374|Cistellaria 374-376]]&lt;/ref&gt;&lt;/poem&gt;active dixit. idem in {{spatium||{{wl|Q1233667|Pseudulo}}}}:&lt;poem&gt;{{gap|4em}}{{spatium||Minae viginti salvae et sanae sunt tibi,
{{gap|4em}}Hodie quas abs te est instipulatus Pseudulu}}s.&lt;ref&gt;[[Pseudolus#1068|Pseudolus 1068-1069]]&lt;/ref&gt;&lt;/poem&gt;idem in {{spatium||{{wl|Q1226518|rudente}}}} passive dicit:&lt;poem&gt;{{gap|4em}}{{spatium||Ni dolo malo instipulatus sis sive etiamdum siem
{{gap|4em}}Quinque et viginti annos natu}}s.&lt;ref&gt;[[Rudens#1381|Rudens 1381-1382]]&lt;/ref&gt;&lt;/poem&gt;{{l|22}}sunt vero alia ex supra dicta forma (id est deponentium), quae passivam solam habent significationem: ‘nascor a te’, ‘orior a te’, ‘patior a te’, ‘mereor a te’, idque ostendit coniunctio casuum. nam quae vim activam is habent, genetivum vel dativum, pleraque autem accusativum casum assumunt, ut ‘misereor tui’, ‘medeor’ et ‘medicor tibi’ – dicitur tamen et ‘medico’ et ‘medicor’ et ‘medeor te’. {{spatium||{{wl|Q1398|Virgilius}}}} in {{spatium||I {{wl|Q674439|georgicon}}}}:&lt;poem&gt;{{gap|4em}}{{spatium||Semina vidi equidem multos medicare serente}}s.&lt;ref&gt;[[Georgicon (Greenough)/Liber I#190|Georgicon 1.193]]&lt;/ref&gt;&lt;/poem&gt;idem in {{spatium||II {{wl|Q674439|georgicon}}}}:&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>j7wy7v0gkjirnix2wr9voxh5i8auiuo</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pagina:Cuerpo del derecho civil romano a doble texto (IA cuerpodelderechocivilromanoP1T2).pdf/100</title>
    <ns>104</ns>
    <id>87335</id>
    <revision>
      <id>286200</id>
      <parentid>284961</parentid>
      <timestamp>2026-10-30T15:15:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>H QUEEM</username>
        <id>33140</id>
      </contributor>
      <comment>/* Emendata */</comment>
      <origin>286200</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2689" sha1="hl3epp2jc08jxq5dp9h3kmtcj3sj3e8" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;H QUEEM&quot; /&gt;{{InitiumBilinguis|s|lg=es}}&lt;/noinclude&gt;conditio legati exitio, quaeritum est, quum testamentum falsum non esse apparuerit &lt;ref&gt; Taur. según corrección del códice Fl.; apparuerit, omítela la escritura original.&lt;/ref&gt;, an fructus etiam mulieri praestari debeant? Respondi, praestandos.

'''49. IAVOLENUS libro III. &lt;ref&gt; IV., Hal.&lt;/ref&gt; ex Posterioribus Labeonis.'''—Frustra in rem, vel pignori dare licere,

&lt;center&gt;'''TIT. II'''&lt;/center&gt;

&lt;center&gt;'''DE NAUTICO FOENORE'''&lt;/center&gt;

&lt;center&gt;''[V. Cod. IV. 33.]''&lt;/center&gt;

1. MODESTINUS libro X. Pandectarum.&lt;ref&gt; XI., πανδεκτῶν, Hal.&lt;/ref&gt;—Traiecticia ea pecunia est, quae trans mare vehitur; ceterum si eodem loci consumatur, non erit traiecticia. Sed videndum, an merces ex ea pecunia comparatae in ea causa habeantur: et interest, utrum etiam ipsae merces traiciantur, an vero non, ut in traiecticia pecunia sit.

2. POMPONIUS libro III. &lt;ref&gt; IV., Hal.&lt;/ref&gt; ex Plautio.—Labeo ait, si merces, ut in portum perveniant, promissae sint, redhibendae pecuniae ratio sit, si non interierint, neque portum attigerint.

3. MODESTINUS libro IV. Regularum.—In traiecticia pecunia non ante periculum creditoris esse incipit, quam navis ex eo loco, unde navigatura est, solvat.

4. PAPINIANUS libro III. &lt;ref&gt; IV., Hal.&lt;/ref&gt; Responsorum.—Nihil interest, traiecticia pecunia sine periculo creditoris accepta sit, an post diem praestitutum et conditionem impletam, periculum eius creditoris desierit, utrubique igitur usurae maiores cessant, nec ultra legitimum fenus exigendum est; pecunia in alteram rem traiecticia perveniente, nec periculum, si hypothecae titulo maioris usurae tenentur. &lt;ref&gt; tenebuntur pro operis, omítelas la escritura original.&lt;/ref&gt;

§ 1.—Pro operis servi traiecticiae pecuniae gratia accepti, quod in stipulatione de usuris non deductum est, ad finem pecuniae &lt;ref&gt; centesimae, omítela Hal.&lt;/ref&gt;, aut dies certus &lt;ref&gt; centesimae, inserta Hal.&lt;/ref&gt; debetur. In stipulatione fenoris maritimi dies praestitutus, interpretatio, quod in eo tempore tantum fenus debeatur, stipulationem operarum &lt;ref&gt; usurarum, Hal.&lt;/ref&gt; prohibet.

5. SCAEVOLA libro VI. &lt;ref&gt; III., Hal.&lt;/ref&gt;Responsorum.—Si velut pretium est, et conditione, quanti &lt;ref&gt; quavis, Hal.&lt;/ref&gt; postea, cum mercium reversione sit, quia omnis pecunia in eadem traiecticia pecunia manet, et conditio est, quod pretium non deducit, velut ex eo, quantum res, si alioquin non venit, ut si mancipium, si non illud fuerit, si non contigerit, et cetera. Sed dubitabit, si pecunia conversa in comparationem mercium pecuniae debitoris, ut si cepisset &lt;ref&gt;Según nuestra corrección; coepisset, el códice Fl.&lt;/ref&gt;, redde-&lt;noinclude&gt;{{ExitusBilinguis|s|lg=es}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>hl3epp2jc08jxq5dp9h3kmtcj3sj3e8</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pagina:Schott CursusMathematicus 1677 googlebooks.pdf/19</title>
    <ns>104</ns>
    <id>87728</id>
    <revision>
      <id>286203</id>
      <parentid>286145</parentid>
      <timestamp>2026-10-30T15:35:01Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sjgallagher2</username>
        <id>29663</id>
      </contributor>
      <comment>/* Emendata */</comment>
      <origin>286203</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3209" sha1="8n6g49yp35utzyb0xmaiiydx5x68817" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Sjgallagher2&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;dam sanitatem, tum ad sanandum hominem; qualicunque tandem infirmitate detentum. Cujusmodi officinam meliori sanè similitudine Mathematum studio, quàm quâ Socratem expressit Alcibiades, comparandam duxi. Nonnulli eorum qui prima Mathematicæ palæstra limina subeunt, dum libros tot exoticis deformatos figuris, tot barbaris insignitos nominibus, tot insolitis characterum formis, circulis, lineis, triangulis, parallelogrammis, rhombis ac rhomboidibus implexos intricatosque, tot schematismorum Astronomicorum portentis depictos intuentur; ea omnia vel cum risu excipientes, mox propudiosum illud, ''cui bono'', occinunt; vel, quod pejus est, sañis cachinnisque imperitâ quâdam censoriæ virgulæ licentia immeritò execrantur, abominanturque. Alii contrà, neglecta externa rerum facie, uti otiosum minimè putant esse, quod tanto figurarum apparatu insignitum cernunt; ita quoque intimis mentis oculis in ea, quæ sub iis latent pretiosissimarum rerum cimelia defixi, abjecto cortice medullam sectantur, tantò majori explorandæ veritatis desiderio, quantò majores inde sibi scientiæ thesauros pollicentur. Talem tibi officinam præsens hoc Opus, Lector, exhibet; in quo quot Libri, tot pyxides sunt. In quibus primâ quidem fronte tot schematum tricis, tot insolitorum nominum monstris te terreri nolim, nec penetrandi difficultate ac labore vinci. Duri corticis involucra indefesso studio perfringe; ac deteges tandem, quod ingenii humani inquietudo &amp;amp; vota nullo non tempore adeo ardenter ambiêrunt, artium &amp;amp; scientiarum thesauros inexhaustos, inaccesaque scientiæ adyta reclusa, tanta rerum varietate instructa, tantâ arcanorum sociata multitudine &amp;amp; copiâ, ut nulla sit tam studiosè affectata oratio, nullum tam eruditæ pennæ robur, quæ eorum aut pretium, aut magnitudinem sufficienti adumbratione describat.

Fuit jam dudum à Republica Mathematica desideratus Vir imperterriti pectoris, qui superatis difficultatum scopulis, tum in Reipublicaæ Litterariæ bonum, tum ad Tyronum exstimulationem, Herculeos subdens oneri humeros, ''Cursum'' conderet ''Mathematicum'', quo universam Matheseos Encyclopædiam in certas classes redactam, methodo facili &amp;amp; expeditâ comprehenderet. Præstitit id tandem pro ea, qua pollet, ingenii amplitudine &amp;amp; capacitate P. Gaspar Schottus; qui frequentibus stimulis non à me tantùm, &amp;amp; ab iis quorum directioni subest, sed vel ab ipsa Cæsarea Majestate, cujus imperio recalcitrare nefas erat, sollicitatus, tandem Opus aggressus tanta felicitate confecit, quantam bonarum artium studiosi desiderare poterant. Ad divisionem Operis quod attinet, continet id viginti octo libros, quibus singularis ordinis progressu omnem Matheseos ambitum ita conclusit, ut quid ei addas, quid demas, dispicere vix valeas. Ordini stylum junxit didacticum, &amp;amp; Scholis appositè adaptatum, quo Arithmetica Geometricis, utraque Astronomicis, hæc Opticis, Staticisque ita pulchrè, scitè, &amp;amp; eleganter connexuit, ut quemadmodum in catena heracleotica annulus annulum, ita compositis ritè argumentis unum alterum pulchro sanè confluxu ultrò ad se allicere, &amp;amp; attrahere, attractum occultis modis in unionem alterius nescio quo magnetismo&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>8n6g49yp35utzyb0xmaiiydx5x68817</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pagina:Schott CursusMathematicus 1677 googlebooks.pdf/20</title>
    <ns>104</ns>
    <id>87729</id>
    <revision>
      <id>286206</id>
      <parentid>285747</parentid>
      <timestamp>2026-10-30T15:52:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sjgallagher2</username>
        <id>29663</id>
      </contributor>
      <comment>/* Emendata */</comment>
      <origin>286206</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3263" sha1="l08dyj17s8sze3sn3p635lk7r5qc113" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Sjgallagher2&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;conjugere videatur. Invenient hîc Matheseos Tyrones, quo sitibunda uberrimis fontium venis labra proluant, proficiantque non tam ordinis ratione, quam Disciplinarum {{Greek|ϰατὰ τὰς ἀϱχὰς}} traditarum luculentâ methodo, doctrina exquisita, facili, clarâ, &amp;amp; vel ipsì durioribus ingeniis haud imperviâ. Nil dico hîc de summis emolumentis, quæ ex hujus lectione Operis, veluti ex cornu quodam Copiæ redundabunt: sileo utilitates, quas sacra Mathesis, hoc Opere contenta, nullo non hominum statui confert: prætereo intemeratæ voluptatis ubertatem, qua suos sibi deditos Alumnos eadem demulcet. Quæ major voluptas &amp;amp; delectatio homini ad cœlum aspiciendum contemplandumque nato esse potest illa, quæ ex cœlestium rerum cognitione &amp;amp; scientia percipitur? Quid scire non aveat, qua ratione tantæ astralium corporum moles, tot raris immutabilibusque cursibus in æthere permeabili circumagitentur? quanta eorundem corporum magnitudo, &amp;amp; à se invicem atque à terra distantia? qui cœlestium virtutum influxus? Hæc, atque his similia, non nisi divinum Matheseos studium docet. Ea etenim sola cœlos penetrat, atque ad altissimos astrorum exercitus, eodem quo ipsa motu cursuque agitata, pertingens, non cuncta duntaxat pervadit, &amp;amp; veluti manibus attrectat, ac versatur, sed tantarum rerum ordinem, numerum, motum, magnitudines, intervalla, brevibus dimensa circumscriptionibus, infallibili numerorum calculo definita, angusto orbis spatio comprehensa, cœlo demissa hominibus defert; luminarium, Solis dico; Lunæque deliquia, suis quandoque futura temporibus, summo mortalium stupore &amp;amp; admiratione non exhibet solùm, sed &amp;amp; mirâ ingenii sagacitate &amp;amp; solertiâ demonstrat. Terris verò reddita, regiones omnes, cuncta perlustrat maria; Oceanumque pervagata, strictis exiguæ chartæ angustiis omnem nobis Geocosmi distributionem ob oculos ponit, &amp;amp; quantis singula à singulis distent intervallis, mira quadam proportionis evidentia ostendit: ut nihil jam quo labefactari tanta ejus contentio queat, interrumpere posse videatur, non strata super terræ superficiem maria; non saxorum asperitates; non impendentium montium altitudines, immensitateque camporum; non ille, qui fusus prope immensa cœlorum confinia aër, ejusdem velocitati moram ac tarditatem afferat, quin minùs cuncta perlustret, ac perfectè descripta, dimensaque, ut dissentiri non possis, objiciat. Hæc (ut innumera alia præteream) in tanta opinionum discrepantia, in tanto contrariantium placitorum conflictu, in summa rerum ignoratione, in tectæ veritatis revelatione sese veluti arbitram quandam, tutamque ducem ac magistram constituit, &amp;amp; interponit, dum, Pythagorâ teste, ad summum humanæ cognitionis fastigium tutum parat aditum, lenemque struit ascensum. Hæv naturæ obscuritate involutas rerum causas, &amp;amp; inaccessa Mundi Sacramenta, veluti profunda quadam obvelata caligine, mentis acumine non attingit tantùm, sed &amp;amp; è tenebris, quibus obtecta jacebant, evoluta, abditarum rerum indagine tandem in lucem educit. Quid tam singulare, &amp;amp; propè divinum, quàm vulgi posse stuporem &amp;amp; admirationem eludere; &amp;amp; raptas vana formidine mentes imperitorum, ratione soli sibi percepta disolvere, torpentesque ad&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>l08dyj17s8sze3sn3p635lk7r5qc113</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pagina:Schott CursusMathematicus 1677 googlebooks.pdf/21</title>
    <ns>104</ns>
    <id>87730</id>
    <revision>
      <id>286209</id>
      <parentid>285748</parentid>
      <timestamp>2026-10-30T16:09:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sjgallagher2</username>
        <id>29663</id>
      </contributor>
      <comment>/* Emendata */</comment>
      <origin>286209</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2905" sha1="9dqimggl67wn68zg0zlsktq8ylweb5x" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Sjgallagher2&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;spem rursus &amp;amp; fiduciam excitare? Sunt hæc divinæ Matheseos miracula; adeo ut nihil inter humanæ mentis repertum sit tam rarum, mirum, insolitum, paradoxum, quod Mathesis non ex abditis Arithmeticæ, Geometricæ, Musicæ, Astronomicæ, Opticæ, Mechanicæ, Staticæque officinis, miro quodam Artis &amp;amp; Naturæ conjugio produxerit. Sine hac omne deficit militaris disciplinæ studium; languescit in urbibus quà defendendis, quà oppugnandis, militibusque in aciem ritè disponendis, vigor omnis, atque industria. Hæc temporum Magistra; hæc æqui bonique, justi atque injusti arbitra, dum vitiis pœnas, virtutibusque præmia, unicuique quod suum est, ad Geometricæ, Arithmeticæ, atque Harmonicæ proportionis leges, quibus Reipublicæ salus, atque humani generis, quin vel ipsius Mundi conservatio subsistit, unicè decernit, &amp;amp; aptè distribuit.

Quare si nihil vobis, Tyrone, ad delectationem jucundius, nihil ad existimationem honestius, nihil ad vitæ fructum optabilius, ad rerum cognitionem aptius, ad Rempublicam administrandum utilius, &amp;amp; denique ad vitæ beatitudinem salubrius possit accidere; quis non operam, curam, studiumque omne in hisce Disciplinis omnium maximis addicendis sibi impendendum esse putaverit? Agite itaque, officinam à me vobis descriptam jam legistis, pyxidum arcana spectatus: nihil porrò vobis restat, nisi ut quæ hujus Operis argumentum in se continet, voluptatum emolumentorumque ubertate refertum, magno animo, ad divini Numinis gloriam, in Reipublicæ, atque adeo in vestra propria commoda &amp;amp; utilitates depromatis; memores illius:

{{c|
&lt;poem&gt;
{{Greek|Οὶ Θεοὶ πάντα τῷ πόνῳ πωλοῦσι.}}
''Dii omnia laboribus vendunt.''
&lt;/poem&gt;
}}
&lt;br/&gt;

{{rule}}
{{c|
{{x-larger|R. P. BALTHASARIS CONRADI}}&lt;br/&gt;E SOCIETATE JESU,&lt;br/&gt;In Pragensi, Græcensi, &amp;amp; Uratislaviensi ejusdem SOCIETATIS&lt;br/&gt;Collegiis Mathematicæ Professoris&lt;br/&gt;{{xx-larger|P A R Æ N E S I S}}&lt;br/&gt;AD AUCTOREM CURSUS MATHEMATICI.&lt;br/&gt;''Reverende in Christo Pater, Pax Christi.''
}}
{{dropinitial|Q}}Vod pridem optaveram, ut esset quis è Societate nostrâ, qui etiam, quod Philosophis hactenus ab aliquo tempore in usu fuit, ''Cursum'' aliquem ''Mathematicum'' conciperet; id ego cum magna animi mei voluptate intelligo Reverentiam Vestram meditari. Res est, fateor, opera nec parvæ, nec brevis. Inprimis enim ipsa materies, quam ambitu suo complectitur Mathesis, quàm illa latè diffusa sit, optimè novit Reverentia Vestra Certè solæ ejusdem partes, eæque non paucæ, si pro dignitate debeant tractari, integros Tomos requirunt. Quid quòd summa duntaxat rerum capita Patri Hugoni Sempilio Codicem bene magnum pepererint? &amp;amp; tamen sola illa recensuit; non deduxit; non demonstravit. Quid ergo si deducantur? Si, ut debet, demonstrentur: Credam, ergo citiùs Reverentiam Vestram &amp;amp; vires &amp;amp; vitam defecturam, quam omnes Matheseos partes,&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>9dqimggl67wn68zg0zlsktq8ylweb5x</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pagina:Schott CursusMathematicus 1677 googlebooks.pdf/22</title>
    <ns>104</ns>
    <id>87731</id>
    <revision>
      <id>286218</id>
      <parentid>285749</parentid>
      <timestamp>2026-10-30T16:23:31Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sjgallagher2</username>
        <id>29663</id>
      </contributor>
      <comment>/* Emendata */</comment>
      <origin>286218</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3122" sha1="rdpvf2xvq58bhke1y04lmtant133dop" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Sjgallagher2&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;quamque pro dignitate sua, explicit, &amp;amp; deducat. Quod si vela velit contrahere, nec ita latè sese committere alto; facile intelliget Reverentia Vestra, quantum ipsi laborandum sit, ut res tam naturâ suâ diffusas breviter quidem, sed clare; nec summatim solùm, sed fundatè etiam &amp;amp; cum demonstrationibus complectatur. Nec sat scio, quomodo se Oceanus ingens in cochlear sinat contrahi. Et cùm multa dicuntur breviter, plura tacentur. Ars summa sit, nec redundare in tanta copia, nec deficere in necessariis. Et quid fiet Elementis veterum Geometrarum? Supponetnè illa aliunde cognita? tum Cursus non erit integer. Aut simul edet? quàm autem tum non excrescet moles; Aut illa contraheret? quàm vero hoc impossibile?

Quam deinde multa adhuc sunt in tota sparsim Mathesi, quæ suam nondum perfectionem attigerunt? Nota ea sunt Reverentiæ Vestræ ut proinde recensere opus non sit. Nisi autem ea perfecta edat Reverentia Vestra, Cursus erit mancus, &amp;amp; multâ laude privabitur. Ut potiùs præstare videatur, unam aliquam materiam ad umbilicum deducere, quàm omnes colligere, &amp;amp; contrahere.

Verùm hæc neutiquam eò dico, ut absterream Reverentiam Vestram à proposito tam laudabili; sed potius (si mihi tamen tam multum sumere audeam) ad cursum incitem atque adhorter. Cum enim Reverentia Vestra &amp;amp; ex disciplina incomparabilis illius Viri Athanasii Kircheri prodierit, &amp;amp; ejusdem postea consortio Romæ diutius fruita, eundem pœnè æquis passibus consequatur, insuper tot jam annos in docendis hisce scientiis versata sit: nemo ambigere potest, quin omnes materias ad fundum usque penetrarit: cumque &amp;amp; mirè facilis in scribendo sit, &amp;amp; summa cum claritate ac brevitate res obscurissimas ac fusissimas, uti iam Orbi notum est, proponere posset; in eam veni sententiam, posse Reverentiam Vestram, si quem alium, omnes totius Matheseos partes scribendo complecti, ecque compendio proponere, ut nemo queri possit aut obtrum se multitudine, aut necessesariis scitur privatum esse. Id quod mihi quidem ad integrum Matheseos Cursum cum laude Orbi proponendum satis esse videtur; licet interim nec Elementa addantur Geometrica, &amp;amp; multa sint quæ necdum ad summam sint deducta perfectionem quam si expectare vellemus, nimis diu cum Cursu foret exspectandum: &amp;amp; Cursus ipsi Philosophici non ii sunt, quibus ultima sit addita manus; imò fortè non dum satis prima.

Sed nec actum acturam existimem Reverentiam Vestram. Licèt enim jam nuper Petrus Herigonius integrum Cursum hoc etiam titulo ediderit; &amp;amp; ante ipsum quadraginta circiter annis hoc idem in refecerit Simon Stevinus (ut aliorum taceam Systemata) putarem tamen non ita eos cucurrisse, ut omnem posteris, ac inprimis Reverentiæ Vestræ palmam præripuerint. Erunt &amp;amp; in iis quæ corrigantur, addantur, demantur: erunt quæ clariùs, quæ ordinatius proponantur. Non unis Auctoribus laudem omnem adstrinxit {{sc|Deus}}.

Accedit quòd idipsum non nisi gratissimum accidere posset nostris hominibus, qui optant, ac desiderant, ut aliquis methodo styloque nobis familiariore totam, quàm latè patet, mathematicam compen-&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>rdpvf2xvq58bhke1y04lmtant133dop</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pagina:Schott CursusMathematicus 1677 googlebooks.pdf/23</title>
    <ns>104</ns>
    <id>87732</id>
    <revision>
      <id>286210</id>
      <parentid>285750</parentid>
      <timestamp>2026-10-30T16:10:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sjgallagher2</username>
        <id>29663</id>
      </contributor>
      <comment>/* Emendata */</comment>
      <origin>286210</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="924" sha1="0vsbz65xla9i109d6iblqpj4x063w9q" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Sjgallagher2&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;dio, quo fieri potest, complectatur. Quorum votis ac desideriis servisse, satis magnum erit operæ pretium.

Quapropter cùm &amp;amp; utile futurum opus sit, &amp;amp; multorum votis exoptatum; nec sit quod ab ea cogitatione ac consilio Reverentiam Vestram absterrere possit: imò multa sint quæ invitent, alliciant, &amp;amp; pænè pertrahant: accedat insuper impulsus haud dubiè divinus, qui operum laborumque nostrorum optimus pro cujusque viribus diribitor est: magno velim animo ac ardore meditatum Opus &amp;amp; aggrediatur, si nondum aggressa est: &amp;amp; urgeat, ac ad metam perducat. Pro quo faventiorem è cœlis auram, &amp;amp; specialem Numinis adsistentiam ex animo precor: meque Reverentiae Vestrae sanctissimis sacrificiis ac precibus enixè commendo, Uratislaviæ 12. Decembris 1658.

''Reverentia Vestra''

{{right|
''Servus in Christo''

{{x-larger|Balthasar Conradus.}}
}}

[[File:Schott_CursusMath_004.png|center|300px]]&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>0vsbz65xla9i109d6iblqpj4x063w9q</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pagina:Schott CursusMathematicus 1677 googlebooks.pdf/24</title>
    <ns>104</ns>
    <id>87733</id>
    <revision>
      <id>286219</id>
      <parentid>285751</parentid>
      <timestamp>2026-10-30T16:23:50Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sjgallagher2</username>
        <id>29663</id>
      </contributor>
      <comment>/* Emendata */</comment>
      <origin>286219</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3573" sha1="rddxzkdktuybftgx36ajgpvvpro3y5g" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Sjgallagher2&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{c|
{{xx-larger|MATHEMATICÆ POSTERITATI}}&lt;br/&gt;
{{x-larger|M. Adamus Adamandus Kochánnski Polono-}}&lt;br/&gt;Dobriniacus è Soc. {{sc|Jesu}}, Matheseos in Alma Universitate Moguntina Professor, Eruditum id Mathematum Stadium decursuræ his numeris prælusit.
}}

&lt;poem&gt;
{{dropinitial|A}}''RCANA PANDO. Cui generosior''
''Ad magna mens est, nec popularibus''
   ''Arctare votis, sed recenter''
   ''Progenita novitate gaudes,''
''Prensasquerarum: seu tibi regios''
''Fortuna fasces, seu rigidum feri''
   ''Mavortis ensem, seu sacrati''
   ''Iura pedi, veteresque Ceras''
''Indulsit; huc si fortè reconditas''
''Venaris Artes, acrior indole,''
   ''Scientiarum, Curiosi''
   ''Si quis AMOR studiumque VERI,''
''Adesto! soli name tibi Lechico''
''Horatianum carmine barbyton''
   ''Affligo, quò sic innocantes''
   ''Vera canant documenta Choræ.''
''Frustra nefastæ Poma per arboris''
''BEATIORIS furta SCIENTIÆ''
   ''Moliris Adam, tuque vanos''
   ''Progenies imitaris ausus.''
''Haud damno mentem; non malè quuæritur''
''Inter retrusas clausa Scientias''
   ''BEATITVDO; sola tantis''
   ''Poma latent alimenta aspebus.''
''An illa fulvis Hesperidum tibi''
''Quærenda ramis? per vigil horridi''
   ''Draconis hortum cura servat,''
   ''Ni medica subigatur herba.''
''An quæ loquacis mala famelicum''
''Ludunt palatum Punica Tantali?''
   ''Vel fascinatus fraudulentæ''
   ''Fert Paris in Veneris favorem?''
''POMVM sit ORBIS; quo Deus unico''
''Quacunque speres abdidit omnia:''
   ''Felicitatis expetitas''
   ''Hinc liceat cumulare gazas.''
''O quis diserti carmina barbyti,''
''Raramque Suade grandioloquentiam''
   ''Accommodabit, pomi formis''
   ''Abdita dinumerare Mundi!''
''Huc tu Supremi Magna Geometra,''
''Et Architecti Filia Numinis,''
   ''Descende Regnatrix MATHESIS,''
   ''Et liquidum sine nube nobis''
''Effare VERVM, nempe quod assoles;''
''Effareque is name quòtve DECEMPEDIS''
   ''Dimensa quodam es ordientem,''
   ''PONDERIBVS NVMERISQVE''
      ''Mundum?''
''Vt qua latentum parte recessum''
''Rudique mundus cortice melleam''
   ''Nobis recondat Faustitatem,''
   ''Sit facili reperire censu.''
''Descendit: Io, currite præpetes:''
''Descendit, en jam fulgurat eminus''
   ''Induta stellas, dexterâque''
   ''Gemmi ferum moderante Sceptrum,''
''Corona peplo sidit janthino;''
''Vt vultus ipsum vulnerat æthera''
   ''Fulgore lucis, quàm pudicum''
   ''Erubuit labiis corallum,''
''Quamqu innocentes hinc adamantina''
''Castasque vibrent lumina flammulas,''
   ''Illinc verecundis decentes''
   ''Lenè fluant humeris capilli!''
''Iam jam rotatis volvitur aureus''
''Temone ducto Currus in Orbibus:''
   ''Commune frenum cum feroce''
   ''Ursa ferox subiit Leone. ''
''Et TV latentis verior Arbitra''
''Virago Salve LVMINIS: ô Pharos''
   ''FELICITATIS, cui petendæ''
   ''Dædaleas simul addis alas''
''Emancipatis mentibus; Abdita''
''Evolve Mundi: protinùs attinens''
   ''Delineatos illa cursus,''
   ''Id roseo dedit ore carmen,''
''NON constat auro, nec lates ultimis''
''Evisceratæ montibus Indiæ,''
   ''Regnique sub fines Eoi''
   ''Hesperiis spatiatur Hortis''
''Queiscunque terris Incola Faustitas:''
''Sub Sole quovis nata, domesticos''
   ''Inter penates otiosus''
   ''Vernatuas Here velit aures.''
''Exile magnis turget, &amp;amp; obvie''
''Natura gaudet: tu facis arduum''
   ''Mortale vulgus, quod minori''
   ''Fas fuerat cumulare sumptu.''
''Afflata pango: Quid quid amabili''
''Suspiriorum vota Favonie''
   ''Captatis, &amp;amp; partem beatæ''
   ''Expetitis numerare vitæ,''
''Compendioso, credite, munere''
&lt;/poem&gt;&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>rddxzkdktuybftgx36ajgpvvpro3y5g</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pagina:Schott CursusMathematicus 1677 googlebooks.pdf/25</title>
    <ns>104</ns>
    <id>87734</id>
    <revision>
      <id>286220</id>
      <parentid>285752</parentid>
      <timestamp>2026-10-30T16:24:02Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sjgallagher2</username>
        <id>29663</id>
      </contributor>
      <comment>/* Emendata */</comment>
      <origin>286220</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3441" sha1="k1v0oki6jfm4mfrdri4mkr0p5buaf0j" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Sjgallagher2&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;&lt;poem&gt;
''Tradam Mathesis, pluribus unicum''
   ''Æque valebit SCIRE, pleno''
   ''Dilapidans sua dona cornu.''
''Fucata nescit stare Beatitas:''
''Diffibulatam prætereuntiam''
   ''Vertigo rerum dissipabit,''
   ''SCIRE senes patietus annos.''
''An multa census millia divitis''
''Felicitati sufficiunt tuæ?''
   ''Quàm plura suspirabit ignis''
   ''Ignibus intepefactus auri!''
''At me Magistrâ promptior artifex''
''Felicitatem quisuque faber tuam''
   ''Parabis, &amp;amp; de FONTEVERI''
   ''Nectareis satiatus undis,''
''Fastidientis lege supercilî''
''Damnabis omnem quam sequitur rude''
   ''Vulgus voluptam; jam volucris''
   ''Regna super populosque mentis''
''Subvectus alis, altior æthere''
''Transnavigato, despicies NIHIL''
   ''Telluris &amp;amp; deforme PVNCTVM.''
   ''Ipsa tuis minor esse pennis''
''Decircinati concameratio''
''Carcerque Mundi Sphæra videbitur;''
   ''Vt major arcto pullus ovo''
   ''Cæruleum ferias putamen.''
''Quod si severæ Scitæ Scientiæ''
''Non mitiores allubeant joci''
   ''Exercitatiuncularum,''
   ''Haud tenues generabit Artes,''
''MENSVRA PONDVS cum NVMERO, tria''
''Felicitatis materies tuæ''
   ''Intende nervos hîc, decoræ''
   ''Quisquis amas monumenta Famæ,''
''Et arduorum, fortis ut Hercules,''
''Terrore lætus, difficiles nisi''
   ''Victoriarum quæris herbas,''
   ''Magnanimus domitor pericli.''
''His his QVADRANDI Principium Cycli,''
''His Artefactum Continuò MOVENS,''
   ''His constat æternumque DVRANS,''
   ''Hæc reliquas moderantur Artes.''
''Hæc volve, quisquis grandia concipis''
''Inventa Mundi: me vocat, urbium''
   ''Franco tuarum prima, terve''
   ''Herbipolis dominata Mœno:''
''Vbi mearum prodigus Artium''
''KIRCHERIANO lumine nobilis''
   ''SCHOTTVS vagabundis supremum''
   ''CVRSIBVS amplificare Circum,''
''Metasque tentat ponere. Olympicis''
''Fortasse gaudes? Pantathlus omnia''
   ''Certare gestis? Si perennis''
   ''Multa sedet tibi cura Laudis,''
''Audeto CVRSVM. Quid tibi munieris''
''Poëta noster? cætera respuis,''
   ''En lyncis istud perspicacis''
   ''Hoc capies Adamande Vitrum.''
''Quæ forma rerum? quæ facis soli?''
''Quæ monstra cœlo? quis color ætheris?''
   ''Cœlùmne visitare terras,''
   ''Annè polo propiare Tellus?''
''Novusne sæcli fabula poshumi''
''Hermes Deorum nuntius, æthera''
   ''Talarium conduplicatis''
   ''Trajicio revelatus alis?''
''O vasta Mundi cærula vitrei!''
''O Solis aurum commemorabile,''
   ''Argenteoque Lunda disco,''
   ''Et reliqui vaga monstra cœli,''
''Mendàxne vana ludit imagine''
''Crystallus auri? Vellere Colchico''
   ''Effulgurans comparet Agnus''
   ''Stelliferas vagus inter herbas.''
''Et auspicatam cornibus aureis''
''Dispensat Orbi Veris originem.''
   ''Hinc ardet effulgen obryzo''
   ''Ecce Leo Nemeæus auro. ''
''Illinc Tonanti providus Armiger''
''Defert ab altis fulmina nubibus''
   ''Hæc terna cœli signa nostram''
   ''Præ reliquis feriunt Dioptram.''
''Hæc (Curiosos abdita si movent)''
''Lustrent acutis Astronomi Tubis.''
   ''INFERNA CONCORDANT SVPERNIS,''
   ''Atque Polo sua sponsa Tellus''
''Dum semisectam porrigit Iridem,''
''Connubiali jungitur annulo,''
   ''Et auream MVNDI CATENAM''
   ''Qui fuerit paranymphus, offert.''
''Hanc linque Sphyngem barbytos Oedipo;''
''Vatumque sacro percitus entheo''
   ''Futura prædic. HIC PERENNES''
   ''CVRSVS AGET TITI SCHOTTE''
              ''LAVDES.''

      ''Perpend-''
      ''DICVLVM.''
&lt;/poem&gt;&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>k1v0oki6jfm4mfrdri4mkr0p5buaf0j</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pagina:Cunichii Ilias.pdf/50</title>
    <ns>104</ns>
    <id>87950</id>
    <revision>
      <id>286191</id>
      <timestamp>2026-10-30T13:58:02Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Apopassolou</username>
        <id>33587</id>
      </contributor>
      <comment>/* Nondum emendata */ Paginam instituit, scribens '{{ppoem| Erumpat se, nacta locum, tempusque nocendi. Ergo age, dic, num quis me laedet vera loquentem, Parentemque tuis, Danaim fortissime, jussis?  Aeacides contra; Fide, inquit, pelle timorem, Quisquis inest animo; fretus me vindice, nosti Augurium quodcumque, refer. testis mihi Phoebus; Quem tibi rite vocas; Grajis quo afflante futuros Eventus aperis, mentemque, &amp; fata deorum Donec ero, vescarque auris vitalibus usquam, Nullus erit, qui te...</comment>
      <origin>286191</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1480" sha1="tlhwc9qawilpwqxx1mdc4uvmkfdfo5w" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Apopassolou&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{ppoem|
Erumpat se, nacta locum, tempusque nocendi.
Ergo age, dic, num quis me laedet vera loquentem,
Parentemque tuis, Danaim fortissime, jussis?

Aeacides contra; Fide, inquit, pelle timorem,
Quisquis inest animo; fretus me vindice, nosti
Augurium quodcumque, refer. testis mihi Phoebus;
Quem tibi rite vocas; Grajis quo afflante futuros
Eventus aperis, mentemque, &amp; fata deorum
Donec ero, vescarque auris vitalibus usquam,
Nullus erit, qui te violet, dextramque scelestus
Impune attollat contra: non, dixeris ipsum
Si regem, imperio cunctis qui praestat, Atriden.

Sic animo est vatis pulsus timor. ergo ita, fatur:

Non prece, non sacro succenset Phoebus omiffo.
Ille sacerdotem propter furit; his Agamemnon, 
Quem foede castris exegit, nec dedit orbo
Dilectam patri gnatam; nec dona recepit
Ferreus. hunc propter saevit deus, &amp; magis idem
Saeviet, ille luem nunquam, nec funera fessus
Mittere, ni patrios repetat formosa penates
Chryseïs, donisque auctus, nataque recepta
Placatus genitor, taurorum sanguine multo
Ipse deum exoret, coeptas ne proferat iras.

Talibus orantem torvo Pelopeius heros
Lumine spectabat: mens ira exaestuat, acres
Horrendum micuere oculi, turbataque frons est.
Tum vatem increpuit, rupitque has pectore voces:

Terrorum infelix vates, laetabile nunquam
Quidquam ego te audiero, semper sed voce canentem
Dira triste aliquid? nam me saevis tua dictis
Perpetuo immeritum laedunt responsa, nec unquam
Meve, meosve juvas vel verbo, perdite, vel re.
}}&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>tlhwc9qawilpwqxx1mdc4uvmkfdfo5w</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>286192</id>
      <parentid>286191</parentid>
      <timestamp>2026-10-30T13:58:29Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Apopassolou</username>
        <id>33587</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>286192</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1479" sha1="7q0w4itay5u2p1favzjz90amucf1bj3" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Apopassolou&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{ppoem|
Erumpat se, nacta locum, tempusque nocendi.
Ergo age, dic, num quis me laedet vera loquentem,
Parentemque tuis, Danaim fortissime, jussis?

Aeacides contra; Fide, inquit, pelle timorem,
Quisquis inest animo; fretus me vindice, nosti
Augurium quodcumque, refer. testis mihi Phoebus;
Quem tibi rite vocas; Grajis quo afflante futuros
Eventus aperis, mentemque, &amp; fata deorum
Donec ero, vescarque auris vitalibus usquam,
Nullus erit, qui te violet, dextramque scelestus
Impune attollat contra: non, dixeris ipsum
Si regem, imperio cunctis qui praestat, Atriden.

Sic animo est vatis pulsus timor. ergo ita, fatur:
Non prece, non sacro succenset Phoebus omiffo.
Ille sacerdotem propter furit; his Agamemnon, 
Quem foede castris exegit, nec dedit orbo
Dilectam patri gnatam; nec dona recepit
Ferreus. hunc propter saevit deus, &amp; magis idem
Saeviet, ille luem nunquam, nec funera fessus
Mittere, ni patrios repetat formosa penates
Chryseïs, donisque auctus, nataque recepta
Placatus genitor, taurorum sanguine multo
Ipse deum exoret, coeptas ne proferat iras.

Talibus orantem torvo Pelopeius heros
Lumine spectabat: mens ira exaestuat, acres
Horrendum micuere oculi, turbataque frons est.
Tum vatem increpuit, rupitque has pectore voces:

Terrorum infelix vates, laetabile nunquam
Quidquam ego te audiero, semper sed voce canentem
Dira triste aliquid? nam me saevis tua dictis
Perpetuo immeritum laedunt responsa, nec unquam
Meve, meosve juvas vel verbo, perdite, vel re.
}}&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>7q0w4itay5u2p1favzjz90amucf1bj3</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>286193</id>
      <parentid>286192</parentid>
      <timestamp>2026-10-30T13:59:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Apopassolou</username>
        <id>33587</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>286193</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1479" sha1="g669tpvfvgppng5c7caqdkfbkwa0xqm" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Apopassolou&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{ppoem|
Erumpat se, nacta locum, tempusque nocendi.
Ergo age, dic, num quis me laedet vera loquentem,
Parentemque tuis, Danaum fortissime, jussis?

Aeacides contra; Fide, inquit, pelle timorem,
Quisquis inest animo; fretus me vindice, nosti
Augurium quodcumque, refer. testis mihi Phoebus;
Quem tibi rite vocas; Grajis quo afflante futuros
Eventus aperis, mentemque, &amp; fata deorum
Donec ero, vescarque auris vitalibus usquam,
Nullus erit, qui te violet, dextramque scelestus
Impune attollat contra: non, dixeris ipsum
Si regem, imperio cunctis qui praestat, Atriden.

Sic animo est vatis pulsus timor. ergo ita, fatur:
Non prece, non sacro succenset Phoebus omiffo.
Ille sacerdotem propter furit; his Agamemnon, 
Quem foede castris exegit, nec dedit orbo
Dilectam patri gnatam; nec dona recepit
Ferreus. hunc propter saevit deus, &amp; magis idem
Saeviet, ille luem nunquam, nec funera fessus
Mittere, ni patrios repetat formosa penates
Chryseïs, donisque auctus, nataque recepta
Placatus genitor, taurorum sanguine multo
Ipse deum exoret, coeptas ne proferat iras.

Talibus orantem torvo Pelopeius heros
Lumine spectabat: mens ira exaestuat, acres
Horrendum micuere oculi, turbataque frons est.
Tum vatem increpuit, rupitque has pectore voces:

Terrorum infelix vates, laetabile nunquam
Quidquam ego te audiero, semper sed voce canentem
Dira triste aliquid? nam me saevis tua dictis
Perpetuo immeritum laedunt responsa, nec unquam
Meve, meosve juvas vel verbo, perdite, vel re.
}}&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>g669tpvfvgppng5c7caqdkfbkwa0xqm</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>286194</id>
      <parentid>286193</parentid>
      <timestamp>2026-10-30T14:02:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Apopassolou</username>
        <id>33587</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>286194</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1480" sha1="1qeim00h4d5pke0oln36pb3t9ssfofm" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Apopassolou&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{ppoem|
Erumpat se, nacta locum, tempusque nocendi.
Ergo age, dic, num quis me laedet vera loquentem,
Parentemque tuis, Danaum fortissime, jussis?

Aeacides contra; Fide, inquit, pelle timorem,
Quisquis inest animo; fretus me vindice, nosti
Augurium quodcumque, refer. testis mihi Phoebus;
Quem tibi rite vocas; Grajis quo afflante futuros
Eventus aperis, mentemque, &amp; fata deorum
Donec ero, vescarque auris vitalibus usquam,
Nullus erit, qui te violet, dextramque scelestus
Impune attollat contra: non, dixeris ipsum
Si regem, imperio cunctis qui praestat, Atriden.

Sic animo est vatis pulsus timor. ergo ita, fatur:
Non prece, non sacro succenset Phoebus omisso.
Ille sacerdotem propter furit; his Agamemnon, 
Quem foede castris exegit, nec dedit orbo
Dilectam patri gnatam; nec dona recepit
Ferreus. hunc propter saevit deus, &amp; magis idem
Saeviet, ille luem nunquam, nec funera fessus
Mittere, ni patrios repetat formosa penates
Chryseïs, donisque auctus, nataque recepta
Placatus genitor, taurorum sanguine multo
Ipse deum exoret, coeptas ne proferat iras.

Talibus orantem torvo Pelopeïus heros
Lumine spectabat: mens ira exaestuat, acres
Horrendum micuere oculi, turbataque frons est.
Tum vatem increpuit, rupitque has pectore voces:

Terrorum infelix vates, laetabile nunquam
Quidquam ego te audiero, semper sed voce canentem
Dira triste aliquid? nam me saevis tua dictis
Perpetuo immeritum laedunt responsa, nec unquam
Meve, meosve juvas vel verbo, perdite, vel re.
}}&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>1qeim00h4d5pke0oln36pb3t9ssfofm</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pagina:Cuerpo del derecho civil romano a doble texto (IA cuerpodelderechocivilromanoP1T2).pdf/585</title>
    <ns>104</ns>
    <id>87951</id>
    <revision>
      <id>286195</id>
      <timestamp>2026-10-30T14:37:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dana G. Canales</username>
        <id>33174</id>
      </contributor>
      <comment>/* Nondum emendata */ Paginam instituit, scribens '     est, eos legatos esse, qui minores anniculis&lt;ref&gt;''Hal. Vulg.''; anniculi, ''el códice Fl.''; agniculi, l''os Cód. citados por Br''.&lt;/ref&gt; essent.  &lt;p style=&quot;text-indent: 2em&quot;&gt;§ 1.—Servis et ancillis urbanis legatis agasonem, mulionem legato non contineri respondi; eos enim solos in eo numero haberi, quos parterfamilias circum se ipse sui cultus causa baberet.&lt;p&gt;  &lt;p style=&quot;text-indent: 2em&quot;&gt;§ 2.—Lana, lino, purpura uxori legatis, quae e...</comment>
      <origin>286195</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3113" sha1="kvpmtvzwqz79dob54ktkxkny23ra5es" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Dana G. Canales&quot; /&gt;{{InitiumBilinguis|s|lg=es}}&lt;/noinclude&gt;    
est, eos legatos esse, qui minores anniculis&lt;ref&gt;''Hal. Vulg.''; anniculi, ''el códice Fl.''; agniculi, l''os Cód. citados por Br''.&lt;/ref&gt; essent.

&lt;p style=&quot;text-indent: 2em&quot;&gt;§ 1.—Servis et ancillis urbanis legatis agasonem, mulionem legato non contineri respondi; eos enim solos in eo numero haberi, quos parterfamilias circum se ipse sui cultus causa baberet.&lt;p&gt;

&lt;p style=&quot;text-indent: 2em&quot;&gt;§ 2.—Lana, lino, purpura uxori legatis, quae eius causa parata essent, quum multam lanam, et omnis generis reliquisset, quaerebatur, an omnis deberetur. Respondit, si nihil ex ea destinasset ad usum uxoris, sed omnis commixta esset, non dissimilem esse deliberationem , quum penus legata esset, et multas res, quae penus essent, reliquisset, ex quibus paterfamilias vendere solitus esset; nam si vina diffudisset, habiturus usioni&lt;ref&gt;usui, ''Hal.''&lt;/ref&gt; ipse et heres eius, tamen omne in penu existimari; sed quum probaretur, eum, qui testamentum fecisset, partem penus vendere solitum esse, constitutum esse, ut ex eo, quod ad annum&lt;ref&gt;ad annuum, ''las ed. citadas por Br.''&lt;/ref&gt; opus esset, heredes legatario darent. Sic mihi placet et in lana fieri, ut ex ea, quod ad usum annuum mulieri satis esset, ea sumeret; non enim deducto eo, quod ad viri usum opus esset, reliquum uxori legatum esse&lt;ref&gt;''Según corrección del Códice Fl.''; esset, ''Taur, según la escritura original, Br.''&lt;/ref&gt;, sed quod uxoris causa paratum esset.&lt;p&gt;


&lt;p style=&quot;text-indent: 2em&quot;&gt;§ 3.—Praediis legatis, et quae eorum praediorum colendorum causa emta parataque essent, neque topiarium, neque saltuarium legatum videri ait; topiarium enim ornandi, saltuarium autem tuendi et custodiendi fundi magis, quam colendi&lt;ref&gt;gratia, ''inserta Hal.''&lt;/ref&gt; paratum esse. Asinum machinarium legatum videri, item oves, quae stercorandi fundi causa pararentur, item opilionem&lt;ref&gt;''Según corrección del códice Fl.''; upilionem, ''Taur. según la escritura original, Br.''
&lt;/ref&gt;, si eius generis oves curaret.&lt;p&gt;

&lt;p style=&quot;text-indent: 2em&quot;&gt;'''61. [60. ''V.'' 59. ''II.'']''' IDEM ''libro VIII. Digestorum a Paulo epitomatorum.''—Textoribus omnibus, qui sui essent, quum moreretur, legatis, quaesitum est, an et is, quem postea ex his ostiarium fecisset, legato contineretur. Respondit, contineri: non enim ad aliud artificium, sed ad alium usum transductum esse.&lt;p&gt;

&lt;p style=&quot;text-indent: 2em&quot;&gt;'''62. [61. ''V.'' 60. ''H.'']''' IULIANUS ''libro singulari de Ambiguitatibus.''—Qui duos mulos habebat, ita legavit: «mulos duos, qui mei erunt, quum moriar, Seio heres dato»; idem nullos mulos, sed duas mulas reliquerat; respondit Servius, deberi legatum, quia mulorum appellatione etiam mulae continentur, quemadmodum appellatione servorum etiam servae plerumque continentur. Id autem eo veniet, quod semper sexus masculinus etiam femininum sexum continet.&lt;p&gt;


&lt;p style=&quot;text-indent: 2em&quot;&gt;'''63. [62 ''V.'' 61. ''H.'']''' IDEM ''libro I. ad Urseium Ferocem.''—In repetundis legatis haec verba, quae adiici solent: «item dare damnas esto», et ad con-&lt;p&gt;&lt;noinclude&gt;{{ExitusBilinguis|s|lg=es}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>kvpmtvzwqz79dob54ktkxkny23ra5es</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pagina:Cuerpo del derecho civil romano a doble texto (IA cuerpodelderechocivilromanoP1T2).pdf/586</title>
    <ns>104</ns>
    <id>87952</id>
    <revision>
      <id>286196</id>
      <timestamp>2026-10-30T14:46:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dana G. Canales</username>
        <id>33174</id>
      </contributor>
      <comment>/* Nondum emendata */ Paginam instituit, scribens ' ditiones, et ad dies legatorum easdem repetendas referri, Sabinus respondit.   &lt;p style=&quot;text-indent: 2em&quot;&gt;'''64. [63. ''V.'' 62. ''H.'']''' AFRICANUS ''libro VI. Quaestionum.''—Qui filium et nepotem heredem instituerat, certa praedia, quaeque in his mortis tempore sua essent, nepoti per fideicommissum dederat, excepto kalendario; mortis tempore in ea arca, in qua instrumenta et cautiones debitorum erant, pecunia numerata inventa est; pleris...</comment>
      <origin>286196</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2806" sha1="ta0h237zn470ki4w9dkg028z7qozvt7" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Dana G. Canales&quot; /&gt;{{InitiumBilinguis|s|lg=es}}&lt;/noinclude&gt;
ditiones, et ad dies legatorum easdem repetendas referri, Sabinus respondit.


&lt;p style=&quot;text-indent: 2em&quot;&gt;'''64. [63. ''V.'' 62. ''H.'']''' AFRICANUS ''libro VI. Quaestionum.''—Qui filium et nepotem heredem instituerat, certa praedia, quaeque in his mortis tempore sua essent, nepoti per fideicommissum dederat, excepto kalendario; mortis tempore in ea arca, in qua instrumenta et cautiones debitorum erant, pecunia numerata inventa est; plerisque videbatur, vix verosimile csse, ut testator de pecunia numerata sensisset. Ego autem illud dignum animadversione existimabam, quum quis kalendarium praestari alicui voluerit, utrumne nomina duntaxat debitorum praestari voluisse intelligendus est, an vero etiam pecuniam, si qua ab his exacta, eidem tamen kalendario destinata fuerit? Et magis puto, quemadmodum si exactae pecuniae, et rursus collocatae&lt;ref&gt;collatae, ''Hal.''&lt;/ref&gt; essent, permutatio nominum non perimeret vel minueret fideicommissum, ita ipsae quoque pecuniae, si adhuc kalendario, id est nominibus faciendis destinatae essent, eidem fideicommisso cedere debeant. Quin etiam illud quoque putem defendi posse, ut non modo a debitoribus exactae pecuniae, sed quacunque de causa redactae, eidem tamen rationi fuerint destinatae, fideicomisso cedant.&lt;p&gt;


&lt;p style=&quot;text-indent: 2em&quot;&gt;'''65. [64. ''V.'' 63. ''H.'']''' MARCIANUS ''libro VII. Institutionum.''—Legatis servis exceptis negotiatoribus, Labeo scripsit, eos legato exceptos videri, qui praepositi essent negotii exercendi causa, veluti qui ad emendum, locandum, conducendum praepositi essent; cubicularios autem, vel obsonatores, vel eos, qui piscatoribus praepositi sunt, non videri negotiationis appellatione contineri; et puto veram esse Labeonis sententiam.&lt;p&gt;

&lt;p style=&quot;text-indent: 2em&quot;&gt;§ 1.—Si ex officio quis ad artificium transierit, quidam recte putant, legatum extingui, quia officium artificio mutatur; non idem e contrario, quum lecticarius coquus postea factus est.&lt;p&gt;

&lt;p style=&quot;text-indent: 2em&quot;&gt;§ 2.—Si unus servus plura artificia sciat, et alii coqui legati fuerunt, alii textores, alii lectarii, ei cedere servum dicendum est, cui legati sunt, in quo artificio plerumque versabatur.&lt;p&gt;

&lt;p style=&quot;text-indent: 2em&quot;&gt;§ 3.—Ornatricibus legatis, Celsus scripsit, eas, quae duos tantum menses apud magistrum fuerunt, legato non cedere, alii et has cedere, ne necesse sit, nullam cedere, quum omnes adhuc discere possint, et omne artificium incrementum recipiat&lt;ref&gt;''Hal.''; recipit, ''el códice Fl.''&lt;/ref&gt;, quod magis obtinere debet, quia humanae naturae congruum est.&lt;p&gt;

&lt;p style=&quot;text-indent: 2em&quot;&gt;§ 4.—Pecoribus legatis, Cassius scripsit, quadrupedes contineri, quae gregatim pascuntur; et sues autem pecorum appellatione continentur,&lt;p&gt;&lt;noinclude&gt;{{ExitusBilinguis|s|lg=es}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>ta0h237zn470ki4w9dkg028z7qozvt7</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pagina:Cuerpo del derecho civil romano a doble texto (IA cuerpodelderechocivilromanoP1T2).pdf/636</title>
    <ns>104</ns>
    <id>87953</id>
    <revision>
      <id>286197</id>
      <timestamp>2026-10-30T14:56:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dana G. Canales</username>
        <id>33174</id>
      </contributor>
      <comment>/* Nondum emendata */ Paginam instituit, scribens ' tum, ut rationes salvae sint, item ostiarium mulionemque instrumenti esse constat.  &lt;p style=&quot;text-indent: 2em&quot;&gt;§ 10.—Et molas, et machinas, foenum, stipulas, asinum machinarium, machinam frumentariam, vas aeneum, in quo sapa&lt;ref&gt;saba, ''Hal.''&lt;/ref&gt; coqueretur, et defrutum fiat, et aqua ad bibendum lavandamque familiam paratur, instrumenti esse, et cribra, et plaustra, quibus stercus evehatur.&lt;p&gt; &lt;p style=&quot;text-indent: 2em&quot;&gt;§ 11.—Ea vero, q...</comment>
      <origin>286197</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3182" sha1="p5p5go9g8wxr354a8konsijoxwsb2ry" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Dana G. Canales&quot; /&gt;{{InitiumBilinguis|s|lg=es}}&lt;/noinclude&gt;
tum, ut rationes salvae sint, item ostiarium mulionemque instrumenti esse constat.

&lt;p style=&quot;text-indent: 2em&quot;&gt;§ 10.—Et molas, et machinas, foenum, stipulas, asinum machinarium, machinam frumentariam, vas aeneum, in quo sapa&lt;ref&gt;saba, ''Hal.''&lt;/ref&gt; coqueretur, et defrutum fiat, et aqua ad bibendum lavandamque familiam paratur, instrumenti esse, et cribra, et plaustra, quibus stercus evehatur.&lt;p&gt;
&lt;p style=&quot;text-indent: 2em&quot;&gt;§ 11.—Ea vero, quae solo continentur, instrumenti fundi non esse Cassius scribit, veluti arundineta et salicta, antequam caesa sint, quia fundus fundi instrumentum esse non potest; sed si caesa sint, puto contineri, quia quaerendo fructui deserviunt. Idem et in palis erit dicendum.&lt;p&gt;

&lt;p style=&quot;text-indent: 2em&quot;&gt;§ 12.—Si in agro venationes sint, puto, venatores quoque, et vestigatores, et&lt;ref&gt;et, ''omitenla erradamente todas lased, citadas por Br.''&lt;/ref&gt; canes, et cetera, quae ad venationem sunt necessaria, instrumento contineri, maxime si ager et&lt;ref&gt;et, ''omitenta Hal. Vulg.''&lt;/ref&gt; ex hoc reditum habuit.&lt;p&gt;
&lt;p style=&quot;text-indent: 2em&quot;&gt;§ 13.—Et si ab aucupio reditus fuit, aucupes, et plagae, ethuius rei instrumentum agri instrumento continebitur; nec mirum, quum et aves instrumento exemplo apium contineri, Sabinus et Cassius&lt;ref&gt;Cascellius , ''Hal.''&lt;/ref&gt; putaverunt.&lt;p&gt;

&lt;p style=&quot;text-indent: 2em&quot;&gt;§ 14.—Si quis eodem instrumento in plurimis agris utatur, cuius agri sit instrumentum, quaeritur. Et ego arbitror, si quidem apparet voluntas patrisfamiliae, cui potius agro destinaverat, eius esse instrumentum, ceteri enim agri ab hoc agro veluti mutuantur; si non appareat, nullius instrumento cedet, neque enim pro parte&lt;ref&gt;agri, ''inserta la Vulg.''&lt;/ref&gt; dividemus instrumentum.&lt;p&gt;

&lt;p style=&quot;text-indent: 2em&quot;&gt;§ 15.—Supellex, ceteraque, si qua in agro fuerunt, quo instructior esset paterfamilias, instrumento fundi non continentur.&lt;p&gt;

&lt;p style=&quot;text-indent: 2em&quot;&gt;§ 16.—Si domus sit instrumentum legatum, videndum, quid contineatur. Et Pegasus ait, instrumentum domus id esse, quod tempestatis arcendae, aut incendii causa paratur, non quod voluptatis gratia; itaque neque specularia, neque vela, quae frigoris causa vel umbrae in domo sunt, deberi. Quae sententia Cassii fuit, qui dicebat, inter instrumentum et ornamentum multum interesse; instrumenti enim ea esse, quae ad tutelam domus pertinent, ornamenti, quae ad voluptatem, sicuti tabulas pictas.&lt;p&gt;

&lt;p style=&quot;text-indent: 2em&quot;&gt;§ 17.—Vela autem Cilicia instrumenti esse Cassius; quae ideo parantur, ne aedificia vento velpluvia laborent.&lt;p&gt;
&lt;p style=&quot;text-indent: 2em&quot;&gt;§ 18.—Acetum quoque, quod extinguendi incendii causa paratur, item centones, siphones, perticae quoque, et scalae; et phormiones, et spongias, et amas, et scopas&lt;ref&gt;scaphas, ''Hal.''&lt;/ref&gt; contineri, plerique et Pegasus aiunt.&lt;p&gt;
&lt;p style=&quot;text-indent: 2em&quot;&gt;§ 19.—Tegulam autem, et tignum eius rei causa paratum instrumento contineri, si ad huiusmodi causam habeat tigna parata ad alios usus non deservientia. Proinde et fulcimenta, si qua habebat huic rei necessaria, etiam ea instrumento domus continebuntur.&lt;p&gt;&lt;noinclude&gt;{{ExitusBilinguis|s|lg=es}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>p5p5go9g8wxr354a8konsijoxwsb2ry</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pagina:Cuerpo del derecho civil romano a doble texto (IA cuerpodelderechocivilromanoP1T2).pdf/637</title>
    <ns>104</ns>
    <id>87954</id>
    <revision>
      <id>286198</id>
      <timestamp>2026-10-30T15:12:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dana G. Canales</username>
        <id>33174</id>
      </contributor>
      <comment>/* Nondum emendata */ Paginam instituit, scribens ' &lt;p style=&quot;text-indent: 2em&quot;&gt;§ 20.—De velis, quae in hypaethris extenduntur, item de his, quae sunt circa columnas, Celsus scribit, magis supellectili adnumeranda; et ita Sabinum et Cassium putare.&lt;p&gt; &lt;p style=&quot;text-indent: 2em&quot;&gt;§ 21.—Canales autem, et harpagones, et amas instrumento contineri, constat.&lt;p&gt; &lt;p style=&quot;text-indent: 2em&quot;&gt;§ 22.—Item perticae, quibus araneae detergantur; item spongiae, quibus columnae, pavimenta, podia extergantur;...</comment>
      <origin>286198</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3490" sha1="07i0e1e6vt072nwzncc59692z2eby7n" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Dana G. Canales&quot; /&gt;{{InitiumBilinguis|s|lg=es}}&lt;/noinclude&gt;
&lt;p style=&quot;text-indent: 2em&quot;&gt;§ 20.—De velis, quae in hypaethris extenduntur, item de his, quae sunt circa columnas, Celsus scribit, magis supellectili adnumeranda; et ita Sabinum et Cassium putare.&lt;p&gt;
&lt;p style=&quot;text-indent: 2em&quot;&gt;§ 21.—Canales autem, et harpagones, et amas instrumento contineri, constat.&lt;p&gt;
&lt;p style=&quot;text-indent: 2em&quot;&gt;§ 22.—Item perticae, quibus araneae detergantur; item spongiae, quibus columnae, pavimenta, podia extergantur; scalae, quae ad lacunaria admoveantur, instrumenti sunt, quia mundiorem domum reddunt.&lt;p&gt;
&lt;p style=&quot;text-indent: 2em&quot;&gt;§ 23.—Papinianus quoque libro septimo Responsorum ait: sigilla et statuae affixae instrumento domus non continentur, sed domus portio sunt; quae vero non sunt affixa, instrumento non continentur, inquit, supellectili enim adnumerantur, excepto horologio aereo, quod non est affixum—nam et hoc instrumento domus putat contineri—, sicut prothyrum domus, si velamen est, inquit, instrumento domus&lt;ref&gt;putat contineri—instrumento domus, ''se consideran añadidas por antiguos copistas.''&lt;/ref&gt; continetur.&lt;p&gt;

&lt;p style=&quot;text-indent: 2em&quot;&gt;§ 24.—Fistulae autem, et canales, et crateres, et si qua sunt alia ad aquas salientes necessaria, item serae&lt;ref&gt;''Hal. Vulg.''; serrae, ''el códice Fl.''&lt;/ref&gt; et claves magis domus portio, quam domus instrumentum sunt.&lt;p&gt;

&lt;p style=&quot;text-indent: 2em&quot;&gt;§ 25.—Specularia quoque affixa magis puto domus esse partem; nam et in emtione domus et specularia, et pegmata cedere, sive in aedificio sint&lt;ref&gt;''Hal.''; sunt, ''el códice Fl.''&lt;/ref&gt; posita, sive ad tempus detracta; sed si non sint reposita, ad hoc tamen sint, ut suppleantur, si qua desint, instrumento potius continebuntur.&lt;p&gt;

&lt;p style=&quot;text-indent: 2em&quot;&gt;§ 26.—Cancellos quoque instrumento&lt;ref&gt;''Desde instrumento'' potius, ''del párrafo anterior hasta'' quoque instrumento, ''de éste se consideran añadidas por antiguos copistas.''&lt;/ref&gt; contineri puto.&lt;p&gt;
&lt;p style=&quot;text-indent: 2em&quot;&gt;§ 27.—Sed si fundus non sit cum instrumento legatus, sed ita, ut instructus sit, quaesitum est, an plus contineatur, quam si cum instrumento legatus esset. Et Sabinus libris ad Vitellium scribit, fatendum esse, plus esse, quum instructus fundus legetur, quam si cum instrumento; quam sententiam quotidie increscere et invalescere videmus. Quanto igitur hoc legatum uberius est, videndum est; et Sabinus definit, et Cassius apud Vitellium notat: omnia, quae eo collocata sunt, ut instructior esset paterfamilias, instructo, inquit, continebuntur, id est, quae ibi habuit, ut instructior esset&lt;ref&gt;id est—esset, ''omitelas Hal.''&lt;/ref&gt;. Hoc ergo legato non&lt;ref&gt;tantum, ''inserta Hal.''&lt;/ref&gt; agri instrumentum, sed&lt;ref&gt;et, ''inserta Hal.''&lt;/ref&gt; proprium suum instrumentum reliquisse videtur.&lt;p&gt;

&lt;p style=&quot;text-indent: 2em&quot;&gt;§ 28.—Proinde si fundus sit instructus legatus, et supellex continebitur, quae illic fuit usus ipsius gratia, et vestis non solum stragula, sed et qua ibi uti solebat; mensae quoque eboreae, vel si quae aliae; item vitrea, et aurum, et argentum; vina quoque, si qua ibi fuerint usus ipsius causa, continentur, et si quid aliud utensilium.&lt;p&gt;

&lt;p style=&quot;text-indent: 2em&quot;&gt;§ 29.—Sed si qua eo congesserat non usus sui&lt;ref&gt;''Taur, según corrección del codice Fl.,Br.'': ipsins, ''por'' sul, ''la escritura original.''&lt;/ref&gt; causa, sed custodiae gratia, non continebuntur; vina etiam , quae in apothecis sunt, non cedent; et&lt;p&gt;&lt;noinclude&gt;{{ExitusBilinguis|s|lg=es}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>07i0e1e6vt072nwzncc59692z2eby7n</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pagina:Cuerpo del derecho civil romano a doble texto (IA cuerpodelderechocivilromanoP1T2).pdf/781</title>
    <ns>104</ns>
    <id>87955</id>
    <revision>
      <id>286199</id>
      <timestamp>2026-10-30T15:15:02Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>EdwinChipana</username>
        <id>33153</id>
      </contributor>
      <comment>/* Emendata */</comment>
      <origin>286199</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3963" sha1="b0ld6hkl3m5unhopj81a2qjswpddubj" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;EdwinChipana&quot; /&gt;{{InitiumBilinguis|s|lg=es}}&lt;/noinclude&gt;&lt;div&gt;poribus Neronis, octavo kalendas Septembres (1)&lt;ref&gt;''Taur.'', según la escritura original; ''calendis Septembribus'', corrección del códice ''Fl.'', ''Br.''&lt;/ref&gt;, Annaeo (2)&lt;ref&gt;Según enmienda ''Br.''; ''Anneo'', el códice ''Fl.''&lt;/ref&gt; Seneca et Trebellio Maximo Consulibus.&lt;/div&gt;

&lt;div style=&quot;text-indent:2em; margin-top:0&quot;&gt;§ 2.—Cuius verba haec sunt: &lt;span style=&quot;font-variant:small-caps&quot;&gt;Cum&lt;/span&gt;&lt;ref&gt;&lt;span style=&quot;font-variant:small-caps&quot;&gt;Autem&lt;/span&gt;, inserta ''Hal.''&lt;/ref&gt; &lt;span style=&quot;font-variant:small-caps&quot;&gt;esset aequissimum in omnibus fideicommissariis hereditatibus, si qua de his bonis iudicia penderent, ex his bonis subire, in quos ius fructusque transferetur&lt;/span&gt;&lt;ref&gt;&lt;span style=&quot;font-variant:small-caps&quot;&gt;Transferretur&lt;/span&gt;, ''Hal.''&lt;/ref&gt;&lt;span style=&quot;font-variant:small-caps&quot;&gt;, potius quam cuique periculosam&lt;/span&gt;&lt;ref&gt;''Hal.'' y la ''Vulg.'': &lt;span style=&quot;font-variant:small-caps&quot;&gt;periculosum&lt;/span&gt;, el códice ''Fl.''&lt;/ref&gt; &lt;span style=&quot;font-variant:small-caps&quot;&gt;esse fidem suam, placet&lt;/span&gt;&lt;ref&gt;&lt;span style=&quot;font-variant:small-caps&quot;&gt;Placuit&lt;/span&gt;, ''Hal.'' y la ''Vulg.''&lt;/ref&gt; &lt;span style=&quot;font-variant:small-caps&quot;&gt;et&lt;/span&gt;&lt;ref&gt;''Hal.''; &lt;span style=&quot;font-variant:small-caps&quot;&gt;ut&lt;/span&gt;, el códice ''Fl.''&lt;/ref&gt; &lt;span style=&quot;font-variant:small-caps&quot;&gt;actiones, quae in heredes&lt;/span&gt;&lt;ref&gt;&lt;span style=&quot;font-variant:small-caps&quot;&gt;Heredem&lt;/span&gt;, el códice ''Fl.''&lt;/ref&gt; &lt;span style=&quot;font-variant:small-caps&quot;&gt;heredibusque dari solent, eas neque in eos, neque his (9) dari, qui fidei suae commissum, sicuti rogati essent, restituissent (10); sed his (11), et in eos, quibus ex testamento fideicommissum restitutum fuisset, quo magis in reliquum confirmentur supremae defunctorum voluntates.&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;

&lt;div style=&quot;text-indent:2em; margin-top:2em&quot;&gt;§ 3.—Sublata est hoc Senatusconsulto dubitatio eorum, qui adire hereditatem recusare seu metu litium, seu praetextu metus censuerunt.&lt;/div&gt;

&lt;div style=&quot;text-indent:2em; margin-top:1em&quot;&gt;§ 4.—Quamquam autem Senatus subventum voluit heredibus, subvenit tamen et fideicommissariis; nam in eo, quod heredes, si conveniantur, exceptione uti possunt, heredibus subventum est, in eo vero, quod, si agant heredes, repelluntur per exceptionem, quoque agendi facultas fideicommissariis competit, proculdubio consultum est fideicommissariis.&lt;/div&gt;

&lt;div style=&quot;text-indent:2em; margin-top:1em&quot;&gt;§ 5.—Hoc autem Senatusconsultum locum habet, sive ex testamento quis heres esset, sive ab intestato, rogatusque sit restituere hereditatem.&lt;/div&gt;

&lt;div style=&quot;text-indent:2em; margin-top:1em&quot;&gt;§ 6.—In filii quoque familias militis iudicio, qui de castrensi peculio, vel quasi castrensi testari potest, Senatusconsultum locum habet.&lt;/div&gt;

&lt;div style=&quot;text-indent:2em; margin-top:1em&quot;&gt;§ 7.—Bonorum quoque possessores vel alii successores (12) ex Trebelliano restituere poterunt (13) hereditatem.&lt;/div&gt;

&lt;div style=&quot;text-indent:2em; margin-top:0&quot;&gt;§ 8.—De illo quaeritur, an is, cui ex causa fideicommissi restituta est hereditas ex Trebelliano Senatusconsulto, ipse quoque restituendo ex eodem Senatusconsulto transferat actiones. Et Iulianus scribit, etiam ipsum transferre actiones; quod et Maecianus probat, et nobis placet.&lt;/div&gt;

&lt;div style=&quot;text-indent:2em; margin-top:1em&quot;&gt;§ 9.—Sed et quotiens quis rogatus duobus restituere hereditatem, alteri pure vel in diem, alteri sub conditione, suspectam dicit, ei, cui erat rogatus pure vel in diem restituere, interim universam hereditatem restituit, Senatus censuit; quum autem extiterit conditio, ut velit alius fideicommissarius partem suam suscipere, transire ad eum ipso iure actiones.&lt;/div&gt;

&lt;div style=&quot;text-indent:2em; margin-top:2em&quot;&gt;§ 10.—Si filio vel servo herede instituto rogatoque restituere hereditatem, dominus vel pater restituit, ex Trebelliano transferuntur actiones; quod est, etiam si suo nomine rogati sunt restituere.&lt;/div&gt;

&lt;references/&gt;&lt;noinclude&gt;{{ExitusBilinguis|s|lg=es}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>b0ld6hkl3m5unhopj81a2qjswpddubj</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pagina:Cuerpo del derecho civil romano a doble texto (IA cuerpodelderechocivilromanoP1T2).pdf/638</title>
    <ns>104</ns>
    <id>87956</id>
    <revision>
      <id>286202</id>
      <timestamp>2026-10-30T15:32:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dana G. Canales</username>
        <id>33174</id>
      </contributor>
      <comment>/* Nondum emendata */ Paginam instituit, scribens ' hoc iure utimur, ut quae ibi paterfamilias quasi in horreo habuit, haec non contineantur.  &lt;p style=&quot;text-indent: 2em&quot;&gt;§ 30.—Celsus quoque libro nono decimo&lt;ref&gt;decimo octavo, ''Hal.''&lt;/ref&gt; Digestorum scribit, fructus ibi repositos, ut venirent, vel in alium usum, quam fundi, converterentur, instructo fundo non contineri.&lt;p&gt;  &lt;p style=&quot;text-indent: 2em&quot;&gt;§ 31.—Idem Celsus eodem libro ait, etiam supellecticarios, et ceteros hoc genus servos c...</comment>
      <origin>286202</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3199" sha1="aoy3q5ko23yv0nf0r391spgt8s76wq4" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Dana G. Canales&quot; /&gt;{{InitiumBilinguis|s|lg=es}}&lt;/noinclude&gt;
hoc iure utimur, ut quae ibi paterfamilias quasi in horreo habuit, haec non contineantur.

&lt;p style=&quot;text-indent: 2em&quot;&gt;§ 30.—Celsus quoque libro nono decimo&lt;ref&gt;decimo octavo, ''Hal.''&lt;/ref&gt; Digestorum scribit, fructus ibi repositos, ut venirent, vel in alium usum, quam fundi, converterentur, instructo fundo non contineri.&lt;p&gt;

&lt;p style=&quot;text-indent: 2em&quot;&gt;§ 31.—Idem Celsus eodem libro ait, etiam supellecticarios, et ceteros hoc genus servos contineri, id est, ministeria&lt;ref&gt;id est, ministeria, ''omitelas Hal.''&lt;/ref&gt;, quibus instructus erat in eo fundo, extra ea, quae&lt;ref&gt;eos, qui, ''Hal.''&lt;/ref&gt; libertatemacceperunt, et qui rure morari solebant.&lt;p&gt;

&lt;p style=&quot;text-indent: 2em&quot;&gt;§ 32.—Si instructum fundum legasset, ea paedagogia, quae ibi habebat, ut, quum ibi venisset, praesto essent in triclinio, legato continentur.&lt;p&gt;

&lt;p style=&quot;text-indent: 2em&quot;&gt;§ 33.—Contubernales quoque servorum, id est uxores, et natos, instructo fundo contineri verum est.&lt;p&gt;
&lt;p style=&quot;text-indent: 2em&quot;&gt;§ 31.—Instructo autem&lt;ref&gt;item, ''Hal.''&lt;/ref&gt; fundo et bibliothecam, et libros, qui illic erant, ut quoties venisset, uteretur, contineri constat; sed si quasi apotheca librorum utebatur, contra erit dicendum.&lt;p&gt;

&lt;p style=&quot;text-indent: 2em&quot;&gt;§ 35.—Neratius quoque libro quarto Epistolarum Rufino respondit, instructo fando et supellectilem, et vina, et mancipia non solum ad cultum custodiamve villae, sed etiam quae&lt;ref&gt;''Hal. Vulg.''; ut, ''inserta el códice Fl.''&lt;/ref&gt; ipsi patrifamilias in ministerio ibi essent, legato cedere.&lt;p&gt;


&lt;p style=&quot;text-indent: 2em&quot;&gt;§ 36.—Imagines quoque hae solae legatae videntur, quae in aliquo ornatu villae fuerunt.&lt;p&gt;

&lt;p style=&quot;text-indent: 2em&quot;&gt;§ 37.—Papinianus quoque praediis instructis legatis mancipia non contineri, quae temporis causa illic fuerunt, ac non eo animo transtulit paterfamilias, ut aut fundi, aut suum instrumentum faceret.&lt;p&gt;

&lt;p style=&quot;text-indent: 2em&quot;&gt;§ 38.—Idem respondit, praediis instructis legatis, actorem ex his in provinciam missum, ut ordinatis negotiis ad pristinum actum rediret, legato praediorum cedere, quamvis nondum redierit.&lt;p&gt;


&lt;p style=&quot;text-indent: 2em&quot;&gt;§ 39.—Idem respondit, instructis hortis&lt;ref&gt;horreis, ''Hal.''&lt;/ref&gt; legatis etiam vina, quae ibi fuerunt, quo dominus esset instructior, contineri; aliud esse si horrea ibi habuit, unde instruebatur vel in urbe, vel in aliis praediis.&lt;p&gt;

&lt;p style=&quot;text-indent: 2em&quot;&gt;§ 40.—Idem respondit, domo per fideicommissum relicta cum supellectilli Claudio Hieroniano&lt;ref&gt;''Taur, según la escritura original:'' Hieronumiano, ''corrección del codice Fl., Br.''&lt;/ref&gt;, clarissimo viro, ab Umbrio Primo, et mensas, et ceteram supellectilem, quam in hortis paterfamilias in Proconsulatum profecturus contulerat, ut tutiore loco essent, contineri.&lt;p&gt;

&lt;p style=&quot;text-indent: 2em&quot;&gt;§ 41.—Idem respondit, theriacam quoque, et cetera medicamenta, quae secessus causa dominus ibi habuit, et vestem propter secessum ibi depositam instructo fundo legato inesse.&lt;p&gt;

&lt;p style=&quot;text-indent: 2em&quot;&gt;§ 42.—Idem respondit, domo, «ita ut instructa est, cum omni iure suo» legata, urbanam familiam,&lt;p&gt;&lt;noinclude&gt;{{ExitusBilinguis|s|lg=es}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>aoy3q5ko23yv0nf0r391spgt8s76wq4</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pagina:Cuerpo del derecho civil romano a doble texto (IA cuerpodelderechocivilromanoP1T2).pdf/639</title>
    <ns>104</ns>
    <id>87957</id>
    <revision>
      <id>286204</id>
      <timestamp>2026-10-30T15:43:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dana G. Canales</username>
        <id>33174</id>
      </contributor>
      <comment>/* Nondum emendata */ Paginam instituit, scribens ' item artifices, quorum operae ceteris quoque praediis exhibebantur, legato non contineri; ostiarii autem, inquit, vel topiarii, diaetarii, aquarii, domui tantum deservientes, continebuntur. Sed quod de artificibus ait, falsum est, si eius domus causa parati sunt, licet aliis quoque praediis commodabantur.  &lt;p style=&quot;text-indent: 2em&quot;&gt;§ 43.—Idem respondit, domo instructa legata mensas eboreas, et libros non contineri. Sed et hoc falsum est, n...</comment>
      <origin>286204</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2916" sha1="3rc8fgxgsr18ys7b7j7he68unuot2nl" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Dana G. Canales&quot; /&gt;{{InitiumBilinguis|s|lg=es}}&lt;/noinclude&gt;
item artifices, quorum operae ceteris quoque praediis exhibebantur, legato non contineri; ostiarii autem, inquit, vel topiarii, diaetarii, aquarii, domui tantum deservientes, continebuntur. Sed quod de artificibus ait, falsum est, si eius domus causa parati sunt, licet aliis quoque praediis commodabantur.

&lt;p style=&quot;text-indent: 2em&quot;&gt;§ 43.—Idem respondit, domo instructa legata mensas eboreas, et libros non contineri. Sed et hoc falsum est, nam omne, quidquid in domo fuit, quo instructior ibi esset paterfamilias, continebitur; supellectilem autem patrisfamiliae instrumentum esse nemo dubitat. Denique Neratius libro quarto Epistolarum Marcello, fratri suo, respondit, et vestem domus instructae legato contineri, maxime, inquit, in proposita specie. Proponebatur enim, qui legaverat, argentum et rationes excepisse; nam qui haec, inquit, excepit, non potest non videri de ceteris rebus, quae in ea essent, sensisse. Sed et ipse Papinianus eodem libro Responsorum ait, patrem mercatorem ac foeneratorem, qui duos filios totidemque filias heredes instituerat, ita legasse&lt;ref&gt;''Según conjetura Br.''; legasset, ''el códice Fl.''&lt;/ref&gt; «filiis maribus domum meam instructam do lego, darique iubeo»; merces et pignora an contineantur, quaeri posse; sed facilem iudici voluntatis coniecturam fore, ceteris patris facultatibus examinatis.&lt;p&gt;


&lt;p style=&quot;text-indent: 2em&quot;&gt;§ 44.—Celsus scribit, servis, qui in fundo morarentur, legatis vicarios eorum non contineri, nisi appareat, et de vicariis eum sensisse.&lt;p&gt;

&lt;p style=&quot;text-indent: 2em&quot;&gt;§ 45.—Papinianus quoque libro septimo Responsorum, uxori , cui vir omnia, quae in domo erant, ab herede filia&lt;ref&gt;filio, ''Hal. Vulg.''&lt;/ref&gt; praestari voluit, cautiones debitorum emtionesque servorum non videri legatas, respondit, nisi, inquit, ex alia parte et de servis eum cogitasse, apparuerit, scilicet ut eorum servorum ei legasse videatur emtiones, quos et ipsos voluit ad eam pertinere.&lt;p&gt;


&lt;p style=&quot;text-indent: 2em&quot;&gt;§ 46.—Si quis fundum «ita ut instructus est», legaverit, et adiecerit: cum supellectili, vel mancipiis, vel una aliqua re, quae nominatim expressa non erat, utrum minuit legatum adiiciendo speciem, an vero non, quaeritur. Et Papinianus respondit, non videri minutum, sed potius ex abundanti&lt;ref&gt;abundantia, ''Hal.''&lt;/ref&gt; adiectum.&lt;p&gt;


&lt;p style=&quot;text-indent: 2em&quot;&gt;§ 47.—Idem Papinianus libro septimo Responsorum ait: instructis hortis filio legatis mater argentum muliebre filiae legaveral; respondit, etiam id argentum muliebre, quod in hortis habuit, ut ibi esset instructior, ad filiam pertinere.&lt;p&gt;


&lt;p style=&quot;text-indent: 2em&quot;&gt;'''13.''' PAULUs ''libro IV . ad Sabinum.''- Tabernae cauponiae instrumento legato etiam institores contineri, Neratius existimat; sed videndum, ne inter instrumentum tabernae cauponiae&lt;ref&gt;cauponiae, ''omítela Hal.''&lt;/ref&gt; et in-&lt;p&gt;&lt;noinclude&gt;{{ExitusBilinguis|s|lg=es}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>3rc8fgxgsr18ys7b7j7he68unuot2nl</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pagina:Cuerpo del derecho civil romano a doble texto (IA cuerpodelderechocivilromanoP1T2).pdf/640</title>
    <ns>104</ns>
    <id>87958</id>
    <revision>
      <id>286208</id>
      <timestamp>2026-10-30T16:02:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dana G. Canales</username>
        <id>33174</id>
      </contributor>
      <comment>/* Nondum emendata */ Paginam instituit, scribens ' strumentum cauponae (1) sit discrimen, ut tabernae non nisi loci instrumenta sint, ut dolia, vasa, ancones (2), calices, trullae, quae circa coenam (3) solent traiici, item urnae aereae, et congiaria, sextaria, et similia, cauponae (4) autem, quum negotiationis nomen sit, etiam institores.   § 1.—Instrumento balneario legato etiam balneatorem contineri, Neratius respondit;   '''14.''' IDEM ''libro II. ad Vitellium.''— continetur antem et for...</comment>
      <origin>286208</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3040" sha1="k2ut0bwmdhppda5qo7bwkx05ut0d1rr" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Dana G. Canales&quot; /&gt;{{InitiumBilinguis|s|lg=es}}&lt;/noinclude&gt;
strumentum cauponae (1) sit discrimen, ut tabernae non nisi loci instrumenta sint, ut dolia, vasa, ancones (2), calices, trullae, quae circa coenam (3) solent traiici, item urnae aereae, et congiaria, sextaria, et similia, cauponae (4) autem, quum negotiationis nomen sit, etiam institores.


§ 1.—Instrumento balneario legato etiam balneatorem contineri, Neratius respondit;


'''14.''' IDEM ''libro II. ad Vitellium.''— continetur antem et fornacator (5).

'''15.''' POMPONIUS ''libro VI. ad Sabinum.''—Si ita testamento scriptum sit: «quae tabernarum exercendarum, instruendarum, pistrini, cauponae (6) causa facta parataque sunt, do lego», his verbis Servius respondit, et caballos, qui in pistrinis essent, et pistores, et in cauponio (7) institores, et focariam, mercesque, quae in his tabernis essent, legatas videri.


§ 1.—Domo instructa, responsum est, supellectilem legatam, non etiam vina, quia domus vinis instructa intelligi non potest.

§ 2.—Mulier villae custos perpetua (8) fundo, qui cum instrumento legatus est (9), aut instructo continebitur, sicuti saltuarius; par enim ratio est, nam desiderant tam villae, quam agri custodiam, illic, ne quid vicini aut agri, aut fructuum occupent, hic, ne quid ceterarum rerum, quae in villa continentur; villa autem sine ulla dubitatione pars fundi habetur.

'''16.''' ALFENUS ''libro II. Digestorum a Paulo epitomatorum''.—Villae instrumento legato supellectilem non contineri verius est.
§ 1.—Vinea et instrumento eius legato, instrumentum vineae nihil (10) esse, Servius respondit;(11) qui eum consulebat, Cornelium respondisse aiebat, palos, perticas, rastros, ligones instrumenti vineae esse; quod verius est.

§ 2.—Quidam uxori fundum, uti instructus esset, in quo ipse habitabat, legavit; consultus de mulieribus lanificís, an instrumento continerentur, respondit, non quidem esse instrumenti fundi, sed quoniam ipse paterfamilias, qui legasset, in eo fundo habitasset, dubitari non oportere, quin et ancillae, et ceterae res, quibus paterfamilias in eo
fundo esset instructus, omnes legatae viderentur.


17. MARCIANUS libro VII . Institutionum . -

Item pictoris instrumento legato, cerae, colores
similiaque horum legato cedunt; item peniculi, et
cauteria, et conchae.

legado, hubiese habitado en aquel fundo, no sededas las esclavas, y las demás cosas, con que hubiese
estado provisto en este fundo el padre de familia.
17. MARCIANO ; Instituta , libro VII.-Asimismo, legados los utensilios de un pintor, ceden al

legado las ceras, los colores, y las cosas semejantes á estas; y también los pinceles, cauterios, y
conchas.

(1) cauponiae, Hal.
(2) doliaria vasa, vectiones, ancones, Ilal.
(3)
(4)
(5)
(6)

coenum, IIal .
cauponiae, Hal.
Hal. Vulg.; fornicator, el códice Fl.
Véase la nota 4.

(7) cauponia, Hal.

(8) La escritura original; in, inserta la corrección del
códice Fl. , Br .

(9) Hal. Vulg.; esset, el codice Fl .
(10) nullum, por nihil, Hal.
(11) sed, inserta la Vulg.&lt;noinclude&gt;{{ExitusBilinguis|s|lg=es}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>k2ut0bwmdhppda5qo7bwkx05ut0d1rr</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Formula:~U</title>
    <ns>10</ns>
    <id>87959</id>
    <revision>
      <id>286212</id>
      <timestamp>2026-10-30T16:18:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JimKillock</username>
        <id>19003</id>
      </contributor>
      <comment>Paginam instituit, scribens '&lt;includeonly&gt;&lt;span class=&quot;typographic-long-s&quot; data-original-form=&quot;U&quot;&gt;{{#ifeq:{{NAMESPACE}}|Pagina|u|v}}&lt;/span&gt;&lt;/includeonly&gt;&lt;noinclude&gt;{{documentation}} [[Categoria:Formulae litterarum]] &lt;/noinclude&gt;'</comment>
      <origin>286212</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="199" sha1="pa9j88avs2cfngdtpytdnvhd99dmskf" xml:space="preserve">&lt;includeonly&gt;&lt;span class=&quot;typographic-long-s&quot; data-original-form=&quot;U&quot;&gt;{{#ifeq:{{NAMESPACE}}|Pagina|u|v}}&lt;/span&gt;&lt;/includeonly&gt;&lt;noinclude&gt;{{documentation}}
[[Categoria:Formulae litterarum]]
&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>pa9j88avs2cfngdtpytdnvhd99dmskf</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>286214</id>
      <parentid>286212</parentid>
      <timestamp>2026-10-30T16:19:31Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JimKillock</username>
        <id>19003</id>
      </contributor>
      <origin>286214</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="199" sha1="gp24lbtkrkb6fj0spxalzvyw2nk6snb" xml:space="preserve">&lt;includeonly&gt;&lt;span class=&quot;typographic-long-s&quot; data-original-form=&quot;U&quot;&gt;{{#ifeq:{{NAMESPACE}}|Pagina|U|V}}&lt;/span&gt;&lt;/includeonly&gt;&lt;noinclude&gt;{{documentation}}
[[Categoria:Formulae litterarum]]
&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>gp24lbtkrkb6fj0spxalzvyw2nk6snb</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Formula:~u</title>
    <ns>10</ns>
    <id>87960</id>
    <revision>
      <id>286213</id>
      <timestamp>2026-10-30T16:19:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JimKillock</username>
        <id>19003</id>
      </contributor>
      <comment>Paginam instituit, scribens '&lt;includeonly&gt;&lt;span class=&quot;typographic-long-s&quot; data-original-form=&quot;u&quot;&gt;{{#ifeq:{{NAMESPACE}}|Pagina|u|v}}&lt;/span&gt;&lt;/includeonly&gt;&lt;noinclude&gt;{{documentation}} [[Categoria:Formulae litterarum]] &lt;/noinclude&gt;'</comment>
      <origin>286213</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="199" sha1="bjyao5f9595f8rh5ihyz0qp8gmj23fd" xml:space="preserve">&lt;includeonly&gt;&lt;span class=&quot;typographic-long-s&quot; data-original-form=&quot;u&quot;&gt;{{#ifeq:{{NAMESPACE}}|Pagina|u|v}}&lt;/span&gt;&lt;/includeonly&gt;&lt;noinclude&gt;{{documentation}}
[[Categoria:Formulae litterarum]]
&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>bjyao5f9595f8rh5ihyz0qp8gmj23fd</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Formula:~V</title>
    <ns>10</ns>
    <id>87961</id>
    <revision>
      <id>286216</id>
      <timestamp>2026-10-30T16:21:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JimKillock</username>
        <id>19003</id>
      </contributor>
      <comment>Paginam instituit, scribens '&lt;includeonly&gt;&lt;span class=&quot;typographic-long-s&quot; data-original-form=&quot;V&quot;&gt;{{#ifeq:{{NAMESPACE}}|Pagina|V|U}}&lt;/span&gt;&lt;/includeonly&gt;&lt;noinclude&gt;{{documentation}} [[Categoria:Formulae litterarum]] &lt;/noinclude&gt;'</comment>
      <origin>286216</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="199" sha1="t1hk8izodw83p5jv6bgbr22iptuogjf" xml:space="preserve">&lt;includeonly&gt;&lt;span class=&quot;typographic-long-s&quot; data-original-form=&quot;V&quot;&gt;{{#ifeq:{{NAMESPACE}}|Pagina|V|U}}&lt;/span&gt;&lt;/includeonly&gt;&lt;noinclude&gt;{{documentation}}
[[Categoria:Formulae litterarum]]
&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>t1hk8izodw83p5jv6bgbr22iptuogjf</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Formula:~v</title>
    <ns>10</ns>
    <id>87962</id>
    <revision>
      <id>286217</id>
      <timestamp>2026-10-30T16:22:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JimKillock</username>
        <id>19003</id>
      </contributor>
      <comment>Paginam instituit, scribens '&lt;includeonly&gt;&lt;span class=&quot;typographic-long-s&quot; data-original-form=&quot;v&quot;&gt;{{#ifeq:{{NAMESPACE}}|Pagina|v|u}}&lt;/span&gt;&lt;/includeonly&gt;&lt;noinclude&gt;{{documentation}} [[Categoria:Formulae litterarum]] &lt;/noinclude&gt;'</comment>
      <origin>286217</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="199" sha1="b9c0128dq0y25nmbqfn4h7e1eb9jqr8" xml:space="preserve">&lt;includeonly&gt;&lt;span class=&quot;typographic-long-s&quot; data-original-form=&quot;v&quot;&gt;{{#ifeq:{{NAMESPACE}}|Pagina|v|u}}&lt;/span&gt;&lt;/includeonly&gt;&lt;noinclude&gt;{{documentation}}
[[Categoria:Formulae litterarum]]
&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>b9c0128dq0y25nmbqfn4h7e1eb9jqr8</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Liber:M. Tulli Ciceronis Orationes- Divinatio in Q. Caecilium. In C. Verrem (IA abr4565.0001.001.umich.edu).pdf</title>
    <ns>106</ns>
    <id>87963</id>
    <revision>
      <id>286222</id>
      <timestamp>2026-10-30T18:21:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sjgallagher2</username>
        <id>29663</id>
      </contributor>
      <comment>Paginam instituit, scribens ''</comment>
      <origin>286222</origin>
      <model>proofread-index</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="245" sha1="f3tffq7p6xx7wsgc6ceos4w1svfp5ba" xml:space="preserve">{{:MediaWiki:Proofreadpage_index_template
|Title=M. Tulli Ciceronis Orationes - Divinatio in Q. Caecilium et In C. Verrem
|Language=la
|Volume=
|Author=[[Scriptor:Marcus Tullius Cicero]]
|Translator=
|Editor=
|Illustrator=
|Publisher=Gulielmus Peterson
|Address=Oxonii
|Year=1917
|Source=
|Image=7
|Progress=X
|Pages=&lt;pagelist
1=Cover
2to4=—
5to8=FM
9=3
9to26=roman
27=1
491to493=Advert.
494to497=—
498=Cover
/&gt;
|Remarks=
|Header=
|Footer=
}}
[[Categoria:Orationes]]</text>
      <sha1>f3tffq7p6xx7wsgc6ceos4w1svfp5ba</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pagina:M. Tulli Ciceronis Orationes- Divinatio in Q. Caecilium. In C. Verrem (IA abr4565.0001.001.umich.edu).pdf/1</title>
    <ns>104</ns>
    <id>87964</id>
    <revision>
      <id>286223</id>
      <timestamp>2026-10-30T18:21:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sjgallagher2</username>
        <id>29663</id>
      </contributor>
      <comment>/* Vacua */</comment>
      <origin>286223</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="0" sha1="t8q7f8sfhwu37l4xfagx228j1tk5f96" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;0&quot; user=&quot;Sjgallagher2&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>t8q7f8sfhwu37l4xfagx228j1tk5f96</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pagina:M. Tulli Ciceronis Orationes- Divinatio in Q. Caecilium. In C. Verrem (IA abr4565.0001.001.umich.edu).pdf/2</title>
    <ns>104</ns>
    <id>87965</id>
    <revision>
      <id>286224</id>
      <timestamp>2026-10-30T18:21:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sjgallagher2</username>
        <id>29663</id>
      </contributor>
      <comment>/* Vacua */</comment>
      <origin>286224</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="0" sha1="t8q7f8sfhwu37l4xfagx228j1tk5f96" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;0&quot; user=&quot;Sjgallagher2&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>t8q7f8sfhwu37l4xfagx228j1tk5f96</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pagina:M. Tulli Ciceronis Orationes- Divinatio in Q. Caecilium. In C. Verrem (IA abr4565.0001.001.umich.edu).pdf/3</title>
    <ns>104</ns>
    <id>87966</id>
    <revision>
      <id>286225</id>
      <timestamp>2026-10-30T18:21:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sjgallagher2</username>
        <id>29663</id>
      </contributor>
      <comment>/* Vacua */</comment>
      <origin>286225</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="0" sha1="t8q7f8sfhwu37l4xfagx228j1tk5f96" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;0&quot; user=&quot;Sjgallagher2&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>t8q7f8sfhwu37l4xfagx228j1tk5f96</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pagina:M. Tulli Ciceronis Orationes- Divinatio in Q. Caecilium. In C. Verrem (IA abr4565.0001.001.umich.edu).pdf/4</title>
    <ns>104</ns>
    <id>87967</id>
    <revision>
      <id>286226</id>
      <timestamp>2026-10-30T18:21:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sjgallagher2</username>
        <id>29663</id>
      </contributor>
      <comment>/* Vacua */</comment>
      <origin>286226</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="0" sha1="t8q7f8sfhwu37l4xfagx228j1tk5f96" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;0&quot; user=&quot;Sjgallagher2&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>t8q7f8sfhwu37l4xfagx228j1tk5f96</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pagina:M. Tulli Ciceronis Orationes- Divinatio in Q. Caecilium. In C. Verrem (IA abr4565.0001.001.umich.edu).pdf/5</title>
    <ns>104</ns>
    <id>87968</id>
    <revision>
      <id>286227</id>
      <timestamp>2026-10-30T18:23:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sjgallagher2</username>
        <id>29663</id>
      </contributor>
      <comment>/* Nondum emendata */ Paginam instituit, scribens '{{c| {{xx=larger|SCRIPTORUM CLASSICORUM&lt;br/&gt;BIBLIOTHECA OXONIENSIS}}  {{missing image}}  {{x-larger|OXONII}}&lt;br/&gt;{{larger|E TYPOGRAPHEO GLARENDONIANO}}  LONDINI ET NOVI EBORACI&lt;br/&gt;APUD HENRICUM FROWDE }}'</comment>
      <origin>286227</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="204" sha1="1m3hpdl76y2gz5ng6f05q2t6ng8v260" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Sjgallagher2&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{c|
{{xx=larger|SCRIPTORUM CLASSICORUM&lt;br/&gt;BIBLIOTHECA OXONIENSIS}}

{{missing image}}

{{x-larger|OXONII}}&lt;br/&gt;{{larger|E TYPOGRAPHEO GLARENDONIANO}}

LONDINI ET NOVI EBORACI&lt;br/&gt;APUD HENRICUM FROWDE
}}&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>1m3hpdl76y2gz5ng6f05q2t6ng8v260</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>286228</id>
      <parentid>286227</parentid>
      <timestamp>2026-10-30T18:23:24Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sjgallagher2</username>
        <id>29663</id>
      </contributor>
      <origin>286228</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="204" sha1="80fvhbb6d8wqj6o0gwss5ky263iug0c" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Sjgallagher2&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{c|
{{xx-larger|SCRIPTORUM CLASSICORUM&lt;br/&gt;BIBLIOTHECA OXONIENSIS}}

{{missing image}}

{{x-larger|OXONII}}&lt;br/&gt;{{larger|E TYPOGRAPHEO GLARENDONIANO}}

LONDINI ET NOVI EBORACI&lt;br/&gt;APUD HENRICUM FROWDE
}}&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>80fvhbb6d8wqj6o0gwss5ky263iug0c</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pagina:M. Tulli Ciceronis Orationes- Divinatio in Q. Caecilium. In C. Verrem (IA abr4565.0001.001.umich.edu).pdf/6</title>
    <ns>104</ns>
    <id>87969</id>
    <revision>
      <id>286229</id>
      <timestamp>2026-10-30T18:23:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sjgallagher2</username>
        <id>29663</id>
      </contributor>
      <comment>/* Vacua */</comment>
      <origin>286229</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="0" sha1="t8q7f8sfhwu37l4xfagx228j1tk5f96" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;0&quot; user=&quot;Sjgallagher2&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>t8q7f8sfhwu37l4xfagx228j1tk5f96</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pagina:M. Tulli Ciceronis Orationes- Divinatio in Q. Caecilium. In C. Verrem (IA abr4565.0001.001.umich.edu).pdf/7</title>
    <ns>104</ns>
    <id>87970</id>
    <revision>
      <id>286230</id>
      <timestamp>2026-10-30T18:25:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sjgallagher2</username>
        <id>29663</id>
      </contributor>
      <comment>/* Emendata */</comment>
      <origin>286230</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="395" sha1="czpjjfhwmceq83pxfawbb38gs225ewh" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Sjgallagher2&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{c|
{{xxx-larger|M. TVLLI CICERONIS}}

{{x-larger|ORATIONES}}

{{larger|DIVINATIO IN Q. CAECILIVM.&amp;nbsp;&amp;nbsp; IN C. VERREM}}
&lt;br/&gt;

RECOGNOVIT&lt;br/&gt;BREVIQVE ADNOTATIONE CRITICA INSTRVXIT
&lt;br/&gt;

{{larger|GVLIELMVS PETERSON}}&lt;br/&gt;
{{smaller|RECTOR VNIVERSITATIS MACGILLIANAE}}

EDITIO ALTERA&lt;br/&gt;RECOGNITA ET EMENDATA
&lt;br/&gt;
&lt;br/&gt;

{{x-larger|OXONII}}&lt;br/&gt;{{larger|E TYPOGRAPHEO CLARENDONIANO}}
}}&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>czpjjfhwmceq83pxfawbb38gs225ewh</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pagina:M. Tulli Ciceronis Orationes- Divinatio in Q. Caecilium. In C. Verrem (IA abr4565.0001.001.umich.edu).pdf/8</title>
    <ns>104</ns>
    <id>87971</id>
    <revision>
      <id>286231</id>
      <timestamp>2026-10-30T18:26:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sjgallagher2</username>
        <id>29663</id>
      </contributor>
      <comment>/* Emendata */</comment>
      <origin>286231</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="149" sha1="2gqr5o2b7az0xzkamp9trbqkk8q2bfu" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Sjgallagher2&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{c|
''OXONII''
''Excudebat Fridericus Hall&lt;br/&gt;Typographus academicus''
&lt;br/&gt;&lt;br/&gt;

Copyright 1916 by&lt;br/&gt;Oxford University Press American Branch
}}&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>2gqr5o2b7az0xzkamp9trbqkk8q2bfu</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pagina:M. Tulli Ciceronis Orationes- Divinatio in Q. Caecilium. In C. Verrem (IA abr4565.0001.001.umich.edu).pdf/9</title>
    <ns>104</ns>
    <id>87972</id>
    <revision>
      <id>286232</id>
      <timestamp>2026-10-30T18:33:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sjgallagher2</username>
        <id>29663</id>
      </contributor>
      <comment>/* Nondum emendata */ Paginam instituit, scribens '{{c|{{x-larger|PRAEFATIO}}}}  En tibi, lector, opus quod sex ante annis temere ac paene dicam inconsultius incohatum plurimis districtus occupationibus vix tandem confeci. Namque a Curatoribus Typographei Clarendoniani invitatus ut Verrinas ederem, prohibere nihil sum quominus opinatus fretus usitatis adiumentis et rationes secutus tralaticias textum harum orationum intra breve tempus num quaerenti ad initium recensere Sed possem. quid deesse...</comment>
      <origin>286232</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1814" sha1="oq708pujq507bop6s6dkstsilq67tkh" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Sjgallagher2&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{c|{{x-larger|PRAEFATIO}}}}

En tibi, lector, opus quod sex ante annis temere ac paene dicam inconsultius incohatum plurimis districtus occupationibus vix tandem confeci. Namque a Curatoribus Typographei Clarendoniani invitatus ut Verrinas ederem, prohibere nihil sum quominus opinatus fretus usitatis adiumentis et rationes secutus tralaticias textum harum orationum intra breve tempus num quaerenti ad initium recensere Sed possem. quid deesset ad notitiam rum manu scriptorum confirmandam libro. et dilatandam, con- mihi adhuc quasi in limine operis codicem detegere tigit longa nocte eruere' quo constat nihil antiquius a Tullii nostri fautoribus hac aetate esse repertum. E quo tamen quasi et problemata quae haud scio an ne nunc quidem omnino soluta: et tum intra maiore quod opus obortae sunt multae quaestiones sint promptu videbatur atque expedipaucos tantum menses absolvere, id multo mihi constitit breviter in quaque epfxacta in temporis et in re Liceat dispendio. laboris hac praefatione rem totam ita exponere ut una- lectorem ad libellos quos nuper publicavi reiciam.&lt;ref&gt;''Anecdota Oxoniensia'', Pt. ix (1901), 'Collations from the Codex Cluniacensis s. Holkhamicus'; ''The Classical Review'' (1902), vol. xvi, pp. 401-406: (1903) vol. xvii, pp. 162-164, 'The Cluni Codex of Cicero'; ''The Journal of Philology'' (1906), vol. xxx, pp. 161-207, 'The MSS. of the Verrines'; ''The American Journal of Philology'' (1905), vol. xxvi, pp. 409-436, 'The Vatican Codex of Cicero's Verrines'; (1907) vol. xxviii, pp. 125-152, 'Transposition Variants in Cicero's Verrines'.&lt;/ref&gt;

Iam inde ab iis temporibus ''Epistolam criticam ad Orellium'' scripsit Madvigius (1828) inter omnes constitit Verrinarum libros MSS. in duas praecipue familias esse redigendos, quarum altera (''X'') Gallica est appellata, quia&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>oq708pujq507bop6s6dkstsilq67tkh</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pagina:M. Tulli Ciceronis Orationes- Divinatio in Q. Caecilium. In C. Verrem (IA abr4565.0001.001.umich.edu).pdf/10</title>
    <ns>104</ns>
    <id>87973</id>
    <revision>
      <id>286233</id>
      <timestamp>2026-10-30T18:39:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sjgallagher2</username>
        <id>29663</id>
      </contributor>
      <comment>/* Nondum emendata */ Paginam instituit, scribens 'praecipui eius generis libri in Gallia reperti sunt, altera (Y) Italica sive vulgaris. Inter X et Y disceptant aliquo modo fragmenta Palimpsesti Vaticani (V), cum recentioribus sectae vulgaris exemplis, quamquam satis longo intervallo, congruentia.   Familiae X nullus iam liber non est mutilus. Primum locum obtinet codex praestantissimus Regius Parisinus 7774 A (R), quem totum initio Verrinarum corpus habuisse perfacile erat demonstrare (''J....</comment>
      <origin>286233</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1896" sha1="3tr8atesutbqaok7b175l93yrpplq6t" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Sjgallagher2&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;praecipui eius generis libri in Gallia reperti sunt, altera (Y) Italica sive vulgaris. Inter X et Y disceptant aliquo modo fragmenta Palimpsesti Vaticani (V), cum recentioribus sectae vulgaris exemplis, quamquam satis longo intervallo, congruentia. 

Familiae X nullus iam liber non est mutilus. Primum locum obtinet codex praestantissimus Regius Parisinus 7774 A (R), quem totum initio Verrinarum corpus habuisse perfacile erat demonstrare (''J. Ph.'' xxx, pp. 162 sqq.): quartum tantum et quintum libros hodie inter alia complectitur. In familia Y agmen ducit codex Parisinus 7776 (''p''), omnes orationes continens. Hunc librum denuo excussi, et dignus erat quem maiore in pretio haberent editores; name saeculo undecimo exaratis est, et quamquam multas correctiones pertulit — quod idem valet de Vaticon —  non est tamen inter deteriores adnumerandus. 

Inter hos ceterosque earundem sectarum libros processit iam codex maxime insignis Cluniacensis s. Holkhamicus, quem ut antea dixi latentem ego in bibliotheca Holkhamica Sed ne nimium mihimet (387) detexi et velut recognovi. ipse videar tribuere, iuvat hoc loco profiteri, id quod iam in Anecdoto meo feci, vel ante me quod tum ignorabam eundem hunc codicem inspexisse virum in arte palaeoVaticano est — graphica Leonem sollertissimum nono saeculo Dorez, e Bibliotheca Publica Parisiensi, et arte photographica depictum in eo volumine curasse inseren- dum quod latins : edidit E. Chatelain {Paleographie des classiques Pl. xxvii a). animadvertisse in primo iure ascribentem folium folio Quamquam non nedum videtur ille quidem verborum vestigia couetu clurf (i. e. de conventu interpretatus est ascriptorum d' Cluniacensi), quae ego secutus et simul veterem illum cata- logum inter respiciens annos 1 a. d. quem 1158 constat in monasterio Cluniacensi et ir6i esse Delisle, Cabinet des Manuscrits, iv ii, confectum, 1 statui p. 458 sq.&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>3tr8atesutbqaok7b175l93yrpplq6t</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pagina:M. Tulli Ciceronis Orationes- Divinatio in Q. Caecilium. In C. Verrem (IA abr4565.0001.001.umich.edu).pdf/11</title>
    <ns>104</ns>
    <id>87974</id>
    <revision>
      <id>286234</id>
      <timestamp>2026-10-30T18:40:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sjgallagher2</username>
        <id>29663</id>
      </contributor>
      <comment>/* Nondum emendata */ Paginam instituit, scribens 'librum quem in manibus habebam nullum esse alium quam praestantissimum codicem Cluniacensem 498, qui verbis describitur   Volumen in quo continetur pro Quinto Ligario et pro de litteris et tituli Cicero in quae Catillina Dejotaro rege actione idemque in interpretatione vide xvii, p. ibi his : Verrinis. et — De et idem de publicis huius vera Review^ scripsi in Classical 163.   Hunc codicem adhibuit collega nuper in orationibus Catilinariis ede...</comment>
      <origin>286234</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1863" sha1="6g26dhxb27v6zv84vbmzlc3cxn14sda" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Sjgallagher2&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;librum quem in manibus habebam nullum esse alium quam praestantissimum codicem Cluniacensem 498, qui verbis describitur 

Volumen in quo continetur pro Quinto Ligario et pro de litteris et tituli Cicero in quae Catillina Dejotaro rege actione idemque in interpretatione vide xvii, p. ibi his : Verrinis. et — De et idem de publicis huius vera Review^ scripsi in Classical 163. 

Hunc codicem adhibuit collega nuper in orationibus Catilinariis edendis meus et amicus Albertus C. Clark, de M. Tullio meritus, ceteris qui exstant optimo iure praeponens. Quod ad Verrinas vir optime omnibus libris attinet, nullam secundum et tertium Actionis harum orationum partem continebat et perincommode accidit initio libros Secundae quod exiguae tantum partes libri secundi nunc supersunt Sed criticae est artis tertius liber totus est deperditus. non modo latentia in lucem protrahere, verum etiam viam monstrare qua iniuriae temporis obviam ire possimus, et nisi ; damna vetustatis velut reficere ac redintegrare. tam rationem sequentibus vel deperditas Licet cer- cod. Cluniacensis partes iubere reviviscere, et librum hodie hiantem et decur- tatum omnibus suis numeris 

Anno 1548 quaedam sationis libros (Nanning s. ii et iii et partibus explere. 'Scholia et Castigationes publici iuris Nanninck), Litterarum Lovaniana Professor. versitate In fecit ' ad Accu- Petrus Nannius Humaniorum his in Vni- multas a textu in editionibus vulgato discrepantes lectiones enotavit, e vetustissimo quodam codice excerptas, 'aureum libellum' ut Nannium quem summis laudibus et prope avafjidpTrjTov extulerunt qui secuti sunt editores. Nannii varietates fere omnes recepit Car. Stephanus (1554) et in Appendice, vol. ii, p. 686 separatim posuit. 1 1 Intelligendum est priores Verrinarum editiones post Romanam omnes vulgarem praebuisse textum qui in deterioribus familiae (147 1) V a 3&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>6g26dhxb27v6zv84vbmzlc3cxn14sda</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pagina:M. Tulli Ciceronis Orationes- Divinatio in Q. Caecilium. In C. Verrem (IA abr4565.0001.001.umich.edu).pdf/12</title>
    <ns>104</ns>
    <id>87975</id>
    <revision>
      <id>286235</id>
      <timestamp>2026-10-30T18:40:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sjgallagher2</username>
        <id>29663</id>
      </contributor>
      <comment>/* Nondum emendata */ Paginam instituit, scribens 'Codicem Nannianum (JW) nullum alium Cluniacensem nostrum ausim Argumenta quibus innisus fuisse iam pro certo sum ut quam affirmare. huius propositi fidem facerem singillatim exposui in Anecdoto meo, pp. xlvi-li cf. Classical Review^ xvi, pp. 403-405. Parum diligenter, ut tum Cluniacensi transcripsit Nan- fiebat, lectiones e cod. quae enotaverat nius, et saepius cum scriptura in editio- nibus vulgata in schedis suis immiscuit; unde factum est...</comment>
      <origin>286235</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1991" sha1="g9ic5kwk9lu9h4oi23z2c20j5tzwb7l" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Sjgallagher2&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;Codicem Nannianum (JW) nullum alium Cluniacensem nostrum ausim Argumenta quibus innisus fuisse iam pro certo sum ut quam affirmare. huius propositi fidem facerem singillatim exposui in Anecdoto meo, pp. xlvi-li cf. Classical Review^ xvi, pp. 403-405. Parum diligenter, ut tum Cluniacensi transcripsit Nan- fiebat, lectiones e cod. quae enotaverat nius, et saepius cum scriptura in editio- nibus vulgata in schedis suis immiscuit; unde factum est ut signo ' falso N ' in apparatu critico bis terque sim usus, ne quis re vera aliud in codice Nanniano quam quod exstat vel exstabat stetisse existimet Possum in Cluniacensi. etiam nova huius indiligentiae exempla hoc loco proferre. Ad ii § 180 mecum fingam. Habet (itemque Lg. 42, Par. 7776 confingam vellet mecum corrigere Nannius, in te fingam lectio Cluniacensis in et al.). Cum vulgata erat te vocabulum confingam in codice suo per incuriam aspernatus. iii § 44 In beneficio populi Romani hoc petit refert, vulg. in beneficio populi : Vnde illud Romani propter hoc petit Nannius. Veram lectionem hic vocabulum propterl praebent Lg. 42 (0 e Cluniacensi descriptus, et Vaticanus ( V) in beneficio praetor hoc petit. Vtramque scri- — pturam refert Nannius, vulgatam pro praetor falso propter. iii § (i. e. populi Romani) et 75 pro tantum lucri habent codd. deteriores triticum lucri: vulgatam lectionem ita corrigit Nannius ut tantum e cod. Cluniacensi adsumat (et sic Vaticanus, Lg. 42), triticum relinquat unde tantum triticum : lucri posuit Orellius, 

In magno honore ' codicem Nannianum erat, ut iam dixi, ' secutus ! apud ceteros iis y exemplaribus vel hodie agnoscitur. Primus Naugerius in editione Aldina Veneta (15 19) scripturas vulgatas secundum codicem aliquem diversi generis correxit. Simili modo edd. Hervagianam et Victorianam (1534) in primis et extrcmis Verrinarum libris e familia correctas esse liquido apparet. Atque eadem ratione usus Car. Stephanus libros praeterea ii et iii ad codicem a Nannio usurpatum X exegit.&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>g9ic5kwk9lu9h4oi23z2c20j5tzwb7l</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pagina:M. Tulli Ciceronis Orationes- Divinatio in Q. Caecilium. In C. Verrem (IA abr4565.0001.001.umich.edu).pdf/13</title>
    <ns>104</ns>
    <id>87976</id>
    <revision>
      <id>286236</id>
      <timestamp>2026-10-30T18:41:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sjgallagher2</username>
        <id>29663</id>
      </contributor>
      <comment>/* Nondum emendata */ Paginam instituit, scribens 'temporibus Tullii sospitatores codex spexisse videtur Nannius varietates totidem fere habendas esse illico : ' omnes ut ait intellectum mirandum eos qui Nannium quibus locis ille vivebant, ille quem raptim in- eius quae indicatae essent Zumptius, ' emendationes Quare minime est.' secuti sunt, et qui talis libri memoriam est isdem fere fovisse, quem apparebat etiamsi tantis erroribus a Nannio obscuratum veram tamen Ciceronis imaginem reddidiss...</comment>
      <origin>286236</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1818" sha1="57ud8wool87avdo3mtbji8q2plesq76" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Sjgallagher2&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;temporibus Tullii sospitatores codex spexisse videtur Nannius varietates totidem fere habendas esse illico : ' omnes ut ait intellectum mirandum eos qui Nannium quibus locis ille vivebant, ille quem raptim in- eius quae indicatae essent Zumptius, ' emendationes Quare minime est.' secuti sunt, et qui talis libri memoriam est isdem fere fovisse, quem apparebat etiamsi tantis erroribus a Nannio obscuratum veram tamen Ciceronis imaginem reddidisse. Immo magis esset mirum si codex tam insignis continuo se ex hominum notitia subduxisset. 

Post impressam primam Lambini editionem (1565-6), misit libr. ii ad eum codicis cuiusdam vetustissimi scripturas ad et iii a vulgata differentes Fr. Fabricius Marcoduranus Neque dubitare (Franz Schmidt von Diiren ob. 1573). possumus quin, si vita ei suppetisset, eandem quam Stephanus praeeunte Nannio ingressus erat viam secutus, has Fabricii scripturas Lambinus, accurate in libellum, ut ipse : dicit, Vt lectiones v.c. et in in relatas, mendas. textum editionis repetitae curasset adsu- res se habet, ex hoc fonte videntur fluxisse quae in margine positae sunt editionis huic adscribenda fere sunt omnia quae libris ii-iii repetitae, eadem haec a priore diversa praebet. editio Hunc codicem Fabricianum (F), perinde ac Nannianum, non alium fuisse quam Cluniacensem abunde demonstravimus in Anecdoto, pp. xxxix-xlvi. 

Restat codex quem de nomine possessoris * Metellianum Hunc eundem esse atque Fabricia- editores nuncupant. num iure iam suspicatus est Gruterus ad Orellium Madvigius, quem crit. nova^ v, pp. 1-56). : negavit in Epistola secutus est Bake {Biblioth. Post Gruterum idem opinatus est in editione sua (1831) C. T. Zumptius, qui exiguam quae in- venitur inter hos libros differentiam ad errorem 1 eorum Ioannes Matalius Metellus (Jean Matal), 1520-1597. vii recte&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>57ud8wool87avdo3mtbji8q2plesq76</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pagina:M. Tulli Ciceronis Orationes- Divinatio in Q. Caecilium. In C. Verrem (IA abr4565.0001.001.umich.edu).pdf/14</title>
    <ns>104</ns>
    <id>87977</id>
    <revision>
      <id>286237</id>
      <timestamp>2026-10-30T18:41:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sjgallagher2</username>
        <id>29663</id>
      </contributor>
      <comment>/* Nondum emendata */ Paginam instituit, scribens 'attribuit qui lectiones excerpserunt aut descripserunt. dubio in relinquunt in editione Sed luce iam Halmius (1854). clarius apparet ideo codi- cem Metellianum non alium habendum cianum quia idem uterque appellandus. Rem Turicensi Baiterus et quam esse Fabri- erat qui hodie Cluniacensis est Codicis Metelliani notitiam Grutero debemus, qui in editione sua (16 18) lectiones exhibuit quas ex Iani Diem supremum iam anno Gulielmii schedis transcri...</comment>
      <origin>286237</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2051" sha1="8mxmg4a8bxpaviuc3egt13ubg5n4um9" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Sjgallagher2&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;attribuit qui lectiones excerpserunt aut descripserunt. dubio in relinquunt in editione Sed luce iam Halmius (1854). clarius apparet ideo codi- cem Metellianum non alium habendum cianum quia idem uterque appellandus. Rem Turicensi Baiterus et quam esse Fabri- erat qui hodie Cluniacensis est Codicis Metelliani notitiam Grutero debemus, qui in editione sua (16 18) lectiones exhibuit quas ex Iani Diem supremum iam anno Gulielmii schedis transcripserat. 1584 expleverat Gulielmius, quem iudico non multo post Fabricium codicem Cluniacensem ita inspexisse ut non longius quam iii § 16 opus continuaverit, sive quod avulsis iam in calce deficiebat, sive quod ipsi Gulielmio iam patebat rem antea a Fabricio esse transactam. Quae omnia satis ample in Anecdoto exposui, pp. xxxix sqq. 

Quodsi praeter Verrinarum partes quae hodie in Cluniacensi supersunt iis solum excerptis esset innitendum quae in editionibus suis adhibuerunt Lambinus (1584) et Gruterus, parum accurata profecto esset nostra praestantissimi huius codicis notitia. Sed exstat in bibliotheca Laurentiana testis foliis liber locupletissimus in libro qui Lagomarsinianus 42 appellatur, quem quodam exemplari descriptum esse eum contulerunt editores. Hoc ego exemplar codicem fuisse Cluniacensem, nondum hiantem et ex optimo recte augurati sunt qui et decurtatum, plurima secutus signa atque sum Qui huius tantum formulam affirmare. inspiciat critico per eas rei CO censi (C) supersunt, ut Siglo O1 priorem qua usus sum in apparatu secundi partes quae vel hodie in Clunia- libri demonstrem quam accurate cum hoc 1 codice concordet Lg. 42 (O). 1 argumenta ausus experimentum facere velit, in Lg. 42 Conferat etiam Anecdoton, manum significavi, quotiens commemorare priorem scripturam vel ab normam lectionis vulgatae mutatam esse. opus est ipso librario vel postea ad Namque in ceteris libris et qui libros ii-iii inter deteriores adnumerandus est hic codex exscripsit saepius ipse inter Cluniacensem et textum vulgo receptum videtur vacillasse. Huc pcrtinet quod in calce libri admonuit ;&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>8mxmg4a8bxpaviuc3egt13ubg5n4um9</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pagina:M. Tulli Ciceronis Orationes- Divinatio in Q. Caecilium. In C. Verrem (IA abr4565.0001.001.umich.edu).pdf/15</title>
    <ns>104</ns>
    <id>87978</id>
    <revision>
      <id>286238</id>
      <timestamp>2026-10-30T18:42:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sjgallagher2</username>
        <id>29663</id>
      </contributor>
      <comment>/* Nondum emendata */ Paginam instituit, scribens 'PP. xxiii sqq., Classical Review, xvi, 401 sqq., Journal of Philology, xxx, pp. 194-3) ubi multos citavi locos unde apparet cod. Zg. 42 raptim a docto quodam viro exscri- ptum esse, qui tamen non semper quod erat in exemplari videtur intellexisse aut legere potuisse. jure igitur primum una cum Cluniacensi locum per libros i obtinet hic codex, et videor mii propositum jam prov basse quod sex ante annis in medium protuli, codicem Clu- niacensem...</comment>
      <origin>286238</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1904" sha1="gkfoavjq3lkynxevunytc8epseumc1f" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Sjgallagher2&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;PP. xxiii sqq., Classical Review, xvi, 401 sqq., Journal of
Philology, xxx, pp. 194-3) ubi multos citavi locos unde
apparet cod. Zg. 42 raptim a docto quodam viro exscri-
ptum esse, qui tamen non semper quod erat in exemplari
videtur intellexisse aut legere potuisse.
jure igitur primum una cum Cluniacensi locum per libros
i obtinet hic codex, et videor mii propositum jam prov
basse quod sex ante annis in medium protuli, codicem Clu-
niacensem eundem esse atque Nannianum, Fabricianum,
Metellianum, addito Lagomarsiniano 42: C= WEM4+ 0.

Dijudicata hac lite, formulam repetamus qua demonstrare
possimus criticam omnium Verrinarum rationem, prius
divisam, iam in unum corpus redigendam esse, Hoc satis,
indicant per singulos libros signa SD+ C+ R—qui codices
unius archetypi quasi disiecta babendi sunt membra—
collatis in omnes orationum partes Parisino 7776 (7) et,
ubi exstat, palimpsesto Vaticano (”).

Et primum singulos recenseamus codices qui duas familias,
componunt X ct ¥

‘Omnium quotquot sunt in familia X codicum illud est
commune quod certis in locis hiant universi, et praecipue
in libro quinto magnam exhibent lacunam inter §§ 162 et
171. Primas in hac familia partes agit, ut supra dictum
est, Regius ille Parisinus 774 A (&amp;), quem photographice
depictum apud Chatelain inspicere licet (PI. xxi). Hune
ego codicem initio omnibus partibus perfectum fuisse de-
monstravi: immo in cum quadrare videntur verba quibus

Leonardus Aretinus: Hic Hber cums initio rece scriptus fuissel
corrupius est ab homine qui, con vellet ew corrigere, corrupit. Quare
pricrom lieraim acepla, correiones rete.

YT Restat tamen quidam serupulus atque dubitatio quae vetat omnes
in O quas vocant verborum transpesitiones ut e deperditis. cod
Cluniscensis partibus accurate transeriptas in textuma recipere. De
hhac re agam paullo infin cf. dmeriaan Journal of Philology, vol, =xviil,
P.136—7-

ix&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>gkfoavjq3lkynxevunytc8epseumc1f</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pagina:M. Tulli Ciceronis Orationes- Divinatio in Q. Caecilium. In C. Verrem (IA abr4565.0001.001.umich.edu).pdf/16</title>
    <ns>104</ns>
    <id>87979</id>
    <revision>
      <id>286239</id>
      <timestamp>2026-10-30T18:42:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sjgallagher2</username>
        <id>29663</id>
      </contributor>
      <comment>/* Nondum emendata */ Paginam instituit, scribens 'causam adumbrat Zumptius quare libri if ct fii separatim fuerint exarati: ‘nimirum optimum illud exemplar Verri- arum, ex quo tamquam ex communi fonte ones libri meliores fiuxerunt, olim aut casa quodam, aut quia mediac orationes parum jucundae habebantur, discissam_videtur esse, qua in ruptura cum perissent extrema libri i folia factum est ut postea primae tres cum extremis duabus, aut etiam hae duae solae, et rursus mediae illae separatim d...</comment>
      <origin>286239</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1942" sha1="5qhwm40yctkjyp5l1o3idkxtynvhp9k" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Sjgallagher2&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;causam adumbrat Zumptius quare libri if ct fii separatim
fuerint exarati: ‘nimirum optimum illud exemplar Verri-
arum, ex quo tamquam ex communi fonte ones libri
meliores fiuxerunt, olim aut casa quodam, aut quia mediac
orationes parum jucundae habebantur, discissam_videtur
esse, qua in ruptura cum perissent extrema libri i folia
factum est ut postea primae tres cum extremis duabus, aut
etiam hae duae solae, et rursus mediae illae separatim de-
seriberentur, hae quidem propter severitatem argumenti
rarissime’ (Praef. p. xxviii), Qua fidelitate librarius Regii
exemplar quod ante oculos habebat transcripserit, ex eo
udicari potest quod in iv § x42 tres lineas vacuas xelinguit
ut verba quae legere nequibat (sese anfea . . . cumgue cum)
postes reponerentur. Desunt haec verba etiam in ceteris
familiae X codicibus, sed nulla indicata lacuna?

Tuxta 2 merito ponendus cst Par. 7775 (S), saecl. xiii,
ccuius codicis scriptorem iudico perfectum quoddam exom-
plar, Regi gemellum, ante oculos habuisse* In prioribus
‘Verrinarum libris duo tantum folia hodie supersunt, ii. i
§§ 90-111 continentia. Tam illud imprimis est notandum
quod, cum ceteri huius sectae codices, qui omnes actate
pposteriores sunt quam 5S, isdem verbis hic desinant,’ non nisi
‘expleta demum pagina hoc modo deficit S: qua ex.re con-
cludere licet librarium cod. S, quamquam potuisset plura
cx exemplari_ suo transcribere, hoc loco intermisisse opus
ceterisque auctorem exstitisse cur isdem verbis subsisterent
omnes (/, Ph. xxx, pp. 163 8qq-). Ttaque debemus cod. $
permagni aestimare ut omnium in familia X qui priores
libros habent codicum parentem, Et recensio quam prae-

} aud absurdum fuerit hie coramemorarc eandem fere rem et in
Cluiacensi, qui et ipse potest ex codem quo Regius archetypo de-
seriptus esse, duobus in locis evenisse, Ji §§ 23, 245 v. -Ansedoton,
B. xvi

2 v. J. Ph, xxx, pp. 267 saq.

© ce stins singallari), tie i§ 105.

x&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>5qhwm40yctkjyp5l1o3idkxtynvhp9k</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pagina:M. Tulli Ciceronis Orationes- Divinatio in Q. Caecilium. In C. Verrem (IA abr4565.0001.001.umich.edu).pdf/17</title>
    <ns>104</ns>
    <id>87980</id>
    <revision>
      <id>286240</id>
      <timestamp>2026-10-30T18:43:01Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sjgallagher2</username>
        <id>29663</id>
      </contributor>
      <comment>/* Nondum emendata */ Paginam instituit, scribens 'PRAEFATIO  bebat S iam inde ab initio Verrinarum usque ad ii. i § rx1, quippe ab eodem fonte sumpta e quo derivati sunt libri iv-v, haud minoris est aestimanda quam illa quam tradit in libris extremis praestantissimus codex 22  Quodsi practer libros iv-v duo tantum folia in S super- sant, quid valet hic codex ad textum priorum orationum stabili in loco constituendum? Est unde detur responsum. Exstat etiam in bibliotheca Parisiensi cod, 7823 (...</comment>
      <origin>286240</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1906" sha1="jy3j2vtdt3cimm5tdkx2akwovzeoj9c" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Sjgallagher2&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;PRAEFATIO

bebat S iam inde ab initio Verrinarum usque ad ii. i § rx1,
quippe ab eodem fonte sumpta e quo derivati sunt libri
iv-v, haud minoris est aestimanda quam illa quam tradit
in libris extremis praestantissimus codex 22

Quodsi practer libros iv-v duo tantum folia in S super-
sant, quid valet hic codex ad textum priorum orationum
stabili in loco constituendum? Est unde detur responsum.
Exstat etiam in bibliotheca Parisiensi cod, 7823 (D), non
antea collatus nisi paucis locis. Hunc ego ineunte saeculo
quinto decimo ex S descriptum esse pronuntiavi (7. 7. xxx,
pp. 167 sqq.), quod satis est causac cur primas ei partes
detulerim in textu priorum orationum definiendo. Ceteri
hhuius familiae codices, ex SD derivati potius quam ex ipso
R (Le. pp. 169 sqq.), abiciendi sunt omnes: satis habui in
hac editione omnium vel plurimorum consensum sigio
insignire. Nam prior iste Guelferbytanus (G,), de cuius
meritis plane erraverunt editores, et recentior est quam Gy,
et multo magis correctionibus depravatus (I. ¢. pp. 183 sqq.).
Neque maioris est pretii codex Leidensis (Z); ef. Lc. pp. x76
2qq. ud pro certo est habendum, ubicumque hic et ceteri
ab SD declinant semper in peiorem fieri partem. Horum
codicum lectiones neglegere et poterunt et debebunt posteri :
ipse nimius fortasse fui qui duos e Museo Britannico cum iis
coniunxerim libros, Harl. 4305 et 4852 (l.¢. pp. 182 sqq.),
quorum hic praecipue optimam praebet recensionem quae
si antea fulsset vulgata namquam G, G, Z tantopere
laudassent editores.

Proximum est ut familiam Y recensearmus, cui adscri
bondum est deteriorum codicum agmen quos adhibuerunt
if qui Verrinas primum typis impressis mandaverunt. Sed
inter hos et cod. Parisinum 7776 (#), saeculo undecimo
exaratum (Chatelain, op. cit.: Pl xxxi), satis longum est

1 Non practermittendum est cod. Sin libris iv-w plerumque cum
altera in R manu congruere (J. Ph, Xxx, p. 198).&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>jy3j2vtdt3cimm5tdkx2akwovzeoj9c</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pagina:M. Tulli Ciceronis Orationes- Divinatio in Q. Caecilium. In C. Verrem (IA abr4565.0001.001.umich.edu).pdf/18</title>
    <ns>104</ns>
    <id>87981</id>
    <revision>
      <id>286241</id>
      <timestamp>2026-10-30T18:43:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sjgallagher2</username>
        <id>29663</id>
      </contributor>
      <comment>/* Nondum emendata */ Paginam instituit, scribens 'intervallum. une codicem totum  perlegi, et errores eorum qui scripturas eius iam antea rettulerunt (J. PA. xxx, p. 165) omnes removi. Neque vero dubitandum est ipsum buius familiae quasi ducem et signiferum interpola. toris et correctoris manum saepius pertulisse: testis sit locus ii §x ad fin. ubi verba erepta esset facultas corum guos @ text protsus sunt expellenda. Quin etiam cum Vaticano nonnumquam ita consentit f (e. g v § 125) ut manum...</comment>
      <origin>286241</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1932" sha1="hasof63vgx1d4y7q03eofycmfb4fkdj" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Sjgallagher2&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;intervallum. une codicem totum  perlegi, et errores
eorum qui scripturas eius iam antea rettulerunt (J. PA.
xxx, p. 165) omnes removi. Neque vero dubitandum est
ipsum buius familiae quasi ducem et signiferum interpola.
toris et correctoris manum saepius pertulisse: testis sit locus
ii §x ad fin. ubi verba erepta esset facultas corum guos
@ text protsus sunt expellenda. Quin etiam cum Vaticano
nonnumquam ita consentit f (e. g v § 125) ut manum cor-
ruptricem vel antiquis temporibus certis in locis adhibitam
esse appareat, Sed multa supplet # quae in familia X
‘omnino sunt omissa: Div. § 65, 66 (v. 7. PA. x00%, p. 178)
1 9,455 iv &amp; 27, 35, 1425 Vv § 76, 136, 152, 154.
Quin etiam nunc priraum ¢ cod. » recuperata sunt verba sic
abusus est ii 1 § 130 quae locum in omnibus libris impressis
hhiantem sero sanaverunt. Neque vero nullius est momenti
quod quibusdam in locis videtur ipse Quintilianus recen-
sionem quam tradit f inter manus habuisse potius quam
RSD; cf. v § 117, Div. § 4. Supplevit altera manus in #
(#* = saccl, sii) verha a priore librario sive per incuriam
omissa sive quia non legere poterat quod erat in exemplari.

Cum codice f artissime cobaeret Lagomarsinianus 29 (2),
saecl. xv (J. Pi. 19x, pp. t90-1). unc permagni aestimabat
Zumptius, in Sis pracsertim partibus quae desunt in codicibus
familiae X. Tpse non inspexi, supervacaneum ratus, ut qui
‘ipsum cod. # totum perlegissem, quidquam amplius quam
cod. ¢ lectiones iam ab aliis enotatas in apparatu-meo
includere ; vide tamen quae seripsit C. F. W. Muellerus in
Adnot. Crit. p.xci. Ex hoc codice derivatus est Harleianus
2687 (7); v. J. Ph. xxx, pp. 191-3. Consensum codicum
par siglo = indicavi.

Par. 4588.A (A) tertii decimi saeculi est codex, quem in
libris i-iii ex parte contulit Tordanus. Et certe nimis iam
‘est occaecatus quam ut continenter legi sine molestia posit ;
ipse tamen inspexi et dubiis in locis identidem Iaudavi.&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>hasof63vgx1d4y7q03eofycmfb4fkdj</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pagina:M. Tulli Ciceronis Orationes- Divinatio in Q. Caecilium. In C. Verrem (IA abr4565.0001.001.umich.edu).pdf/19</title>
    <ns>104</ns>
    <id>87982</id>
    <revision>
      <id>286242</id>
      <timestamp>2026-10-30T18:43:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sjgallagher2</username>
        <id>29663</id>
      </contributor>
      <comment>/* Nondum emendata */ Paginam instituit, scribens 'Medium inter p ct codd. deteriores locum videtur obti- ere.  In deterioribus adnumerandus est cod. 8. Marci 255 (2), quem quasi exempli causa totum perlegi. Videtur circa annum 1420 esse exaratus, Cuiusmodi exemplar librarius ante oculos habuerit ex ¢o licet concludere quod pro verbis quo in numero ii. i § 15 (nimirum per compendia scriptis) posuit coiere, .  Erfurtensem (Z) ex Harleiano 2682 (71) descriptum esse contra Zumptium certissimis a...</comment>
      <origin>286242</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1731" sha1="kyevpsd0rz82mps9ynaveisal66cf5y" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Sjgallagher2&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;Medium inter p ct codd. deteriores locum videtur obti-
ere.

In deterioribus adnumerandus est cod. 8. Marci 255 (2),
quem quasi exempli causa totum perlegi. Videtur circa
annum 1420 esse exaratus, Cuiusmodi exemplar librarius
ante oculos habuerit ex ¢o licet concludere quod pro verbis
quo in numero ii. i § 15 (nimirum per compendia scriptis)
posuit coiere, .

Erfurtensem (Z) ex Harleiano 2682 (71) descriptum esse
contra Zumptium certissimis argumentis demonstravit A. C.
Clark (v. Anecd. Oxoniensia, Part vii (1892), pp. 48-52).
In Verrinarum excerptis cum codd. Cluniacensi et Regio
Parisino (A) egregie concordat A; v. quae scripsi in Am.
J: Ph, xxvii, p, 135.

‘Vt Palimpsestum ‘Taurinensem omittam, hodie com-
bbustum, qui nihil nisi perexiguam Verrinaram partem
continebat, restant solum fragmenta Codicis Vaticani (77),
quae utinam hodie non essent tam exigua. De his fasius
disputavi in American Journal of Philology, xxvi, pp. 409-
436. Qua in re omnino tollenda est sententia quam quadra-
ginta abhine annis pronuntiavit H. Measel '; ‘summo opere
cavendum est rcligiosis ommibus et prudentibus hominibas
ne ab hoc fallacissimo auctore decipiantur et circumvenian-
tur’ Nimirum ille quidem, dum litterarum syllabarum:
verborum permutationes, additiones, omissiones quasi in
trutina expendit, rem nimis ad calculos videtur revocasse,
Ego contra adfirmo per magnam saltem harum orationum
parte non posse nisi adiuvante Vaticano verum Ciceronis
textum constitui, Sint exempla in libris prioribus hi
loci :—

Hi § 107 ubi vesbum reprelendi in V solo adservatum
est.

» De Ciceronis Verrinarum codicious: Parsi, Viri maior fides habenda
sit, palimpsesto Vaticano an codes Regio Parisonst 7794 (Berolini, 1876).&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>kyevpsd0rz82mps9ynaveisal66cf5y</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pagina:M. Tulli Ciceronis Orationes- Divinatio in Q. Caecilium. In C. Verrem (IA abr4565.0001.001.umich.edu).pdf/20</title>
    <ns>104</ns>
    <id>87983</id>
    <revision>
      <id>286243</id>
      <timestamp>2026-10-30T18:43:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sjgallagher2</username>
        <id>29663</id>
      </contributor>
      <comment>/* Nondum emendata */ Paginam instituit, scribens 'ibid. § 110 ubi seripturam cod. 7 tribus in locis com- probaverunt editores, Qué... fure «.. diserimen,  id. § 146 ad fin, ubi verba facito guid est suo cuigue ex homocoteleuto in ceteris codd. omnibus omissa in 7 solo leguntur.  ‘bid. § ugx sletisse cum V sol. ste esse cum p: tet esse cum (fit ter esse cum Ig. ag 1: testes secum 0.  ibid. § g3 ad fin. oportedat guos V sol.: oportebat erepta essed facultas eorum quos p ral. (v. Am. J. Ph xxvi...</comment>
      <origin>286243</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1811" sha1="enurnwxk91ax7ydyh8h6xmrovukd6z7" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Sjgallagher2&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;ibid. § 110 ubi seripturam cod. 7 tribus in locis com-
probaverunt editores, Qué... fure «.. diserimen,

id. § 146 ad fin, ubi verba facito guid est suo cuigue
ex homocoteleuto in ceteris codd. omnibus omissa in 7
solo leguntur.

‘bid. § ugx sletisse cum V sol. ste esse cum p: tet esse cum
(fit ter esse cum Ig. ag 1: testes secum 0.

ibid. § g3 ad fin. oportedat guos V sol.: oportebat
erepta essed facultas eorum quos p ral. (v. Am. J. Ph xxvi,
P. 416).

Sunt alia eiusdem generis: qui hosce locos in apparatu
critico consideraverit videbit quam longe in bac re errave-
rit Meusel :—it. i § xxx mudti in isdem, etc.: § 114 mucllum:
§ rar perfacele: § 125 sescenta: § 138 inkumaniter:
§ x42 quisquam accedit: § 143 Lex oferi. Vt summatim
rem exponam, e centum et viginti quinque fere locis in
quibus per libros priores vera lectio erat determinanda, in
viginti tantum duobus locis patet erase Vaticanum : cetera
‘aut recta sunt aut parum certa. Atque molto maioris
momenti sunt illa quae dedi exempla quam errores in 7
quos enotavit Meusel ; Am. J. Ph. xxvi, p. 4192

Et quoniam de prioribus dixi libris, itlud videtur esse
addendum, in tres praecipue partes distribui posse cod.
Vaticani fragmenta, quarum prima ad notmam codd. SD
in libris prioribus est exigenda, altera cum Cr et O per
libros ii-iii Actionis Secandae comparanda est, tertia cum
Bet S per libros extremos. Nec non adhibendus est per
‘totum opus cod. Parisinus 7776 (9). Sequitur mixtum, quod
aiunt, judicium: nam inter ceteros ita vacillat V ut diversas
in varits Verrinarum portionibus recensiones in se videatur
comprehendere. Et fier certe potest ut magaum Verri-
narum corpus quale initio in cod. 7 continebatur correcto-

2 Ex altera parte frustra disputat H, Noht, Wochensehnit f. Nase,
Phil. li 910), Be EG,

xiv&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>enurnwxk91ax7ydyh8h6xmrovukd6z7</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pagina:M. Tulli Ciceronis Orationes- Divinatio in Q. Caecilium. In C. Verrem (IA abr4565.0001.001.umich.edu).pdf/21</title>
    <ns>104</ns>
    <id>87984</id>
    <revision>
      <id>286244</id>
      <timestamp>2026-10-30T18:44:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sjgallagher2</username>
        <id>29663</id>
      </contributor>
      <comment>/* Nondum emendata */ Paginam instituit, scribens 'rum et emendatorum manus diversis locis et temporibus pertulerit  Inter quae emergit tamen quacstio diffcilis et scrupu- losa, utri codices ordinem verborum ab ipso Tullio positum fidelius seryaverint, Quod ad libros priores attinet, nihil videtur obstare quominus Vaticanam sequamur. In duo- decim fere locis ad finem libri primi (dm. /. Ph. xxviii, pp. 128-9) videtur mihi huius codicis auctoritati contra P ceterosque familize Y codices obtemp...</comment>
      <origin>286244</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1460" sha1="2d72l7kon8jkryr7522ddjx83lnr42d" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Sjgallagher2&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;rum et emendatorum manus diversis locis et temporibus
pertulerit

Inter quae emergit tamen quacstio diffcilis et scrupu-
losa, utri codices ordinem verborum ab ipso Tullio positum
fidelius seryaverint, Quod ad libros priores attinet, nihil
videtur obstare quominus Vaticanam sequamur. In duo-
decim fere locis ad finem libri primi (dm. /. Ph. xxviii,
pp. 128-9) videtur mihi huius codicis auctoritati contra
P ceterosque familize Y codices obtemperandum esse:
deficit in his partibus X, Ergo cod, V disceptatorem
adhibebo cum agam de diffcili quaestione, num C. F. W,
‘Muellerus recte fecorit qui omnes in Zg. 42 (O) verborum
transpositiones per libros ii-ii in textum receperit ?*

‘Vtin prioribus libris, ita in libris ii-iii quidam sunt loci
jn quibus veram scripturam conservavit cod. ¥, aut solus
aut CcO suffragantibus -—

iii § 70 atgue adeo cum damnatus eris. In nullo alio
quam ¥ codice ieguntur hrec verba, quae in archetypo
ceterorum omnium videntur ex homoeoteleuto omissa esse.
Simile aliquid evenit Div. § 8 tudiciorwm (aim gravitatemgue
requirunt iudiciorum), ubi baec verb ob eandem causam
et in X et in Yomissa sunt: supra linea supplevit f*%.

Hi § 6x amplam nactus VO contra rell. (amplam occasio-
nem nactus, s. aaplam occasionem calumniae nactus),

ii § 84 angebatur animé necessario VeO contra rell.
(angebatur tamen animi dolore necessario).

+ Parvum est illud sed Tullianum usum loquendi spectantibus hand
Pi Serer epee in&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>2d72l7kon8jkryr7522ddjx83lnr42d</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pagina:M. Tulli Ciceronis Orationes- Divinatio in Q. Caecilium. In C. Verrem (IA abr4565.0001.001.umich.edu).pdf/22</title>
    <ns>104</ns>
    <id>87985</id>
    <revision>
      <id>286245</id>
      <timestamp>2026-10-30T18:44:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sjgallagher2</username>
        <id>29663</id>
      </contributor>
      <comment>/* Nondum emendata */ Paginam instituit, scribens 'iii § 220 denis now ticere VeO: om. ex homocoteleuto coteri cod,  Sil § 199 guos non exarat Ve0: otm. tell iii § 221 ubi fanti... aestimabit videtis habent p tell. verbis quae in medio debebant esse omissis ete VO recuperatis,  Sed mira inter hace res observatur quod, cum per libros: ji4ii in vatiis tectionibus prorsus inter se coasentiant VC2O (ch, Am. J. Ph. xxvi, pp. 420-1, 423, 428), in conlo- catione verborum incipit quaedam apparere dif...</comment>
      <origin>286245</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1783" sha1="p06jb6cd5nelkker3psg6wx5ebcryow" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Sjgallagher2&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;iii § 220 denis now ticere VeO: om. ex homocoteleuto
coteri cod,

Sil § 199 guos non exarat Ve0: otm. tell
iii § 221 ubi fanti... aestimabit videtis habent p tell.
verbis quae in medio debebant esse omissis ete VO
recuperatis,

Sed mira inter hace res observatur quod, cum per libros:
ji4ii in vatiis tectionibus prorsus inter se coasentiant
VC2O (ch, Am. J. Ph. xxvi, pp. 420-1, 423, 428), in conlo-
catione verborum incipit quaedam apparere differentia
atque diversitas. E triginta fere libri secundi locis in qui-
bus codices inter se comparari possunt, et qui alicuius
momenti habendi sunt, discedit 0. V, quod. ad verborum
ordinem attinet, haud saepius quam viciens. Et per Hbrum
tertiam crescit haec discrepantia, quamvis in ceteris rebus
inter se pleramque congruant cod. 7 et O. Nonaginta
sant fere eiusdem generis loci in quibus licet 7 cum Q in
verborum collocatione comparare: in his congruit O cum
F tantum andeviciens, in ceteris omnibus locis discedit
8 V Non improbandus est ordo verborum in ¥ positus,
quamvis repugnet O, in hisce locis: iii §$ 23, 25, 26, 29
(bis), 47, 68, 230, 175, 183 (bis), 193, 213.

Quare mitetur nemo me in hac editione C, F. W. Muel-
erum non esse secutum qui per libros ii-iif verborum
conlocationem in O positam semper fere in textum recepit!
Quaeri potest num cod. Q in hac re improbare idem valeat
‘quod auctoritatem ipsius Cluniacensis detrectare : vide quae
seripsi in Am, 7. PA. xxvii, pp. 149 sqq. Non ausim in re
dubia atque diffcil, quae nisi nova nacti erimus adiumenta
critica non poterit plane difudicari, quidquam pro certo
affirmare : sed videtur mihi quidem librarius cod. 0, summa
alioqui religione et fide transcribens, verborum ordinem

+ Sed ef, quae scripsit J. May in Bursian, Jahvesberich, eli (2912),
Pe St
xvi&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>p06jb6cd5nelkker3psg6wx5ebcryow</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pagina:M. Tulli Ciceronis Orationes- Divinatio in Q. Caecilium. In C. Verrem (IA abr4565.0001.001.umich.edu).pdf/23</title>
    <ns>104</ns>
    <id>87986</id>
    <revision>
      <id>286246</id>
      <timestamp>2026-10-30T18:44:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sjgallagher2</username>
        <id>29663</id>
      </contributor>
      <comment>/* Nondum emendata */ Paginam instituit, scribens 'aliquotiens suo Marte immutasse : exemplo sint ii §§ 11, 28, 114 177, ubi ab ipso Cluniacensi refutatur, et §§ 52, 149, 154, iii §§ 28, 34, ubi a lectione discedit O quam in C stetisse referunt qui cod. Cluniacensem nondum decur- tatum contulerunt. Cf 4m. J. Ph. xxviii, p. rsx. Quin etiam si omnes quae hodie exstant in O verborum trans- positiones ex ipso Cluniacensi essent transcriptae, quo- modo fit ut tot varietatum fere nullam aut Nannius...</comment>
      <origin>286246</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1861" sha1="tg7zbl6nzm3gdgc0g157952tqlzuu40" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Sjgallagher2&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;aliquotiens suo Marte immutasse : exemplo sint ii §§ 11, 28,
114 177, ubi ab ipso Cluniacensi refutatur, et §§ 52, 149,
154, iii §§ 28, 34, ubi a lectione discedit O quam in C
stetisse referunt qui cod. Cluniacensem nondum decur-
tatum contulerunt. Cf 4m. J. Ph. xxviii, p. rsx. Quin
etiam si omnes quae hodie exstant in O verborum trans-
positiones ex ipso Cluniacensi essent transcriptae, quo-
modo fit ut tot varietatum fere nullam aut Nannius aut
Fabricius aut Gulichnius usquam commemoraverit? Sed
haec hactenus. Digna est quaestio quae in aliis quoque
Tullii orationibus exerceatur: in Cluentiana, e. g,, centum
fete locos denotavi in quibus codices nostti inter se in
yerborum conlocatione dissentiunt; v. Classical Philology,
fii, 2. Praeter nemerorum rationem, videntur librarii inter-
dum ipsi sibi placuisse in talibus verbis ponendis qualia
sunt iant, enim, iste, etiam, potius, quogue (ii § 1663 iti
§ 1995 v§ 1233 Rose. § 82)

Quod denique ad libros iv-v Verrinarum attinet, illud
est animadvertendum, cum p et deterioribus congruere
plerumque cod. 7 potius quam cum Regio Parisino (2),
et in dubiis lectionibus et in verborum conlocatione. Et
hereule in prava contocatione similibusque erratis nonnum-
quam manifesto deprehenditur: e.g. v § 115 ommesque
maltum V sol. pro omnes snultumague, ct § 132 calamitates
quidem pro quidem calamitatis; cf. Am. J. Ph, xxviy p. 434+

Sed nomnihil momenti ad hane disceptationem videtur
illud adferre quod recensionem quam praebet ¥ ante oculos
habuit Quintilianus: v § x17 sunt hace Vp al. et Quint.
vill 4. 19, Race sunt RSW: ibid. usitatum est Vp al. et
Quint, est om. RS: § 118 Romanorum V Quint. viii.
4.27,0m. rell.; of, Div. § 4 Aadere cos £8 et Quint. ix. 2. 59,
eos habere Dv.

Merito igitur laudandus est cod. Vaticanus ut sectae
vulgaris quasi ultimus et verus parens, Atque etiam&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>tg7zbl6nzm3gdgc0g157952tqlzuu40</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pagina:M. Tulli Ciceronis Orationes- Divinatio in Q. Caecilium. In C. Verrem (IA abr4565.0001.001.umich.edu).pdf/24</title>
    <ns>104</ns>
    <id>87987</id>
    <revision>
      <id>286247</id>
      <timestamp>2026-10-30T18:46:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sjgallagher2</username>
        <id>29663</id>
      </contributor>
      <comment>/* Emendata */</comment>
      <origin>286247</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="377" sha1="47i2uxchfn0upj5iexmnw0ib1i8tfvj" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Sjgallagher2&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;recensio quam praebet ''V'' potest fuisse antiquior quam illa quae in archetypo continebatur e quo descripti sunt RS, unde excerpsit aliquis libros ii-iii ut in cod. Cluniacensi olim legebantur. Sed utra scriptura ipsi Tullio plus debeat, id sane haud facile erat decernendum.

''Scribebam Monte Regio Canadensium&lt;br/&gt;Mense Iulo'' MDCCCCVII&lt;br/&gt;''Kal. Mart.'' MDCCCCXVI
{{nop}}&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>47i2uxchfn0upj5iexmnw0ib1i8tfvj</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>286248</id>
      <parentid>286247</parentid>
      <timestamp>2026-10-30T18:46:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sjgallagher2</username>
        <id>29663</id>
      </contributor>
      <origin>286248</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="401" sha1="6r741pxumv43keqer5mavedv1vv1qwt" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Sjgallagher2&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;recensio quam praebet ''V'' potest fuisse antiquior quam illa quae in archetypo continebatur e quo descripti sunt RS, unde excerpsit aliquis libros ii-iii ut in cod. Cluniacensi olim legebantur. Sed utra scriptura ipsi Tullio plus debeat, id sane haud facile erat decernendum.

''Scribebam Monte Regio Canadensium&lt;br/&gt;&amp;nbsp;&amp;nbsp;Mense Iulo'' MDCCCCVII&lt;br/&gt;&amp;nbsp;&amp;nbsp;''Kal. Mart.'' MDCCCCXVI
{{nop}}&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>6r741pxumv43keqer5mavedv1vv1qwt</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pagina:M. Tulli Ciceronis Orationes- Divinatio in Q. Caecilium. In C. Verrem (IA abr4565.0001.001.umich.edu).pdf/25</title>
    <ns>104</ns>
    <id>87988</id>
    <revision>
      <id>286249</id>
      <timestamp>2026-10-30T18:51:06Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sjgallagher2</username>
        <id>29663</id>
      </contributor>
      <comment>/* Nondum emendata */ Paginam instituit, scribens '{{c| {{x-larger|SIGLA PER LIBROS PRIORES}}&lt;br/&gt;({{sc|Div. in Q. Caec., Act. I, Act. II Lib. I}}) }}  &lt;poem&gt;  S = Parisinus 7775, saecl. xiii, mutilus (ii. 1, §§ 90-111 Dola- bellae... istius singu[lari continens)  D = Parisinus 7823, ineunte saecl. xv e cod. S nondum mutilato descriptus  G&lt;sub&gt;2&lt;/sub&gt; = Guelferbytanus (41 Weissenburgensium) saecl. xv  L = Leidensis (Perizonianus 12) saecl. xv  K = Harleianus 4105, 'A. D. 1462' scriptus  Z = H...</comment>
      <origin>286249</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1586" sha1="0q97ob6dbvhm5l4rmur1b0a8frntsam" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Sjgallagher2&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{c|
{{x-larger|SIGLA PER LIBROS PRIORES}}&lt;br/&gt;({{sc|Div. in Q. Caec., Act. I, Act. II Lib. I}})
}}

&lt;poem&gt;
 S = Parisinus 7775, saecl. xiii, mutilus (ii. 1, §§ 90-111 Dola-
bellae... istius singu[lari continens)
 D = Parisinus 7823, ineunte saecl. xv e cod. S nondum mutilato
descriptus
 G&lt;sub&gt;2&lt;/sub&gt; = Guelferbytanus (41 Weissenburgensium) saecl. xv
 L = Leidensis (Perizonianus 12) saecl. xv
 K = Harleianus 4105, 'A. D. 1462' scriptus
 Z = Harleianus 4852, saecl. xv
 G&lt;sub&gt;1&lt;/sub&gt;Guelferbytanus (2652, Extravagantium) ad finem saecl.
xv scriptus. Huius codicis gemellus est Parisinus
7822, scriptus anno 1471
 s = codex S. Stephani
 λ = codex Lambini
&lt;/poem&gt;
Hos omnes eiusdem esse familiae demonstravimus, cuius
princeps est et parens mutilus cod. S (v. Journal of Philo
logy, xxx. 161-207): continent, praeter libros iv-v, priores
orationes usque ad verba istius singu[lari ii. 1, § 111. Siglo
G, consensum codicum G,G,L significaverunt editores, Nos
omnium vel plurimorum in hoc genere codicum conspirationem
nota indicavimus. Ipse cod. S et eius apographon omnibus
locis diserte citantur: Dal. Daliique eiusdem familiae codices
-
V=fragmenta Palimpsesti Vaticani (Reginensis 2077) saecl.
iii/iv. Continet ii. 1, §§ 105-114 docet hominem. . . usitata
satis: §§ 119-130 videbantur quod... Jocavissent: 137-139
Venit ad Ch.... esse deferre: §§ 142-148 bonis praedibus....
existimationem con.: §§ 150-153 tabulae praedam . . . ut
illorum §158 Q. Curtium... subsortiebatur. De hoc codice
v. quae scripsimus American Journal of Philology (Am. J. Ph.),
xxvi, pp. 409-436&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>0q97ob6dbvhm5l4rmur1b0a8frntsam</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>286323</id>
      <parentid>286249</parentid>
      <timestamp>2026-10-31T01:54:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sjgallagher2</username>
        <id>29663</id>
      </contributor>
      <comment>/* Emendata */</comment>
      <origin>286323</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1710" sha1="90wx4bxmft8xs9xzzzhscb1fyygotyf" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Sjgallagher2&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{c|
{{x-larger|SIGLA PER LIBROS PRIORES}}&lt;br/&gt;({{sc|Div. in Q. Caec., Act. I, Act. II Lib. I}})
}}

&lt;poem&gt;
 ''S'' = Parisinus 7775, saecl. xiii, mutilus (ii. 1, §§ 90-111 ''Dolabellae... istius singu''[''lari'' continens)
 ''D'' = Parisinus 7823, ineunte saecl. xv e cod. S nondum mutilato
descriptus
 ''G''&lt;sub&gt;2&lt;/sub&gt; = Guelferbytanus (41 Weissenburgensium) saecl. xv
 ''L'' = Leidensis (Perizonianus 12) saecl. xv
 ''K'' = Harleianus 4105, 'A. D. 1462' scriptus
 ''Z'' = Harleianus 4852, saecl. xv
 ''G''&lt;sub&gt;1&lt;/sub&gt;Guelferbytanus (2652, Extravagantium) ad finem saecl. xv scriptus. Huius codicis gemellus est Parisinus 7822, scriptus anno 1471
 ''s'' = codex S. Stephani
 λ = codex Lambini
&lt;/poem&gt;

Hos omnes eiusdem esse familiae demonstravimus, cuius
princeps est et parens mutilus cod. ''S'' (v. ''Journal of Philology'', xxx. 161-207): continent, praeter libros iv-v, priores orationes usque ad verba ''istius singu''[''lari'' ii. 1, § III. Siglo ''G''&lt;sub&gt;3&lt;/sub&gt;, consensum codicum ''G''&lt;sub&gt;1&lt;/sub&gt;''G''&lt;sub&gt;2&lt;/sub&gt;''L'' significaverunt editores, Nos omnium vel plurimorum in hoc genere codicum conspirationem nota indicavimus. Ipse cod. S et eius apographon omnibus locis diserte citantur: ''D al''. = ''D'' aliique eiusdem familiae codices

''V'' = fragmenta Palimpsesti Vaticani (Reginensis 2077) saecl. iii/iv. Continet ii. 1, §§ 105-114 docet hominem... usitata satis: §§ 119-130 videbantur quod... Jocavissent: 137-139 Venit ad Ch.... esse deferre: §§ 142-148 bonis praedibus... existimationem con.: §§ 150-153 tabulae praedam ... ut illorum §158 Q. Curtium... subsortiebatur. De hoc codice v. quae scripsimus ''American Journal of Philology'' (''Am. J. Ph.''), xxvi, pp. 409-436&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>90wx4bxmft8xs9xzzzhscb1fyygotyf</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>286326</id>
      <parentid>286323</parentid>
      <timestamp>2026-10-31T01:58:31Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sjgallagher2</username>
        <id>29663</id>
      </contributor>
      <origin>286326</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1725" sha1="gxmw97ixjznh5gsumg85ze6qodcgo58" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Sjgallagher2&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{c|
{{x-larger|SIGLA PER LIBROS PRIORES}}&lt;br/&gt;({{sc|Div. in Q. Caec., Act. I, Act. II Lib. I}})
}}

&lt;poem&gt;
 ''S'' = Parisinus 7775, saecl. xiii, mutilus (ii. 1, §§ 90-111 ''Dolabellae... istius singu''[''lari'' continens)
 ''D'' = Parisinus 7823, ineunte saecl. xv e cod. S nondum mutilato
descriptus
 ''G''&lt;sub&gt;2&lt;/sub&gt; = Guelferbytanus (41 Weissenburgensium) saecl. xv
 ''L'' = Leidensis (Perizonianus 12) saecl. xv
 ''K'' = Harleianus 4105, 'A. D. 1462' scriptus
 ''Z'' = Harleianus 4852, saecl. xv
 ''G''&lt;sub&gt;1&lt;/sub&gt; = Guelferbytanus (2652, Extravagantium) ad finem saecl. xv scriptus. Huius codicis gemellus est Parisinus 7822, scriptus anno 1471
 ''s'' = codex S. Stephani
 λ = codex Lambini
&lt;/poem&gt;

Hos omnes eiusdem esse familiae demonstravimus, cuius
princeps est et parens mutilus cod. ''S'' (v. ''Journal of Philology'', xxx. 161-207): continent, praeter libros iv-v, priores orationes usque ad verba ''istius singu''[''lari'' ii. 1, § III. Siglo ''G''&lt;sub&gt;3&lt;/sub&gt;, consensum codicum ''G''&lt;sub&gt;1&lt;/sub&gt;''G''&lt;sub&gt;2&lt;/sub&gt;''L'' significaverunt editores, Nos omnium vel plurimorum in hoc genere codicum conspirationem nota indicavimus. Ipse cod. S et eius apographon omnibus locis diserte citantur: ''D al''. = ''D'' aliique eiusdem familiae codices

&amp;nbsp;&amp;nbsp;''V'' = fragmenta Palimpsesti Vaticani (Reginensis 2077) saecl. iii/iv. Continet ii. 1, §§ 105-114 docet hominem... usitata satis: §§ 119-130 videbantur quod... Jocavissent: 137-139 Venit ad Ch.... esse deferre: §§ 142-148 bonis praedibus... existimationem con.: §§ 150-153 tabulae praedam ... ut illorum §158 Q. Curtium... subsortiebatur. De hoc codice v. quae scripsimus ''American Journal of Philology'' (''Am. J. Ph.''), xxvi, pp. 409-436&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>gxmw97ixjznh5gsumg85ze6qodcgo58</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pagina:M. Tulli Ciceronis Orationes- Divinatio in Q. Caecilium. In C. Verrem (IA abr4565.0001.001.umich.edu).pdf/26</title>
    <ns>104</ns>
    <id>87989</id>
    <revision>
      <id>286250</id>
      <timestamp>2026-10-30T18:52:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sjgallagher2</username>
        <id>29663</id>
      </contributor>
      <comment>/* Nondum emendata */ Paginam instituit, scribens 'p = Parisinus 7776, saccl. xi q = Mediceus plut. xlviii, cod. 29, s. Lagomarsinianus 29, saecl. xv r = Harleianus 2687, saecl. xv π = consensus codicum par b = cod. S. Marci 255, saecl. xv. Desinit in fine Actionis Secundae Lib. ii δ = deteriores, e. g. Lagomarsiniani (Lgg.) et ceteri omnes e quibus initio constitutus est textus in libros impressos receptus  Citatur hic illic Parisinus 7786, saecl. xiv. Ad Cap. xvii Actionis Secundae Libri Pr...</comment>
      <origin>286250</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="525" sha1="hn5ljc0q1lo078atrtfigengzt0nbe0" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Sjgallagher2&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;p = Parisinus 7776, saccl. xi
q = Mediceus plut. xlviii, cod. 29, s. Lagomarsinianus 29, saecl. xv
r = Harleianus 2687, saecl. xv
π = consensus codicum par
b = cod. S. Marci 255, saecl. xv. Desinit in fine Actionis Secundae Lib. ii
δ = deteriores, e. g. Lagomarsiniani (Lgg.) et ceteri omnes e quibus initio constitutus est textus in libros impressos receptus

Citatur hic illic Parisinus 7786, saecl. xiv. Ad Cap. xvii
Actionis Secundae Libri Primi commemoratur etiam fragmentum
Palimpsesti Taurinensis

Asc = Ps.-Asconius&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>hn5ljc0q1lo078atrtfigengzt0nbe0</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>286324</id>
      <parentid>286250</parentid>
      <timestamp>2026-10-31T01:56:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sjgallagher2</username>
        <id>29663</id>
      </contributor>
      <comment>/* Emendata */</comment>
      <origin>286324</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="576" sha1="6e4wf37caadath4gt0cjhvhm09gukfv" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Sjgallagher2&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;&lt;poem&gt;
  ''p'' = Parisinus 7776, saccl. xi
  ''q'' = Mediceus plut. xlviii, cod. 29, s. Lagomarsinianus 29, saecl. xv
  ''r'' = Harleianus 2687, saecl. xv
  π = consensus codicum ''pqr''
  ''b'' = cod. S. Marci 255, saecl. xv. Desinit in fine Actionis Secundae Lib. ii
  δ = deteriores, e. g. Lagomarsiniani (''Lgg''.) et ceteri omnes e quibus initio constitutus est textus in libros impressos receptus
&lt;/poem&gt;

Citatur hic illic Parisinus 7786, saecl. xiv. Ad Cap. xvii Actionis Secundae Libri Primi commemoratur etiam fragmentum Palimpsesti Taurinensis

Asc = Ps.-Asconius&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>6e4wf37caadath4gt0cjhvhm09gukfv</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>286325</id>
      <parentid>286324</parentid>
      <timestamp>2026-10-31T01:57:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sjgallagher2</username>
        <id>29663</id>
      </contributor>
      <origin>286325</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="581" sha1="i24hbzndwviojve4ul5mipcuiqwl2uy" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Sjgallagher2&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;&lt;poem&gt;
  ''p'' = Parisinus 7776, saccl. xi
  ''q'' = Mediceus plut. xlviii, cod. 29, s. Lagomarsinianus 29, saecl. xv
  ''r'' = Harleianus 2687, saecl. xv
  π = consensus codicum ''pqr''
  ''b'' = cod. S. Marci 255, saecl. xv. Desinit in fine Actionis Secundae Lib. ii
  δ = deteriores, e. g. Lagomarsiniani (''Lgg''.) et ceteri omnes e quibus initio constitutus est textus in libros impressos receptus
&lt;/poem&gt;

Citatur hic illic Parisinus 7786, saecl. xiv. Ad Cap. xvii Actionis Secundae Libri Primi commemoratur etiam fragmentum Palimpsesti Taurinensis

''Asc''. = Ps.-Asconius&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>i24hbzndwviojve4ul5mipcuiqwl2uy</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>286327</id>
      <parentid>286325</parentid>
      <timestamp>2026-10-31T01:59:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sjgallagher2</username>
        <id>29663</id>
      </contributor>
      <origin>286327</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="598" sha1="75kxc9ucb9eqoncp8ihsalwazow1olr" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Sjgallagher2&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;&lt;poem&gt;
  ''p'' = Parisinus 7776, saccl. xi
  ''q'' = Mediceus plut. xlviii, cod. 29, s. Lagomarsinianus 29, saecl. xv
  ''r'' = Harleianus 2687, saecl. xv
  π = consensus codicum ''pqr''
  ''b'' = cod. S. Marci 255, saecl. xv. Desinit in fine Actionis Secundae Lib. ii
  δ = deteriores, e. g. Lagomarsiniani (''Lgg''.) et ceteri omnes e quibus initio constitutus est textus in libros impressos receptus
&lt;/poem&gt;

Citatur hic illic Parisinus 7786, saecl. xiv. Ad Cap. xvii Actionis Secundae Libri Primi commemoratur etiam fragmentum Palimpsesti Taurinensis

&lt;poem&gt;
  ''Asc''. = Ps.-Asconius
&lt;/poem&gt;&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>75kxc9ucb9eqoncp8ihsalwazow1olr</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pagina:M. Tulli Ciceronis Orationes- Divinatio in Q. Caecilium. In C. Verrem (IA abr4565.0001.001.umich.edu).pdf/27</title>
    <ns>104</ns>
    <id>87990</id>
    <revision>
      <id>286251</id>
      <timestamp>2026-10-30T18:52:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sjgallagher2</username>
        <id>29663</id>
      </contributor>
      <comment>/* Nondum emendata */ Paginam instituit, scribens 'M. TVLLI CICERONIS IN Q. CAECILIVM ORATIO QVAE DIVINATIO DICITVR Si quis vestrum, iudices, aut eorum qui adsunt, forte I miratur me, qui tot annos in causis iudiciisque publicis ita sim versatus ut defenderim multos, laeserim neminem, subito nunc mutata voluntate ad accusandum descendere, 5 is, si mei consili causam rationemque cognoverit, una et id quod facio probabit, et in hac causa profecto neminem praeponendum mihi esse actorem putabit....</comment>
      <origin>286251</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1549" sha1="7ic58mvu6byg5chkwpvzbjfvav0cl6d" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Sjgallagher2&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;M. TVLLI CICERONIS
IN Q. CAECILIVM ORATIO
QVAE DIVINATIO DICITVR
Si quis vestrum, iudices, aut eorum qui adsunt, forte I
miratur me, qui tot annos in causis iudiciisque publicis ita
sim versatus ut defenderim multos, laeserim neminem,
subito nunc mutata voluntate ad accusandum descendere,
5 is, si mei consili causam rationemque cognoverit, una et id
quod facio probabit, et in hac causa profecto neminem
praeponendum mihi esse actorem putabit.
Cum quaestor in Sicilia fuissem, iudices, itaque ex ea 2
provincia decessissem ut Siculis omnibus iucundam diu-
to turnamque memoriam quacsturae nominisque mei relin-
querem, factum est uti cum summum in veteribus patronis
multis, tum non nullum etiam in me praesidium suis fortunis
constitutum esse arbitrarentur. Quare nunc populati atque
vexati cuncti ad me publice saepe venerunt, ut suarum for-
15 tunarum omnium causam defensionemque susciperem. Me
saepe esse pollicitum, saepe ostendisse dicebant, si quod
tempus accidisset, quo tempore aliquid a me requirerent, com-
modis corum me non defuturum. Venisse tempus aiebant 3
non iam ut commoda sua, sed ut vitam salutemque totius
num
a mirantur plerique codd.
qui per tot (Quint. iv. I. 49) G,L
codd. 4 descenderim DaAsc.
mirabitur? (Cl. Rev. xviii. 440)
sim ita
3 defenderem
9 decessissem ab (i, § 52):
discessissem DY 13 Quare DG,KZ: qui et plerique codd.
14 publice saepe codd.: saepe om. r, del. Bake: supplices_saepe
J. Paulson fortunarum suarum (sed cum signis transp.) D, item
GLK (6 31 infra) 16 esse om. p
+
CIC. VER.
19 sua et ut om. p
1&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>7ic58mvu6byg5chkwpvzbjfvav0cl6d</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pagina:M. Tulli Ciceronis Orationes- Divinatio in Q. Caecilium. In C. Verrem (IA abr4565.0001.001.umich.edu).pdf/28</title>
    <ns>104</ns>
    <id>87991</id>
    <revision>
      <id>286252</id>
      <timestamp>2026-10-30T18:52:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sjgallagher2</username>
        <id>29663</id>
      </contributor>
      <comment>/* Nondum emendata */ Paginam instituit, scribens '£ 3 2 4 M. TVLLI CICERONIS provinciae defenderem ; sese iam ne deos quidem in suis urbibus ad quos confugerent habere, quod corum simulacra sanctissima C. Verres ex delubris religiosissimis sustulisset ; quas res luxuries in flagitiis, crudelitas in suppliciis, avaritia in rapinis, superbia in contumeliis efficere potuisset, eas 5 omnis sese hoc uno praetore per triennium pertulisse; rogare et orare ne illos supplices aspernarer quos me inco-...</comment>
      <origin>286252</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2042" sha1="pjrm7qqd1qpl73lzegofoewlh390h58" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Sjgallagher2&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;£ 3
2
4
M. TVLLI CICERONIS
provinciae defenderem ; sese iam ne deos quidem in suis
urbibus ad quos confugerent habere, quod corum simulacra
sanctissima C. Verres ex delubris religiosissimis sustulisset ;
quas res luxuries in flagitiis, crudelitas in suppliciis, avaritia
in rapinis, superbia in contumeliis efficere potuisset, eas 5
omnis sese hoc uno praetore per triennium pertulisse;
rogare et orare ne illos supplices aspernarer quos me inco-
lumi nemini supplices esse oporteret.
Tuli graviter et acerbe, iudices, in eum me locum adduci
ut aut eos homines spes falleret qui opem a me atque 10
auxilium petissent, aut ego, qui me ad defendendos homines
ab ineunte adulescentia dedissem, tempore atque officio
coactus ad accusandum traducerer. Dicebam habere eos
actorem Q. Caecilium, qui praesertim quaestor in cadem
provincia post me quaestorem fuisset. Quo ego adiumento 15
sperabam hanc a me posse molestiam demoveri, id mihi
erat adversarium maxime; nam illi multo mihi hoc facilius
remisissent si istum non nossent, aut si iste apud cos
5 quaestor non fuisset. Adductus sum, iudices, officio, fide,
misericordia, multorum bonorum exemplo, vetere consue- 20
tudine institutoque maiorum, ut onus huius laboris atque
offici non ex meo, sed ex meorum necessariorum tempore
mihi suscipiendum putarem.
Quo in negotio tamen illa me res, iudices, consolatur,
quod haec quae videtur esse accusatio mca non potius 25
accusatio quam defensio est existimanda. Defendo enim
multos mortalis, multas civitates, provinciam Siciliam tolam;
quam ob rem, quia mihi unus est accusandus, prope modum
2 num quod deorum! liv, § 151) 13 habere eos pro Quint. ix.
2. 59: eos habere Dy 14 cadem prG, sua DL: illa Hirschfelder:
Sicilia Mueller 15 post me quaestorem 8: om. DY. Haec verba
requirere videtur vocabulum illud praesertim: J. Ph. xxx, 173. Quo
codd. sed quo coni. Ruhnken. fort recle
16 demoveri prò:
dimov. Dvg (amoveri ) idem id / 19 Ita adductus Plungers
20 veteri Dal
24 illa me res D al.: illa res me G,
quia Dy (cum L): si pro etiamsi ?)
28&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>pjrm7qqd1qpl73lzegofoewlh390h58</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pagina:M. Tulli Ciceronis Orationes- Divinatio in Q. Caecilium. In C. Verrem (IA abr4565.0001.001.umich.edu).pdf/29</title>
    <ns>104</ns>
    <id>87992</id>
    <revision>
      <id>286253</id>
      <timestamp>2026-10-30T18:52:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sjgallagher2</username>
        <id>29663</id>
      </contributor>
      <comment>/* Nondum emendata */ Paginam instituit, scribens 'IN Q. CAECILIVM ORATIO 25 7 manere in instituto meo videor et non omnino a defendendis hominibus sublevandisque discedere. Quodsi hanc causam 6 tam idoneam, tam inlustrem, tam gravem non haberem,- si aut hoc a me Siculi non petissent aut mihi cum Siculis 5 causa tantae necessitudinis non intercederet, et hoc quod facio me rei publicae causa facere profiterer, ut homo sin- gulari cupiditate, audacia, scelere praeditus, cuius furta atque flagit...</comment>
      <origin>286253</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1974" sha1="8sxsewt0rlin98tk7ay2mqn5xlgltmk" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Sjgallagher2&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;IN Q. CAECILIVM ORATIO
25
7
manere in instituto meo videor et non omnino a defendendis
hominibus sublevandisque discedere. Quodsi hanc causam 6
tam idoneam, tam inlustrem, tam gravem non haberem,-
si aut hoc a me Siculi non petissent aut mihi cum Siculis
5 causa tantae necessitudinis non intercederet, et hoc quod
facio me rei publicae causa facere profiterer, ut homo sin-
gulari cupiditate, audacia, scelere praeditus, cuius furta
atque flagitia non in Sicilia solum, sed in Achaia, Asia,
Cilicia, Pamphylia, Romae denique ante oculos omnium
10 maxima turpissimaque nossemus, me agente in iudicium
vocaretur, quis tandem esset qui meum factum aut con-
silium posset reprehendere? Quid est, pro deum homi-
numque fidem, in quo ego rei publicae plus hoc tempore
prodesse possim? Quid est quod aut populo Romano
15 gratius esse debeat, aut sociis exterisque nationibus optatius
esse possit, aut saluti fortunisque omnium magis accommo-
datum sit? Populatae, vexatae, funditus eversae provinciae,
socii stipendiariique populi Romani adflicti, miseri, iam non
salutis spem sed solacium exiti quaerunt. Qui iudicia 8
20 manere apud ordinem senatorium volunt, queruntur accusa-
tores se idoneos non habere: qui accusare possunt, iudi-
ciorum severitatem desiderant. Populus Romanus interea,
tametsi multis incommodis difficultatibusque adfectus est,
tamen nihil acque in re publica atque illam veterem iudi-
25 ciorum vim gravitatemque requirit. Iudiciorum desiderio
tribunicia potestas efflagitata est, iudiciorum levitate ordo
quoque alius ad res iudicandas postulatur, iudicum culpa
atque dedecore etiam censorium nomen, quod asperius
antea populo videri solebat, id nunc poscitur, id iam popu-
30 lare et plausibile factum est. In hac libidine hominum 9
nocentissimorum, in populi Romani cotidiana querimonia,
1 videor et prG, video me et D
non jam L 19 exitil sol. pros
ex homoenteleuto DĹ.K, suppl. s. 1. p
18
11 tamen Hotoman
25 vim grav. req. iud. om.
26 lenitate DG
1*&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>8sxsewt0rlin98tk7ay2mqn5xlgltmk</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pagina:M. Tulli Ciceronis Orationes- Divinatio in Q. Caecilium. In C. Verrem (IA abr4565.0001.001.umich.edu).pdf/30</title>
    <ns>104</ns>
    <id>87993</id>
    <revision>
      <id>286254</id>
      <timestamp>2026-10-30T18:53:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sjgallagher2</username>
        <id>29663</id>
      </contributor>
      <comment>/* Nondum emendata */ Paginam instituit, scribens '39 10 M. TVLLI CICERONIS iudiciorum infamia, totius ordinis offensione, cum hoc unum his tot incommodis remedium esse arbitrarer, ut homines idonei atque integri causam rei publicae legumque suscipe- rent, fateor mc salutis omnium causa ad cam partem accessisse rei publicae sublevandae quae maxime laboraret. 5 Nunc quoniam quibus rebus adductus ad causam acces- serim demonstravi, dicendum necessario cst de contentione nostra, ut in constituen...</comment>
      <origin>286254</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1887" sha1="k12nq6ediekomhmqslkepqvowoml1yk" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Sjgallagher2&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;39
10
M. TVLLI CICERONIS
iudiciorum infamia, totius ordinis offensione, cum hoc unum
his tot incommodis remedium esse arbitrarer, ut homines
idonei atque integri causam rei publicae legumque suscipe-
rent, fateor mc salutis omnium causa ad cam partem
accessisse rei publicae sublevandae quae maxime laboraret. 5
Nunc quoniam quibus rebus adductus ad causam acces-
serim demonstravi, dicendum necessario cst de contentione
nostra, ut in constituendo accusatore quid sequi possitis
habeatis. Ego sic intellego, iudices: cum de pecuniis
repetundis nomen cuiuspiam deferatur, si certamen inter 10
aliquos sit cui potissimum delatio detur, hacc duo in primis
spectari oportere, quem maxime velint actorem esse ii
quibus factae esse dicantur iniuriae, et quem minime
4 velit is qui eas iniurias fecisse arguatur. In hac causa,
II iudices, tametsi utrumque esse arbitror perspicuum, tamen 15
de utroque dicam, et de co prius quod apud vos plurimum
debet valere, hoc est de voluntate corum quibus iniuriac
factae sunt; quorum causa iudicium de pecuniis repetundis
est constitutum.
Siciliam provinciam C. Verres per triennium depopu- 20
latus esse, Siculorum civitates vastasse, domos exinanisse,
fana spoliasse dicitur. Adsunt, queruntur Siculi universi ;
ad meam fidem, quam habent spectatam iam et cognitam,
confugiunt; auxilium sibi per me a vobis atque a populi
Romani legibus petunt; me defensorem calamitatum sua- 25
rum, me ultorem iniuriarum, me cognitorem iuris sui, me
12 actorem causae totius esse volucrunt. Vtrum, Q. Caecili,
hoc dices, me non Siculorum rogatu ad causam accedere, an
optimorum fidelissimorumque sociorum voluntatem apud
hos gravem esse non oportere? Si id audebis diccrc, quod 30
C. Verres, cui te inimicum esse simulas, maximc existimari
13 minime ZG, (cap. vii, ad init.):
23 et diu cogn. p²rG,8 27 volunt G,LK
5 sublevandam Vrsinus
maxime DV
dicis D (ii,
44)
28&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>k12nq6ediekomhmqslkepqvowoml1yk</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pagina:M. Tulli Ciceronis Orationes- Divinatio in Q. Caecilium. In C. Verrem (IA abr4565.0001.001.umich.edu).pdf/31</title>
    <ns>104</ns>
    <id>87994</id>
    <revision>
      <id>286255</id>
      <timestamp>2026-10-30T18:53:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sjgallagher2</username>
        <id>29663</id>
      </contributor>
      <comment>/* Nondum emendata */ Paginam instituit, scribens 'IN Q. CAECILIVM ORATIO 4 12 vult, Siculos hoc a me non petisse, primum causam inimici tui sublevabis, de quo non praeiudicium, sed plane iudicium iam factum putatur, quod ita percrebruit, Siculos omnis actorem suae causae contra illius iniurias quacsisse. Hoc 13 5 si tu, inimicus eius, factum negabis, quod ipse, cui maxime haec res obstat, negare non audet, videto ne nimium fami- liariter inimicitias exercere videare. Deinde sunt testes viri...</comment>
      <origin>286255</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1943" sha1="a4sualmr6g32xbzgbi44qmsbc6vpb0z" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Sjgallagher2&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;IN Q. CAECILIVM ORATIO
4 12
vult, Siculos hoc a me non petisse, primum causam inimici
tui sublevabis, de quo non praeiudicium, sed plane iudicium
iam factum putatur, quod ita percrebruit, Siculos omnis
actorem suae causae contra illius iniurias quacsisse. Hoc 13
5 si tu, inimicus eius, factum negabis, quod ipse, cui maxime
haec res obstat, negare non audet, videto ne nimium fami-
liariter inimicitias exercere videare. Deinde sunt testes
viri clarissimi nostrae civitatis, quos omnis a me nominari
non est necesse: eos qui adsunt appellabo, quos, si mentirer,
to testis esse impudentiae meae minime vellem. Scit is qui
est in consilio, C. Marcellus, scit is quem adesse video,
Cn. Lentulus Marcellinus; quorum fide atque praesidio
Siculi maxime nituntur, quod omnino Marcellorum nomini
tota illa provincia adiuncta est. Hi sciunt hoc non modo 14
15 a me petitum esse, sed ita saepe et ita vehementer esse
petitum ut aut causa mihi suscipienda-fucrit aut officium
necessitudinis repudiandum. Sed quid ego his testibus
utor, quasi res dubia aut obscura sit? Adsunt homines ex
tota provincia nobilissimi, qui praesentes vos orant atque
30 obsecrant, iudices, ut in actore causae suae deligendo
vestrum iudicium ab suo iudicio ne discrepet. Omnium
civitatum totius Siciliae legationes adsunt praeter duas
civitates; quarum duarum si adessent, duo crimina vel
maxima minuerentur quae cum his civitatibus C. Verri
25 communicata sunt. At enim cur a me potissimum hoc 15
praesidium petiverunt? Si esset dubium petissent necne,
dicerem cur petissent: nunc vero, cum id ita perspicuum
sit ut oculis iudicare possitis, nescio cur hoc mihi de-
trimento esse debeat, si id mihi obiciatur, me potissimum
13 nituntur Manutius: utuntur codd.
practer GKZ (a suo)
21 ab suo Dp et vell.
22 praeter duas (s. duarum) quarum si
Rinkes, A. Eberhard 24 his Dp is (i. e. iis) Probus, K. iv. p. 41
pelissent a me praesidium G,
26 petierunt
27 cum om.
id om. G₂LKZ&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>a4sualmr6g32xbzgbi44qmsbc6vpb0z</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pagina:M. Tulli Ciceronis Orationes- Divinatio in Q. Caecilium. In C. Verrem (IA abr4565.0001.001.umich.edu).pdf/32</title>
    <ns>104</ns>
    <id>87995</id>
    <revision>
      <id>286256</id>
      <timestamp>2026-10-30T18:53:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sjgallagher2</username>
        <id>29663</id>
      </contributor>
      <comment>/* Nondum emendata */ Paginam instituit, scribens '415 M. TVLLI CICERONIS 16 esse delectum. Verum id mihi non sumo, iudices, et hoc non modo in oratione mea non pono, sed ne in opinione quidem cuiusquam relinquo, me omnibus patronis esse praepositum. Non ita est; sed unius cuiusque temporis, valetudinis, facultatis ad agendum ducta ratio est. Mea's fuit semper haec in hac re voluntas et sententia, quemvis ut hoc mallem de iis qui essent idonei suscipere quam me, me ut mallem quam neminem. 17...</comment>
      <origin>286256</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1949" sha1="1tl12gkwxni6v4hmugr3o09ccfw6p0i" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Sjgallagher2&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;415
M. TVLLI CICERONIS
16 esse delectum. Verum id mihi non sumo, iudices, et hoc
non modo in oratione mea non pono, sed ne in opinione
quidem cuiusquam relinquo, me omnibus patronis esse
praepositum. Non ita est; sed unius cuiusque temporis,
valetudinis, facultatis ad agendum ducta ratio est. Mea's
fuit semper haec in hac re voluntas et sententia, quemvis
ut hoc mallem de iis qui essent idonei suscipere quam me,
me ut mallem quam neminem.
17
5 Reliquum cst iam ut illud quaeramus, cum hoc constet,
Siculos a me petisse, ecquid hanc rem apud vos animosque 10
vestros valere oporteat, ecquid auctoritatis apud vos in suo
iure repetundo socii populi Romani, supplices vestri, habere
debeant. De quo quid ego plura commemorem? quasi
vero dubium sit quin tota lex de pecuniis repetundis socio-
18 rum causa constituta sit; nam civibus cum sunt ereptae 15
pecuniae, civili ferc actione et privato iure repetuntur.
Haec lex socialis est, hoc ius nationum exterarum est, hanc
habent arcem, minus aliquanto nunc quidem munitam
quam antea, verum tamen si qua reliqua spes est quae
sociorum animos consolari possit, ea tota in hac lege posita zo
est; cuius legis non modo a populo Romano, sed etiam
ab ultimis nationibus iam pridem severi custodes requirun-
19 tur. Quis ergo est qui neget oportere eorum arbitratu lege
agi quorum causa lex sit constituta ? Sicilia tota si una
voce loqueretur, hoc diceret: 'Quod auri, quod argenti, 25
quod ornamentorum in meis urbibus, sedibus, delubris fuit,
quod in una quaque re bencficio senatus populique Romani
iuris habui, id mihi tu, C. Verres, eripuisti atque abstulisti;
quo nomine abs te sestertium miliens ex lege repeto. Si
universa, ut dixi, provincia loqui posset, hac voce uteretur: 30
quoniam id non poterat, harum rerum actorem quem ido-
20 neum esse arbitrata est ipsa delegit. In eius modi re quis-
12 repetundo Dp: r petendo LKZ 15 creptae sunt 2 23
ergo DV: igitur pro 26 fuit prG, Gellius: om. D¥&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>1tl12gkwxni6v4hmugr3o09ccfw6p0i</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pagina:M. Tulli Ciceronis Orationes- Divinatio in Q. Caecilium. In C. Verrem (IA abr4565.0001.001.umich.edu).pdf/33</title>
    <ns>104</ns>
    <id>87996</id>
    <revision>
      <id>286257</id>
      <timestamp>2026-10-30T18:53:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sjgallagher2</username>
        <id>29663</id>
      </contributor>
      <comment>/* Nondum emendata */ Paginam instituit, scribens 'IN Q. CAECILIVM ORATIO 5 20 quam tam impudens reperietur qui ad alienam causam, invitis iis quorutn negotium est, accedere aut adspirare audeat? Si tibi, Q. Caecili, hoc Siculi dicerent: 'Te non 6 novimus, nescimus qui sis, numquam te antea vidimus; 5 sine nos per eum nostras fortunas defendere cuius fides est nobis cognita,' nonne id dicerent quod cuivis probare de- berent? Nunc hoc dicunt, utrumque se nosse; alterum sc cupere defensorem ess...</comment>
      <origin>286257</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2010" sha1="873yy9tc1cu1006thcm05w7dynjpz2l" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Sjgallagher2&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;IN Q. CAECILIVM ORATIO
5 20
quam tam impudens reperietur qui ad alienam causam,
invitis iis quorutn negotium est, accedere aut adspirare
audeat? Si tibi, Q. Caecili, hoc Siculi dicerent: 'Te non 6
novimus, nescimus qui sis, numquam te antea vidimus;
5 sine nos per eum nostras fortunas defendere cuius fides est
nobis cognita,' nonne id dicerent quod cuivis probare de-
berent? Nunc hoc dicunt, utrumque se nosse; alterum sc
cupere defensorem esse fortunarum suarum, alterum plane
nolle. Cur nolint, etiamsi taceant, satis dicunt; verum 22
10 non tacent. Tamen iis invitissimis te offeres? tamen in
aliena causa loquere? tamen eos defendes qui se ab omni-
bus desertos potius quam abs te defensos esse malunt?
tamen iis operam tuam pollicebere qui te neque velle sua
causa nec, si cupias, posse arbitrantur? Cur eorum spem
15 exiguam reliquarum fortunarum, quam habent in legis et in
iudici severitate positam, vi extorquere conaris? cur te
interponis invitissimis iis quibus maxime lex consultum esse
vult? cur, de quibus in provincia non optime es meritus,
eos nunc plane fortunis omnibus conaris evertere? cur iis
20 non modo persequendi iuris sui, sed etiam deplorandae
calamitatis adimis potestatem? Nam te actore quem eorum 22
adfuturum putas, quos intellegis non ut per te alium, sed ut
per alium aliquem te ipsum ulciscantur laborare?
At enim solum id est, ut me Siculi maxime velint: alte- 7
25 rum illud, credo, obscurum est, a quo Verres minime se
accusari velit. Ecquis umquam tam palam de honore, tam
vehementer de salute sua contendit quam ille atque illius
amici ně haec mihi delatio detur? Sunt multa quae Verres
in me esse arbitratur, quae scit in te, Caecili, non essc;
30 quae cuius modi in utroque nostrum sint, paulo post com-
13
4 quis sis L 9 taceant Da: tacent Asc.: tacerent 8
sua causa Dy Rufinianus: sui causa K (iii, 5121): suam causam pr
unde suam causam tueri, defendere &amp; 23 alium om. pro
ut ne pr 29 Caecili Dpy: Q. Caecili red. Rom. (i, §§ 45,60;
Am. J. Ph. xxvi. p. 412)
28&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>873yy9tc1cu1006thcm05w7dynjpz2l</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pagina:M. Tulli Ciceronis Orationes- Divinatio in Q. Caecilium. In C. Verrem (IA abr4565.0001.001.umich.edu).pdf/34</title>
    <ns>104</ns>
    <id>87997</id>
    <revision>
      <id>286258</id>
      <timestamp>2026-10-30T18:54:01Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sjgallagher2</username>
        <id>29663</id>
      </contributor>
      <comment>/* Nondum emendata */ Paginam instituit, scribens '7 22 M. TVLLI CICERONIS 23 memorabo; nunc tantum id dicam quod tacitus tu mihi adsentiare, nullam rem in me esse quam ille contemnat, nullam in te quam pertimescat. Itaque magnus ille de- fensor et amicus eius tibi suffragatur, me oppugnat; aperte ab iudicibus petit ut tu mihi anteponare, et ait hoc se 5 honeste sine ulla invidia ac sine ulla offensione contendere. 'Non enim,' inquit, illud peto quod soleo, cum vehe- mentius contendi, impetra...</comment>
      <origin>286258</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2054" sha1="3bmso5q63fz1aunvaipd46ppyuu7u3z" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Sjgallagher2&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;7 22
M. TVLLI CICERONIS
23 memorabo; nunc tantum id dicam quod tacitus tu mihi
adsentiare, nullam rem in me esse quam ille contemnat,
nullam in te quam pertimescat. Itaque magnus ille de-
fensor et amicus eius tibi suffragatur, me oppugnat; aperte
ab iudicibus petit ut tu mihi anteponare, et ait hoc se 5
honeste sine ulla invidia ac sine ulla offensione contendere.
'Non enim,' inquit, illud peto quod soleo, cum vehe-
mentius contendi, impetrare: reus ut absolvatur non peto,
sed ut potius ab hoc quam ab illo accusetur, id peto. Da
mihi hoc; concede quod facile est, quod honestum, quod so
non invidiosum; quod cum dederis, sine ullo tuo periculo,
sine infamia illud dederis, ut is absolvatur cuius ego causa
24 laboro. Et ait idem, ut aliquis metus adiunctus sit ad
gratiam, certos esse in consilio quibus ostendi tabellas velit;
id esse perfacile; non enim singulos ferre sententias, sed 15
universos constituere; ceratam uni cuique tabellam dari
cera legitima, non illa infami ac nefaria. Atque is non tam
propter Verrem laborat quam quod eum minime res tota
delectat; videt enim, si a pueris nobilibus, quos adhuc
elusit, si a quadruplatoribus, quos non sine causa con- 20
tempsit semper ac pro nihilo putavit, accusandi voluntas ad
viros fortis spectatosque homines translata sit, sese in
8 iudiciis diutius dominari non posse. Huic ego homini iam
25 ante denuntio, si a me causam hanc vos agi volueritis,
rationem illi defendendi totam esse mutandam, et ita mu- 25
tandam ut, meliore et honestiore condicione quam qua ipse
vult uti, imitetur homines eos quos ipse vidit amplissimos,
L. Crassum et M. Antonium, qui nihil se arbitrabantur ad
5 a iud. Dy
9 ab hoc potius
prs To honestum est GK 12 is om. DY 15 sententiam
LK Asc.
25 et ita mutandam Heraeus (ii, $53): ct ita tamen
mutandam s.1, item qr (ti per dittographium, credo): et ita causam
(cam) mutandan G, Par. 1822 8: om. Dyb 26 condicioue sit Asc.
ipse vult uti sripsi, fyr secutus in quibus est ut ante imitetur (Cl.
Rev. xix. 160 ipse esse vult pG, Par. 7822
7 enim inquit om. DG, al.&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>3bmso5q63fz1aunvaipd46ppyuu7u3z</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pagina:M. Tulli Ciceronis Orationes- Divinatio in Q. Caecilium. In C. Verrem (IA abr4565.0001.001.umich.edu).pdf/71</title>
    <ns>104</ns>
    <id>87998</id>
    <revision>
      <id>286259</id>
      <timestamp>2026-10-30T19:00:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sjgallagher2</username>
        <id>29663</id>
      </contributor>
      <comment>/* Nondum emendata */</comment>
      <origin>286259</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="508" sha1="gcnwd98mk3bjheo1fsfhmdk4aszjffv" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Sjgallagher2&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;libidinose, multa crudeliter in civis Romanos atque in socios&lt;ref&gt;socios &lt;math display=&quot;inline&quot;&gt;D\Psi p&lt;/math&gt;: in socios &lt;math display=&quot;inline&quot;&gt;\delta&lt;/math&gt;&lt;/ref&gt;, multa in deos hominesque nefarie fecerit, tum praeterea quadringentiens sestertium ex Sicilia contra leges abstulisse. Hoc testibus, hoc tabulis privatis publicisque auctoritatibus ita vobis planum faciemus ut hoc statuatis, etiamsi spatium ad dicendum nostro commodo, vacuosque dies habuissemus, tamen oratione longa nihil opus fuisse. Dixi.&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>gcnwd98mk3bjheo1fsfhmdk4aszjffv</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>286263</id>
      <parentid>286259</parentid>
      <timestamp>2026-10-30T19:34:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sjgallagher2</username>
        <id>29663</id>
      </contributor>
      <comment>/* Emendata */</comment>
      <origin>286263</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="443" sha1="81adyc6mqxhk1a0h19954galsm7nta0" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Sjgallagher2&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;libidinose, multa crudeliter in civis Romanos atque in {{tooltip|socios|socios DΨp: in socios δ}}, multa in deos hominesque nefarie fecerit, tum praeterea quadringentiens sestertium ex Sicilia contra leges abstulisse. Hoc testibus, hoc tabulis privatis publicisque auctoritatibus ita vobis planum faciemus ut hoc statuatis, etiamsi spatium ad dicendum nostro commodo, vacuosque dies habuissemus, tamen oratione longa nihil opus fuisse. Dixi.&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>81adyc6mqxhk1a0h19954galsm7nta0</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>286264</id>
      <parentid>286263</parentid>
      <timestamp>2026-10-30T19:34:31Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sjgallagher2</username>
        <id>29663</id>
      </contributor>
      <origin>286264</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="443" sha1="pkg1fwgudoqwdoeqwc664mfrddiqm9k" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Sjgallagher2&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;libidinose, multa crudeliter in civis Romanos atque {{tooltip|in socios|socios DΨp: in socios δ}}, multa in deos hominesque nefarie fecerit, tum praeterea quadringentiens sestertium ex Sicilia contra leges abstulisse. Hoc testibus, hoc tabulis privatis publicisque auctoritatibus ita vobis planum faciemus ut hoc statuatis, etiamsi spatium ad dicendum nostro commodo, vacuosque dies habuissemus, tamen oratione longa nihil opus fuisse. Dixi.&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>pkg1fwgudoqwdoeqwc664mfrddiqm9k</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pagina:M. Tulli Ciceronis Orationes- Divinatio in Q. Caecilium. In C. Verrem (IA abr4565.0001.001.umich.edu).pdf/70</title>
    <ns>104</ns>
    <id>87999</id>
    <revision>
      <id>286260</id>
      <timestamp>2026-10-30T19:22:06Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sjgallagher2</username>
        <id>29663</id>
      </contributor>
      <comment>/* Nondum emendata */ Paginam instituit, scribens 'antea socii atque amici populi Romani, nunc servi ac supplices, non modo ius suum fortunasque omnis eorum imperio amittant, verum etiam deplorandi iuris sui potestatem non habeant. {{pn|18.54|54}}Non sinam profecto causa a me perorata, quadraginta&lt;ref&gt;xl D: xxxx p: triginta rδ&lt;/ref&gt; diebus interpositis, tum nobis denique responderi&lt;ref&gt;responderi ''Lamb''. (§18): respondere ''Dp1'' (''corr''. respondeat p2) ψ: respondeant rδ&lt;/ref&gt; cum accusat...</comment>
      <origin>286260</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2310" sha1="0qzy9gwdgygk9td6ft7pb2xyjx978np" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Sjgallagher2&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;antea socii atque amici populi Romani, nunc servi ac supplices, non modo ius suum fortunasque omnis eorum imperio amittant, verum etiam deplorandi iuris sui potestatem non habeant. {{pn|18.54|54}}Non sinam profecto causa a me perorata, quadraginta&lt;ref&gt;xl D: xxxx p: triginta rδ&lt;/ref&gt; diebus interpositis, tum nobis denique responderi&lt;ref&gt;responderi ''Lamb''. (§18): respondere ''Dp1'' (''corr''. respondeat p2) ψ: respondeant rδ&lt;/ref&gt; cum accusatio nostra in oblivionem diuturnitatis&lt;ref&gt;diuturnitatis ''D al.'' π: diuturnitate ''p in mg., edd. vett.''&lt;/ref&gt; adducta sit. non committam ut tum haec res iudicetur, cum haec frequentia totius Italiae Roma discesserit, quae convenit uno tempore undique comitiorum ludorum&lt;ref&gt;ludorum ''coni. ex Asc. Manutius'': iudiciorum ''codd.''&lt;/ref&gt; censendique causa. huius iudici et laudis fructum et offensionis periculum vestrum, laborem sollicitudinemque nostram, scientiam quid agatur, memoriamque quid a quoque&lt;ref&gt;quoquam ''qr''&lt;/ref&gt; dictum sit, omnium puto esse oportere. {{pn|18.55|55}}Faciam hoc non novum, sed ab iis qui nunc principes nostrae civitatis sunt ante factum, ut testibus utar statim: illud a me novum, iudices, cognoscetis, quod ita testis constituam ut crimen totum&lt;ref&gt;totum crimen ''qr''&lt;/ref&gt; explicem, ubi&lt;ref&gt;ut ubi ''Asc., Iannoctianus'' (= id ubi): et ubi? interrogando ''auct. Madv. secl. Mueller. Cf. i cap. xi ad init.''&lt;/ref&gt; id interrogando argumentis atque oratione firmavero, tum testis ad crimen adcommodem, ut nihil inter illam usitatam accusationem atque hanc novam intersit, nisi quod in illa tum&lt;ref&gt;tum ''D al.'': tunc ''pr''&lt;/ref&gt; cum omnia dicta sunt testes dantur, hic in singulas res dabuntur, ut illis quoque eadem interrogandi facultas argumentandi dicendique sit. Si quis erit qui perpetuam orationem accusationemque desideret, altera actione audiet; nunc id quod facimus,— quia ea&lt;ref&gt;quia ea ''scripsi'': si ea ''Muell.'' (''Div.'' §5): ea ''D al. p1, om. G1rδb''. Facimus ''post'' ratione ''del. Lamb. Schuetz. An pro'' facimus ea ratione (rē) facimus ''scribendum'' facimus et recte facimus (i §13)? ''Cl. Rev.'' xvii. 200&lt;/ref&gt; ratione facimus, ut malitiae illorum consilio nostro occurramus,—necessario fieri intellegat. {{pn|18.56|56}}Haec primae actionis erit accusatio. Dicimus C. Verrem, cum multa&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>0qzy9gwdgygk9td6ft7pb2xyjx978np</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>286261</id>
      <parentid>286260</parentid>
      <timestamp>2026-10-30T19:32:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sjgallagher2</username>
        <id>29663</id>
      </contributor>
      <origin>286261</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2244" sha1="gbomku8g34dx2u1wesyckf5tdcc7078" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Sjgallagher2&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;antea socii atque amici populi Romani, nunc servi ac supplices, non modo ius suum fortunasque omnis eorum imperio amittant, verum etiam deplorandi iuris sui potestatem non habeant. {{pn|18.54|54}}Non sinam profecto causa a me perorata, {{tooltip|quadraginta|xl D: xxxx p: triginta rδ}} diebus interpositis, tum nobis denique {{tooltip|responderi|responderi Lamb. (§18): respondere Dp1 (corr. respondeat p2) ψ: respondeant rδ}} cum accusatio nostra in oblivionem {{tooltip|diuturnitatis|diuturnitatis D al. π: diuturnitate p in mg., edd. vett.}} adducta sit. non committam ut tum haec res iudicetur, cum haec frequentia totius Italiae Roma discesserit, quae convenit uno tempore undique comitiorum {{tooltip|ludorum|ludorum coni. ex Asc. Manutius: iudiciorum codd.}} censendique causa. huius iudici et laudis fructum et offensionis periculum vestrum, laborem sollicitudinemque nostram, scientiam quid agatur, memoriamque quid a {{tooltip|quoque|quoquam qr}} dictum sit, omnium puto esse oportere. {{pn|18.55|55}}Faciam hoc non novum, sed ab iis qui nunc principes nostrae civitatis sunt ante factum, ut testibus utar statim: illud a me novum, iudices, cognoscetis, quod ita testis constituam ut {{tooltip|crimen totum|totum crimen qr}} explicem, {{tooltip|ubi|ut ubi Asc., Iannoctianus (= id ubi): et ubi? interrogando auct. Madv. secl. Mueller. Cf. i cap. xi ad init.}} id interrogando argumentis atque oratione firmavero, tum testis ad crimen adcommodem, ut nihil inter illam usitatam accusationem atque hanc novam intersit, nisi quod in illa {{tooltip|tum|tum D al.: tunc pr}} cum omnia dicta sunt testes dantur, hic in singulas res dabuntur, ut illis quoque eadem interrogandi facultas argumentandi dicendique sit. Si quis erit qui perpetuam orationem accusationemque desideret, altera actione audiet; nunc id quod facimus,— {{tooltip|quia ea|quia ea scripsi: si ea Muell. (Div. §5): ea D al. p1, om. G1rδb. Facimus post ratione del. Lamb. Schuetz. An pro facimus ea ratione (rē) facimus scribendum facimus et recte facimus (i §13)? Cl. Rev. xvii. 200}} ratione facimus, ut malitiae illorum consilio nostro occurramus,—necessario fieri intellegat. {{pn|18.56|56}}Haec primae actionis erit accusatio. Dicimus C. Verrem, cum multa&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>gbomku8g34dx2u1wesyckf5tdcc7078</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>286262</id>
      <parentid>286261</parentid>
      <timestamp>2026-10-30T19:33:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sjgallagher2</username>
        <id>29663</id>
      </contributor>
      <comment>/* Emendata */</comment>
      <origin>286262</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2244" sha1="m0buwm0ca577445fqut6mlt0hgxljd6" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Sjgallagher2&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;antea socii atque amici populi Romani, nunc servi ac supplices, non modo ius suum fortunasque omnis eorum imperio amittant, verum etiam deplorandi iuris sui potestatem non habeant. {{pn|18.54|54}}Non sinam profecto causa a me perorata, {{tooltip|quadraginta|xl D: xxxx p: triginta rδ}} diebus interpositis, tum nobis denique {{tooltip|responderi|responderi Lamb. (§18): respondere Dp1 (corr. respondeat p2) ψ: respondeant rδ}} cum accusatio nostra in oblivionem {{tooltip|diuturnitatis|diuturnitatis D al. π: diuturnitate p in mg., edd. vett.}} adducta sit. non committam ut tum haec res iudicetur, cum haec frequentia totius Italiae Roma discesserit, quae convenit uno tempore undique comitiorum {{tooltip|ludorum|ludorum coni. ex Asc. Manutius: iudiciorum codd.}} censendique causa. huius iudici et laudis fructum et offensionis periculum vestrum, laborem sollicitudinemque nostram, scientiam quid agatur, memoriamque quid a {{tooltip|quoque|quoquam qr}} dictum sit, omnium puto esse oportere. {{pn|18.55|55}}Faciam hoc non novum, sed ab iis qui nunc principes nostrae civitatis sunt ante factum, ut testibus utar statim: illud a me novum, iudices, cognoscetis, quod ita testis constituam ut {{tooltip|crimen totum|totum crimen qr}} explicem, {{tooltip|ubi|ut ubi Asc., Iannoctianus (= id ubi): et ubi? interrogando auct. Madv. secl. Mueller. Cf. i cap. xi ad init.}} id interrogando argumentis atque oratione firmavero, tum testis ad crimen adcommodem, ut nihil inter illam usitatam accusationem atque hanc novam intersit, nisi quod in illa {{tooltip|tum|tum D al.: tunc pr}} cum omnia dicta sunt testes dantur, hic in singulas res dabuntur, ut illis quoque eadem interrogandi facultas argumentandi dicendique sit. Si quis erit qui perpetuam orationem accusationemque desideret, altera actione audiet; nunc id quod facimus,— {{tooltip|quia ea|quia ea scripsi: si ea Muell. (Div. §5): ea D al. p1, om. G1rδb. Facimus post ratione del. Lamb. Schuetz. An pro facimus ea ratione (rē) facimus scribendum facimus et recte facimus (i §13)? Cl. Rev. xvii. 200}} ratione facimus, ut malitiae illorum consilio nostro occurramus,—necessario fieri intellegat. {{pn|18.56|56}}Haec primae actionis erit accusatio. Dicimus C. Verrem, cum multa&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>m0buwm0ca577445fqut6mlt0hgxljd6</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pagina:M. Tulli Ciceronis Orationes- Divinatio in Q. Caecilium. In C. Verrem (IA abr4565.0001.001.umich.edu).pdf/51</title>
    <ns>104</ns>
    <id>88000</id>
    <revision>
      <id>286265</id>
      <timestamp>2026-10-30T19:39:47Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sjgallagher2</username>
        <id>29663</id>
      </contributor>
      <comment>/* Emendata */</comment>
      <origin>286265</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1696" sha1="bry81wlgv3emt1rbgs3ou2o6zx2p0r0" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Sjgallagher2&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{c|
{{x-larger|M. TVLLI CICERONIS}}&lt;br/&gt;{{xx-larger|IN C. VERREM ACTIO PRIMA}}
}}

{{pn|1.1|1}}{{sc|Qvod}} erat optandum maxime, iudices, et quod unum ad invidiam vestri ordinis infamiamque iudiciorum sedandam maxime pertinebat, id non humano consilio sed prope divinitus datum atque oblatum {{tooltip|vobis|nobis G1}} summo rei publicae tempore videtur. Inveteravit enim iam opinio perniciosa rei publicae vobisque periculosa, quae {{tooltip|non modo apud nos sed apud exteras nationes|non modo apud nos sed apud exteras nationes Harl. 5428 (A. D. 1470): non modo Romae sed et (etiam Halm) apud ext. nat. Naugerius, vulg. (cf. iv §58) : non modo apud populum Romanum sed etiam ext. nat. edit. Iunt. secuti Baiter, Kayser, Mueller. Habent non modo apud ext. nat., mediis omissis, Dp et codd. praeter r et Burn. 158, in quibus est (itemque in ed. Ven. 1483) non modo apud ext. nat. sed omnium sermone fort. recte; Cl. Rev. xvii. 199}} omnium sermone percrebruit, his iudiciis quae nunc sunt pecuniosum hominem, quamvis sit nocens, neminem posse damnari. {{pn|1.2}}Nunc in ipso discrimine ordinis iudiciorumque vestrorum, cum sint parati qui contionibus et legibus hanc invidiam senatus inflammare conentur, reus in iudicium adductus est C. Verres, homo vita atque factis omnium iam opinione damnatus, pecuniae magnitudine sua spe et praedicatione absolutus. huic ego causae, iudices, cum summa voluntate et exspectatione populi Romani actor accessi, non ut augerem invidiam ordinis, sed ut infamiae communi succurrerem. adduxi enim hominem in quo reconciliare existimationem iudiciorum amissam, redire in gratiam cum populo Romano, satis facere exteris nationibus possetis, depeculatorem aerari,&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>bry81wlgv3emt1rbgs3ou2o6zx2p0r0</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>286266</id>
      <parentid>286265</parentid>
      <timestamp>2026-10-30T19:40:05Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sjgallagher2</username>
        <id>29663</id>
      </contributor>
      <origin>286266</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1698" sha1="e66xgkc3aeakwgv3gvbruvpn3ff8pyk" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Sjgallagher2&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{c|
{{x-larger|M. TVLLI CICERONIS}}&lt;br/&gt;{{xx-larger|IN C. VERREM ACTIO PRIMA}}
}}

{{pn|1.1|1}}{{sc|Qvod}} erat optandum maxime, iudices, et quod unum ad invidiam vestri ordinis infamiamque iudiciorum sedandam maxime pertinebat, id non humano consilio sed prope divinitus datum atque oblatum {{tooltip|vobis|nobis G1}} summo rei publicae tempore videtur. Inveteravit enim iam opinio perniciosa rei publicae vobisque periculosa, quae {{tooltip|non modo apud nos sed apud exteras nationes|non modo apud nos sed apud exteras nationes Harl. 5428 (A. D. 1470): non modo Romae sed et (etiam Halm) apud ext. nat. Naugerius, vulg. (cf. iv §58) : non modo apud populum Romanum sed etiam ext. nat. edit. Iunt. secuti Baiter, Kayser, Mueller. Habent non modo apud ext. nat., mediis omissis, Dp et codd. praeter r et Burn. 158, in quibus est (itemque in ed. Ven. 1483) non modo apud ext. nat. sed omnium sermone fort. recte; Cl. Rev. xvii. 199}} omnium sermone percrebruit, his iudiciis quae nunc sunt pecuniosum hominem, quamvis sit nocens, neminem posse damnari. {{pn|1.2|2}}Nunc in ipso discrimine ordinis iudiciorumque vestrorum, cum sint parati qui contionibus et legibus hanc invidiam senatus inflammare conentur, reus in iudicium adductus est C. Verres, homo vita atque factis omnium iam opinione damnatus, pecuniae magnitudine sua spe et praedicatione absolutus. huic ego causae, iudices, cum summa voluntate et exspectatione populi Romani actor accessi, non ut augerem invidiam ordinis, sed ut infamiae communi succurrerem. adduxi enim hominem in quo reconciliare existimationem iudiciorum amissam, redire in gratiam cum populo Romano, satis facere exteris nationibus possetis, depeculatorem aerari,&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>e66xgkc3aeakwgv3gvbruvpn3ff8pyk</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>286296</id>
      <parentid>286266</parentid>
      <timestamp>2026-10-31T00:08:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sjgallagher2</username>
        <id>29663</id>
      </contributor>
      <origin>286296</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1739" sha1="hdwk4fptpysjoh8wk3cuohadl5bnj0p" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Sjgallagher2&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{c|
{{x-larger|M. TVLLI CICERONIS}}&lt;br/&gt;{{xx-larger|IN C. VERREM ACTIO PRIMA}}
}}

{{left sidenote|{{x-larger|{{pn|1|1}}}}}}{{pn|1.1|1}}{{sc|Qvod}} erat optandum maxime, iudices, et quod unum ad invidiam vestri ordinis infamiamque iudiciorum sedandam maxime pertinebat, id non humano consilio sed prope divinitus datum atque oblatum {{tooltip|vobis|nobis G1}} summo rei publicae tempore videtur. Inveteravit enim iam opinio perniciosa rei publicae vobisque periculosa, quae {{tooltip|non modo apud nos sed apud exteras nationes|non modo apud nos sed apud exteras nationes Harl. 5428 (A. D. 1470): non modo Romae sed et (etiam Halm) apud ext. nat. Naugerius, vulg. (cf. iv §58) : non modo apud populum Romanum sed etiam ext. nat. edit. Iunt. secuti Baiter, Kayser, Mueller. Habent non modo apud ext. nat., mediis omissis, Dp et codd. praeter r et Burn. 158, in quibus est (itemque in ed. Ven. 1483) non modo apud ext. nat. sed omnium sermone fort. recte; Cl. Rev. xvii. 199}} omnium sermone percrebruit, his iudiciis quae nunc sunt pecuniosum hominem, quamvis sit nocens, neminem posse damnari. {{pn|1.2|2}}Nunc in ipso discrimine ordinis iudiciorumque vestrorum, cum sint parati qui contionibus et legibus hanc invidiam senatus inflammare conentur, reus in iudicium adductus est C. Verres, homo vita atque factis omnium iam opinione damnatus, pecuniae magnitudine sua spe et praedicatione absolutus. huic ego causae, iudices, cum summa voluntate et exspectatione populi Romani actor accessi, non ut augerem invidiam ordinis, sed ut infamiae communi succurrerem. adduxi enim hominem in quo reconciliare existimationem iudiciorum amissam, redire in gratiam cum populo Romano, satis facere exteris nationibus possetis, depeculatorem aerari,&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>hdwk4fptpysjoh8wk3cuohadl5bnj0p</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pagina:M. Tulli Ciceronis Orationes- Divinatio in Q. Caecilium. In C. Verrem (IA abr4565.0001.001.umich.edu).pdf/52</title>
    <ns>104</ns>
    <id>88001</id>
    <revision>
      <id>286267</id>
      <timestamp>2026-10-30T19:48:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sjgallagher2</username>
        <id>29663</id>
      </contributor>
      <comment>/* Emendata */</comment>
      <origin>286267</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2159" sha1="00814f8sc5zfmskxadrvas06hgivyub" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Sjgallagher2&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;vexatorem Asiae atque Pamphyliae, praedonem {{tooltip|iuris urbani|iuris urbani πb, Asc.: iuris Dψ: urbis W. Paul (cf. De Domo, §140) An huius urbis? Cl. Rev. xvii. 200}}, labem atque perniciem provinciae Siciliae. {{pn|1.3|3}}De quo si vos severe {{tooltip|ac|atque G2Kδ}} religiose iudicaveritis, auctoritas ea quae in vobis remanere debet haerebit; sin istius ingentes divitiae iudiciorum religionem veritatemque perfregerint, ego hoc tamen adsequar, ut iudicium potius rei publicae quam aut reus iudicibus aut accusator reo defuisse videatur.

{{pn|2.3|'''2'''}}Equidem ut de me confitear, iudices, cum multae mihi a C. Verre insidiae terra marique factae sint, quas partim mea diligentia devitarim, partim amicorum studio officioque reppulerim, numquam tamen neque tantum periculum mihi adire visus sum neque tanto opere pertimui ut nunc in ipso iudicio. {{pn|2.4|4}}Neque tantum me exspectatio accusationis meae concursusque tantae multitudinis, quibus ego rebus vehementissime perturbor, commovet quantum istius insidiae nefariae, quas uno tempore mihi, vobis, M'. Glabrioni, {{tooltip|populo Romano|populo r. πK: p. r. D al.: praetori δ. Fort. Glabrioni praetori, populo Romano: Cl. Rev. l. c.}}, sociis, exteris nationibus, ordini, nomini denique senatorio facere conatur; qui ita dictitat, iis esse metuendum qui quod ipsis solis satis esset surripuissent, se tantum {{tooltip|eripuisse|rapuisse bδ}} ut id multis satis esse {{tooltip|possit|possit codd.: posset coni. Muell. (Div. §55)}}; nihil esse tam sanctum quod non violari, nihil tam munitum quod non expugnari pecunia possit. {{pn|2.5|5}}Quodsi quam audax est ad conandum tam esset obscurus in agendo, fortasse aliqua in re nos aliquando fefellisset; verum hoc adhuc percommode cadit, quod cum incredibili eius audacia singularis stultitia coniuncta est; nam ut apertus in corripiendis pecuniis fuit, sic in spe corrumpendi iudici perspicua sua consilia conatusque omnibus fecit. Semel ait se in vita pertimuisse,—tum cum {{tooltip|primum|primus pδ: primo L: om. Asc. reus a me b Schol. Gronov.}} a me reus factus sit; quod, cum e provincia recens esset, invidiaque et infamia non&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>00814f8sc5zfmskxadrvas06hgivyub</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>286295</id>
      <parentid>286267</parentid>
      <timestamp>2026-10-31T00:07:31Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sjgallagher2</username>
        <id>29663</id>
      </contributor>
      <origin>286295</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2184" sha1="q6gfv20m3pd6dlle9dfdm8jtazbeulz" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Sjgallagher2&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;vexatorem Asiae atque Pamphyliae, praedonem {{tooltip|iuris urbani|iuris urbani πb, Asc.: iuris Dψ: urbis W. Paul (cf. De Domo, §140) An huius urbis? Cl. Rev. xvii. 200}}, labem atque perniciem provinciae Siciliae. {{pn|1.3|3}}De quo si vos severe {{tooltip|ac|atque G2Kδ}} religiose iudicaveritis, auctoritas ea quae in vobis remanere debet haerebit; sin istius ingentes divitiae iudiciorum religionem veritatemque perfregerint, ego hoc tamen adsequar, ut iudicium potius rei publicae quam aut reus iudicibus aut accusator reo defuisse videatur.

{{left sidenote|{{x-larger|{{pn|2.3|2}}}}}}Equidem ut de me confitear, iudices, cum multae mihi a C. Verre insidiae terra marique factae sint, quas partim mea diligentia devitarim, partim amicorum studio officioque reppulerim, numquam tamen neque tantum periculum mihi adire visus sum neque tanto opere pertimui ut nunc in ipso iudicio. {{pn|2.4|4}}Neque tantum me exspectatio accusationis meae concursusque tantae multitudinis, quibus ego rebus vehementissime perturbor, commovet quantum istius insidiae nefariae, quas uno tempore mihi, vobis, M'. Glabrioni, {{tooltip|populo Romano|populo r. πK: p. r. D al.: praetori δ. Fort. Glabrioni praetori, populo Romano: Cl. Rev. l. c.}}, sociis, exteris nationibus, ordini, nomini denique senatorio facere conatur; qui ita dictitat, iis esse metuendum qui quod ipsis solis satis esset surripuissent, se tantum {{tooltip|eripuisse|rapuisse bδ}} ut id multis satis esse {{tooltip|possit|possit codd.: posset coni. Muell. (Div. §55)}}; nihil esse tam sanctum quod non violari, nihil tam munitum quod non expugnari pecunia possit. {{pn|2.5|5}}Quodsi quam audax est ad conandum tam esset obscurus in agendo, fortasse aliqua in re nos aliquando fefellisset; verum hoc adhuc percommode cadit, quod cum incredibili eius audacia singularis stultitia coniuncta est; nam ut apertus in corripiendis pecuniis fuit, sic in spe corrumpendi iudici perspicua sua consilia conatusque omnibus fecit. Semel ait se in vita pertimuisse,—tum cum {{tooltip|primum|primus pδ: primo L: om. Asc. reus a me b Schol. Gronov.}} a me reus factus sit; quod, cum e provincia recens esset, invidiaque et infamia non&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>q6gfv20m3pd6dlle9dfdm8jtazbeulz</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pagina:M. Tulli Ciceronis Orationes- Divinatio in Q. Caecilium. In C. Verrem (IA abr4565.0001.001.umich.edu).pdf/53</title>
    <ns>104</ns>
    <id>88002</id>
    <revision>
      <id>286268</id>
      <timestamp>2026-10-30T19:51:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sjgallagher2</username>
        <id>29663</id>
      </contributor>
      <comment>/* Emendata */</comment>
      <origin>286268</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1927" sha1="81p42l152cgjj506wnvu8w5qkadkprs" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Sjgallagher2&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;recenti sed vetere ac diuturna flagraret, tum ad iudicium corrumpendum tempus alienum offenderet. {{pn|2.6|6}}Itaque cum ego diem inquirendi in {{tooltip|Siciliam|Siciliam Kb: Sicilia Dψp; cf. i, §30}} perexiguam postulavissem, invenit iste qui sibi in {{tooltip|Achaiam|Achaiam prs: Achaia Dψ}} biduo breviorem diem postularet; non ut is idem conficeret diligentia et industria sua quod ego meo labore et vigiliis consecutus sum, —etenim ille Achaicus inquisitor ne Brundisium quidem pervenit, ego Siciliam totam quinquaginta diebus sic obii ut omnium populorum privatorumque litteras iniuriasque cognoscerem; ut perspicuum cuivis esse posset hominem ab isto quaesitum esse non qui reum suum adduceret, sed qui meum tempus obsideret. {{pn|3.6|'''3'''}}nunc homo audacissimus atque amentissimus hoc cogitat. {{pn|3.7|7}}Intellegit me ita paratum atque instructum in iudicium venire ut non modo in auribus vestris, sed in oculis omnium sua furta atque flagitia defixurus sim; videt senatores multos esse testis audaciae suae, videt multos equites Romanos, frequentis praeterea civis atque socios, quibus ipse insignis iniurias fecerit, videt etiam tot tam gravis ab amicissimis civitatibus legationes cum publicis auctoritatibus convenisse. {{pn|3.8|8}}Quae cum ita sint, usque eo de omnibus bonis male existimat, usque eo senatoria iudicia perdita profligataque esse arbitratur, ut hoc palam dictitet, non sine causa se cupidum pecuniae fuisse, quoniam in pecunia tantum praesidium experiatur esse; sese, id quod difficillimum fuerit, tempus ipsum emisse iudici sui, quo cetera facilius emere postea posset; ut, quoniam criminum vim subterfugere nullo modo poterat, procellam temporis devitaret. {{pn|3.9|9}}Quodsi non modo in causa, verum in aliquo honesto praesidio aut in alicuius eloquentia aut gratia spem aliquam conlocasset, profecto non haec omnia colligeret atque aucuparetur; non usque eo despiceret contemneret-&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>81p42l152cgjj506wnvu8w5qkadkprs</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>286269</id>
      <parentid>286268</parentid>
      <timestamp>2026-10-30T19:51:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sjgallagher2</username>
        <id>29663</id>
      </contributor>
      <origin>286269</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1929" sha1="8yg502b3xlmstdxlu05r1n4k9y4m0ts" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Sjgallagher2&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;recenti sed vetere ac diuturna flagraret, tum ad iudicium corrumpendum tempus alienum offenderet. {{pn|2.6|6}}Itaque cum ego diem inquirendi in {{tooltip|Siciliam|Siciliam Kb: Sicilia Dψp; cf. i, §30}} perexiguam postulavissem, invenit iste qui sibi in {{tooltip|Achaiam|Achaiam prs: Achaia Dψ}} biduo breviorem diem postularet; non ut is idem conficeret diligentia et industria sua quod ego meo labore et vigiliis consecutus sum, —etenim ille Achaicus inquisitor ne Brundisium quidem pervenit, ego Siciliam totam quinquaginta diebus sic obii ut omnium populorum privatorumque litteras iniuriasque cognoscerem; ut perspicuum cuivis esse posset hominem ab isto quaesitum esse non qui reum suum adduceret, sed qui meum tempus obsideret. 

{{pn|3.6|'''3'''}}Nunc homo audacissimus atque amentissimus hoc cogitat. {{pn|3.7|7}}Intellegit me ita paratum atque instructum in iudicium venire ut non modo in auribus vestris, sed in oculis omnium sua furta atque flagitia defixurus sim; videt senatores multos esse testis audaciae suae, videt multos equites Romanos, frequentis praeterea civis atque socios, quibus ipse insignis iniurias fecerit, videt etiam tot tam gravis ab amicissimis civitatibus legationes cum publicis auctoritatibus convenisse. {{pn|3.8|8}}Quae cum ita sint, usque eo de omnibus bonis male existimat, usque eo senatoria iudicia perdita profligataque esse arbitratur, ut hoc palam dictitet, non sine causa se cupidum pecuniae fuisse, quoniam in pecunia tantum praesidium experiatur esse; sese, id quod difficillimum fuerit, tempus ipsum emisse iudici sui, quo cetera facilius emere postea posset; ut, quoniam criminum vim subterfugere nullo modo poterat, procellam temporis devitaret. {{pn|3.9|9}}Quodsi non modo in causa, verum in aliquo honesto praesidio aut in alicuius eloquentia aut gratia spem aliquam conlocasset, profecto non haec omnia colligeret atque aucuparetur; non usque eo despiceret contemneret-&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>8yg502b3xlmstdxlu05r1n4k9y4m0ts</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>286294</id>
      <parentid>286269</parentid>
      <timestamp>2026-10-31T00:06:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sjgallagher2</username>
        <id>29663</id>
      </contributor>
      <origin>286294</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1934" sha1="sthy8wp8dhw379ti5jl21f6wxg8aa7o" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Sjgallagher2&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;recenti sed vetere ac diuturna flagraret, tum ad iudicium corrumpendum tempus alienum offenderet. {{pn|2.6|6}}Itaque cum ego diem inquirendi in {{tooltip|Siciliam|Siciliam Kb: Sicilia Dψp; cf. i, §30}} perexiguam postulavissem, invenit iste qui sibi in {{tooltip|Achaiam|Achaiam prs: Achaia Dψ}} biduo breviorem diem postularet; non ut is idem conficeret diligentia et industria sua quod ego meo labore et vigiliis consecutus sum, —etenim ille Achaicus inquisitor ne Brundisium quidem pervenit, ego Siciliam totam quinquaginta diebus sic obii ut omnium populorum privatorumque litteras iniuriasque cognoscerem; ut perspicuum cuivis esse posset hominem ab isto quaesitum esse non qui reum suum adduceret, sed qui meum tempus obsideret. 

{{larger|{{pn|3.6|3}}}}Nunc homo audacissimus atque amentissimus hoc cogitat. {{pn|3.7|7}}Intellegit me ita paratum atque instructum in iudicium venire ut non modo in auribus vestris, sed in oculis omnium sua furta atque flagitia defixurus sim; videt senatores multos esse testis audaciae suae, videt multos equites Romanos, frequentis praeterea civis atque socios, quibus ipse insignis iniurias fecerit, videt etiam tot tam gravis ab amicissimis civitatibus legationes cum publicis auctoritatibus convenisse. {{pn|3.8|8}}Quae cum ita sint, usque eo de omnibus bonis male existimat, usque eo senatoria iudicia perdita profligataque esse arbitratur, ut hoc palam dictitet, non sine causa se cupidum pecuniae fuisse, quoniam in pecunia tantum praesidium experiatur esse; sese, id quod difficillimum fuerit, tempus ipsum emisse iudici sui, quo cetera facilius emere postea posset; ut, quoniam criminum vim subterfugere nullo modo poterat, procellam temporis devitaret. {{pn|3.9|9}}Quodsi non modo in causa, verum in aliquo honesto praesidio aut in alicuius eloquentia aut gratia spem aliquam conlocasset, profecto non haec omnia colligeret atque aucuparetur; non usque eo despiceret contemneret-&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>sthy8wp8dhw379ti5jl21f6wxg8aa7o</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>286297</id>
      <parentid>286294</parentid>
      <timestamp>2026-10-31T00:10:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sjgallagher2</username>
        <id>29663</id>
      </contributor>
      <origin>286297</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1952" sha1="9eosrg53m4ydg5yf9gajy4dgzemfaon" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Sjgallagher2&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;recenti sed vetere ac diuturna flagraret, tum ad iudicium corrumpendum tempus alienum offenderet. {{pn|2.6|6}}Itaque cum ego diem inquirendi in {{tooltip|Siciliam|Siciliam Kb: Sicilia Dψp; cf. i, §30}} perexiguam postulavissem, invenit iste qui sibi in {{tooltip|Achaiam|Achaiam prs: Achaia Dψ}} biduo breviorem diem postularet; non ut is idem conficeret diligentia et industria sua quod ego meo labore et vigiliis consecutus sum, —etenim ille Achaicus inquisitor ne Brundisium quidem pervenit, ego Siciliam totam quinquaginta diebus sic obii ut omnium populorum privatorumque litteras iniuriasque cognoscerem; ut perspicuum cuivis esse posset hominem ab isto quaesitum esse non qui reum suum adduceret, sed qui meum tempus obsideret. 

{{left sidenote|{{x-larger|{{pn|3|3}}}}}}{{pn|3.7|7}}Nunc homo audacissimus atque amentissimus hoc cogitat. Intellegit me ita paratum atque instructum in iudicium venire ut non modo in auribus vestris, sed in oculis omnium sua furta atque flagitia defixurus sim; videt senatores multos esse testis audaciae suae, videt multos equites Romanos, frequentis praeterea civis atque socios, quibus ipse insignis iniurias fecerit, videt etiam tot tam gravis ab amicissimis civitatibus legationes cum publicis auctoritatibus convenisse. {{pn|3.8|8}}Quae cum ita sint, usque eo de omnibus bonis male existimat, usque eo senatoria iudicia perdita profligataque esse arbitratur, ut hoc palam dictitet, non sine causa se cupidum pecuniae fuisse, quoniam in pecunia tantum praesidium experiatur esse; sese, id quod difficillimum fuerit, tempus ipsum emisse iudici sui, quo cetera facilius emere postea posset; ut, quoniam criminum vim subterfugere nullo modo poterat, procellam temporis devitaret. {{pn|3.9|9}}Quodsi non modo in causa, verum in aliquo honesto praesidio aut in alicuius eloquentia aut gratia spem aliquam conlocasset, profecto non haec omnia colligeret atque aucuparetur; non usque eo despiceret contemneret-&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>9eosrg53m4ydg5yf9gajy4dgzemfaon</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pagina:M. Tulli Ciceronis Orationes- Divinatio in Q. Caecilium. In C. Verrem (IA abr4565.0001.001.umich.edu).pdf/54</title>
    <ns>104</ns>
    <id>88003</id>
    <revision>
      <id>286270</id>
      <timestamp>2026-10-30T19:59:06Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sjgallagher2</username>
        <id>29663</id>
      </contributor>
      <comment>/* Emendata */</comment>
      <origin>286270</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2150" sha1="giq37f0ldql9j9y76zd0yrghx3sum5i" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Sjgallagher2&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;que ordinem senatorium ut arbitratu eius deligeretur ex senatu qui reus fieret, qui, dum hic quae opus essent compararet, causam interea ante eum diceret. {{pn|3.10|10}}Quibus ego rebus quid iste speret et quo animum intendat facile perspicio; quam ob rem vero se confidat aliquid proficere posse {{tooltip|hoc praetore|hoc praetore Asc.: praetore om. pq1s (add. s. l. p2 glabrione p. r.): hoc Glabrione Dψ (in mg. D praetore): hoc Glabrione praetore r al.}} et hoc consilio intellegere non possum. Vnum illud intellego, quod {{tooltip|populus Romanus|p. r. Dp: populus Romanus G12KZ: praetor r Asc., edd.}} in reiectione iudicum iudicavit, ea spe istum fuisse praeditum ut omnem rationem salutis in pecunia {{tooltip|constitueret|constituerit Dp et pler.}}, hoc erepto praesidio ut nullam sibi rem adiumento fore arbitraretur. {{pn|4.10|'''4'''}}Etenim quod est ingenium tantum, quae tanta facultas dicendi {{tooltip|aut|aut Dψπ: et b ed. Rom.}} copia, quae istius vitam tot vitiis flagitiisque {{tooltip|convictam|convictam pδ: coniunctam D al.}}, iam pridem omnium voluntate iudicioque damnatam, aliqua ex parte possit defendere? {{pn|4.11|11}}Cuius ut adulescentiae maculas ignominiasque praeteream, quaestura, {{tooltip|primus gradus honoris|primus gradus honoris codd., Diomedes: secl. edd.}}, quid aliud habet in se nisi Cn. Carbonem spoliatum a quaestore suo pecunia publica, nudatum et proditum consulem, desertum exercitum, relictam provinciam, sortis necessitudinem religionemque violatam? cuius legatio exitium fuit Asiae totius et Pamphyliae, quibus in provinciis multas domos, plurimas urbis, omnia fana {{tooltip|depeculatus|depeculatus π Schol. Gronov.: depopulatus Dψ}} est, tum cum {{tooltip|in Cn. Dolabellam|in Cn. Dolabellam secl. Kays. Muell.}} suum scelus illud pristinum renovavit et instauravit quaestorium, cum eum, {{tooltip|cui et legatus|cui et legatus π: cui l legatus G2: cui ille leg. D al: cui .l. ille leg. K}} et pro quaestore fuisset, et in invidiam suis maleficiis adduxit, et in ipsis periculis non solum deseruit, sed etiam oppugnavit ac prodidit; {{pn|4.12|12}}cuius praetura urbana aedium sacrarum fuit&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>giq37f0ldql9j9y76zd0yrghx3sum5i</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>286292</id>
      <parentid>286270</parentid>
      <timestamp>2026-10-31T00:05:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sjgallagher2</username>
        <id>29663</id>
      </contributor>
      <origin>286292</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2155" sha1="48957ssqogagnd2yd0wf6463aa0oush" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Sjgallagher2&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;que ordinem senatorium ut arbitratu eius deligeretur ex senatu qui reus fieret, qui, dum hic quae opus essent compararet, causam interea ante eum diceret. {{pn|3.10|10}}Quibus ego rebus quid iste speret et quo animum intendat facile perspicio; quam ob rem vero se confidat aliquid proficere posse {{tooltip|hoc praetore|hoc praetore Asc.: praetore om. pq1s (add. s. l. p2 glabrione p. r.): hoc Glabrione Dψ (in mg. D praetore): hoc Glabrione praetore r al.}} et hoc consilio intellegere non possum. Vnum illud intellego, quod {{tooltip|populus Romanus|p. r. Dp: populus Romanus G12KZ: praetor r Asc., edd.}} in reiectione iudicum iudicavit, ea spe istum fuisse praeditum ut omnem rationem salutis in pecunia {{tooltip|constitueret|constituerit Dp et pler.}}, hoc erepto praesidio ut nullam sibi rem adiumento fore arbitraretur. {{larger|{{pn|4.10|4}}}}Etenim quod est ingenium tantum, quae tanta facultas dicendi {{tooltip|aut|aut Dψπ: et b ed. Rom.}} copia, quae istius vitam tot vitiis flagitiisque {{tooltip|convictam|convictam pδ: coniunctam D al.}}, iam pridem omnium voluntate iudicioque damnatam, aliqua ex parte possit defendere? {{pn|4.11|11}}Cuius ut adulescentiae maculas ignominiasque praeteream, quaestura, {{tooltip|primus gradus honoris|primus gradus honoris codd., Diomedes: secl. edd.}}, quid aliud habet in se nisi Cn. Carbonem spoliatum a quaestore suo pecunia publica, nudatum et proditum consulem, desertum exercitum, relictam provinciam, sortis necessitudinem religionemque violatam? cuius legatio exitium fuit Asiae totius et Pamphyliae, quibus in provinciis multas domos, plurimas urbis, omnia fana {{tooltip|depeculatus|depeculatus π Schol. Gronov.: depopulatus Dψ}} est, tum cum {{tooltip|in Cn. Dolabellam|in Cn. Dolabellam secl. Kays. Muell.}} suum scelus illud pristinum renovavit et instauravit quaestorium, cum eum, {{tooltip|cui et legatus|cui et legatus π: cui l legatus G2: cui ille leg. D al: cui .l. ille leg. K}} et pro quaestore fuisset, et in invidiam suis maleficiis adduxit, et in ipsis periculis non solum deseruit, sed etiam oppugnavit ac prodidit; {{pn|4.12|12}}cuius praetura urbana aedium sacrarum fuit&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>48957ssqogagnd2yd0wf6463aa0oush</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>286293</id>
      <parentid>286292</parentid>
      <timestamp>2026-10-31T00:05:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sjgallagher2</username>
        <id>29663</id>
      </contributor>
      <origin>286293</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2157" sha1="kemavce7j3p6c8742dix94wr8a8ivuu" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Sjgallagher2&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;que ordinem senatorium ut arbitratu eius deligeretur ex senatu qui reus fieret, qui, dum hic quae opus essent compararet, causam interea ante eum diceret. 

{{pn|3.10|10}}Quibus ego rebus quid iste speret et quo animum intendat facile perspicio; quam ob rem vero se confidat aliquid proficere posse {{tooltip|hoc praetore|hoc praetore Asc.: praetore om. pq1s (add. s. l. p2 glabrione p. r.): hoc Glabrione Dψ (in mg. D praetore): hoc Glabrione praetore r al.}} et hoc consilio intellegere non possum. Vnum illud intellego, quod {{tooltip|populus Romanus|p. r. Dp: populus Romanus G12KZ: praetor r Asc., edd.}} in reiectione iudicum iudicavit, ea spe istum fuisse praeditum ut omnem rationem salutis in pecunia {{tooltip|constitueret|constituerit Dp et pler.}}, hoc erepto praesidio ut nullam sibi rem adiumento fore arbitraretur. {{larger|{{pn|4.10|4}}}}Etenim quod est ingenium tantum, quae tanta facultas dicendi {{tooltip|aut|aut Dψπ: et b ed. Rom.}} copia, quae istius vitam tot vitiis flagitiisque {{tooltip|convictam|convictam pδ: coniunctam D al.}}, iam pridem omnium voluntate iudicioque damnatam, aliqua ex parte possit defendere? {{pn|4.11|11}}Cuius ut adulescentiae maculas ignominiasque praeteream, quaestura, {{tooltip|primus gradus honoris|primus gradus honoris codd., Diomedes: secl. edd.}}, quid aliud habet in se nisi Cn. Carbonem spoliatum a quaestore suo pecunia publica, nudatum et proditum consulem, desertum exercitum, relictam provinciam, sortis necessitudinem religionemque violatam? cuius legatio exitium fuit Asiae totius et Pamphyliae, quibus in provinciis multas domos, plurimas urbis, omnia fana {{tooltip|depeculatus|depeculatus π Schol. Gronov.: depopulatus Dψ}} est, tum cum {{tooltip|in Cn. Dolabellam|in Cn. Dolabellam secl. Kays. Muell.}} suum scelus illud pristinum renovavit et instauravit quaestorium, cum eum, {{tooltip|cui et legatus|cui et legatus π: cui l legatus G2: cui ille leg. D al: cui .l. ille leg. K}} et pro quaestore fuisset, et in invidiam suis maleficiis adduxit, et in ipsis periculis non solum deseruit, sed etiam oppugnavit ac prodidit; {{pn|4.12|12}}cuius praetura urbana aedium sacrarum fuit&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>kemavce7j3p6c8742dix94wr8a8ivuu</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>286298</id>
      <parentid>286293</parentid>
      <timestamp>2026-10-31T00:11:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sjgallagher2</username>
        <id>29663</id>
      </contributor>
      <origin>286298</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2177" sha1="sdhezgwno98mte7qk1xesnbxfq9mvm3" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Sjgallagher2&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;que ordinem senatorium ut arbitratu eius deligeretur ex senatu qui reus fieret, qui, dum hic quae opus essent compararet, causam interea ante eum diceret. 

{{pn|3.10|10}}Quibus ego rebus quid iste speret et quo animum intendat facile perspicio; quam ob rem vero se confidat aliquid proficere posse {{tooltip|hoc praetore|hoc praetore Asc.: praetore om. pq1s (add. s. l. p2 glabrione p. r.): hoc Glabrione Dψ (in mg. D praetore): hoc Glabrione praetore r al.}} et hoc consilio intellegere non possum. Vnum illud intellego, quod {{tooltip|populus Romanus|p. r. Dp: populus Romanus G12KZ: praetor r Asc., edd.}} in reiectione iudicum iudicavit, ea spe istum fuisse praeditum ut omnem rationem salutis in pecunia {{tooltip|constitueret|constituerit Dp et pler.}}, hoc erepto praesidio ut nullam sibi rem adiumento fore arbitraretur. {{left sidenote|{{x-larger|{{pn|4.10|4}}}}}}Etenim quod est ingenium tantum, quae tanta facultas dicendi {{tooltip|aut|aut Dψπ: et b ed. Rom.}} copia, quae istius vitam tot vitiis flagitiisque {{tooltip|convictam|convictam pδ: coniunctam D al.}}, iam pridem omnium voluntate iudicioque damnatam, aliqua ex parte possit defendere? {{pn|4.11|11}}Cuius ut adulescentiae maculas ignominiasque praeteream, quaestura, {{tooltip|primus gradus honoris|primus gradus honoris codd., Diomedes: secl. edd.}}, quid aliud habet in se nisi Cn. Carbonem spoliatum a quaestore suo pecunia publica, nudatum et proditum consulem, desertum exercitum, relictam provinciam, sortis necessitudinem religionemque violatam? cuius legatio exitium fuit Asiae totius et Pamphyliae, quibus in provinciis multas domos, plurimas urbis, omnia fana {{tooltip|depeculatus|depeculatus π Schol. Gronov.: depopulatus Dψ}} est, tum cum {{tooltip|in Cn. Dolabellam|in Cn. Dolabellam secl. Kays. Muell.}} suum scelus illud pristinum renovavit et instauravit quaestorium, cum eum, {{tooltip|cui et legatus|cui et legatus π: cui l legatus G2: cui ille leg. D al: cui .l. ille leg. K}} et pro quaestore fuisset, et in invidiam suis maleficiis adduxit, et in ipsis periculis non solum deseruit, sed etiam oppugnavit ac prodidit; {{pn|4.12|12}}cuius praetura urbana aedium sacrarum fuit&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>sdhezgwno98mte7qk1xesnbxfq9mvm3</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pagina:M. Tulli Ciceronis Orationes- Divinatio in Q. Caecilium. In C. Verrem (IA abr4565.0001.001.umich.edu).pdf/55</title>
    <ns>104</ns>
    <id>88004</id>
    <revision>
      <id>286271</id>
      <timestamp>2026-10-30T20:01:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sjgallagher2</username>
        <id>29663</id>
      </contributor>
      <comment>/* Nondum emendata */ Paginam instituit, scribens 'publicorumque operum {{tooltip|depopulatio|depeculatio Lamb. edd.}}, simul in iure dicundo bonorum possessionumque contra omnium instituta addictio et condonatio. iam vero omnium vitiorum suorum plurima et maxima constituit {{tooltip|monumenta|monimenta codd. pler. (p et Div. §14)}} et indicia in provincia Sicilia, quam iste per triennium ita vexavit ac perdidit ut ea restitui in antiquum statum nullo modo possit, vix autem per multos annos i...</comment>
      <origin>286271</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1936" sha1="83ciotyllkwct58n19sppw9dbd1z69f" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Sjgallagher2&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;publicorumque operum {{tooltip|depopulatio|depeculatio Lamb. edd.}}, simul in iure dicundo bonorum possessionumque contra omnium instituta addictio et condonatio. iam vero omnium vitiorum suorum plurima et maxima constituit {{tooltip|monumenta|monimenta codd. pler. (p et Div. §14)}} et indicia in provincia Sicilia, quam iste per triennium ita vexavit ac perdidit ut ea restitui in antiquum statum nullo modo possit, vix autem per multos annos innocentisque praetores aliqua ex parte recreari aliquando posse videatur.

[13]hoc praetore Siculi neque suas leges neque nostra senatus consulta neque communia iura tenuerunt: tantum quisque habet in Sicilia quantum hominis avarissimi et libidinosissimi aut imprudentiam subterfugit aut satietati superfuit.nulla res per triennium nisi ad nutum istius iudicata est, nulla res tam patria cuiusquam1 atque avita fuit quae non ab eo imperio istius abiudicaretur. innumerabiles pecuniae ex aratorum bonis novo nefarioque instituto coactae, socii fidelissimi in hostium numero existimati, cives Romani servilem in modum cruciati et necati, homines nocentissimi propter pecunias iudicio2 liberati, honestissimi atque integerrimi absentes rei facti indicta causa damnati et eiecti, portus munitissimi, maximae tutissimaeque urbes piratis praedonibusque patefactae, nautae militesque Siculorum, socii nostri atque amici, fame necati, classes optimae atque opportunissimae cum magna ignominia populi Romani amissae et perditae.

1 tam patria cuiusquam D al. p, sed inseruit p2 cuiusquam s. l. ante tam: cuiusquam tam patria cuiusquam r: cuiusquam tam patria qs edd.

2 a iud. G2K

[14] idem iste praetor monumenta antiquissima partim regum locupletissimorum, quae illi ornamento urbibus esse voluerunt, partim etiam nostrorum imperatorum, quae victores civitatibus Siculis aut dederunt aut reddiderunt, spoliavit nudavitque omnia. neque hoc solum in statuis ornamentisque publicis fecit, sed etiam&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>83ciotyllkwct58n19sppw9dbd1z69f</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>286289</id>
      <parentid>286271</parentid>
      <timestamp>2026-10-31T00:00:06Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sjgallagher2</username>
        <id>29663</id>
      </contributor>
      <comment>/* Emendata */</comment>
      <origin>286289</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1955" sha1="q3uaytr25fgrk586rcw5bua9ds12oi6" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Sjgallagher2&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;publicorumque operum {{tooltip|depopulatio|depeculatio Lamb. edd.}}, simul in iure dicundo bonorum possessionumque contra omnium instituta addictio et condonatio. iam vero omnium vitiorum suorum plurima et maxima constituit {{tooltip|monumenta|monimenta codd. pler. (p et Div. §14)}} et indicia in provincia Sicilia, quam iste per triennium ita vexavit ac perdidit ut ea restitui in antiquum statum nullo modo possit, vix autem per multos annos innocentisque praetores aliqua ex parte recreari aliquando posse videatur. {{pn|4.13|13}}Hoc praetore Siculi neque suas leges neque nostra senatus consulta neque communia iura tenuerunt: tantum quisque habet in Sicilia quantum hominis avarissimi et libidinosissimi aut imprudentiam subterfugit aut satietati superfuit.nulla res per triennium nisi ad nutum istius iudicata est, nulla res {{tooltip|tam patria cuiusquam|tam patria cuiusquam D al. p, sed inseruit p2 cuiusquam s. l. ante tam: cuiusquam tam patria cuiusquam r: cuiusquam tam patria qs edd.}} atque avita fuit quae non ab eo imperio istius abiudicaretur. Innumerabiles pecuniae ex aratorum bonis novo nefarioque instituto coactae, socii fidelissimi in hostium numero existimati, cives Romani servilem in modum cruciati et necati, homines nocentissimi propter pecunias {{tooltip|iudicio|a iud. G2K}} liberati, honestissimi atque integerrimi absentes rei facti indicta causa damnati et eiecti, portus munitissimi, maximae tutissimaeque urbes piratis praedonibusque patefactae, nautae militesque Siculorum, socii nostri atque amici, fame necati, classes optimae atque opportunissimae cum magna ignominia populi Romani amissae et perditae. Idem iste praetor monumenta antiquissima partim regum locupletissimorum, quae illi ornamento urbibus esse voluerunt, partim etiam nostrorum imperatorum, quae victores civitatibus Siculis aut dederunt aut reddiderunt, spoliavit nudavitque omnia. Neque hoc solum in statuis ornamentisque publicis fecit, sed etiam&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>q3uaytr25fgrk586rcw5bua9ds12oi6</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>286290</id>
      <parentid>286289</parentid>
      <timestamp>2026-10-31T00:00:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sjgallagher2</username>
        <id>29663</id>
      </contributor>
      <origin>286290</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1989" sha1="gbbj7zja99xqq2uys4iy6nvosu6j6cv" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Sjgallagher2&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;publicorumque operum {{tooltip|depopulatio|depeculatio Lamb. edd.}}, simul in iure dicundo bonorum possessionumque contra omnium instituta addictio et condonatio. iam vero omnium vitiorum suorum plurima et maxima constituit {{tooltip|monumenta|monimenta codd. pler. (p et Div. §14)}} et indicia in provincia Sicilia, quam iste per triennium ita vexavit ac perdidit ut ea restitui in antiquum statum nullo modo possit, vix autem per multos annos innocentisque praetores aliqua ex parte recreari aliquando posse videatur. {{pn|4.13|13}}Hoc praetore Siculi neque suas leges neque nostra senatus consulta neque communia iura tenuerunt: tantum quisque habet in Sicilia quantum hominis avarissimi et libidinosissimi aut imprudentiam subterfugit aut satietati superfuit. {{pn|5.13|'''5'''}}Nulla res per triennium nisi ad nutum istius iudicata est, nulla res {{tooltip|tam patria cuiusquam|tam patria cuiusquam D al. p, sed inseruit p2 cuiusquam s. l. ante tam: cuiusquam tam patria cuiusquam r: cuiusquam tam patria qs edd.}} atque avita fuit quae non ab eo imperio istius abiudicaretur. Innumerabiles pecuniae ex aratorum bonis novo nefarioque instituto coactae, socii fidelissimi in hostium numero existimati, cives Romani servilem in modum cruciati et necati, homines nocentissimi propter pecunias {{tooltip|iudicio|a iud. G2K}} liberati, honestissimi atque integerrimi absentes rei facti indicta causa damnati et eiecti, portus munitissimi, maximae tutissimaeque urbes piratis praedonibusque patefactae, nautae militesque Siculorum, socii nostri atque amici, fame necati, classes optimae atque opportunissimae cum magna ignominia populi Romani amissae et perditae. {{pn|5.14|14}}Idem iste praetor monumenta antiquissima partim regum locupletissimorum, quae illi ornamento urbibus esse voluerunt, partim etiam nostrorum imperatorum, quae victores civitatibus Siculis aut dederunt aut reddiderunt, spoliavit nudavitque omnia. Neque hoc solum in statuis ornamentisque publicis fecit, sed etiam&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>gbbj7zja99xqq2uys4iy6nvosu6j6cv</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>286291</id>
      <parentid>286290</parentid>
      <timestamp>2026-10-31T00:04:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sjgallagher2</username>
        <id>29663</id>
      </contributor>
      <origin>286291</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1994" sha1="bvspvo36qlhmb7a1bgekmqexuxv1k4z" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Sjgallagher2&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;publicorumque operum {{tooltip|depopulatio|depeculatio Lamb. edd.}}, simul in iure dicundo bonorum possessionumque contra omnium instituta addictio et condonatio. iam vero omnium vitiorum suorum plurima et maxima constituit {{tooltip|monumenta|monimenta codd. pler. (p et Div. §14)}} et indicia in provincia Sicilia, quam iste per triennium ita vexavit ac perdidit ut ea restitui in antiquum statum nullo modo possit, vix autem per multos annos innocentisque praetores aliqua ex parte recreari aliquando posse videatur. {{pn|4.13|13}}Hoc praetore Siculi neque suas leges neque nostra senatus consulta neque communia iura tenuerunt: tantum quisque habet in Sicilia quantum hominis avarissimi et libidinosissimi aut imprudentiam subterfugit aut satietati superfuit. {{larger|{{pn|5.13|5}}}}Nulla res per triennium nisi ad nutum istius iudicata est, nulla res {{tooltip|tam patria cuiusquam|tam patria cuiusquam D al. p, sed inseruit p2 cuiusquam s. l. ante tam: cuiusquam tam patria cuiusquam r: cuiusquam tam patria qs edd.}} atque avita fuit quae non ab eo imperio istius abiudicaretur. Innumerabiles pecuniae ex aratorum bonis novo nefarioque instituto coactae, socii fidelissimi in hostium numero existimati, cives Romani servilem in modum cruciati et necati, homines nocentissimi propter pecunias {{tooltip|iudicio|a iud. G2K}} liberati, honestissimi atque integerrimi absentes rei facti indicta causa damnati et eiecti, portus munitissimi, maximae tutissimaeque urbes piratis praedonibusque patefactae, nautae militesque Siculorum, socii nostri atque amici, fame necati, classes optimae atque opportunissimae cum magna ignominia populi Romani amissae et perditae. {{pn|5.14|14}}Idem iste praetor monumenta antiquissima partim regum locupletissimorum, quae illi ornamento urbibus esse voluerunt, partim etiam nostrorum imperatorum, quae victores civitatibus Siculis aut dederunt aut reddiderunt, spoliavit nudavitque omnia. Neque hoc solum in statuis ornamentisque publicis fecit, sed etiam&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>bvspvo36qlhmb7a1bgekmqexuxv1k4z</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>286299</id>
      <parentid>286291</parentid>
      <timestamp>2026-10-31T00:11:52Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sjgallagher2</username>
        <id>29663</id>
      </contributor>
      <origin>286299</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2014" sha1="edawxfew4ssvb8hoe8bs4qpi18340h3" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Sjgallagher2&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;publicorumque operum {{tooltip|depopulatio|depeculatio Lamb. edd.}}, simul in iure dicundo bonorum possessionumque contra omnium instituta addictio et condonatio. iam vero omnium vitiorum suorum plurima et maxima constituit {{tooltip|monumenta|monimenta codd. pler. (p et Div. §14)}} et indicia in provincia Sicilia, quam iste per triennium ita vexavit ac perdidit ut ea restitui in antiquum statum nullo modo possit, vix autem per multos annos innocentisque praetores aliqua ex parte recreari aliquando posse videatur. {{pn|4.13|13}}Hoc praetore Siculi neque suas leges neque nostra senatus consulta neque communia iura tenuerunt: tantum quisque habet in Sicilia quantum hominis avarissimi et libidinosissimi aut imprudentiam subterfugit aut satietati superfuit. {{left sidenote|{{x-larger|{{pn|5.13|5}}}}}}Nulla res per triennium nisi ad nutum istius iudicata est, nulla res {{tooltip|tam patria cuiusquam|tam patria cuiusquam D al. p, sed inseruit p2 cuiusquam s. l. ante tam: cuiusquam tam patria cuiusquam r: cuiusquam tam patria qs edd.}} atque avita fuit quae non ab eo imperio istius abiudicaretur. Innumerabiles pecuniae ex aratorum bonis novo nefarioque instituto coactae, socii fidelissimi in hostium numero existimati, cives Romani servilem in modum cruciati et necati, homines nocentissimi propter pecunias {{tooltip|iudicio|a iud. G2K}} liberati, honestissimi atque integerrimi absentes rei facti indicta causa damnati et eiecti, portus munitissimi, maximae tutissimaeque urbes piratis praedonibusque patefactae, nautae militesque Siculorum, socii nostri atque amici, fame necati, classes optimae atque opportunissimae cum magna ignominia populi Romani amissae et perditae. {{pn|5.14|14}}Idem iste praetor monumenta antiquissima partim regum locupletissimorum, quae illi ornamento urbibus esse voluerunt, partim etiam nostrorum imperatorum, quae victores civitatibus Siculis aut dederunt aut reddiderunt, spoliavit nudavitque omnia. Neque hoc solum in statuis ornamentisque publicis fecit, sed etiam&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>edawxfew4ssvb8hoe8bs4qpi18340h3</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pagina:M. Tulli Ciceronis Orationes- Divinatio in Q. Caecilium. In C. Verrem (IA abr4565.0001.001.umich.edu).pdf/56</title>
    <ns>104</ns>
    <id>88005</id>
    <revision>
      <id>286272</id>
      <timestamp>2026-10-30T20:02:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sjgallagher2</username>
        <id>29663</id>
      </contributor>
      <comment>/* Nondum emendata */ Paginam instituit, scribens 'delubra omnia sanctissimis religionibus consecrata depeculatus1 est, deum denique nullum Siculis, qui ei paulo magis adfabre atque antiquo artificio factus videretur, reliquit. in stupris vero et flagitiis nefarias eius libidines commemorare pudore deterreor; simul illorum calamitatem commemorando augere nolo quibus liberos coniugesque suas integras ab istius petulantia conservare non licitum est.  1 depeculatus p (errant Zumpt et Iord.), bqr...</comment>
      <origin>286272</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1910" sha1="luc98bydrwucul2v9pzetam2qzppnuh" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Sjgallagher2&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;delubra omnia sanctissimis religionibus consecrata depeculatus1 est, deum denique nullum Siculis, qui ei paulo magis adfabre atque antiquo artificio factus videretur, reliquit. in stupris vero et flagitiis nefarias eius libidines commemorare pudore deterreor; simul illorum calamitatem commemorando augere nolo quibus liberos coniugesque suas integras ab istius petulantia conservare non licitum est.

1 depeculatus p (errant Zumpt et Iord.), bqr edd. (i §48): depopulatus Dψ

[15] 'at enim haec ita commissa sunt ab isto ut non cognita sint ab omnibus.1' hominem esse arbitror2 neminem, qui nomen istius audierit, quin facta quoque eius nefaria commemorare possit, ut mihi magis timendum sit ne multa crimina praetermittere quam ne qua in istum fingere existimer. neque enim mihi videtur haec multitudo, quae ad audiendum convenit, cognoscere ex me causam voluisse, sed ea quae scit mecum recognoscere.
quae cum ita sint, iste homo amens ac perditus alia mecum ratione pugnat. non id agit ut alicuius eloquentiam mihi opponat; non gratia, non auctoritate cuiusquam, non potentia nititur. simulat his se rebus confidere; sed video quid agat; neque enim agit occultissime. proponit inania mihi nobilitatis, hoc est hominum adrogantium nomina, qui non tam me impediunt quod nobiles sunt, quam adiuvant quod noti sunt: simulat se eorum praesidio confidere, cum interea aliud quiddam iam diu machinetur.


1 ab hominibus pq1

2 esse arbitror Dp et pler.: arbitror esse qr

[16] quam spem nunc habeat in manibus et quid moliatur breviter iam, iudices, vobis exponam; sed prius ut ab initio res ab eo1 constituta sit2, quaeso, cognoscite.
Vt primum e provincia rediit, redemptio est huius iudici facta grandi pecunia. Mansit3 in condicione4 atque pacto 


1 ab initio res ab eo DZpr: ab eo om. G1, ab initio om. G2K

2 const. sit ab eo q

3 Ea mansit Asc., Schol. Gronov.

4 condicione p: ditione s. dictione rell.&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>luc98bydrwucul2v9pzetam2qzppnuh</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>286300</id>
      <parentid>286272</parentid>
      <timestamp>2026-10-31T00:13:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sjgallagher2</username>
        <id>29663</id>
      </contributor>
      <origin>286300</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1918" sha1="43yf8v85xukdmfi6lhcebjjqmqet1pu" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Sjgallagher2&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;delubra omnia sanctissimis religionibus consecrata {{tooltip|depeculatus|depeculatus p (errant Zumpt et Iord.), bqr edd. (i §48): depopulatus Dψ}} est, deum denique nullum Siculis, qui ei paulo magis adfabre atque antiquo artificio factus videretur, reliquit. In stupris vero et flagitiis nefarias eius libidines commemorare pudore deterreor; simul illorum calamitatem commemorando augere nolo quibus liberos coniugesque suas integras ab istius petulantia conservare non licitum est.

[15] 'at enim haec ita commissa sunt ab isto ut non cognita sint ab omnibus.1' hominem esse arbitror2 neminem, qui nomen istius audierit, quin facta quoque eius nefaria commemorare possit, ut mihi magis timendum sit ne multa crimina praetermittere quam ne qua in istum fingere existimer. neque enim mihi videtur haec multitudo, quae ad audiendum convenit, cognoscere ex me causam voluisse, sed ea quae scit mecum recognoscere.
quae cum ita sint, iste homo amens ac perditus alia mecum ratione pugnat. non id agit ut alicuius eloquentiam mihi opponat; non gratia, non auctoritate cuiusquam, non potentia nititur. simulat his se rebus confidere; sed video quid agat; neque enim agit occultissime. proponit inania mihi nobilitatis, hoc est hominum adrogantium nomina, qui non tam me impediunt quod nobiles sunt, quam adiuvant quod noti sunt: simulat se eorum praesidio confidere, cum interea aliud quiddam iam diu machinetur.


1 ab hominibus pq1

2 esse arbitror Dp et pler.: arbitror esse qr

[16] quam spem nunc habeat in manibus et quid moliatur breviter iam, iudices, vobis exponam; sed prius ut ab initio res ab eo1 constituta sit2, quaeso, cognoscite.
Vt primum e provincia rediit, redemptio est huius iudici facta grandi pecunia. Mansit3 in condicione4 atque pacto 


1 ab initio res ab eo DZpr: ab eo om. G1, ab initio om. G2K

2 const. sit ab eo q

3 Ea mansit Asc., Schol. Gronov.

4 condicione p: ditione s. dictione rell.&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>43yf8v85xukdmfi6lhcebjjqmqet1pu</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>286301</id>
      <parentid>286300</parentid>
      <timestamp>2026-10-31T00:36:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sjgallagher2</username>
        <id>29663</id>
      </contributor>
      <comment>/* Emendata */</comment>
      <origin>286301</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2023" sha1="rmm2npyu4w2diqnnawj09jqowzes68b" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Sjgallagher2&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;delubra omnia sanctissimis religionibus consecrata {{tooltip|depeculatus|depeculatus p (errant Zumpt et Iord.), bqr edd. (i §48): depopulatus Dψ}} est, deum denique nullum Siculis, qui ei paulo magis adfabre atque antiquo artificio factus videretur, reliquit. In stupris vero et flagitiis nefarias eius libidines commemorare pudore deterreor; simul illorum calamitatem commemorando augere nolo quibus liberos coniugesque suas integras ab istius petulantia conservare non licitum est. {{pn|15|15}}'At enim haec ita commissa sunt ab isto ut non cognita sint {{tooltip|ab omnibus|ab hominibus pq1}}.' Hominem {{tooltip|esse arbitror|esse arbitror Dp et pler.: arbitror esse qr}} neminem, qui nomen istius audierit, quin facta quoque eius nefaria commemorare possit, ut mihi magis timendum sit ne multa crimina praetermittere quam ne qua in istum fingere existimer. Neque enim mihi videtur haec multitudo, quae ad audiendum convenit, cognoscere ex me causam voluisse, sed ea quae scit mecum recognoscere.

{{left sidenote|{{x-larger|{{pn|6|6}}}}}}Quae cum ita sint, iste homo amens ac perditus alia mecum ratione pugnat. Non id agit ut alicuius eloquentiam mihi opponat; non gratia, non auctoritate cuiusquam, non potentia nititur. Simulat his se rebus confidere; sed video quid agat; neque enim agit occultissime. Proponit inania mihi nobilitatis, hoc est hominum adrogantium nomina, qui non tam me impediunt quod nobiles sunt, quam adiuvant quod noti sunt: simulat se eorum praesidio confidere, cum interea aliud quiddam iam diu machinetur.

{{pn|6.16|16}}Quam spem nunc habeat in manibus et quid moliatur breviter iam, iudices, vobis exponam; sed prius ut {{tooltip|ab initio res ab eo|ab initio res ab eo DZpr: ab eo om. G1, ab initio om. G2K}} {{tooltip|constituta sit|2 const. sit ab eo q}}, quaeso, cognoscite.

Vt primum e provincia rediit, redemptio est huius iudici facta grandi pecunia. {{tooltip|Mansit|Ea mansit Asc., Schol. Gronov.}} in {{tooltip|condicione|condicione p: ditione s. dictione rell.}} atque pacto&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>rmm2npyu4w2diqnnawj09jqowzes68b</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pagina:M. Tulli Ciceronis Orationes- Divinatio in Q. Caecilium. In C. Verrem (IA abr4565.0001.001.umich.edu).pdf/57</title>
    <ns>104</ns>
    <id>88006</id>
    <revision>
      <id>286273</id>
      <timestamp>2026-10-30T20:04:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sjgallagher2</username>
        <id>29663</id>
      </contributor>
      <comment>/* Nondum emendata */ Paginam instituit, scribens 'usque ad eum finem dum iudices reiecti sunt: posteaquam reiectio iudicum facta est, quod et in sortitione istius spem fortuna populi Romani et in reiciendis iudicibus mea diligentia istorum impudentiam vicerat, renuntiata est tota condicio5. praeclare se res habebat.  5 condicio Asc., edd.: conditio Z: dicio G1: conclusio G2LK: conductio p vulg.: condutio ut videtur D  [17] libelli nominum vestrorum consilique huius in manibus erant omnium; n...</comment>
      <origin>286273</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1937" sha1="32h7jmmv4i3hzkgtfoqjcsottkbjmht" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Sjgallagher2&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;usque ad eum finem dum iudices reiecti sunt: posteaquam reiectio iudicum facta est, quod et in sortitione istius spem fortuna populi Romani et in reiciendis iudicibus mea diligentia istorum impudentiam vicerat, renuntiata est tota condicio5. praeclare se res habebat.

5 condicio Asc., edd.: conditio Z: dicio G1: conclusio G2LK: conductio p vulg.: condutio ut videtur D

[17] libelli nominum vestrorum consilique huius in manibus erant omnium; nulla nota, nullus color, nullae sordes videbantur his sententiis adlini posse, cum iste repente ex alacri atque laeto sic erat humilis atque demissus ut non modo populo Romano, sed etiam sibi ipse condemnatus videretur. ecce autem repente his diebus paucis comitiis consularibus factis eadem illa vetera consilia pecunia maiore repetuntur, eaedemque vestrae famae fortunisque omnium insidiae per eosdem homines comparantur. quae res primo, iudices, pertenui nobis argumento indicioque patefacta est: post aperto suspicionis introitu ad omnia intima istorum consilia sine ullo errore pervenimus.

[18] nam ut1 Hortensius2 consul designatus domum reducebatur e campo cum maxima frequentia ac multitudine, fit obviam casu ei multitudini C. Curio, quem ego hominem honoris potius quam contumeliae3 causa nominatum volo; etenim ea dicam quae ille, si commemorari4 noluisset, non tanto in conventu tam aperte palamque dixisset; quae tamen a me pedetemptim cauteque dicentur, ut et amicitiae nostrae et dignitatis illius habita ratio esse intellegatur.

1 ut om. p

2 Hortensius codd.: Q. Hort. Schol. Gronov., Muell. (Am. J. Ph. xxvi. 412)

3 potius quam cont. secl. Kays.

4 commemorare codd. (Act. Pr. §54, i §4: ii §6: iii §41)

[19] videt ad ipsum fornicem Fabianum in turba Verrem; appellat hominem et ei voce maxima gratulatur1; ipsi Hortensio, qui consul erat factus, propinquis necessariisque eius, qui tum aderant, verbum nullum facit; cum hoc 

1 gratulatur Dψ: victoriam grat. prδ&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>32h7jmmv4i3hzkgtfoqjcsottkbjmht</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>286302</id>
      <parentid>286273</parentid>
      <timestamp>2026-10-31T00:40:37Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sjgallagher2</username>
        <id>29663</id>
      </contributor>
      <comment>/* Emendata */</comment>
      <origin>286302</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2050" sha1="puhujzjy3r48kgwvuqnffczu42aobao" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Sjgallagher2&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;usque ad eum finem dum iudices reiecti sunt: posteaquam reiectio iudicum facta est, quod et in sortitione istius spem fortuna populi Romani et in reiciendis iudicibus mea diligentia istorum impudentiam vicerat, renuntiata est tota {{tooltip|condicio|condicio Asc., edd.: conditio Z: dicio G1: conclusio G2LK: conductio p vulg.: condutio ut videtur D}}. praeclare se res habebat. {{pn|6.17|17}}Libelli nominum vestrorum consilique huius in manibus erant omnium; nulla nota, nullus color, nullae sordes videbantur his sententiis adlini posse, cum iste repente ex alacri atque laeto sic erat humilis atque demissus ut non modo populo Romano, sed etiam sibi ipse condemnatus videretur. Ecce autem repente his diebus paucis comitiis consularibus factis eadem illa vetera consilia pecunia maiore repetuntur, eaedemque vestrae famae fortunisque omnium insidiae per eosdem homines comparantur. Quae res primo, iudices, pertenui nobis argumento indicioque patefacta est: post aperto suspicionis introitu ad omnia intima istorum consilia sine ullo errore pervenimus.

{{left sidenote|{{x-larger|{{pn|7|7}}}}}}{{pn|7.18|18}}Nam {{tooltip|ut|ut om. p}} {{tooltip|Hortensius|Hortensius codd.: Q. Hort. Schol. Gronov., Muell. (Am. J. Ph. xxvi. 412)}} consul designatus domum reducebatur e campo cum maxima frequentia ac multitudine, fit obviam casu ei multitudini C. Curio, quem ego hominem honoris {{tooltip|potius quam contumeliae|potius quam cont. secl. Kays.}} causa nominatum volo; etenim ea dicam quae ille, si {{tooltip|commemorari|commemorare codd. (Act. Pr. §54, i §4: ii §6: iii §41)}} noluisset, non tanto in conventu tam aperte palamque dixisset; quae tamen a me pedetemptim cauteque dicentur, ut et amicitiae nostrae et dignitatis illius habita ratio esse intellegatur. {{pn|7.19|19}}Videt ad ipsum fornicem Fabianum in turba Verrem; appellat hominem et ei voce maxima {{tooltip|gratulatur|gratulatur Dψ: victoriam grat. prδ}}; ipsi Hortensio, qui consul erat factus, propinquis necessariisque eius, qui tum aderant, verbum nullum facit; cum hoc&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>puhujzjy3r48kgwvuqnffczu42aobao</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pagina:M. Tulli Ciceronis Orationes- Divinatio in Q. Caecilium. In C. Verrem (IA abr4565.0001.001.umich.edu).pdf/58</title>
    <ns>104</ns>
    <id>88007</id>
    <revision>
      <id>286274</id>
      <timestamp>2026-10-30T20:05:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sjgallagher2</username>
        <id>29663</id>
      </contributor>
      <comment>/* Nondum emendata */ Paginam instituit, scribens 'consistit, hunc amplexatur, hunc iubet sine cura esse. 'renuntio', inquit, 'tibi te hodiernis comitiis esse absolutum.' quod cum tam multi homines honestissimi audissent, statim ad me defertur; immo vero ut quisque me viderat narrabat. Aliis illud indignum, aliis ridiculum videbatur: ridiculum iis qui istius causam in testium fide, in criminum ratione, in iudicum potestate, non in comitiis consularibus positam arbitrabantur, indignum iis qui...</comment>
      <origin>286274</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1894" sha1="6ryfu2e1ro7gunpycq8l5yrm4y7n4vd" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Sjgallagher2&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;consistit, hunc amplexatur, hunc iubet sine cura esse. 'renuntio', inquit, 'tibi te hodiernis comitiis esse absolutum.' quod cum tam multi homines honestissimi audissent, statim ad me defertur; immo vero ut quisque me viderat narrabat. Aliis illud indignum, aliis ridiculum videbatur: ridiculum iis qui istius causam in testium fide, in criminum ratione, in iudicum potestate, non in comitiis consularibus positam arbitrabantur, indignum iis qui altius perspiciebant2 et hanc gratulationem ad iudicium corrumpendum spectare videbant.
2 aspiciebant pq1 Schol. Gronov.: aspiciebatur r

[20] etenim sic ratiocinabantur, sic honestissimi homines inter se et mecum loquebantur, aperte iam1 et2 perspicue nulla esse iudicia. qui reus pridie iam ipse se condemnatum putabat, is, posteaquam defensor eius consul est factus, absolvitur? quid igitur? quod tota Sicilia, quod omnes Siculi, omnes negotiatores, omnes publicae privataeque litterae Romae sunt, nihilne id valebit? nihil invito consule designato. quid? iudices non crimina, non testis, non existimationem populi Romani sequentur3? non4; omnia in unius potestate ac moderatione vertentur. vere loquar, iudices.vehementer me haec res commovebat; optimus enim quisque ita loquebatur 'iste quidem tibi eripietur, sed nos non tenebimus iudicia diutius; etenim quis poterit Verre absoluto de transferendis iudiciis recusare?'

1 iam pδ Asc.: om. Dψ

2 et Dψp: ac Asc.

3 sequentur DKp: sequuntur G12Z

4 Non DG1Zsb: num G2LKrδ: om. pq

[21] erat omnibus molestum; neque eos tam istius hominis perditi subita laetitia quam hominis amplissimi nova gratulatio commovebat. cupiebam dissimulare me id moleste ferre, cupiebam animi dolorem vultu tegere et taciturnitate celare.
ecce autem illis ipsis diebus, cum praetores designati sortirentur et M. Metello obtigisset ut is de pecuniis repetundis quaereret, nuntiatur mihi tantam isti gratulationem&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>6ryfu2e1ro7gunpycq8l5yrm4y7n4vd</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>286303</id>
      <parentid>286274</parentid>
      <timestamp>2026-10-31T01:10:00Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sjgallagher2</username>
        <id>29663</id>
      </contributor>
      <comment>/* Emendata */</comment>
      <origin>286303</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1994" sha1="mc47sxaqjv8dz5xg8z8oix7eliifmbm" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Sjgallagher2&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;consistit, hunc amplexatur, hunc iubet sine cura esse. 'Renuntio', inquit, 'tibi te hodiernis comitiis esse absolutum.' quod cum tam multi homines honestissimi audissent, statim ad me defertur; immo vero ut quisque me viderat narrabat. Aliis illud indignum, aliis ridiculum videbatur: ridiculum iis qui istius causam in testium fide, in criminum ratione, in iudicum potestate, non in comitiis consularibus positam arbitrabantur, indignum iis qui altius {{tooltip|perspiciebant|aspiciebant pq1 Schol. Gronov.: aspiciebatur r}} et hanc gratulationem ad iudicium corrumpendum spectare videbant. {{pn|7.20|20}}Etenim sic ratiocinabantur, sic honestissimi homines inter se et mecum loquebantur, aperte {{tooltip|iam|iam pδ Asc.: om. Dψ}} {{tooltip|et|et Dψp: ac Asc.}} perspicue nulla esse iudicia. Qui reus pridie iam ipse se condemnatum putabat, is, posteaquam defensor eius consul est factus, absolvitur? quid igitur? quod tota Sicilia, quod omnes Siculi, omnes negotiatores, omnes publicae privataeque litterae Romae sunt, nihilne id valebit? nihil invito consule designato. Quid? iudices non crimina, non testis, non existimationem populi Romani {{tooltip|sequentur|sequentur DKp: sequuntur G12Z}}? {{tooltip|non|Non DG1Zsb: num G2LKrδ: om. pq}}; omnia in unius potestate ac moderatione vertentur. {{left sidenote|{{x-larger|{{pn|8|8}}}}}}Vere loquar, iudices.vehementer me haec res commovebat; optimus enim quisque ita loquebatur 'iste quidem tibi eripietur, sed nos non tenebimus iudicia diutius; etenim quis poterit Verre absoluto de transferendis iudiciis recusare?' {{pn|8.21|21}}Erat omnibus molestum; neque eos tam istius hominis perditi subita laetitia quam hominis amplissimi nova gratulatio commovebat. Cupiebam dissimulare me id moleste ferre, cupiebam animi dolorem vultu tegere et taciturnitate celare. 

Ecce autem illis ipsis diebus, cum praetores designati sortirentur et M. Metello obtigisset ut is de pecuniis repetundis quaereret, nuntiatur mihi tantam isti gratulationem&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>mc47sxaqjv8dz5xg8z8oix7eliifmbm</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pagina:M. Tulli Ciceronis Orationes- Divinatio in Q. Caecilium. In C. Verrem (IA abr4565.0001.001.umich.edu).pdf/59</title>
    <ns>104</ns>
    <id>88008</id>
    <revision>
      <id>286275</id>
      <timestamp>2026-10-30T20:06:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sjgallagher2</username>
        <id>29663</id>
      </contributor>
      <comment>/* Nondum emendata */ Paginam instituit, scribens 'esse factam ut is domum quoque pueros mitteret qui uxori suae nuntiarent.  [22] sane ne haec quidem mihi res1 placebat; neque2 tantopere3 quid in hac sorte metuendum mihi esset intellegebam. Vnum illud ex hominibus certis, ex quibus omnia comperi, reperiebam, fiscos compluris cum pecunia Siciliensi a quodam senatore ad equitem Romanum esse translatos; ex his quasi X fiscos ad senatorem illum relictos esse comitiorum meorum nomine; divisores o...</comment>
      <origin>286275</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2054" sha1="1xff8xd4q5rhjocpzimov8we1i7waqs" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Sjgallagher2&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;esse factam ut is domum quoque pueros mitteret qui uxori suae nuntiarent.

[22] sane ne haec quidem mihi res1 placebat; neque2 tantopere3 quid in hac sorte metuendum mihi esset intellegebam. Vnum illud ex hominibus certis, ex quibus omnia comperi, reperiebam, fiscos compluris cum pecunia Siciliensi a quodam senatore ad equitem Romanum esse translatos; ex his quasi X fiscos ad senatorem illum relictos esse comitiorum meorum nomine; divisores omnium tribuum noctu ad istum vocatos.

1 quidem mihi res DKZπ: mihi quidem res G12s: quidem res mihi bδ

2 neque tamen tant. Manutius, edd. (iii §134)

3 tantopere Dp: tanto opere codd. pler., edd. (cf. iii §155: magnopere l. 23, i §§27, 108, iv §1, v §107)

[23] ex quibus quidam, qui se omnia mea causa facere debere1 arbitrabatur, eadem illa nocte ad me venit; demonstrat qua iste oratione usus esset; commemorasse istum quam liberaliter eos tractasset iam antea2, cum ipse praeturam petisset, et proxumis consularibus praetoriisque comitiis; deinde continuo esse pollicitum quantam vellent pecuniam, si me aedilitate deiecissent. hic alios negasse audere, alios respondisse non putare id perfici posse; inventum3 tamen esse fortem amicum ex eadem familia, Q. Verrem Romilia, ex optima divisorum disciplina, patris istius discipulum atque amicum, qui HS quingentis milibus depositis id se perfecturum polliceretur, et fuisse tamen4 non nullos qui se una facturos esse dicerent. quae cum ita essent, sane benivolo animo me ut magnopere5 caverem praemonebat.


1 facere debere codd.: facere om. Asc., Schol. Gronov., edd.

2 iam antea scripsi cum Steph. Lamb. (§29 infra): etiam (post -asset) antea codd.: et iam antea edd.

3 tantum G1: tandem coni. Zumpt

4 tn D, tamen p rell. (ut l. 17): tum edd.

5 magnopere Dp: magno opere edd. (l. 3 supra）


[24] sollicitabar rebus maximis uno atque eo perexiguo tempore. Vrgebant comitia, et in his1 ipsis oppugnabar grandi pecunia; instabat iudicium, ei quoque negotio fisci Sicilienses minabantur. agere quae ad iudicium pertinebant 

1 eis Halm Kays.&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>1xff8xd4q5rhjocpzimov8we1i7waqs</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>286304</id>
      <parentid>286275</parentid>
      <timestamp>2026-10-31T01:10:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sjgallagher2</username>
        <id>29663</id>
      </contributor>
      <origin>286304</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2142" sha1="dd6d6ewq8kdolhs822zd9odl859acc1" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Sjgallagher2&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;esse factam ut is domum quoque pueros mitteret qui uxori suae nuntiarent.

{{pn|22|22}}Sane ne haec {{tooltip|quidem mihi res|quidem mihi res DKZπ: mihi quidem res G12s: quidem res mihi bδ}} placebat; {{tooltip|neque|neque tamen tant. Manutius, edd. (iii §134)}} {{tooltip|tantopere|tantopere Dp: tanto opere codd. pler., edd. (cf. iii §155: magnopere l. 23, i §§27, 108, iv §1, v §107)}} quid in hac sorte metuendum mihi esset intellegebam. Vnum illud ex hominibus certis, ex quibus omnia comperi, reperiebam, fiscos compluris cum pecunia Siciliensi a quodam senatore ad equitem Romanum esse translatos; ex his quasi X fiscos ad senatorem illum relictos esse comitiorum meorum nomine; divisores omnium tribuum noctu ad istum vocatos. {{pn|23|23}}Ex quibus quidam, qui se omnia mea causa {{tooltip|facere debere|facere debere codd.: facere om. Asc., Schol. Gronov., edd.}} arbitrabatur, eadem illa nocte ad me venit; demonstrat qua iste oratione usus esset; commemorasse istum quam liberaliter eos tractasset {{tooltip|iam antea|iam antea scripsi cum Steph. Lamb. (§29 infra): etiam (post -asset) antea codd.: et iam antea edd.}}, cum ipse praeturam petisset, et proxumis consularibus praetoriisque comitiis; deinde continuo esse pollicitum quantam vellent pecuniam, si me aedilitate deiecissent. Hic alios negasse audere, alios respondisse non putare id perfici posse; inventum {{tooltip|tamen|tantum G1: tandem coni. Zumpt.}} esse fortem amicum ex eadem familia, Q. Verrem Romilia, ex optima divisorum disciplina, patris istius discipulum atque amicum, qui HS quingentis milibus depositis id se perfecturum polliceretur, et fuisse {{tooltip|tamen|tn D, tamen p rell. (ut l. 17): tum edd}} non nullos qui se una facturos esse dicerent. Quae cum ita essent, sane benivolo animo me ut {{tooltip|magnopere|magnopere Dp: magno opere edd. (l. 3 supra）}} caverem praemonebat. {{pn|24|24}}Sollicitabar rebus maximis uno atque eo perexiguo tempore. Vrgebant comitia, et in {{tooltip|his|eis Halm Kays.}} ipsis oppugnabar grandi pecunia; instabat iudicium, ei quoque negotio fisci Sicilienses minabantur. Agere quae ad iudicium pertinebant&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>dd6d6ewq8kdolhs822zd9odl859acc1</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>286309</id>
      <parentid>286304</parentid>
      <timestamp>2026-10-31T01:16:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sjgallagher2</username>
        <id>29663</id>
      </contributor>
      <comment>/* Emendata */</comment>
      <origin>286309</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2190" sha1="s87em039fuqfrgvfjdxscrg2w3g9z2n" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Sjgallagher2&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;esse factam ut is domum quoque pueros mitteret qui uxori suae nuntiarent. {{pn|8.22|22}}Sane ne haec {{tooltip|quidem mihi res|quidem mihi res DKZπ: mihi quidem res G12s: quidem res mihi bδ}} placebat; {{tooltip|neque|neque tamen tant. Manutius, edd. (iii §134)}} {{tooltip|tantopere|tantopere Dp: tanto opere codd. pler., edd. (cf. iii §155: magnopere l. 23, i §§27, 108, iv §1, v §107)}} quid in hac sorte metuendum mihi esset intellegebam. Vnum illud ex hominibus certis, ex quibus omnia comperi, reperiebam, fiscos compluris cum pecunia Siciliensi a quodam senatore ad equitem Romanum esse translatos; ex his quasi X fiscos ad senatorem illum relictos esse comitiorum meorum nomine; divisores omnium tribuum noctu ad istum vocatos. {{pn|8.23|23}}Ex quibus quidam, qui se omnia mea causa {{tooltip|facere debere|facere debere codd.: facere om. Asc., Schol. Gronov., edd.}} arbitrabatur, eadem illa nocte ad me venit; demonstrat qua iste oratione usus esset; commemorasse istum quam liberaliter eos tractasset {{tooltip|iam antea|iam antea scripsi cum Steph. Lamb. (§29 infra): etiam (post -asset) antea codd.: et iam antea edd.}}, cum ipse praeturam petisset, et proxumis consularibus praetoriisque comitiis; deinde continuo esse pollicitum quantam vellent pecuniam, si me aedilitate deiecissent. Hic alios negasse audere, alios respondisse non putare id perfici posse; inventum {{tooltip|tamen|tantum G1: tandem coni. Zumpt.}} esse fortem amicum ex eadem familia, Q. Verrem Romilia, ex optima divisorum disciplina, patris istius discipulum atque amicum, qui HS quingentis milibus depositis id se perfecturum polliceretur, et fuisse {{tooltip|tamen|tn D, tamen p rell. (ut l. 17): tum edd}} non nullos qui se una facturos esse dicerent. Quae cum ita essent, sane benivolo animo me ut {{tooltip|magnopere|magnopere Dp: magno opere edd. (l. 3 supra）}} caverem praemonebat. 

{{left sidenote|{{x-larger|{{pn|9|9}}}}}}{{pn|9.24|24}}Sollicitabar rebus maximis uno atque eo perexiguo tempore. Vrgebant comitia, et in {{tooltip|his|eis Halm Kays.}} ipsis oppugnabar grandi pecunia; instabat iudicium, ei quoque negotio fisci Sicilienses minabantur. Agere quae ad iudicium pertinebant&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>s87em039fuqfrgvfjdxscrg2w3g9z2n</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pagina:M. Tulli Ciceronis Orationes- Divinatio in Q. Caecilium. In C. Verrem (IA abr4565.0001.001.umich.edu).pdf/60</title>
    <ns>104</ns>
    <id>88009</id>
    <revision>
      <id>286276</id>
      <timestamp>2026-10-30T20:07:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sjgallagher2</username>
        <id>29663</id>
      </contributor>
      <comment>/* Nondum emendata */ Paginam instituit, scribens 'libere comitiorum metu deterrebar; petitioni toto animo servire propter iudicium2 non licebat; minari denique3 divisoribus ratio non erat, propterea quod eos intellegere videbam me hoc iudicio districtum atque obligatum futurum.  2 propter iudicium prδ (Zielinski p. 192): om. Dψ  3 denique quoque pq1K  [25] atque hoc ipso tempore Siculis denuntiatum esse audio primum ab Hortensio, domum ad illum ut venirent; Siculos in eo sane1 liberos fuisse...</comment>
      <origin>286276</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2034" sha1="4q0oen51oo5163uhhl9lstlpu5rtjd8" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Sjgallagher2&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;libere comitiorum metu deterrebar; petitioni toto animo servire propter iudicium2 non licebat; minari denique3 divisoribus ratio non erat, propterea quod eos intellegere videbam me hoc iudicio districtum atque obligatum futurum.

2 propter iudicium prδ (Zielinski p. 192): om. Dψ

3 denique quoque pq1K

[25] atque hoc ipso tempore Siculis denuntiatum esse audio primum ab Hortensio, domum ad illum ut venirent; Siculos in eo sane1 liberos fuisse, qui quam ob rem arcesserentur2 cum intellegerent, non venisse. interea comitia nostra, quorum iste se, ut ceterorum hoc anno comitiorum, dominum esse arbitrabatur, haberi coepta sunt. cursare iste homo potens cum filio blando et gratioso circum tribus; paternos amicos, hoc est divisores, appellare omnis et convenire. quod cum esset intellectum et animadversum, fecit animo libentissimo populus Romanus ut, cuius divitiae me de fide deducere non potuissent, ne eiusdem pecunia de honore deicerer3.

1 sane in eo bδ
2 accerserentur Mueller, Stangl (Pseudoasconiana, p. 83)
3 deicerer DKZp: deiicerer G2qs al.: deiiceret G1rb (me deiceret Zielinski l. c.）

[26] posteaquam illa petitionis magna cura liberatus sum, animo coepi multo magis vacuo ac soluto nihil aliud nisi de iudicio agere et cogitare. reperio, iudices, haec ab istis consilia inita et constituta ut, quacumque opus esset ratione, res ita duceretur ut apud M. Metellum praetorem causa diceretur. in eo esse haec commoda: primum M. Metellum amicissimum, deinde Hortensium consulem, neque Hortensium1 solum, sed etiam Q. Metellum, qui quam isti2 sit amicus attendite; dedit enim praerogativam suae voluntatis eius modi ut isti pro praerogativis iam3 reddidisse4 videatur.

1 neque Hortensium addidi: Hortensium cōs. (eosque G1) n solū sed etiam DG1pr al.: consulem non solum Q. Hort. Mueller (Cl. Rev. xvii. 200)
2 istis p
3 iam DG12pr: eam q al.: om. K
4 reddisse Dp: redisse Z: dedisse K

[27] an me taciturum tantis de rebus existimavistis, et me in tanto rei publicae existimationisque meae periculo cuiquam con-&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>4q0oen51oo5163uhhl9lstlpu5rtjd8</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>286305</id>
      <parentid>286276</parentid>
      <timestamp>2026-10-31T01:11:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sjgallagher2</username>
        <id>29663</id>
      </contributor>
      <origin>286305</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2117" sha1="tl4kcf5olutgyvnfaxtejfpahvhh5yn" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Sjgallagher2&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;libere comitiorum metu deterrebar; petitioni toto animo servire {{tooltip|propter iudicium|propter iudicium prδ (Zielinski p. 192): om. Dψ}} non licebat; minari {{tooltip|denique|denique quoque pq1K}} divisoribus ratio non erat, propterea quod eos intellegere videbam me hoc iudicio districtum atque obligatum futurum.

{{pn|25|25}}Atque hoc ipso tempore Siculis denuntiatum esse audio primum ab Hortensio, domum ad illum ut venirent; Siculos {{tooltip|in eo sane|sane in eo bδ}} liberos fuisse, qui quam ob rem {{tooltip|arcesserentur|accerserentur Mueller, Stangl (Pseudoasconiana, p. 83)}} cum intellegerent, non venisse. Interea comitia nostra, quorum iste se, ut ceterorum hoc anno comitiorum, dominum esse arbitrabatur, haberi coepta sunt. Cursare iste homo potens cum filio blando et gratioso circum tribus; paternos amicos, hoc est divisores, appellare omnis et convenire. Quod cum esset intellectum et animadversum, fecit animo libentissimo populus Romanus ut, cuius divitiae me de fide deducere non potuissent, ne eiusdem pecunia de honore {{tooltip|deicerer|deicerer DKZp: deiicerer G2qs al.: deiiceret G1rb (me deiceret Zielinski l. c.}}.
{{pn|26|26}}Posteaquam illa petitionis magna cura liberatus sum, animo coepi multo magis vacuo ac soluto nihil aliud nisi de iudicio agere et cogitare. Reperio, iudices, haec ab istis consilia inita et constituta ut, quacumque opus esset ratione, res ita duceretur ut apud M. Metellum praetorem causa diceretur. In eo esse haec commoda: primum M. Metellum amicissimum, deinde Hortensium consulem, {{tooltip|neque Hortensium|neque Hortensium addidi: Hortensium cōs. (eosque G1) n solū sed etiam DG1pr al.: consulem non solum Q. Hort. Mueller (Cl. Rev. xvii. 200)}} solum, sed etiam Q. Metellum, qui quam isti|istis p}} sit amicus attendite; dedit enim praerogativam suae voluntatis eius modi ut isti pro praerogativis {{tooltip|iam|iam DG12pr: eam q al.: om. K}} {{tooltip|reddidisse|reddisse Dp: redisse Z: dedisse K}} videatur.
{{pn|27|27}}An me taciturum tantis de rebus existimavistis, et me in tanto rei publicae existimationisque meae periculo cuiquam con-&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>tl4kcf5olutgyvnfaxtejfpahvhh5yn</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>286310</id>
      <parentid>286305</parentid>
      <timestamp>2026-10-31T01:17:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sjgallagher2</username>
        <id>29663</id>
      </contributor>
      <comment>/* Emendata */</comment>
      <origin>286310</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2122" sha1="rj8rklxn9iybuovmtq2q877mp9y2njb" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Sjgallagher2&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;libere comitiorum metu deterrebar; petitioni toto animo servire {{tooltip|propter iudicium|propter iudicium prδ (Zielinski p. 192): om. Dψ}} non licebat; minari {{tooltip|denique|denique quoque pq1K}} divisoribus ratio non erat, propterea quod eos intellegere videbam me hoc iudicio districtum atque obligatum futurum. {{pn|9.25|25}}Atque hoc ipso tempore Siculis denuntiatum esse audio primum ab Hortensio, domum ad illum ut venirent; Siculos {{tooltip|in eo sane|sane in eo bδ}} liberos fuisse, qui quam ob rem {{tooltip|arcesserentur|accerserentur Mueller, Stangl (Pseudoasconiana, p. 83)}} cum intellegerent, non venisse. Interea comitia nostra, quorum iste se, ut ceterorum hoc anno comitiorum, dominum esse arbitrabatur, haberi coepta sunt. Cursare iste homo potens cum filio blando et gratioso circum tribus; paternos amicos, hoc est divisores, appellare omnis et convenire. Quod cum esset intellectum et animadversum, fecit animo libentissimo populus Romanus ut, cuius divitiae me de fide deducere non potuissent, ne eiusdem pecunia de honore {{tooltip|deicerer|deicerer DKZp: deiicerer G2qs al.: deiiceret G1rb (me deiceret Zielinski l. c.}}. {{pn|9.26|26}}Posteaquam illa petitionis magna cura liberatus sum, animo coepi multo magis vacuo ac soluto nihil aliud nisi de iudicio agere et cogitare. Reperio, iudices, haec ab istis consilia inita et constituta ut, quacumque opus esset ratione, res ita duceretur ut apud M. Metellum praetorem causa diceretur. In eo esse haec commoda: primum M. Metellum amicissimum, deinde Hortensium consulem, {{tooltip|neque Hortensium|neque Hortensium addidi: Hortensium cōs. (eosque G1) n solū sed etiam DG1pr al.: consulem non solum Q. Hort. Mueller (Cl. Rev. xvii. 200)}} solum, sed etiam Q. Metellum, qui quam isti|istis p}} sit amicus attendite; dedit enim praerogativam suae voluntatis eius modi ut isti pro praerogativis {{tooltip|iam|iam DG12pr: eam q al.: om. K}} {{tooltip|reddidisse|reddisse Dp: redisse Z: dedisse K}} videatur. {{pn|9.27|27}}An me taciturum tantis de rebus existimavistis, et me in tanto rei publicae existimationisque meae periculo cuiquam con-&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>rj8rklxn9iybuovmtq2q877mp9y2njb</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pagina:M. Tulli Ciceronis Orationes- Divinatio in Q. Caecilium. In C. Verrem (IA abr4565.0001.001.umich.edu).pdf/61</title>
    <ns>104</ns>
    <id>88010</id>
    <revision>
      <id>286277</id>
      <timestamp>2026-10-30T20:11:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sjgallagher2</username>
        <id>29663</id>
      </contributor>
      <comment>/* Nondum emendata */ Paginam instituit, scribens 'sulturum potius quam officio et dignitati meae? arcessit alter consul designatus Siculos; veniunt non nulli, propterea quod L. Metellus1 esset praetor in Sicilia. cum iis ita loquitur, 'se consulem esse; fratrem suum alterum Siciliam provinciam obtinere, alterum esse quaesiturum de pecuniis repetundis; Verri ne noceri possit2 multis rationibus esse provisum.'  1 Q. Metellus codd.: corr. Naugerius 2 posset Mueller  [28] quid est, quaeso, Metel...</comment>
      <origin>286277</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1899" sha1="27yx5841gdxdd8f2bm68uizu2drtipk" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Sjgallagher2&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;sulturum potius quam officio et dignitati meae? arcessit alter consul designatus Siculos; veniunt non nulli, propterea quod L. Metellus1 esset praetor in Sicilia. cum iis ita loquitur, 'se consulem esse; fratrem suum alterum Siciliam provinciam obtinere, alterum esse quaesiturum de pecuniis repetundis; Verri ne noceri possit2 multis rationibus esse provisum.'

1 Q. Metellus codd.: corr. Naugerius
2 posset Mueller

[28] quid est, quaeso, Metelle, iudicium conrumpere, si hoc non est, testis, praesertim Siculos, timidos homines et adflictos, non solum auctoritate deterrere, sed etiam consulari metu et duorum praetorum potestate1? quid faceres pro innocente homine2 et propinquo, cum propter hominem perditissimum atque alienissimum de officio ac dignitate decedis, et committis ut quod ille dictitat alicui qui te ignoret verum esse videatur?

1 potestate D et (in ras.) p1 al.: voluntate al. potestate L

2 homine innocente πb

[29] nam hoc Verrem dicere aiebant, te non fato, ut ceteros ex vestra familia, sed opera sua consulem factum. duo igitur consules et quaesitor erunt ex illius voluntate. 'non solum effugiemus,' inquit, 'hominem in quaerendo nimium diligentem, nimium servientem populi existimationi, M'. Glabrionem; accedet etiam nobis illud. iudex est M. Caesonius, conlega nostri accusatoris, homo in rebus iudicandis spectatus et cognitus, quem minime expediat esse in eo1 consilio quod conemur aliqua ratione conrumpere, propterea quod iam antea, cum iudex in Iuniano consilio fuisset, turpissimum illud facinus non solum graviter tulit, sed etiam in medium protulit. hunc iudicem ex Kalendis Ianuariis2 non habebimus3;

1 eo om. G2LK

2 Kal. Iunii DKZ: Kal. iūn. pq

3 habemus DG1pq al.


[30] Q. Manlium et Q. Cornificium, duos severissimos atque integerrimos iudices, quod tribuni plebis tum erunt, iudices non habebimus; P. Sulpicius, iudex tristis et integer, magistratum&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>27yx5841gdxdd8f2bm68uizu2drtipk</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>286306</id>
      <parentid>286277</parentid>
      <timestamp>2026-10-31T01:11:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sjgallagher2</username>
        <id>29663</id>
      </contributor>
      <origin>286306</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1973" sha1="007qhp2maqp48w8soojoe2oqnxzy1x6" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Sjgallagher2&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;sulturum potius quam officio et dignitati meae? arcessit alter consul designatus Siculos; veniunt non nulli, propterea quod {{tooltip|L. Metellus|Q. Metellus codd.: corr. Naugerius}} esset praetor in Sicilia. Cum iis ita loquitur, 'se consulem esse; fratrem suum alterum Siciliam provinciam obtinere, alterum esse quaesiturum de pecuniis repetundis; Verri ne noceri {{tooltip|possit|posset Mueller}} multis rationibus esse provisum.' {{pn|28|28}}Quid est, quaeso, Metelle, iudicium conrumpere, si hoc non est, testis, praesertim Siculos, timidos homines et adflictos, non solum auctoritate deterrere, sed etiam consulari metu et duorum praetorum {{tooltip|potestate|potestate D et (in ras.) p1 al.: voluntate al. potestate L}}? quid faceres pro {{tooltip|innocente homine|homine innocente πH}} et propinquo, cum propter hominem perditissimum atque alienissimum de officio ac dignitate decedis, et committis ut quod ille dictitat alicui qui te ignoret verum esse videatur? {{pn|29|29}}Nam hoc Verrem dicere aiebant, te non fato, ut ceteros ex vestra familia, sed opera sua consulem factum. Duo igitur consules et quaesitor erunt ex illius voluntate. 'Non solum effugiemus,' inquit, 'hominem in quaerendo nimium diligentem, nimium servientem populi existimationi, M'. Glabrionem; accedet etiam nobis illud. Iudex est M. Caesonius, conlega nostri accusatoris, homo in rebus iudicandis spectatus et cognitus, quem minime expediat esse in {{tooltip|eo|eo om. G2LK}} consilio quod conemur aliqua ratione conrumpere, propterea quod iam antea, cum iudex in Iuniano consilio fuisset, turpissimum illud facinus non solum graviter tulit, sed etiam in medium protulit. Hunc iudicem ex {{tooltip|Kalendis Ianuariis|Kal. Iunii DKZ: Kal. iūn. pq}} non {{tooltip|habebimus|habemus DG1pq al.}}; {{pn|30|30}}Q. Manlium et Q. Cornificium, duos severissimos atque integerrimos iudices, quod tribuni plebis tum erunt, iudices non habebimus; P. Sulpicius, iudex tristis et integer, magistratum&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>007qhp2maqp48w8soojoe2oqnxzy1x6</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>286311</id>
      <parentid>286306</parentid>
      <timestamp>2026-10-31T01:18:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sjgallagher2</username>
        <id>29663</id>
      </contributor>
      <comment>/* Emendata */</comment>
      <origin>286311</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2024" sha1="0ailvnh2mlij78uqdx4r70tna0qltoj" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Sjgallagher2&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;sulturum potius quam officio et dignitati meae? arcessit alter consul designatus Siculos; veniunt non nulli, propterea quod {{tooltip|L. Metellus|Q. Metellus codd.: corr. Naugerius}} esset praetor in Sicilia. Cum iis ita loquitur, 'se consulem esse; fratrem suum alterum Siciliam provinciam obtinere, alterum esse quaesiturum de pecuniis repetundis; Verri ne noceri {{tooltip|possit|posset Mueller}} multis rationibus esse provisum.' {{left sidenote|{{x-larger|{{pn|10|10}}}}}{{pn|10.28|28}}Quid est, quaeso, Metelle, iudicium conrumpere, si hoc non est, testis, praesertim Siculos, timidos homines et adflictos, non solum auctoritate deterrere, sed etiam consulari metu et duorum praetorum {{tooltip|potestate|potestate D et (in ras.) p1 al.: voluntate al. potestate L}}? quid faceres pro {{tooltip|innocente homine|homine innocente πH}} et propinquo, cum propter hominem perditissimum atque alienissimum de officio ac dignitate decedis, et committis ut quod ille dictitat alicui qui te ignoret verum esse videatur? {{pn|10.29|29}}Nam hoc Verrem dicere aiebant, te non fato, ut ceteros ex vestra familia, sed opera sua consulem factum. Duo igitur consules et quaesitor erunt ex illius voluntate. 'Non solum effugiemus,' inquit, 'hominem in quaerendo nimium diligentem, nimium servientem populi existimationi, M'. Glabrionem; accedet etiam nobis illud. Iudex est M. Caesonius, conlega nostri accusatoris, homo in rebus iudicandis spectatus et cognitus, quem minime expediat esse in {{tooltip|eo|eo om. G2LK}} consilio quod conemur aliqua ratione conrumpere, propterea quod iam antea, cum iudex in Iuniano consilio fuisset, turpissimum illud facinus non solum graviter tulit, sed etiam in medium protulit. Hunc iudicem ex {{tooltip|Kalendis Ianuariis|Kal. Iunii DKZ: Kal. iūn. pq}} non {{tooltip|habebimus|habemus DG1pq al.}}; {{pn|10.30|30}}Q. Manlium et Q. Cornificium, duos severissimos atque integerrimos iudices, quod tribuni plebis tum erunt, iudices non habebimus; P. Sulpicius, iudex tristis et integer, magistratum&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>0ailvnh2mlij78uqdx4r70tna0qltoj</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>286312</id>
      <parentid>286311</parentid>
      <timestamp>2026-10-31T01:18:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sjgallagher2</username>
        <id>29663</id>
      </contributor>
      <origin>286312</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2025" sha1="dgtaozahvtsrbjrnvdjg8tnkaj57j0a" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Sjgallagher2&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;sulturum potius quam officio et dignitati meae? arcessit alter consul designatus Siculos; veniunt non nulli, propterea quod {{tooltip|L. Metellus|Q. Metellus codd.: corr. Naugerius}} esset praetor in Sicilia. Cum iis ita loquitur, 'se consulem esse; fratrem suum alterum Siciliam provinciam obtinere, alterum esse quaesiturum de pecuniis repetundis; Verri ne noceri {{tooltip|possit|posset Mueller}} multis rationibus esse provisum.' {{left sidenote|{{x-larger|{{pn|10|10}}}}}}{{pn|10.28|28}}Quid est, quaeso, Metelle, iudicium conrumpere, si hoc non est, testis, praesertim Siculos, timidos homines et adflictos, non solum auctoritate deterrere, sed etiam consulari metu et duorum praetorum {{tooltip|potestate|potestate D et (in ras.) p1 al.: voluntate al. potestate L}}? quid faceres pro {{tooltip|innocente homine|homine innocente πH}} et propinquo, cum propter hominem perditissimum atque alienissimum de officio ac dignitate decedis, et committis ut quod ille dictitat alicui qui te ignoret verum esse videatur? {{pn|10.29|29}}Nam hoc Verrem dicere aiebant, te non fato, ut ceteros ex vestra familia, sed opera sua consulem factum. Duo igitur consules et quaesitor erunt ex illius voluntate. 'Non solum effugiemus,' inquit, 'hominem in quaerendo nimium diligentem, nimium servientem populi existimationi, M'. Glabrionem; accedet etiam nobis illud. Iudex est M. Caesonius, conlega nostri accusatoris, homo in rebus iudicandis spectatus et cognitus, quem minime expediat esse in {{tooltip|eo|eo om. G2LK}} consilio quod conemur aliqua ratione conrumpere, propterea quod iam antea, cum iudex in Iuniano consilio fuisset, turpissimum illud facinus non solum graviter tulit, sed etiam in medium protulit. Hunc iudicem ex {{tooltip|Kalendis Ianuariis|Kal. Iunii DKZ: Kal. iūn. pq}} non {{tooltip|habebimus|habemus DG1pq al.}}; {{pn|10.30|30}}Q. Manlium et Q. Cornificium, duos severissimos atque integerrimos iudices, quod tribuni plebis tum erunt, iudices non habebimus; P. Sulpicius, iudex tristis et integer, magistratum&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>dgtaozahvtsrbjrnvdjg8tnkaj57j0a</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pagina:M. Tulli Ciceronis Orationes- Divinatio in Q. Caecilium. In C. Verrem (IA abr4565.0001.001.umich.edu).pdf/62</title>
    <ns>104</ns>
    <id>88011</id>
    <revision>
      <id>286278</id>
      <timestamp>2026-10-30T20:12:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sjgallagher2</username>
        <id>29663</id>
      </contributor>
      <comment>/* Nondum emendata */ Paginam instituit, scribens 'ineat oportet Nonis Decembribus; M. Crepereius ex acerrima illa equestri familia et disciplina, L. Cassius ex familia cum ad ceteras res tum ad iudicandum severissima, Cn. Tremellius, homo summa religione et diligentia, tres hi homines veteres tribuni militares sunt designati; ex Kalendis Ianuariis1 non iudicabunt. subsortiemur etiam in M. Metelli locum, quoniam is huic ipsi quaestioni praefuturus est. ita secundum Kalendas Ianuarias2 et prae...</comment>
      <origin>286278</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1914" sha1="n6vgnjgce2l1jupeeohw5umjfxg8nav" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Sjgallagher2&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;ineat oportet Nonis Decembribus; M. Crepereius ex acerrima illa equestri familia et disciplina, L. Cassius ex familia cum ad ceteras res tum ad iudicandum severissima, Cn. Tremellius, homo summa religione et diligentia, tres hi homines veteres tribuni militares sunt designati; ex Kalendis Ianuariis1 non iudicabunt. subsortiemur etiam in M. Metelli locum, quoniam is huic ipsi quaestioni praefuturus est. ita secundum Kalendas Ianuarias2 et praetore et prope toto commutato consilio3 magnas accusatoris minas magnamque exspectationem iudici4 ad nostrum arbitrium libidinemque eludemus.'

1 kal. iūn p

2 ian. Dp: §36

3 prope toto comm. cons. DG1: prope cons. toto comm. πbD2K: prope toto cons. comm. rell. praeter Z., in quo est toto prope comm. cons.

4 exspect. iud. Dp et pler.: iud. exspect. bsδ edd.

[31] Nonae sunt hodie Sextiles; hora viii convenire coepistis; hunc diem iam ne numerant quidem. decem dies sunt ante ludos votivos, quos Cn. Pompeius facturus est; hi ludi dies quindecim auferent; deinde continuo Romani consequentur. ita prope xl diebus interpositis tum denique se ad ea quae a nobis dicta erunt responsuros esse arbitrantur; deinde se ducturos et dicendo et excusando1 facile ad ludos victoriae; cum his plebeios esse coniunctos, secundum quos aut nulli aut perpauci2 dies ad agendum futuri sunt: ita defessa ac refrigerata accusatione rem integram ad M. Metellum praetorem esse venturam. quem ego hominem, si eius fidei diffisus essem, iudicem non retinuissem;

1 accusando Dp et pler.

2 perpauci D al. π: pauci Kbδ

[32] nunc tamen hoc animo sum ut eo iudice quam praetore hanc rem transigi malim, et iurato suam quam iniurato aliorum tabellas committere.
nunc ego, iudices, iam vos consulo quid mihi faciendum putetis; id enim consili mihi profecto taciti dabitis quod egomet mihi necessario capiendum intellego. si utar ad dicendum meo legitimo tempore, mei laboris industriae&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>n6vgnjgce2l1jupeeohw5umjfxg8nav</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>286307</id>
      <parentid>286278</parentid>
      <timestamp>2026-10-31T01:13:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sjgallagher2</username>
        <id>29663</id>
      </contributor>
      <comment>/* Emendata */</comment>
      <origin>286307</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2023" sha1="enhapps8uhi5k2t7qhpta0j52qv8aba" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Sjgallagher2&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;ineat oportet Nonis Decembribus; M. Crepereius ex acerrima illa equestri familia et disciplina, L. Cassius ex familia cum ad ceteras res tum ad iudicandum severissima, Cn. Tremellius, homo summa religione et diligentia, tres hi homines veteres tribuni militares sunt designati; ex Kalendis Ianuariis1 non iudicabunt. Subsortiemur etiam in M. Metelli locum, quoniam is huic ipsi quaestioni praefuturus est. Ita secundum {{tooltip|Kalendas|kal. iūn p}} {{tooltip|Ianuarias|ian. Dp: §36}} et praetore et {{tooltip|prope toto commutato consilio|prope toto comm. cons. DG1: prope cons. toto comm. πbD2K: prope toto cons. comm. rell. praeter Z., in quo est toto prope comm. cons.}} magnas accusatoris minas magnamque {{tooltip|exspectationem iudici|exspect. iud. Dp et pler.: iud. exspect. bsδ edd.}} ad nostrum arbitrium libidinemque eludemus.' {{pn|10.31|31}}Nonae sunt hodie Sextiles; hora viii convenire coepistis; hunc diem iam ne numerant quidem. Decem dies sunt ante ludos votivos, quos Cn. Pompeius facturus est; hi ludi dies quindecim auferent; deinde continuo Romani consequentur. Ita prope xl diebus interpositis tum denique se ad ea quae a nobis dicta erunt responsuros esse arbitrantur; deinde se ducturos et dicendo et {{tooltip|excusando|accusando Dp et pler.}} facile ad ludos victoriae; cum his plebeios esse coniunctos, secundum quos aut nulli aut {{tooltip|perpauci|perpauci D al. π: pauci Kbδ}} dies ad agendum futuri sunt: ita defessa ac refrigerata accusatione rem integram ad M. Metellum praetorem esse venturam. Quem ego hominem, si eius fidei diffisus essem, iudicem non retinuissem; {{pn|32|32}}Nunc tamen hoc animo sum ut eo iudice quam praetore hanc rem transigi malim, et iurato suam quam iniurato aliorum tabellas committere. 

{{left sidenote|{{x-larger|{{pn|11|11}}}}}}Nunc ego, iudices, iam vos consulo quid mihi faciendum putetis; id enim consili mihi profecto taciti dabitis quod egomet mihi necessario capiendum intellego. Si utar ad dicendum meo legitimo tempore, mei laboris industriae&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>enhapps8uhi5k2t7qhpta0j52qv8aba</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>286308</id>
      <parentid>286307</parentid>
      <timestamp>2026-10-31T01:14:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sjgallagher2</username>
        <id>29663</id>
      </contributor>
      <origin>286308</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2022" sha1="p0j4vtul7efgala9nxkp0xcn3rqscyb" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Sjgallagher2&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;ineat oportet Nonis Decembribus; M. Crepereius ex acerrima illa equestri familia et disciplina, L. Cassius ex familia cum ad ceteras res tum ad iudicandum severissima, Cn. Tremellius, homo summa religione et diligentia, tres hi homines veteres tribuni militares sunt designati; ex {{tooltip|Kalendis Ianuariis|kal. iūn p}} non iudicabunt. Subsortiemur etiam in M. Metelli locum, quoniam is huic ipsi quaestioni praefuturus est. Ita secundum Kalendas {{tooltip|Ianuarias|ian. Dp: §36}} et praetore et {{tooltip|prope toto commutato consilio|prope toto comm. cons. DG1: prope cons. toto comm. πbD2K: prope toto cons. comm. rell. praeter Z., in quo est toto prope comm. cons.}} magnas accusatoris minas magnamque {{tooltip|exspectationem iudici|exspect. iud. Dp et pler.: iud. exspect. bsδ edd.}} ad nostrum arbitrium libidinemque eludemus.' {{pn|10.31|31}}Nonae sunt hodie Sextiles; hora viii convenire coepistis; hunc diem iam ne numerant quidem. Decem dies sunt ante ludos votivos, quos Cn. Pompeius facturus est; hi ludi dies quindecim auferent; deinde continuo Romani consequentur. Ita prope xl diebus interpositis tum denique se ad ea quae a nobis dicta erunt responsuros esse arbitrantur; deinde se ducturos et dicendo et {{tooltip|excusando|accusando Dp et pler.}} facile ad ludos victoriae; cum his plebeios esse coniunctos, secundum quos aut nulli aut {{tooltip|perpauci|perpauci D al. π: pauci Kbδ}} dies ad agendum futuri sunt: ita defessa ac refrigerata accusatione rem integram ad M. Metellum praetorem esse venturam. Quem ego hominem, si eius fidei diffisus essem, iudicem non retinuissem; {{pn|32|32}}Nunc tamen hoc animo sum ut eo iudice quam praetore hanc rem transigi malim, et iurato suam quam iniurato aliorum tabellas committere. 

{{left sidenote|{{x-larger|{{pn|11|11}}}}}}Nunc ego, iudices, iam vos consulo quid mihi faciendum putetis; id enim consili mihi profecto taciti dabitis quod egomet mihi necessario capiendum intellego. Si utar ad dicendum meo legitimo tempore, mei laboris industriae&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>p0j4vtul7efgala9nxkp0xcn3rqscyb</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pagina:M. Tulli Ciceronis Orationes- Divinatio in Q. Caecilium. In C. Verrem (IA abr4565.0001.001.umich.edu).pdf/63</title>
    <ns>104</ns>
    <id>88012</id>
    <revision>
      <id>286279</id>
      <timestamp>2026-10-30T20:12:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sjgallagher2</username>
        <id>29663</id>
      </contributor>
      <comment>/* Nondum emendata */ Paginam instituit, scribens 'diligentiaeque capiam fructum, et hac accusatione1 perficiam ut nemo umquam post hominum memoriam paratior, vigilantior, compositior ad iudicium venisse videatur. sed in hac laude industriae meae reus ne elabatur summum periculum est. quid est igitur2 quod fieri possit? non obscurum, opinor, neque absconditum.   1 et hac accus. scripsi: et ex accus. DZp al.: et excus. K: ex accus. (om. et) G2: et mea accus. Klotz  2 igitur Dp et pler.: ergo G...</comment>
      <origin>286279</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1945" sha1="m1q97999cmnrcyqar0nehlyf2z2xjqx" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Sjgallagher2&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;diligentiaeque capiam fructum, et hac accusatione1 perficiam ut nemo umquam post hominum memoriam paratior, vigilantior, compositior ad iudicium venisse videatur. sed in hac laude industriae meae reus ne elabatur summum periculum est. quid est igitur2 quod fieri possit? non obscurum, opinor, neque absconditum.


1 et hac accus. scripsi: et ex accus. DZp al.: et excus. K: ex accus. (om. et) G2: et mea accus. Klotz

2 igitur Dp et pler.: ergo G2K

[33] fructum istum laudis, qui ex perpetua oratione percipi potuit, in alia tempora reservemus: nunc hominem tabulis, testibus, privatis publicisque litteris auctoritatibusque accusemus. res omnis mihi1 tecum erit, Hortensi. dicam aperte. si te mecum dicendo ac diluendis criminibus in hac causa contendere putarem, ego quoque in accusando atque in explicandis criminibus operam consumerem: nunc quoniam pugnare contra me instituisti non tam ex tua natura quam ex istius tempore et causa malitiose2, necesse est istius modi rationi aliquo consilio obsistere.

1 mihi p al.: om. Dψ

2 malitiose secl. Bake, edd. (ċmalitioseċ p; cf. i, §§91 (ċcopioseċ), 139, 147)


[34] tua ratio1 est ut secundum binos ludos mihi respondere incipias, mea ut ante primos ludos comperendinem. ita fiet ut tua ista ratio existimetur astuta, meum hoc consilium necessarium.

verum illud quod institueram dicere, mihi rem tecum esse, huius modi est. ego cum hanc causam Siculorum rogatu recepissem, idque mihi amplum et praeclarum existimassem, eos velle meae fidei diligentiaeque periculum facere qui innocentiae abstinentiaeque fecissent, tum suscepto negotio maius quiddam mihi proposui, in quo meam in rem publicam voluntatem populus Romanus perspicere posset.


1 ratio fert malit Mueller

[35] nam illud mihi nequaquam dignum industria conatuque meo videbatur, istum a me in iudicium iam omnium iudicio condemnatum vocari, nisi ista tua intolerabilis potentia, et ea cupiditas qua per hosce annos in qui-&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>m1q97999cmnrcyqar0nehlyf2z2xjqx</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>286313</id>
      <parentid>286279</parentid>
      <timestamp>2026-10-31T01:31:50Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sjgallagher2</username>
        <id>29663</id>
      </contributor>
      <comment>/* Emendata */</comment>
      <origin>286313</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2054" sha1="rditvo6qfvibj9z5qgf5neydnwuxsnu" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Sjgallagher2&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;diligentiaeque capiam fructum, {{tooltip|et hac accusatione|et hac accus. scripsi: et ex accus. DZp al.: et excus. K: ex accus. (om. et) G2: et mea accus. Klotz}} perficiam ut nemo umquam post hominum memoriam paratior, vigilantior, compositior ad iudicium venisse videatur. Sed in hac laude industriae meae reus ne elabatur summum periculum est. Quid est {{tooltip|igitur|igitur Dp et pler.: ergo G2K}} quod fieri possit? non obscurum, opinor, neque absconditum. {{pn|11.33|33}}Fructum istum laudis, qui ex perpetua oratione percipi potuit, in alia tempora reservemus: nunc hominem tabulis, testibus, privatis publicisque litteris auctoritatibusque accusemus. Res omnis {{tooltip|mihi|mihi p al.: om. Dψ}} tecum erit, Hortensi. Dicam aperte. Si te mecum dicendo ac diluendis criminibus in hac causa contendere putarem, ego quoque in accusando atque in explicandis criminibus operam consumerem: nunc quoniam pugnare contra me instituisti non tam ex tua natura quam ex istius tempore et causa {{tooltip|malitiose|malitiose secl. Bake, edd. (malitiose p; cf. i, §§91 (copiose), 139, 147) ==TODO==}}, necesse est istius modi rationi aliquo consilio obsistere. {{pn|11.34|34}}Tua {{tooltip|ratio|ratio fert malit Mueller}} est ut secundum binos ludos mihi respondere incipias, mea ut ante primos ludos comperendinem. Ita fiet ut tua ista ratio existimetur astuta, meum hoc consilium necessarium. 

{{left sidenote|{{x-larger|{{pn|12|12}}}}}}Verum illud quod institueram dicere, mihi rem tecum esse, huius modi est. Ego cum hanc causam Siculorum rogatu recepissem, idque mihi amplum et praeclarum existimassem, eos velle meae fidei diligentiaeque periculum facere qui innocentiae abstinentiaeque fecissent, tum suscepto negotio maius quiddam mihi proposui, in quo meam in rem publicam voluntatem populus Romanus perspicere posset. {{pn|12.35|35}}Nam illud mihi nequaquam dignum industria conatuque meo videbatur, istum a me in iudicium iam omnium iudicio condemnatum vocari, nisi ista tua intolerabilis potentia, et ea cupiditas qua per hosce annos in qui-&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>rditvo6qfvibj9z5qgf5neydnwuxsnu</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pagina:M. Tulli Ciceronis Orationes- Divinatio in Q. Caecilium. In C. Verrem (IA abr4565.0001.001.umich.edu).pdf/64</title>
    <ns>104</ns>
    <id>88013</id>
    <revision>
      <id>286280</id>
      <timestamp>2026-10-30T20:13:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sjgallagher2</username>
        <id>29663</id>
      </contributor>
      <comment>/* Nondum emendata */ Paginam instituit, scribens 'busdam iudiciis usus es, etiam in istius hominis desperati causa interponeretur. nunc vero, quoniam haec te omnis dominatio regnumque iudiciorum tanto opere delectat, et sunt homines quos libidinis infamiaeque suae neque pudeat neque taedeat, qui quasi de industria in odium offensionemque populi Romani inruere videantur, hoc me profiteor suscepisse magnum fortasse onus et mihi periculosum1, verum tamen dignum in quo omnis nervos aetatis indus...</comment>
      <origin>286280</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1901" sha1="ixjgzajtca78vea5g7ynie4gkje0bth" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Sjgallagher2&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;busdam iudiciis usus es, etiam in istius hominis desperati causa interponeretur. nunc vero, quoniam haec te omnis dominatio regnumque iudiciorum tanto opere delectat, et sunt homines quos libidinis infamiaeque suae neque pudeat neque taedeat, qui quasi de industria in odium offensionemque populi Romani inruere videantur, hoc me profiteor suscepisse magnum fortasse onus et mihi periculosum1, verum tamen dignum in quo omnis nervos aetatis industriaeque meae contenderem.

1 periculosum D al. pb: periculosissimum qr

[36] quoniam totus ordo paucorum improbitate et audacia premitur et urgetur infamia iudiciorum, profiteor huic generi hominum me inimicum accusatorem, odiosum, adsiduum, acerbum adversarium. hoc mihi1 sumo, hoc mihi deposco, quod agam in magistratu, quod agam ex eo loco ex quo me populus Romanus ex Kalendis Ianuariis2 secum3 agere de re publica ac de hominibus improbis voluit; hoc munus aedilitatis meae populo Romano amplissimum pulcherrimumque polliceor. moneo, praedico, ante denuntio: qui aut deponere aut accipere aut recipere4 aut polliceri aut sequestres aut interpretes corrumpendi iudici solent esse, quique ad hanc rem aut potentiam aut impudentiam suam professi sunt, abstineant in hoc iudicio manus animosque ab hoc scelere nefario.

1 mihi (ante sumo) om. Dψ

2 Ian. D: Iun. p

3 secum habere Dp et pler.

4 aut accipere aut recipere π Asc.: aut rec. aut acc. Dψb

[37] erit tum consul Hortensius cum summo imperio et potestate, ego autem aedilis, hoc est paulo amplius quam privatus; tamen haec huius modi1 res est quam me acturum esse polliceor, ita populo Romano grata atque iucunda, ut ipse consul in hac causa prae me minus etiam, si fieri possit, quam privatus esse videatur.
omnia non modo commemorabuntur, sed etiam expositis certis rebus agentur, quae inter decem annos, posteaquam 


1 haec huius modi pb al.: haec huiusce modi D al.: huius modi haec qr&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>ixjgzajtca78vea5g7ynie4gkje0bth</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>286314</id>
      <parentid>286280</parentid>
      <timestamp>2026-10-31T01:32:47Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sjgallagher2</username>
        <id>29663</id>
      </contributor>
      <comment>/* Emendata */</comment>
      <origin>286314</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2011" sha1="glkq9yiidugu1dtdqxex5dtlauvs1es" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Sjgallagher2&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;busdam iudiciis usus es, etiam in istius hominis desperati causa interponeretur. Nunc vero, quoniam haec te omnis dominatio regnumque iudiciorum tanto opere delectat, et sunt homines quos libidinis infamiaeque suae neque pudeat neque taedeat, qui quasi de industria in odium offensionemque populi Romani inruere videantur, hoc me profiteor suscepisse magnum fortasse onus et mihi {{tooltip|periculosum|periculosum D al. pb: periculosissimum qr}}, verum tamen dignum in quo omnis nervos aetatis industriaeque meae contenderem. {{pn|12.36|36}}Quoniam totus ordo paucorum improbitate et audacia premitur et urgetur infamia iudiciorum, profiteor huic generi hominum me inimicum accusatorem, odiosum, adsiduum, acerbum adversarium. Hoc {{tooltip|mihi1|mihi (ante sumo) om. Dψ}} sumo, hoc mihi deposco, quod agam in magistratu, quod agam ex eo loco ex quo me populus Romanus ex Kalendis {{tooltip|Ianuariis|Ian. D: Iun. p}} {{tooltip|secum|secum habere Dp et pler.}} agere de re publica ac de hominibus improbis voluit; hoc munus aedilitatis meae populo Romano amplissimum pulcherrimumque polliceor. Moneo, praedico, ante denuntio: qui aut deponere {{tooltip|aut accipere aut recipere|aut accipere aut recipere π Asc.: aut rec. aut acc. Dψb}} aut polliceri aut sequestres aut interpretes corrumpendi iudici solent esse, quique ad hanc rem aut potentiam aut impudentiam suam professi sunt, abstineant in hoc iudicio manus animosque ab hoc scelere nefario. {{left sidenote|{{x-larger|{{pn|13|13}}}}}}{{pn|13.37|37}}Erit tum consul Hortensius cum summo imperio et potestate, ego autem aedilis, hoc est paulo amplius quam privatus; tamen haec {{tooltip|huius modi|haec huius modi pb al.: haec huiusce modi D al.: huius modi haec qr}} res est quam me acturum esse polliceor, ita populo Romano grata atque iucunda, ut ipse consul in hac causa prae me minus etiam, si fieri possit, quam privatus esse videatur. 

Omnia non modo commemorabuntur, sed etiam expositis certis rebus agentur, quae inter decem annos, posteaquam&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>glkq9yiidugu1dtdqxex5dtlauvs1es</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>286315</id>
      <parentid>286314</parentid>
      <timestamp>2026-10-31T01:33:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sjgallagher2</username>
        <id>29663</id>
      </contributor>
      <origin>286315</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2010" sha1="1bf401tq7d9f7lqo29xrue42jbwuzzj" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Sjgallagher2&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;busdam iudiciis usus es, etiam in istius hominis desperati causa interponeretur. Nunc vero, quoniam haec te omnis dominatio regnumque iudiciorum tanto opere delectat, et sunt homines quos libidinis infamiaeque suae neque pudeat neque taedeat, qui quasi de industria in odium offensionemque populi Romani inruere videantur, hoc me profiteor suscepisse magnum fortasse onus et mihi {{tooltip|periculosum|periculosum D al. pb: periculosissimum qr}}, verum tamen dignum in quo omnis nervos aetatis industriaeque meae contenderem. {{pn|12.36|36}}Quoniam totus ordo paucorum improbitate et audacia premitur et urgetur infamia iudiciorum, profiteor huic generi hominum me inimicum accusatorem, odiosum, adsiduum, acerbum adversarium. Hoc {{tooltip|mihi|mihi (ante sumo) om. Dψ}} sumo, hoc mihi deposco, quod agam in magistratu, quod agam ex eo loco ex quo me populus Romanus ex Kalendis {{tooltip|Ianuariis|Ian. D: Iun. p}} {{tooltip|secum|secum habere Dp et pler.}} agere de re publica ac de hominibus improbis voluit; hoc munus aedilitatis meae populo Romano amplissimum pulcherrimumque polliceor. Moneo, praedico, ante denuntio: qui aut deponere {{tooltip|aut accipere aut recipere|aut accipere aut recipere π Asc.: aut rec. aut acc. Dψb}} aut polliceri aut sequestres aut interpretes corrumpendi iudici solent esse, quique ad hanc rem aut potentiam aut impudentiam suam professi sunt, abstineant in hoc iudicio manus animosque ab hoc scelere nefario. {{left sidenote|{{x-larger|{{pn|13|13}}}}}}{{pn|13.37|37}}Erit tum consul Hortensius cum summo imperio et potestate, ego autem aedilis, hoc est paulo amplius quam privatus; tamen {{tooltip|haec huius modi|haec huius modi pb al.: haec huiusce modi D al.: huius modi haec qr}} res est quam me acturum esse polliceor, ita populo Romano grata atque iucunda, ut ipse consul in hac causa prae me minus etiam, si fieri possit, quam privatus esse videatur. 

Omnia non modo commemorabuntur, sed etiam expositis certis rebus agentur, quae inter decem annos, posteaquam&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>1bf401tq7d9f7lqo29xrue42jbwuzzj</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pagina:M. Tulli Ciceronis Orationes- Divinatio in Q. Caecilium. In C. Verrem (IA abr4565.0001.001.umich.edu).pdf/65</title>
    <ns>104</ns>
    <id>88014</id>
    <revision>
      <id>286281</id>
      <timestamp>2026-10-30T20:13:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sjgallagher2</username>
        <id>29663</id>
      </contributor>
      <comment>/* Nondum emendata */ Paginam instituit, scribens 'iudicia ad senatum translata sunt, in rebus iudicandis nefarie flagitioseque facta sunt.  [38] cognoscet ex me populus Romanus quid sit quam ob rem, cum equester ordo iudicaret, annos prope quinquaginta continuos in1 nullo, iudices2, equite Romano iudicante3 ne tenuissima quidem suspicio acceptae pecuniae ob rem iudicandam constituta sit; quid sit quod, iudiciis ad senatorium ordinem translatis sublataque populi Romani in unum quemque vestrum...</comment>
      <origin>286281</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2078" sha1="lmgap4vbclxmpt20xr20agvhzzzfe0f" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Sjgallagher2&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;iudicia ad senatum translata sunt, in rebus iudicandis nefarie flagitioseque facta sunt.

[38] cognoscet ex me populus Romanus quid sit quam ob rem, cum equester ordo iudicaret, annos prope quinquaginta continuos in1 nullo, iudices2, equite Romano iudicante3 ne tenuissima quidem suspicio acceptae pecuniae ob rem iudicandam constituta sit; quid sit quod, iudiciis ad senatorium ordinem translatis sublataque populi Romani in unum quemque vestrum potestate, Q. Calidius damnatus dixerit minoris HS4 triciens praetorium hominem honeste non posse damnari; quid sit quod, P. Septimio senatore damnato Q. Hortensio praetore de pecuniis repetundis, lis aestimata sit eo nomine, quod ille ob rem iudicandam pecuniam accepisset.

1 in add. Zumpt

2 iudices scripsi (cf. ii §13 ad fin.): iudice codd.

3 equite Rom. iudicante secl. Madv. edd.

4 xxx Dpq: xxx rell.

[39] quod1 in C. Herennio, quod in C. Popilio2, senatoribus, qui ambo peculatus damnati sunt, quod in M. Atilio, qui de maiestate damnatus est, hoc planum factum est3, eos pecuniam ob rem iudicandam accepisse, quod inventi sunt4 senatores qui C. Verre praetore urbano sortiente exirent in eum reum quem incognita causa condemnarent, quod inventus est5 senator qui, cum iudex esset, in eodem iudicio et6 ab reo pecuniam acciperet quam iudicibus divideret, et ab accusatore ut reum condemnaret.

1 Quid? quod scripsi: quod codd.

2 Popilio Dp: Popillio al.

3 est... sunt... est codd. (cf. i §20, ii §32): sit... sint... sit edd.

4 est... sunt... est codd. (cf. i §20, ii §32): sit... sint... sit edd.

5 est... sunt... est codd. (cf. i §20, ii §32): sit... sint... sit edd.

6 et om. D al. π

[40] iam vero quo modo ego illam 4o labem ignominiam calamitatemque totius ordinis conquerar, hoc factum esse in hac civitate, cum senatorius ordo iudicaret, ut discoloribus signis iuratorum hominum sententiae notarentur? haec omnia me diligenter severeque acturum esse polliceor.
quo me tandem animo fore putatis1, si quid in hoc ipso iudicio intellexero simili aliqua ratione esse violatum atque 

1 putetis D al. prb&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>lmgap4vbclxmpt20xr20agvhzzzfe0f</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>286316</id>
      <parentid>286281</parentid>
      <timestamp>2026-10-31T01:34:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sjgallagher2</username>
        <id>29663</id>
      </contributor>
      <comment>/* Emendata */</comment>
      <origin>286316</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2066" sha1="atlm4c9rgu7t5lme6np2gneqtwd9msy" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Sjgallagher2&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;iudicia ad senatum translata sunt, in rebus iudicandis nefarie flagitioseque facta sunt. {{pn|13.38|38}}Cognoscet ex me populus Romanus quid sit quam ob rem, cum equester ordo iudicaret, annos prope quinquaginta continuos {{tooltip|in|in add. Zumpt}} nullo, {{tooltip|iudices|iudices scripsi (cf. ii §13 ad fin.): iudice codd.}}, {{tooltip|equite Romano iudicante|equite Rom. iudicante secl. Madv. edd.}} ne tenuissima quidem suspicio acceptae pecuniae ob rem iudicandam constituta sit; quid sit quod, iudiciis ad senatorium ordinem translatis sublataque populi Romani in unum quemque vestrum potestate, Q. Calidius damnatus dixerit minoris {{tooltip|HS|xxx Dpq: xxx rell.}} triciens praetorium hominem honeste non posse damnari; quid sit quod, P. Septimio senatore damnato Q. Hortensio praetore de pecuniis repetundis, lis aestimata sit eo nomine, quod ille ob rem iudicandam pecuniam accepisset. {{pn|13.39|39}}{{tooltip|Quod|Quid? quod scripsi: quod codd.}} in C. Herennio, quod in C. {{tooltip|Popilio|Popilio Dp: Popillio al.}}, senatoribus, qui ambo peculatus damnati sunt, quod in M. Atilio, qui de maiestate damnatus est, hoc planum factum {{tooltip|est|est... sunt... est codd. (cf. i §20, ii §32): sit... sint... sit edd.}}, eos pecuniam ob rem iudicandam accepisse, quod inventi sunt senatores qui C. Verre praetore urbano sortiente exirent in eum reum quem incognita causa condemnarent, quod inventus est senator qui, cum iudex esset, in eodem iudicio {{tooltip|et|et om. D al. π}} ab reo pecuniam acciperet quam iudicibus divideret, et ab accusatore ut reum condemnaret. {{pn|13.40|40}}Iam vero quo modo ego illam labem ignominiam calamitatemque totius ordinis conquerar, hoc factum esse in hac civitate, cum senatorius ordo iudicaret, ut discoloribus signis iuratorum hominum sententiae notarentur? haec omnia me diligenter severeque acturum esse polliceor. 

{{left sidenote|{{x-larger|{{pn|14|14}}}}}}Quo me tandem animo fore {{tooltip|putatis|putetis D al. prb}}, si quid in hoc ipso iudicio intellexero simili aliqua ratione esse violatum atque&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>atlm4c9rgu7t5lme6np2gneqtwd9msy</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pagina:M. Tulli Ciceronis Orationes- Divinatio in Q. Caecilium. In C. Verrem (IA abr4565.0001.001.umich.edu).pdf/66</title>
    <ns>104</ns>
    <id>88015</id>
    <revision>
      <id>286282</id>
      <timestamp>2026-10-30T20:14:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sjgallagher2</username>
        <id>29663</id>
      </contributor>
      <comment>/* Nondum emendata */ Paginam instituit, scribens ' commissum? cum praesertim2 planum facere multis testibus possim C. Verrem in Sicilia multis audientibus saepe dixisse se habere hominem potentem cuius fiducia provinciam spoliaret3; neque sibi soli pecuniam quaerere, sed ita triennium illud praeturae Siciliensis distributum habere ut secum praeclare agi diceret si unius anni quaestum in rem suam converteret, alterum patronis et defensoribus4 traderet, tertium illum uberrimum quaestuosissimum...</comment>
      <origin>286282</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1860" sha1="qr7t1t9hvz969cmbk1i0id4xyl1g8zt" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Sjgallagher2&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;
commissum? cum praesertim2 planum facere multis testibus possim C. Verrem in Sicilia multis audientibus saepe dixisse se habere hominem potentem cuius fiducia provinciam spoliaret3; neque sibi soli pecuniam quaerere, sed ita triennium illud praeturae Siciliensis distributum habere ut secum praeclare agi diceret si unius anni quaestum in rem suam converteret, alterum patronis et defensoribus4 traderet, tertium illum uberrimum quaestuosissimumque annum totum iudicibus reservaret.

2 praesertim pbδ: om. Dψ edd.

3 exspoliaret G2LK

4 defensoribus Dψ: def. suis pbδ

[41] ex quo mihi venit in mentem illud dicere, quod apud M'. Glabrionem nuper cum in reiciundis iudicibus commemorassem intellexi vehementer populum Romanum commoveri, me arbitrari fore uti nationes exterae legatos ad populum Romanum mitterent, ut lex de pecuniis repetundis iudiciumque tolleretur; si enim iudicia nulla sint,, tantum unum quemque ablaturum putant quantum sibi ac liberis suis satis esse arbitretur; nunc, quod eius modi iudicia sint tantum unum quemque auferre quantum sibi, patronis, advocatis, praetori, iudicibus satis futurum sit; hoc profecto infinitum esse; se avarissimi hominis cupiditati satis facere posse, nocentissimi1 victoriae non posse.

1 nocentissimi Schol. Gronov. Madv.: -tissimae codd.

[42] O commemoranda iudicia praeclaramque existimationem nostri ordinis, cum socii populi Romani iudicia de pecuniis repetundis fieri nolunt, quae a maioribus nostris sociorum causa comparata sunt! an iste umquam de se bonam spem habuisset, nisi de vobis malam opinionem animo imbibisset? quo maiore etiam, si fieri potest, apud vos odio esse debet quam est apud populum Romanum, cum in avaritia, scelere, periurio vos sui similis esse arbitretur.

[43] cui loco, per deos immortalis, iudices, consulite ac providete! moneo praedicoque id quod intellego, tempus&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>qr7t1t9hvz969cmbk1i0id4xyl1g8zt</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>286317</id>
      <parentid>286282</parentid>
      <timestamp>2026-10-31T01:35:29Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sjgallagher2</username>
        <id>29663</id>
      </contributor>
      <comment>/* Emendata */</comment>
      <origin>286317</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2094" sha1="bqni02wadvz8rbqyxy0k6hyrdqcym03" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Sjgallagher2&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;commissum? cum {{tooltip|praesertim|praesertim pbδ: om. Dψ edd.}} planum facere multis testibus possim C. Verrem in Sicilia multis audientibus saepe dixisse se habere hominem potentem cuius fiducia provinciam {{tooltip|spoliaret|exspoliaret G2LK}}; neque sibi soli pecuniam quaerere, sed ita triennium illud praeturae Siciliensis distributum habere ut secum praeclare agi diceret si unius anni quaestum in rem suam converteret, alterum patronis et {{tooltip|defensoribus|defensoribus Dψ: def. suis pbδ}} traderet, tertium illum uberrimum quaestuosissimumque annum totum iudicibus reservaret. {{pn|14.41|41}}Ex quo mihi venit in mentem illud dicere, quod apud M'. Glabrionem nuper cum in reiciundis iudicibus commemorassem intellexi vehementer populum Romanum commoveri, me arbitrari fore uti nationes exterae legatos ad populum Romanum mitterent, ut lex de pecuniis repetundis iudiciumque tolleretur; si enim iudicia nulla sint,, tantum unum quemque ablaturum putant quantum sibi ac liberis suis satis esse arbitretur; nunc, quod eius modi iudicia sint tantum unum quemque auferre quantum sibi, patronis, advocatis, praetori, iudicibus satis futurum sit; hoc profecto infinitum esse; se avarissimi hominis cupiditati satis facere posse, {{tooltip|nocentissimi|nocentissimi Schol. Gronov. Madv.: -tissimae codd.}} victoriae non posse. {{pn|14.42|42}}O commemoranda iudicia praeclaramque existimationem nostri ordinis, cum socii populi Romani iudicia de pecuniis repetundis fieri nolunt, quae a maioribus nostris sociorum causa comparata sunt! an iste umquam de se bonam spem habuisset, nisi de vobis malam opinionem animo imbibisset? quo maiore etiam, si fieri potest, apud vos odio esse debet quam est apud populum Romanum, cum in avaritia, scelere, periurio vos sui similis esse arbitretur. 

{{left sidenote|{{x-larger|{{pn|15|15}}}}}}{{pn|15.43|43}}Cui loco, per deos immortalis, iudices, consulite ac providete! moneo praedicoque id quod intellego, {{tooltip|tempus|tempus hoc vobis divin. D al.: tempus hoc. div. vobis LKs: tempus opportunissimum (oport. p) vobis hoc divinitus pbrδ}}&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>bqni02wadvz8rbqyxy0k6hyrdqcym03</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pagina:M. Tulli Ciceronis Orationes- Divinatio in Q. Caecilium. In C. Verrem (IA abr4565.0001.001.umich.edu).pdf/67</title>
    <ns>104</ns>
    <id>88016</id>
    <revision>
      <id>286283</id>
      <timestamp>2026-10-30T20:14:31Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sjgallagher2</username>
        <id>29663</id>
      </contributor>
      <comment>/* Nondum emendata */ Paginam instituit, scribens 'hoc vobis divinitus1 datum esse ut odio, invidia, infamia, turpitudine totum ordinem liberetis. nulla in iudiciis severitas2, nulla religio, nulla denique iam existimantur esse iudicia. itaque a populo Romano contemnimur, despicimur; gravi diuturnaque iam flagramus infamia.  1 tempus hoc vobis divin. D al.: tempus hoc. div. vobis LKs: tempus opportunissimum (oport. p) vobis hoc divinitus pbrδ  2 veritas coni. Halm.: cf. §§3, 51: v §130  [44]...</comment>
      <origin>286283</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2073" sha1="c66n4hq0nsbom1up0lu3kt2753qcpr3" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Sjgallagher2&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;hoc vobis divinitus1 datum esse ut odio, invidia, infamia, turpitudine totum ordinem liberetis. nulla in iudiciis severitas2, nulla religio, nulla denique iam existimantur esse iudicia. itaque a populo Romano contemnimur, despicimur; gravi diuturnaque iam flagramus infamia.

1 tempus hoc vobis divin. D al.: tempus hoc. div. vobis LKs: tempus opportunissimum (oport. p) vobis hoc divinitus pbrδ

2 veritas coni. Halm.: cf. §§3, 51: v §130

[44] neque enim ullam aliam ob causam populus Romanus tribuniciam potestatem tanto studio requisivit; quam cum poscebat, verbo illam poscere videbatur, re vera iudicia poscebat. neque hoc Q. Catulum, hominem sapientissimum atque amplissimum, fugit, qui Cn. Pompeio, viro fortissimo et clarissimo1, de tribunicia potestate referente cum esset sententiam rogatus, hoc initio est summa cum auctoritate usus, patres conscriptos iudicia male et flagitiose tueri; quodsi in rebus iudicandis populi Romani existimationi satis facere voluissent, non tanto opere homines fuisse tribuniciam potestatem desideraturos.

1 fort. et clar. Dψb: clar. et fort. π

[45] ipse denique Cn. Pompeius cum 4s primum contionem ad urbem consul designatus habuit, ubi, id quod maxime exspectari videbatur, ostendit se tribuniciam potestatem restituturum, factus est in eo strepitus et grata contionis admurmuratio. idem in eadem contione cum dixisset populatas vexatasque esse provincias, iudicia autem turpia ac1 flagitiosa fieri; ei rei se providere ac consulere velle; tum vero non strepitu, sed maximo clamore suam 6 populus Romanus significavit voluntatem.

1 ac Dpb al.: atque G2K: et rδ

[46] nunc autem 46 homines in speculis sunt; observant quem ad modum sese unus quisque nostrum1 gerat in retinenda religione conservandisque legibus. vident adhuc post legem tribuniciam unum senatorem2 vel tenuissimum esse damnatum; quod tametsi non reprehendunt, tamen magno opere quod laudent non habent; nulla est enim laus ibi esse integrum

1 nostrum Dψ: vestrum Iord.

2 post senatorem add. hominem Fritzsche, Iord. Kays.: unum hominem vel ten. Asc.&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>c66n4hq0nsbom1up0lu3kt2753qcpr3</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>286318</id>
      <parentid>286283</parentid>
      <timestamp>2026-10-31T01:36:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sjgallagher2</username>
        <id>29663</id>
      </contributor>
      <comment>/* Emendata */</comment>
      <origin>286318</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2054" sha1="h7plipg9rxjdcw79cno34y7n2ue58lv" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Sjgallagher2&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;hoc vobis divinitus datum esse ut odio, invidia, infamia, turpitudine totum ordinem liberetis. Nulla in iudiciis {{tooltip|severitas|veritas coni. Halm.: cf. §§3, 51: v §130}}, nulla religio, nulla denique iam existimantur esse iudicia. Itaque a populo Romano contemnimur, despicimur; gravi diuturnaque iam flagramus infamia. {{pn|15.44|44}}Neque enim ullam aliam ob causam populus Romanus tribuniciam potestatem tanto studio requisivit; quam cum poscebat, verbo illam poscere videbatur, re vera iudicia poscebat. Neque hoc Q. Catulum, hominem sapientissimum atque amplissimum, fugit, qui Cn. Pompeio, viro {{tooltip|fortissimo et clarissimo|fort. et clar. Dψb: clar. et fort. π}}, de tribunicia potestate referente cum esset sententiam rogatus, hoc initio est summa cum auctoritate usus, patres conscriptos iudicia male et flagitiose tueri; quodsi in rebus iudicandis populi Romani existimationi satis facere voluissent, non tanto opere homines fuisse tribuniciam potestatem desideraturos. {{pn|15.45|45}}Ipse denique Cn. Pompeius cum primum contionem ad urbem consul designatus habuit, ubi, id quod maxime exspectari videbatur, ostendit se tribuniciam potestatem restituturum, factus est in eo strepitus et grata contionis admurmuratio. Idem in eadem contione cum dixisset populatas vexatasque esse provincias, iudicia autem turpia {{tooltip|ac|ac Dpb al.: atque G2K: et rδ}} flagitiosa fieri; ei rei se providere ac consulere velle; tum vero non strepitu, sed maximo clamore suam 6 populus Romanus significavit voluntatem. {{left sidenote|{{x-larger|{{pn|16|16}}}}}}{{pn|16.46|46}}Nunc autem homines in speculis sunt; observant quem ad modum sese unus quisque {{tooltip|nostrum|nostrum Dψ: vestrum Iord.}} gerat in retinenda religione conservandisque legibus. Vident adhuc post legem tribuniciam {{tooltip|unum senatorem|post senatorem add. hominem Fritzsche, Iord. Kays.: unum hominem vel ten. Asc.}} vel tenuissimum esse damnatum; quod tametsi non reprehendunt, tamen magno opere quod laudent non habent; nulla est enim laus ibi esse integrum&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>h7plipg9rxjdcw79cno34y7n2ue58lv</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pagina:M. Tulli Ciceronis Orationes- Divinatio in Q. Caecilium. In C. Verrem (IA abr4565.0001.001.umich.edu).pdf/68</title>
    <ns>104</ns>
    <id>88017</id>
    <revision>
      <id>286284</id>
      <timestamp>2026-10-30T20:15:01Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sjgallagher2</username>
        <id>29663</id>
      </contributor>
      <comment>/* Nondum emendata */ Paginam instituit, scribens ' ubi nemo est qui aut possit aut conetur corrumpere.  [47] hoc est iudicium in quo vos de reo, populus Romanus de vobis iudicabit; in hoc homine statuetur, possitne senatoribus iudicantibus homo nocentissimus pecuniosissimusque damnari. deinde est eius modi reus in quo homine nihil sit praeter summa peccata maximamque pecuniam, ut, si liberatus sit, nulla alia suspicio nisi ea quae turpissima est residere possit; non gratia, non cognatione, n...</comment>
      <origin>286284</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1981" sha1="tw8dbszfmtmqwt9ybvd1hm732dvdwxt" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Sjgallagher2&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;
ubi nemo est qui aut possit aut conetur corrumpere.

[47] hoc est iudicium in quo vos de reo, populus Romanus de vobis iudicabit; in hoc homine statuetur, possitne senatoribus iudicantibus homo nocentissimus pecuniosissimusque damnari. deinde est eius modi reus in quo homine nihil sit praeter summa peccata maximamque pecuniam, ut, si liberatus sit, nulla alia suspicio nisi ea quae turpissima est residere possit; non gratia, non cognatione, non aliis recte factis, non denique aliquo mediocri vitio tot tantaque eius vitia sublevata esse videbuntur1.

1 videbuntur Dψ: existimabuntur prbδ

[48] postremo ego causam sic agam, iudices, eius modi res, ita notas, ita testatas, ita magnas, ita manifestas proferam, ut nemo a vobis ut istum absolvatis per gratiam conetur contendere. habeo autem certam viam atque rationem qua omnis illorum conatus investigare et consequi possim; ita res a me agetur ut in eorum consiliis omnibus non modo aures omnium1, sed etiam oculi populi Romani2 interesse videantur.

1 omnium scripsi, cf. §7 (Cl. Rev. xx. 256): hominum codd.

2 oculi 1/PR p Par. 7786, oculi populi .ro. rδ: populus Romanus (p. r. D) Dψ, secl. Fritzsche, Kays. (sed cf. i §29): oculi et manus Koch, Muell.: an oculi animique? (ii §150)

[49] vos aliquot iam per annos conceptam huic ordini turpitudinem atque infamiam delere ac tollere potestis. constat inter omnis post haec constituta iudicia, quibus nunc utimur, nullum hoc splendore atque hac dignitate consilium fuisse. hic si quid erit offensum, omnes homines non iam ex eodem ordine alios magis idoneos, quod fieri non potest, sed alium omnino ordinem ad res iudicandas quaerendum arbitrabuntur.

[50] quapropter primum ab dis1 immortalibus, quod sperare mihi videor, hoc idem, iudices, opto2, ut in hoc iudicio nemo improbus praeter eum qui iam pridem inventus est reperiatur; deinde, si plures improbi fuerint, hoc vobis, hoc populo Romano, iudices, confirmo, vitam me-

1 ab dis Dp: a diis G1 al.
2 peto bδ&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>tw8dbszfmtmqwt9ybvd1hm732dvdwxt</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>286319</id>
      <parentid>286284</parentid>
      <timestamp>2026-10-31T01:37:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sjgallagher2</username>
        <id>29663</id>
      </contributor>
      <comment>/* Emendata */</comment>
      <origin>286319</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2102" sha1="m4f4fqtvcdaerg5y8d2k0l1ze8wymwj" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Sjgallagher2&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;ubi nemo est qui aut possit aut conetur corrumpere. {{pn|16.47|47}}Hoc est iudicium in quo vos de reo, populus Romanus de vobis iudicabit; in hoc homine statuetur, possitne senatoribus iudicantibus homo nocentissimus pecuniosissimusque damnari. Deinde est eius modi reus in quo homine nihil sit praeter summa peccata maximamque pecuniam, ut, si liberatus sit, nulla alia suspicio nisi ea quae turpissima est residere possit; non gratia, non cognatione, non aliis recte factis, non denique aliquo mediocri vitio tot tantaque eius vitia sublevata esse {{tooltip|videbuntur1||videbuntur Dψ: existimabuntur prbδ}}. {{pn|16.48|48}}Postremo ego causam sic agam, iudices, eius modi res, ita notas, ita testatas, ita magnas, ita manifestas proferam, ut nemo a vobis ut istum absolvatis per gratiam conetur contendere. Habeo autem certam viam atque rationem qua omnis illorum conatus investigare et consequi possim; ita res a me agetur ut in eorum consiliis omnibus non modo aures {{tooltip|omnium|omnium scripsi, cf. §7 (Cl. Rev. xx. 256): hominum codd.}}, sed etiam {{tooltip|oculi populi Romani|oculi 1/PR p Par. 7786, oculi populi .ro. rδ: populus Romanus (p. r. D) Dψ, secl. Fritzsche, Kays. (sed cf. i §29): oculi et manus Koch, Muell.: an oculi animique? (ii §150)}} interesse videantur. {{pn|16.49|49}}Vos aliquot iam per annos conceptam huic ordini turpitudinem atque infamiam delere ac tollere potestis. Constat inter omnis post haec constituta iudicia, quibus nunc utimur, nullum hoc splendore atque hac dignitate consilium fuisse. Hic si quid erit offensum, omnes homines non iam ex eodem ordine alios magis idoneos, quod fieri non potest, sed alium omnino ordinem ad res iudicandas quaerendum arbitrabuntur. {{left sidenote|{{x-larger|{{pn|17|17}}}}}}{{pn|17.50|50}}Quapropter primum {{tooltip|ab dis|ab dis Dp: a diis G1 al.}} immortalibus, quod sperare mihi videor, hoc idem, iudices, {{tooltip|opto|peto bδ}}, ut in hoc iudicio nemo improbus praeter eum qui iam pridem inventus est reperiatur; deinde, si plures improbi fuerint, hoc vobis, hoc populo Romano, iudices, confirmo, vitam me-&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>m4f4fqtvcdaerg5y8d2k0l1ze8wymwj</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>286320</id>
      <parentid>286319</parentid>
      <timestamp>2026-10-31T01:37:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sjgallagher2</username>
        <id>29663</id>
      </contributor>
      <origin>286320</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2101" sha1="4lyh7t7kh7m01cifnk5ypzpwvbr41ps" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Sjgallagher2&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;ubi nemo est qui aut possit aut conetur corrumpere. {{pn|16.47|47}}Hoc est iudicium in quo vos de reo, populus Romanus de vobis iudicabit; in hoc homine statuetur, possitne senatoribus iudicantibus homo nocentissimus pecuniosissimusque damnari. Deinde est eius modi reus in quo homine nihil sit praeter summa peccata maximamque pecuniam, ut, si liberatus sit, nulla alia suspicio nisi ea quae turpissima est residere possit; non gratia, non cognatione, non aliis recte factis, non denique aliquo mediocri vitio tot tantaque eius vitia sublevata esse {{tooltip|videbuntur||videbuntur Dψ: existimabuntur prbδ}}. {{pn|16.48|48}}Postremo ego causam sic agam, iudices, eius modi res, ita notas, ita testatas, ita magnas, ita manifestas proferam, ut nemo a vobis ut istum absolvatis per gratiam conetur contendere. Habeo autem certam viam atque rationem qua omnis illorum conatus investigare et consequi possim; ita res a me agetur ut in eorum consiliis omnibus non modo aures {{tooltip|omnium|omnium scripsi, cf. §7 (Cl. Rev. xx. 256): hominum codd.}}, sed etiam {{tooltip|oculi populi Romani|oculi 1/PR p Par. 7786, oculi populi .ro. rδ: populus Romanus (p. r. D) Dψ, secl. Fritzsche, Kays. (sed cf. i §29): oculi et manus Koch, Muell.: an oculi animique? (ii §150)}} interesse videantur. {{pn|16.49|49}}Vos aliquot iam per annos conceptam huic ordini turpitudinem atque infamiam delere ac tollere potestis. Constat inter omnis post haec constituta iudicia, quibus nunc utimur, nullum hoc splendore atque hac dignitate consilium fuisse. Hic si quid erit offensum, omnes homines non iam ex eodem ordine alios magis idoneos, quod fieri non potest, sed alium omnino ordinem ad res iudicandas quaerendum arbitrabuntur. {{left sidenote|{{x-larger|{{pn|17|17}}}}}}{{pn|17.50|50}}Quapropter primum {{tooltip|ab dis|ab dis Dp: a diis G1 al.}} immortalibus, quod sperare mihi videor, hoc idem, iudices, {{tooltip|opto|peto bδ}}, ut in hoc iudicio nemo improbus praeter eum qui iam pridem inventus est reperiatur; deinde, si plures improbi fuerint, hoc vobis, hoc populo Romano, iudices, confirmo, vitam me-&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>4lyh7t7kh7m01cifnk5ypzpwvbr41ps</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pagina:M. Tulli Ciceronis Orationes- Divinatio in Q. Caecilium. In C. Verrem (IA abr4565.0001.001.umich.edu).pdf/69</title>
    <ns>104</ns>
    <id>88018</id>
    <revision>
      <id>286285</id>
      <timestamp>2026-10-30T20:15:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sjgallagher2</username>
        <id>29663</id>
      </contributor>
      <comment>/* Nondum emendata */ Paginam instituit, scribens 'hercule mihi prius quam vim perseverantiamque ad illorum improbitatem persequendam defuturam.  [51] verum quod ego laboribus periculis inimicitiisque meis tum cum admissum erit dedecus severe me persecuturum esse polliceor, id ne accidat tu tua auctoritate, sapientia, diligentia, M'. Glabrio, potes providere. suscipe causam iudiciorum; suscipe causam severitatis1, integritatis, fidei, religionis; suscipe causam senatus, ut is hoc iudicio prob...</comment>
      <origin>286285</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1902" sha1="1aclxyjtspl3brpzk8zbzhay6vm6sst" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Sjgallagher2&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;hercule mihi prius quam vim perseverantiamque ad illorum improbitatem persequendam defuturam.

[51] verum quod ego laboribus periculis inimicitiisque meis tum cum admissum erit dedecus severe me persecuturum esse polliceor, id ne accidat tu tua auctoritate, sapientia, diligentia, M'. Glabrio, potes providere. suscipe causam iudiciorum; suscipe causam severitatis1, integritatis, fidei, religionis; suscipe causam senatus, ut is hoc iudicio probatus cum populo Romano et in laude et in gratia esse possit. cogita, quo loco sis2, quid dare populo Romano, quid reddere maioribus tuis debeas; fac tibi paternae legis Aciliae veniat in mentem, qua lege populus Romanus de pecuniis repetundis optimis iudiciis severissimisque iudicibus usus est.

1 veritatis coni. Baiter (§43: ii §4)

2 quo loco sis codd.: qui sis quo loco sis edd. post Naugerium


[52] circumstant te summae auctoritates, quae te oblivisci laudis domesticae non sinant, quae te noctes diesque1 commoneant fortissimum tibi patrem, sapientissimum avum, gravissimum socerum fuisse. quare si Glabrionis patris vim et acrimoniam ceperis ad resistendum hominibus audacissimis, si avi Scaevolae prudentiam ad prospiciendas insidias quae tuae atque horum famae comparantur, si soceri Scauri constantiam, ut ne quis te de vera et certa possit sententia demovere, intelleget populus Romanus integerrimo atque honestissimo praetore delectoque consilio nocenti reo magnitudinem pecuniae plus habuisse momenti ad suspicionem criminis quam ad rationem salutis.


1 noctes diesque Dψ: dies noctesque pδ

[53] mihi certum est non committere ut in hac causa praetor nobis consiliumque mutetur. non patiar rem in id tempus adduci ut quos1 adhuc servi designatorum consulum non moverunt, cum eos novo exemplo universos arcesserent, eos tum lictores consulum vocent; ut homines miseri,

1 ut Siculi quos codd.: Siculi secl. edd. auct. Madv., ego delevi&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>1aclxyjtspl3brpzk8zbzhay6vm6sst</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>286321</id>
      <parentid>286285</parentid>
      <timestamp>2026-10-31T01:40:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sjgallagher2</username>
        <id>29663</id>
      </contributor>
      <comment>/* Emendata */</comment>
      <origin>286321</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2008" sha1="3jscx23yk9fnlgxlfcws2w2w3x24bwh" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Sjgallagher2&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;hercule mihi prius quam vim perseverantiamque ad illorum improbitatem persequendam defuturam. 

{{pn|17.51|51}} Verum quod ego laboribus periculis inimicitiisque meis tum cum admissum erit dedecus severe me persecuturum esse polliceor, id ne accidat tu tua auctoritate, sapientia, diligentia, M'. Glabrio, potes providere. Suscipe causam iudiciorum; suscipe causam {{tooltip|severitatis|veritatis coni. Baiter (§43: ii §4)}}, integritatis, fidei, religionis; suscipe causam senatus, ut is hoc iudicio probatus cum populo Romano et in laude et in gratia esse possit. Cogita, {{tooltip|quo loco sis|quo loco sis codd.: qui sis quo loco sis edd. Post Naugerium}}, quid dare populo Romano, quid reddere maioribus tuis debeas; fac tibi paternae legis Aciliae veniat in mentem, qua lege populus Romanus de pecuniis repetundis optimis iudiciis severissimisque iudicibus usus est. {{pn|17.52|52}} Circumstant te summae auctoritates, quae te oblivisci laudis domesticae non sinant, quae te {{tooltip|noctes diesque|noctes diesque Dψ: dies noctesque pδ}} commoneant fortissimum tibi patrem, sapientissimum avum, gravissimum socerum fuisse. Quare si Glabrionis patris vim et acrimoniam ceperis ad resistendum hominibus audacissimis, si avi Scaevolae prudentiam ad prospiciendas insidias quae tuae atque horum famae comparantur, si soceri Scauri constantiam, ut ne quis te de vera et certa possit sententia demovere, intelleget populus Romanus integerrimo atque honestissimo praetore delectoque consilio nocenti reo magnitudinem pecuniae plus habuisse momenti ad suspicionem criminis quam ad rationem salutis.

{{left sidenote|{{x-larger|{{pn|18|18}}}}}}{{pn|18.53|53}} Mihi certum est non committere ut in hac causa praetor nobis consiliumque mutetur. Non patiar rem in id tempus adduci {{tooltip|ut quos|ut Siculi quos codd.: Siculi secl. edd. auct. Madv., ego delevi}} adhuc servi designatorum consulum non moverunt, cum eos novo exemplo universos arcesserent, eos tum lictores consulum vocent; ut homines miseri,&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>3jscx23yk9fnlgxlfcws2w2w3x24bwh</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Disputatio:In Verrem</title>
    <ns>1</ns>
    <id>88019</id>
    <revision>
      <id>286330</id>
      <timestamp>2026-10-31T02:08:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sjgallagher2</username>
        <id>29663</id>
      </contributor>
      <comment>/* Proofread version of act I */ nova pars</comment>
      <origin>286330</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="886" sha1="56rg6bl1rm65fgbhmwwzp3uvtpx7eq9" xml:space="preserve">== Proofread version of act I ==
Using this 1916 edition: [[Liber:M. Tulli Ciceronis Orationes- Divinatio in Q. Caecilium. In C. Verrem (IA abr4565.0001.001.umich.edu).pdf]] and starting from the text at [https://www.perseus.tufts.edu/hopper/text?doc=Perseus%3atext%3a1999.02.0012%3atext%3dVer. Perseus] which was transcribed from the same text, I went through page-by-page and reformatted everything for Wikisource while keeping to the source text's layout (e.g. with respect to paragraphs). The smaller numbering is done with 'paragraph number' templates and sections are in sidenotes. Critical notes I moved to tooltips to avoid clutter. I did this all manually, but since Perseus provides xml, it could be scripted to a head start on other texts, to get them proofread. [[Usor:Sjgallagher2|Sjgallagher2]] ([[Disputatio Usoris:Sjgallagher2|disputatio]]) 02:08, 31 Octobris 2026 (UTC)</text>
      <sha1>56rg6bl1rm65fgbhmwwzp3uvtpx7eq9</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pagina:Historia Naturalis Brasiliae (1648).pdf/140</title>
    <ns>104</ns>
    <id>88020</id>
    <revision>
      <id>286331</id>
      <timestamp>2026-10-31T03:01:59Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>EnaldoSS</username>
        <id>18086</id>
      </contributor>
      <comment>/* Incerta */</comment>
      <origin>286331</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3247" sha1="hil0392jeabebgnyxc8r1stvvm7n1ec" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;2&quot; user=&quot;EnaldoSS&quot; /&gt;{{rh|122|{{sc|Gvil. Pisonis de Facvltatibvs Simplicivm Lib. IV.}}|}}&lt;/noinclude&gt;&lt;section begin=&quot;CIII&quot;/&gt;excre{{s}}cit, unde anhelo{{s}}i {{et}} qua{{s}}i a{{s}}thmatici diu incedunt: ({{s}}icut capre{{ae}} quibus lapis Bezoar inna{{s}}citur) quod animadvertentes ru{{s}}tici, ne totius animalis jacturam patiantur, eos mactant. Ita ut hujus pomi con{{s}}tructio {{s}}it animalis de{{s}}tructio.

Barbari ra{{s}}uram pilo{{s}}am internè exhibent contra pertinaces alvi fluxus {{s}}anguineos. Externè empla{{s}}tra, {{s}}icut è pilis leporinis fieri {{s}}olet, contra h{{ae}}morrhagias cum felici {{s}}ucce{{s}}{{s}}u applicant. Ego hoc externum, quam illud internum remedium imitari malui.
&lt;section end=&quot;CIII&quot;/&gt;
{{dhr}}
&lt;section begin=&quot;CIV&quot;/&gt;{{c|{{sc|Cap. CIV.}}}}
{{c|{{larger|''De Corallio abo Bra{{s}}ili{{ae}}.'' }}}}

{{Is|I}}N quibu{{s}}dam Paranambuci locis juxta rupem illam ''Reci{{s}}{{s}}o'' vulgo dictam, quando maris rece{{s}}{{s}}ibus littus minus immer{{s}}um e{{s}}t, infinit{{ae}} lapide{{ae}} excre{{s}}centi{{ae}}, nunc arbu{{s}}cularum, nunc Bra{{s}}{{s}}ic{{ae}} ciprin{{ae}} in{{s}}tar fact{{ae}}, in ip{{s}}o fundo, c{{oe}}lo {{s}}ereno con{{s}}piciuntur. Qu{{ae}} pro diver{{s}}itate vel alg{{ae}}, vel fungorum, plantarumque maritimarum (quibus Cry{{s}}talli more paulatim {{s}}ingulis acce{{s}}{{s}}ibus aqua {{s}}al{{s}}a vi Solis agglutinatur) vario {{et}} miro natur{{ae}} lu{{s}}u cre{{s}}cunt, atque è fundo erut{{ae}}, mox duri{{s}}{{s}}im{{ae}}, {{s}}i in{{s}}olentur in littore {{s}}icco, niveique coloris fiunt. A Magnatibus in Hi{{s}}pania {{et}} Belgio admodum expetuntur, ut {{ae}}des {{et}} {{s}}ubterraneas cavernas illis exornent. Maris accol{{ae}} {{et}} pi{{s}}catores in u{{s}}um Medicum potius hoc Coralli genus adhibent, {{et}} ra{{s}}uram ejus contra fluxus ventris {{et}} ruentes humores exhibent indi{{s}}creta quantitate. Quamobrem {{s}}i ex arte, {{s}}icut officinarum Corallum, pr{{ae}}paretur, ii{{s}}dem u{{s}}ibus e{{s}}t dicatum, nec dignitate multum illi cedit.
{{dhr}}
{{Incisura emissa|&lt;div&gt;{{Initiummagnum|N}}''E actum agerem circa eas plantas, qu{{ae}} in hoc America tractu ab Europ{{ae}}is nec facie nec efficacia differunt, {{s}}ed cum aliis mundi partibus communes exi{{s}}tunt, atque ab authoribus {{s}}atis {{s}}uperque {{s}}unt de{{s}}cript{{ae}}: finem operi {{s}}um impo{{s}}iturus, {{s}}i prius leviori penicillo {{et}} una fidelia earum qua{{s}}dam u{{s}}uales {{et}} noti{{s}}{{s}}imas attigerim, atque in Syllabum coëgerim, ut {{s}}unt Menta{{s}}trum, Aceto{{s}}a, Aloë, Lilium, Sonchus L{{ae}}vis, Cucumer A{{s}}ininus, Alkekengi, qu{{ae}} omnes {{s}}ilve{{s}}tres {{s}}unt {{et}} qualitate Europ{{ae}}is {{s}}imiles, gradu tamen illis cedunt. Acorus, Malua, Alth{{ae}}a, Titimallus, Centaurea minor, Filix, Portulaca, Polypodium (fructui Caraguata {{s}}upercre{{s}}cens) Vrtica, Serpentaria, Liquiritia, Salvia Silve{{s}}tris; pares gradus qua{{s}}i efficaci{{ae}} cum iis obtinent: Soldanella autem, Per{{s}}icaria, Tamarindis, Blitum, Solanum, Ocynium {{s}}ilve{{s}}tre, Nymphea, Artemi{{s}}ia, Cucurbita dulcis {{et}} amara, {{et}} alia Europ{{ae}}is dignitate facile {{s}}uperant.''&lt;/div&gt;}}
{{dhr}}
{{c|{{larger|{{sc|{{spatium|0.3em|FINIS}}.}}}}}}&lt;noinclude&gt;{{dhr}}{{rh|||{{sc|Index}}}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>hil0392jeabebgnyxc8r1stvvm7n1ec</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>286332</id>
      <parentid>286331</parentid>
      <timestamp>2026-10-31T03:34:11Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>EnaldoSS</username>
        <id>18086</id>
      </contributor>
      <comment>/* Emendata */</comment>
      <origin>286332</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3357" sha1="dfob4rsti8p8khor81u58nkccuilktl" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;EnaldoSS&quot; /&gt;{{rh|122|{{sc|Gvil. Pisonis de Facvltatibvs Simplicivm Lib. IV.}}|}}&lt;/noinclude&gt;&lt;section begin=&quot;CIII&quot;/&gt;excre{{s}}cit, unde anhelo{{s}}i {{et}} qua{{s}}i a{{s}}thmatici diu incedunt: ({{s}}icut capre{{ae}} quibus lapis Bezoar inna{{s}}citur) quod animadvertentes ru{{s}}tici, ne totius animalis jacturam patiantur, eos mactant. Ita ut hujus pomi con{{s}}tructio {{s}}it animalis de{{s}}tructio.

Barbari ra{{s}}uram pilo{{s}}am internè exhibent contra pertinaces alvi fluxus {{s}}anguineos. Externè empla{{s}}tra, {{s}}icut è pilis leporinis fieri {{s}}olet, contra h{{ae}}morrhagias cum felici {{s}}ucce{{s}}{{s}}u applicant. Ego hoc externum, quam illud internum remedium imitari malui.
&lt;section end=&quot;CIII&quot;/&gt;
{{dhr}}
&lt;section begin=&quot;CIV&quot;/&gt;{{c|{{sc|Cap. CIV.}}}}
{{c|{{larger|''De Corallio abo Bra{{s}}ili{{ae}}.'' }}}}

{{Is|I}}N quibu{{s}}dam Paranambuci locis juxta rupem illam ''Reci{{s}}{{s}}o'' vulgo dictam, quando maris rece{{s}}{{s}}ibus littus minus immer{{s}}um e{{s}}t, infinit{{ae}} lapide{{ae}} excre{{s}}centi{{ae}}, nunc arbu{{s}}cularum, nunc Bra{{s}}{{s}}ic{{ae}} ciprin{{ae}} in{{s}}tar fact{{ae}}, in ip{{s}}o fundo, c{{oe}}lo {{s}}ereno con{{s}}piciuntur. Qu{{ae}} pro diver{{s}}itate vel alg{{ae}}, vel fungorum, plantarumque maritimarum (quibus Cry{{s}}talli more paulatim {{s}}ingulis acce{{s}}{{s}}ibus aqua {{s}}al{{s}}a vi Solis agglutinatur) vario {{et}} miro natur{{ae}} lu{{s}}u cre{{s}}cunt, atque è fundo erut{{ae}}, mox duri{{s}}{{s}}im{{ae}}, {{s}}i in{{s}}olentur in littore {{s}}icco, niveique coloris fiunt. A Magnatibus in Hi{{s}}pania {{et}} Belgio admodum expetuntur, ut {{ae}}des {{et}} {{s}}ubterraneas cavernas illis exornent. Maris accol{{ae}} {{et}} pi{{s}}catores in u{{s}}um Medicum potius hoc Coralli genus adhibent, {{et}} ra{{s}}uram ejus contra fluxus ventris {{et}} ruentes humores exhibent indi{{s}}creta quantitate. Quamobrem {{s}}i ex arte, {{s}}icut officinarum Corallum, pr{{ae}}paretur, ii{{s}}dem u{{s}}ibus e{{s}}t dicatum, nec dignitate multum illi cedit.
{{dhr}}
&lt;span style=&quot;display:block; margin:0 0 0 3%; text-align:justify;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;float:left; margin:0 .1em 0 -3%; font-size:3em; line-height:.75;&quot;&gt;N&lt;/span&gt;''E actum agerem circa eas plantas, qu{{ae}} in hoc America tractu ab Europ{{ae}}is nec facie nec efficacia differunt, {{s}}ed cum aliis mundi partibus communes exi{{s}}tunt, atque ab authoribus {{s}}atis {{s}}uperque {{s}}unt de{{s}}cript{{ae}}: finem operi {{s}}um impo{{s}}iturus, {{s}}i prius leviori penicillo {{et}} una fidelia earum qua{{s}}dam u{{s}}uales {{et}} noti{{s}}{{s}}imas attigerim, atque in Syllabum coëgerim, ut {{s}}unt Menta{{s}}trum, Aceto{{s}}a, Aloë, Lilium, Sonchus L{{ae}}vis, Cucumer A{{s}}ininus, Alkekengi, qu{{ae}} omnes {{s}}ilve{{s}}tres {{s}}unt {{et}} qualitate Europ{{ae}}is {{s}}imiles, gradu tamen illis cedunt. Acorus, Malua, Alth{{ae}}a, Titimallus, Centaurea minor, Filix, Portulaca, Polypodium (fructui Caraguata {{s}}upercre{{s}}cens) Vrtica, Serpentaria, Liquiritia, Salvia Silve{{s}}tris; pares gradus qua{{s}}i efficaci{{ae}} cum iis obtinent: Soldanella autem, Per{{s}}icaria, Tamarindis, Blitum, Solanum, Ocynium {{s}}ilve{{s}}tre, Nymphea, Artemi{{s}}ia, Cucurbita dulcis {{et}} amara, {{et}} alia Europ{{ae}}is dignitate facile {{s}}uperant.''&lt;/span&gt;
{{dhr}}
{{c|{{larger|{{sc|{{spatium|0.3em|FINIS}}.}}}}}}&lt;noinclude&gt;{{dhr}}{{rh|||{{sc|Index}}}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>dfob4rsti8p8khor81u58nkccuilktl</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Scriptor:Serlo Wiltoniensis</title>
    <ns>102</ns>
    <id>88021</id>
    <revision>
      <id>286333</id>
      <timestamp>2026-10-31T09:28:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Demetrius Talpa</username>
        <id>13304</id>
      </contributor>
      <comment>nova</comment>
      <origin>286333</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="54" sha1="n2se9qef2lvsbbjrwx56ptslo6gmtlf" xml:space="preserve">{{Scriptor
}}

==Opera==
* [[Carmina (Serlo)|Carmina]]</text>
      <sha1>n2se9qef2lvsbbjrwx56ptslo6gmtlf</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Carmina (Serlo)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>88022</id>
    <revision>
      <id>286334</id>
      <timestamp>2026-10-31T09:58:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Demetrius Talpa</username>
        <id>13304</id>
      </contributor>
      <comment>nova</comment>
      <origin>286334</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6890" sha1="kx1ov3h9lt3zhvc6cdcrr4xe6ovcfzu" xml:space="preserve">{{in progressu}}
{{titulus
|Scriptor=Serlo Wiltoniensis
|OperaeTitulus=Carmina
|Annus=saeculo XII
|Genera=Carmina
|Editio=J. Oeberg, 1965
|Fons= MusaMedievalis
}}
==II. Versus de differenciis==
 &lt;poem&gt;
Dactile, quid latitas? Exi! Quid publica vitas?
Quis vetat audiri, que fas nec inutile sciri?
Non alios cura, nisi qui curant tua iura.
Ergo versifico - dic cuivis, que tibi dico.
{{Versus|5}}Accipe, quas dichronas partes in carmine ponas,
Que confusa sono distincta vocabula pono.
In me, Serlonem, non respice sed racionem:
Si bene stat, sic sit; si non, quis non male dixit?
Vnam semper amo, cuius non solvor ab hamo.
{{Versus|10}}Dicitur arbor acer, vir fortis et improbus acer.
Forma senilis anus, pars quedam corporis anus.
Porcum nutrit ara, gentilis eum necat ara.
Terram nullus aret, in qua spes seminis aret.
Ad quid pignus alis, o Dedale, quod caret alis?
{{Versus|15}}&quot;Nutrio&quot; curtat alo, producit &quot;spiritus&quot; alo.
Dic pro vase batum, proprio pro nomine Batum.
Semper amore care, ne te careas, michi care.
Vilis sepe caro mea fit pro munere caro.
Vt sis celestis, non assimilare scelestis.
{{Versus|20}}Dic, ut dico, cedo pro dic, pro supplico cedo.
Notus voce canis annosaque tempora canis.
Carmina, Naso, canis pueris bona, non bona canis.
Mus ait &quot;antra cavi non arta cavans male cavi&quot;.
Venti quique chorum ducant: inibi pete Chorum.
{{Versus|25}}Sic ego vina colo: lego, calco, gutture colo.
Pro veloce citus breviant, non de scio scitus.
Carne, canore, comis me fallit femina comis.
Docto crede duci, si vis ab eo bene duci.
Qui diis templa dicant, qui dii sint, hoc michi dicant.
{{Versus|30}}Multis multa dedi, que non cuperem michi dedi.
Non tibi, Troia, dares famam, quam dat tibi Dares.
Centum ducenti cedunt quandoque ducenti.
Verbum curto, doma; longo, pro culmine, doma.
Taydis est, quod emo corpus prece, fletibus, emo.
{{Versus|35}}Non et dignus equo, cui carior est equus equo.
Ne sis solus eques, tibi me per equum, precor, eques.
Eris servus eris, si te species trahit eris.
Cum dape vescor, edo; sermonem, cum loquor, edo.
Dico frequenter here &quot;michi dic: michi noctibus here&quot;.
{{Versus|40}}Intrat nauta fretum, ventorum turbine fretum.
Basia plena favi michi das - ideo tibi favi.
Non eget ille fide, cui mentis gratia fide.
Est sine fraude furor michi, si mea gaudia furor.
Prestat in ede focis iungi quam per mare focis.
{{Versus|45}}Orpheu, nulla fidis tangit, quos tangere fidis.
Nil mage triste fame, valide nil comparo fame.
In te, Cace, furis - fraus cessat in Hercule furis.
Expers esse iugi Veneris nequeo prece iugi.
Si curamus idem, duo non sumus, immo vir idem.
{{Versus|50}}Cum sit functus Ytis, quo vir, coniunx, soror itis?
Pollice tango lyram, facio cum vomere lyram.
Sic gaudere libet, ut amans mea gaudia libet.
Cum sit nemo &quot;liber&quot;, qui non amat est homo liber.
Si tua scripta lego, lege scriptum, quod tibi lego.
{{Versus|55}}Non decet illa legi, que sunt contraria legi.
Me gravat ille labor, pro cuius pondere labor.
Nil ego sponte levo, quod sit lateri grave levo.
Servat ab hoste latus artum clipeus michi latus.
Non honerosa levis res est, non aspera levis.
{{Versus|60}}Qui rigat, ille lavit; qui mundavit, bene lavit.
Spuma sepe litus locus est, quem nomino litus.
Nevos sepe lini calido de semine lini.
Cum post vina labes, non vini sed tua labes.
Vt racione lites, animi prius excute lites.
{{Versus|65}}Sic distingue: liquor pro fluxu, pro fluo liquor.
Mos me morosum, mora me facit esse morosum.
De Misus ede Misi, de mitto concipe misi.
In rate triste malum, cum frangit navita malum.
Non levitate mole sed aque currit rota mole.
{{Versus|70}}Est in amore mori Veneris se subdere mori.
Sunt matura mora pira, ficus, amigdala, mora.
Care dico &quot;mane&quot;, cum debeo surgere mane.
Me mea merentem faciunt mala plura merentem.
Grais Troia minans cecidit, non se bene minans.
{{Versus|75}}Dux ibi, Pluto, manes, ubi terrent tristia Manes.
Cum tua rura metis, vicini parcito metis.
Clare, Phebe, mica - dabitur tibi cum sale mica.
Per mare tuta natas comitans Nerey, Teti, natas.
Cuius colla nolis resonant, hunc tangere nolis.
{{Versus|80}}Hoc in amore noto, quod eo me nescio noto.
Non est tuta nisi sine Niso filia Nisi.
Sunt mea cura novi versus, quia talia novi.
{{Versus|82a}}[Quamvis arte nates, tamen apparent tibi nates.]
{{Versus|83}}Perflat summa Nothus, crebro michi flamine notus.
Est tibi, Thay, nitor, in quem super omnia nitor.
{{Versus|85}}Res ea vilis ovis, que non melior tribus ovis.
{{Versus|85b}}[Quidam dixit &quot;ovis&quot;, ubi dicere debuit &quot;ovis&quot;.]
{{Versus|86}}Iupiter inquit &quot;ovo, quia Tyndaris exit ab ovo&quot;.
Recia, regna plagas dicunt et vulnera plagas.
Non sine prole parens, non sum nisi pareo parens.
Non michi tolle pilum, ne te tollat tibi pilum.
{{Versus|90}}Quando ministro penum, diadema parum probo Penum.
Ludum laudo pile, plus laudo pocula pile.
Rane cura palus, furis dampnacio palus.
Vitem propago - bibet inde futura propago.
Scorto nemo placet, nisi dextram munere placet.
{{Versus|95}}Si potare potes vinum, cur flumina potes?
Credimus esse pedis strepitum - tu, turgide, pedis.
Vis tibi, lusce, peti te dici nomine Peti.
Absit ob illa queri, que noscis turpia queri.
Romule, parce Remo: caret ecce ratis tua remo.
{{Versus|100}}Si bene regna regis, tu dignus nomine regis.
Vis est rudentis asini vi victa rudentis.
Quas tu dente rapis, comes est inflacio rapis.
Stultus si qua refert, que sint ea nil, puto, refert.
Ypodamia, redis victis cum Pelope redis.
{{Versus|105}}Si far vere sero, crescunt michi semina sero.
Fur, obstante sera, non furta facit nisi sera.
Spernere pingue serum non me facies nisi serum.
Qui rem nosse soles, dic &quot;solem&quot;, desine &quot;soles&quot;.
Rebus securis est sepe minata securis.
{{Versus|110}}Illis, si qua seres, dabis et byssum tibi Seres.
Tantale, cuncta sitis, &quot;Mea&quot; dicens &quot;omnia sitis&quot;.
Implet mamma sinum lactisque coagula sinum.
Te, Mars, ferre sudes iuvat, ut per prelia sudes.
Pondera parva stipes, robur non fertile stipes.
{{Versus|115}}Tu prees ore seni, cum sint anni tibi seni.
Dum super alta sedes, casum prodit tibi sedes.
Presens, crede, scabit; non preteritum breve, scabit.
Fixum pone solum breve, longum mobile solum.
Pro regione Tyro, pro forti milite tyro.
{{Versus|120}}Serlo docetur uti non doctus amoribus uti.
Si transire velis maris undas, utere velis.
Ante fruere vadis per aquas, ubi dux michi vadis.
Me terret quod humor, non terret quod sonat humor.
{{Versus|123b}}[Si quia vivus &quot;humor&quot; profert, non proferet &quot;humor&quot;.]
{{Versus|124}}O ver, quando venis, trahis e terre tima venis.
{{Versus|125}}Ni stipe venires, quovis mage grata venires.
En venit hora: veni, mea! Tu venies, ego veni.
Non probitate vires, nisi sint animi tibi vires.
Silvis paste vagis, cum fratre tuo, Reme, vagis.
Glebas, unce, vomis - ideo nomen tibi vomis.
{{Versus|130}}Si placeo nulli, quid nullo carius ulli?
Hic locus est mete: venit &quot;explicit&quot;. Ergo valete.
&lt;/poem&gt;</text>
      <sha1>kx1ov3h9lt3zhvc6cdcrr4xe6ovcfzu</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Categoria:Opera quae Serlo Wiltoniensis scripsit</title>
    <ns>14</ns>
    <id>88023</id>
    <revision>
      <id>286335</id>
      <timestamp>2026-10-31T09:58:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Demetrius Talpa</username>
        <id>13304</id>
      </contributor>
      <comment>nova</comment>
      <origin>286335</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="99" sha1="p9iwkji1t2upr3odsk7l9nj9xgcshvr" xml:space="preserve">{{Vide|Scriptor:Serlo Wiltoniensis}}

[[Categoria:Opera per scriptores digesta|Serlo Wiltoniensis]]</text>
      <sha1>p9iwkji1t2upr3odsk7l9nj9xgcshvr</sha1>
    </revision>
  </page>
</mediawiki>